<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Programmabegroting 2021-2024
Gemeente Bronckhorst:
Investeren in de toekomst
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1. ALGEMEEN                                                                         3
   1.1. Inleiding                                                                   4
   1.2. Leeswijzer                                                                10
2. BELEIDSBEGROTING                                                               13
   2.1. Programmaplan                                                             14
        2.1.1. ZORG EN ONDERSTEUNING                                              15
        2.1.2. WONEN EN LEEFOMGEVING                                              27
        2.1.3. BEDRIJVIGHEID EN ONTWIKKELING                                      43
        2.1.4. BESTUUR                                                            55
   2.2. Paragrafen                                                                62
        2.2.1. Lokale heffingen                                                   62
        2.2.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing                             71
        2.2.3. Onderhoud kapitaalgoederen                                         79
        2.2.4. Financiering                                                       85
        2.2.5. Bedrijfsvoering                                                    88
        2.2.6. Verbonden partijen                                                 92
        2.2.7. Grondbeleid                                                       100
        2.2.8. Klimaatbegroting                                                  101
3. FINANCIËLE BEGROTING                                                          105
   3.1. Overzichten baten en lasten 2021-2024                                    106
        3.1.1. Baten en lasten 2021 per programma                                106
        3.1.2. We weten wat onze dekkingsmiddelen zijn                           108
        3.1.3. Baten en lasten 2021-2024 per programma                           117
        3.1.4. Overzicht incidentele baten en lasten 2021-2024 per programma     118
        3.1.5. Overzicht berekening aandeel EMU-saldo                            118
   3.2. Begroting baten en lasten 2021 op kostensoorten                          120
        3.2.1. We volgen welke kosten we maken                                   120
        3.2.2. Wat geven we anders uit dan verwacht voor 2021                    121
   3.3. Onze financiële positie voor 2021-2024                                   126
        3.3.1. De financiële ontwikkelingen leggen we uit                        126
        3.3.2. De balans in het kort                                             132
4. BIJLAGEN                                                                      139
   4.1. Kerngegevens                                                             140
   4.2. Samenstelling bestuursorganen                                            141
   4.3. Begrotingsuitgangspunten                                                 143
   4.4. Overzicht geldende verordeningen                                         144
   4.5. Overzicht baten en lasten per taakveld                                   149
   4.6. Risico-impactanalyse corona                                              152
Afkortingenlijst                                                                 153
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst 2 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1. ALGEMEEN
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst 3 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1.1. Inleiding
Voor u ligt de programmabegroting voor 2021. We zijn inmiddels halverwege onze collegeperiode
waarin wij hard werken aan de transities en speerpunten uit ons coalitieakkoord. De afgelopen
jaren hebben we al veel stappen gezet. De komende jaren gaan we hiermee verder. In deze
programmabegroting leest u hoe dat het komende jaar zichtbaar wordt voor onze samenleving en
wat onze inwoners daarvan merken.
‘We investeren in de toekomst van Bronckhorst’
We investeren in de toekomst van Bronckhorst
Onze gemeente bestaat nu 15 jaar. Een mooi moment om 15 jaar vooruit te kijken. Juist in
deze bijzondere tijd vinden wij het belangrijk te investeren in de voorzieningen die belangrijk
zijn voor onze inwoners. We investeren in de kernen (groot en klein) en in voorzieningen voor
sport en onderwijs, maar ook in infrastructuur, onze bedrijventerreinen en ons landschap.
Daarmee spelen we actief in op onze veranderende samenleving. Investeren wij als gemeente?
Dan doen ook andere partijen mee. Zo bereiken we meer. In deze programmabegroting is dit
uitgewerkt en geven wij aan welke investeringen wij komend jaar al uitvoeren. Dit leest u in de
deelprogramma’s. Zoals u weet worden investeringsvoorstellen zodra ze concreet worden nog
besluitvormend aan u voorgelegd.
De coronacrisis brengt ons dichterbij elkaar
We hebben natuurlijk direct maatregelen bij het ontstaan van de coronacrisis. Ook kijken we
naar de lange termijn en de mogelijke effecten. Daar houden wij rekening mee, zowel voor
onze organisatie als voor onze samenleving. We passen onze keuzes aan waar dat nodig is
en we blijven goed in contact met inwoners en ondernemers. Op een aantal vlakken heeft de
coronacrisis ons ook dichterbij elkaar gebracht.
We kijken naar elkaar om
Ons doelen zijn een weerbare jeugd en vitale ouderen, meer zelfredzaamheid en
samenredzaamheid en een verbonden samenleving. Daarom werken we ook het komende jaar
verder aan de transformatie van het sociaal domein.
Structurele uitdaging in het sociaal domein
                                          e
Op basis van recente informatie in de 2 tussenrapportage 2020 constateren wij blijvende
tekorten voor het sociaal domein. De inzet voor de transitie die met het beleidskader van 2019
is gekozen blijkt niet voldoende om binnen het budget te blijven. Dit komt door ontwikkelingen
die buiten onze invloedssfeer liggen (abonnementstarief, kosten voorzieningen jeugdzorg).
In het opstellen van deze programmabegroting voor 2021 kon dit inzicht nog niet ten volle
meegenomen en worden en een volledig beeld van de effecten van het lopende jaar 2020
hebben we nu ook nog niet. We stellen onze meerjarige verwachtingen voor het sociaal domein
                                        e
bij op grond van de informatie uit de 2 tussenrapportage. We zien dat het jaarlijkse structurele
tekort op het sociaal domein oploopt met € 2,2 miljoen per jaar. De incidentele aanvulling in
2021 van de bestemmingsreserve Sociaal domein van € 2 miljoen is onvoldoende om dat op
te kunnen opvangen. Er zijn opnieuw keuzes nodig om het budget en de uitgaven structureel
in balans te brengen. Dit vergt onderzoek en politieke afweging. We gaan daarbij eerst kijken
wat er binnen het sociaal domein opgelost kan worden, nu denken we bijvoorbeeld al aan de
doorontwikkeling van de toegang met een aanscherping van de indicatiestelling en een herijking
van onze beleidskaders waar deze wellicht minder ruimhartig ingericht kunnen worden.
Gezien de omvang van het te verwachten tekort op het sociaal domein zullen we ook naar de
rest van de begroting moeten kijken ten aanzien van de uitgaven kant. Daarbij valt bijvoorbeeld
te denken aan uitvoeringswerkzaamheden of projecten in alle beleidsprogramma’s en
onze bedrijfsvoering. We sluiten op voorhand niets uit en betrekken in die keuzes ook onze
investeringsagenda en opties voor de verhoging van onze inkomsten. Dit lukt niet voor het
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                  4 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>jaar 2021 in het opstellen van deze programmabegroting. Die opdracht nemen we mee bij
de opstelling van de Perspectiefnota 2022-2025. Daarnaast voeren we samen met andere
gemeenten lobby richting Rijk: er moet structureel meer geld voor alle gemeenten komen om alle
taken naar behoren te kunnen blijven uitvoeren.
Waar werken we aan?
We hebben de transities uit ons coalitieakkoord vertaald naar opgaven. We werken aan al deze
opgaven. Hoe we dat doen leest u in het programmaplan bij de verschillende programma's. In
onderstaand plaatje ziet u hoe onze beleidsintensiveringen en onze investeringen bijdragen aan
deze opgaven.
Waar werken we aan?
Naast intensieve aandacht voor het sociaal domein is er aandacht voor het coalitieakkoord.
We hebben de transities hieruit vertaald naar opgaven. De onderwerpen waar we in 2021 aan
werken, dragen bij aan deze opgaven. We intensiveren ons beleid voor wegen en landschap
en we versterken onze bedrijfsvoering. We investeren in leefbaarheid, sport, onderwijs en
bedrijventerreinen.
Wat gaan we doen in 2021?
U leest hieronder een kleine greep uit de belangrijkste werkzaamheden voor komend jaar. U leest
hierover meer in de verschillende programma’s.
● We voeren de routekaart energieneutraal Bronckhorst uit. We realiseren de eerste
   kleine zonneparken, we gaan elektrische laadpalen plaatsen in de gemeente en we
   geven leningen ‘toekomstbestendig wonen’ waarmee inwoners kunnen investeren in
   duurzaamheidsaanpassingen in hun huis.
● We voeren de visie recreatie en toerisme uit. Zoals het uitwerken van het toeristisch profiel
   voor Bronckhorst van kastelen en landgoederen en het opzetten van een toeristisch platform.
● Voor vitale kernen voeren we herinrichtingsprojecten uit in Hengelo, Vorden, Steenderen en
   Zelhem.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                5 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>● We leggen u een sportagenda voor en gaan aan de slag met de binnensportlocatie in
   Bronckhorst Midden.
● We bereiden de bouw voor van de nieuwe school voor het voorgezet onderwijs in Vorden.
● We leveren de omgevingsvisie op en het eerste omgevingsprogramma ter voorbereiding op de
   komst van de Omgevingswet
● We zorgen voor genoeg ruimte voor bedrijven door met initiatiefnemers bedrijfslocaties te
   ontwikkelen en we voeren de herstructurering van Industriepark Zelhem uit.
● We zetten onverminderd in op verduurzaming, vernieuwing en transformatie van de
   woningvoorraad in het kader van onze woonvisie.
‘Hoe blijven we dit volgen?’
We blijven indicatoren verder ontwikkelen
Vorig jaar namen wij naast landelijke indicatoren ook lokale indicatoren op in de
programmabegroting. Met uw raad is besproken dat dit een proces is: we leren en we proberen
uit. Soms sluiten indicatoren toch minder aan dan we verwachtten. Daarnaast zijn er niet voor
alle doelen geschikte indicatoren beschikbaar. In dat geval is alleen kwalitatieve verantwoording
mogelijk.
We hebben hierin dit jaar weer een stap verder gezet
We scherpen de formulering van doelen en beoogde resultaten aan, we voegen nieuwe
indicatoren toe en hebben we ook een aantal bestaande indicatoren aangepast. Waar we dit
doen, geven we dit duidelijk aan. Met deze ontwikkeling gaan we ook komend jaar verder.
We houden focus
We gaan grote investeringen doen in de komende 15 jaar. Dit vraagt om keuzes maken
en focus houden in onze overige activiteiten. Wat is echt noodzakelijk en wat is wenselijk?
Waar kunnen we een bijdrage leveren of het verschil maken? Wat draagt bij aan onze
opgaven? Die investeringen vragen in de toekomst begrotingsruimte en een bijdrage vanuit de
bestemmingsreserve Kapitaallasten Investeringsagenda.
Hoe ontwikkelt onze financiële positie zich?
Met onze kennis op 31 augustus 2020 hebben we in deze begroting onze financiële uitdagingen
voor de komende jaren financieel doorvertaald. De opbrengst voor de bouwleges is lager dan
geraamd in de Perspectiefnota 2021. Hierover heeft u van ons een actieve informatievoorziening
ontvangen op 1 september 2020. De ontwikkeling van de Algemene uitkering (beeld Meicirculaire
2020) en de definitieve verdeelmaatstaven voor de bepaling van de bijdrage aan de VNOG
werken in financiële zin voordelig door. De effecten van de uitgangspunten volgen de jaarlijkse
gebruikelijke ontwikkeling van budgetten door verschoven investeringslasten, compensatie van
loon- en prijsstijging door het rijk en een veelheid van kleine budgetveranderingen.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                6 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>We stellen de begrotingsruimte bij
In onderstaand overzicht ziet u de bijstelling van de begrotingsruimte. Voor uitleg verwijzen wij u
graag naar de financiële begroting (3.3.1). Daarin staan onze verwachtingen voor de financiële
positie in de komende jaren.
 Ontwikkeling financiële positie                             2021          2022    2023         2024
 Beeld bij Perspectiefnota 2021-2024                            89           277    908           563
 Raadsbesluit voedselbank Zelhem (9 juli 2020)                  -2
 Effect 1e tussenrapportage 2020 (9 juli 2020)               -139           -139   -139          -139
 Effect vrije ruimte Meicirculaire 2020 (7 juli 2020)         315            457    363           219
 Beeld na meicirculaire 2020                                  263            595  1.132           644
 Niet gerealiseerde opbrengst bouwleges                      -353           -503   -553          -553
 Definitieve berekening verdeling kosten VNOG                 304            304    304           304
 Effecten uitgangspunten                                      245            158    121           243
 Begrotingsruimte Programmabegroting 2021                     459            554  1.004           638
 Voorstel voor storting in bestemmingsreserve sociaal
 domein                                                      -459
 Begrotingsuitkomst na voorstel storting                          -          554  1.004           638
 + = begrotingsoverschot - = begrotingstekort
We willen de begrotingsruimte 2021 storten in de bestemmingsreserve Sociaal domein
Voor de tekorten in het sociaal domein in 2020 hadden we incidentele oplossingen. De
aanvullende opgave voor het sociaal domein, naast de bestaande transformatie, is groot.
Gemiddeld € 2,2 miljoen per jaar. Daar hebben we nu geen oplossingen voor. Voor dit moment
stellen we voor om de begrotingsruimte 2021 te benutten ten gunste van de bestemmingsreserve
Sociaal domein. Dat lost de problemen voor 2021 en volgende jaren niet op. Het geeft wel het
                    e
geeft wel een 1 daling voor 2021. De structurele effecten die we nu weten, beschrijven we in de
financiële begroting (3.3.1).
          e
In de 1 begrotingswijziging 2021 werken we de bedragen voor het sociaal domein verder
uit vanuit de kennis die we in september hebben gekregen. Ook omdat we dan weten welke
gevolgen de Septembercirculaire 2020 heeft voor het geschetste beeld. We doen dan een
voorstel voor de noodzakelijke incidentele dekking voor 2021. Dat willen we ook voor het bedrag
dat we vanwege de onjuiste legesraming nu uit de begrotingsruimte dekken (€ 353.000). Die
wijziging bespreekt u in januari 2021.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                 7 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>De uitgaven en inkomsten in beelden
U ziet hieronder waaraan we de middelen besteden in 2021 en waar de middelen vandaan
komen.
                                                     Zorg en ondersteuning (€ 35.051)
                                                     Wonen en leefomgeving (€ 26.037)
                                                     Bedrijvigheid en ontwikkeling (€ 7.032)
                                                     Bestuur (€ 3.171)
                                                     Overhead (€ 9.965)
                                                     Algemene dekkingsmiddelen (€ 2.885)
                                                     Onvoorzien (€ 128)
              uitgaven € 84.269
                                                     Algemene uitkering (€ 53.662)
                                                     Overige inkomensoverdrachten (€ 6.178)
                                                     Belastingen (€ 12.965)
                                                     Ov.opbrengsten, huren en pachten, leges (€ 9.276)
                                                     Dividend, winstuitkering (€ 320)
                                                     Rente (€ 85)
                                                     Onttrekking reserves (€ 1.277)
                                                     Renteverdeling (€ 965)
             inkomsten € 84.728
De uitgaven en inkomsten in vogelvlucht
In de infographic hieronder ziet u in vogelvlucht wat de inkomsten en uitgaven zijn. Deze zijn
niet 1 op 1 te vergelijken met de diagrammen. De cijfers komen natuurlijk overeen, maar de
indeling is gericht op de meest herkenbare inkomstenbronnen en uitgaven. Daarnaast is onder de
uitgaven van Bestuur 'organisatie' opgenomen, dit is de overhead van onze gemeente.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                        8 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>De besluiten gelden voor 2021
De besluiten in deze programmabegroting 2021–2024 gelden voor 2021. Het beeld voor 2022 tot
en met 2024 is informatief.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst        9 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>1.2. Leeswijzer
Over de Programmabegroting 2021 - 2024
De begroting bestaat uit 4 hoofdstukken:
● hoofdstuk 1: de inleiding en de leeswijzer van de programmabegroting
● hoofdstuk 2: de beleidsbegroting (het programmaplan en de bedrijfsvoeringsparagrafen)
● hoofdstuk 3: de financiële begroting
● hoofdstuk 4: de bijlagen
Het programmaplan bestaat uit 4 delen
We werken met 4 raadsprogramma's met daarin een aantal deelprogramma's: het
programmaplan. In ieder programma is naast aandacht voor de beleidsdoelen en opgaven ook
aandacht voor indicatoren, risico's en de financiën. De financiële informatie wordt zichtbaar door
te klikken op de taakvelden in de tabellen bij de programma's (2.1).
De indicatoren geven een beeld van de (beoogde) effecten van ons beleid
We maken onderscheid tussen lokale en landelijke indicatoren:
● De lokale indicatoren laten zien wat het effect van het beleid is gericht op onze lokale
   beleidsdoelen.
● De landelijke indicatoren geven inzicht in waar we staan en maken vergelijking met andere
   gemeenten mogelijk. Wij zijn op grond van wetgeving (BBV) verplicht om deze indicatoren op
   te nemen in de programmabegroting.
In de deelprogramma’s benoemen we de belangrijkste financiële risico's
Het gaat om de risico's die een financiële impact hebben van 1% of meer van het totale
risicobedrag. We beschrijven daarnaast de risico's in de paragraaf Weerstandsvermogen en
risicobeheersing (2.2.2.).
Elk programma sluiten we af met financiële informatie
We verklaren de grotere verschillen van de lasten en baten van 2021 ten opzichte van de
begroting 2020 (inclusief begrotingswijzigingen tot 1 augustus 2020).
In de paragrafen leest u de aspecten die voor alle beleidsvelden belangrijk zijn
In de 7 verplichte paragrafen beschrijven we kort hoe we ons beleid inrichten en uitvoeren. Het
gaat dan om:
● alle belastingen (lokale heffingen);
● alle risico's (weerstandsvermogen en risicobeheersing);
● het onderhoud van de openbare ruimte (onderhoud kapitaalgoederen);
● hoe we de taken financieren (financiering);
● de werkwijze bij de uitvoering van de taken (bedrijfsvoering);
● de samenwerking met andere organisaties (verbonden partijen);
● de grondposities (grondexploitatie);
● de inzet voor klimaatdoelen (klimaatbegroting).
In de financiële begroting staat ons financieel meerjarenbeeld centraal
We kijken naar de factoren die leiden tot een stijgende of dalende lijn in de begrotingsruimte.
In de financiële overzichten staat ook de wettelijke en provinciale informatie die vereist is voor
toezicht. Tot de bedragen die we noemen per deelprogramma kunnen we kosten maken of
inkomsten realiseren. Volgens de Financiële verordening Bronckhorst vormt deze afbakening
in deelprogramma's 'het autorisatieniveau' vanuit de raad aan ons college. De informatie in dit
hoofdstuk gebruikt de accountant bij de controle van de jaarstukken.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                  10 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>In de bijlagen is de volgende informatie opgenomen:
● de kerngegevens;
● de samenstelling van de bestuursorganen;
● de uitgangspunten van de begroting;
● een overzicht van de verordeningen die gelden;
● het overzicht van de baten en lasten per taakveld;
● de risico-impactanalyse corona.
De verordeningen op www.wetten.nl
De verordeningen geven de kaders waarmee we werken als we ons beleid vormgeven.Via
doorklikken is de betreffende verordening te bereiken. Daarnaast zijn ze in te zien op
www.wetten.nl.
De risico-impactanalyse voor corona is nieuw
Hierin leest u onze coronarisico's, rekening houdend met verschillende scenario's. We volgen de
diverse ontwikkelingen als gevolg van de coronacrisis en leggen dit vast in een risico analyse. De
raadsleden ontvangen voor de raadsvergadering een actuele versie.
Goed om te weten
● In deze programmabegroting geven de doorklikmogelijkheden naar de taakvelden en in de
   tabellen bij de programma's (2.1) alleen cijfers over de taakvelden.
● In de verschillende tabellen met informatie over 2020 (kolom "Begroot 2020 na wijz.") bedoelen
   we de stand op 1 augustus 2020.
● In de financiële overzichten bij ‘Wat mag het kosten?’ staat bij de saldoregel een ‘+’ voor baten
   of overschotten en een ‘-‘ voor lasten of tekorten.
● In de overige overzichten staat in het onderschrift vermeld wat een ‘+’ of ‘-‘ betekent.
● De cijfers in tabellen, grafieken en opstellingen in deze begroting staan in euro's maal 1.000 en
   zijn afgerond tot het dichtst bijzijnde duizendtal, tenzij anders vermeld.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                11 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst 12 van 153</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>2. BELEIDSBEGROTING
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst 13 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>2.1. Programmaplan
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst 14 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>2.1.1. ZORG EN ONDERSTEUNING
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst 15 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Algemeen
Onze doelen voor dit programma
● We willen jeugdigen weerbaar en gezond op laten groeien en zorg zoveel mogelijk voor zijn.
● We investeren in preventie en vroegsignalering, zodat inwoners nu en in de toekomst vitaal
   oud kunnen worden.
● Bronckhorst moet voor iedere inwoner een plek zijn waar hij/zij zich thuisvoelt, waar geen
   belemmeringen zijn voor zelfontplooiing en zelfredzaamheid.
● Iedereen heeft een stevige basis nodig om mee te kunnen doen naar vermogen.
● We versterken de leefbaarheid en samenredzaamheid van de samenleving als geheel.
● Beheersbaarheid en toekomstgerichte haalbaarheid van het sociaal domein.
Het sociaal domein is een opgave van ons allemaal
De gemeenteraad heeft in juli 2019 het beleidskader sociaal domein 2019-2022 vastgesteld.
Vervolgens hebben we in oktober 2019 uitvoeringsprogramma’s vastgesteld. Centraal in deze
programma’s staat de omslag naar een sociaal domein dat een gezamenlijke opgave is van
inwoners, maatschappelijke organisaties, zorgaanbieders en gemeente.
We zetten mooie stappen in de uitvoering
We werken aan een samenleving waarin we minder zorg hoeven te geven, waarin we meer
omkijken naar elkaar en waarin iedereen zich verantwoordelijk voelt om bij te dragen aan onze
samenleving waar dat kan.
We zetten in op preventie, innovatieve oplossingen en maatwerk
We stimuleren oplossingen vanuit de samenleving voor ondersteuning en zorg. En vooral
op behoud van regie. Dat doen we door intensief samen te werken met zorgaanbieders,
maatschappelijke organisaties en inwoners. We komen tot een inclusieve samenleving die we
met elkaar vormgeven en waarin iedereen naar vermogen mee kan (blijven) doen en zich kan
ontwikkelen.
We maken resultaatgerichte zorg mogelijk
We werken toe naar nieuwe contracten met zorgaanbieders om resultaatgerichte zorg mogelijk
te maken. We passen ons subsidiebeleid aan, zodat we met elkaar kunnen werken aan de
maatschappelijke opgaven. We leggen daarin ook vast hoe maatschappelijke organisaties
samenwerken.
We sluiten aan bij de behoefte van onze inwoners
Zo komen we met elkaar tot activiteiten die passen bij de behoefte van onze inwoners. Dat zijn
activiteiten op het gebied van welzijn, sport en zorg. Ook zorgen we er zo voor dat onze inwoners
zich uitgenodigd voelen om zich hier zelf voor in te zetten.
We zorgen dat onze regels aansluiten op de aanpak
We werken vanuit de gedachte dat we aansluiten op het dagelijks leven van de betreffende
inwoner en maken de mens en niet het systeem leidend. Onze verordeningen sluiten hier niet
meer goed op aan. Deze passen wij aan. Zodat ook het juridisch kader past bij de manier van
werken.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               16 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Deelprogramma 1A VITALE INWONERS EN SAMENLEVING
Portefeuillehouder              Dhr. E.W. Blaauw / Dhr. W.W. Buunk
Ambtelijk trekker               Mw. E. Hanzens
We krijgen meer grip op de kosten van jeugdhulp
Inleiding
De afgelopen jaren zagen we een stijging in de kosten van jeugdhulp. In 2017 en 2018 steeg
ook het aantal kinderen dat jeugdhulp nodig had, maar de laatste jaren stijgen de kosten vooral
omdat er duurdere hulp wordt ingezet. Wij zetten ons in om deze landelijke trend dat de kosten
stijgen of dat er duurdere hulp wordt ingezet lokaal en regionaal te keren.
Resultaten
We zorgen dat zorg aansluit op de vraag
We monitoren actief of de zorg die het kind krijgt, het beste past bij de vraag. Is dit inderdaad
de beste oplossing voor de zorgvraag voor onze jeugdige? We stemmen samen met andere
verwijzers beter af hoe we een kind kunnen ondersteunen. Dat doen we bijvoorbeeld samen met
huisartsen.
We zorgen dat zorg aansluit bij het kind of de jongere
We zetten niet de zorg centraal, maar het kind of de jongere zelf. Dit betekent dat we (nog) meer
aansluiting zoeken bij het dagelijks leven van de jeugdige. Zo kijken we bijvoorbeeld ook naar de
situatie van het gezin, de school en sportverenigingen.
We richten ons op armoede, dementie en meedoen
Inleiding
We vinden het belangrijk dat iedereen kan meedoen in onze gemeente. Daar zetten we ons
dan ook extra voor in, zodat inwoners hier geen knelpunten voor ervaren. Deze zijn gericht op
armoede, dementie en meedoen.
Resultaten
Knelpunten om deel te nemen aan de samenleving zijn verholpen
In 2020 hebben we een lokale inclusie-agenda opgesteld. De stappen hierin voeren we uit. In
2021 kunnen inwoners bijvoorbeeld knelpunten die zij ervaren snel en eenvoudig oppakken,
samen met de gemeente. Ook vragen we breed aandacht bij inwoners en ondernemers om oog
te hebben voor wat een beperking betekent in het dagelijks leven.
Wij zijn een dementievriendelijke gemeente
We vragen aandacht voor wat belangrijk is voor inwoners met dementie. Dit doen we samen met
inwoners en maatschappelijke organisaties. Denk hierbij aan hoe je iemand benadert, wat we
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                  17 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>kunnen aanpassen in de openbare ruimte en hoe je kunt herkennen of iemand dementie heeft.
Dit doen we op basis van het certificaat ‘dementievriendelijke gemeente’ en het programma dat in
2020 is ontwikkeld.
Kinderen in armoede kunnen ook meedoen
In 2020 hebben we een pakket samengesteld met mogelijkheden voor kinderen in armoede. Dit
pakket hebben we aangevuld met ideeën van kinderen uit Bronckhorst. In 2021 stellen we dit
pakket bij. Dat doen we op basis van ervaringen en nieuwe suggesties. Zo blijft het pakket zo
goed mogelijk aansluiten op de behoefte.
Indicatoren
Lokale indicatoren
 Thema       Effectindicator                     Bron         Nul-     Jaar Realisatie Doel   Doel     Doel
                                                           meting       nul-    2019 2020    2021      2022
                                                                    meting
             Percentage jeugdigen/ouders/        Kto wmo/    83% 2018                   83%   83%       83%
 Kader 1:    verzorgers dat het (helemaal)       jeugd
 gezond en   eens is met de stelling: door de
 weerbaar    hulp voel(t) ik mij/mijn kind zich
             beter
             Percentage jeugdigen in             Kto wmo/    12%      2018              12%   11%        8%
             jeugdhulp van het totaal            jeugd
             jeugdigen (aantal jeugdigen met
             een indicatie voor jeugdhulp)
 Kader 2:    Het percentage (kwetsbare)          GGD-      11,5%      2016              11%   10%     <10%
 vitaal oud  ouderen dat (ernstig) eenzaam       monitor
 worden      is, is afgenomen
             Percentage jongeren (15- en 16      GGD E-      26%      2015       25%                    24%
             jarigen) dat laatste 4 weken 5 of   movo
             meer drankjes heeft gedronken
             bij 1 gelegenheid
             Percentage Wsw-gerechtigden         Eigen      100%      2020              90% 100%      100%
 Kader 3:
             die passend werk hebben             database
 Bronckhorst
             (aansluitend bij loonwaarden en
 inclusief
             mogelijkheden)*
             Percentage Wsw-gerechtigden         Eigen       76%      2020              50%   76%       76%
             die gedetacheerd zijn bij een       database
             bedrijf in de private sector (vanaf
             2020 alleen medewerkers vanuit
             Delta en naar verwachting vanaf
             2021 ook Laborijn)*
             Het percentage Wmo-                 Civision  2,75%      2018            2,75% 2,75%
 Kader 4: zo verwijzingen naar professionele
 doen we dat hulp t.o.v. totaal aantal inwoners
             is gelijk gebleven
             Percentage overbelaste              Onderzoek   32%      2016                    32%
             mantelzorgers t.o.v. totaal aantal Moventem
             mantelzorgers
 Kader 5:    Percentage uitstroom van
 iedereen    inwoners die volwaardig
 een stevige aan het werk zijn vanuit een
 basis       uitkeringssituatie**                Civision      9%     2018              15%   20%       25%
             Percentage inwoners in een                                                                 60%
             leerwerktraject**                   Civision    54%      2020              50%   55%
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                       18 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Thema           Effectindicator                        Bron              Nul-    Jaar Realisatie Doel        Doel      Doel
                                                                      meting      nul-       2019 2020       2021     2022
                                                                               meting
                Hoogte van de schuldenlast bij         Stadsbank/ € 23.000 2019                          € 10.000 € 10.000
                instroom schuldhulpverlening** RIS
                                                       Inforing
* In 2020 heeft een accurate nulmeting plaatsgevonden. Op basis hiervan is de doelstelling aangepast.
** Deze indicatoren zijn vernieuwd en daardoor aangepast. Door wijziging zijn de waarden hierop afgestemd.
'Percentage' was voorheen 'stijging' en 'hoogte' was voorheen 'percentage'. Deze termen sluiten aan bij het
dashboard sociaal domein.
Landelijk vastgestelde indicatoren
Indicator                             Bron           Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Gelderland Gelderland
                                                           2013        2014        2015        2018       2017        2018
% Kinderen in uitkeringsgezin (% VJI 2018                2,37%       2,45%       3,19%        3,00%      5,05%       5,00%
kinderen tot 18 jaar)
% Werkloze jongeren (% 16 t/m VJI 2018                   1,01%       0,68%       0,69%        2,00%      1,35%       2,00%
22 jarigen)
Indicator                                           Bron         Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Gelderland
                                                                       2013        2014        2015       2017        2017
% Jongeren met delict voor de rechter (%            VJI 2017         0,86%       0,53%        0,49%      0,00%       1,00%
12 t/m 21 jarigen)
Indicator                                           Bron         Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Gelderland
                                                                       2016        2017        2018       2019        2019
Personen met een bijstandsuitkeringen               CBS 2019             16         15,9        14,8      12,77       31,95
(aantal per 1.000 inwoners)
Verwijzingen Halt (aantal per 10.000 van            Halt 2019            63           33          64         49         102
12-17 jaar)
% Jongeren met jeugdhulp (% van alle                CBS 2019         7,60%       8,70%        9,40%      9,80%     10,60%
jongeren tot 18 jaar)
% Jongeren met jeugdbescherming (% van CBS 2019                      0,80%       0,80%        1,00%      1,30%       1,10%
alle jongeren tot 18 jaar)
Cliënten met een maatwerkarrangement                CBS 2019             52           51          52         58          61
WMO (aantal per 1.000 inwoners)
Gegevens overgenomen van www.waarstaatjegemeente.nl stand d.d. 17-08-2020
Indicator                                                        Bron         Realisatie Realisatie Realisatie Gelderland
                                                                                   2016        2017       2018        2018
Lopende re-integratievoorzieningen (aantal per 1.000             CBS 2018            6,6        11,7      25,23       22,36
inwoners van 15 - 64 jaar)
Indicator                                                        Bron         Realisatie Realisatie Realisatie Gelderland
                                                                                   2016        2017       2019        2019
% Jongeren met jeugdreclassering (% van alle jongeren CBS 2019                        nb      0,20%      0,20%       0,30%
van 12 tot 23 jaar)
Risico's
                          Risicogebeurtenis                                          Totaal: Netto Impact     Impact (niet
Risico-oorzaak (Als                                 Risicogevolg (met als Netto
                          (bestaat de kans                                           Financieel financieel financieel)/
gevolg van...)                                      gevolg dat...)           Kans
                          dat...)                                                    Maximum       (%)        Pandemie
Extern - Het
uitbreken van een                                   Financieel - Er
                          De transformatie in
pandemie, moeten                                    financiële tekorten
                          het sociaal domein
prioriteiten binnen                                 ontstaan; Niet
                          wordt niet of niet tijdig                            90% € 1.000.000         8,79% Pandemie
het sociaal domein                                  financieel - Dit kan
                          gerealiseerd (effecten
worden bijgesteld                                   leiden tot regionale
                          beleidskader).
door verschillende                                  imagoschade.
partijen.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                                      19 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                         Risicogebeurtenis                                  Totaal: Netto Impact    Impact (niet
 Risico-oorzaak (Als                           Risicogevolg (met als Netto
                         (bestaat de kans                                   Financieel financieel financieel)/
 gevolg van...)                                gevolg dat...)          Kans
                         dat...)                                            Maximum       (%)       Pandemie
 Omgeving - Toename
 van de stroom                                 Financieel - Er een
                         Het aantal
 van vluchtelingen;                            begrotingstekort
                         vluchtelingen
 Omgeving                                      ontstaat; Niet
                         toeneemt en
 - Europees                                    financieel -             50% € 350.000         1,71% Plaatselijk
                         de kosten de
 vluchtelingenbeleid;                          Mogelijk beperkte
                         rijksmiddelen
 Organisatie -                                 imagoschade
                         overstijgen.
 Huisvestingsbeleid                            ontstaat.
 statushouders.
                                               Financieel -
 Mens - Een toename                            Mantelzorgers
 van overbelasting                             hebben vaker zelf
                         Mantelzorgers
 van mantelzorgers.                            ondersteuning
                         vallen uit door
 Mantelzorgers                                 nodig (bv hbh). De
                         overbelasting.
 moeten zwaardere                              inwoner die eerst        60% € 100.000         0,59%       -
                         Hierdoor ontstaat
 hulp bieden doordat                           ondersteund werd
                         een tekort aan
 indicaties minder snel                        door een uitgevallen
                         mantelzorgers.
 worden afgegeven                              mantelzorger is nu
 (bijv wmo en wlz).                            aangewezen op zorg
                                               van een professional.
 Extern - Het
                         Er extra inzet van
 uitbreken van een
                         VNOG/GGD en           Financieel -
 pandemie, moeten
                         andere verbonden      Overschrijding van       20% € 250.000         0,49% Pandemie
 prioriteiten worden
                         partijen wordt        budgetten.
 bijgesteld door
                         gegenereerd.
 verschillende partijen.
                         Incident bij het      Financieel - Er
 Omgeving - Gebrek
                         bieden van            klachten of claims
 in waarborgen
                         ondersteuning aan     worden ingediend;
 rondom veiligheid
                         inwoner en/of cliënt  Niet financieel -
 bij het bieden van
                         door gemeentelijke    Klachten en/of           20% € 250.000         0,49% Regionaal
 ondersteuning; Mens
                         medewerkers of door   claims kunnen
 - Gebrek in kwaliteit
                         een gemeentelijk      leiden tot plaatselijke
 van professionals en/
                         bekostigde            of regionale
 of organisatie.
                         voorziening.          imagoschade.
Meer informatie over de risico's vindt u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
(2.2.2).
Deelprogramma 1B TOEGANG EN INDIVIDUELE VOORZIENINGEN
Portefeuillehouder                     Dhr. E.W. Blaauw / Dhr. W.W. Buunk
Ambtelijk trekker                      Mw. E. Hanzens
We helpen statushouders bij inburgering onder de nieuwe wet
Inleiding
In januari 2021 gaat de nieuwe Wet inburgering 2021 in. Deze wet legt de regie over inburgering
van nieuwe Nederlanders bij de gemeente. De afgelopen jaren hebben we dit al voorbereid.
We begeleiden en ondersteunen ook nu al statushouders op een passende manier bij hun
inburgering.
Resultaten
Iedere statushouder heeft een persoonlijk inburgeringstraject
In het inburgeringstraject leggen we vast wat de statushouder moet doen om het
inburgeringsexamen goed af te leggen. Ook besteden we aandacht aan de sociale vaardigheden
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                           20 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>en contacten die iemand nodig heeft om zich hier helemaal thuis te voelen en goed te kunnen
functioneren.
De statushouders krijgen de begeleiding die zij nodig hebben
De statushouders krijgen niet alleen begeleiding van sociaal consulenten. Ook andere inwoners
zetten zich in om te helpen. Bijvoorbeeld met Buddy to Buddy, werkervaringsprojecten en
toeleiding naar (vrijwilligers)werk. We zien goede resultaten en ervaren de meerwaarde van deze
projecten. Niet alleen voor de statushouders, maar ook voor de begeleiders.
We kopen zorg en ondersteuning beter in (kader 6)
Inleiding
We werken al jaren aan de transformatie van het sociaal domein. Professionele zorg en
ondersteuning is hier een belangrijk onderdeel van. We maken daarvoor resultaatgerichte
afspraken met aanbieders. We verwachten dat we hiervoor uiterlijk per 2022 nieuwe contracten
afsluiten.
Resultaten
We bereiken betere zorg door naar de vraag te kijken
We bepalen samen met aanbieders en inwoners welke zorg en ondersteuning nodig is om het
dagelijks leven zo goed mogelijk te kunnen invullen. Zo weten we wat er precies nodig is. We
kijken niet naar het aanbod, maar naar wat we kunnen bereiken.
Door gerichte samenwerking verbetert de persoonlijke situatie
Stel, iemand heeft een zorgvraag die niet kan worden opgelost met één soort zorg. Dan spreken
meerdere aanbieders samen af wat mogelijk is. Ook kijken we of het mogelijk is om bijvoorbeeld
welzijnsactiviteiten aan te bieden. Zo zorgen we er met elkaar voor dat de situatie verbeterd. Of
dat de inwoner juist zelfredzamer kan worden.
We hebben nieuwe inkoopafspraken waarmee we de kwaliteit van de zorg verbeteren en kosten
besparen
We verwachten met de nieuwe inkoop een betere kwaliteit van zorg en een kostenbesparing.
Het proces voor de nieuwe inkoop heeft wat meer tijd nodig om samen met de zorgaanbieders te
komen tot een toekomstgerichte aanpak. Dit is vanaf 2022 in de begroting merkbaar.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               21 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>De transformatie komt op gang; wel zoeken we een nieuw financieel evenwicht voor onze
zorguitgaven
Inleiding
We zien opnieuw tekorten ontstaan. De landelijke ontwikkelingen en keuzes van het Rijk geven
geen perspectief op (voldoende) compensatie of beleidsaanpassingen komen.
Resultaten
De succesvolle samenwerking met zorgvragers zetten we voort
We zien dat we inhoudelijk goede stappen zetten. Het partnerschap met zorgaanbieders om
meer resultaatgericht en niet behandelingsgericht te werken krijgt vorm, de projecten voor
jonge mantelzorgers, Klijnsmagelden, dementievriendelijke gemeente en de inclusieagenda
lopen goed. Inwoners komen met specifieke begeleiding en scholing goed aan het werk. In de
regio trekken we samen op om de benodigde innovatie van ‘het zorglandschap’ concreet te
maken. Er is een regionaal preventieakkoord en sportakkoord waar we mee aan de slag zijn.
Het woonplaatsbeginsel wordt aangepast, wat leidt tot een eerlijker verdeling van zorgkosten.
De nieuwe Wet inburgering legt de regie terug bij de gemeente. Zaken die perspectief bieden
en ons helpen om datgene voor en met inwoners te bereiken wat we willen; een reductie van de
behoefte aan zorg, weerbare jeugd en een verbonden samenleving. Toch maken we ons zorgen.
We zien structurele tekorten ontstaan door ontwikkelingen die buiten onze invloedssfeer liggen
(abonnementstarief, kosten voorzieningen jeugdzorg). Een volledig beeld daarvan hebben we nu
nog niet.
Indicatoren
Alle indicatoren voor programma 1 zijn opgenomen in deelprogramma 1A.
Risico's
                     Risicogebeurtenis                                   Totaal: Netto Impact    Impact (niet
 Risico-oorzaak (Als                       Risicogevolg (met als Netto
                     (bestaat de kans                                    Financieel financieel   financieel)/
 gevolg van...)                            gevolg dat...)         Kans
                     dat...)                                             Maximum       (%)       Pandemie
                                           Financieel - Er
 Extern - Het
                                           een reële kans
 uitbreken van een
                     Sterke instroom en    bestaat dat er meer
 pandemie, ontstaat
                     vertraagde uitstroom gebruik wordt van
 een economische                                                    75% € 750.000          5,47% Pandemie
                     bijstandsgerechtigden de uitkeringen
 recessie met
                     (Participatiewet).    levensonderhoud
 mogelijke ontslagen
                                           op grond van de
 en faillissementen.
                                           Participatiewet.
 Extern - Het
 uitbreken van een
 pandemie, neemt
 de vraag naar       Er
 (acute) zorg toe.   budgetoverschrijdingen
 Het gaat hierbij    komen op de
                                           Financieel - Er
 om o.a. toename     budgetten in de
                                           financiële tekorten
 van: - jeugdzorg    gezondheidszorg,                               75% € 350.000          2,57% Pandemie
                                           ontstaan binnen het
 (o.a. escalatie);   Wmo, jeugdzorg en
                                           sociaal domein.
 - ondersteuning     acute zorg. Het gaat
 eenzaamheid,        hier vaak om 'open
 depressie en        einde' regelingen.
 echtscheidingen;
 - meer meldingen
 'Veilig Thuis'.
 Organisatie -
 Toename van het     De budgetten voor     Financieel -
 aantal jeugdigen    jeugdzorg worden      Financieel tekort in     50% € 500.000          2,46%       -
 met jeugdhulp en    overschreden.         de begroting.
 een toename van
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                         22 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                       Risicogebeurtenis                                      Totaal: Netto Impact     Impact (niet
 Risico-oorzaak (Als                          Risicogevolg (met als Netto
                       (bestaat de kans                                       Financieel financieel financieel)/
 gevolg van...)                               gevolg dat...)            Kans
                       dat...)                                                Maximum       (%)        Pandemie
 de complexiteit;
 Organisatie - Open
 einde effecten in de
 jeugdzorg.
                                              Financieel -
                       Sociale                Bronckhorst draagt
                       werkvoorziening        37% bij in het totale
                       Delta heeft een tekort tekort; Niet financieel
 Organisatie -         op de liquidatiebalans - Het niet goed
                                                                         50% € 370.000          1,82% Regionaal
 Opheffing GR Delta.   a.g.v. afbouw          afwikkelen van
                       activiteiten en        oude contracten
                       boventalligheid van    kan regionale
                       het personeel.         imagoschade
                                              veroorzaken.
                       Door de
                       invoering van het
                       abonnementstarief
                       genereren we
                       minder inkomsten
 Extern - Wetwijzing                          Financieel -
                       op de bestaande
 abonnementstarief                            Overschrijding Wmo         50% € 250.000          1,22%       -
                       Wmo indicaties.
 Wmo.                                         budget.
                       Daarnaast wordt een
                       aanzuigende werking
                       geconstateerd op de
                       Wmo voorzieningen,
                       voornamelijk hbh.
Meer informatie over de risico's vindt u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
(2.2.2).
Wat mag het kosten
 Programma 1 Zorg en ondersteuning           Rekening       Begroting        2021       2022       2023       2024
                                                 2019         2020 na
                                                                 wijz.
 Lasten:
 1A Vitale inwoners en samenleving               2.832          3.028       3.184       3.191      3.181      3.181
 1B Toegang tot passende voorzieningen          34.171         33.328      31.867      31.647     31.621    31.621
 Totaal lasten:                                 37.003         36.355      35.051      34.839     34.802    34.802
 Baten:
 1A Vitale inwoners en samenleving                  14                -          -           -          -           -
 1B Toegang tot passende voorzieningen           5.605          6.058       6.787       6.766      6.747      6.747
 Totaal baten:                                   5.619          6.058       6.787       6.766      6.747      6.747
 Saldo
 1A Vitale inwoners en samenleving              -2.818         -3.028      -3.184      -3.191     -3.181     -3.181
 1B Toegang tot passende voorzieningen         -28.566        -27.270     -25.079     -24.881    -24.874   -24.874
 Saldo totaal                                  -31.384        -30.297     -28.263     -28.073    -28.055   -28.055
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                              23 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                       1A Vitale inwoners en samenleving
                                                                       1B Toegang tot passende voorzieningen
            inkomsten 2020                  uitgaven 2020
Financiële ontwikkelingen
 1A VITALE INWONERS EN SAMENLEVING                                                   Verschil 2021/2020 V / N
 6-1 Samenkracht en burgerparticipatie                                                              -100      N
 7-1 Volksgezondheid                                                                                 -55      N
 Totaal 1A                                                                                          -155      N
 1B TOEGANG EN INDIVIDUELE VOORZIENINGEN                                             Verschil 2021/2020 V / N
 6-2 Wijkteams                                                                                         2      V
 6-3 Inkomensregelingen                                                                              569      V
 6-4 Begeleide participatie                                                                          528      V
 6-5 Arbeidsparticipatie                                                                             -44      N
 6-6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)                                                                      -4      N
 6-71 Maatwerk dienstverlening 18+                                                                   266      V
 6-72 Maatwerk dienstverlening 18-                                                                   952      V
 6-81 Geëscaleerde zorg 18+                                                                          -29      N
 6-82 Geëscaleerde zorg 18-                                                                          -58      N
 Totaal 1B                                                                                         2.182      V
Een toelichting op de financiële ontwikkelingen geven we in de taakveldenbegroting. Ook geven
we een grafische weergave van de verschillende kosten tussen raming 2020 na wijziging en
raming 2021. De toelichting vindt u door te klikken op het taakveld.
Nieuw beleid
 Deel Omschrijving, bedragen in €                                    2021         2022        2023        2024
 progr.
 Nieuw beleid volgens perspectiefnota
 1A       Bezuinigen op digitale sociale kaart                    -10.000      -10.000     -10.000     -10.000
 1A       Subsidie Voedselbank Zelhem                              -2.500
          Stopzetten kortingsregeling collectieve
 1B       zorgverzekering                                       -300.000     -300.000     -300.000    -300.000
 1B       Extra storting bestemmingsreserve Sociaal domein               -
 Totaal nieuw beleid volgens perspectiefnota                    -312.500     -310.000     -310.000    -310.000
 Totaal structureel                                             -310.000     -310.000     -310.000    -310.000
 Totaal incidenteel                                                -2.500            -           -             -
 Saldo                                                          -312.500     -310.000     -310.000    -310.000
+ = extra inzet van middelen; - = minder inzet van middelen
Investeringsplan
Voor dit programma zijn geen nieuwe investeringen benoemd.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                          24 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Dekking projectkosten uit reserves
Voor dit programma zetten we de bestemmingsreserve Sociaal domein in, meer hierover staat in
de financiële begroting (3.3.1).
 Omschrijving, bedragen in €              Investering AR/BR*         2021       2022    2023      2024
 Effect exploitatieuitkomst                     -3.049    BR     197.923     -233.499 -53.754   86.281
                                                -3.049           197.923     -233.499 -53.754   86.281
+ = gebruik van reserve; - = bedrag naar reserve
* AR= Algemene reserve, BR = Bestemmingsreserve
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                  25 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst 26 van 153</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>2.1.2. WONEN EN LEEFOMGEVING
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst 27 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Algemeen
Onze doelen voor dit programma
● We willen jeugdigen weerbaar en gezond op laten groeien en zorg zoveel mogelijk voor zijn.
● We investeren in preventie en vroegsignalering, zodat inwoners nu en in de toekomst vitaal
   oud kunnen worden.
● Bronckhorst moet voor iedere inwoner een plek zijn waar hij/zij zich thuisvoelt, waar geen
   belemmeringen zijn voor zelfontplooiing en zelfredzaamheid.
● Iedereen heeft een stevige basis nodig om mee te kunnen doen naar vermogen.
● Versterken van de leefbaarheid en samenredzaamheid van de samenleving als geheel.
● Het creëren van vitale leefbare kernen met een woningvoorraad die zowel kwantitatief als
   kwalitatief aansluit bij de demografische ontwikkelingen.
● Een veilige, gezonde en aantrekkelijke woon- en leefomgeving.
● Gezond en innovatief ondernemersklimaat, bevorderen van werkgelegenheid, productiviteit en
   maatschappelijk verantwoord ondernemen.
● De centra van de vier grotere kernen Vorden, Hengelo, Zelhem en Steenderen zijn
   aantrekkelijk, levendig en toekomstbestendig.
● In 2030 is Bronckhorst energieneutraal en klimaatbestendig en is er sprake van een circulaire
   economie.
● Samenwerking en verbinding voor een actieve samenleving (dienstbare overheid).
We voeren de woonvisie uit
Wij gaan door met het uitvoeren van de woonvisie. Dit betekent onder andere dat we ervoor
zorgen dat het aanbod van woningen aansluit bij de veranderende samenstelling en de
woonwensen van de inwoners.
We stellen de omgevingsvisie vast
De omgevingsvisie voor Bronckhorst wordt opgesteld in het kader van de Omgevingswet. Hierin
hebben we aandacht voor onze identiteit en onze fysieke leefomgeving. Nu en in de toekomst.
We investeren in scholen voor primair onderwijs
We zijn op dit moment druk met het opstellen van het Integraal Huisvestingsplan. Dat doen we
samen met de schoolbesturen. We hebben de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in scholen
voor primair onderwijs. Ook daar blijft ruimte nodig om met het onderwijs aan te sluiten op
demografische ontwikkelingen. Dat betekent onder andere dat we schoolgebouwen moeten
herstructureren.
Sterk voortgezet onderwijs en een goede samenwerking met het bedrijfsleven
We denken dat sterk voortgezet onderwijs (VO) in Bronckhorst een blijvend effect heeft op de
leefbaarheid, arbeidsmarkt en lokale economie. Door te investeren in huisvesting ondersteunen
wij het voortgezet onderwijs voor (de leerlingen binnen) Bronckhorst. Ook geven we leerlingen
van buiten de gemeente de kans om kennis te maken met onze gemeente.
We zorgen voor een binnensportlocatie voor elk deelgebied
Het is onze ambitie dat er voor elk deelgebied van de gemeente een binnensportlocatie is voor
verenigingen om te sporten. Dat betekent dat er op termijn in totaal minder sportaccommodaties
zijn. De komende jaren investeren wij in die locaties die blijven. Deze locaties kunnen dan langer
mee. Waar mogelijk werken we samen met verenigingen en andere partners om de inzet van
gemeentelijke investeringen optimaal te verbinden met particuliere investeringen. Daarvoor
voeren we haalbaarheidsstudies uit. Dit doen we bijvoorbeeld in Keijenborg en Hengelo.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               28 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Deelprogramma 2A PASSEND WONEN
Portefeuillehouder               Dhr. E.W. Blaauw
Ambtelijk trekker                Mw. C.H. van den Brink
We gaan voor de juiste woning op de juiste plaats
Inleiding
We zien dat vraag en aanbod van woningen steeds minder goed op elkaar aansluit. Dat komt
omdat de samenstelling van de bevolking verandert. En omdat de woonwensen van inwoners
veranderen.
Resultaten
We bieden ruimte voor duurzame en vernieuwende initiatieven
Ons woonbeleid biedt ruimte om nieuwe woningen te bouwen en bestaande woningen te splitsen.
Bijvoorbeeld voor starters en senioren. Maar ook voor nieuwe woonvormen. Daarbij zetten we in
op verduurzaming, vernieuwing en transformatie van de woningvoorraad. Het doel is om vraag en
aanbod op de korte en de lange termijn op elkaar aan te laten sluiten.
We werken actief samen om initiatieven af te handelen
Het is belangrijk dat onze kwaliteit van dienstverlening goed aansluit op de dynamiek van
het aantal en soort initiatieven. Als dat nodig is, zetten we extra capaciteit in om aanvragen
voor wooninitiatieven af te handelen. Deze aanvragen beoordelen we met duidelijke criteria.
We werken samen en stimuleren externe partijen om de juiste woning op de juiste plaats te
realiseren.
We nemen de regie waar dat nodig is
Krijgen en hebben we goede en actuele informatie via monitoring? Dan kunnen we bijsturen waar
dat nodig is. En meer de regierol nemen als gemeente.
We maken wijken leefbaarder en toekomstbestendig
Inleiding
In sommige wijken hebben corporaties veel woningen die toe zijn aan groot onderhoud. Dit zijn
woningen en wijken die 40 tot 60 jaar oud zijn. De huidige samenleving stelt andere eisen aan
deze woningen en de buitenruimte.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                 29 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Resultaten
Voor de betrokken wijken zijn er ontwerpen voor de openbare ruimte
We pakken de wijken integraal aan. Dat wil zeggen dat wij samen met de woningcorporaties,
particuliere woningeigenaren en verschillende partijen de openbare ruimte ontwerpen. Dat doen
we samen met nutsbedrijven en omwonenden. Dit betekent bijvoorbeeld dat we groot onderhoud
uitvoeren en wijken veiliger maken. Dit doen we samen met ProWonen en Sité.
Met de wijkaanpak realiseren we daar de klimaatadaptatiedoelen
We passen de openbare ruimte aan de effecten van klimaatverandering aan. Om zo de schade
door klimaatverandering te beperken én de kansen die klimaatverandering biedt te benutten.
Dit betekent onder andere dat we hemelwater gebruiken, meer groen in de straten maken en
woningen van gas halen. Dit doen we samen met woningcorporaties zoals Prowonen en Sité en
met Liander.
Indicatoren
Lokale indicator
Thema wonen
 Effectindicator              Bron               Nul- Jaar nul-       Doel       Doel      Doel       Doel     Doel
                                               meting    meting       2020      2021       2022       2023     2024
 Leegstandspercentage in      Regionale        2,20%       2018 max 2% max 2% max 2% max 2% max 2%
 de woningvoorraad            Woningmarkt
                              monitor
                              rapportage
 Waardering buurt en          AWLO                  8      2018           8          8         8         8         8
 kwaliteit van de woning
 Het aantal aangesloten       project             158      2019         65         ntb       ntb
 huishoudens 'Veilig thuis    leefsamen
 in de Achterhoek' neemt
 maximaal 50% af*
 Uitbreiding woningvoorraad Gemeentelijk             -     2019        +80        +80       +80        +80      +80
 (netto toename aantal        datasysteem
 woningen (aantal gereed
 gemelde woningen
 minus gesloopte en
 samengevoegde
 woningen))
 Aanbod sociale               Gemeentelijk      2848       2019       2848      2848       2848       2848     2848
 huurwoningen                 datasysteem
 * We zien ontwikkelingen in dit project, waardoor het de vraag is of de indicator stand houdt/
 passend blijft.
Landelijk vastgestelde indicatoren
 Indicator                 Bron               Realisatie     Realisatie     Realisatie      Realisatie   Gelderland
                                                   2014           2015           2016            2019          2019
 Nieuw gebouwde            ABF 2019                  3,8            2,2             3,2            3,7           9,8
 woningen (aantal per
 1.000 woningen)
 Gegevens overgenomen van www.waarstaatjegemeente.nl stand
 d.d. 17-08-2020
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                               30 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Risico's
                       Risicogebeurtenis                                   Totaal: Netto Impact    Impact (niet
 Risico-oorzaak (Als                           Risicogevolg (met als Netto
                       (bestaat de kans                                    Financieel financieel financieel)/
 gevolg van...)                                gevolg dat...)        Kans
                       dat...)                                             Maximum       (%)       Pandemie
 Omgeving -            Het schrappen van
                                               Financieel - Extra
 Anticiperen op        woningbouwplannen
                                               kosten voor de         50% € 1.000.000        4,91%              -
 demografische         door demografische
                                               gemeente.
 ontwikkelingen.       ontwikkelingen.
                       Door corona wordt
 Organisatie - In
                       een economische
 2021 wordt de leges
                       crisis verwacht. Het
 verhoogd met 28%
                       is daarom onzeker of
 daardoor wordt                                Financieel - Minder
                       de leges opbrengsten
 verwacht dat de                               legesopbrengsten of
                       inderdaat met 28%                              50% € 250.000          1,22%      -
 legesopbrengsten                              meer uitgaven door
                       zullen stijgen. Aan
 met 28% zullen                                inhuur.
                       de andere kant
 stijgen bij een
                       merken wij nu een
 gelijkblijvend aantal
                       toename van het
 bouwaanvragen.
                       aantal aanvragen.
 Extern - Het
 uitbreken van een
                       Er minder inkomsten
 pandemie, ontstaat                            Financieel - Er
                       gegeneerd worden
 een economische                               financiële tekorten    50% € 25.000           0,12% Pandemie
                       uit leges, bijvoorbeeld
 recessie waardoor                             ontstaan.
                       bouwleges.
 verbouwing e.d.
 uitblijven.
Meer informatie over de risico's vindt u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
(2.2.2).
Deelprogramma 2B AANTREKKELIJKE LEEFOMGEVING
Portefeuillehouder                    Mw. M. Besselink / Dhr. E.W Blaauw /
                                      Dhr. W.W. Buunk / Dhr. P.L.P.S. Hofman
Ambtelijk trekker                     Mw. E. Hanzens
We werken aan een omgevingsvisie die voldoet aan de Omgevingswet
Inleiding
We werken toe naar een compacte omgevingsvisie die we in 2021 vaststellen. Een visie waarin
de identiteit van Bronckhorst en de waarden van onze fysieke leefomgeving centraal staan. Door
het coronavirus nemen we de tijd om een goede vorm van participatie te bepalen.
Resultaten
We werken de eerste bouwstenen van het omgevingsplan uit
Het doel is om in 2023 een Bronckhorster omgevingsplan klaar te hebben. Belangrijk hierbij is om
de rol van de gemeenteraad te bepalen in het omgevingsbeleid nieuwe stijl.
We voeren een eerste omgevingsprogramma uit voor bedrijventerreinen
Dit gebruiken we mede als leertraject voor andere opgaven. We starten met het opstellen van
een tweede omgevingsprogramma voor een nader te bepalen onderwerp.
We zorgen dat iedereen initiatieven kan blijven indienen
Gaat de Omgevingswet in? Dan zijn onze (werk)processen klaar en is onze IT-ondersteuning
op orde. Zo kan iedereen zijn of haar initiatieven bij de gemeente blijven indienen. Hiervoor
experimenten we nu in het Omgevingslab. We oefenen met het werken in de geest van de
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                          31 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Omgevingswet, zoals de teksten in het omgevingsplan, samenwerking met ketenpartners en de
werkwijzen bij omgevingsvergunningen.
We behouden en versterken de biodiversiteit
Inleiding
Het doel is diversiteit aan soorten planten en dieren in onze gemeente te behouden, herstellen en
versterken. Dit doen we op basis van het plan ‘Samen voor biodiversiteit’.
Resultaten
We maken nieuwe afspraken over het bermbeheer
We passen de afspraken met de uitvoerders van het bermbeheer aan. Zodat de bermen op
het juiste moment en met de juiste machines worden beheerd. Dit doen wij op basis van het
bermbeheer-uitvoeringsplan dat we in het najaar van 2020 herzien.
We houden bij welke planten en dieren in de berm voorkomen
Dit doen we samen met inwoners en professionals. We houden bij welke planten en dieren in de
berm voorkomen en of dat aantal groeit. Ook breiden we het ecologisch beheer van de bermen,
greppels en slootkanten in de gemeente Bronckhorst uit. Doelstelling is dat eind 2022 80% van
de bermen en slootkanten ecologisch worden beheerd (in 2019 was dat 20%).
Inwoners weten waarom we bermen anders beheren en begrijpen het belang van biodiversiteit
Het is belangrijk dat mensen begrijpen waarom we de bermen anders beheren. We leggen het
bermbeheer en het belang van biodiversiteit daarom uit met tekeningen, tekst, een filmpje en
door activiteiten te organiseren. Met deze informatie kunnen we initiatiefnemers adviseren en
stimuleren om de biodiversiteit te versterken.
We ondersteunen initiatieven die gericht zijn op het versterken van de biodiversiteit
Initiatieven die een bijdrage leveren aan de biodiversiteit ondersteunen we ook financieel. Denk
aan beplanting en nestkasten op, aan en rond de bedrijfsgebouwen.
We volgen een nieuw systeem voor wegenonderhoud
Inleiding
Wij zorgen voor veilige wegen, fiets- en voetpaden. Dat is onze wettelijke plicht. Daar richten we
ons onderhoudsbeleid op. We kijken daarbij welk onderhoud het meeste prioriteit heeft.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                32 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Resultaten
Het nieuwe onderhoudsplan biedt maatwerk
We bekijken voor iedere situatie welk onderhoud voorrang heeft. Veiligheid staat daarbij voorop.
Belangrijke doorgangswegen vragen bijvoorbeeld meer onderhoud dan wegen die minder vaak
gebruikt worden. Schade aan een ontsluitingsweg gaat vóór schade aan een weg naar een
weiland. En onderhoud aan fietspaden en voetpaden krijgt voorrang boven een parkeervak of
een weg in het buitengebied.
Het nieuwe onderhoudsplan draagt bij aan de kwaliteit van onze leefomgeving
Dit is een van de speerpunten van het Coalitieakkoord ‘gewoon doen’. De laatste jaren drukken
groeiende boomwortels steeds vaker de bestrating van wegen, fietspaden en stoepen kapot. Dit
kan tot gevaarlijke situaties leiden.
We zorgen dat de wegen veilig blijven
Het is belangrijk om de wegen regulier te onderhouden, zodat ze op tijd worden gerepareerd. Dit
voorkomt hogere kosten op een later moment. Op dit moment is in Bronckhorst sprake van een
achterstand in het reguliere onderhoud. De komende jaren werken wij deze achterstand weg.
We cofinancieren landschapsinitiatieven
Inleiding
We willen graag samen met inwoners, ondernemers en andere partners het landschap
behouden, herstellen en versterken. Door landschapsinitiatieven te (co)financieren, dragen we bij
aan een grotere biodiversiteit, een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving en een ‘beleefbaar’
landschappelijk erfgoed.
Resultaten
We stellen een meerjarig uitvoeringsprogramma op voor landschap en biodiversiteit
Met de provinciale bijdrage uit de landschapsregeling kunnen we projecten (co)financieren
die bijdragen aan de landschappelijke kwaliteit en biodiversiteit. Bijvoorbeeld via projecten als
Levend Landschap, Dorp en Rand, beplantingsprojecten, kleinschalige recreatieve voorzieningen
en beleefbaar maken van erfgoed. We starten met de uitvoering en brengen de resultaten in
beeld.
We geven het Nationaal Landschap de Graafschap extra aandacht
Dit doen we samen met de gemeente Lochem. We leggen daarbij de relatie met cultuurhistorie
en toerisme. Bij de uitvoering zetten we de provinciale bijdrage uit de landschapsregeling in. Voor
Nationaal Landschap de Graafschap heeft de provincie extra subsidie beschikbaar.
We steunen initiatieven van inwoners en ondernemers
Het gaat om initiatieven die bijdragen aan de doelen, maar niet vallen binnen het subsidiecontract
met de provincie of andere regelingen. Dit zijn vaak initiatieven die ontstaan als spin-off van
projecten binnen het landschapscontract met de provincie. We bieden inwoners en ondernemers
hiervoor een eenmalige cofinanciering.
We vormen gazon om naar bloemenweides
Inleiding
We streven naar meer bloemen en kruiden in het openbaar groen van de kernen. Dit is de
doelstelling van het plan ‘Samen voor biodiversiteit’. Want graslandjes met veel bloemen en
kruiden dragen bij aan een rijk voedsel- en leefgebied voor verschillende insecten, vogels en
kleine zoogdieren.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                  33 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Resultaten
Eind 2021 zien we in Zelhem de eerste tekenen van het nieuwe bloemrijke beheer
We zien hier de veranderingen in de vegetatie van de gazons. We verwachten ook dat het
beheer van deze graslandjes minder geld kost dan het maaien van de gazons. De praktijk moet
uitwijzen of dat zo is en hoeveel dat oplevert. We hebben Zelhem daarbij als kern aangewezen
om ervaring op te doen met deze omvorming.
We laten inwoners weten wat we gaan doen
We werken uit wat de omvorming naar bloem- en kruidenrijk grasland betekent voor de kern
Zelhem. We geven inwoners duidelijke informatie over wat de bedoeling is en wat we gaan doen.
We maken gazons klaar voor het nieuwe beheer
Waar nodig maken wij de gazons klaar voor het nieuwe beheer. We halen bestaande graszoden
bijvoorbeeld weg en we zaaien in met speciale zaaimengsels. We maaien de gazons minder
vaak en met andere machines. We maaien niet op basis van een maximale beplantingshoogte,
maar op momenten die gunstig zijn voor een goede ontwikkeling van de beplanting.
We bouwen een middelbare school in Vorden
Inleiding
Een sterk voortgezet onderwijs (VO) in Bronckhorst heeft een blijvend effect op de leefbaarheid,
arbeidsmarkt en lokale economie. We willen de school in Vorden dan ook behouden. Er is
daartoe besloten een haalbaarheidsonderzoek te doen naar de school op de Almenseweg. In
2020 is besloten om de school daadwerkelijk te realiseren. We streven er naar de school in 2024
te openen.
Resultaten
We hebben een uitgewerkt integraal projectplan
In 2020 stellen we een nieuw projectplan op. Hierin nemen we alle werkzaamheden op die nodig
zijn om te komen tot een bouwplan dat we kunnen uitvoeren. Dit werken we verder uit in 2021.
We maken afspraken met omwonenden over hun rol, de rol van de school en de rol van de
gemeente en starten met de uitvoering van het project.
Schoolbestuur wordt bouwheer
In juli 2020 is het besluit genomen in de raad om nieuwbouw voor het VO Vorden te realiseren.
Uitgangspunt is dat het schoolbestuur bouwheer wordt en de werkzaamheden op zich gaat
nemen, in periodieke afstemming met de gemeente. In samenspraak met het schoolbestuur
bepalen we de kaders en ambities, bijvoorbeeld ten aanzien van duurzaamheid. We faciliteren
het schoolbestuur als het gaat om de ruimtelijke procedures. Er wordt een voorbereidingskrediet
beschikbaar gesteld voor projectlasten en de kapitaallasten lopen vanaf oplevering.
We voeren het integraal huisvestingsplan voor primair onderwijs uit
Inleiding
Wij moeten zorgen voor goede onderwijshuisvesting. Waar onze leerlingen in een fijne omgeving
onderwijs krijgen. Hiervoor voeren we de plannen uit ons Integraal Huisvestingsplan (IHP) uit. Dat
doen we in fases. We voldoen hiermee aan de zorgplicht voor goede onderwijshuisvesting.
Resultaten
We voeren het Integraal Huisvestingsplan uit
In 2020 stelden de schoolbesturen en de gemeente het Integraal Huisvestingsplan (IHP) vast.
Het IHP geeft de (toekomstige) situatie van onze onderwijshuisvesting weer. Het bepaalt samen
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst              34 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>met de schoolbesturen welke investeringen we de komende jaren in onderwijshuisvesting doen.
Met als doel: goede onderwijshuisvesting zodat er goed onderwijs gegeven kan worden.
We zetten hiervoor de eerste stappen
We houden hierbij ook rekening met andere ontwikkelingen. Zoals demografie en verduurzaming
van ons vastgoed. We zetten in 2021 de eerste stappen die nodig zijn om de doelen te bereiken.
We verwachten dat hiervoor vooral nodig is:
● onderzoek naar verduurzaming en financieringsmogelijkheden;
● een haalbaarheidsonderzoek naar onderwijshuisvesting;
● het opstellen van businesscases.
We willen de privatisering van de buitensport graag goed afronden
Inleiding
In 2013 zijn we begonnen met de privatisering van de buitensport. De ledenaantallen zijn niet bij
alle 11 verenigingen zo sterk afgenomen als verwacht. Daarom is er nog steeds een tekort aan
velden bij deze 3 verenigingen. We willen nu tot een goede afronding komen. We willen daarom
nu 1 keer subsidie geven aan 3 buitensportverenigingen. Met dit geld kunnen zij sportvelden
aanleggen.
Resultaten
We zorgen dat de geprivatiseerde sportverenigingen genoeg sportvelden hebben
In 2013 zijn de 11 buitensportverenigingen in Bronckhorst geprivatiseerd. De afgelopen 5 jaar
hebben zij zelfstandig hun accommodaties geëxploiteerd. Zij kregen hiervoor geen bijdrage
van de gemeente. Het Mulier Instituut heeft deze privatisering geëvalueerd. Hieruit blijkt dat
3 verenigingen (Pax, Keijenburgse Boys en de VV Vorden) 5 jaar later nog steeds een tekort
hebben aan speel- en trainingsvelden. Deze verenigingen willen wij nu subsidie geven.
We realiseren een duurzaam en toekomstbestendig sportlandschap binnen de gemeente
Inleiding
Sport speelt een belangrijke rol met het oog op leefbaarheid en gezondheid. In de sportagenda
laten we zien hoe we tot een toekomstbestendig sportlandschap komen vanuit het Beleidskader
sociaal domein. Belangrijk daarin is dat we inzetten op concentratie van voorzieningen op
plekken in de gemeente die voor alle inwoners bereikbaar zijn. Door concentratie kunnen we
beter inzetten op de kwaliteit van de voorzieningen.
Resultaten
We voeren de sportagenda uit
Dit doen we in overleg met verenigingen en organisaties. We horen graag wat zij nodig hebben
om een duurzame vereniging te worden of te blijven. We bepalen welke stappen we nemen om
te komen tot een duurzaam en toekomstbestendig sportlandschap binnen de gemeente. Een
belangrijk instrument wat we daarbij ontwikkelen is een nieuw afwegingskader sport zodat we
een betere afweging kunnen maken bij toekomstige investeringen in de sport.
Daarbij realiseren we een toekomstbestendige verenigingsstructuur
Verenigingen zijn belangrijk binnen de Bronckhorster samenleving. Zij helpen om de sociale
samenhang te vergroten, de leefbaarheid van de kernen te verbeteren en om een gezonde
leefstijl voor inwoners te stimuleren en toegankelijk te maken. Daarom betrekken we hen
bij het opstellen van de sportagenda en bekijken we samen met hen wat er nodig is voor
toekomstbestendige verenigingen in de binnen- en buitensport.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                35 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>We weten waar en hoe we moeten investeren in binnensport
Er moet geïnvesteerd worden in de binnensportlocaties om de kwaliteit te waarborgen, maar
het is niet mogelijk om overal te investeren. Er zullen daarom keuzes gemaakt moeten worden
ten aanzien van spreiding en concentratie. Om een goede afweging te kunnen maken van de
investeringsbehoefte per deelgebied gebruiken we het nieuwe afwegingskader sport.
We verlagen de huisvestingslasten voor bibliotheken
Inleiding
De bibliotheek heeft de afgelopen 2 jaar een aanvulling gehad op haar begroting. Vanaf 2021
moeten ze hun begroting sluitend maken. Daarvoor verlagen wij de kosten van de huisvesting
van de bibliotheek. De bibliotheek neemt zelf maatregelen op overhead en de collectie.
Resultaten
De bibliotheek in Vorden verhuist
De bibliotheek verhuist begin 2021 in Vorden naar het Kulturhus. Hiermee ontstaat een mooie
combinatie van ontmoeting en lezen, en brengen we de kosten omlaag.
In Hengelo en Zelhem verkleinen we de ruimte
We brengen het aantal vierkante meters op beide locaties terug. Daarmee wordt het
ruimtegebruik efficiënter. Er blijft ruimte om samen met andere maatschappelijke organisaties
vorm te geven aan ontmoeting en gesprek. Dit krijgt in 2021 concreet vorm.
Indicatoren
Lokale indicatoren
Thema biodiversiteit
 Effectindicator                     Bron          Nul-  Jaar nul- Doel 2020 Doel 2021 Doel 2022 Doel 2023
                                                meting     meting
 Toename van biodiversiteit          ntb      nog uit te    2020                  +3%       +3%       +3%
 op basis van het voorkomen                     voeren
 en toenemen van het aantal
 oranjetipjes (soort vlinder) in een
 nog te selecteren deelgebied
 van het leefgebied natte berm
 Percentage ecologisch               Gem.adm.     2019       20%        40%       60%       80%        80%
 bermbeheer ten opzichte van
 totale bermbeheer (maaien,
 afvoeren en klepelen)
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                      36 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Thema huisvesting bibliotheek
Effectindicator           Bron                Nul- Jaar nul-       Doel Doel 2021 Doel 2022 Doel 2023 Doel 2024
                                           meting     meting       2020
Aantal inwoners dat lid Jaarverslag 21,5%               2019       7751       7751       7751        7751       7751
is van de bibliotheek     bibliotheek aant. inw.
binnen de gemeente West                7751
Bronckhorst               Achterhoek
Landelijk vastgestelde indicatoren
Indicator                                  Bron                Realisatie    Realisatie     Realisatie    Gelderland
                                                                    2016          2017           2018           2018
Winkeldiefstallen (aantal per 1.000        CBS 2018                   0,3           0,3            0,3            1,7
inwoners)
Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000        CBS 2018                   1,5           1,8            1,7            4,1
inwoners)
Diefstallen uit woning (aantal per         CBS 2018                   2,7           2,2            1,1               2
1.000 inwoners)
Vernielingen en beschadigingen (in         CBS 2018                   2,5           1,5            2,3               5
de openbare ruimte) (aantal per 1.000
inwoners)
% Voortijdige schoolverlaters totaal       DUO 2018                 0,5%          0,9%           1,3%           1,8%
(VO + MBO) (leerlingen 12-23 jaar
zonder startkwalificatie)
Absoluut verzuim (aantal per 1.000         Ingrado2018               0,35          0,54               -           2,5
leerlingen)
Relatief verzuim (aantal per 1.000         Ingrado2018              17,98         17,55             18             22
leerlingen)
Indicator                                  Bron                Realisatie    Realisatie     Realisatie      Taakveld
                                                                    2012          2016           2019
% Niet-sporters                            RIVM 2016              46,60%        42,50%         46,80%             5.1
Gegevens overgenomen van www.waarstaatjegemeente.nl stand d.d. 17-08-2020
Risico's
                        Risicogebeurtenis                                      Totaal: Netto Impact     Impact (niet
Risico-oorzaak (Als                             Risicogevolg (met als Netto
                        (bestaat de kans                                       Financieel financieel    financieel)/
gevolg van...)                                  gevolg dat...)           Kans
                        dat...)                                                Maximum       (%)        Pandemie
                                                Financieel - Het
                        Er niet binnen de       investeringsbudget
Omgeving - Het
                        budgetten en de         wordt overschreden;
besluit een nieuw
                        geplande termijnen      Niet financieel -         40% € 500.000          1,96%  Regionaal
schoolgebouw voor
                        gebouwd kan             Vertraging kan
het VO te realiseren.
                        worden.                 leiden tot regionale
                                                imagoschade.
Extern - Het            Er minder huur
uitbreken van een       inkomsten zijn bij      Financieel - Er
pandemie en de          Sportaccommodaties financiële tekorten            50% € 250.000          1,23% Pandemie
maatregelen van de      en gesubsidieerde       ontstaan.
overheid.               instellingen.
                                                Financieel - Er
                                                extra bijdragen
Extern - Het            Gesubsidieerde
                                                worden gevraagd of
uitbreken van           instellingen niet aan
                                                subsidieaanvragen
een pandemie,           hun betalings- en
                                                kunnen komen;
moeten prioriteiten     prestatieverplichtingen
                                                Niet financieel -
worden bijgesteld       kunnen voldoen.
                                                Activiteiten niet         50% € 150.000          0,73% Pandemie
bij instellingen en     Eventueel kan
                                                worden of later
worden er door          dit leiden tot
                                                worden uitgevoerd:
de maatregelen          faillissement of
                                                verantwoording,
geen inkomsten          surseance zoals
                                                en daarmee de
gegeneerd.              welzijn, cultuur, sport
                                                vaststelling, kan pas
                                                later plaatsvinden.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                                37 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                        Risicogebeurtenis                                      Totaal: Netto Impact     Impact (niet
 Risico-oorzaak (Als                            Risicogevolg (met als Netto
                        (bestaat de kans                                       Financieel financieel    financieel)/
 gevolg van...)                                 gevolg dat...)           Kans
                        dat...)                                                Maximum       (%)        Pandemie
 Organisatie -                                  Financieel -
 Temporisering van      De doelstellingen       Budgetoverschrijding;
 de invoering van de    niet op tijd worden     Niet financieel -         30% € 250.000          0,73%  Plaatselijk
 omgevingswet op        bereikt.                Imagoschade op
 onderdelen.                                    regionaal niveau.
Meer informatie over de risico's vindt u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
(2.2.2).
Wat mag het kosten
 Programma 2 Wonen en leefomgeving             Rekening      Begroting        2021       2022        2023       2024
                                                   2019        2020 na
                                                                   wijz.
 Lasten:
 2A Passend wonen                                  1.590          1.974      1.473       1.357      1.257      1.257
 2B Aantrekkelijke leefomgeving                   23.380        25.140      24.564      23.996     23.864     24.439
 Totaal lasten:                                   24.970        27.113      26.037      25.353     25.121     25.696
 Baten:
 2A Passend wonen                                    913          1.262      1.289       1.189      1.189      1.189
 2B Aantrekkelijke leefomgeving                    6.807          6.242      6.429       6.361      6.376      6.391
 Totaal baten:                                     7.720          7.503      7.718       7.551      7.566      7.581
 Saldo
 2A Passend wonen                                   -677           -712       -183        -168        -68         -68
 2B Aantrekkelijke leefomgeving                  -16.573       -18.898     -18.136     -17.634    -17.488    -18.047
 Saldo totaal                                    -17.250       -19.610     -18.319     -17.803    -17.556    -18.115
                                                                            2A Passend wonen
                                                                            2B Aantrekkelijke leefomgeving
           inkomsten 2020                   uitgaven 2020
Financiële ontwikkelingen
 2A PASSEND WONEN                                                                          Verschil 2021/2020 V / N
 8-2 Grondexploitaties (niet-bedr.terreinen)                                                                 8       V
 8-3 Wonen en bouwen                                                                                       525       V
 Totaal 2A                                                                                                 533       V
 2B AANTREKKELIJKE LEEFOMGEVING                                                            Verschil 2021/2020 V / N
 0-3 Beheer overige gebouwen en gronden                                                                     21       V
 1-1 Crisisbeheersing en brandweer                                                                         -16       N
 1-2 Openbare orde en veiligheid                                                                            97       V
 2-1 Verkeer en vervoer                                                                                   -322       N
 2-2 Parkeren                                                                                               -5       N
 2-5 Openbaar vervoer                                                                                        3       V
 4-1 Openbaar basisonderwijs                                                                                -2       N
 4-2 Onderwijshuisvesting                                                                                  226       V
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                                38 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre> 2B AANTREKKELIJKE LEEFOMGEVING                                                      Verschil 2021/2020 V / N
 4-3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken                                                                -6      N
 5-1 Sportbeleid en activering                                                                     -354      N
 5-2 Sportaccommodaties                                                                             -14      N
 5-3 Cultuur-presentatie, productie, particip                                                       100      V
 5-4 Musea                                                                                            -      N
 5-5 Cultureel erfgoed                                                                                -      V
 5-6 Media                                                                                          170      V
 5-7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie                                                         373      V
 7-2 Riolering                                                                                      133      V
 7-5 Begraafplaatsen en crematoria                                                                   -8      N
 8-1 Ruimtelijke ordening                                                                           382      V
 Totaal 2B                                                                                          778      V
Een toelichting op de financiële ontwikkelingen geven we in de taakveldenbegroting. Ook geven
we een grafische weergave van de verschillende kosten tussen raming 2020 na wijziging en
raming 2021. De toelichting vindt u door te klikken op het taakveld.
Nieuw beleid
 Deel Omschrijving, bedragen in €                                     2021       2022         2023       2024
 progr.
 Nieuw beleid volgens perspectiefnota
 2A       Formatie extra vraag bouwvergunningen                     100.000    100.000           -            -
 2A       Effectiever organiseren van burgerparticipatie            -40.000    -40.000    -40.000     -40.000
 2B       Programma wegenonderhoud Bronckhorst                      460.000    460.000    460.000     460.000
 2B       Extra cofinancieringsbudget landschap                      50.000     50.000     50.000      50.000
 2B       Subsidie extra sportvelden Vorden en Hengelo              350.000
 2B       Verlaging kosten ruimtelijke adviezen                     -40.000    -40.000    -40.000     -40.000
 2B       Gazon omvormen naar bloemenweides                         -30.000    -30.000    -30.000     -30.000
 2B       Hogere perceptiekosten rioolheffing                        76.000     76.000     76.000      76.000
 2B       Hogere perceptiekosten begraafrechten                      32.200     32.200     32.200      32.200
 2B       Investeren in Onderwijs (€ 13,2 mln)                            -          -     90.000     528.000
 2B       Investeren in Sport (€ 8 mln)                                   -          -     69.000     320.000
 2A       Hogere baten tarieven bouwleges (28% stijging)         -1.000.000 -1.000.000 -1.000.000 -1.000.000
 2B       Opbrengst voor perceptiekosten rioolheffing               -76.000    -76.000    -76.000     -76.000
 Totaal nieuw beleid volgens perspectiefnota                       -117.800   -467.800   -408.800     280.200
 Eerder besloten
 2B       Versnelling invoering Omgevingswet (1e                    440.000    235.000
          tussenraportage 2020)
 Totaal eerder besloten                                             440.000    235.000           -            -
 Aanvulling Programmabegroting 2021
 2B       Lagere opbrengst leges titel 2 (bouwleges)                790.000    790.000    790.000     790.000
 2B       Alternatieve dekking voor lagere opbrengsten uit leges   -437.000   -287.000   -237.000    -237.000
 Aanvulling                                                         353.000    503.000    553.000     553.000
 in
 Programmabegroting
 2021-2024
 Totaal structureel                                                -414.800   -114.800    144.200     833.200
 Totaal incidenteel                                               1.090.000    385.000           -            -
 Saldo                                                              675.200    270.200    144.200     833.200
+ = extra inzet van middelen; - = minder inzet van middelen
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                         39 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Investeringsplan
 Omschrijving                                  Investering  Jaar Termijn   2021      2022   2023      2024
 Vervanging instructieruimtes                      28.000  2021      10      210    3.220  3.178     3.136
 IP materieel buitenruimte < € 10.000 (2021)       43.000                 43.000
 IP materieel buitenruimte < € 10.000 (2022)       16.000                          16.000
 IP materieel buitenruimte < € 10.000 (2023)       16.000                                 16.000
 IP materieel buitenruimte < € 10.000 (2024)       16.000                                           16.000
 Renault elektrisch                                19.000  2021        8     143    2.660  2.624     2.589
 Renault elek begraafplaatsbeheerder               19.000  2021        8     143    2.660  2.624     2.589
 Sneewploegen gladheidsbestrijding                 30.000  2021      12      225    2.950  2.913     2.875
 Mc Conel arm heggeschaar                          15.000  2021        8     113    2.100  2.072     2.044
 Peugot bakwagen                                   27.000  2021        8     203    3.780  3.729     3.679
 Houtversnipperaar Schliesing 400                  30.000  2022        8       -      225  4.200     4.144
 Hoge drukspuit aanhanger                          25.000  2022      10        -      188  2.875     2.838
 IP materieel buitenruimte 2023                          - 2023        -       -        -       -         -
 IP materieel buitenruimte 2024                   255.000  2024                -        -       -    1.913
 Vervanging vrijverval riolering                  589.000  2021      40    4.418   23.560 23.339    23.118
 Renovatie gemalen en drukriolering                        2021      15
 mechanisch                                       402.000                  3.015   32.830 32.428    32.026
 Renovatie gemalen en drukriolering elektro        31.000  2021      15      233    2.532  2.501     2.470
 Renovatie gemalen en drukriolering civiel         18.000  2021      40      135      720    713       707
 Renovatie IBA's                                   28.000  2021      15      210    2.287  2.259     2.231
 Afkoppelen                                       246.000  2021      40    1.845    9.840  9.748     9.656
 Vervanging vrijverval riolering                  535.000  2022      40        -    4.013 21.400    21.199
 Verbetering vrijverval riolering                 101.000  2022      40        -      758  4.040     4.002
 Renovatie gemalen en drukriolering                        2022      15
 mechanisch                                       317.000                      -    2.378 25.888    25.571
 Renovatie gemalen en drukriolering elektro       177.000  2022      15        -    1.328 14.455    14.278
 Renovatie gemalen en drukriolering civiel         24.000  2022      40        -      180    960       951
 Renovatie IBA's                                   28.000  2022      15        -      210  2.287     2.259
 Afkoppelen                                       246.000  2022      40        -    1.845  9.840     9.748
 Vervanging vrijverval riolering                  493.000  2023      40        -        -  3.698    19.720
 Verbetering vrijverval riolering                 101.000  2023      40        -        -    758     4.040
 Renovatie gemalen en drukriolering                        2023      15
 mechanisch                                       580.000                      -        -  4.350    47.367
 Renovatie gemalen en drukriolering elektro       325.000  2023      15        -        -  2.438    26.542
 Renovatie gemalen en drukriolering civiel         45.000  2023      40        -        -    338     1.800
 Renovatie IBA's                                   31.000  2023      15        -        -    233     2.532
 Afkoppelen                                       246.000  2023      40        -        -  1.845     9.840
 Vervanging vrijverval riolering                  478.000  2024      40        -        -       -    3.585
 Renovatie gemalen en drukriolering                        2024      15
 mechanisch                                       620.000                      -        -       -    4.650
 Renovatie gemalen en drukriolering elektro       315.000  2024      15        -        -       -    2.363
 Renovatie gemalen en drukriolering civiel         36.000  2024      40        -        -       -      270
 Renovatie IBA's                                   29.000  2024      15        -        -       -      218
 Afkoppelen                                       353.000  2024      40        -        -       -    2.648
 Investeren in Onderwijs (€ 13,2 mln)                                          -        - 90.000 528.000
 Investeren in Sport (€ 8 mln)                                                 -        - 69.000 320.000
 Wonen en leefomgeving                          6.933.000                 53.890 116.261 362.7301.163.592
Bedragen in €
Dekking projectkosten uit reserves
 Omschrijving, bedragen in €              Investering   AR/BR*        2021       2022     2023        2024
 Versnelling invoering Omgevingswet
 (1e tussenraportage 2020)                    675.000       AR     440.000    235.000         -           -
 Investeren in Onderwijs (€ 10,7 mln)      10.700.000       BR                                     248.366
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                      40 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre> Omschrijving, bedragen in €              Investering AR/BR*         2021      2022  2023     2024
 Investeren in Onderwijs (€ 2,5 mln)        2.500.000     BR                                58.030
 Investeren in Sport (€ 8 mln)              8.000.000     BR                               185.694
                                           21.875.000            440.000     235.000    -  492.090
+ = gebruik van reserve; - = bedrag naar reserve
* AR= Algemene reserve, BR = Bestemmingsreserve
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst              41 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst 42 van 153</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>2.1.3. BEDRIJVIGHEID EN ONTWIKKELING
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst 43 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Algemeen
Onze doelen voor dit programma
● Een veilige, gezonde en aantrekkelijke woon- en leefomgeving.
● Gezond en innovatief ondernemersklimaat, bevorderen van werkgelegenheid, productiviteit en
    maatschappelijk verantwoord ondernemen.
● De centra van de vier grotere kernen Vorden, Hengelo, Zelhem en Steenderen zijn
    aantrekkelijk, levendig en toekomstbestendig.
● In 2030 is Bronckhorst energieneutraal en klimaatbestendig en is er sprake van een circulaire
    economie.
We monitoren de gevolgen van de coronacrisis
De gevolgen van de coronacrisis op het bedrijfsleven en de werkgelegenheid blijven we
monitoren. Waar dat kan en wenselijk is, ondersteunen we de lokale dienstverlening. Toerisme en
landbouw zijn kenmerkende sectoren voor onze gemeente. Hier besteden we dan ook de nodige
aandacht aan het komende jaar.
We gebruiken de ruimte op bedrijventerreinen efficiënter
We zorgen voor genoeg ruimte voor bedrijven in onze gemeente. Daar investeren we
in. We starten met het Industriepark in Zelhem. Hier zijn we bezig met een vergaand
herstructureringsplan om ruimte te maken voor de uitbreiding van bestaande bedrijven.
We werken aan duurzaamheid
Dit jaar komen projecten uit onze routekaart energieneutraal Bronckhorst echt tot uitvoering.
Daarnaast ontwikkelen we de Regionale Energiestrategie van concept tot een definitieve versie.
Dit betekent voor Bronckhorst met name dat we regels moeten maken voor windenergie. Hier
wordt u het komende jaar nadrukkelijk bij betrokken. Daarnaast gaat het nieuwe grondstoffenplan
het komende jaar in werking waarmee kosten en opbrengsten weer meer met elkaar in balans
worden gebracht. Tegelijkertijd blijven we inzetten op onze doelstelling voor minder restafval en
meer zuivere grondstoffen.
We verbeteren de leefbaarheid in de kernen en het buitengebied
Een aantal van onze kernen heeft een kwaliteitsimpuls nodig om ervoor te zorgen dat het ook
fijn wonen is in deze dorpen in de toekomst. Met kernen met een aantrekkelijk aanbod van
commerciële en maatschappelijke voorzieningen. Dit geldt voor de 4 dorpen waarvoor de
werkgroepen Vitale kernen visies hebben ontwikkeld en maar ook zeker voor het buitengebied
van onze gemeente.
Deelprogramma 3A ECONOMIE
Portefeuillehouder               Dhr. W.W. Buunk / Dhr. E.W. Blaauw
Ambtelijk trekker                Mw. C.H. van den Brink
We krijgen inzicht in de structuur en ontwikkeling van de landbouwsector voor de
omgevingsvisie
Inleiding
De landbouwsector is volop in beweging. Voor het maken van een omgevingsvisie is het van
belang hierover een helder beeld te hebben.
Resultaten
We krijgen inzicht door feiten en cijfers van de landbouw in beeld te brengen
Hiermee willen we actueel inzicht krijgen in de structuur en ontwikkeling van de landbouwsector
in Bronckhorst. Dit levert input om de omgevingsvisie te kunnen opstellen. Waar nodig kunnen
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               44 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>we duidelijke keuzes maken en overige acties uitvoeren. Om zo een goede ontwikkeling van de
landbouwbedrijven in Bronckhorst te kunnen ondersteunen.
We creëren wederzijds begrip tussen burgers en boeren
Samen met de sector zoeken we naar manieren om elkaars communicatie-activiteiten te
versterken. En om het wederzijds begrip tussen boeren en burgers te bevorderen.
We zetten ons in voor innovatie in de landbouw en bevorderen een gezond ondernemersklimaat
Boeren die in een vorm van transitie naar kringlooplandbouw zitten, willen we optimaal
ondersteunen in hun doorontwikkeling. In de notitie ‘Verkenning van de Landbouw in Bronckhorst’
geven we aan wat de sector nodig heeft voor de toekomst. Dat doen we samen met individuele
boeren en partners in de sector. Projecten zijn bijvoorbeeld:
● het Innovatiecentrum de Marke;
● ontwikkeling robotisering in de landbouw;
● kunstmestvrije Achterhoek;
● Europees experimenteergebied voor nieuw Gemeenschappelijk Landbouwbeleid;
● landelijk proefgebied Kringlooplandbouw.
We weten boerenbedrijven goed te volgen en te ondersteunen met agrarische coaches
We willen de toekomstige ontwikkelingen in de landbouw en van boerenbedrijven goed volgen
en ondersteunen. Daarvoor zetten wij de keukentafelgesprekken en bedrijfsbezoeken voort.
We starten in 2020 met individuele en vertrouwelijke gesprekken met agrarische coaches. In
2021 gaan we hiermee verder. Dit geeft ons een goed beeld van de gewenste toekomstige
ontwikkeling van onze landbouwbedrijven. Dit kunnen wij meenemen in de omgevingsvisie.
We vergroten de leefbaarheid door vernieuwing in kernen en buitengebied
Inleiding
In de vier grotere kernen is een kwaliteitsimpuls nodig om er voor te zorgen dat in de centra ook
in de toekomst een prettig verblijfsklimaat is met een aantrekkelijk aanbod van voorzieningen.
Daarnaast zien we dat vernieuwing nodig is in andere kernen en het buitengebied om ook daar
een plezierige woon- en leefomgeving te waarborgen. Hier gaan we investeren.
Resultaten
De Oltmansstraat in Steenderen is gedeeltelijk gereconstrueerd
Steenderen wil geen doorgangsdorp meer zijn, maar een verblijfsdorp. Door reconstructie van de
Oltmansstraat ontstaat een aantrekkelijk verblijfsgebied, waar de auto te gast is.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               45 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Het centrum van Hengelo is heringericht, aansluitend op enkele recente vastgoedontwikkelingen
Het gebied tussen de Albert Heijn en de Regelinkstraat krijgt een impuls en wordt daardoor
een aantrekkelijk verblijfsgebied. We sluiten met de aanpassingen aan op de bouw van het
gezondheidscentrum.
De entree van het Kulturhus in Vorden is vernieuwd
Het Kulturhus van Vorden krijgt een nieuwe uitstraling en wordt toegankelijker en daarmee
aantrekkelijker als ontmoetingscentrum voor het dorp.
Haalbaarheidsplan Zelhemhuus en onderzoek marktplein en omgeving kerk
Voor een Zelhemhuus, waar meerdere partijen samenwerken en een breed aanbod aan
activiteiten wordt geboden, bestaat in de Zelhemse samenleving veel draagvlak. Om dit realiteit
te maken, stellen we een financieel haalbaar plan op. Daarnaast werken we de plannen voor het
marktplein en omgeving kerk verder uit in samenwerking met de werkgroep vitale kern Zelhem.
De directe woonomgeving in de Bloemenbuurt en Princessenbuurt te Zelhem is duurzaam
ingericht
Samen met Prowonen hebben we structuur aangebracht in de wijk, de begaanbaarheid verbeterd
door duidelijke voetpaden, een duidelijke parkeersituatie gecreëerd en water afgekoppeld.
Op twee wegen in Drempt en Eldrik zijn fietssuggestiestroken aangebracht
Door het aanbrengen van fietssuggestiestroken op de Zomerweg in Drempt en de Eldrikseweg in
Eldrik verbeteren we het comfort en de veiligheid van fietsers.
Voor het beoordelen van toekomstige plannen en initiatieven is een afwegingskader beschikbaar
Omdat verschillende plannen nog niet concreet zijn en andere plannen nog onzeker stellen we
een afwegingskader op. Dit instrument helpt ons om op basis van de juiste criteria afgewogen
keuzes te maken zodat de projecten die we uitvoeren ook daadwerkelijk bijdragen aan onze
doelen.
We herstructureren bedrijventerreinen
Inleiding
We zorgen voor genoeg ruimte voor bedrijven in onze gemeente. Daarom gaan we investeren in
onze bedrijventerreinen.
Resultaten
We voeren activiteiten uit om de doelstellingen van het Regionaal Programma Werklocaties
Achterhoek (RPW) te halen
We verwachten dat de groei van het bedrijfsleven en de bijbehorende vraag naar ruimte snel
weer aantrekt. Om dit mogelijk te kunnen maken, voeren we de doelstellingen van het Regionaal
Programma Werklocaties Achterhoek (RPW 2019-2023) uit.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst             46 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>We breiden de fysieke ruimte voor bedrijven uit
Dit is nodig om werkgelegenheid op peil te houden en waar mogelijk te laten groeien. Zo zorgen
we ervoor dat we het welvaartsniveau en de deelname van onze inwoners in het arbeidsproces
borgen. We herstructureren oude bestaande bedrijventerreinen en als dat kan en nodig is,
breiden we bestaande bedrijventerreinen uit. Ook ronden we het beleid voor vrijkomende
agrarische bebouwing en bedrijfslocaties in het buitengebied af.
We stellen het programma ‘Ruimte voor ondernemers’ op
Dit doen we volgens het RPW. Ook biedt dit een testcase voor het werken met een
omgevingsprogramma, zoals bedoeld in de Omgevingswet. Voor de uitbreiding van de
bedrijventerreinen is het resultaat behaald als we op de korte en middellange termijn (tot 2023)
ongeveer 8 hectare nieuw bedrijventerrein ontwikkelen. Voor de lange termijn (tot 2030) moeten
we de overige 9 hectare ontwikkelen.
We voeren de visie Recreatie en Toerisme uit
Inleiding
Samen met de vrijetijdssector hebben we de nieuwe beleidsvisie Recreatie en Toerisme
opgesteld. De vrijetijdssector is een belangrijke sector voor de gemeente. Zowel met het oog op
de economie en werkgelegenheid als de leefbaarheid in onze gemeente.
Resultaten
We werken het toeristisch profiel Kastelen en Landgoederen uit
Een helder en sterk toeristisch profiel is van groot belang. De toerist krijgt met het profiel Kastelen
en Landgoederen een eenduidig en relevant argument om voor Bronckhorst te kiezen. Het profiel
geeft gemeente, ondernemers en andere organisaties, zoals Achterhoek Toerisme, houvast bij
productontwikkeling en marketing.
We werken samen met de sector aan 1 toeristisch platform
We beseffen dat dit gevoelig ligt, maar we zien ook bij veel ondernemers en partijen de energie
om dit juist samen mogelijk te maken. De promotie en marketing van het gebied als geheel
leggen we neer bij Achterhoek Toerisme. Deze organisatie voeden we met informatie over ons
gebied voor het realiseren van een sterk toeristisch profiel.
We versterken het kennisplatform voor ondernemers in de Achterhoek
Met onze beleidsvisie en het toeristisch platform kunnen we lokale kennisontwikkeling, -deling
en samenwerking verder invullen. Bijvoorbeeld kennis over de historie van landgoederen en
kastelen in het gebied en ontwikkelingen in de (lokale) toeristische sector.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                    47 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Indicatoren
Lokale indicatoren
Thema economie
 Effectindicator              Bron       Nul- Jaar nul-       Doel       Doel         Doel        Doel       Doel       Doel
                                      meting     meting      2021       2022         2023        2024       2025       2026
 Toename bedrijfsareaal       IBIS    *       2020                 +1 ha        +2 ha       +2 ha
 op herontwikkelde                                                 t.o.v.       t.o.v.      t.o.v.
 bestaande                                                         het jaar     het jaar    het jaar
 bedrijventerreinen                                                2021         2022        2023
 Aantal hectare aan           IBIS *          2020                              +1 ha       +2 ha      +3 ha
 nieuw gerealiseerd                                                             t.o.v.      t.o.v.     t.o.v.
 bedrijfsareaal of toename                                                      het jaar    het jaar   het jaar
 verwacht bedrijfsareaal                                                        2022        2023       2024
 dat in procedure is
 gebracht
 Aantal nieuw gevestigde IBIS *               2020      3 t.o.v.   3 t.o.v.     3 t.o.v.    3 t.o.v.   3 t.o.v.   3 t.o.v.
 bedrijven op nieuw                                     het jaar   het jaar     het jaar    het jaar   het jaar   het jaar
 of herontwikkelde                                      2020       2021         2022        2023       2024       2025
 locaties (vab’s) in het
 buitengebied
 * Geen waarde bij nulmeting, omdat het toename betreft.
Thema bevorderen ondernemerschap
 Effectindicator                     Bron             Nul-meting Jaar nul-            Doel        Doel       Doel       Doel
                                                                      meting         2020        2021       2022       2023
 Onze dienstverlening aan onze       Ondernemers-       nog uit te                                   7          7          7
 ondernemers wordt beoordeeld        panel                 voeren
 met minimaal een 7
Thema toerisme
 Effectindicator            Bron                 Nul- Jaar nul-       Doel Doel 2021            Doel Doel 2023          Doel
                                             meting      meting       2020                      2022                   2024
 Het effect op de lokale    Achterhoek 10% groei 2019                        11% groei                Wordt
 economie wordt             Toerisme t.o.v. 2017                             t.o.v. 2017              bepaald
 gemeten aan de hand        monitor                                                                   op basis
 van de groei van de                                                                                  monitor
 bestedingen; die moet                                                                                van 2021
 minstens net zo goed
 zijn als de gemiddelde
 ontwikkeling in de
 Achterhoek (op basis
 van de tweejaarlijkse
 monitoring van
 Achterhoek Toerisme)*
 * Op basis van de Achterhoek Toerisme monitor wordt regionaal bepaald wat de groei is,
 dit geeft input geeft voor de lokale indicator.
Landelijk vastgestelde indicatoren
 Indicator                           Bron               Realisatie   Realisatie      Realisatie    Realisatie   Gelderland
                                                             2016           2017          2018          2019           2019
 % Functiemenging                    LISA 2019              45,7%         46,0%          46,7%         47,3%          53,6%
 Banen (aantal per 1.000             LISA 2019               608,2         614,4          634,3         657,4
 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar)                                                                                   786,5
 % Netto arbeidsparticipatie         CBS 2019               65,8%         66,9%          67,2%         68,9%          68,7%
 (% van de werkzame
 beroepsbevolking t.o.v. de
 beroepsbevolking)
 Vestigingen (van bedrijven)         LISA 2019               164,4         167,8          172,5         176,1          144,5
 (aantal per 1.000 inwoners in de
 leeftijd van 15 t/m 64 jaar)
 Gegevens overgenomen van www.waarstaatjegemeente.nl stand d.d. 17-08-2020
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                                      48 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Risico's
                         Risicogebeurtenis                                  Totaal: Netto Impact    Impact (niet
 Risico-oorzaak (Als                            Risicogevolg (met als Netto
                         (bestaat de kans                                   Financieel financieel   financieel)/
 gevolg van...)                                 gevolg dat...)        Kans
                         dat...)                                            Maximum       (%)       Pandemie
 Extern - Het                                   Financieel - Er
                         Projecten en
 uitbreken van                                  claims volgen ter
                         investeringen
 een pandemie,                                  compensatie van
                         vertraging oplopen
 moeten partijen en                             andere partijen;
                         of niet door gaan.                            75% € 75.000           0,55% Pandemie
 de gemeente hun                                Niet financieel - De
                         Nieuwe projecten
 prioriteiten bijstellen                        doelstellingen in
                         kunnen niet opgestart
 en is de menselijke                            gevaar komen of pas
                         worden.
 capaciteit beperkt.                            later bereikt worden.
                         Bij beëindiging
 Extern - Beëindiging                           Financieel -
                         van De Marke de
 of faillissement van                           Afschrijving van       10% € 25.000           0,02%       -
                         gemeente een (deel)
 de Marke.                                      kapitaal.
                         van de inleg verliest.
Meer informatie over de risico's vindt u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
(2.2.2).
Deelprogramma 3B DUURZAAMHEID
Portefeuillehouder                     Dhr. P.L.P.S. Hofman
Ambtelijk trekker                      Mw. C.H. van den Brink
We voeren de risicodialoog klimaatadaptie en maken een actieplan
Inleiding
De risicodialoog is nodig om iedereen bewust te maken van risico’s van de klimaatontwikkeling.
Op basis van deze dialoog nemen we vervolgstappen en acties. Daarnaast zorgt de risicodialoog
voor draagvlak voor maatregelen die wij voorstellen.
Resultaten
In het voorjaar van 2021 ronden we de risicodialoog af
Op basis daarvan zetten we vervolgstappen en nemen we acties. Doel is dit zoveel mogelijk te
integreren in het bestaand beheer en lopende ontwikkelingen.
Het doel is een klimaatrobuust ingericht Bronckhorst in 2050
Het is nu nog onduidelijk welke vervolgstappen en acties bijdragen aan het klimaatbestendig
maken van de directe omgeving. Voorbeelden zijn het ontstenen van tuinen, maar ook het
aanleggen van wadi’s voor afvoer en opvang van hemelwater, infiltratieriolen en blauw-groene
zones.
We zijn energieneutraal in 2030
Inleiding
Het Klimaatakkoord van Parijs in 2015 leidde in 2019 tot een nationaal Klimaatakkoord. De
8 Achterhoekse gemeenten hebben de ambitie om in 2030 energieneutraal te zijn (Akkoord
van Groenlo van 2009). In oktober 2019 stelden wij de ‘Verrijkte Routekaart Bronckhorst
Energieneutraal 2030’ op.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                            49 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Resultaten
We zetten opnieuw een stap richting een duurzame, energieneutrale en leefbare woon- en
werkomgeving
Samen met inwoners, lokale ondernemers en maatschappelijke organisaties werken we aan een
omgeving waar iedereen zich thuis voelt en aan mee kan doen. De doelstelling is om in 2030
45% energie te besparen en 100% duurzame energie op te wekken.
We helpen inwoners financieel om hun woning te verduurzamen
Dat doen we met de leningen ‘Toekomstbestendig wonen’. Daarnaast kunnen inwoners advies
krijgen over energiebesparing, duurzaam (ver)bouwen en financieringsmogelijkheden bij het
Agem-energieloket van de Achterhoek.
We werken aan een aardgasvrij Bronckhorst
We moeten in 2021 duidelijk maken wanneer wijken volledig aardgasvrij worden en welke
alternatieven mogelijk zijn. Dit staat in het Klimaatakkoord. We geven per gebied, wijk en buurt
aan hoe en wanneer we dit doen. In 2021 starten we met 2 voorbeeldwijken. Dit leest u in onze
startnotitie ‘Bronckhorst aardgasvrij’.
We verminderen onze eigen CO2-uitstoot
We zetten onder andere in op elektrisch vervoer. We proberen meer elektrische laadpalen op
strategische locaties binnen de kernen te laten plaatsen. En we willen een fietsgemeente worden
in 2021. Ook maken we een zonnedak boven de parkeerplaats van het gemeentehuis als dat
technisch, ruimtelijk en financieel mogelijk is.
We zetten een stap verder in onze afval- en grondstoffeninzameling
Inleiding
In september 2020 hebt u een besluit genomen over het Afval- en Grondstoffenplan 2021-2025
en over de afvalinzameling en afvalstoffenheffing vanaf 1 januari 2021. De basis voor het
grondstoffenplan is het onderzoek naar de kosten van de afvalinzameling in het voorjaar van
2020.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               50 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Resultaten
We hebben maximaal 30 kilo restafval per inwoner per jaar in 2025
In 2021 stoppen we met de huis-aan-huisinzameling van restafval. Inwoners kunnen hun
restafval naar ondergrondse containers wegbrengen. De focus ligt op inzameling van
grondstoffen.
We hebben minder restafval in de grondstofstromen
Zit er restafval in het PMD? Dan wordt dit afgekeurd bij de verwerkers. In dat geval wordt
het PMD alsnog verbrand. We maken inzamelkosten en we ontvangen geen vergoeding
voor dit PMD. Om dit te voorkomen, communiceren we hier gericht over. Ook controleren we
steekproefsgewijs de inhoud van de PMD-containers.
De afvalstoffenheffing dekt de kosten van de afval- en grondstofinzameling
Al een aantal jaren dekt de opbrengst van de afvalstoffenheffing de kosten voor de afval- en
grondstoffeninzameling niet. Het nieuwe grondstoffenplan stelt een nieuw tariefsysteem voor. Dit
moet ervoor zorgen dat de opbrengst onze kosten dekt.
Indicatoren
Lokale indicator
Thema duurzaamheid
 Effectindicator                     Bron                Nul- Jaar nul-     Doel  Doel    Doel    Doel   Doel
                                                       meting     meting    2020 2021    2022     2026   2030
 Percentage besparing energie        CBS/                 0%       2015                   10%      25%    45%
                                     klimaatmonitor
 Percentage hernieuwbare energie     CBS/              4,90%       2017                   15%      45% 100%
                                     klimaatmonitor
 Het totaal in percentage van de                          ntb        ntb
 uitnutting uit fonds stimulering
 energietransitie Achterhoek
 Percentage benutte bedrag uit                            ntb        ntb
 fonds stimulering energietransitie
 Achterhoek door inwoner
 Bronckhorst op totaal van benutting
Thema grondstoffen
 Effectindicator            Bron        Nul- Jaar nul- Realisatie Realisatie Realisatie   Doel    Doel   Doel
                                     meting    meting       2017        2018     2019    2020     2021   2025
 Aantal kg restafval per Circulus
 inwoner                    Berkel     91 kg    2015       74 kg       69 kg     64 kg   55 kg    40kg 30kg*
 Verhouding groente,
 fruit en keukenafval in Circulus
 de restcontainer           Berkel      30%     2017        30%          30%      30% 0-10%
 Percentage
 afvalscheiding aan de Circulus
 bron per inwoner           Berkel      78%     2017        80%          80%      81%     75%
 In te zamelen kg PMD Circulus
 per inwoner                Berkel     30 kg    2017       34 kg       38 kg     38 kg   30 kg
 * Onder voorbehoud besluitvorming raad
Landelijk verplichte indicatoren
 Indicator                                Bron         Realisatie Realisatie Realisatie Realisatie Gelderland
                                                            2015        2016     2017        2018        2018
 Omvang huishoudelijk restafval (kg/      CBS 2018             86          81       74          68         123
 inwoner)
 % Hernieuwbare elektriciteit             RWS 2018          3,4%        4,8%     5,8%        8,7%        9,5%
 Gegevens overgenomen van www.waarstaatjegemeente.nl stand d.d. 17-08-2020
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                         51 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Risico's
                      Risicogebeurtenis                                    Totaal: Netto Impact     Impact (niet
 Risico-oorzaak (Als                        Risicogevolg (met als Netto
                      (bestaat de kans                                     Financieel financieel financieel)/
 gevolg van...)                             gevolg dat...)           Kans
                      dat...)                                              Maximum       (%)        Pandemie
 Extern -
                                            Financieel - Dit
 Vernietiging van de  De inititiefnemer of
                                            risicogevolg hangt
 omgevingsvergunning;energiecoöperatie
                                            af van het aantal
 Niet tot stand       de lening via het
                                            deelnemers en de
 komen van de         Aanjaagfonds
                                            hoogte van de lening;     15% € 1.250.000        1,83%       -
 subsidiëring via de  duurzame
                                            Niet financieel -
 Stimuleringsregeling energieopwekking
                                            Dit kan leiden tot
 Duurzame Energie; niet meer (volledig)
                                            plaatselijke imago
 Faillissement van de aflossen.
                                            schade.
 coöperatie.
                                            Financieel - Een
                                            tekort binnen de
 Technisch -          De kosten voor de     afvalstoffenheffing;
 Verminderde          verwerking van afval Niet financieel - Bij
                                                                      50% € 200.000          0,98% Regionaal
 opbrengt             niet volledig worden verhoging van de
 Afvalstoffenheffing. gedekt.               afvalstoffenheffing is
                                            de kans op regionale
                                            aandacht groot.
                                            Financieel - Extra
                                            kosten door extra
                                            uren brandweer/
                      Door uitdroging van cluster buiten;
 Omgeving -
                      bomen er takbreuk     Niet financieel           40% € 50.000           0,20% Regionaal
 Klimaatverandering.
                      ontstaat.             - Plaatselijke
                                            imagoschade. Ook
                                            is letselschade is
                                            mogelijk.
Meer informatie over de risico's vindt u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
(2.2.2).
Wat mag het kosten
 Programma 3 Bedrijvigheid en              Rekening       Begroting       2021       2022       2023       2024
 ontwikkeling                                   2019       2020 na
                                                               wijz.
 Lasten:
 3A Economie                                    1.056         1.931      1.633       1.766      1.324      1.843
 3B Duurzaamheid                                4.524         5.656      5.400       5.303      5.292      5.286
 Totaal lasten:                                 5.580         7.586      7.032       7.068      6.616      7.129
 Baten:
 3A Economie                                      421            14         14          14         14         14
 3B Duurzaamheid                                3.037         3.951      5.036       5.041      5.035      5.028
 Totaal baten:                                  3.458         3.965      5.050       5.054      5.049      5.042
 Saldo
 3A Economie                                     -634        -1.917     -1.619      -1.752     -1.310     -1.830
 3B Duurzaamheid                              -1.487         -1.704       -364        -262       -257       -258
 Saldo totaal                                 -2.122         -3.621     -1.983      -2.014     -1.567     -2.087
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                           52 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                                                                       3A Economie
                                                                       3B Duurzaamheid
            inkomsten 2020                  uitgaven 2020
Financiële ontwikkelingen
 3A ECONOMIE                                                                        Verschil 2021/2020 V / N
 3-1 Economische ontwikkeling                                                                       219      V
 3-2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur                                                                  40      V
 3-3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen                                                            21      V
 3-4 Economische promotie                                                                            17      V
 Totaal 3A                                                                                          298      V
 3B DUURZAAMHEID                                                                    Verschil 2021/2020 V / N
 7-3 Afval                                                                                        1.201      V
 7-4 Milieubeheer                                                                                   140      V
 Totaal 3B                                                                                        1.341      V
Een toelichting op de financiële ontwikkelingen geven we in de taakveldenbegroting. Ook geven
we een grafische weergave van de verschillende kosten tussen raming 2020 na wijziging en
raming 2021. De toelichting vindt u door te klikken op het taakveld.
Nieuw beleid
 Deel Omschrijving, bedragen in €                                    2021       2022         2023        2024
 progr.
 Nieuw beleid volgens perspectiefnota
 3A       Investeren in Leefbaarheid (€ 10 mln)                     7.500      65.000    129.250      650.000
 3A       Investeren in Bedrijventerreinen (€ 1,4 mln)             10.500      91.000     89.950       88.900
 3A       Perceptiekosten uit toerisme financieren                -19.100     -19.100    -19.100      -19.100
 3B       Hogere perceptiekosten afvalstoffenheffing             219.000      219.000    219.000      219.000
 3B       Opbrengst voor perceptiekosten afvalstoffenheffing    -219.000     -219.000   -219.000     -219.000
 Totaal nieuw beleid volgens perspectiefnota                       -1.100     136.900    200.100      719.800
 Eerder besloten
 3A       Gebiedsprocessen bedrijventerreinen                      10.000       5.000
          (Programmaplan 2019)
 3B       Risicodialoog klimaatadaptatie en actieplan               5.000       5.000
          (Programmaplan 2019)
 Totaal eerder besloten                                            15.000      10.000           -            -
 Totaal structureel                                                -1.100     136.900    200.100      719.800
 Totaal incidenteel                                                15.000      10.000           -            -
 Saldo                                                             13.900     146.900    200.100      719.800
+ = extra inzet van middelen; - = minder inzet van middelen
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                         53 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Investeringsplan
 Omschrijving                                   Investering Jaar Termijn   2021       2022   2023     2024
 Vervangen PMD containers                          150.000 2021      10    1.125    17.250 17.025   16.800
 Vervanging milieuparkjes                           15.000 2024      10                                113
 Investeren in Leefbaarheid (€ 10 mln)                                     7.500 65.000 129.250 650.000
 Investeren in Bedrijventerreinen (€ 1,4 mln)                             10.500 91.000 89.950 88.900
 Bedrijvigheid en ontwikkeling                     165.000                19.125 173.250 236.225 755.813
Bedragen in €
Dekking projectkosten uit reserves
 Omschrijving, bedragen in €               Investering   AR/BR*       2021       2022      2023       2024
 Gebiedsprocessen bedrijventerreinen
 (Programmaplan 2019)                            15.000      AR     10.000       5.000         -          -
 Risicodialoog klimaatadaptatie en
 actieplan (Programmaplan 2019)                  10.000      AR      5.000       5.000         -          -
 Startnotitie Op weg naar aardgasvrij
 Bronckhorst                                    100.000      AR    100.000
 Investeren in Leefbaarheid (€ 10 mln)      10.000.000       BR                                    376.321
 Investeren in Bedrijventerreinen (€ 1,4
 mln)                                         1.400.000      BR                                     51.588
                                             11.525.000            115.000     10.000          -   427.910
+ = gebruik van reserve; - = bedrag naar reserve
* AR= Algemene reserve, BR = Bestemmingsreserve
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                      54 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>2.1.4. BESTUUR
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst 55 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Algemeen
Onze doelen voor dit programma
● Gezond en innovatief ondernemersklimaat, bevorderen van werkgelegenheid, productiviteit en
   maatschappelijk verantwoord ondernemen.
● Samenwerking en verbinding voor een actieve samenleving (dienstbare overheid).
Hoe kunnen we onze samenleving het beste ondersteunen?
Corona heeft een grote impact op onze samenleving, maar daarmee ook op ons als bestuur
en organisatie. Wij stellen ons nu de vraag: hoe kunnen we onze samenleving het beste
ondersteunen? Fysiek maar in sommige gevallen ook digitaal en op afstand.
Een goede samenwerking is belangrijk
Een goede samenwerking met onze inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties,
onderwijs en andere overheden is daarbij belangrijk. In dit programma leest u waar we op in
zetten en hoe wij dat het komende jaar gaan doen.
Dienstverlenend en regionaal betrokken
Belangrijk is dat we met ons nieuwe dienstverleningsprogramma starten. We zijn duidelijk in
onze ondersteuning van initiatieven van de samenleving. En we blijven ons actief inzetten in de
regionale samenwerking. Ook nemen wij een trekkersrol op ons om regionaal meer datagestuurd
te gaan werken met het Datalab GO.
Deelprogramma 4A BESTUREN
Portefeuillehouder              Mw. M. Besselink / Dhr. E.W. Blaauw /
                                Dhr. W.W. Buunk / Dhr. P.L.P.S. Hofman
Ambtelijk trekker               Mw. J.H.G. Arends
Onze dienstverlening is ons visitekaartje
Inleiding
We willen onze dienstverlening zo goed mogelijk voor elkaar hebben. Zowel voor onze inwoners
als voor onze bedrijven, verenigingen, organisaties en instellingen. Of het nu gaat om informatie
geven, producten en diensten leveren of speciale ondersteuning bieden.
Resultaten
We stellen het uitvoeringsprogramma dienstverleningsconcept 2021-2024 op
Onze dienstverlening aan onze inwoners en bedrijven is een belangrijke taak. In 2020 loopt
het huidige uitvoeringsprogramma dienstverlening af. In 2021 starten we met het nieuwe
uitvoeringsprogramma 2021-2024 van het dienstverleningsconcept. Belangrijke punten zijn:
● Onze producten en diensten worden steeds meer 'tijd-en-plaats-onafhankelijk':
   De afgelopen jaren hebben we ons onder andere sterk ingezet op interne projecten. Zoals
   zaakgericht werken en onze digitale infrastructuur. Deze projecten krijgen de komende jaren
   opnieuw een rol in het uitvoeringsprogramma.
● We sluiten beter aan bij de behoefte van onze inwoners:
   We gaan verder met het beschrijven van klantreizen. Dit helpt ons om onze werkprocessen
   beter te kunnen afstemmen op de behoefte van onze inwoners, bedrijven en organisaties. Een
   voorbeeld van een extern project om de dienstverlening te verbeteren, is het opzetten van een
   live chat voor onze website.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               56 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>We zijn een dienstbare overheid
Inleiding
We zijn een dienstbare overheid. We zorgen ervoor dat onze samenleving dit ervaart en actief
meedoet. Dit organiseren we bewust en efficiënt. En we zorgen dat iedereen in onze organisatie
hiervan leert.
Resultaten
We zorgen ervoor dat iedereen weet hoe zij kunnen deelnemen
We betrekken onze inwoners bij specifieke keuzes en bepaalde afwegingen die we maken.
Dat doen we zo vroeg mogelijk in het proces. We zijn daarbij duidelijk over het doel en de
verwachtingen. Dit maakt participatie eenvoudiger en goedkoper. We gebruiken hiervoor het
Stappenplan participatie en de kennis van onze gebiedsambtenaren, accountmanagers en
combinatiefunctionarissen.
We zijn duidelijk over de begeleiding bij omgevingsvergunningen
Vragen inwoners en ondernemers omgevingsvergunning aan? Dan zijn wij duidelijk over de
manier waarop wij hen hierbij kunnen begeleiden.
We vergroten de zelfredzaamheid van de samenleving
Dit doen we door verbindingen te leggen met andere initiatieven en succesvolle voorbeelden te
delen. Hier zetten onze gebiedsambtenaren actief op in.
We zorgen ervoor dat de samenleving initiatief kan nemen
We zien kansen voor de samenleving om initiatief te nemen bij projecten en maatschappelijke
vraagstukken. Wij zijn duidelijk over onze rol en onze betrokkenheid hierbij.
We bepalen of we doorgaan met de vertrouwenspersoon
In 2019 is een onafhankelijke vertrouwenspersoon begonnen om inwoners laagdrempelig bij te
staan bij het indienen van een klacht en wegwijs te maken in de procedure voor het behandelen
van een bezwaar. In het najaar van 2021 komen we met evaluatie over de inzet van deze
onafhankelijke vertrouwenspersoon.
We ondersteunen de 1,5 meter samenleving
Inleiding
Iedereen is geraakt door de coronacrisis en de onzekerheid over de toekomst hierdoor. Wij
hebben een belangrijke rol met het oog op de openbare orde en veiligheid in onze samenleving.
Gelukkig heeft de coronacrisis ook geleid tot waardevolle verbindingen die de samenleving
sterker maken.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               57 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Resultaten
We ondersteunen de 1,5 meter samenleving en informeren onze inwoners proactief
Dat doen we onder andere met de inzet van gebiedsambtenaren, accountmanagers,
ondernemers, combinatiefunctionarissen, Boa’s en de sociale teams. Ook monitoren we wat de
impact van de coronacrisis is in onze samenleving. We blijven de samenleving informeren over
de maatregelen die wij nemen en hoe deze veranderen.
We hebben een actueel beeld met het 'Dashboard Corona’
Via het ‘Dashboard Corona’ monitoren we de gevolgen van de coronacrisis. We kijken wat
de gevolgen zijn voor de samenleving en voor onze dienstverlening. Ook kijken we naar de
financiële gevolgen voor de gemeente.
We ondersteunen de inwoners in de 1,5 meter samenleving
Binnen de 1,5 meter samenleving blijven we ons inzetten voor de samenwerking tussen de
samenleving en de gemeente. We zetten daarbij verschillende instrumenten in, zowel fysiek als
digitaal. Zoals het inwonerspanel en online participatietools.
We werken actief samen in de regio
Inleiding
We zijn een gemeente die van buiten naar binnen werkt. Onze organisatie en ons bestuur
zijn voortdurend in ontwikkeling. Een goede samenwerking met onze inwoners, ondernemers,
maatschappelijke organisaties, onderwijs en andere overheden is daarbij belangrijk.
Resultaten
We werken smart samen
We werken onder andere samen binnen de regio Achterhoek op het gebied van smart economy,
smart living en smart governance. Lokale ondernemers en maatschappelijke organisaties doen
mee in de samenwerking binnen de regio.
Projecten binnen de regiodeal krijgen vorm
We zetten in op projecten op het gebied van arbeidsmarkt en onderwijs (werkcarroussel), wonen
en vastgoed (woonconcepten), ondermijning en de MKB-deal. Hiermee werken we samen om de
doelstellingen uit de Achterhoek agenda 2030 te behalen.
Regionaal werken we samen binnen het Datalab GO
Met het Datalab Go kunnen we regionaal samenwerken om belangrijke maatschappelijke
vraagstukken sneller en beter op te pakken. Dat doen we door slim gebruik van data en
informatie en kennis hieraan te koppelen. De planning is om hiermee te starten per 1 januari
2021.
Landelijke gesprekspartner en grensoverschrijdende samenwerking
Via de P10 en de VNG voeren we het gesprek over de GGU (gezamenlijke gemeentelijke
uitvoering) en de ontwikkelingen in het gemeentefonds. Binnen de EUREGIO werken we aan het
nog beter benutten van de economische mogelijkheden van de regio.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst             58 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>Indicatoren
Lokale indicatoren
Thema dienstbare overheid
 Effectindicator                    Bron                Nul- Jaar nul-    Realisatie   Realisatie Doel Doel Doel
                                                     meting      meting       2015          2018 2020 2021 2022
 Gemiddelde beoordeling van         Algemene            7,24      2013         7,38          7,42    7,6            7,8
 de dienstverlening over de         dienstver-
 gemeente Bronckhorst               leningonder-
                                    zoek
 Percentage respondenten die        Algemene            11%       2013           7%            9%                  7%
 een onvoldoende geven              dienstver-
                                    leningonder-
                                    zoek
Landelijk vastgestelde indicatoren
 Indicator                            Bron         Realisatie     Realisatie    Realisatie     Realisatie   Gelderland
                                                         2017          2018          2019          2020          2020
 % Demografische druk                 CBS 2020         83,4%          84,1%        84,5%          85,5%         73,6%
 Gegevens overgenomen van www.waarstaatjegemeente.nl stand d.d. 17-08-2020
Risico's
                        Risicogebeurtenis                                      Totaal: Netto Impact       Impact (niet
 Risico-oorzaak (Als                            Risicogevolg (met als Netto
                        (bestaat de kans                                       Financieel financieel financieel)/
 gevolg van...)                                 gevolg dat...)          Kans
                        dat...)                                                Maximum        (%)         Pandemie
                        In het bestuurlijke
                        verkeer worden
                        besluiten genomen
                        en afspraken
                        gemaakt die niet
                        passen binnen de
                        beleidskaders of
                        financiële kaders van   Financieel -
                        de raad. Nieuw beleid   Financieel nadeel
 Mens - Handelen
                        wordt uitgevoerd        voor de gemeente;
 van bestuurders;
                        zonder dat hier         Niet financieel -         40% € 500.000           1,98% Regionaal
 Omgeving -
                        de zekerheid van        Imagoschade tot op
 Regionale afspraken.
                        middelen voor is        regionaal niveau is
                        (in het bijzonder in    mogelijk.
                        tijden van schaarste).
                        Het gaat hier met
                        name om regionale
                        afspraken en
                        afspraken gekoppeld
                        aan verbonden
                        partijen.
 Extern - Het                                   Financieel - Er extra
 uitbreken van een                              middelen moeten
 pandemie, ontstaat                             worden ingezet
                        Verminderde inzet
 er een piek in het                             voor het treffen van
                        personeel en
 ziekteverzuim.                                 maatregelen en
                        wegvallen cruciale
 Daarnaast heeft                                extra inhuur; Niet
                        rollen/functies binnen
 het langdurig                                  financieel - Als veel     50% € 250.000           1,22% Pandemie
                        de clusters (moeilijk
 thuiswerken een                                personeel ziek wordt
                        vervangbaar ivm
 negatief effect                                komt de continuïteit
                        specifieke kennis/
 op de mentale                                  (en op langer termijn
                        vaardigheden).
 weerbaarheid met                               het behalen van
 overbelasting of burn-                         doelstellingen) in
 out tot gevolg.                                gevaar.
 Technisch -                                    Financieel - Er claims
                        Er door ten
 Onbedoeld                                      kunnen worden
                        onrechte verstrekte                               20% € 500.000           0,98% Landelijk
 verstrekken van                                ingediend of boetes
                        privacygegevens
 privacygegevens.                               volgen die leiden tot
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                                 59 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>                       Risicogebeurtenis                                  Totaal: Netto Impact     Impact (niet
 Risico-oorzaak (Als                         Risicogevolg (met als Netto
                       (bestaat de kans                                   Financieel financieel    financieel)/
 gevolg van...)                              gevolg dat...)          Kans
                       dat...)                                            Maximum       (%)        Pandemie
                                             financiële schade;
                                             Niet financieel - Het
                                             openbaar worden
                       datalekken kunnen     van datalekken
                       ontstaan.             zijn schadelijk voor
                                             het imago van de
                                             organisatie op
                                             landelijk niveau.
                                             Financieel - Er extra
                                             kosten worden
 Technisch - Gehackt                         gemaakt; Niet
 worden of fysiek      Er zich een           financieel - Een
 toegang tot het       beveiligingslek voor  beveiligingslek          50% € 200.000         0,98%  Regionaal
 systeem verschaffen doet.                   brengt doorgaans
 (inbraak op systeem).                       imagoschade
                                             met zich mee op
                                             regionaal niveau.
 Extern - Het
 uitbreken van een
 pandemie, wordt       Er meer ruimte voor
                                             Financieel - Er
 er meer gewerkt       ondermijnende
                                             financiële tekorten
 op afstand, gebruik   criminaliteit en
                                             ontstaan; Niet
 gemaakt van nieuwe    extra cybersecurity
                                             financieel - Informatie  50% € 100.000         0,49% Pandemie
 digitale tools voor   incidenten ontstaat.
                                             wordt gedeeld met
 o.a. vergaderen       Daarnaast een
                                             derden die daarvoor
 en minder bewust      toenemende kans op
                                             niet bestemd is.
 omgegaan met          datalekken.
 systemen en
 informatie.
Meer informatie over de risico's staat in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
(2.2.2).
Wat mag het kosten
 Programma 4 Bestuur           Rekening     Begroting           2021         2022           2023           2024
                                    2019 2020 na wijz.
 Lasten:
 4A Besturen                       4.024         3.130          3.171        3.198          3.138          3.157
 Totaal lasten:                    4.024         3.130          3.171        3.198          3.138          3.157
 Baten:
 4A Besturen                         485           398            396          339            339            339
 Totaal baten:                       485           398            396          339            339            339
 Saldo:                           -3.539        -2.731         -2.775       -2.859        -2.798          -2.818
Financiële ontwikkelingen
 4A BESTUREN                                                                          Verschil 2021/2020 V / N
 0-1 Bestuur                                                                                          -38       N
 0-2 Burgerzaken                                                                                       10       V
 Totaal 4A                                                                                            -28       N
Een toelichting op de financiële ontwikkelingen geven we in de taakveldenbegroting. Ook geven
we een grafische weergave van de verschillende kosten tussen raming 2020 na wijziging en
raming 2021. De toelichting vindt u door te klikken op het taakveld.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                           60 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>Nieuw beleid
Voor dit programma is geen nieuw beleid genoemd.
Investeringsplan
 Omschrijving                  Investering      Jaar     Termijn        2021 2022 2023     2024
 Kassasysteem Hal                  30.000      2024       10                                225
 Bestuur                           30.000                                  -    -    -      225
Bedragen in €
Dekking projectkosten uit reserves
Voor dit programma zetten we geen reserves in.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst           61 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>2.2. Paragrafen
2.2.1. Lokale heffingen
Inleiding
Onze belangrijkste inkomstenbron is de Algemene uitkering uit het gemeentefonds die wij van
het rijk krijgen. Daarna zijn de lokale heffingen (belastingen, leges en rechten) een belangrijke
inkomstenbron voor ons. Met lokale heffingen kunnen we gemeentelijke taken zelf betalen. De
lokale heffingen worden vooral door de inwoners betaald.
Over ons beleid lokale heffingen
We heffen gebonden en ongebonden belastingen
Als gemeente zijn we beperkt in de soorten belastingen die we mogen heffen. Lokale heffingen
bestaan uit 2 soorten belastingen:
● Ongebonden belastingen: dit zijn algemene dekkingsmiddelen. Hier staat geen aanwijsbare
   tegenprestatie tegenover. Besteding is niet gebonden aan een bepaalde taak.
● Gebonden belastingen: dit zijn geen algemene dekkingsmiddelen. Hier staat een aanwijsbare
   tegenprestatie tegenover. Denk aan leges rijbewijzen of afvalinzameling en -verwerking.
De kosten van onze dienstverlening berekenen we door in de tarieven zoals vastgelegd in onze
Financiële verordening Bronckhorst. Voor de inzet van ondersteunende diensten (overhead)
hebben wij bij de gebonden heffingen een opslagpercentage van 69% (2020: 70%) op de
ingezette arbeidsuren meegenomen.
We heffen de volgende gemeentelijke belastingen:
Soorten heffingen Bronckhorst
 Ongebonden belastingen                               Gebonden belastingen
 Forensenbelasting (art. 223 Gemeentewet)             Afvalstoffenheffing (art. 15:33 Wet milieubeheer)
 Onroerendezaakbelastingen (art. 220 t/m 220i         Begraafrechten (art. 229 Gemeentewet)
 Gemeentewet)                                         Rioolheffing (art. 228a Gemeentewet)
 Reclamebelasting (art. 227 Gemeentewet)              Leges en rechten (art. 229 Gemeentewet)
 Toeristenbelasting (art. 224 Gemeentewet)
De opbrengsten van de gemeentelijke heffingen vallen gedeeltelijk in (deel)programma's
(gebonden belastingen) en gedeeltelijk in de algemene dekkingsmiddelen (ongebonden
belastingen).
We ontwikkelen de tarieven volgens ons coalitieakkoord ‘Gewoon doen’
Wij hebben beleid over lokale belastingen en kwijtschelding. Dit beleid staat in onze
belastingverordeningen en beleidsregels. Daarbij werken wij vanuit de uitgangspunten van ons
coalitieakkoord 2018-2022 ‘Gewoon doen’:
● We leggen niet meer lasten bij de inwoners neer dan aantoonbaar noodzakelijk is.
● We indexeren de opbrengsten (bijlage 4.3 bij deze begroting).
We stellen de belastingverordeningen vast
De invoering, wijziging of intrekking van lokale heffingen regelen we via de jaarlijks vast te
stellen verordeningen. Dit doen we in december 2020. In de begrotingsvergadering legt de raad
daarvoor het beleid vast. Een uitzondering zijn de verordeningen voor reclamebelasting (kernen
en industrieterrein Zelhem). Deze veranderen niet ieder jaar en komen dus niet in december in de
raad.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                         62 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>GBTwente voert de WOZ uit en heft en int de belastingen
De taxatie, heffing, aanslagoplegging en invordering van de gemeentelijke belastingen en de
beoordeling van kwijtscheldingsverzoeken doet het Gemeentelijk Belastingkantoor Twente
(GBTwente). Vanaf 2021 loopt hiervoor een nieuwe contractperiode tot en met 2025.
In deze tabel leest u de (verwachte) opbrengsten per jaar:
 Opbrengsten belastingen en rechten                                     Werkelijk Begroot 2020 Begroot 2021
                                                                           2019
 Forensenbelasting                                                            69            53           65
 Onroerendezaakbelastingen eigenaren woningen                              5.022         5.025        5.250
 Onroerendezaakbelastingen eigenaren niet-woningen                         1.599         1.609        1.601
 Onroerendezaakbelastingen gebruikers niet-woningen                          931           928          924
 Onroerendezaakbelastingen totaal                                          7.552         7.562        7.775
 Reclamebelasting                                                            114           114          125
 Toeristenbelasting                                                          286           260          260
 Afvalstoffenheffing                                                       2.554         3.375        4.679
 Baatbelasting                                                                  4            -             -
 Begraafrechten                                                              128           137          137
 Rioolheffing woningen                                                     4.079         4.127        4.272
 Rioolheffing niet-woningen                                                  424           418          468
 Rioolheffing totaal                                                       4.503         4.545        4.740
 Leges titel 1: Algemeen                                                     459           401          399
 Leges titel 2: Fysieke leefomgeving                                         874           737        1.281
 Leges titel 3: Europese dienstenrichtlijn                                      -            -             -
 Leges totaal                                                              1.333         1.138        1.680
                                                                          16.544       17.183        19.461
Over de ongebonden heffingen
De ongebonden heffingen zijn:
● forensenbelasting;
● onroerendezaakbelastingen;
● reclamebelasting;
● toeristenbelasting.
Forensenbelasting
Deze belasting heeft tot doel om mensen die veel in een gemeente verblijven, maar geen
ingezetene zijn van deze gemeente, mee te laten betalen aan voorzieningen. Zo dragen ze bij
aan de kosten van deze voorzieningen. We heffen alleen forensenbelasting van mensen die meer
dan 90 dagen een gemeubileerde woning tot hun beschikking hebben.
Onroerendezaakbelastingen (ozb)
Eigenaren van woningen en van niet-woningen betalen eigenarenbelasting. Voor een niet-woning
(bedrijf) betaalt de gebruiker van een pand de gebruikersbelasting van de ozb. De grondslag is
de WOZ-waarde van de onroerende zaak. De andere grondslag vormt de totale geraamde ozb-
opbrengst. Het te betalen bedrag vwordt op de jaarlijkse aanslag uitgedrukt in een percentage
van de WOZ-waarde.
Wij hebben alleen invloed op de geraamde ozb-opbrengst
De ontwikkeling van het ozb-tarief is vooral afhankelijk van de ontwikkeling van de vastgoedmarkt
(de WOZ-waarden). Stijgt de gemiddelde waarde op de vastgoedmarkt? Dan verlagen we het
ozb-tarief. Anders zou de ozb-opbrengst evenredig meestijgen. Andersom geldt hetzelfde. Daalt
de gemiddelde waarde op de vastgoedmarkt? Dan verhogen we het ozb-tarief, om te voorkomen
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                       63 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>dat de ozb-opbrengst daalt. Passen wij de tarieven aan op basis van de ontwikkeling van de
vastgoedmarkt? Dan heeft dat voor de gemiddelde eigenaar en gebruiker geen effect op de
hoogte van de ozb-heffing. Een gemiddeld vastgoedobject volgt immers de ontwikkeling op de
vastgoedmarkt.
De ozb is een tijdstipbelasting
Dit betekent dat voor het bepalen van de belastingplicht de situatie per 1 januari van het
belastingjaar geldt. Als iemand in de loop van het jaar bijvoorbeeld zijn huis verkoopt, dan nemen
we deze verandering mee in het volgende belastingjaar.
We hebben de ozb-opbrengst woningen vanaf 2021 verhoogd met € 95.000
Deze verhoging is nodig om de kosten van no cure, no pay-bedrijven op te vangen. Voor deze
bedrijven vormen de gemeentelijke belastingen een verdienmodel. Dit gaat ten koste van de
besteding van deze ongebonden heffing. Meer hierover staat in de financiële begroting (3.1.2).
Zo realiseren we het WOZ-percentage
Om het WOZ-percentage te bepalen, volgen we de volgende jaarlijkse cyclus:
Stap 1:
We stellen het tarief vast in november (in 2019 voor 2020). Dat doen we over:
● totale WOZ-waarde woningen
● totale WOZ-waarde niet-woningen
Stap 2:
De aanslagen WOZ-waarde (2019) x tarief (2020) gaan de deur uit, inclusief verwerkte
areaalveranderingen per 1 februari (2020). Dan ontvangt de betaler een individuele aanslag voor:
● WOZ-waarde woning x tarief eigenaren woning, of
● WOZ-waarde niet-woning x tarief eigenaren niet-woning en/of een WOZ-waarde niet-woning x
   tarief gebruikers niet-woning
Stap 3:
De gemeenteraad bepaalt bij de perspectiefnota de vaste uitgangspunten (2021) zoals inflatie
voor de ozb-opbrengst. Voor 2021 gaat het om 1,8% inflatie en de doorberekening van de extra
uitvoeringskosten voor no cure no pay-bedrijven van GBTwente.
Stap 4:
In de begroting (2021) ramen we de werkelijke opbrengst opgelegde aanslagen (februari 2020)
vanuit stap 2 als opbrengst. De 3 bedragen (eigenaren woningen, eigenaren niet-woningen en
gebruikers niet-woningen) vermeerderen we daarna met de uitgangspunten vanuit stap 3.
Stap 5:
Het taxatiebureau raamt de marktontwikkeling bij de totale WOZ-waarden (omvang daling/stijging
WOZ-waarden woningen en niet-woningen begin september 2020) en bepaalt daarmee de
verwachte totale WOZ-waarde voor woningen en niet-woningen op de peildatum. Alle WOZ-
areaalveranderingen na stap 1 worden jaarlijks op dit moment verwerkt in het tarief.
Stap 6 = stap 1:
Het tarief (2021) stellen we vast in de raad. Dit is de uitkomst van: X = gemeente-opbrengst
woningen, eigenaren niet-woningen of gebruikers niet-woningen (stap 4) delen door Y = totale
WOZ-waarde woningen of niet-woningen (stap 5).
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                64 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Welke ontwikkelingen zien wij?
We moeten straks rekening houden met zonnepanelen
Bij de waardebepaling moet de onroerende zaak worden gewaardeerd. Eventuele zonnepanelen
horen hier ook bij. Dat heeft tot nu toe geen invloed op de verkoopwaarde. Dit blijkt uit de
permanente marktanalyse. Heeft dit wel invloed op de verkoopwaarde? Dan kunnen wij bij een
positieve, waardeverhogende, invloed een facultatieve vrijstellingsbepaling opnemen. GBTwente
moet dan per object met zonnepanelen bepalen wat de waarde is van de zonnepanelen op basis
van levensduur, kwaliteit, aantal, ligging, et cetera.
Voor de WOZ kijken we voortaan naar m2 in plaats van m3
                     3                                                               2
Voor de WOZ is m (inhoud) nu een belangrijke parameter. Dit verandert naar m (oppervlakte).
Zodat de parameter gelijk loopt met de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG).
GBTwente zou alle objecten op dit punt al herzien in 2020 en waar nodig opnieuw taxeren. Dat
                                                                               2
wordt nu 2021. Vanaf 2022 zijn de ozb-beschikkingen gebaseerd op m . Meer hierover staat in de
financiële begroting (3.1.2).
Wij volgen de ontwikkeling van de WOZ-waarden
In de begroting volgen wij de waardeontwikkeling van objecten voor de 3 groepen die ozb
betalen. Dat doen we voor het moment waarop we het tarief bepalen en voor het moment waarop
we de aanslag opleggen.
De WOZ-waarde voor gebruikers is lager dan voor eigenaren
De WOZ-waarde voor ozb-gebruikers niet-woningen is altijd lager dan de WOZ-waarde voor ozb-
eigenaren niet-woningen. Volgens de wet mag over de woononderdelen van een niet-woning
geen ozb-gebruikersheffing geheven worden.
De WOZ-waarden ontwikkelen zich als volgt:
 Ontwikkeling WOZ-waarden (x € 1.000)                        2018          2019       2020       2021
 WOZ-waarde bij tariefbepaling (oktober)
 Eigenaren woningen                                    3.703.766       3.884.498 4.059.034  4.878.507
 Eigenaren niet-woningen                                 793.995         778.804   787.673    779.484
 Gebruikers niet-woningen                                654.569         568.005   579.365    638.311
 Aantal objecten                                           19.069         19.000    19.185     19.253
 Gemiddelde waarde per object                                 236            245       253        294
 WOZ-waarde bij aanslagoplegging (februari)
 Eigenaren woningen                                    3.884.498       4.047.980 4.344.529
 Eigenaren niet-woningen                                 778.804         769.726   738.958
 Gebruikers niet-woningen                                568.005         663.580   585.733
Reclamebelasting
Reclamebelasting kunnen we heffen over openbare aankondigingen die vanaf de openbare
weg zichtbaar zijn. Voorbeelden zijn gevelreclame, bestickering ramen, posters, vlaggen,
uithangborden, luifels of spandoeken. Wij heffen de reclamebelasting in het centrum van Vorden,
Hengelo en Zelhem en voor het industrieterrein Zelhem.
De belastingopbrengst gaat naar de stichting Ondernemersfonds van de kern
De belastingopbrengst (min de uitvoeringskosten van GBTwente) gaat via subsidie naar
de stichting Ondernemersfonds voor de kern waarover we de belasting heffen. Voor het
industrieterrein Zelhem gaat de opbrengst naar de stichting die het parkmanagement uitvoert. We
verantwoorden de subsidies in deelprogramma 3A Economie (2.1.3).
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                 65 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Welke ontwikkelingen zien wij?
De deelnemende ondernemers hebben niet aangegeven dat we voor 2021 een inflatiestijging
moeten doorvoeren bij deze belasting. We houden in de gaten of de coronamaatregelen effect
hebben op de reclamebelasting.
Toeristenbelasting
Deze belasting heffen wij voor overnachtingen binnen Bronckhorst van personen die geen
inwoners zijn van de gemeente Bronckhorst. Zij gebruiken bijvoorbeeld een camping, pension,
ligplaats of vakantiehuisje. De verhuurder mag deze belasting doorrekenen aan deze personen.
Wij innen de belasting van de verhuurder.
Degene die de voorziening gebruikt, betaalt hieraan mee
De doelstelling is hetzelfde als bij forensenbelasting. Namelijk dat de mensen die deze
voorzieningen gebruiken, maar niet in onze gemeente wonen, hieraan meebetalen. In
Bronckhorst besteden we deze belastingopbrengst volledig voor toerisme, onderdeel van
deelprogramma 3A Economie (2.1.3).
Welke ontwikkelingen zien wij?
De opbrengst van 2021 wordt de eerste opbrengst waarin wij het effect van de nieuwe tarieven
en de beperking van het aantal uitzonderingen (forfetaire staffels) zien. De nieuwe tarieven staan
al in de verordening toeristenbelasting voor 2020, maar in dat jaar valt een groot deel van de
opbrengst weg door de coronacrisis. We kijken of de aanslagoplegging voor 2022 leidt tot andere
opbrengsten. De voorstellen hiervoor stellen we in november 2021 vast.
Over de gebonden heffingen
De gebonden heffingen zijn:
● afvalstoffenheffing;
● begraafrechten;
● rioolheffing;
● leges en rechten.
Afvalstoffenheffing
Het is onze taak om afvalstoffen van particuliere huishoudens in te zamelen. Dat staat in de
Wet milieubeheer. De kosten van de inzameling en verwerking van afvalstoffen betalen we uit
de afvalstoffenheffing. Inwoners moeten de afvalstoffenheffing betalen, ook als ze geen afval
voor inzameling aanbieden. Wij mogen zelf de grondslag bepalen voor de berekening van
afvalstoffenheffing, maar we moeten deze keuze wel vastleggen. In deze tabel ziet u hoe wij de
kosten dekken:
Kostendekkingsplan
                                                                        Rekening Begroting Begroting
 Afvalstoffenheffing
                                                                           2019      2020      2021
 Lasten afval (7.3)                                                        3.014    3.436     3.931
 Baten afval (7.3)                                                           416      485       294
 Netto kosten taakveld (7.3)                                               2.598    2.951     3.637
 Toe te rekenen lasten                                                       825      927     1.042
 Overhead (0.4)                                                              194      155       166
 Verkeer en wegen (2.1)                                                       72        78        80
 BTW                                                                         558      694       796
 Totale lasten                                                             3.423    3.878     4.679
 Opbrengst heffingen                                                       2.554    3.878     4.679
 Dekkingspercentage                                                         75%     100%      100%
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               66 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>Voor de afvalstoffenheffing gaan wij uit van een kostendekkende exploitatie
De kosten zitten vooral in het daadwerkelijk inzamelen en verwerken van het huishoudelijke afval.
Ook het scheiden van afval en het recyclen ervan valt hieronder. Circulus-Berkel BV voert de
inzameling en verwerking van afval uit voor Bronckhorst.
Voor de kosten geldt daarnaast:
● We hebben de kosten verhoogd met de inflatie.
● We hebben de nieuwe contractkosten van GBTwente voor de belastingwerkzaamheden voor
   deze heffing doorberekend (€ 223.000).
● Afval valt onder deelprogramma 3B Duurzaamheid (2.1.3).
Welke ontwikkelingen zien wij?
De kosten van inzameling worden al een aantal jaren niet gedekt
In Bronckhorst betalen gebruikers naast een vast bedrag een tarief gerelateerd aan het legen
van containers van verschillende grootte of het aanbieden van restafval in een ondergrondse
container. De kosten voor de afval- en grondstofinzameling wordt al een aantal jaren niet gedekt
door de afvalstoffenheffing.
We bepalen nieuwe tarieven op basis van het Grondstoffenplan 2021-2025
In september 2020 behandelt de raad het Grondstoffenplan 2021-2025. Hieruit vloeien de
tarieven voor de afvalstoffenheffing 2021 voort. Deze tarieven worden in een afzonderlijk
tariefsvoorstel aan de raad ter vaststelling aangeboden. De uiteindelijke ramingen verwerken wij
in de begroting 2021 nadat de verordening is vastgesteld. Het vaste tarief wat inwoners betalen
voor de afval en grondstoffeninzameling zal stijgen, maar het betekent ook dat de inkomsten de
kosten van de gemeente weer zullen dekken.
Begraafrechten
Deze rechten bestaan uit een vergoeding voor het gebruik van de begraafplaatsen en
een vergoeding voor diensten van de gemeente. Dit heffen wij volgens de Verordening
begraafrechten.
In deze tabel ziet u hoe wij de kosten dekken:
Kostendekkingsplan
                                                                        Rekening Begroting Begroting
 Begraafplaatsen
                                                                           2019      2020      2021
 Lasten begraafplaatsen en crematoria (7.5)                                  432      478        533
 Baten begraafplaatsen en crematoria (7.5)                                   326      358        377
 Netto kosten taakveld (7.5)                                                 106      120        156
 Toe te rekenen lasten                                                       137      143        147
 Overhead (0.4)                                                              137      143        147
 Totale lasten                                                               243      263        303
 Opbrengst heffingen                                                         140      140        163
 Dekkingspercentage                                                         57%      53%        54%
Voor deze kosten geldt:
● De kosten zijn voor het beheer, de uitgevoerde diensten en het onderhoud van de
   begraafplaatsen.
● We hebben de kosten en de tarieven verhoogd met de inflatie.
● We hebben de nieuwe contractkosten van GBTwente voor de belastingwerkzaamheden voor
   deze heffing doorberekend (€ 33.000).
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               67 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>● Begraven en gravenonderhoud vallen onder deelprogramma 2B Aantrekkelijke leefomgeving
   (2.1.2).
Welke ontwikkelingen zien wij?
De baten en heffing dekken de kosten van begraven en grafonderhoud niet
In 2021 onderzoeken we de mogelijkheden voor het toekomstig grafonderhoud en de middelen
daarvoor vanuit de baten. De conclusies en voorstellen leggen we uw raad op tijd voor. Dat doen
we voor de tariefsvoorstellen 2022.
We moeten minimaal 50% van de kosten dekken
Dit gaven we mee in de Perspectiefnota 2021. Dat het niet 100% wordt, komt omdat voor een
groot aantal graven vanuit het verleden eeuwigdurend de onderhoudskosten is afgekocht.
Rioolheffing
De gemeente zorgt voor het afvoeren van huishoudelijke afvalwater en regenwater en heeft
ook de zorgplicht voor het grondwater. In de rioolheffing worden de kosten doorgerekend
die verbonden zijn aan het in stand houden van het gemeentelijk rioleringsstelsel. Voor het
berekenen van de rioolheffing volgen we het kostendekkingsplan van het 'Watertakenplan
Olburgen 2018 - 2022' (AWPO). We hanteren één rioolheffing voor alle watertaken.
In deze tabel ziet u hoe wij de kosten dekken:
Kostendekkingsplan
                                                                        Rekening Begroting Begroting
 Rioolheffing
                                                                            2019     2020      2021
 Lasten riolering (7.2)                                                    3.282    3.575     3.735
 Baten riolering (7.2)                                                         4         -         -
 Netto kosten taakveld (7.2)                                               3.277    3.575     3.735
 Toe te rekenen lasten                                                       911      970     1.005
 Overhead (0.4)                                                              323      349       347
 Verkeer en wegen (2.1)                                                       21        23        23
 BTW                                                                         567      599       635
 Totale lasten                                                             4.188    4.545     4.740
 Opbrengst heffingen woningen                                              4.079    4.127     4.272
 Opbrengst heffingen niet-woningen                                           424      418       468
 Opbrengst heffingen                                                       4.503    4.545     4.740
 Dekkingspercentage                                                        108%     100%      100%
We voeren onze taken uit voor afvalwater, hemelwater en grondwater
De kosten zitten vooral in het nakomen van onze gemeentelijke watertaken op het gebied
van afvalwater, hemelwater en grondwater. Zo passen we wegen en straten zo aan dat het
hemelwater bij hevige regenval vertraagd kan afvloeien. Dit voorkomt overbelasting van de
riolering.
Voor deze kosten geldt daarnaast:
● We hebben de kosten en de tarieven verhoogd met de inflatie.
● We hebben de nieuwe contractkosten van GBTwente voor de belastingwerkzaamheden voor
   deze heffing doorberekend (€ 111.000).
● In het ‘Afvalwaterketenplan’ kennen de tarieven een spaarelement, in deze begroting zit
   hiervoor een € 1 miljoen.
● Riolering valt onder deelprogramma 2B Aantrekkelijke leefomgeving (2.1.2).
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               68 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>Leges en rechten voor taken en diensten van de gemeente
De leges en tarieven van de diverse rechten brengen we in rekening voor de taken en diensten
die wij als gemeente uitvoeren. De opbrengsten mogen de kosten niet overstijgen. Voor een
aantal tarieven stelt het Rijk een maximum vast, bijvoorbeeld voor de leges voor reisdocumenten
en voor de leges voor akten.
We mogen kruissubsidiëring toepassen
De kosten voor de individuele diensten zijn moeilijk te bepalen. Daarom mag een gemeente een
kostendekkendheid per dienst of per samenhangende groep van diensten nastreven. We moeten
daarin wel een consequente lijn volgen. Zo kunnen wij kruissubsidiëring toepassen.
Kruissubsidiëring betekent: we verhogen de tarieven van leges voor sommige diensten om
daarmee de tarieven voor andere diensten laag te kunnen houden. Dit mag niet in strijd met de
wet zijn.
We dekken de kosten per groep gelijksoortige producten
Dit noemen we de kostendekkendheid. De leges zijn in de tarieventabel van de legesverordening
ingedeeld in 3 titels:
1. Algemene dienstverlening;
2. Dienstverlening vallend onder de fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning;
3. Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn.
In deze paragraaf ziet u de kostendekkendheid per titel. Bij de belastingvoorstellen laten we voor
de legesverordening het kostendekkingsplan per product van de Legesverordening (recht) zien.
De kosten en opbrengsten houden we niet bij op het niveau van een recht, maar op het niveau
van een grotere activiteit binnen een titel. Niet alle rechten kunnen we dus een waarde geven.
Kostendekkingsplan
 Legesverordening                   Lasten Overhead    Totale     Heffing    Andere Totale     Kosten
                                taakvelden             lasten             inkomsten baten dekkendheid
 Totaal titel 1 Algemene
 dienstverlening                     1.021      513     1.534         399         -   399         26%
 Totaal titel 2 Dienstverlening
 Fysieke leefomgeving                2.752    1.291     4.043       1.281        57 1.338         32%
 Totaal titel 3 Dienstverlening
 vallend onder Europese
 dienstenrichtlijn                       -        -         -           -         -      -         0%
 Totaal legesverordening             3.774    1.804     5.578       1.680        57 1.737         30%
Uit het bovenstaande overzicht wordt duidelijk dat de kosten niet gedekt worden door de
opbrengsten. In 2020 was de dekking 21%.
Welke ontwikkelingen zien wij?
De nieuwe Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB) gaan in
Op 1 januari 2022 gaat de nieuwe Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het
bouwen (WKB) in. Hierdoor kan er veel veranderen, vooral binnen titel 2 Dienstverlening
Fysieke leefomgeving. Dit is sterk afhankelijk van de lokale ambities, beleidsinvulling en
inrichtingskeuzes. Daar zijn wij volop mee bezig. Meer hierover leest u bij ruimtelijke ordening,
onderdeel van deelprogramma 2B Aantrekkelijke leefomgeving (2.1.2).
Wat verandert er?
● We mogen leges heffen over nieuwe activiteiten;
● Er komen (mogelijk) minder vergunningplichten;
● De ‘knip’ gaat in: het splitsen van de bouwtechnische en de ruimtelijke vergunning;
● Gemeentelijke kosten worden hoger, lager of verschuiven;
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                 69 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>● Er worden meer integrale vergunningen aangevraagd (waarbij meerdere organisaties zijn
    betrokken);
● Planactiviteiten worden minder complex of juist complexer.
In de Legesverordening 2021 worden de tarieven voor de leges van titel 2 met 28% verhoogd
Hiermee wordt de kostendekkendheid van die producten verhoogd en liggen de tarieven rond het
gemiddelde in de regio.
We kijken hoe hoog de belastingdruk is
Onder woonlasten verstaan we: onroerendezaakbelastingen, afvalstoffen- en rioolheffing. Het
zijn belastingen en tarieven waarmee ieder huishouden in een gemeente jaarlijks te maken krijgt.
Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) publiceert
jaarlijks de 'Atlas van de lokale lasten'. Daarin staan per gemeente de verschillende onderdelen
van de woonlasten met een gemiddelde waarde voor die gemeente.
In deze tabel staat wat de woonlasten in onze gemeente zijn:
 Woonlasten                                                  2018          2019     2020           2021
 OZB-lasten voor gezin bij gem. Woz-waarde                    318            328     320            326
 Rioolheffing voor gezin bij gem. Woz-waarde                  268            274     276            281
 Afvalstoffenheffing voor een gezin                           238            226     189            192
 Eventuele heffingskorting voor een gezin                         -            -        -              -
 Totaal woonlasten voor gezin                                 824            828     785            799
 Woonlasten landelijk gemiddelde voor gezin                   721            740     739            779
We volgen beleid voor kwijtschelding van belastingen
Stellen wij ons kwijtscheldingsbeleid vast? Dan passen we de landelijke regels toe. Daarbinnen
liggen onze eigen beleidskeuzes vast in verordeningen. Mensen die structureel een laag inkomen
hebben, hoeven geen verzoek om kwijtschelding in te dienen. GBTwente scheldt deze aanslagen
automatisch kwijt. De aanvragen kwijtschelding die we afwijzen, toetsen wij vervolgens op basis
van het minimabeleid.
Welke ontwikkelingen zien wij?
Op dit moment kan iemand geen bezwaar maken tegen een beschikking over kwijtschelding
of uitstel van betaling. Hiertegen is alleen administratief beroep bij het college mogelijk. In de
toekomst moet het mogelijk worden om eerst bezwaar te maken bij de invorderingsambtenaar,
daarna is de fiscale rechter bevoegd. We verwachten dat dit pas mogelijk is na 2021, omdat de
Belastingdienst hiervoor nu nog niet klaar is.
Wat is het budget?
Wij verlenen kwijtschelding aan de huishoudens die dat nodig hebben. Ieder jaar verlenen
we ongeveer 350 keer kwijtscheldingen. Binnen deelprogramma 1B Toegang en individuele
voorzieningen (2.1.1) hebben wij € 125.000 beschikbaar voor kwijtschelding volgens de
rijksnormen en € 30.000 voor ons (aanvullende) minimabeleid. De kwijtschelding betreft jaarlijks
de kosten voor afvalstoffenheffing (€ 65.000) en rioolheffing (€ 90.000).
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                   70 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>2.2.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Inleiding
In deze paragraaf geven we inzicht in onze nieuwe en onze meest relevante risico’s.
Goed risicomanagement is onmisbaar
Een risico is een onzekere gebeurtenis met mogelijke gevolgen voor wat we willen bereiken.
Goed risicomanagement is niet meer weg te denken binnen een gemeentelijke organisatie.
We willen zorgvuldig omgaan met zowel interne als externe factoren die bij gemeenten voor
onzekerheid kunnen zorgen. De uitbraak van het coronavirus is hier een duidelijk voorbeeld van.
We lopen risico’s op verschillende vlakken
Risico’s hebben niet alleen financiële gevolgen. We zien ook risico's op het gebied van veiligheid,
gezondheid en juridische aansprakelijkheid. Realiseren we beleidsdoelen niet of niet helemaal?
Dan kan dit slecht zijn voor ons imago en verlies in vertrouwen veroorzaken.
We blijven een gezonde en dynamische organisatie
In coronatijd is het extra belangrijk om onze risico's goed in beeld te hebben en goed te
managen. Zodat we er aan de ene kant voor zorgen dat de totale omvang van de risico's (de
benodigde weerstandscapaciteit) in verhouding staat tot onze vermogenspositie. En zodat we er
aan de andere kant voor zorgen dat we bereid blijven om nieuwe risico's aan te gaan. Zo blijven
we een gezonde en dynamische organisatie.
Wat is onze weerstandscapaciteit?
De gemeentelijke weerstandscapaciteit bestaat uit alle middelen die wij daadwerkelijk
beschikbaar hebben om de risico's in financiële zin af te dekken. Die weerstandscapaciteit
bestaat uit 2 delen:
1. een structureel deel: dit deel is ieder jaar opnieuw beschikbaar
2. een incidenteel deel: dit is 1 keer beschikbaar
 Omschrijving (bedragen x € 1.000)                                     Structureel Incidenteel    Totaal
 Vrij aanwendbaar deel Algemene reserve                                                 11.500   11.500
                                                    berekening
 Norm artikel 12 gemeente (Algemene uitkering)             11.390
 Begrote ozb-opbrengst                                      7.775
 Onbenutte belastingopbrengst                               3.615           3.615                 3.615
 Post onvoorzien begroting                                                    128                   128
 Totaal beschikbare weerstandscapaciteit                                    3.743      11.500    15.243
Welke risico's lopen wij?
Risicomanagement is een dynamisch proces. De factoren die de impact van een risico
beïnvloeden, veranderen steeds. De belangrijkste risico's die u hieronder leest, kunnen morgen
weer anders zijn. Daarom actualiseren we de bestaande risico’s regelmatig. En beschrijven we
nieuwe risico's waar dit nodig is. In 2021 gaat onze aandacht ook uit naar de risico's door corona.
Top 15 van financiële risico's
Halverwege 2020 kennen we 122 risico’s. Bij de jaarrekening 2019 telden we nog 89 risico’s. De
toename komt grotendeels door de coronacrisis. Ten opzichte van de laatste inventarisatie zijn
er 4 risico’s verdwenen en zijn er 6 nieuwe risico’s – niet corona-gerelateerd - bij gekomen. Het
                                                         e
totaal van de financiële risico's ligt nu, als er geen 2 coronauitbraak volgt, op € 24,6 miljoen.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                   71 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>De 15 belangrijkste risico's vragen veel van onze beschikbare weerstandscapaciteit. Het ‘kans-
percentage’ geeft een schatting van de mate waarin het risico zich in de komende 10 jaar
openbaart. Door de actualisatie en de coronacrisis laat deze top 15 veel verschuivingen zien ten
opzichte van vorige jaar.
   Risico-oorzaak (als gevolg      Risicogebeurtenis           Risicogevolg (met als     Kans Financieel Invloed
Nr
   van...)                         (bestaat de kans dat…)      gevolg dat…)                       gevolg
1 Extern - Herijking               Lagere inkomsten uit        Financieel - Financiële   75% € 2.000.000 14,69%
   Gemeentefonds na 2022.          Gemeentefonds dan           tekorten, bijstelling van
                                   geraamd.                    de begroting waardoor
                                                               er kans bestaat dat
                                                               activiteiten worden
                                                               geschrapt en dat de
                                                               doelstellingen niet
                                                               worden gehaald; Niet
                                                               financieel - Het niet
                                                               halen van doelstellingen
                                                               kan leiden tot landelijke
                                                               reputatieschade.
2  Extern - Het uitbreken van      De transformatie in het     Financieel - ; Niet       90% € 1.000.000 8,79%
   een pandemie, moeten            sociaal domein wordt niet financieel - Dit kan
   prioriteiten binnen het sociaal of niet tijdig gerealiseerd leiden tot regionale
   domein worden bijgesteld        (effecten beleidskader).    imagoschade.
   door verschillende partijen.
3  Extern - Het uitbreken van      Sterke instroom en          Financieel - Er een       75% € 750.000 5,47%
   een pandemie, ontstaat          vertraagde uitstroom        reële kans bestaat dat
   een economische recessie        bijstandsgerechtigden       er meer gebruik wordt
   met mogelijke ontslagen en (Participatiewet).               van de uitkeringen
   faillissementen.                                            levensonderhoud
                                                               op grond van de
                                                               Participatiewet.
4  Omgeving - Anticiperen          Het schrappen van           Financieel - Extra kosten 50% € 1.000.000 4,91%
   op demografische                woningbouwplannen           voor de gemeente.
   ontwikkelingen.                 door demografische
                                   ontwikkelingen.
5  Extern - Het uitbreken van      Het Rijk gaat korten op de Financieel - Onze          50% € 1.000.000 4,89%
   een pandemie ontstaat een Algemene uitkering.               gemeente moet gaan
   wereldwijde recessie.                                       bezuinigen.
6  Organisatie - Negatieve         Overschrijding en tekorten Financieel - De            50% € 750.000 3,70%
   stand van de                    op diverse andere posten doelstellingen binnen
   bestemmingsreserve Sociaal in de begroting.                 de programma’s niet
   domein.                                                     worden gehaald;
                                                               Niet financieel - Het
                                                               niet behalen van
                                                               doelstellingen kan
                                                               regionale risico's met
                                                               zich meebrengen.
7  Extern - Het uitbreken          Er budgetoverschrijdingen Financieel - Er financiële 75% € 350.000 2,57%
   van een pandemie,               komen op de budgetten       tekorten ontstaan binnen
   neemt de vraag naar             in de gezondheidszorg,      het sociaal domein.
   (acute) zorg toe. Het gaat      Wmo, jeugdzorg en
   hierbij om o.a. toename         acute zorg. Het gaat hier
   van: - jeugdzorg (o.a.          vaak om 'open einde'
   escalatie); - ondersteuning     regelingen.
   eenzaamheid, depressie
   en echtscheidingen; - meer
   meldingen 'Veilig Thuis'.
8  Organisatie - Toename           De budgetten voor           Financieel - Financieel   50% € 500.000 2,46%
   van het aantal jeugdigen        jeugdzorg worden            tekort in de begroting.
   met jeugdhulp en een            overschreden.
   toename van de complexiteit;
   Organisatie - Open einde
   effecten in de jeugdzorg
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                           72 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>   Risico-oorzaak (als gevolg      Risicogebeurtenis          Risicogevolg (met als      Kans Financieel Invloed
Nr
   van...)                         (bestaat de kans dat…)     gevolg dat…)                        gevolg
9 Mens - Handelen van              In het bestuurlijke        Financieel - Financieel    40% € 500.000 1,98%
   bestuurders; Omgeving -         verkeer worden besluiten   nadeel voor de
   Regionale afspraken.            genomen en afspraken       gemeente; Niet
                                   gemaakt die niet passen    financieel - Imagoschade
                                   binnen de beleidskaders    tot op regionaal niveau is
                                   of financiële kaders van   mogelijk.
                                   de raad. Nieuw beleid
                                   wordt uitgevoerd zonder
                                   dat hier de zekerheid van
                                   middelen voor is (in het
                                   bijzonder in tijden van
                                   schaarste). Het gaat hier
                                   met name om regionale
                                   afspraken en afspraken
                                   gekoppeld aan verbonden
                                   partijen.
10 Omgeving - Het besluit een Er niet binnen de               Financieel - Het           40%   € 500.000 1,96%
   nieuw schoolgebouw voor het budgetten en de geplande       investeringsbudget
   VO te realiseren.               termijnen gebouwd kan      wordt overschreden; Niet
                                   worden.                    financieel - Vertraging
                                                              kan leiden tot regionale
                                                              imagoschade.
11 Mens - sociaal domein,          Extra bijdrage Rijk voor   Financieel - Tekorten op 50%     € 400.000 1,95%
   fluctuaties binnen de hoogte    jeugd m.i.v. 2022 vervalt  het sociaal domein.
   van de extra uitkering.         of afneemt.
12 Extern - Vernietiging van       De inititiefnemer of       Financieel - Dit           15% € 1.250.000 1,83%
   de omgevingsvergunning;         energiecoöperatie          risicogevolg hangt af van
   Niet tot stand komen            de lening via het          het aantal deelnemers
   van de subsidiëring via         Aanjaagfonds duurzame      en de hoogte van de
   de Stimuleringsregeling         energieopwekking niet      lening; Niet financieel
   Duurzame Energie;               meer (volledig) aflossen.  - Dit kan leiden tot
   Faillissement van de                                       plaatselijke imago
   coöperatie.                                                schade.
13 Organisatie - Opheffing GR      Sociale werkvoorziening Financieel - Bronckhorst 50% € 370.000 1,82%
   Delta.                          Delta heeft een tekort op draagt 37% bij in het
                                   de liquidatiebalans a.g.v. totale tekort; Niet
                                   afbouw activiteiten en     financieel - Het niet
                                   boventalligheid van het    goed afwikkelen van
                                   personeel.                 oude contracten kan
                                                              regionale imagoschade
                                                              veroorzaken.
14 Omgeving - Toename van          Het aantal vluchtelingen Financieel - Er een          50% € 350.000 1,71%
   de stroom van vluchtelingen; toeneemt en de kosten de begrotingstekort
   Omgeving - Europees             rijksmiddelen overstijgen. ontstaat; Niet financieel
   vluchtelingenbeleid;                                       - Mogelijk beperkte
   Organisatie -                                              imagoschade ontstaat.
   Huisvestingsbeleid
   statushouders.
15 Extern - Het niet behalen       Onderuitputting            Financieel - Lagere        50% € 350.000 1,71%
   van doelstellingen              plaatsvindt op de uitgaven Algemene uitkering.
   (uitvoeringsprogramma);         in lopend boekjaar bij het
   Rijksuitgaven in het lopende Rijk vanaf 2022.
   boekjaar laten een verlaging
   zien van de Algemene
   uitkering. Dit risico doet zich
   nu pas weer voor vanaf 2022,
   daar de accressen voor 2020
   en 2021 bevroren zijn. Dit is
   een coronamaatregel van het
   Rijk om onzekerheid bij de
   gemeenten te verkleinen.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                           73 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>Nieuwe risico's
Naast 31 nieuwe coronarisico’s hebben we 6 nieuwe risico’s. Van de nieuwe risico’s hebben
er 3 te maken met klimaatverandering. Daarnaast leest u risico’s die te maken hebben met de
opbrengst van de bouwleges, biodiversiteit en deelname aan een coöperatieve vereniging. Deze
risico’s vallen niet binnen de top 15 zoals in de tabel opgenomen.
Gewijzigde risico’s
Belangrijke wijzigingen zien we in de risico’s rond de afvalstoffenheffing, de Omgevingswet,
binnen het sociaal domein en binnen de risico’s die te maken hebben met de
gemeenschappelijke regelingen. Zo is op dit moment niet duidelijk welke extra kosten de GGD
gaat maken door corona en wat het Rijk hiervan wel of niet vergoedt. Ook deze risico’s vallen niet
in de top 15 van de tabel.
Vervallen risico's
Er zijn 4 risico’s vervallen omdat deze niet meer van toepassing zijn of zijn opgenomen in een
ander bestaand risico.
Top 5 van niet-financiële risico's
Dit zijn de niet-financiële risico's. In de tabel hieronder ziet u de belangrijkste risico’s voor ons
imago, zowel regionaal als landelijk. Van alle risico's zijn er meerdere (23) risico’s gekwantificeerd
op imago-impact klasse 4 (regionaal). De eerste 2 vermelde risico’s in de tabel hieronder staan
bovenaan omdat deze ook grotere financiële gevolgen kunnen hebben.
 Risico-oorzaak (als gevolg      Risicogebeurtenis (bestaat de     Risicogevolg (met als gevolg dat…)      Imago
 van...)                         kans dat…)                                                                klasse
 Extern - Herijking              Lagere inkomsten uit              Financieel - Financiële tekorten,
 Gemeentefonds.                  Gemeentefonds dan geraamd.        bijstelling van de begroting
                                                                   waardoor er kans bestaat dat
                                                                   activiteiten worden geschrapt en
                                                                                                                 5
                                                                   dat de doelstellingen niet worden
                                                                   gehaald; Niet financieel - Het niet
                                                                   halen van doelstellingen kan leiden
                                                                   tot landelijke reputatieschade.
 Technisch - Onbedoeld           Er door ten onrechte verstrekte   Financieel - Er claims kunnen
 verstrekken van                 privacygegevens datalekken        worden ingediend of boetes volgen
 privacygegevens.                kunnen ontstaan.                  die leiden tot financiële schade; Niet
                                                                   financieel - Het openbaar worden              5
                                                                   van datalekken zijn schadelijk voor
                                                                   het imago van de organisatie op
                                                                   landelijk niveau.
 Omgeving - Onvoldoende          De doelstelling van de routekaart Financieel - ; Niet financieel -
 budget of onvoldoende           'Energieneutraal Bronckhorst      Er reputatieschade optreedt op
                                                                                                                 5
 medewerking van derden,         2030' niet wordt gehaald.         landelijk niveau.
 inwoners en ondernemers.
 Extern - Het uitbreken van      De transformatie in het sociaal   Financieel - ; Niet financieel
 een pandemie, moeten            domein wordt niet of niet         - Dit kan leiden tot regionale
                                                                                                                 4
 prioriteiten worden bijgesteld  tijdig gerealiseerd (effecten     imagoschade.
 door verschillende partijen.    beleidskader).
 Omgeving - Het besluit een      Er niet binnen de budgetten en de Financieel - Het investeringsbudget
 nieuw schoolgebouw voor het     geplande termijnen gebouwd kan    wordt overschreden; Niet financieel
                                                                                                                 4
 VO te realiseren.               worden.                           - Vertraging kan leiden tot regionale
                                                                   imagoschade.
Welke risico's brengt de coronacrisis met zich mee?
Het uitbreken van de pandemie brengt verschillende soorten risico's met zich mee. Deze kunnen
we verdelen in een aantal soorten:
● hogere uitgaven
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                             74 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>● lagere inkomsten (en daardoor een afname van ons vermogen)
● het niet (op tijd) realiseren van doelen
In alle gevallen hebben de risico’s mogelijke gevolgen voor de doelstellingen. Want hogere
uitgaven betekent vaak dat we het ergens anders niet kunnen inzetten voor een doel.
Hieronder leest u een korte toelichting op de verschillende onzekerheden waar we mee te
maken hebben. In de bijlage Risico-impactanalyse corona (4.6) vindt u een actueel beeld van de
grootste risico's die samenhangen met de coronacrisis.
We hebben hogere uitgaven
Belangrijke redenen zijn:
De zorgvraag neemt toe
Bijvoorbeeld omdat ouderen eenzamer zijn. Maar ook omdat de thuissituaties van jongeren
escaleren doordat gezinsleden langdurig thuis zijn en door de maatregelen weinig ondersteuning
ontvangen. Daarnaast kunnen we onvoldoende invulling geven aan de transformatie binnen het
sociaal domein doordat prioriteiten (zowel bij de gemeente als bij de zorgaanbieders) liggen bij
het bieden van de juiste zorg.
De werkloosheid neemt toe
De verwachting is dat de werkloosheid in 2021 toeneemt tot 6,5% werklozen als percentage van
de beroepsbevolking. Dit blijkt uit de recente augustusraming van Centraal PlanBureau (CPB).
                   e
Krijgen we een 2 golf van het coronavirus? Dan stijgt dit percentage naar 10%.
Meer mensen komen in de bijstand
Wij zien als risico eensterke instroom in de bijstand en de bijstandsuitkeringen zelfstandigen
(Bbz). De afgelopen periode is de instroom in de WW-uitkeringen groter dan de uitstroom.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                75 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>Dit blijkt uit de Regionale Maandcijfers Arbeidsmarktinformatie Achterhoek. Vanuit het Rijk
is toegezegd dat de kosten die samenhangen met corona vergoed worden. Over het eerste
                                             e                                            e
compensatiepakket rapporten we in de 2 tussenrapportage. Het is bekend dat een 2
compensatiepakket volgt. In de Septembercirculaire wordt bekend hoe de middelen verdeeld
worden op gemeenteniveau. Dit is niet tijdig genoeg om de informatie te betrekken in de
begroting.
We hebben lagere inkomsten
Belangrijke redenen zijn:
We hebben minder inkomsten uit belastingen
Op de langere termijn kan ook het risico manifesteren van toename oninbaarheid van belastingen
en lagere inkomsten uit (bouw)leges.
We ontvangen minder inkomsten uit de Algemene uitkering
Daarnaast doet het risico zich voor dat het Rijk gaat korten op de Algemene uitkering.
We kunnen doelen niet (op tijd) realiseren
Het niet realiseren van de doelen is een risico op zich, naast de financiële risico’s hiervan. In de
programmabegroting heeft de raad verschillende maatschappelijke doelen vastgesteld. Wij lopen
nu het risico dat we deze doelen niet binnen de gestelde periode realiseren. Dat komt omdat we
prioriteiten moeten bijstellen. Of omdat we (tijdelijk) bepaalde activiteiten niet kunnen uitvoeren.
Denk aan bijeenkomsten zoals de weerstandstraining of powervrouwen.
Wat is onze weerstandsvermogen?
De gemeentelijke weerstandscapaciteit bestaat dus uit alle middelen die de gemeente
daadwerkelijk beschikbaar heeft om de risico's in financiële zin af te dekken. We houden hierin
ook rekening met de risico’s die de coronacrisis met zich meebrengt.
We nemen beheersmaatregelen
Naast inventarisatie en actualisatie van onze risico's proberen we zo goed als het kan
beheersmaatregelen te bedenken en in te voeren. Hierdoor kunnen we de kwantificering (kans x
financieel maximum) naar beneden bijstellen.
We hebben een weerstandscapaciteit nodig van ruim € 6,6 miljoen
Op basis van alle hiervoor genoemde risico's, hebben we een risicosimulatie uitgevoerd. Dat
doen we omdat we niet het totale risicobedrag (€ 24,6 miljoen) hoeven te reserveren. Niet alle
risico’s vinden gelijktijdig plaats, ook niet in de vooraf beoordeelde mate. Uit de risicosimulatie
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                   76 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>blijkt dat we een weerstandscapaciteit nodig hebben van ruim € 6,6 miljoen. Dit kunnen we met
90% zekerheid zeggen, uitgaande van het basisscenario corona van het CPB.
We bepalen ons weerstandsvermogen
Ten opzichte van de laatste inventarisatie is de benodigde capaciteit door de coronacrisis
vanzelfsprekend toegenomen. Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, moeten
we de relatie leggen tussen de benodigde weerstandscapaciteit (de financieel beoordeelde
risico's) en de beschikbare weerstandscapaciteit. Dit geeft het weerstandsvermogen weer.
We toetsen ons weerstandsvermogen
In onderstaande tabel hebben wij verschillende ratio's uitgewerkt om het weerstandsvermogen te
kunnen toetsen (volgens de Financiële verordening Bronckhorst). Dit zijn ook de kengetallen die
de provincie gebruikt in haar functie als toezichthouder. Onder de tabel met ratio’s leest u wat de
5 landelijke kengetallen inhouden.
 Omschrijving               werkelijk        2020            2021          2022    2023          2024
                                 2019
 Netto schuldquote             5,97%       13,34%         18,93%         17,54% 51,91%        51,14%
 Netto schuldquote
 gecorrigeerd voor alle
 verstrekte leningen          -5,53%        2,41%           8,42%         7,04% 41,39%        40,59%
 Solvabiliteitsratio         61,70%        60,11%         58,22%         58,76% 43,68%        43,51%
 Structurele
 exploitatieruimte            -6,23%        1,63%           0,73%         1,06%  1,27%          0,67%
 Grondexploitatie              2,19%        0,00%           0,00%         0,00%  0,00%          0,00%
 Belastingcapaciteit            112%        106%            103%          103%    103%          103%
 Aanvullende ratio
 financiële verordening
 Bronckhorst
 Saldo baten en lasten
 voor reserves                 3,02%       -1,01%          -0,98%         0,16%  0,85%         -0,80%
Wat bedoelen we met ‘netto schuldquote’?
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de totale
baten. Het laat zien of onze gemeente investeringsruimte heeft of juist niet. Daarnaast zegt
het kengetal ook wat over de flexibiliteit van de begroting. Hoe hoger de schuld is, hoe meer
kapitaallasten er zijn (rente en aflossing) waardoor een begroting minder flexibel wordt. De netto
schuldquote geeft ons daarmee een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossing op
de exploitatie. In de berekening wordt niet zichtbaar waarvoor wij de schulden zijn aangegaan.
Hier geldt: hoe lager de ratio hoe beter.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                 77 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>Om de reguliere investeringen en de Investeringsagenda uit te voeren, moeten we leningen
aantrekken (circa 33 miljoen in 2024). Hierdoor stijgt de netto schuldquote.
Wat bedoelen we met ‘netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen’?
In de berekening van de netto schuldquote is niet zichtbaar waarvoor Bronckhorst de schulden
is aangegaan. Zo kan een hoge schuld ook worden veroorzaakt doordat middelen worden
doorgeleend. Voor onze gemeente geldt dit met name voor de duurzaamheidsleningen. Om te
weten of we veel geld doorlenen aan derden wordt de schuldquote exclusief de doorgeleende
gelden weergegeven. Voor de netto schuldquote geldt ook hier: hoe lager het kengetal hoe beter.
Wat bedoelen we met ‘solvabiliteitsratio’?
De solvabiliteitsratio geeft de mate aan waarin de gemeentelijke bezittingen zijn betaald met
eigen middelen. Anders gezegd: het aandeel van het eigen vermogen in het totaal vermogen.
Hoe hoger de verhouding eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen, hoe financieel
gezonder de gemeente. Om de Investeringsagenda uit te voeren, moeten we leningen
aantrekken en neemt ons bezit toe. Hierdoor stijgt het totale vermogen. Ook zetten we onze
reserves in. Hierdoor daalt het eigen vermogen. Door de gewijzigde verhouding eigen vermogen
en totaal vermogen, neemt de solvabiliteitsratio af.
Wat bedoelen we met ‘structurele exploitatieruimte’?
De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe groot de begrotingsruimte binnen de vastgestelde
begroting is. Daarnaast geeft dit kengetal ook aan of wij in staat zijn om structurele tegenvallers
op te vangen dan wel of er nog ruimte is voor nieuw beleid. Schommelt de waarde rond de nul?
Dan is de ruimte binnen de begroting vrijwel volledig ingevuld.
Wat bedoelen we met ‘grondexploitatie’?
Het financiële kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (boekwaarde) is ten
opzichte van de jaarlijkse totale gemeentelijke baten. De waarde laat zien dat wij geen actieve
grondexploitaties hebben.
Wat bedoelen we met ‘belastingcapaciteit’?
De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe onze belastingdruk zich verhoudt tot het landelijk
gemiddelde. De onroerende zaakbelasting, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing bepalen hoe
hoog de woonlasten per gemeente zijn. De woonlasten voor een meerpersoonshuishouden in
een jaar vergelijken we met het landelijk gemiddelde van het vorige jaar en is uitgedrukt in een
percentage daarvan. Een uitkomst hoger dan 100% betekent dus hogere woonlasten dan het
gemiddelde van Nederland. Meer hierover leest u in de paragraaf Lokale heffingen (2.2.1).
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                 78 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>2.2.3. Onderhoud kapitaalgoederen
Inleiding
In deze paragraaf geven we aan of de begrotingsbudgetten voldoende zijn om het beleid uit
te voeren. Ook geven we een indicatie van de staat van onderhoud. U leest de risico's voor
kapitaalgoederen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing (2.2.2).
Onderhoud gebouwen
Het beleidskader voor het onderhoud van gebouwen is de geactualiseerde
'Meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) 2019-2048'. Deze actualiseren we iedere 4 jaar (2023).
Stand van zaken onderhoud
De gebouwen hebben een redelijke tot goede staat van onderhoud. We voeren het onderhoud
doelmatig uit. In de onderhoudsvoorziening hebben wij 31 gebouwen.
Relevante ontwikkelingen
We onderzoeken de mogelijkheden om deze gebouwen te verduurzamen.
Financiën
De jaarlijkse storting in de egalisatievoorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen en
sportaccommodaties is op basis van de geïnventariseerde onderhoudsbehoefte in de begroting
opgenomen. De gemeentelijke gebouwen zijn financieel opgenomen onder:
● Deelprogramma 2B Aantrekkelijke leefomgeving (woningen, brandweerkazernes, bibliotheken,
   sporthallen, gymzalen, peuterspeelzalen en opstallen begraafplaatsen);
● Paragraaf Bedrijfsvoering (gemeentehuis en gemeentewerven).
Onderhoud wegen
In het wegbeheerssysteem volgen wij de staat van al onze (verharde) wegen (875 km). Dit
systeem geeft richting aan de meerjaren onderhoudsplanning.
Stand van zaken onderhoud
We kiezen ieder jaar welke wegen we onderhouden en welke schades we moeten repareren om
onze wegen veilig te houden. We prioriteren op basis van budget en risico’s.
Relevante ontwikkelingen
Het nieuwe onderhoudsplan biedt maatwerk
Uit het 'Programma Wegenonderhoud 2020-2025' blijkt dat het huidige onderhoudsniveau duur
is. Het nieuwe onderhoudsplan biedt maatwerk. We bekijken voor iedere situatie welk onderhoud
voorrang heeft, maatwerk dus. Veiligheid staat daarbij voorop. Belangrijke doorgangswegen
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst            79 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>vragen bijvoorbeeld meer onderhoud dan wegen die minder vaak gebruikt worden. Dit is 1 van de
speerpunten van het coalitieakkoord ‘Gewoon doen’.
Financiën
Op basis van het nieuwe onderhoudsplan 'Programma Wegenonderhoud 2020-2025' is een
structureel budget van € 1,9 miljoen nodig voor wegenonderhoud. Hiermee houden we de
asfalt- en klinkerwegen veilig en zorgen we dat we geen kapitaal vernietigen. De overige
budgetten zijn nodig voor het overig onderhoud aan de wegen, bermen, onkruidbestrijding
en gladheidsbestrijding. Het onderhoudsbudget voor de wegen is opgenomen binnen
deelprogramma 2B Aantrekkelijke leefomgeving (2.1.2).
Onderhoud speelplaatsen
In het 'Speelruimteplan gemeente Bronckhorst' staan de keuzes die we maken om het aantal
speelplekken en speeltoestellen te verminderen. Deze keuzes maken we op basis van
demografische ontwikkelingen. Hierdoor realiseren wij een passende, goed verdeelde en
aantrekkelijke speelruimte voor de jeugd in Bronckhorst.
Stand van zaken onderhoud
In 2014 zijn we gestart met de uitvoering van dat Speelruimteplan. Het doel is om binnen 6
jaar een passende en aantrekkelijke speelruimte voor alle kinderen te realiseren. Vrijkomende
speeltoestellen van goede kwaliteit gebruiken we om speeltoestellen op andere (blijvende)
speelplekken te vervangen. Buurtbewoners en DBO’s kunnen speelplekken en speeltoestellen
adopteren of beheren.
Speelplekken
 Omschrijving                                               2013           Medio 2020 Streefbeeld 2021
 Aantal                                                       90                   62               58
Relevante ontwikkelingen
We gaan aan de slag in Vorden met de uitvoering van het Speelruimteplan
In Vorden heffen we 5 speelplekken op. We gaan daarmee in Vorden van 16 naar 11
speelplekken en 2 speelplekken worden opgewaardeerd.
We vervangen ook speeltoestellen
Bij het opheffen van speelplekken stimuleren wij de adoptie ervan. We maken een begin met de
planning om de speeltoestellen in Bronckhorst te vervangen.
Financiën
Het onderhoudsbedrag is opgenomen binnen deelprogramma 2B Aantrekkelijke leefomgeving
(2.1.2).
Onderhoud groen
Het 'Groenstructuurplan' vormt het kader voor beleid, aanleg, beheer en onderhoud van het
openbaar groen. Het groen onderhouden wij op 3 verschillende kwaliteitsniveaus:
● accent: de dorpscentra en belangrijke toegangswegen (gemiddeld 6 onderhoudsrondes);
● efficiënt: de wijken en de bedrijventerreinen (gemiddeld 4 onderhoudsrondes);
● natuurlijk: de dorpsranden (over het algemeen extensief en daar waar mogelijk ecologisch).
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                  80 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>Stand van zaken onderhoud
● We onderhouden onze groenvoorzieningen in overeenstemming met het 'Groenstructuurplan'.
   Daarbij onderhouden we 50% in eigen beheer en 50% besteden we uit. Zowel wij als de
   marktpartij zetten daarbij medewerkers in met een afstand tot de arbeidsmarkt.
● We hebben ons groenwerk in maart 2020 aanbesteed. Het werk is op basis van beeldkwaliteit
   (B) aanbesteed en gegund aan een partij die de meest voordelige inschrijving (EMVI) heeft en
   een hoge mate van SROI (inzet mensen met afstand tot arbeidsmarkt) heeft.
● Ook participatie speelt een belangrijke rol in het groen. Bij zowel de voorbereiding als de
   uitvoering werken we samen met inwoners. We hebben met ruim 115 inwoners, buurten en
   DBO's onderhoudsovereenkomsten gesloten. Zij onderhouden ruim 1,5 hectare aan openbaar
   groen.
● We geven uitvoering aan het sociaal werkgeverschap. Met name in het groenonderhoud is
   veel passend werk voor deze doelgroep. Bij Bronckhorst werken op dit moment 25 (23 fte)
   medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hiervan hebben 4 medewerkers een
   beschutte werkplek.
Relevante ontwikkelingen
We treden op tegen ongeregistreerd grondgebruik
Dit doen we met het oog op rechtsgelijkheid en om verjaring te voorkomen. In het vervolgtraject
hebben we meer aandacht voor een persoonlijke benadering en meer maatwerk. Dit waren
aanbevelingen uit de (pilot)evaluatie. Dit zorgt voor een betere manier van werken, een
beter resultaat en meer acceptatie bij de gebruikers van dergelijke gronden. In 2021 voeren
we het project uit in Hengelo, Keijenborg, Hummelo en Keppel. We verwachten het project
kostenneutraal (inclusief de inzet van uren) in 2022 af te sluiten.
We vergroten de biodiversiteit
Dit is een belangrijk speerpunt in ons beleid en hebben wij opgenomen in het biodiversiteitplan.
Verschillende projecten zijn gestart om de biodiversiteit te vergroten. In 2021 vertalen we de
uitgangspunten van het biodiversiteitsplan naar onze bermen. Speerpunt is dat onze bermen
zoveel mogelijk ecologisch beheerd worden.
Financiën
In de begroting is voor het onderhoud van openbaar groen, bomen en bermen binnen het
taakveld 'Openbaar groen en (openlucht)recreatie' een onderhoudsbedrag opgenomen. Het
onderhoudsbedrag is opgenomen binnen deelprogramma 2B Aantrekkelijke leefomgeving (2.1.2).
Onderhoud riool
We werken volgens het 'Watertakenplan Olburgen 2018 - 2022' en de 'Verordening rioolheffing
Bronckhorst'. In het Watertakenplan Olburgen hebben wij aandacht voor afvalwater, regenwater
en grondwater. Speerpunten in het plan zijn samenwerking, afkoppelen, duurzaam en
klimaatbestendig.
Stand van zaken onderhoud
● Wij laten ieder jaar camera-inspecties uitvoeren van een zevende deel van de riolering. Op
   basis van deze resultaten actualiseren we het uitvoeringsprogramma.
● In het Watertakenplan is bepaald dat voor 2050 30% van het verharde oppervlak, waarvan nu
   nog het regenwater wordt geloosd op het gemengde riool, afgekoppeld wordt. Het gaat voor
   meer dan de helft om particulier terrein. Daarom stellen we een afkoppelsubsidie beschikbaar
   voor bewoners en bedrijven.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                81 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>Relevante ontwikkelingen
We treffen maatregelen aan riolering bij onacceptabele situaties
Dit doen we bij onacceptabele situaties waar dat kan. Denk aan het afkoppelen van verharde
oppervlakken, het vergroten van riool, etcetera. Deze werkzaamheden (zoals bij Vitale kernen en
Bloemenbuurt Zelhem) stemmen we af op andere werkzaamheden in de openbare ruimte voor
openbaar groen en wegen wanneer dat kan.
We weten waar problemen kunnen ontstaan door de klimaatontwikkeling
We hebben de stresstest light uitgevoerd voor het Delta Programma Ruimtelijke Adaptatie
(DPRA) om duidelijk te krijgen waar mogelijk problemen kunnen ontstaan door de
klimaatontwikkeling. Het gaat daarbij om de aandachtspunten wateroverlast, verdroging, hitte en
overstromingen. Met de uitkomst van deze test en de risicodialoog die daar bij hoort, hebben wij
een uitvoeringsagenda opgesteld. Hierin staat wie waar verantwoordelijk voor is. Denk daarbij
aan andere overheden, bedrijven en betrokken inwoners. Het doel is dat iedereen bewust wordt
van zijn of haar rol en initiatieven gaat ontwikkelen om de gevolgen van de klimaatontwikkelingen
zoveel mogelijk te beperken. De riscodialoog is een doorlopend proces. Zonodig passen we het
uitvoeringsprogramma aan.
Financiën
Voor 2021 - 2024 staat voor € 6,4 mln aan investeringen gepland. De dekking komt vanuit de
rioolheffing. Het onderhoudsbedrag is opgenomen binnen deelprogramma 2B Aantrekkelijke
leefomgeving (2.1.2).
Onderhoud afvalvoorzieningen
We werken volgens het 'Grondstoffenplan'. In september 2020 bespreekt de raad het
'Grondstoffenplan 2021-2025'. Voor de inzameling van restafval en grondstoffen staan in iedere
kern gemeentelijke ondergrondse verzamelcontainers.
Stand van zaken onderhoud
● Voor vervangingen hanteren we een vervangingsplan.
● De kapitaallasten van de (vervangings-)investeringen dekken we uit de afvalstoffenheffing.
Relevante ontwikkelingen
Volgens de vervangingsplanning vervangen wij in 2021 verschillende ondergrondse PMD
perscontainers.
Financiën
In september 2020 kiest de raad een scenario voor de afvalinzameling vanaf 1 januari 2021. De
kosten voor de afvalinzameling en -verwerking zijn gebonden aan een scenario. De dekking komt
vanuit de afvalstoffenheffing. Voor vervangingsinvesteringen is in 2021 € 150.000 geraamd. Het
vervangingsbedrag is toereikend. Dit is opgenomen binnen deelprogramma 3B Duurzaamheid
(2.1.3).
Onderhoud begraafplaatsen
Sinds 2007 vormt het 'Beheerplan begraafplaatsen Gemeente Bronckhorst' het kader voor het
onderhoud van de begraafplaatsen.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst              82 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>Stand van zaken onderhoud
We onderhouden het groen op de begraafplaatsen op niveau B. De onkruidbeheersing vindt
plaats op niveau A. Voor zowel begravingen als asbestemmingen is er de komende jaren
voldoende capaciteit.
Relevante ontwikkelingen
We onderzoeken hoe we het beheer en onderhoud van de begraafplaatsen kostendekkend
kunnen maken.
Financiën
Houden wij een minimale kostendekkendheid van 50% bij begraafplaatsen aan? Dan zijn de
financiële middelen voor beheer en onderhoud van de begraafplaatsen voldoende. De kosten zijn
opgenomen binnen deelprogramma 2B Aantrekkelijke leefomgeving (2.1.2).
Onderhoud materieel
Materieel is nodig voor een effectieve en efficiënte uitvoering van het beheer van de openbare
ruimte. Voor het vervangen van materieel vormen de afschrijvingstermijnen in de 'Financiële
verordening Bronckhorst 2017' de basis.
Stand van zaken
Voor de aanschaf van materieel gebruiken we een vervangingsplanning die we ieder kwartaal
actualiseren. Belangrijke uitgangspunten daarbij zijn: een passend machinepark bij het huidige
werkpakket, een efficiënte inzet van materieel en personeel en zo duurzaam mogelijk.
Relevante ontwikkelingen
Wij realiseren een aantal vervangingen van de investeringslijst waaronder snippercombinatie’s, 2
elektrische auto’s, 2 bussen en materieel voor gladheidbestrijding.
Financiën
We hebben voor € 294.000 aan vervangingen gepland. De kapitaallasten van deze investeringen
zijn opgenomen binnen deelprogramma 2B Aantrekkelijke leefomgeving (2.1.2).
Kengetallen
Voor het onderhoud voor de verschillende kapitaalgoederen hebben we onderhoudsbudgetten in
de begroting staan (kolom benodigd jaarbudget). Volgens het BBV nemen we de onderstaande
informatie op over het onderhoud van kapitaalgoederen:
 Omschrijving                               Stand      Benodigde         Jaarlijks  Omvang        Omvang
                                       voorziening     jaarbudget gereserveerd bezuinigings-   achterstallig
                                       31-12-2020                         bedrag maatregelen    onderhoud
 Onderhoud gebouwen                     2.536.099         844.284        850.841        n.v.t.        n.v.t.
 Wegen                                        n.v.t.    5.183.551           n.v.t.      n.v.t.        n.v.t.
 Speelplaatsen                                n.v.t.       72.354           n.v.t.      n.v.t.        n.v.t.
 Openbaar groen                               n.v.t.    3.037.145           n.v.t.      n.v.t.        n.v.t.
 Riolering                                     340      3.734.893           n.v.t.      n.v.t.        n.v.t.
 Afval                                             -    3.930.691           n.v.t.      n.v.t.        n.v.t.
 Begraafplaatsen                              n.v.t.      532.956           n.v.t.      n.v.t.        n.v.t.
 Materieel                                    n.v.t.      918.222           n.v.t.      n.v.t.        n.v.t.
 Totalen                                2.536.439     18.254.096         850.841
Bedragen in €
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                      83 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>Met de beleidsaanpassingen voor bomen in 2020 en voor wegen in 2021 kennen wij geen
achterstallig onderhoud meer.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst       84 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>2.2.4. Financiering
Inleiding
In deze paragraaf geven we inzicht in ons financieringsbeleid. Met als belangrijkste
aandachtspunten: het risicobeheer van de financieringsportefeuille, de
financieringsbehoefte, de rentelasten en de verdeling van deze rentelasten.
Ontwikkelingen
Om onze ambities te bereiken doen wij voorstellen voor duurzame investeringen zoals de
bouw van een VO-school in Vorden en de reconstructie van de Bloemenbuurt in Zelhem.
Het uitgangspunt daarbij blijft om de kapitaallasten van die investeringen te dekken uit de
begrotingsruimte. Aanvullend zetten wij een deel van de Algemene reserve in. Dat doen we als
bestemmingsreserve Kapitaallasten investeringsagenda. U leest hierover meer in de financiële
begroting (3.3.1).
Over de financiering
De Wet financiering decentrale overheden (Fido) geeft gemeenten en andere decentrale
overheden richtlijnen voor hun kredietwaardigheid en positie op de financiële markten. Een
gezonde financiering staat hierbij centraal. De wet geeft 2 concrete richtlijnen: de renterisiconorm
en de kasgeldlimiet. Het doel is om te voorkomen dat de leningportefeuille te gevoelig is voor
rentefluctuaties.
Renterisiconorm
Hoeveel lossen we af op leningen? Verandert de rente op leningen? Dat bepaalt het risico op
opgenomen leningen. De norm (20% van het begrotingstotaal) is in deze programmabegroting
€ 17 miljoen. Op basis van de leningportefeuille blijven wij met € 16 miljoen ruim onder die norm.
Dit komt vooral doordat we relatief weinig vreemd vermogen (schulden) hebben en daardoor
lage aflossingsverplichtingen hebben. Daarnaast hebben onze opgenomen leningen een vast
rentepercentage voor de hele looptijd.
Kasgeldlimiet
Om een grens te stellen aan het gebruik van kortetermijnfinanciering is de kasgeldlimiet
opgenomen. De kasgeldlimiet (8,5% van het begrotingstotaal) is in deze programmabegroting
€ 7,2 miljoen. De begroting laat vanaf 2023 een financieringsbehoefte zien van ruim € 31 miljoen.
Dit betekent dat we hiervoor maximaal voor € 7,2 miljoen met kortlopende leningen kunnen
financieren.
Financieringsbehoefte
In de financiële begroting staat de balansprognose (3.3.2). Hierin zit ook de verwerking van
het investeringsplan voor vervangingen, de Investeringsagenda en het gebruik van reserves
en voorzieningen. Vanaf 2021 beginnen de investeringen uit de Investeringsagenda te lopen.
Dit zijn investeringen op het gebied van onderwijs, sport, leefbaarheid en reconstructies
bedrijventerreinen. Die investeringen leiden tot een financieringsbehoefte van ruim € 31 miljoen
in 2023. De financieringsbehoefte vangen wij op met kortlopende financieringsmiddelen
(tot € 7,2 miljoen) en langlopende leningen die we afsluiten. In het investeringsplan en de
Investeringsagenda hebben we rekening gehouden met de financieringslasten.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                  85 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>Over de rentelasten
Het renteschema hieronder geeft inzicht in de rentebaten en rentelasten en de verdeling ervan.
Onder het schema lichten we de verschillende onderdelen uit dat schema toe.
 Renteschema                                                                         2020       2021
 De externe rentelasten over de korte en lange financiering                        696.605   686.824
 af: De externe rentebaten                                                          49.584    84.964
 Totaal door te rekenen externe rente                                              647.021   601.860
 af: De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend                       -          -
 af: De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden       -          -
 toegerekend
 Saldo aan taakvelden door te rekenen externe rente                                647.021   601.860
 bij: Rente over eigen vermogen
 bij: Rente over voorzieningen                                                      59.072    65.514
 De aan taakvelden toe te rekenen rente                                            706.093   667.374
 De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente                                    988.245   980.014
 Renteresultaat op het taakveld treasury (voordelig)                               282.152   312.640
bedragen in €
Rentelasten
We betalen voor de lopende leningen € 672.000 aan rentelasten. Het gemiddeld rentepercentage
op de aangetrokken leningen is 4,5%. Het verloop van de leningportefeuille, de jaarlijkse rentelast
en de restant looptijd leest u in de toelichting op de balansprognose (3.3.2).
Rentebaten
De baten komen uit de in het verleden afgesloten personeelshypotheken, verstrekte
leningen aan verbonden partijen en leningen voor volkshuisvesting (zoals starters- en
duurzaamheidsleningen). De overtollige liquide middelen, die wij verplicht onderbrengen bij de
rijksoverheid (schatkistbankieren), brengen ons niets op met de huidige rentestand.
Doorberekende rente grondexploitatie
Aan de grondexploitatie rekenen we rente door. Het percentage hiervoor wordt bepaald op
basis van de verhouding tussen het vreemd vermogen (opgenomen leningen) en het eigen
vermogen (reserves). Dit percentage is 1,76%. Wij verwachten in 2021 geen rente toe te
rekenen. We hebben namelijk geen actieve grondexploitaties. Meer hierover leest u in de
paragraaf Grondexploitatie (2.2.7).
Rente over voorzieningen
De afkoopsommen voor het onderhoud van graven berekenen we door de (toekomstige) jaarlijks
verschuldigde bijdragen uit te drukken in een bedrag op het moment van afkoop. Hiervoor
rekenen we met een percentage van 3%. Aan de voorziening, waarin de afkoopsommen worden
gestort, voegen wij ook 3% rente toe. Dat doen wij om de jaarlijkse vrijval (bijdrage aan de
exploitatie) gelijk te laten lopen met het dan geldende (berekende) tarief.
Renteverdeling
Op basis van de investeringen binnen de diverse taakvelden (zoals wegen of afval) rekenen wij
de rentelasten toe aan die taakvelden. Hiervoor hanteren we een vast percentage van 1,5%. De
teveel verdeelde rente (renteresultaat) verantwoorden we in de rekening van baten en lasten
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                86 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>onder de noemer saldo financieringsmiddelen. Dit is voor 2021 € 313.000. Het bedrag staat ook
in het overzicht van algemene dekkingsmiddelen (3.1.2).
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst           87 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>2.2.5. Bedrijfsvoering
Inleiding
Een goede bedrijfsvoering is belangrijk. Zowel voor onze interne organisatie als voor onze
dienstverlening. Door de coronacrisis wordt hybride werken het ‘nieuwe normaal’. Dit biedt veel
nieuwe kansen, maar vraagt tegelijkertijd om flexibiliteit. Daarnaast hebben wij extra aandacht
voor informatiebeveiliging en privacy. Wat dit betekent voor onze bedrijfsvoering beschrijven we
in deze paragraaf.
Ontwikkelingen
Burgerzaken
We monitoren de klanttevredenheid
Dat doen we via het dienstverleningsonderzoek. Dit voeren we iedere 2 jaar uit. En daarnaast
monitoren we de uitgifte van producten, doorlooptijd, aantal afspraken ed.
Wij ontsluiten digitaal zaakgericht werken
Dat doen we voor klantadvies en burgerzaken doordat we digitaal bij de persoonslijsten
kunnen en deze kunnen bewerken n.a.v. levensgebeurtenissen zoals geboorten, huwelijken en
scheidingen.
Personeel en organisatie
We moderniseren onze P&O-processen met het project E-HRM
Werknemers kunnen zo zelf meer regie voeren. Onder andere bij het aanvragen van regelingen
en het raadplegen van dossiers.
We hebben blijvend aandacht voor leren en ontwikkelen
Dit geldt zowel voor onze organisatie als onze werknemers. Het project ‘Bronckhorst Leert Door’
helpt ons hierbij.
We ontwikkelen ‘opgavengestuurd’ werken in de hele organisatie
De invoering van de Omgevingswet gebruiken wij hiervoor als leer- en werkomgeving. We
toetsen voortdurend of wat we doen bijdraagt aan onze doelstellingen en opgaven. Daarbij
bewaken we de balans tussen ambitie en uitvoerbaarheid.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               88 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>Overzicht van medewerkers
We brengen de fte's in beeld en we laten zien wat de verhoudingen zijn tussen vast en flexibel
personeel.
                                                          Begroot        Begroot      Begroot   Begroot
                                                      aantal mdw        aantal fte aantal mdw  aantal fte
 Medewerkers                                                 2020           2020          2021     2021
 Vast dienstverband                                           272          242,6           271    240,3
 Tijdelijk dienstverband                                        22           19,9           29      24,9
 Vacatures                                                                   20,1                   17,2
 Totaal                                                       294          282,6           300    282,4
Informatievoorziening en automatisering
We hebben een nieuw uitvoeringsprogramma 'Onze dienstverlening, ons visitekaartje' voor
2021-2024
Dit is de opvolger van 'Onze dienstverlening, ons visitekaartje (2017-2020)'. Het doel is onder
andere betere digitale dienstverlening en efficiëntere bedrijfsvoering. Meer hierover hebben we
geschreven in deelprogramma 4A Besturen. Enkele projecten uit het oude programma lopen nog
door in de komende jaren.
We doen steeds meer in de cloud
De ontwikkelingen bij de leveranciers van software gaan steeds meer richting de cloud. Enkele
van onze applicaties draaien al in de cloud. Dit zal de komende jaren verder toenemen. Dit
betekent migratietrajecten (data en gegevens overbrengen van een lokale opslagplek en deze
onderbrengen bij de leveranciers in de cloud) met ook specifieke aandacht voor beveiliging en
privacy.
Planning en control
We verbeteren de processen van sturing, beheersing, besluitvorming en verantwoording verder
Zo werken we aan de uitbouw, doorontwikkeling en borging van de indicatoren en
het risicomanagement in de organisatie. Daarnaast bereiden wij ons voor om een
rechtmatigheidsverantwoording te geven.
We realiseren samenhang tussen de stukken binnen onze P&C-cyclus
De versterking van de samenhang vinden we nodig tussen perspectiefnota, begroting,
jaarstukken en tussenrapportages.
Facilitaire zaken
We weten wat onze medewerkers nodig hebben om hun werk goed en veilig uit te kunnen voeren
We verwachten dat we het aantal en soort werkplekken in het gemeentehuis moeten aanpassen.
We onderzoeken eerst goed wat de behoefte is. Zodat we daarna kunnen investeren in een
toekomstbestendige werkomgeving. We onderzoeken bijvoorbeeld:
● Waarvoor komt de werknemer naar kantoor?
● Hoe kan de inrichting en het meubilair daaraan bijdragen?
● Welke behoeften zijn er voor vergaderen en andere vormen van ontmoeten op het
    gemeentehuis?
● Hoe blijven wij een aantrekkelijke werkgever met een goede werkomgeving?
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                   89 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>Communicatie
We ontwikkelen onze digitale en visuele communicatie
De wereld om ons heen wordt steeds digitaler. Ook zijn mensen meer visueel ingesteld. We
gebruiken daarom bijvoorbeeld meer filmpjes en infografics.
Wij ontwikkelen onze inzet op sociale media
Dat doen we vanuit de newsroom. Daar werken verschillende werknemers samen om te duiden
wat in de buitenwereld speelt. Zo sluiten we met onze communicatie nog beter aan bij wat onze
inwoners bezighoudt.
We geven invulling aan de crisiscommunicatie rondom corona in de nazorgfase
Corona zal ook in 2021 veel van ons vragen.
Juridische zaken
We zorgen dat medewerkers meer juridisch inzicht en juridische kennis krijgen
We leggen aan medewerkers onder andere uit wat een Wob-procedure inhoudt. En hoe iemand
deze procedure doorloopt.
Wij volgen de veranderende wetgeving
We verwerken de veranderingen in ons beleid waar dat nodig is. Ook zorgen we ervoor dat
alle medewerkers hiervan op de hoogte zijn. De afgelopen jaren was dit de Wet elektronisch
berichtenverkeer. In 2021 besteden we aandacht aan de nieuwe Omgevingswet. Dit biedt
een grote uitdaging in onder andere het omgevingsplan en het overgangsrecht. Het project
‘Bronckhorst Leert Door’ helpt ons hierbij.
We hebben extra aandacht voor informatiebeveiliging en privacy
Omgaan met veiligheidsincidenten is een belangrijk onderdeel van ons dagelijks werk
We doen er alles aan om incidenten te voorkomen of zo snel mogelijk op te lossen. Meldingen
komen binnen via de Informatiebeveiligingsdienst Gemeenten (IBD), via ons selfservice kanaal of
via de responsible disclosure mogelijkheid (voor ethical hackers) op onze website. De incidenten
variëren van waarschuwingen over spam- of phishingmail tot aan ernstige incidenten als
mogelijke Citrix-lekken of het plaatsen van gijzelsoftware. Zo hebben we vorig jaar tijdens de
Citrix-kwetsbaarheden de verbindingen tijdelijk uitgezet en meteen maatregelen genomen.
Datalekken pakken wij apart op
Bij datalekken zijn persoonsgegevens betrokken. Deze pakken wij op via een aparte procedure.
Ook beoordelen we of we het lek moeten melden aan de Autoriteit Persoonsgegevens en aan de
direct betrokkenen.
Bewustwording kan helpen om het aantal veiligheidsincidenten te beperken
Wij willen ervoor zorgen dat iedere medewerker zich hiervan bewust is. Nu is het nog vaak
gericht op alleen nieuwkomers of een groep medewerkers, afhankelijk van de beschikbare
capaciteit. We pakken dat samen met de ict-samenwerkingsgemeenten op. Wanneer dat niet
gezamenlijk lukt, organiseren we het zelf voor onze medewerkers.
We willen voldoen aan de Baseline informatiebeveiliging Overheid
De Baseline informatiebeveiliging Overheid (BIO) is de opvolger van de Baseline
informatiebeveiliging Gemeenten (BIG). In 2020 zijn we gestart met werkzaamheden om aan
de BIO te voldoen. Een Information security management system (ISMS) helpt ons om dit te
organiseren en te managen. Het doel is om de kwaliteit van de informatieveiligheid nog verder te
vergroten. We beoordelen of een ISMS haalbaar en betaalbaar is.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               90 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>We geven verantwoording over onze informatieveiligheid
Dat doen we via de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA). De uitkomst
komt in een Collegeverklaring informatiebeveiliging en in een verantwoording aan de raad bij
de jaarstukken. Onder de ENSIA vallen de audits van DigiD, Structuur uitvoeringsorganisatie
Werk en Inkomen (Suwi) en de zelfevaluaties van Basisregistratie Adressen en Gebouwen
(BAG), Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT), Basisregistratie Ondergrond (BRO),
Basisregistratie Personen (BRP) en Reisdocumenten.
De taken op het gebied van informatiebeveiliging en privacy nemen nog steeds toe
Dit geldt bij bijna elke nieuwe ontwikkeling. Bij mogelijke kwetsbaarheden en datalekken is directe
actie vereist. Wij verwachten daarom dat we onze informatiebeveiligings- en privacy-organisatie
robuuster moeten neerzetten.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst              91 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>2.2.6. Verbonden partijen
Inleiding
We nemen deel in samenwerkingsverbanden waarbij we een bestuurlijke invloed kunnen
uitoefenen en waaraan we financieel kunnen bijdragen. Dit heet 'verbonden partijen' in het
Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). We nemen deel in
gemeenschappelijke regelingen en in bedrijven. We nemen daarnaast deel in stichtingen en
verenigingen vanuit onze ambitie.
We nemen deel in gemeenschappelijke regelingen
We nemen deel aan gemeenschappelijke regelingen omdat wij verantwoordelijk zijn voor
bepaalde taken die wij niet zelfstandig kunnen of willen uitvoeren. Soms zijn dit puur
uitvoeringstaken (Stadsbank), soms gaat dit samen met beleidsontwikkeling (VNOG) en soms
gaat het om regionale taken (Regio Achterhoek). Het bestuur van deze gemeenschappelijke
regelingen bestaat uit een afvaardiging van de deelnemers. De besluitvorming vindt plaats op
basis van meerderheidsbesluiten. Met deze constructie dragen wij in feite een stuk autonomie,
waarvoor wel een eigen verantwoordelijkheid geldt, over aan een samenwerkingsverband. Dit
maakt een samenwerkingsverband onafhankelijk.
We nemen deel in 6 gemeenschappelijke regelingen. Ten opzichte van het jaar ervoor is dat er 1
minder omdat Delta in 2020 wordt opgeheven.
We nemen deel in de volgende gemeenschappelijke regelingen:
GGD
                         GGD Noord en Oost Gelderland
 Programma               1A Vitale inwoners en samenleving
 Vestigingsplaats        Warnsveld
 Doelstelling en belang  Uitvoering geven aan de taken die vallen onder de Wet Publieke Gezondheid.
 Partijen                22 gemeenten uit de Achterhoek, Midden IJssel, Oost- en Noord Veluwe
 Vertegenwoordiging      Algemeen bestuur: wethouder E.W. Blaauw
 Risico's                De reserve basisproducten wordt geacht voor 50% bij de deelnemende gemeenten te
                         zijn gereserveerd, zijnde 2,5% van de omzet van de basisproducten.
                         De reserve plusproducten wordt volledig bij de GGD aangehouden en is 20% van de
                         omzet van plusproducten.
 Onderwerpen 2021        In de bestuursagenda 2019–2023 zijn de volgende vier prioriteiten benoemd: NOG
                         gezondere jeugd, NOG gezondere leefomgeving, NOG gezonder oud worden en NOG
                         gezondere leefstijl.
 Rapportages             Begroting, tussentijdse rapportage en jaarstukken
 Bijdrage op basis van   Aantal inwoners
 Bedragen in €                                                            Werkelijk     Begroting   Begroting
                                                                             2019           2020         2021
 Bijdrage van Bronckhorst                                                  548.296       559.152      587.472
 Bijdrage per inwoner                                                        15,14          15,47       16,37
 Eigen vermogen                                                          2.909.000     2.652.000    2.206.000
 Vreemd vermogen                                                         2.631.000     2.625.000    2.572.000
 Resultaat                                                                -119.000      -210.000     -118.000
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                         92 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>Stadsbank Oost Nederland
                        Stadsbank Oost Nederland (SON)
Programma               1b Toegang en individuele voorzieningen
Vestigingsplaats        Enschede
Doelstelling en belang  Begeleiden van huishoudens en mensen met een problematische schuldensituatie en
                        het stabiliseren van hun financiële situatie.
Partijen                22 gemeenten in Oost-Nederland (Achterhoek en Twente)
Vertegenwoordiging      Dagelijks en Algemeen bestuur: wethouder E.W. Blaauw
Risico's                Afname kredietomzet. Een laag risicoprofiel.
Onderwerpen 2021        -
Rapportages             Begroting en jaarstukken
Bijdrage op basis van   Bijdrage is voor 50% op basis van het aantal huishoudens en 50% op basis van
                        afgenomen producten en diensten
Bedragen in €                                                            Werkelijk    Begroting    Begroting
                                                                            2019          2020          2021
Bijdrage van Bronckhorst                                                  164.677       164.677      185.994
Bijdrage per inwoner                                                         4,55          4,55          5,18
Eigen vermogen                                                          1.080.500     1.082.200    1.293.900
Vreemd vermogen                                                        12.096.100     onbekend              -
Resultaat                                                                        -
Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG)
                        Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG)
Programma               2B Aantrekkelijke leefomgeving
Vestigingsplaats        Apeldoorn
Doelstelling en belang  Voorkomen en bestrijden van rampen en incidenten. Deze taken zijn verankerd in de
                        Wet veiligheidsregio’s.
Partijen                22 gemeenten uit de Achterhoek, Midden IJssel, Oost- en Noord Veluwe
Vertegenwoordiging      Algemeen bestuur: burgemeester M. Besselink
Risico's                De bedrijfsvoering binnen VNOG blijft een punt van aandacht.
Onderwerpen 2021        Verder optimaliseren van de organisatie.
Rapportages             Begroting, tussentijdse rapportage en jaarstukken
Bijdrage op basis van   Verdeling volgens systematiek van Algemene uitkering (voor 2021 t/m 2024)
Bedragen in €                                                            Werkelijk    Begroting    Begroting
                                                                            2019          2020          2021
Bijdrage van Bronckhorst                                                2.192.987     2.256.654    2.284.000
Bijdrage per inwoner                                                        60,56         62,42        63,65
Eigen vermogen                                                          7.843.317     1.821.000    onbekend
Vreemd vermogen                                                        46.173.553    63.537.000    onbekend
Resultaat                                                               4.202.654      -313.000             -
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                        93 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers
                        Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers (ECAL)
Programma               2B Aantrekkelijke leefomgeving
Vestigingsplaats        Doetinchem
Doelstelling en belang  Wettelijke archieftaken uitvoeren volgens de Archiefwet en overige erfgoedtaken zoals
                        documentatie, onderzoek en publieksdiensten.
Partijen                De gemeenten Aalten, Berkelland, Doetinchem, Oude IJsselstreek, Oost Gelre,
                        Montferland, Winterswijk, Bronckhorst, Doesburg, Lochem en Zevenaar en de Provincie
                        Gelderland
Vertegenwoordiging      Algemeen bestuur: burgemeester M. Besselink
Risico's                -
Onderwerpen 2021        -
Rapportages             Begroting en jaarstukken
Bijdrage op basis van   Aantal overgedragen en wettelijk nog over te dragen meters archief, waarvan de prijs
                        per meter voor 4 jaar is vastgesteld in de meerjarenbegroting ECAL 2019-2022
Bedragen in €                                                               Werkelijk      Begroting      Begroting
                                                                                2019           2020            2021
Bijdrage van Bronckhorst                                                     246.729        257.407         257.454
Bijdrage per inwoner                                                             6,81           7,12            7,17
Eigen vermogen                                                               154.413        103.199       onbekend
Vreemd vermogen                                                              680.813      onbekend        onbekend
Resultaat                                                                    107.994          24.676      onbekend
Omgevingsdienst Achterhoek
                        Omgevingsdienst Achterhoek (ODA)
Programma               3B Duurzaamheid
Vestigingsplaats        Hengelo (Gld.)
Doelstelling en belang  Behandelen van de aanvragen voor vergunningen, toetsen meldingen en toezichts- en
                        handhavingstaken volgens de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. Daarnaast
                        advies geven (op verzoek) bij de opstelling van beleid en bij specifieke projecten.
Partijen                De gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Lochem, Montferland,
                        Oost-Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk, Zutphen en Provincie Gelderland
Vertegenwoordiging      Dagelijks en Algemeen bestuur: wethouder W.W. Buunk
Risico's                Budgetten voor formatie, contracten en overheadkosten.
Onderwerpen 2021        Verfijning van de outputfinanciering, project Risico's en project Effectgericht toezicht.
                        Thema's binnen duurzaamheid zijn energie en asbest.
Rapportages             Begroting, tussentijdse rapportage en jaarstukken
Bijdrage op basis van   Afgenomen producten
Bedragen in €                                                               Werkelijk      Begroting      Begroting
                                                                                2019           2020            2021
Bijdrage van Bronckhorst                                                     980.900        869.800         967.000
Bijdrage per inwoner                                                           27,09           24,06          26,95
Eigen vermogen                                                               134.000        134.000         106.000
Vreemd vermogen                                                            1.317.000      1.317.000       1.076.000
Resultaat                                                                           -               -              -
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                               94 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>Regio Achterhoek
                         Regio Achterhoek (RA)
 Programma               4A Besturen
 Vestigingsplaats        Doetinchem
 Doelstelling en belang  Samen werken aan de Uitvoeringsagenda Achterhoek 2020 via projecten en lobby.
 Partijen                De gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Oude
                         IJsselstreek en Winterswijk
 Vertegenwoordiging      Algemeen bestuur: burgemeester M. Besselink. Verder zijn er afgevaardigden in de
                         Achterhoekse Raad, Achterhoek Board en in de Thematafels
 Risico's                Overdracht stortplaatsen en subsidie-afwikkelingen. De benodigde
                         weerstandscapaciteit is beschikbaar in de Algemene reserve van de Regio.
 Onderwerpen 2021        Uitvoering Visie en Agenda Achterhoek 2030.
 Rapportages             Begroting, bestuursrapportages en jaarstukken
 Bijdrage op basis van   Aantal inwoners
 Bedragen in €                                                            Werkelijk      Begroting      Begroting
                                                                              2019             2020          2021
 Bijdrage van Bronckhorst                                                  239.089         243.063        246.235
 Bijdrage per inwoner                                                          6,60             6,72          6,86
 Eigen vermogen                                                          5.688.000       6.446.000      onbekend
 Vreemd vermogen                                                        17.767.000       1.593.000      onbekend
 Resultaat                                                                  84.000         883.400      onbekend
We nemen deel in vennootschappen en coöperaties
We nemen deel in bedrijven als aandeelhouder. We kunnen invloed uitoefenen via de
vergadering van aandeelhouders.
We hebben aandelen in 7 ondernemingen, waarbij we bij 2 (dit waren er 4 in 2020) ook dividend
ramen. Vanaf 2021 hebben wij 1 deelneming meer, wij nemen nu ook deel in Coöperatie De
Marke.
We nemen deel in de volgende vennootschappen en coöperaties:
Amphion
                         Amphion schouwburg
 Programma               2B Aantrekkelijke leefomgeving
 Vestigingsplaats        Doetinchem
 Doelstelling en belang  Beschikbaar hebben van een cultureel centrum (in de gemeente Doetinchem) ter
                         bevordering van het culturele leven in Oost-Gelderland.
 Partijen                De gemeenten Doetinchem, Aalten, Bronckhorst en Oude IJsselstreek
 Vertegenwoordiging      In de raad van Commissarissen zitten geen bestuurders van aandeelhoudende
                         gemeenten. Aandeelhoudersvergadering: wethouder E.W. Blaauw
 Risico's                Waarde van het pand en bij eventuele liquidatie van het bedrijf verlies van de waarde
                         van de aandelenportefeuille.
 Onderwerpen 2021        Juridische procedure over bouwgebreken van het pand.
 Rapportages             Geen
 Bedragen in €                                                            Werkelijk      Begroting      Begroting
                                                                              2019             2020          2021
 Aantal aandelen                                                                 42               42            42
 Nominale waarde (x € 1)                                                    19.059          19.059         19.059
 Ontvangen dividend                                                               -                -             -
 Bedrag per inwoner                                                            0,00             0,00          0,00
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                             95 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>Achterhoekse Groene Energie Maatschappij
                        Coöperatieve Achterhoekse Groene Energie Maatschappij (AGEM)
Programma               3B Duurzaamheid
Vestigingsplaats        Doetinchem
Doelstelling en belang  Opwekking van duurzame energie in de Achterhoek aanjagen (energietransitie) en
                        daarmee ook geld en werkgelegenheid in de Achterhoek houden.
Partijen                Van de coöperatie zijn 8 Achterhoekse gemeenten lid en 15 lokale energiecoöperaties.
                        Van de energiecoöperaties komen er 4 uit Bronckhorst. De coöperatie is 100%
                        aandeelhouder van AGEM Holding BV. Dat is weer 100% aandeelhouder van AGEM
                        Levering BV, AGEM Ontwikkeling BV en Achterhoeks Energieloket BV. Van AGEM
                        Gemeentelijke Energie BV zijn 8 Achterhoekse gemeente aandeelhouder
Vertegenwoordiging      Aandeelhoudersvergadering: wethouder P.L.P.S. Hofman
Risico's                Wanneer het verdienmodel van AGEM tot onvoldoende resultaten leidt en AGEM stopt,
                        is de startinbreng van € 105.353 verloren.
Onderwerpen 2021        Onderzoek naar mogelijkheden voor uitbreiding lokale leden.
Rapportages             Begroting, jaarplan en jaarstukken
Bedragen in €                                                               Werkelijk     Begroting     Begroting
                                                                               2019           2020          2021
Aantal aandelen                                                                  nvt            nvt           nvt
Nominale waarde (x € 1)                                                             -             -              -
Ontvangen dividend                                                                  -             -              -
Bedrag per inwoner                                                              0,00           0,00          0,00
Er is geen sprake van aandelen
Coöperatie De Marke
                        Coöperatie De Marke
Programma               3B Duurzaamheid
Vestigingsplaats        Zelhem
Doelstelling en belang  Met nieuwe vormen van leren de toekomstige werkers in de sector vertrouwd maken
                        met kringlooplandbouw.
Partijen                Van de coöperatie zijn Vruchtbare Kring Achterhoek (300 boeren) lid, de WUR en
                        gemeenten
Vertegenwoordiging      Aandeelhoudersvergadering: wethouder W.W. Buunk
Risico's                Risico's zijn beperkt. Verlies van de waarde van de aandelenportefeuille.
Onderwerpen 2021        Realisatie van een (inter)nationaal innovatiecentrum en rolinvulling als kennisbank voor
                        de kringlooplandbouw in Europa.
Rapportages             Geen
Bedragen in €                                                               Werkelijk     Begroting     Begroting
                                                                               2019           2020          2021
Aantal aandelen                                                                     -             -             5
Nominale waarde (x € 1)                                                             -             -       25.000
Ontvangen dividend                                                                  -             -              -
Bedrag per inwoner                                                              0,00           0,00          0,00
Circulus-Berkel BV
                        Circulus-Berkel BV
Programma               3B Duurzaamheid
Vestigingsplaats        Apeldoorn
Doelstelling en belang  Inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval.
Partijen                De gemeenten Apeldoorn, Epe, Deventer, Brummen, Doesburg, Lochem, Zutphen,
                        Bronckhorst en Voorst
Vertegenwoordiging      Aandeelhoudersvergadering: wethouder W.W. Buunk
                        Portefeuillehoudersoverleg: wethouder P.L.P.S. Hofman
Risico's                Risico's zijn beperkt. Bij tegenvallende resultaten kan het dividend wegvallen.
Onderwerpen 2021        -
Rapportages             Begroting, jaarplan en jaarstukken
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                            96 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>Bedragen in €                                                                Werkelijk   Begroting      Begroting
                                                                                 2019         2020           2021
Aantal aandelen                                                                   847          847            847
Nominale waarde (x € 1)                                                           847          847            847
Ontvangen dividend                                                                   -      33.000                 -
Bedrag per inwoner                                                                0,00         0,91           0,00
Alliander
                        Alliander
Programma               Dekkingsmiddelen en overhead
Vestigingsplaats        Arnhem
Doelstelling en belang  Aansluiten van klanten op de energienetwerken en het distribueren van gas en
                        elektriciteit. De taken zijn wettelijk bepaald omdat onze samenleving sterk afhankelijk is
                        van een betrouwbare aanvoer van energie.
Partijen                De provincies Gelderland en Noord-Holland, BV Falcon en de gemeente Amsterdam
                        hebben gezamenlijk 75% van de aandelen in bezit. Het overige deel is in bezit van 55
                        andere gemeentelijke aandeelhouders
Vertegenwoordiging      Aandeelhoudersvergadering: wethouder P.L.P.S. Hofman
Risico's                Bij eventuele liquidatie van het bedrijf verlies van de waarde van de
                        aandelenportefeuille en het dividend in onze begroting.
Onderwerpen 2021        Blijvende zoektocht naar schaalvergroting, met name in Nederland, innovaties van het
                        netwerk en energietransitie.
Rapportages             Begroting, tussentijdse rapportages en jaarstukken
Bedragen in €                                                                Werkelijk   Begroting      Begroting
                                                                                 2019         2020           2021
Aantal aandelen                                                               539.971      539.969        539.971
Nominale waarde (x € 1)                                                     2.699.855    2.699.845      2.699.845
Ontvangen dividend                                                            592.093      316.000        200.000
Bedrag per inwoner                                                              16,35          8,74           5,57
Bank Nederlandse Gemeenten
                        Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
Programma               Dekkingsmiddelen en overhead
Vestigingsplaats        Den Haag
Doelstelling en belang  Behouden van een belangrijk marktaandeel in het Nederlandse publieke en
                        semipublieke domein en rendement voor de aandeelhouders.
Partijen                De Staat is houder van 50% van de aandelen, de andere 50% is in handen van
                        gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap
Vertegenwoordiging      Aandeelhoudersvergadering: wethouder W.W. Buunk
Risico's                Verlies van de excellente kredietwaardigheid en scherpe inkooppositie. Bij eventuele
                        liquidatie van het bedrijf, verlies van de waarde van de aandelenportefeuille en het
                        dividend in onze begroting.
Onderwerpen 2021        Vergroten van de inkooppositie in een markt waarin de rentevergoedingen onder druk
                        staan.
Rapportages             Begroting, tussentijdse rapportages en jaarstukken
Bedragen in €                                                                Werkelijk   Begroting      Begroting
                                                                                 2019         2020           2021
Aantal aandelen                                                                72.384       72.384         72.384
Nominale waarde (x € 1)                                                       180.960      180.960        180.960
Ontvangen dividend                                                            206.294      120.000        120.000
Bedrag per inwoner                                                                5,70         3,32           3,34
Vitens
                        Vitens
Programma               Dekkingsmiddelen en overhead
Vestigingsplaats        Den Haag
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                             97 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>                        Vitens
Doelstelling en belang  Gezonde (door veilig en betrouwbaar drinkwater) en duurzame samenleving hebben
                        met zorg voor de bescherming van natuur en milieu.
Partijen                Gemeenten en provincies (in totaal 111 aandeelhouders)
Vertegenwoordiging      Aandeelhoudersvergadering: wethouder P.L.P.S. Hofman
Risico's                Bij eventuele liquidatie van het bedrijf verlies van de waarde van de
                        aandelenportefeuille en het dividend in onze begroting.
Onderwerpen 2021        Innovaties realiseren voor klimaatveranderingen en veiligheid (ICT investeringen).
                        Investeringen voor de extra (zakelijke) vraag naar drinkwater en aantal aansluitingen.
                        Grote vervangingsinvesteringen (m.n. leidingen).
Rapportages             Begroting, tussentijdse rapportages en jaarstukken
Bedragen in €                                                                Werkelijk   Begroting      Begroting
                                                                                 2019         2020          2021
Aantal aandelen                                                                21.362       21.362        21.362
Nominale waarde (x € 1)                                                        21.362       21.362        21.362
Ontvangen dividend                                                             19.226       21.150              -
Bedrag per inwoner                                                                0,53         0,58          0,00
We nemen deel in stichtingen en verenigingen
We nemen zowel bestuurlijk als financieel deel in 3 stichtingen en verenigingen. We zijn niet
wettelijk verplicht deel te nemen en de bijdrage kent geen verplichtend karakter, zoals dat bij
samenwerkingsverbanden wel zo. We doen hierin vrijwillig mee vanuit ambitie.
We nemen deel in de volgende stichtingen en verenigingen:
Stichting IJsselgraaf
                        Stichting IJsselgraaf
Programma               2B Aantrekkelijke leefomgeving
Vestigingsplaats        Hummelo
Doelstelling en belang  Zorgen voor de continuïteit van het openbaar onderwijs.
Partijen                De gemeenten Bronckhorst, Doetinchem en Doesburg
Vertegenwoordiging      Portefeuillehoudersoverleg: Wethouder P.L.P.S. Hofman
Risico's                Afname leerlingenaantallen, huisvesting en financiële baten (lage rente). De financiële
                        buffer is toereikend.
Onderwerpen 2021        Uitvoering Meerjarenbeleidsplan IJsselgraaf en kwantificeren risico's, samenwerking
                        spelenderwijs.
Rapportages             Begroting en jaarstukken
Bijdrage op basis van   Geen bijdrage
Bedragen in €                                                                Werkelijk   Begroting      Begroting
                                                                                 2019         2020          2021
Bijdrage van Bronckhorst                                                             -            -             -
Bijdrage per inwoner                                                              0,00         0,00          0,00
Eigen vermogen                                                              onbekend     onbekend      onbekend
Vreemd vermogen                                                             onbekend     onbekend      onbekend
Resultaat                                                                   onbekend     onbekend      onbekend
Vereniging Nederlandse Gemeenten
                        Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG)
Programma               4A Besturen
Vestigingsplaats        Den Haag
Doelstelling en belang  Gemeenten collectief en individueel bijstaan bij de uitvoering van hun bestuurstaken.
Partijen                Alle 355 Nederlandse gemeenten. Daarnaast zijn Curaçao, Bonaire, Saba, St. Eustatius
                        en Aruba lid
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                            98 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>                        Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG)
Vertegenwoordiging      Stemrecht via de Algemene ledenvergadering, geen vertegenwoordiging in het bestuur
                        van de VNG
Risico's                -
Onderwerpen 2021        Uitvoeren verenigingsstrategie 'Gemeenten 2024' en uitvoering 'Gezamenlijke
                        Gemeentelijke Uitvoering 2020-2024'.
Rapportages             Begroting en jaarstukken
Bijdrage op basis van   Gewogen inwonerbijdrage en bijdrage voor diensten
Bedragen in €                                                              Werkelijk    Begroting     Begroting
                                                                              2019           2020          2021
Bijdrage van Bronckhorst                                                    142.581       149.878       155.722
Bijdrage per inwoner                                                           3,94           4,15          4,34
Eigen vermogen                                                           onbekend       onbekend      onbekend
Vreemd vermogen                                                          onbekend       onbekend      onbekend
Resultaat                                                                onbekend       onbekend      onbekend
Euregio
                        Euregio
Programma               4A Besturen
Vestigingsplaats        Gronau (Dld)
Doelstelling en belang  Grensoverschrijdende samenwerking bevorderen, ondersteunen en coördineren. Een
                        belangrijke taak is de coördinatie van Europese en grensoverschrijdende subsidies
                        (Interreg-programma).
Partijen                Gemeenten in Nederland (Oost-Gelderland en Twente) en Duitsland (Kreis Borken e.o.)
Vertegenwoordiging      De Euregioraad kent in totaal 84 leden. De leden worden benoemd op basis
                        van een politiek-regionale verdeelsleutel. Daarbij wordt binnen het Duitse en
                        Nederlandse gebied rekening gehouden met de bevolkingscijfers. De in de Euregioraad
                        vertegenwoordigde partijen vormen grensoverschrijdende fracties.
Risico's                -
Onderwerpen 2021        -
Rapportages             Begroting en jaarstukken
Bijdrage op basis van   Aantal inwoners
Bedragen in €                                                              Werkelijk    Begroting     Begroting
                                                                              2019           2020          2021
Bijdrage van Bronckhorst                                                     14.400        10.736        10.455
Bijdrage per inwoner                                                           0,40           0,30          0,29
Eigen vermogen                                                           1.676.133      onbekend      onbekend
Vreemd vermogen                                                        46.865.451       onbekend      onbekend
Resultaat                                                                    33.419     onbekend      onbekend
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                           99 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>2.2.7. Grondbeleid
Inleiding
Bronckhorst voert een faciliterend grondbeleid. Dit betekent dat wij alleen grond of vastgoed
aankopen als daarvoor een specifiek beleidsdoel is. En als maatschappelijke organisaties of
marktpartijen dit niet kunnen realiseren. In deze paragraaf benoemen we waar we een taak voor
Bronckhorst zien en waar niet.
Onze visie voor grondbeleid
Wij willen de beleidsdoelen op het gebied van wonen en het vestigen van bedrijven bereiken. Met
ons faciliterende grondbeleid willen we de ruimtelijke plannen realiseren die onder andere in de
Woonvisie 2019-2025 en het Regionaal Programma Werklocaties Achterhoek (RPWA) staan. Wij
werken hierbij samen met particuliere initiatiefnemers en andere maatschappelijke partners, zoals
woningbouwcorporaties.
Lopende grondexploitaties
In Bronckhorst hebben we nog 1 lopende grondexploitatie. Voor de rest kennen wij alleen
gebiedsprocessen. We beschrijven onze lopende gebiedsprocessen (herinrichting van
leefgebieden) in deelprogramma 3a Economie (2.1.3).
Resultaten
We vernieuwen ons omgevingsbeleid
We stellen hiervoor een omgevingsvisie op, als onderdeel van de nieuwe Omgevingswet. Onze
ambitie is om ons in het omgevingsbeleid meer te richten op uitvoering. Ons grondbeleid kan ons
hierbij helpen. We passen ons grondbeleid hierop aan.
We blazen bedrijventerreinen nieuw leven in
Bij het revitaliseren van bedrijventerreinen onderzoeken we vooral de mogelijkheid om dienst- en/
of bedrijfswoningen aan de terreinen te onttrekken. Hiervoor:
● actualiseren wij de nota 'Grondbeleid & vastgoed' en de nota "Bovenwijkse voorzieningen'
   met bijbehorende projectenlijst in lijn met de vernieuwing van ons omgevingsbeleid voor de
   invoering van de Omgevingswet;
● voeren wij 'Bronckhorster kavelruil' (verbeteren landbouwkundige verkaveling) fasegewijs uit;
● verkopen we de 13 resterende bedrijfskavels op de bedrijventerreinen;
● ondersteunen we de revitaliseringsopgave op het Industriepark in Zelhem door nieuwe
   percelen aan te kopen en percelen opnieuw te ontwikkelen;
● verwerven wij de benodigde gronden voor het project VO Vorden;
● ronden wij de grondtransacties voor de CPO-projecten af;
● stoten we vrijgekomen maatschappelijk vastgoed af en zorgen we ervoor dat deze gebouwen
   of percelen opnieuw gebruikt worden (waaronder de locaties van de basisscholen de Bongerd
   in Hoog-Keppel, de Mammoet in Velswijk en de Vordering in Vorden);
● voeren we het RPW uit door de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen te stimuleren en
   te realiseren op percelen in ons eigendom. Waar nodig ondersteunen we ontwikkelingen met
   nieuwe grondtransacties.
Budgetten
We verwachten op de verschillende bedrijventerreinen kavels worden verkocht. Na aftrek
van gemaakte kosten realiseren wij een resultaat van ongeveer € 206.000. Ook verkopen
wij vrijgekomen objecten. Na aftrek van de eventuele boekwaarden is hiervan het verwachte
resultaat ongeveer € 900.000.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst              100 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>2.2.8. Klimaatbegroting
De klimaatbebegroting is nog in ontwikkelfase
De klimaatbegroting brengt in beeld welke invloed beleidskeuzes hebben op het veranderende
klimaat. De klimaatbegroting is een instrument in ontwikkeling. Het laat cijfers zien en linkt het
behalen van de klimaatdoelstellingen aan deze cijfers. Er is recent een Monitor Energietransitie
beschikbaar gekomen. We hebben nog niet alle cijfers beschikbaar. Zoals de cijfers over de
gerealiseerde reductie.
We zorgen dat we de juiste cijfers hebben
Het komende jaar benutten we om tot een volledige set van verifieerbare cijfers te komen
voor het realiseren van klimaatdoelstellingen per project. We gebruiken hiervoor de cijfers van
het CBS en de landelijke klimaatmonitor databank. Deze kunnen we dan gebruiken voor het
monitoren van resultaten in Bronckhorst. En we kunnen vergelijkingen met andere gemeenten
maken (benchmarking).
Welke thema’s monitoren we?
De thema’s die we kunnen monitoren zijn gebouwde omgeving, mobiliteit, industrie/bedrijven,
eigen organisatie en productie duurzame energie.
We zetten ons in om in 2030 energieneutraal te zijn
Samen met inwoners, ondernemers en belangenorganisaties gaan we voor een duurzame en
leefbare woon- en werkomgeving. Een omgeving waar iedereen zich thuis voelt en aan mee kan
doen.
Het gaat om een grote transitie
We hanteren daarbij een aantal uitgangspunten:
● duurzame maatregelen moeten voor iedereen haalbaar en betaalbaar zijn;
● we stellen hoge eisen aan lokaal eigenaarschap en participatie;
● we zetten maximaal in op energiebesparing;
● voor de resterende energievraag zetten we alle mogelijke duurzame bronnen in: uit de bodem,
   het water, biomassa, wind en de zon.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                 101 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>We gaan aan de slag met de nieuwe routekaart
De vastgestelde 'Verrijkte Routekaart Energieneutraal Bronckhorst 2030' is de richting om
hiermee aan de slag te gaan. De routekaart geeft contouren aan voor mogelijke maatregelen. In
de routekaart staat welke keuzemogelijkheden en beperkingen er zijn.
We hebben aandacht voor het klimaat in de deelprogramma's
In het Programmaplan 2019 zijn we gestart met de klimaatbegroting. Veel onderwerpen komen
aan bod binnen deelprogramma 3B Duurzaamheid (2.1.3). Hieronder laten wij zien dat bij veel
meer deelprogramma’s klimaat een rol speelt. Dit laten we zien om de klimaatbegroting verder te
ontwikkelen.
Wat doen we bij de deelprogramma’s op klimaatgebied?
 Deel-
 programmaOntwikkeling                       Bedrag         Gewenst effect
           Bloemenbuurt Zelhem               € 550.000      10% besparing aardgas en 15% besparing
 2B        verduurzamen                                     elektriciteit
 2B        Biodiversiteit                    € 80.000       Vermindering hittestress en opvang regenwater
           Mobiliteit 2030                   nog
 2B                                          onbekend       Vermindering fossiele brandstof
           Aanleg van fietsstroken bij 60 km nog
 2B        wegen                             onbekend       Vermindering fossiele brandstof
 2B        VO Vorden, duurzaam bouwen        € 10,7 mln     Energieneutraal gebouw
           IHP, duurzaamheidsmaatregelen     € 2,5 mln      10% besparing aardgas en 15% besparing
 2B                                                         elektriciteit
           Industriepark Zelhem              € 1,4 mln      10% besparing aardgas en 15% besparing
 3A                                                         elektriciteit
We zetten de CO2-prestatieladder in
De CO2-prestatieladder is een instrument om de CO2-uitstoot van een organisatie of gemeente
te meten en te reduceren. Daarnaast is het een tool voor opdrachtgevers om in te zetten bij
aanbestedingen. Met de verschillende niveaus op de ladder wordt snel inzichtelijk wat de
intenties zijn van de inschrijvende bedrijven en instellingen.
De CO2-prestatieladder heeft 4 invalshoeken:
1. Inzicht: we stellen een CO2-footprint op volgens de norm ISO 14064-1. Daarmee krijgen we
    inzicht in onze CO2-uitstoot.
2. CO2-reductie: we verminderen de CO2-uitstoot.
3. Transparantie: we communiceren open over de CO2-footprint en onze reductiedoelstellingen.
    Zowel met onze inwoners als binnen onze organisatie.
4. Deelname: we nemen deel aan initiatieven - in de sector of keten - om CO2 te verminderen.
Wat is de doelstelling van ons energiebeleid?
Besparen is doel nummer 1
De algemene doelstelling van het energiemanagementsysteem is om te komen tot een
continue verbetering van de energie-efficiëntie en minder CO2-uitstoot van de organisatie. De
grootste CO2-vermindering bereiken we door de energie die niet wordt verbruikt. We moeten de
energievraag dus zoveel beperken. En het liefst zoveel mogelijk energie zelf opwekken.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                       102 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>Wat we wél gebruiken, wekken we duurzaam op
De doelstelling is om in 2030 evenveel energie op te wekken als dat er door onze gemeentelijke
organisatie wordt verbruikt. En om zoveel mogelijk energie te besparen. Energie die we niet
kunnen besparen, wekken we duurzaam op. Dat betekent:
● we verminderen het energieverbruik met 45% ten opzichte van 2015;
● energie die we niet kunnen besparen, wekken we 100% duurzaam op.
In de routekaart staan de volgende tussendoelen:
Doel 2022: 15% duurzame energieopwekking en 10% besparing energieverbruik
Doel 2026: 45% duurzame energieopwekking en 25% besparing energieverbruik
Doel 2030: 100% duurzame (lokale) energieopwekking en 45% besparing energieverbruik
Wat is onze CO2-footprint
We kijken naar 2018 als referentiejaar
De CO2-footprint laat de totale hoeveelheid uitgestoten broeikasgassen zien. Dit heten de
Green House Gas-emissies (GHG-emissies). 2018 dient als referentiejaar voor de CO2-
reductiedoelstellingen en het monitoren van de CO2-uitstoot. Onze directe en indirecte GHG-
emissie bedroeg in 2018 549,7 ton CO2. In 2019 was de CO2-uitstoot 626,9 ton. Dit is een
toename van 14 procent ten opzichte van het referentiejaar.
We verbruikten meer diesel in 2019
Deze stijging komt vooral door een toename in het dieselverbruik. Door extra
snoeiwerkzaamheden en bomenonderhoud maakten de bedrijfswagens meer kilometers. Tot
nu toe reden die bedrijfswagens op GTL-diesel, omdat deze zorgt voor een lage uitstoot van
roetdeeltjes en fijnstof. GTL-diesel wordt echter uit aardgas gemaakt en stoot 5% meer CO2 uit
dan normale diesel.
Biodiesel verlaagt onze CO2-uitstoot door diesel
Biodiesel heeft veel minder CO2-uitstoot. Dat is een slimmere keuze om onze CO2-voetafdruk te
verlagen. Vanaf 1 juli 2020 vullen we de dieseltank op de gemeentewerf daarom met biodiesel.
Deze is blauw van kleur en gemaakt uit plantaardige oliën. Dit vermindert de CO2-uitstoot door
dieselverbruik van de bedrijfswagens en het materieel met minimaal 40 procent.
In 2019 nam het stroomverbruik wel met 25% af
We vervingen de openbare verlichting door slimme LED-verlichting. Hierdoor bespaarden we
flink energie. Maar dit levert geen winst in de CO2 op, aangezien we al groene stroom van Agem
afnemen. Deze stroom is CO2-neutraal: het veroorzaakt geen CO2-uitstoot.
We nemen maatregelen om CO2 te verminderen
De CO2-prestatieladder is een instrument om de CO2-uitstoot van een organisatie te meten en
te verminderen. In 2019 werd de gemeente Bronckhorst gecertificeerd op niveau 3 van de CO2-
prestatieladder. Hiermee geven we het duurzame voorbeeld. We zetten vooral in op besparen
van brandstofverbruik en de zakelijke kilometers. Naast de overstap op hoofdzakelijk biodiesel,
vervangen we bedrijfswagens voor een elektrische variant.
Verdeling CO2-emissies gemeente Bronckhorst 2019
We halen 10,9% reductie in 2022
De emissies hierboven zijn vastgesteld voor 2019. In ons plan van aanpak waarin alle
reductiemaatregelen zijn opgenomen, hebben we beschreven welke maatregelen we in de
komende jaren uitvoeren. Deze zorgen er samen voor dat we 10,9% reductie behalen in 2022 in
vergelijking met 2018.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst            103 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>CO2-emissie
   Verdeling CO2 emissies gemeente Bronckhorst 2019
                                                                         Dieselverbruik voertuigen (60%)
                                                                         Dieselverbruik materieel (13%)
                                                                         Gasverbruik (16%)
                                                                         Zakelijke kilometers - prive auto's (9%)
                                                                         Aspen (1%)
                                                                         Benzineverbruik voertuigen (1%)
                                                                         Zakelijke kilometers - OV (0%)
            Procentuele verdeling 2019
Indicatoren
 Effectindicator                   Bron         Nul-   Jaar nul- Doel 2020 Doel 2021 Doel 2022 Doel 2023
                                             meting       meting
 Niveau op CO2 prestatieladder     EED           ntb        2019 niveau 3 niveau 3
                                   energie-
                                   audit
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                          104 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>3. FINANCIËLE BEGROTING
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst 105 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>3.1. Overzichten baten en lasten 2021-2024
3.1.1. Baten en lasten 2021 per programma
Baten en lasten 2020
                                                                           Baten      Lasten       Saldo
Programma
Programma 1 Zorg en ondersteuning                                          6.787     35.051     -28.263
1A Vitale inwoners en samenleving                                              -       3.184      -3.184
1B Toegang en individuele voorzieningen                                    6.787     31.867     -25.079
Programma 2 Wonen en leefomgeving                                          7.718     26.037     -18.319
2A Passend wonen                                                           1.289       1.473        -183
2B Aantrekkelijke leefomgeving                                             6.429     24.564     -18.136
Programma 3 Bedrijvigheid en ontwikkeling                                  5.050       7.032      -1.983
3A Economie                                                                   14       1.633      -1.619
3B Duurzaamheid                                                            5.036       5.400        -364
Programma 4 Bestuur                                                          396       3.171      -2.775
4A Besturen                                                                  396       3.171      -2.775
Totaal programma's                                                        19.951     71.291     -51.340
Algemene dekkingsmiddelen
- Lokale heffingen                                                         8.225         619       7.606
- Algemene uitkering                                                      53.662           -     53.662
- Dividenden                                                                 320           4         316
- Saldo financieringsfunctie                                               1.050         738         313
- Overige algemene dekkingsmiddelen                                            -       1.525      -1.525
Totaal algemene dekkingsmiddelen                                          63.257       2.885     60.372
Overhead                                                                     243       9.965      -9.723
Heffing VPB                                                                    -           -           -
Onvoorzien                                                                     -         128        -128
Saldo van baten en lasten                                                 83.451     84.269         -818
Toevoeging aan reserves                                                        -           -           -
Onttrekking aan reserves                                                   1.277           -       1.277
Geraamd resultaat 2021                                                    84.728     84.269          459
De geraamde beschikkingen over reserves en toevoegingen aan de reserves (Algemene reserve
en bestemmingsreserves) staan hieronder verbijzonderd:
Gebruik van (bestemmings)reserves
Omschrijving                                                                     Onttrekking Toevoeging
Programmabegroting:
Algemene reserve                                                                         615           -
Bestemmingsreserve Sociaal domein; effecten exploitatieuitkomst                          198           -
Bestemmingsreserve Kapitaallasten Investeringsagenda                                       -           -
Bestemmingsreserve derving Nuondividend                                                  287           -
Bestemmingsreserve gemeentehuis                                                          177           -
Totaal                                                                                 1.277           -
Per saldo onttrekking                                                                  1.277
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                  106 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>Nieuwe presentatie van (bestemmings)reserves
In het overzicht van het gebruik van de reserves noemen we de bestemmingsreserves Sociaal
domein en Kapitaallasten Investeringsagenda. Daarmee kunnen wij jaarlijks op een vaste plek
goed beeld geven van de opgaves die wij hiervoor in het lopende jaar hebben.
Voor beide reserves geven we de voorkeur aan dekking van de kosten binnen de jaarlijkse
budgetten. Wat we tenslotte toch nodig hebben van deze reserves leggen wij u in afzonderlijke
raadsvoorstellen ter instemming voor (voor Kapitaallasten Investeringsagenda) of in de
Jaarstukken (voor Sociaal domein).
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst           107 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>3.1.2. We weten wat onze dekkingsmiddelen zijn
Een overzicht van onze dekkingsmiddelen
Algemene dekkingsmiddelen
 Overzicht                                  Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting
                                               2019 2020 (na            2021  2022     2023       2024
                                                       wijziging)
 Onvoorziene uitgaven (A)                            -       128         128    128     128        128
 Lokale heffingen
 Onroerendezaakbelastingen woningen            5.022       5.025       5.250  5.250   5.250      5.250
 Onroerendezaakbelastingen eigenaren niet-     1.599       1.609       1.601  1.601   1.601      1.601
 woningen
 Onroerendezaakbelastingen gebruikers niet-      931         928         924    924     924        924
 woningen
 Forensenbelasting                                69           53         65     65       65        65
 Reclamebelasting                                114         114         125    125     125        125
 Toeristenbelasting                              286         130         260    260     260        260
 Lokale heffingen (B)                          8.021       7.859       8.225  8.225   8.225      8.225
 Algemene uitkering                           50.696      52.342      53.662 53.994  53.687     53.405
 Algemene uitkering (C)                       50.696      52.342      53.662 53.994  53.687     53.405
 Dividend / winstuitkering
 BNG                                             206         120         120    120     120        120
 Vitens                                           19            -          -      -       21        21
 Alliander                                       592         297         200    200     297        297
 Dividend (D)                                    818         417         320    320     438        438
 Overige algemene dekkingsmiddelen (E)          -721         222       1.525  1.617   1.637      1.637
 Saldo financieringsfunctie (F)                    -3        282         313    321     327        330
 Totaal dekkingsmiddelen (A t/m F)            58.810      61.249      64.172 64.604  64.442     64.162
Uitleg over de dekkingsmiddelen
We gebruiken de financiële middelen voor onze maatschappelijke doelen en voor onze
verantwoordelijkheden richting onze inwoners. We lichten ze hieronder toe.
Onvoorziene uitgaven
De begroting kent een post voor onvoorziene uitgaven. In de Financiële verordening Bronckhorst
is dit budget één-op-één gesteld met het aantal inwoners. Het bedrag (€ 3,50 per inwoner)
gebruiken wij om eenmalige kosten te dekken die voldoen aan de drie 'O-criteria': onvoorzien,
onvermijdbaar en onuitstelbaar. Belangrijk hulpmiddel is voor ons de risico-impactanalyse
(4.6). Daarmee volgen wij nu de mogelijke effecten en risico's van corona, een belangrijk
aandachtspunt voor de komende jaren waar het gaat om onvoorziene uitgaven.
Lokale heffingen
Deze baten betalen onze inwoners. Begraafrechten, riool- en afvalstoffenheffing staan
er niet bij, de opbrengsten hiervan zijn bedoeld voor 100% kostendekkendheid voor die
diensten. De toeristenbelasting en de reclamebelasting zetten we in voor toeristische uitgaven
(toeristenbelasting) en subsidie aan ondernemersverenigingen (reclamebelasting) binnen
deelprogramma 3A Economie (2.1.3). Over de lokale heffingen leest u meer in de paragraaf
Lokale heffingen (2.2.1).
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                 108 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>Algemene uitkering
De Algemene uitkering uit het Gemeentefonds is de belangrijkste inkomstenbron voor
gemeenten. Voor de Algemene uitkering geldt volledige bestedingsvrijheid, eventuele labelingen
van budgetten hierbinnen maken we zelf. De cijfers in deze programmabegroting geven de stand
van de Algemene uitkering na de Meicirculaire 2020.
Voor jeugdhulp krijgen wij tot en met 2021 extra middelen van het Rijk. Of die middelen er ook
zijn voor de jaren erna blijft onduidelijk. Wij gaan er vanuit dat de compensatie na 2021 wordt
voortgezet. Deze lijn accepteert onze toezichthouder want we hebben dekking beschikbaar
wanneer dat scenario toch geen waarheid wordt. We houden rekening met dit risico in de
risicoparagraaf (2.2.2). Meer over de Algemene uitkering leest u in de Financiële positie (3.3.1).
In het onderstaande overzicht ziet u de ontwikkeling van de Algemene uitkering. Dit nemen we
als gegeven mee in de begrotingsopstelling 2021-2024.
 Ontwikkeling Algemene uitkering totaal              2020           2021      2022       2023        2024
 Programmabegroting 2020-2023                 51.545.785      51.357.094 51.186.701 51.330.436 51.330.436
 Effecten Septembercirculaire 2019               326.539         884.055  1.008.771    853.986    854.246
 Effecten Decembercirculaire 2019                469.274         495.437    476.940    482.297    487.310
 Verwerkt in Perspectiefnota 2021             52.341.599      52.736.586 52.672.412 52.666.719 52.671.992
 Effecten Meicirculaire 2020                     572.752         924.990  1.321.171  1.020.735    732.539
 Omvang in Programmabegroting
 2021                                         52.914.350      53.661.576 53.993.583 53.687.454 53.404.531
+ = vergroting financiële ruimte; - = verkleining financiële ruimte
Het effect van de Algemene uitkering op de begrotingsruimte is als volgt:
 Ontwikkeling vrije ruimte in circulaires            2020           2021      2022       2023        2024
 Algemene uitkering
 Effecten Septembercirculaire 2019                    381            876        998        845           -
 Effecten Decembercirculaire 2019                     -91            -90        -90        -90         -90
 Effecten Meicirculaire 2020                          303            315        457        363        219
 Ontwikkeling mei 2019 - mei 2020                     594          1.101      1.364      1.118        130
+ = vergroting financiële ruimte; - = verkleining financiële ruimte
Dividend / winstuitkering
We nemen deel in 7 bedrijven. Van 2 bedrijven (dit waren er 4) ontvangen we dividend. Meer
hierover staat in de paragraaf Verbonden partijen (2.2.6).
Overige algemene dekkingsmiddelen
Onder deze noemer hebben we 2 stelposten staan. We weten dat de besteding komt, maar niet
binnen welk taakveld dat zal zijn. Het gaat om de volgende budgetreserveringen:
● het flexibele formatiebudget (inhuur en nog niet aan taakvelden toegerekende vacatures);
● de reserveringen voor nieuw beleid vanuit de Algemene uitkering. Over die reserveringen
   informeren we u altijd in de actieve informatievoorziening over de Algemene uitkering.
Saldo financieringsfunctie
Over de rente-effecten van ons financieringsbeleid leest u meer in de paragraaf Financiering
(2.2.4).
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                    109 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>Ons beleid voor dekkingsmiddelen
Portefeuillehouder              Dhr. W.W. Buunk
Ambtelijk trekker               Dhr. H.R.T. Neijenhuis
Maatschappelijke doel
● Financieel gezonde gemeente zijn.
● Herkenbare tarieven en belastingen; transparant en passend.
We voeren onze belastingtaken uit
Inleiding
GBTwente waardeert, heft en int de jaarlijkse gemeentelijke belastingen voor ons (zie ook de
paragraaf Lokale heffingen, 2.2.1). Voor 2021-2025 sluiten we hiervoor een nieuw contract af. We
berekenen de uitvoeringskosten straks weer 100% door aan de producten waarvoor de kosten
worden gemaakt.
Resultaten
We berekenen proceskosten van no cure, no pay-bedrijven door in de opbrengst van de ozb
Wij maken meer proceskosten door de opkomst van no cure, no pay-bedrijven (ncnp).
Deze bedrijven maken gratis bezwaar voor inwoners, vooral tegen de hoogte van de
onroerendezaakbelasting (ozb). Voor deze bureaus is de proceskostenvergoeding een
verdienmodel. En niet een tegemoetkoming in de kosten voor de inwoner, zoals bij familierecht.
Woningeigenaren gebruiken deze bedrijven om zo hun aanslag te verlagen. Dit kost ons veel
geld. Wij volgen het principe 'de veroorzaker van kosten betaalt'. Daarom verhalen wij die
proceskosten (€ 95.000) via de opbrengst van de ozb van woningen.
De kosten voor belastingwerkzaamheden rekenen we 100% door aan producten waarvoor we
kostendekkende tarieven hebben
De werkzaamheden van GBTwente betalen wij op basis van het aantal aanslagregels. In een
aanslagregel zitten bijvoorbeeld kosten voor data-onderhoud, aanslag maken, dwangbevelen,
etcetera. De afvalstoffenheffing kent bijvoorbeeld 7 aanslagregels. Door de kosten op de
juiste manier door te berekenen voor de afvalstoffenheffing, rioolheffing, begraafrechten,
toeristenbelasting en forensenbelasting worden de opbrengsten vanuit die tarieven hoger. Zo
komt er begrotingsruimte vrij voor andere beleidsdoelen.
                                                         2                   3
We berekenen de WOZ-waarden voortaan met m in plaats van m
Inleiding
                                                                                           2
De waardering van WOZ-objecten is erg in beweging. We zijn nu wettelijk verplicht om m
                                                     3
als WOZ-parameter in te voeren, in plaats van m . We kunnen zo de waarde vergelijken met
1 parameter die in alle databestanden gelijk is. Inwoners kennen deze parameter en deze wordt
ook gebruikt in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG).
Resultaten
                                           3                     2
Wij zetten de WOZ-parameter om van m (inhoud) naar m (oppervlakte)
GBTwente taxeert en actualiseert alle objecten in onze gemeente. Zij start met de
conversiewerkzaamheden in 2020. Voor het totale project berekent GBTwente € 140.000. Wij
zorgen ervoor dat de nieuwe waardes in de BAG komen te staan. We schatten in dat dit 400 uur
                                                                          2              3
extra inzet kost. Vanaf 2022 werken wij in de ozb-aanslagen met m en niet meer met m .
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               110 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>We zorgen voor een samenhangende objectenregistratie
Inleiding
De verschillende (geo)basisregistraties zijn op verschillende momenten en gescheiden van elkaar
ontstaan. Gegevens over (bijna) gelijke objecten zijn nu verspreid over verschillende registraties,
op verschillende manieren. Het ministerie van BZK wil hierin meer samenhang. Onder andere
met een samenhangende objectenregistratie (SOR). Zodat alle informatie over objecten te vinden
is op 1 plek.
Resultaten
Wij onderzoeken hoe we de samenhangende objectenregistratie kunnen inrichten
In een samenhangende objectenregistratie (SOR) staan alle basisgegevens over objecten
in 1 registratie. Zoals gebouwen, wegen, water, spoorlijnen, bomen en terreinen, maar ook
woonplaatsen, gemeentegrenzen en openbare ruimten. In de SOR komen in ieder geval
de objecten van de basisregistratie adressen en gebouwen (BAG) en de basisregistratie
grootschalige topografie (BGT).
Wij beheren de registraties volgens de wensen van de afnemers
Wij willen de objectenregistratie uitbreiden met de objectgegevens uit de WOZ-administratie
en een aantal basisgegevens uit andere registraties. Zoals de Basisregistratie Topografie en
het Nationaal Wegenbestand. GBTwente voert de WOZ uit. Zij zal hiervoor van ons de vereiste
registratie-informatie ontvangen.
We gebruiken de Algemene reserve
Inleiding
De kapitaallasten uit investeringen vangen we onder normale omstandigheden op uit de
(jaarlijkse) exploitatie. Voor de begrotingsjaren 2021 tot en met 2024 is er onvoldoende ruimte om
de kapitaallasten hieruit te dekken.
Resultaten
Wij zetten de Algemene reserve in om de kapitaallasten (deels) te dekken
Dit doen we voor grote uitdagingen waarvoor investeringen nodig zijn. Voor dit doel komt
(maximaal) € 23,8 miljoen beschikbaar. We halen dit bedrag uit de Algemene reserve en voegen
dat toe aan de nieuwe bestemmingsreserve Kapitaallasten Investeringsagenda.
We zetten niet de bestemmingsreserve in
Laat de exploitatie het toe om de kapitaallasten uit de Investeringsagenda te kunnen dekken?
Dan zetten wij hiervoor niet de bestemmingsreserve in. Structurele dekking uit de exploitatie, de
jaarlijkse begrotingsruimte, gaat voor dekking uit de bestemmingsreserve.
Indicatoren
Lokale indicatoren
We hebben geen lokale indicatoren vastgesteld.
Landelijk vastgestelde indicatoren
 Landelijk vastgestelde indicatoren                 Bron               Realisatie Realisatie Gelderland
                                                                           2018       2019         2019
 Gemiddelde WOZ waarde woning (x € 1.000)           CBS 2019               € 254     € 267        € 243
 Landelijk vastgestelde indicatoren  Bron              Realisatie      Realisatie Realisatie Gelderland
                                                             2018          2019       2020         2020
 Gemeentelijke woonlasten            COELO 2020             € 746          € 757     € 761        € 712
 éénpersoonshuishouden (in euro's)
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                  111 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre> Landelijk vastgestelde indicatoren        Bron                Realisatie    Realisatie    Realisatie   Gelderland
                                                                    2018         2019           2020          2020
 Gemeentelijke woonlasten                  COELO 2020              € 824         € 828          € 785         € 779
 meerpersoonshuishouden (in euro's)
 Gegevens overgenomen van www.waarstaatjegemeente.nl stand
 d.d. 17-08-2020
Risico's
                        Risicogebeurtenis                                     Totaal: Netto Impact    Impact (niet
 Risico-oorzaak (Als                            Risicogevolg (met als Netto
                        (bestaat de kans                                      Financieel financieel   financieel)/
 gevolg van...)                                 gevolg dat...)           Kans
                        dat...)                                               Maximum       (%)       Pandemie
                                                Financieel -
                                                Financiële tekorten,
                                                bijstelling van de
                                                begroting waardoor
                                                er kans bestaat dat
                                                activiteiten worden
 Extern - Herijking     Lagere inkomsten uit
                                                geschrapt en dat de
 Gemeentefonds na       Gemeentefonds dan                                 75% € 2.000.000     14,69%  Landelijk
                                                doelstellingen niet
 2022.                  geraamd.
                                                worden gehaald;
                                                Niet financieel -
                                                Het niet halen van
                                                doelstellingen kan
                                                leiden tot landelijke
                                                reputatieschade.
 Extern - Het
 uitbreken van een      Het rijk gaat korten    Financieel - Onze
 pandemie ontstaat      op de Algemene          gemeente moet gaan        50% € 1.000.000       4,89% Pandemie
 een wereldwijde        uitkering.              bezuinigen.
 recessie.
 Mens - sociaal         Extra bijdrage Rijk
                                                Financieel - Tekorten
 domein, fluctuaties    voor jeugd m.i.v.
                                                op het sociaal            50% € 400.000         1,95%       -
 binnen de hoogte van   2022 vervalt of
                                                domein.
 de extra uitkering.    afneemt.
 Extern - Het
 uitbreken van een
                        Het rijk de extra
 pandemie, heeft
                        kosten, veroorzaakt
 het Rijk toegezegd
                        door Corona, niet
 de kosten van                                  Financieel - Er
                        (of maar deels)
 Corona te vergoeden.                           financiële tekorten       50% € 100.000         0,49% Pandemie
                        compenseert en
 Onduidelijk is veelal                          ontstaan.
                        buiten het trap-op
 welke kosten, op
                        trap-af systeem
 welke wijze en
                        plaatst.
 wanneer vergoed
 worden.
Meer informatie over de risico's vindt u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
(2.2.2).
Ons beleid voor overhead
Portefeuillehouder                    Mw. M. Besselink
Ambtelijk trekker                     Mw. M. Jansen
Maatschappelijk doel
● Goed werkgeverschap.
● Creatief werken binnen de wettelijke mogelijkheden.
● Financieel gezonde gemeente zijn.
● Raad faciliteren in kaderstellende en controlerende rol.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                             112 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>We schaffen een nieuw functiewaarderingssysteem aan
Inleiding
Het is belangrijk dat we een functiewaarderingssysteem gebruiken dat kan inspelen op nieuwe
ontwikkelingen. Daarmee kunnen we ons goed werkgeverschap laten zien. Op dit moment
gebruiken we een functiewaarderingsysteem dat niet langer wordt onderhouden. Dit maakt ons
erg kwetsbaar als we (nieuwe) functies inrichten en waarderen.
Resultaten
We zorgen ervoor dat we functies op de juiste manier waarderen
We hebben een betrouwbare methode nodig die ons helpt om functies in te delen op basis van
de relatieve zwaarte van de functie. Deze methode is ondergebracht in een systeem. Het is
belangrijk dat we dit systeem goed onderhouden. Zodat we kunnen inspelen op veranderingen.
In 2021 onderzoeken we welk functiewaarderingsysteem het beste bij ons past
Sinds 2005 gebruiken we het functiewaarderingsysteem Achterhoek. Maar het wordt de laatste
jaren niet meer onderhouden. Ook is een aantal Achterhoekse gemeenten inmiddels overgestapt
op een ander systeem. In 2021 onderzoeken we daarom welke methode het beste aansluit bij
onze gemeente. En hoe we het systeem Achterhoek het beste kunnen vervangen.
We voeren een nieuw functiewaarderingssysteem in
Hebben we het besluitvormingsproces op de juiste manier doorlopen? Dan schaffen we het
nieuwe functiewaarderingssysteem aan en voeren we dit in binnen de gemeente.
We kunnen de kosten van een nieuw systeem betalen
Sinds 2011 heeft de VNG een systeem ontwikkeld en onderhouden. Wij nemen dit mee in de
afweging van systemen. De invoering van dit systeem - of een ander systeem - brengt kosten
met zich mee. Denk aan kosten om het nieuwe systeem in te voeren en te onderhouden.
We moeten passende mensen vinden om vacatures in te vullen
Inleiding
De arbeidsmarkt staat onder druk. Hierdoor moeten we andere kanalen en manieren inzetten
om vacatures en de regio onder de aandacht te brengen. Werven we mensen in landelijke
campagnes? Dan is de kans groter dat we passende kandidaten vinden voor openstaande
vacatures. Zo kunnen we onze opgaven vervullen.
Resultaten
We moeten mensen aantrekken van buiten onze regio
De arbeidsmarkt staat onder druk. In een relatief dun bevolkte en vergrijzende regio merken we
dat goed. Steeds vaker is het een hele zoektocht om de juiste kandidaten te vinden voor onze
vacatures. We vinden deze kandidaten steeds vaker buiten onze regio.
We moeten andere kanalen en manieren inzetten om te werven
Het is belangrijk dat we andere kanalen en manieren inzetten om onze vacatures en regio onder
de aandacht te brengen dan we nu doen. Onze gebruikelijke wervingsmethodes moeten we
aanvullen met meer landelijk gerichte campagnes. Waarin we duidelijk maken: ‘Het is mooi
werken en wonen in de Achterhoek’. Dit helpt ons om de juiste mensen binnen te halen.
Indicatoren
Lokale indicatoren
We hebben geen lokale indicatoren vastgesteld.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst            113 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>Landelijk vastgestelde indicatoren
 Landelijk vastgestelde indicatoren       Bron                  Realisatie  Realisatie Begroot 2020 Begroot 2021
                                                                     2018       2019
 Formatie (fte per 1.000 inwoners)        Begroting 2021              7,00       7,04           7,88         7,87
 Bezetting (fte per 1.000 inwoners)       Begroting 2021              7,00       7,21           7,26         7,39
 Apparaatskosten (kosten per inwoner)     Begroting 2021                          700           720           711
 Externe inhuur (kosten als % van         Begroting 2021           9,60%      11,00%         8,19%         0,20%
 totale loonsom + totale kosten inhuur
 externen)
 Overhead (% van totale lasten)           Begroting 2021           11,0%       11,1%         12,0%         11,5%
Risico's
                        Risicogebeurtenis                                    Totaal: Netto Impact    Impact (niet
 Risico-oorzaak (Als                           Risicogevolg (met als Netto
                        (bestaat de kans                                     Financieel financieel financieel)/
 gevolg van...)                                gevolg dat...)           Kans
                        dat...)                                              Maximum       (%)       Pandemie
 Mens - Misleiding/
 fraude door de
                                               Financieel -
 ambtenaar en/of
                                               Wachtgeldverplichting;
 Integriteitskwestie;
                                               Niet financieel
 Organisatie -
                        Werknemer(s)           - Onvrijwillig
 Personeel past niet                                                     50% € 250.000         1,23% Regionaal
                        worden ontslagen.      ontslag kan leiden
 meer binnen formatie
                                               tot plaatselijke
 na reorganisatie;
                                               of regionale
 Organisatie -
                                               imagoschade
 Gebrekkige
 dossiervorming.
                                               Financieel - De
                                               vakkennis wegvloeit
 Extern - Krapte op                            waardoor extra
                        Medewerkers de
 de arbeidsmarkt                               opleiding moet
                        organisatie de                                   90% € 100.000         0,88%      -
 a.g.v. de goede                               worden genoten of
                        organisatie verlaten.
 economische situatie.                         kennis moet worden
                                               ingehuurd; Niet
                                               financieel -
                        Extra voorzieningen
 Extern - Het                                  Financieel - Er extra
                        intern (bijv.
 uitbreken van een                             middelen moeten
                        schoonmaak en
 pandemie en de                                worden ingezet            50% € 150.000         0,73% Pandemie
                        desinfecteren
 maatregelen van de                            voor het treffen van
                        gebouw) en voor
 overheid.                                     maatregelen.
                        thuiswerken treffen.
 Extern - Het
                        Faillissement/         Financieel -
 uitbreken van een
                        surseance/ financiële  Er financiële
 pandemie, leidt tot
                        tegenvallers bij       tekorten ontstaan;
 een economische                                                         50% € 100.000         0,49% Pandemie
                        contractpartijen       Niet financieel -
 recessie waardoor
                        (leveranciers,         Doelstellingen komen
 financiële problemen
                        afnemers).             in gevaar.
 ontstaan.
                                               Financieel - Niet
                                               rechtmatige inkoop
 Organisatie - Het                             en claims van
 niet of onvoldoende                           derden; Kans
                        Strijdigheid van
 volgen van de                                 op bezwaar/kort
                        inkoop en/of
 procedure en de                               geding benadeelde
                        aanbesteding
 (Europese) regels                             leverancier               30% € 100.000         0,30% Regionaal
                        met (Europese)
 voor aanbesteden                              of Europese
                        regelgeving en/of
 van inkoop; Mens -                            Commissie;
                        eigen beleid.
 Geen inkoopadvies                             Niet financieel
 gevraagd.                                     - Er regionale
                                               imagoschade
                                               optreedt.
Meer informatie over de risico's vindt u in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
(2.2.2).
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                           114 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>Wat mag het kosten
Financiële ontwikkelingen
De financiële ontwikkelingen staan in het overzicht algemene dekkingsmiddelen. Een toelichting
op de financiële ontwikkelingen geven we in de taakveldenbegroting. Ook geven we daar een
grafische weergave van de verschillende kosten tussen raming 2020 na wijziging en raming
2021.
Berekening overheadpercentage
In het overzicht hieronder tonen we de totale uitgaven voor de overhead voor de organisatie. Dit
besteden we voor sturing en ondersteuning van het primaire proces. Het totaalbedrag is ook te
vinden in het overzicht van baten en lasten in de Financiële begroting (3.1.1).
Overzicht baten en lasten overhead
 Omschrijving                                                           Rekening Begroting Begroting
                                                                           2019      2020       2021
 Lasten
 Niet in te delen lasten                                                       -        97        127
 Personeelskosten / personeelskosten derden                                5.328    5.324       5.219
 Energiekosten                                                                50        41         42
 Belastingen                                                                   3         9          9
 Leveringen en diensten                                                    3.179    3.382       3.461
 Dotatie voorziening onderhoud                                               224      224         228
 Kapitaallasten                                                            1.006      905         881
 Subtotaal lasten                                                          9.788    9.980       9.965
 Doorbelastingen:                                                              -         -          -
 Totaal lasten                                                             9.788    9.980       9.965
 Baten
 Vergoedingen voor personeel                                                  39        50         52
 Huren                                                                       174      177         177
 Leveringen en diensten                                                       30         -          -
 Verkoop duurzame goederen
 Bijdrage instanties                                                          58        14         14
 Totaal baten                                                                301      241         243
 Saldo Overhead (taakveld 0.4)                                             9.487    9.740       9.723
 Overheadpercentage                                                       11,1%    12,0%       11,5%
- = kosten; + = baten
In de voorgeschreven kengetallen wordt de overhead uitgedrukt in een percentage van de totale
lasten van de programma’s. De kosten van overhead moeten we apart administreren en zitten
niet in de totale lasten van de (deel)programma’s zoals getoond in het programmaplan. Voor een
beeld van de totale lasten inclusief overhead van een programma tellen we dus het voornoemd
percentage bij de totale lasten van de (deel)programma’s op.
Voor de berekening van kostprijzen werken we met een ander percentage, namelijk de
verhouding totale overhead ten opzichte van de totale loonkosten. Dit percentage is 69% (2020:
70%). Dit percentage geeft een beter beeld van toe te rekenen kosten, want het is gerelateerd
aan de eigen primaire werkzaamheden (loonkosten).
We berekenen geen loonkosten en daarom ook geen overhead toe aan grondexploitaties,
investeringen en projecten. We zien die taken als incidenteel van aard.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               115 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>Nieuw beleid
 Deel Omschrijving, bedragen in €                                     2021       2022       2023       2024
 progr.
 Nieuw beleid volgens perspectiefnota
 AD       Perceptiekosten ncnp-bedrijven voor ozb woningen           95.000     95.000    95.000     95.000
 AD       Hogere perceptiekosten forensenbelasting                    6.100      6.100     6.100       6.100
 AD       Hogere perceptiekosten toeristenbelasting                  19.100     19.100    19.100     19.100
 AD       Project conversie m3 naar m2 voor WOZ-waarden              60.000
 AD       Opbrengst voor perceptiekosten forensenbelasting           -6.100     -6.100    -6.100      -6.100
 AD       Opbrengst voor perceptiekosten ozb woningen               -95.000    -95.000   -95.000    -95.000
 OH       Aanschaf functiewaarderingssysteem                         50.000
 OH       Werving en selectie strategische functies                  35.000     35.000    35.000     35.000
 Totaal nieuw beleid volgens perspectiefnota                       164.100      54.100    54.100     54.100
 Totaal structureel                                                  54.100     54.100    54.100     54.100
 Totaal incidenteel                                                110.000            -        -           -
 Saldo                                                             164.100      54.100    54.100     54.100
+ = extra inzet van middelen; - = minder inzet van middelen
Investeringsplan
 Omschrijving                       Investering        Jaar Termijn       2021      2022     2023      2024
 Financieel pakket                     350.000        2021   5           2.625    75.250   74.200    73.150
 Audiovisuele middelen                 109.000        2022   5                       818   23.435    23.108
 Overhead                              459.000       4.043      10       2.625    76.068   97.635    96.258
Bedragen in €
Dekking projectkosten uit reserves
 Omschrijving, bedragen in €                Investering AR/BR*        2021       2022       2023       2024
 AD Project conversie m3 naar m2 voor            60.000              60.000
 WOZ-waarden                                                AR
 AD Derving Nuondividend                        803.600     BR     287.000     229.600   172.200    114.800
 OH Huisvesting (gemeentehuis)                  600.000     BR     150.000     150.000   150.000    150.000
 OH Vrijval Iza gelden (20 jr)                   48.156     BR       12.039     12.039    12.039     12.039
 OH Huisvesting gemeentewerf                     61.248
 Hengelo                                                    BR       15.312     15.312    15.312     15.312
                                              1.573.004            524.351     406.951   349.551    292.151
+ = gebruik van reserve; - = bedrag naar reserve.
* AR= Algemene reserve, BR = Bestemmingsreserve
Bij het gebruik van bestemmingsreserves, zoals huisvesting, gaat het om jaarlijks terugkomende
onttrekkingen. De eenmalige bijdragen, hier alleen de conversie van de WOZ-parameter, dekken
we vanuit de Algemene reserve.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                      116 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>3.1.3. Baten en lasten 2021-2024 per programma
                                                           Begroting     Begroting  Begroting Begroting
                                                                 2021         2022      2023       2024
Programma
Zorg en ondersteuning                          baten            6.787         6.766    6.747       6.747
                                               lasten          35.051       34.839    34.802     34.802
                                               saldo         -28.263       -28.073   -28.055    -28.055
Wonen en leefomgeving                          baten            7.718         7.551    7.566       7.581
                                               lasten          26.037       25.353    25.121     25.696
                                               saldo         -18.319       -17.803   -17.556    -18.115
Bedrijvigheid en ontwikkeling                  baten            5.050         5.054    5.049       5.042
                                               lasten           7.032         7.068    6.616       7.129
                                               saldo           -1.983        -2.014   -1.567      -2.087
Bestuur                                        baten              396           339      339         339
                                               lasten           3.171         3.198    3.138       3.157
                                               saldo           -2.775        -2.859   -2.798      -2.818
Totaal programma's                                           -51.340       -50.748   -49.976    -51.076
Algemene dekkingsmiddelen
- Lokale heffingen                             baten            8.225         8.225    8.225       8.225
                                               lasten             619           559      559         559
                                               saldo            7.606         7.666    7.666       7.666
- Algemene uitkering                           baten           53.662       53.994    53.687     53.405
                                               lasten                 -           -         -          -
                                               saldo           53.662       53.994    53.687     53.405
- Dividenden                                   baten              320           320      438         438
                                               lasten                4            4         4          4
                                               saldo              316           316      434         434
- Saldo financieringsfunctie                   baten            1.050         1.011      970         931
                                               lasten             738           690      643         601
                                               saldo              313           321      327         330
- Overige algemene dekkingsmiddelen            baten                  -           -         -          -
                                               lasten           1.525         1.617    1.637       1.637
                                               saldo           -1.525        -1.617   -1.637      -1.637
Totaal algemene dekkingsmiddelen                               60.372       60.680    60.478     60.198
Overhead                                       baten              243           243      243         243
                                               lasten           9.965         9.911    9.909       9.897
                                               saldo           -9.723        -9.668   -9.666      -9.654
Heffing VPB                                    saldo                  -           -         -          -
Onvoorzien                                     baten                  -           -         -          -
                                               lasten             128           128      128         128
                                               saldo             -128          -128     -128        -128
Saldo van baten en lasten (A)                                    -818           136      708        -660
Toevoeging aan reserves                                               -         233        54          -
Onttrekking aan de reserves                                     1.277           652      350       1.298
Saldo onttrekkingen / toevoegingen aan reserves (B)             1.277           418      296       1.298
Geraamd resultaat (A + B)
Begrotingstekort                                                      -           -         -          -
Begrotingsoverschot                                               459           554    1.004         638
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                  117 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>3.1.4. Overzicht incidentele baten en lasten 2021-2024 per programma
Baten en lasten zien we als incidenteel wanneer ze de begroting niet meer dan 3 jaar
achtereenvolgend beïnvloeden. We volgen hiermee het Gelders provinciaal toezichtskader
'Kwestie van evenwicht'. Voor de provincie hoeven we in het overzicht niet zichtbaar te maken
hoe we de incidentele lasten opvangen (in de exploitatie of uit de reserve).
Van de incidenteel opgenomen baten en lasten geven wij het volgende overzicht:
 Omschrijving                                                          2021        2022  2023      2024
 Zorg en ondersteuning
 Subsidie Voedselbank Zelhem                                              -2
 Programma 1 Zorg en ondersteuning                                        -2           -    -          -
 Wonen en leefomgeving
 Formatie extra vraag bouwvergunningen                                  100          100    -          -
 Subsidie extra sportvelden Vorden en Hengelo                           350            -    -          -
 Versnelling invoering Omgevingswet (1e tussenraportage
 2020)                                                                  290          235    -          -
 Programma 2 Wonen en leefomgeving                                      740          335    -          -
 Bedrijvigheid en ontwikkeling
 Gebiedsprocessen bedrijventerreinen (Programmaplan 2019)                 10           5
 Risicodialoog klimaatadaptatie en actieplan (Programmaplan
 2019)                                                                     5           5
 Startnotitie Op weg naar aardgasvrij Bronckhorst                       100
 Programma 3 Bedrijvigheid en ontwikkeling                               115          10    -          -
 Bestuur
 Programma 4 Bestuur                                                        -          -    -          -
 Algemene dekkingsmiddelen
 Project conversie m3 naar m2 voor WOZ-waarden                            60           -    -          -
 Algemene dekkingsmiddelen                                                60           -    -          -
 Overhead
 Aanschaf functiewaarderingssysteem                                       50           -    -          -
 Overhead                                                                 50           -    -          -
 Saldo incidentele middelen                                             963          345    -          -
+ = inzet van incidentele middelen; - = bijdrage van derden aan incidentele middelen
3.1.5. Overzicht berekening aandeel EMU-saldo
Om als Nederlandse overheid te voldoen aan Europese begrotingsregels moet het
begrotingstekort (EMU-saldo) van Nederland beneden de grenswaarde blijven van 3% van
het Bruto Binnenlands Product (BBP). Het EMU-saldo van de decentrale overheden telt hierin
mee voor 0,4%. Het rijk heeft geen onderverdeling vastgesteld naar gemeenten, provincies en
waterschappen. Het voldoen aan de grenswaarde van 0,4% is een inspanningsverplichting. Een
eventuele overschrijding van het toegestane EMU-tekort leidt niet tot een sanctie.
Ons EMU-aandeel is beperkt. Alleen in 2023 is dat groter dan voor onze gemeente gebruikelijk.
In dat jaar investeren we voor het eerst (weer) fors in de materiële vaste activa. Dan starten we
met de bouw van de VO-school in Vorden, de uitvoering van het onderwijshuisvestingsplan en de
grote investeringen in sportaccommodaties, leefbaarheid en reconstructies bedrijventerreinen.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                  118 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>     Berekening EMU-saldo                                            2021    2022    2023       2024
1    Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q. onttrekking  +        -818      136     708       -660
     uit reserves (zie BBV, artikel 17c)
2 Afschrijvingen ten laste van de exploitatie               +       3.379    3.453   3.396     3.322
3 Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste        +       1.992    2.054   2.039     2.021
     van de exploitatie
4 Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de     -       3.706      572  30.955     1.102
     balans worden geactiveerd
5 Baten uit bijdragen van andere overheden, de              +         232      237     242        246
     Europese Unie en overigen, die niet op de exploitatie
     zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht
     bij post 4
6 Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa: Baten     +          95
     uit desinvesteringen in (im)materiële vaste activa
     (tegen verkoopprijs), voor zover niet op exploitatie
     verantwoord
7 Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-,               -
     woonrijp maken e.d. (alleen transacties met derden
     die niet op de exploitatie staan)
8 Baten bouwgrondexploitatie: Baten voor zover              +
     transacties niet op exploitatie verantwoord
9 Lasten op balanspost Voorzieningen voor zover deze        -       2.071    2.096   2.091     2.364
     transacties met derden betreffen
10 Lasten ivm transacties met derden, die niet via de       -         417        5       5          5
     onder post 1 genoemde exploitatie lopen, maar
     rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief
     fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog
     niet vallen onder één van bovenstaande posten
11 Verkoop effecten:
11a Gaat u effecten verkopen? (ja/nee)                                nee      nee     nee        nee
11b Zo ja wat is bij verkoop de te verwachten boekwinst     -
     op de exploitatie?
Berekening EMU - saldo                                             -1.314    3.206 -26.666     1.458
+ = ruimte binnen norm; - = overschrijding van norm
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               119 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>3.2. Begroting baten en lasten 2021 op kostensoorten
3.2.1. We volgen welke kosten we maken
Voor de jaarlijkse budgetten gebruiken we vaste uitgangspunten voor de stijging van de lonen en
prijzen aan de uitgaven- en inkomstenkant en de hoogte van de rentepercentages. In bijlage 4.3
bij deze programmabegroting ziet u een overzicht van de gehanteerde uitgangspunten.
Hieronder tonen we de ontwikkeling van de baten en lasten van de programma's en taakvelden
op kostensoorten. In de toelichting (3.2.2) richten we ons op de laatste 2 kolommen.
Rekening van baten en lasten
Kostensoorten                                   Jaarrekening Begroting 2020 Begroting 2020      Begroting
                                                         2019                   jaarschijf 2021      2021
Baten
Algemene uitkering                                     50.696            52.342         51.357     53.662
Overige inkomensoverdrachten                             6.644            6.293           6.253     6.178
Belastingen                                            12.529            12.404         12.534     12.965
Ov.opbrengsten, huren en pachten, leges                  6.451            6.744           7.270     9.276
Dividend, winstuitkering                                   818              450             490        320
Verkoop grond en overige duurzame goederen               1.049              550               -          -
Totaal baten                                           78.187            78.782         77.904     82.400
Lasten
Personeelskosten                                       20.632            23.988         20.996     24.208
Afschrijvingen                                           3.212            3.334           3.494     3.379
Inkomensoverdrachten                                   28.229            31.476         27.757     32.114
Kosten derden                                          27.542            21.364         25.102     20.859
Dotaties voorzieningen                                   1.210            1.888           1.824     1.992
Aankoop grond en overige duurzame goederen                 534                -               -          -
Totaal lasten                                          81.359            82.051         79.173     82.551
Rente
Rente baten                                                 62               50              48         85
Rente lasten                                               824              778             763        752
Saldo rente lasten                                         762              728             715        667
Activering mutaties grondexploitaties                      232                -                          -
Saldo van baten en lasten                               -4.166           -3.997          -1.984       -818
Toevoegingen en onttrekkingen reserves
Toevoeging reserves                                         25                -               -          -
Onttrekking reserves                                     2.948            2.707           2.206     1.277
Geraamd resultaat                                       -1.243           -1.290             222        459
+ = begrotingsoverschot; - = begrotingstekort
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                    120 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>3.2.2. Wat geven we anders uit dan verwacht voor 2021
In de toelichting op kostensoorten vergelijken we de ramingen 2021 met de ramingen die wij in
het programmabegroting van 7 november 2019 voor de jaarschijf 2021 hebben opgenomen.
Algemene uitkering
De Algemene uitkering is gebaseerd op de Meicirculaire 2020. En is hoger dan wij verwacht
hadden bij de Perspectiefnota 2021. In verband met corona heeft het Rijk de uitkering 'bevroren'
voor de jaren 2020 en 2021. Over de ontwikkeling van de Algemene uitkering leest u meer in het
overzicht algemene dekkingsmiddelen (3.1.2) en de financiële positie (3.3.1).
 Algemene uitkering                                                        Jaarschijf 2021 uit Begroting 2021
                                                                             MJB 2020-2023
 Algemene uitkering gemeentefonds                                                      45.268          47.286
 Uitkering deelfonds sociaal domein                                                     6.089           6.376
 Totaal Algemene uitkering                                                             51.357          53.662
Overige inkomensoverdrachten
We laten hier de rijksvergoedingen van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
zien voor de uitvoering van de inkomensregelingen en de eigen bijdragen.
 Overige inkomensoverdrachten                                              Jaarschijf 2021 uit Begroting 2021
                                                                             MJB 2020-2023
 Bijdragen Rijk                                                                         5.259           5.198
 Verhaal                                                                                  437             407
 Eigen bijdragen                                                                          223             219
 Overige bijdragen overheidsinstanties                                                    279             323
 Overige                                                                                   55              30
 Totaal overige inkomensoverdrachten                                                    6.253           6.178
Belastingen
De stijging in opbrengsten van de verschillende belastingen komt, naast indexering, door de
doorberekening van de kosten van het uitvoeringskantoor voor de gemeentelijke belastingen
(GBTwente) aan de verschillende producten en de doorberekening van de proceskosten voor no
cure no pay-bedrijven bij ozb woningen. Over de ontwikkeling van de belastingen leest u meer in
de paragraaf Lokale heffingen (2.2.1).
 Belastingen                                                               Jaarschijf 2021 uit Begroting 2021
                                                                             MJB 2020-2023
 Onroerende zaakbelastingen:
 - woningen                                                                             5.025           5.250
 - niet woningen, eigenaren                                                             1.609           1.601
 - niet woningen, gebruikers                                                              928             924
 Toeristenbelasting                                                                       260             260
 Forensenbelasting                                                                         53              65
 Reclamebelasting                                                                         114             125
 Rioolheffingen:
 - woningen                                                                             4.127           4.272
 - niet woningen                                                                          418             468
 Totaal belastingen                                                                    12.534          12.965
Huren en pachten, leges en overige opbrengsten
Voor de diensten voor afval en (bouw)vergunningen willen we dat de tarieven (meer)
kostendekkend worden. Voor leges titel 2 Fysieke leefomgeving (bouwleges) verhogen wij
de tarieven met 28% waarmee de tarieven rond het regionaal gemiddelde hiervoor komen.
(Zie ook 3.3.1). Het nieuwe systeem voor de afvalinzameling en -verwerking maken we
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                       121 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>ook kostendekkend. Een scenariovoorstel over afval bespreekt de raad via een afzonderlijk
raadsvoorstel in september 2020.
 Huren en pachten, leges en overige opbrengsten                            Jaarschijf 2021 uit Begroting 2021
                                                                             MJB 2020-2023
 Pachten                                                                                   27               27
 Huren:
 - woningen                                                                                25               26
 - overige gebouwen                                                                       685              675
 - gronden                                                                                 10               10
 Leges:
 - Bestemmingsplannen, bouw, sloop en vrijstellingen                                      726            1.270
 - rijbewijzen en reisdocumenten                                                          291              296
 - overige leges                                                                          112              121
 Overige opbrengsten:
 - afvalstoffenheffing                                                                  3.878            4.679
 - opbrengst grondstoffen (afvalstoffenheffing)                                           409              250
 - lijkbezorgingsrechten                                                                  506              539
 - overig                                                                                 513              482
 - detacheringen wsw-ers                                                                                   850
 - detacheringen overig                                                                    89               52
 Totaal overige opbrengsten en leges                                                    7.270            9.276
Dividend, winstuitkering
We krijgen van 2 bedrijven dividend. Dat wij van Circulus-Berkel B.V. geen dividend meer krijgen,
verhoogt ook de kosten die door de afvalstoffenheffing gedekt moeten worden.
                                                                          Jaarschijf 2021 uit
 Dividend, winstuitkering                                                 MJB 2020-2023        Begroting 2021
 Bank Nederlandse Gemeenten                                                               120              120
 Vitens                                                                                    21                -
 Circulus-Berkel                                                                           33                -
 Alliander                                                                                316              200
 Totaal dividend                                                                          490              320
Personeelskosten
De vergoedingen aan raadsleden en buitengewone ambtenaren burgerlijke stand verantwoorden
wij onder vergoedingen. Het begrip personeelskosten is van toepassing voor het college, de
griffie en het overige ambtelijk personeel. Meer informatie leest u in de paragraaf Bedrijfsvoering
(2.2.5). De activiteiten in het samenwerkingsverband Delta zijn in 2019 beëindigd en
overgeheveld naar de betrokken gemeenten. De medewerkers (Wsw-ers), met uitzondering van
de medewerkers in dienst van Laborijn, zijn met ingang van 2020 bij ons in dienst.
 Personeelskosten                                                          Jaarschijf 2021 uit Begroting 2021
                                                                             MJB 2020-2023
 Vergoeding raads- en commisieleden                                                       354              373
 College                                                                                  455              461
 Griffie                                                                                  221              233
 Ambtenaren burgerlijke stand                                                               8                8
 Gemeentelijke organisatie                                                             19.957          20.630
 Wsw                                                                                         -           2.503
 Totaal personeelskosten                                                               20.996          24.208
Afschrijvingen
De afschrijvingen volgen gerealiseerde investeringen. Op de investeringen schrijven we af op
basis van de verwachte toekomstige gebruiksduur. De lasten van het investeringsplan 2021-2024
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                        122 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>volgen wij via het investeringsplan. In de beleidsbegroting (2.1) staan in de diverse programma's
de afzonderlijke investeringen van het investeringsplan genoemd.
 Afschrijvingen                                                            Jaarschijf 2021 uit Begroting 2021
                                                                             MJB 2020-2023
 Programma 1 Zorg en ondersteuning                                                          6               2
 Programma 2 Wonen en leefomgeving                                                      2.555           2.527
 Programma 3 Bedrijvigheid en ontwikkeling                                                204             204
 Overhead                                                                                 730             645
 Totaal afschrijvingen                                                                  3.494           3.379
Inkomensoverdrachten
Bij de afgifte van rijbewijzen en reisdocumenten heffen wij leges waarvan een deel bestemd
is voor het rijk. De afdracht aan het rijk staat hieronder. Tegenover de sociale uitkeringen en
verstrekkingen staan bijdragen van het rijk en vergoedingen en verhaal op cliënten. De stijging
van de kosten voor uitkeringen in natura wordt veroorzaakt door het anders rubriceren van
de kosten. Voorheen werden deze kosten opgenomen onder de kosten derden. Daar is een
vergelijkbare daling zichtbaar.
Naast inkomensoverdrachten aan individuen geven we ook bijdragen aan overheidsinstellingen.
Het sociale werkvoorzieningsschap Delta is opgegeven. De activiteiten zijn overgedragen aan
de deelnemende gemeenten met uitzondering van de activiteiten die onder de vlag van Delta
werden uitgevoerd door het werkvoorzieningsschap Laborijn. De medewerkers zijn bij ons in
dienst getreden (zie bij personeelskosten). De lasten voor de Omgevingsdienst Achterhoek zien
we als 'afname van diensten' en staan daarom opgenomen onder de kosten derden, programma
Bedrijvigheid en ontwikkeling (€ 967.000).
 Inkomensoverdrachten                                                      Jaarschijf 2021 uit Begroting 2021
                                                                             MJB 2020-2023
 Afdracht leges                                                                           133             133
 Sociale uitkeringen in geld                                                            7.037           6.828
 Sociale uitkeringen in natura                                                          7.957          15.927
 Subsidies:
 - raadfracties                                                                             6               6
 - overige marktpartijen                                                                    7               8
 - dierenopvang                                                                            40              37
 - peuterspeelzalen                                                                        86              88
 - investeringsproject Zelhem; provinciale bijdrage                                       100             100
 - VVV                                                                                    116             118
 - Yunio                                                                                  426             463
 - Bibliotheken                                                                           647             647
 Overige subsidies                                                                      2.514           2.592
 Bijdragen gemeenschappelijke regelingen:
 - Regio Achterhoek                                                                       243             246
 - bestuurskosten Delta                                                                    18               -
 - VNOG                                                                                 2.320           2.284
 - GGD                                                                                    571             587
 - WSW                                                                                  4.148
 - Laborijn                                                                                             1.400
 - ECAL                                                                                   257             257
 Overige bijdragen                                                                        825              41
 Gemeentelijke bijdragen:
 - VNG                                                                                    150             156
 - overige gemeentelijke bijdragen                                                                         38
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                       123 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre> Inkomensoverdrachten                                                      Jaarschijf 2021 uit Begroting 2021
                                                                             MJB 2020-2023
 - kwijtschelding gemeentelijke belastingen                                               155             155
 Totaal inkomensoverdrachten                                                           27.757          32.114
Kosten derden
De kosten voor inzameling en verwerken van huishoudelijk afval laat een stijging te zien. Voor het
heffen en innen van gemeentelijke heffingen is een nieuw contract met GBTwente afgesloten. De
doorberekening daarvan aan riool en afval is aanzienlijk hoger dan voorheen.
 Kosten derden                                                             Jaarschijf 2021 uit Begroting 2021
                                                                             MJB 2020-2023
 Zorg en ondersteuning                                                                  8.040           2.110
 Wonen en leefomgeving                                                                  7.210           7.302
 Wonen en leefomgeving (riolering)                                                        842             931
 Bedrijvigheid en ontwikkeling                                                          1.743           2.004
 Bedrijvigheid en ontwikkeling (afval)                                                  3.064           3.532
 Besturen                                                                                 605             642
 Algemene dekkingsmiddelen                                                                313             574
 Overhead                                                                               3.157           3.635
 Onvoorzien                                                                               128             128
 Totaal kosten derden                                                                  25.102          20.859
Dotaties voorzieningen
Om de kosten van onderhoud van gemeentelijke gebouwen en sporthallen gelijkmatig in de
exploitatie op te kunnen nemen, hebben wij onderhoudsvoorzieningen. In de tariefstelling
voor rioolheffing houden we rekening met toekomstige vervangingsinvesteringen. De dotatie
voegen we toe aan de betreffende voorziening en vanuit de voorziening dekken wij de
vervangingsinvesteringen.
 Dotaties voorzieningen                                                    Jaarschijf 2021 uit Begroting 2021
                                                                             MJB 2020-2023
 Pensioen- en wachtgeldverplichtingen                                                     106             110
 Sportaccommodaties                                                                       313             319
 Gemeentelijke gebouwen                                                                   523             532
 Vervangingsinvesteringen riolering                                                       882           1.031
 Totaal dotaties gebouwen                                                               1.824           1.992
Rente
We betalen over de bestaande leningportefeuille gemiddeld 4,5% rente over de opgenomen
leningen. Over het verloop van de leningen leest u meer in de balans (paragraaf 3.3.2).
 Rentebaten                                                                Jaarschijf 2021 uit Begroting 2021
                                                                             MJB 2020-2023
 Rente baten                                                                               27              72
 Personeelshypotheken                                                                      21              13
 Rente baten                                                                               48              85
 Rentelasten                                                               Jaarschijf 2021 uit Begroting 2021
                                                                             MJB 2020-2023
 Leningportefeuille                                                                       647             647
 Rekening-courant, kortlopende leningen en kosten                                          56              15
 Beheerkosten SvN                                                                                          25
 Toevoeging rente voorziening afkoop onderhoud graven                                      61              66
 Rente lasten                                                                             763             752
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                       124 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>Toevoegingen en onttrekkingen reserves
Een specificatie van de toevoegingen en onttrekkingen geven we in het overzicht van baten en
lasten 2021 per programma (3.1.1).
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst          125 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>3.3. Onze financiële positie voor 2021-2024
3.3.1. De financiële ontwikkelingen leggen we uit
Wat is vandaag ons begrotingsbeeld
In de eerste regel staat het financieel beeld dat we schetsten in de Perspectiefnota 2021-2024.
Uw laatste actuele informatie van de financiële positie staat in de actieve informatievoorziening
over de Meicirculaire 2020 (juli 2020). Bij de doorrekeningen van bestaande budgetten
(indexeren en kapitaallasten) gebruiken wij vastgestelde uitgangspunten (4.3).
In onderstaand overzicht ziet u de bijstelling van de begrotingsruimte.
Begrotingsruimte
 Ontwikkeling financiële positie                                 2021        2022   2023        2024
 Beeld bij Perspectiefnota 2021-2024                               89         277     908         563
 Raadsbesluit voedselbank Zelhem (9 juli 2020)                      -2
 Effect 1e tussenrapportage 2020 (9 juli 2020)                   -139        -139    -139        -139
 Effect vrije ruimte Meicirculaire 2020 (7 juli 2020)             315         457     363         219
 Beeld na meicirculaire 2020                                      263         595  1.132          644
 Niet gerealiseerde opbrengst bouwleges                          -353        -503    -553        -553
 Definitieve berekening verdeling kosten VNOG                     304         304     304         304
 Effecten uitgangspunten                                          245         158     121         243
 Begrotingsruimte Programmabegroting 2021                         459         554  1.004          638
 Voorstel voor storting in bestemmingsreserve sociaal
 domein                                                          -459
 Begrotingsuitkomst na voorstel storting                              -       554  1.004          638
 + = begrotingsoverschot - = begrotingstekort
We hebben een sluitende begroting 2021
Een begroting waarin wij onze financiële uitdagingen voor de komende jaren op 'geld' hebben
gezet. De opbrengst voor de bouwleges is lager dan geraamd in de Perspectiefnota 2021.
Hierover hebt u van ons een actieve informatievoorziening ontvangen op 1 september.
De ontwikkeling van de Algemene uitkering (de Meicirculaire 2020) en de definitieve
verdeelmaatstaven voor de bijdrage aan de VNOG werken in financiële zin voordelig door. De
effecten van de uitgangspunten volgen de jaarlijkse gebruikelijke ontwikkeling van budgetten
door verschoven investeringslasten, compensatie van loon- en prijsstijging door het Rijk en een
veelheid van kleine budgetveranderingen.
We hebben 5 financiële bijzonderheden in deze programmabegroting verwerkt
Uit het voorgaande overzicht 'Begrotingsruimte' blijkt dat de begroting voor 2021 sluitend is, ook
in meerjarenperspectief. In dit beeld zitten de volgende uitwerkingen:
1. Een gedeelte van het tekort binnen het sociaal domein (programma 1) dekken we vanuit de
     gelijknamige bestemmingsreserve. Hiervoor hebben we in deze begroting € 2 miljoen in de
     bestemmingsreserve gestort. In 2021 gaan we verder met de transformatie opgave.
2. De eerste investeringsvoorstellen van de Investeringsagenda ontvangt u over leefbaarheid
     en herinrichting industrieterreinen (deelprogramma 3A Economie, 2.1.3). We betalen de
     investeringen uit de jaarlijkse begrotingsruimte. Vanuit de bestemmingsreserve Kapitaallasten
     Investeringsagenda ramen wij vanaf 2024 een bijdrage van € 920.000 jaarlijks.
3. De ontwikkeling van de Algemene reserve laat zien dat we tot 2025 een solvabiliteit van
     minimaal 30% hebben.
4. We hebben geen rekening gehouden met de effecten van de herverdeling van het
     Gemeentefonds op onze rijksinkomsten of voor de Investeringsagenda.
5. De beschikbare begrotingsruimte 2021 willen we inzetten voor de tekorten die we voorzien
     binnen het sociaal domein.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               126 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>We willen meer begrotingsruimte realiseren
        e
In de 1 begrotingswijziging 2021 en de Perspectiefnota 2022-2025 komen we met voorstellen
voor (structurele) dekking van de kosten van het sociaal domein. Nu wordt de beschikbare
begrotingsruimte (€ 459.000 in 2021) hiervoor gebruikt. Realiseren van begrotingsruimte vinden
we belangrijk omdat:
● we voor het sociaal domein structurele tekorten voorzien;
● de voorgenomen investeringen eerst dekking vragen uit de begrotingsprogramma’s en we
   willen aanvullend beroep doen op de bestemmingsreserve Kapitaallasten Investeringsagenda.
   Dit vraagt dus om inhoudelijke bijstellingen, een scherp begrotingsbeleid en financieel beheer;
● scherp begrotingsbeleid en financieel beheer is ook nodig omdat tegenvallers niet langer
   uit Algemene reserve gedekt kunnen worden, zonder daarbij aanpassingen te doen in
   investeringsambities;
● we een vermindering van de Algemene uitkering verwachten.
We houden deze ontwikkelingen nauwlettend in de gaten en zoals hierboven al aangekondigd
nemen we dit mee bij de opstelling van de Perspectiefnota 2022-2025.
Besluitvorming
In het kader van deze programmabegroting vormen alleen de budgetten,
vervangingsinvesteringen en projecten voor 2021 een beslispunt. Voor de volgende jaren is dat
afhankelijk van uw wensen op dat moment. De informatie over de jaren 2022-2024 is wel van
belang om te beoordelen hoe de begrotingspositie er in de komende jaren uit ziet.
Een paar aanpassingen in budgetten
Jaarlijkse budgetten
Een belangrijke factor voor de financiële positie vormt altijd de ontwikkeling van de Algemene
uitkering. De Meicirculaire 2020 liet een voordelig beeld zien van de gemeentefinanciën.
Vanwege corona zijn de uitkeringen voor 2020 en 2021 'bevroren'.
We verwachten een dalende Algemene uitkering
Voor 2022 staat de start van de herijking van de Algemene uitkering gepland. Met de kennis die
we nu hebben, kunnen we vaststellen dat vanaf 2022 de gemeenten met stedelijke gebieden er
op vooruit gaan en dat de plattelandsgemeenten, zoals Bronckhorst, flink moeten inleveren. Het
verwachte effect daarvan is dat Bronckhorst, op termijn, € 2 mln per jaar minder krijgt (€ 60 per
inwoner). We nemen de effecten van circulaires pas mee in planningsdocumenten, wanneer de
effecten door het Rijk ook financieel vertaald zijn.
Voor de bijdrage aan VNOG volgen we een andere aanpak
Voor de bijdrage aan het samenwerkingverband VNOG geldt vanaf 2021 een nieuwe
berekeningsmethodiek, gebaseerd op de uitgaven veiligheid binnen de Algemene uitkering. Nu
het zover is, blijkt dat de ontwikkeling van die parameter voordelige gevolgen voor Bronckhorst
geeft (€ 304.000).
De bouwleges geven ons geen meeropbrengst van € 1 miljoen
We werken binnen deze programmabegroting met de afgesproken verhoging van 28% van de
leges voor titel 2 Fysieke leefomgeving (bouwleges). We zitten daarmee op het gemiddelde
niveau van de omliggende gemeenten. Daarmee halen we echter niet de veronderstelde
€ 1 miljoen aan meeropbrengst, maar € 210.000. U hebt hierover eerder een actieve
informatievoorziening van ons ontvangen.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               127 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>We stellen voor om deze fout als volgt op te lossen:
 Invulling meeropbrengst bouwleges                           2021          2022   2023        2024
 Teveel geraamde meeropbrengst                   S           -790           -790   -790        -790
 Volumestijging door bouwinitiatieven            S            187            187    187         187
 Inkomstentekort begroting 2021-2024             S           -603           -603   -603        -603
 Geen lagere leges voor duurzaamheid             S              50            50     50          50
 Verlaging kosten uitvoering Omgevingswet        I            150
 Uitvoering dienstverlening RO                   I              50            50
 Maatregelen in programmabegroting                            250            100     50          50
 Uit de begrotingsruimte 2021-2024                           -353           -503   -553        -553
+ = minder lasten; - = meer lasten
Vervangingsinvesteringen
Voor de begroting maken de lasten van het investeringsplan 2021-2024 deel uit van de
geautoriseerde budgetten per programma. De investeringen van de Investeringagenda hebben
niet die directe goedkeuring voor uitvoering. Voor ieder voorstel van de Investeringsagenda
ontvangt u van ons een afzonderlijk raadsvoorstel waarin de uitwerking van die opgave staat en
de totale financiering daarvan. In de programmabegroting en in de jaarstukken maken we in de
financiële begroting wel duidelijk hoe de Investeringsagenda zich ontwikkelt.
We noemen de vervangingsinvesteringen en de geraamde projecten gedetailleerd bij de
programma’s bij het onderdeel “Wat mag het kosten” en in de Algemene dekkingsmiddelen en
overhead (3.1.2).
De investeringen zijn als volgt over de programma's verdeeld:
Geplande investeringen (exclusief Investeringsagenda)
 Programmanaam                             Investering       2021          2022   2023        2024
 Zorg en ondersteuning                               -            -            -      -           -
 Wonen en leefomgeving                          6.933           54           116    204         316
 Bedrijvigheid en ontwikkeling                     165           1            17     17          17
 Bestuur                                            30            -            -      -           -
 Middelen en overhead                              459           3            76     98          96
 Totaal kapitaallasten investeringen            7.587           58           210    318         429
+ = stijging budget; - = daling budget
Reserves
De Algemene reserve zetten we in voor investeringen die bijdragen aan onze doelen. Voor de
inhoudelijke toelichting op de omvang van de Algemene reserve verwijzen we naar de toelichting
op de balanspositie (3.3.2). De projecten met een bijdrage uit de Algemene reserve voldoen aan
de bestedingscriteria volgens de nota Reserves en voorzieningen Bronckhorst.
Hieronder leest u hoeveel kosten we dekken met een bijdrage vanuit de Algemene reserve of
bestemmingsreserves en hoe ze over de programma's zijn verdeeld:
Geplande projecten
 Programmanaam                             Investering       2021          2022   2023        2024
 Zorg en ondersteuning                               -        198           -233    -54          86
 Wonen en leefomgeving                         21.875         440            235      -         492
 Bedrijvigheid en ontwikkeling                 11.525         115             10      -         428
 Bestuur                                             -            -            -      -           -
 Middelen en overhead                           1.573         524            407    350         292
 Totaal projecten                              34.973       1.277            418    296      1.298
+ = gebruik van reserve; - = bedrag naar reserve
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst             128 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>In het jaar 2024 halen we voor Programma 2 Wonen en leefomgeving (2.1.2) en voor Programma
3 Bedrijvigheid en ontwikkeling (2.1.3) de aanvullende dekking voor kapitaallasten van de
Investeringsagenda uit de gelijknamige bestemmingsreserve. Vanaf dat moment zal de
Algemene reserve aflopen naar de solvabiliteitsgrens van 30% van het totale vermogen.
De verwachtingen voor het sociaal domein en andere risico's
Het sociaal domein vraagt om meer budget
Het sociaal domein blijft ons uitdagingen bieden. De lijnen zoals we die vorig jaar hebben uitgezet
houden we vast; we werken aan meer verbinding tussen welzijnsactiviteiten en zorg, aan het
centraal zetten van het dagelijks leven van een inwoner en we zoeken naar betere manieren om
dit te organiseren en ondersteunen. Dat dit niet eenvoudig is, is ook duidelijk. We zien nog steeds
een stijging van (complexe) zorg bij jeugdigen, een trend die we nog niet kunnen keren. Interactie
met elkaar vraagt veel aandacht en de beschikbare financiële middelen zijn structureel te weinig
voor datgene wat we nodig achten qua zorg. Met name bij jeugdzorg zien we dat spanningsveld.
Ook is er momenteel onzekerheid hoe de instroom in de Participatiewet zich ontwikkelt. Herstelt
de arbeidsmarkt zich snel, of gaat dit langer duren. Ook de eerder genoemde herijking van het
Gemeentefonds kan negatieve gevolgen hebben voor het sociaal domein.
Wat weten en kunnen we in deze programmabegroting doen?
                                              e
Op basis van recente informatie in de 2 tussenrapportage 2020 constateren wij blijvende
tekorten voor het sociaal domein. De inzet voor de transitie die met het beleidskader van 2019
is gekozen blijkt niet voldoende om binnen het budget te blijven. Dit komt door ontwikkelingen
die buiten onze invloedssfeer liggen (abonnementstarief, kosten voorzieningen jeugdzorg). In het
opstellen van deze programmabegroting voor 2021 kon dit inzicht nog niet ten volle meegenomen
en worden en een volledig beeld van de effecten van het lopende jaar 2020 hebben we nu ook
nog niet.
We benutten al de mogelijkheden die we hebben om grip en zicht te krijgen op de ontwikkeling
van het sociaal domein. De landelijke ontwikkelingen en keuzes van het Rijk geven geen
perspectief op (voldoende) compensatie of beleidsaanpassingen. De jaarlijkse tekorten zien we
oplopen met € 2,2 miljoen per jaar voor jeugzorg (€ 725.000), Wmo (€ 1,2 miljoen) en participatie
(€ 250.000). Voor de tekorten in het sociaal domein in 2020 hadden we incidentele oplossingen.
De aanvullende opgave voor het sociaal domein, naast de bestaande transformatie, is groot, zie
hiervoor onderstaande tabel. Daar hebben we nu geen oplossingen voor.
De bestemmingsreserve sociaal domein laat de volgende ontwikkeling zien:
 Verloop bestemmingsreserve sociaal domein                                      wijziging       effect
 Stand per 1 januari 2021                                                                         978
 Toevoeging Perspectiefnota 2021                                                                2.000
 Uitname stand t/m 1e tussenrapportage 2020                                       -2.188
 Toevoeging 2e tussenrapportage 2020                                                  617
 Voorzien resultaat 2020:                                                                      -1.571
 Begroot resultaat concept begroting 2021                                            -198
 Voorzien extra tekort n.a.v. tussenrapportages 2020                              -2.188
 Voorzien resultaat begroting 2021:                                                            -2.386
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               129 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre> Verloop bestemmingsreserve sociaal domein                                       wijziging        effect
 Onzekerheden over 2021 (1e bewijzigingswijziging 2021):
 Inschatting regionale inkoop (1e begrotingswijziging 2021)                                      -1.100
 Doorloop Open house jeugd en wmo (1e begr.wijz. 2021)                                               pm
 Stand bestemmingsreserve na verwerking resultaat 2020 en 2021                                   -2.079
 Voorstel extra toevoeging aan bestemmingsreserve 2021                                              459
 Nog te realiseren dekking voor tekorten sociaal domein tot en met 2021                          -1.620
 + = minder lasten; - = meer lasten
Duidelijk is dat we voor de tekorten in het sociaal domein nog meer voorstellen zullen doen voor
2021 en de jaren erna.
 Ontwikkeling sociaal domein                                 2021          2022      2023         2024
 Stand programmabegroting 2021-2024                           -198           233        54           -86
 Gevolgen tussenrapportages 2020                            -2.188        -2.178   -2.178        -2.178
 Bekende ontwikkelingen voor 2021                           -2.386        -1.945   -2.124        -2.264
 Inschatting regionale inkoop (1e begrotingswijziging
 2021)                                                      -1.100
 Overige ontwikkelingen (1e begrotingswijziging 2021)           pm
 Resterend voorziene tekort sociaal domein                  -3.486        -1.945   -2.124        -2.264
 + = minder lasten; - = meer lasten
Structurele uitdaging in het sociaal domein
We stellen onze meerjarige verwachtingen voor het sociaal domein bij op grond van de informatie
          e
uit de 2 tussenrapportage. We zien dat het jaarlijkse structurele tekort op het sociaal domein
oploopt met € 2,2 miljoen per jaar. De incidentele aanvulling in 2021 van de bestemmingsreserve
                                                                                           e
Sociaal domein van € 2 miljoen is onvoldoende om dat op te kunnen opvangen. In de 1
begrotingswijziging 2021 werken we de exacte bedragen uit omdat we dan ook weten welke
gevolgen de Septembercirculaire 2020 nog heeft voor het geschetste beeld. En doen we een
voorstel voor de noodzakelijke aanvullende dekking voor 2021.
Er zijn opnieuw keuzes nodig om het budget en de uitgaven structureel in balans te brengen. Dit
vergt onderzoek en politieke afweging. We gaan daarbij eerst kijken wat er binnen het sociaal
domein opgelost kan worden, nu denken we bijvoorbeeld al aan de doorontwikkeling van de
toegang met een aanscherping van de indicatiestelling en een herijking van onze beleidskaders
waar deze wellicht minder ruimhartig ingericht kunnen worden.
Risico's
De financiële positie van Bronckhorst is gezond. Natuurlijk blijven jaarlijks maatregelen nodig om
de dynamische wereld van de Algemene uitkering of nieuwe uitvoeringseisen te kunnen invullen.
Risicomanagement heeft onze blijvende aandacht. In de paragraaf Weerstandsvermogen en
risicobeheersing (2.2.2) hebt u hierover meer kunnen lezen. Onze aandacht gaat vooral uit
naar de ontwikkelingen binnen het sociaal domein (deelprogramma 1B Toegang en individuele
voorzieningen), de toekomstige opgaven (Investeringsagenda) en corona.
De Investeringsagenda
Voor de Investeringsagenda maken we afspraken die we vastleggen in de nota Reserves
en voorzieningen, zodra deze programmabegroting is vastgesteld. De investeringen die we
gaan doen, leiden tot kosten die we jaarlijks op moeten kunnen vangen, de kapitaallasten. Dat
kunnen we niet realiseren binnen de (jaarlijkse) begrotingsruimte. Voor € 680.000 hebben we
hiervoor ruimte in de begroting. De rest (€ 920.000) komt uit de gevormde bestemmingsreserve
Kapitaallasten Investeringsagenda. Voor de Investeringsagenda hebben we afspraken over de
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                 130 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>solvabiliteit, het meenemen van de raad bij concrete uitvoeringsvoorstellen, het volgen van de
werkelijke bestedingen en de inzet van begrotingsruimte en de bestemmingsreserve. Hieronder
lichten we toe hoe we die afspraken hebben ingevuld voor deze programmabegroting.
Onze solvabiliteit blijft minimaal 30%
In de bestemmingsreserve zit € 23,8 miljoen. Voor de Investeringsagenda verwachten we hieruit
     e
de 1 opname in 2024. Tot die tijd komen de kosten volledig uit de begrotingsruimte.
Hieronder staat de solvabiliteit geraamd voor de komende 4 jaar.
 Ontwikkeling percentage solvabiliteit                      2020        2021     2022       2023       2024
 Solvabiliteit                                                 63        58,2     58,8       43,7       43,5
 Solvabiliteit exclusief bestemmingsreserve                    63        30,4     30,2       22,4       22,6
 Kapitaallasten Investeringsagenda
De Investeringsagenda start in 2021 met de eerste voorstellen
We beginnen met de eerste projecten voor Vitale kernen, zoals de Bloemenbuurt Zelhem en
de herinrichting van het industrieterrein in Zelhem (deelprogramma 3A Economie). Voor de
investeringen in onderwijs en sport (deelprogramma 2B Aantrekkelijke leefomgeving) hebben we
u richtinggevende voorstellen voorgelegd (VO-school Vorden en de voetbalvelden in Hengelo,
Keijenborg en Vorden).
We rapporteren over de bestedingen binnen de Investeringsagenda en de ontwikkeling van de
solvabilteitsratio ieder jaar in de financiële begroting
Hieronder staan de investeringen van de Investeringsagenda. In tijd wordt dit overzicht steeds
gedetailleerder, de 'grote' bedragen vallen uiteen naar concreet vastgestelde projecten zoals de
bouw van de VO-school in Vorden. Voordat we starten met de uitvoering van een investering
leggen we dat uitgewerkte voorstel ter goedkeuring voor aan de raad en geven daarin aan wat de
jaarlijkse kosten daarvan zijn en waar we dat uit willen betalen; uit de lopende begroting of uit de
bestemmingsreserve. Na die goedkeuring door de raad komt het als een concreet project in het
monitoringsoverzicht.
Hieronder tonen we de ontwikkeling van de Investeringsagenda en het solvabiliteitsratio volgens
de ramingen in deze programmabegroting. Concrete uitvoeringsvoorstellen hebben we nog niet
ter goedkeuring aan u voorgelegd.
 Investeringsagenda                             netto   2021         2022     2023      2024 Totale
                                          investering                                         investeringslast
 Investeren in Onderwijs                      13.200         -           -     -99       -528        17.408
 Investeren in Sport                           8.000         -           -     -60       -320        10.550
 Investeren in Leefbaarheid                   10.000       -7         -65     -129       -650        11.687
 Investeren in Bedrijventerreinen              1.400      -10         -91      -90        -89          1.636
 Totale kapitaallasten                        32.600      -18        -156     -378     -1.587        41.281
 Dekking uit begrotingsruimte                              18         156      378        667        17.481
 Dekking uit bestemmingsreserve
 Kapitaallasten Investeringsagenda                           -           -        -      -920        23.800
 Solvabiliteitspercentage                               58%          59%      44%        44%
+ = minder lasten; - = meer lasten
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                      131 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>3.3.2. De balans in het kort
Balansprognose
De geprognosticeerde balansposities, aan het einde van een kalenderjaar, staan in het volgende
overzicht:
 Activa                                   2019         2020          2021       2022      2023      2024
 Vaste activa
 Materiële vaste activa                 60.916       64.780       66.234      64.264    92.739    90.501
 Financiële vaste activa                 9.302        9.137         9.034      9.026     9.019     9.012
 Vlottende activa
 Grondexploitaties (voorraden)           2.242
 Rekening-courantverhouding met het     10.983        2.569             -          -         -          -
 Rijk
 Vorderingen op openbare lichamen        5.254        4.250         4.250      4.250     4.250     4.250
 Overige vorderingen                     2.164        3.500         3.250      3.000     3.000     3.000
 Liquide middelen                          281          250           250        250       250       250
 Overlopende activa                      2.302        2.500         2.500      2.500     2.500     2.500
 Totaal                                 93.444       86.986       85.518      83.290   111.758   109.513
 Passiva                                2019         2020         2021       2022       2023      2024
 Eigen vermogen
 Algemene reserve                     44.512      45.586        17.880      17.635    17.635    17.635
 Bestemmingsreserves                  13.146        9.181       31.912      31.302    31.181    30.018
 Voorzieningen                        10.124        9.684        9.678       9.707     9.718     9.440
 Vaste schulden
 Leningportefeuille                   15.935      14.886        13.843      12.797    11.765    10.858
 Op te nemen leningen                       -            -       3.585       3.260    32.899    33.003
 Vlottende passiva
 Overige schulden                      7.489        5.000        6.000       6.000     6.000     6.000
 Overlopende passiva
 Verplichtingen                        1.791        2.500        2.500       2.500     2.500     2.500
 Voorschotbedragen specifiek             447          150          120          90        60        60
 bestedingsdoel
 Totaal                               93.444      86.986        85.518      83.290   111.758   109.513
Toelichting activa
Vaste activa
Onder de materiële vaste activa zetten wij de investeringen met een economisch nut en de
investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut. De financiële vaste activa
zijn kapitaalverstrekkingen en uitgeleende gelden aan verbonden partijen en overige leningen,
waaronder de personeelshypotheken. Investeringen hebben een economisch nut wanneer
ze verhandelbaar zijn, kunnen bijdragen aan het realiseren van opbrengsten of verkoopbaar
zijn. De investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut zijn alle materiële
investeringen, die niet vallen onder investeringen met een economisch nut. Sinds 2017 activeren
wij ook deze investeringen. Voorbeelden hiervan zijn onze wegen, bruggen en openbaar groen.
Ontwikkeling vaste activa
In de ontwikkeling van de vaste activa nemen wij de geraamde investeringen vanuit de
beschikbaar gestelde kredieten tot en met 2020, het investeringsplan 2021-2024 en de
investeringen zoals deze zijn opgenomen in de Investeringsagenda mee. De geraamde
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                   132 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>investeringen en de kapitaallasten daarvan staan in de programma's en de financiële begroting
(3.1.2) genoemd. De kapitaallasten van die investeringen verwerken we in de ramingen van de
programma’s. Vervangingsinvesteringen in riolering komen ten laste van de hiervoor gevormde
voorziening. Op basis van de Investeringsagenda, het vervangingsplan en de beschikbare
kredieten tot en met 2020 investeren we de komende jaren in totaal € 36,3 mln.
Bij de financiële activa hebben wij de aflossingen verwerkt.
Vlottende activa
Voorraden kavels
De beschikbare kavels zijn verkocht. Voor de planperiode hebben we geen grondexploitaties in
ontwikkeling.
Rekening-courantverhouding met het Rijk
De rekening-courantverhouding geeft het financieringsoverschot weer. Die moeten wij
beleggen als schatkistbankieren bij het Rijk. Door de investeringen, de uitvoering van
de Investeringsagenda en het gebruik van de Algemene reserve, bestemmingsreserves
en voorzieningen loopt dat financieringsoverschot terug en zullen wij vanaf 2021
financieringsmiddelen moeten aantrekken.
Vorderingen op openbare lichamen, overige vorderingen, liquide middelen en overlopende activa
Voor deze balans hebben we voor deze posten een stelpost opgenomen. De cijfers hebben we
afgeleid uit de Jaarstukken 2019.
Toelichting passiva
Eigen vermogen
Reserves
 Soorten                                     2020            2021           2022     2023       2024
 Algemene reserve                          45.586          17.880         17.635   17.635     17.635
 Bestemmingsreserves                        9.181          31.912         31.302   31.181     30.018
 Totaal                                    54.766          49.792         48.937   48.816     47.653
Ontwikkeling reserves in 2021
 Specificatie                                         Saldo begin       Vermeer-  Vermin- Saldo einde
                                                              jaar      deringen deringen         jaar
 Algemene reserve                                          45.586                  27.705     17.880
 Algemene reserve                                          45.586              -   27.705     17.880
 Duurzaam ruimtegebruik bedrijventerreinen                    412                     412            -
 Minima                                                         51                      5           46
 Sociaal Domein                                               978          2.000    2.188         790
 Bovenwijkse voorzieningen                                  1.871                               1.871
 Kapitaallasten Investeringsagenda                                -       23.800              23.800
 Derving Nuon dividend                                        861                     287         574
 Gemeentehuis                                               5.007                     177       4.830
 Bestemmingsreserves                                        9.181         25.800    3.069     31.912
 Totaal reserves                                           54.766         25.800   30.774     49.792
Algemene reserve
De Algemene reserve hebben wij voor het opvangen van onverwacht tegenvallers. Daarnaast
zoeken we, binnen de verslaggevingsregels, naar passende mogelijkheden om de reserve
in te zetten om structureel een meerwaarde te creëren voor Bronckhorst. Op basis van de
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               133 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>besluitvorming over de Perspectiefnota 2021, gaan wij € 23,8 mln. apart zetten voor de opgaven
die wij voor de toekomst van Bronckhorst zien. Meer hierover leest u in de paragraaf Financiering
(2.2.4) en bij de financiële positie (3.3.1).
Bestemmingsreserves
Duurzaam ruimtegebruik bedrijventerreinen
Tot en met 2017 is de reserve gebruikt voor het 'Uitvoeringsplan Herstructurering, Revitalisering
en Transformatie bestemming bedrijventerreinen Bronckhorst'. De nog beschikbare middelen
zetten wij in voor de herinrichting van de industrieterreinen, één van onze opgaven in de
Investeringsagenda (3.3.1).
Minima
De reserve is bedoeld voor het verstrekken van eenmalige bijdragen aan inwoners voor het
opvangen van onverwachte kosten, waarvoor ze geen beroep kunnen doen op bestaande
regelingen (bijstand). We geven een bijdrage van maximaal € 5.000 per betreffende inwoner.
Sociaal domein
Bij de centralisatie van de jeugdzorg, participatie en de maatschappelijke ondersteuning heeft de
raad bepaald dat de uitvoering moet passen binnen de ontvangen rijksvergoedingen aangevuld
met de op dat moment al beschikbare eigen middelen. De overschotten (vanaf 2014) op de
budgetten voor het Sociaal domein zijn toegevoegd aan deze bestemmingsreserve.
De reserve zetten wij in om de tekorten binnen het Sociaal domein af te dekken. Daarnaast
gebruiken we deze reserve voor innovatieve initiatieven om de transformatie te realiseren. Eind
2020 is de bestemmingsreserve leeg. Daarom hevelen wij € 2 mln van de Algemene reserve over
naar deze bestemmingsreserve zodat de transformatie voortgezet kan worden.
Bovenwijkse voorzieningen
Bij ruimtelijke ontwikkelingen die ruimtebeslag tot gevolg hebben, vragen wij een bijdrage van
de aanvrager op basis van de Nota 'Bovenwijkse voorzieningen'. De vergoedingen storten we
in de reserve. In februari 2017 is een actualisering van de prioriteiten in de nota vastgelegd op
basis waarvan we nu de bestedingen doen. Deze hebben betrekking op parkeren Bronckhorst,
dorpsranden en landschap en het vastgoedtransitiefonds. We kijken hoe deze reserve kan
bijdragen aan de geformuleerde investeringsopgaven.
Kapitaallasten Investeringsagenda
In de Perspectiefnota 2021-2024 is de vorming van een bestemmingsreserve Kapitaallasten
Investeringsagenda voorgesteld. Het gebruik en de inzet daarvan hebben we bij de financiële
positie (3.3.1) beschreven) We nemen dit op in de Nota 'Reserves en voorzieningen'. Met deze
bestemmingsreserve kunnen wij de toekomstige opgaven van Bronckhorst financieren en blijft
onze Algemene reserve nog robuust genoeg.
Derving Nuon dividend
Een deel van de boekwinst op de Nuon-aandelen is afgezonderd in deze bestemmingsreserve.
De reserve valt jaarlijks gedeeltelijk vrij ten gunste van de exploitatie om het gemis aan
dividendbaten op te vangen. De laatste bijdrage is in 2025.
Gemeentehuis
Voor de (gedeeltelijke) dekking van de kapitaallasten van het gemeentehuis en de gemeentewerf
hebben wij uit de opbrengst van de verkoop van de voormalige gemeentehuizen en de
werkplaats in Hengelo deze reserve gevormd. Jaarlijks komt een gedeelte vrij ten gunste van de
exploitatie. Daarnaast is 2/3e deel van de 'IZA-middelen' in deze bestemmingsreserve gestort
voor de dekking van kapitaallasten van de aangebrachte (extra) personeelsvoorzieningen.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                134 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>Voorzieningen
 Soorten                                      2020           2021           2022     2023       2024
 Egalisatievoorzieningen                      2.536         2.543          2.540    2.616       2.389
 Risicovoorzieningen                          4.859         4.773          4.733    4.605       4.499
 Voorziening middelen derden                  2.289         2.363          2.434    2.497       2.551
 Totaal                                       9.684         9.678          9.707    9.718       9.440
Ontwikkeling voorzieningen in 2019
 Specificatie                                         Saldo begin       Vermeer-  Vermin- Saldo einde
                                                              jaar      deringen deringen         jaar
 Onderhoud gemeentelijke gebouwen                           1.465            532      677       1.320
 Onderhoud sportaccommodaties                               1.071            319      167       1.223
 Egalisatievoorzieningen                                    2.536            851      844       2.543
 Bedrijvenpark A18                                            367                                 367
 Wethouders wachtgeld/pensioen vóór herindeling             1.661              1       99       1.563
 Wachtgeld wethouders                                         219             29       39         209
 Pensioen wethouders                                        2.613             80       59       2.634
 Risicovoorzieningen                                        4.859            110      196       4.773
 Re-integratietrajecten                                         83                                  83
 Rioolheffing                                                     -        1.031    1.030            1
 Afvalstoffenheffing                                              -                                  -
 Afkoop onderhoud graven                                    2.184            298      224       2.257
 Reparatie 3e jaar WW                                           21                                  21
 Voorziening middelen derden                                2.289          1.328    1.254       2.363
 Totaal voorzieningen                                       9.684          2.289    2.295       9.678
Egalisatievoorzieningen
Onderhoud gemeentelijke gebouwen en sportaccommodaties
Om de jaarlijkse exploitatielasten voor het onderhoud te egaliseren hebben we voor de
gemeentelijke gebouwen en sportaccommodaties een voorziening. Stortingen berekenen wij op
basis van het onderhoudsplan en die zijn het gemiddelde van wat er voor de planperiode nodig is
aan budget. Alle onderhoudskosten worden uit de voorziening gedekt. Meer hierover is te lezen
in de Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (2.2.3).
Risicovoorzieningen
Bedrijvenpark A18
De gemeente Doetinchem is grondgebiedgemeente voor het A18 Bedrijvenpark. We verwachten
een nadelig exploitatieresultaat. Voor het aandeel van Bronckhorst in het verlies hebben we
deze voorziening getroffen. Het risico vindt zijn oorsprong in de Samenwerkingsovereenkomst
bedrijventerreinen West Achterhoek (SOK).
Wethouders wachtgeld/pensioen vóór herindeling
Dit betreft de uit te keren pensioenen en wachtgelden aan wethouders van de voormalige
gemeenten. De omvang van de voorziening bepalen wij periodiek op basis van actuariële
berekeningen.
Wachtgeld wethouders
De gemeente loopt het risico dat zij wachtgeld moet uitbetalen aan voormalige wethouders.
Daarvoor hebben wij een voorziening getroffen die een gedeelte van het maximale risico afdekt
(25%). Het wachtgeld is gebaseerd op de rechten zoals die zijn vastgelegd in de Wet APPA.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               135 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>Pensioen wethouders
Bij de opbouw van pensioenen voor wethouders van Bronckhorst storten we jaarlijks een bedrag,
overeenkomend met de toename van de opgebouwde rechten, in de voorziening. De uitbetaling
van de pensioenen komt ten laste van de voorziening.
Voorziening middelen derden
Re-integratietrajecten
Op het salaris van de ambtenaren houden we de premie in voor 'Werkhervatting gedeeltelijk
arbeidsgeschikten' (WGA) en storten deze in de voorziening. Uit de voorziening bekostigen we
re-integratietrajecten.
Rioolheffing
In de tariefberekening voor rioolheffing houden wij rekening met investeringslasten van
vervangingen. Hiermee beogen we een gelijkmatig verloop van het tarief. De ruimte die hierdoor
ontstaat in de exploitatie voegen we aan de voorziening. De voorziening gebruiken we om
vervangingsinvesteringen af te boeken. Meer hierover is te lezen in de Paragraaf Onderhoud
kapitaalgoederen (2.2.3).
Afkoop onderhoud graven
Het onderhoud van graven kan worden afgekocht. De afkoopsommen storten wij in deze
voorziening. Jaarlijks valt een deel van de afkoopsom vrij en wordt als dekking van de
onderhoudskosten ten gunste van de exploitatie gebracht. Meer hierover is te lezen in de
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen (2.2.3).
Reparatie 3e jaar WW
De opbouw en de maximale duur van de WW-uitkering zijn per 1 januari 2016 verkort door
wijzigingen in de Wet werk en zekerheid. In de Cao Gemeenten 2016-2017 is afgesproken om
deze versoberingen van de WW te repareren. Om de reparatie-uitkering te bekostigen, wordt
vanaf 1 januari 2018 een kostendekkende werknemerspremie geheven waarmee gemeenten
zelf het derde jaar WW kunnen financieren. De geïnde premie storten we in deze voorziening
gestort. Eventuele uitkeringen worden hieruit bekostigd.
Vaste schulden
Leningportefeuille
Van het verloop, de jaarlijkse rentelast en de resterende looptijd kunnen wij het onderstaande
beeld geven.
Verloop leningen
 Ontwikkeling                                                2021          2022    2023        2024
 Schuldrest per 1 januari                                  14.886         13.843 12.797      11.765
 Reguliere aflossingen                                      1.043          1.047  1.032         907
 Vervroegde aflossingen
 Schuldrest per 31 december                                13.843         12.797 11.765      10.858
 Rentelast boekjaar
 Gemiddeld rentepercentage                                  4,5%           4,5%    4,5%        4,5%
 Looptijd schuldrestant per 31 december
 - looptijd < 5 jaar                                        3.999          3.869  3.914       4.503
 - looptijd tussen 5 en 10 jaar                             2.240          1.740  1.080            -
 - looptijd langer dan 10 jaar                              7.604          7.188  6.771       6.354
Op de aangetrokken geldleningen (bestaande leningenportefeuille) betalen we gemiddeld 4,5%
rente.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst              136 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>Vlottende passiva / Overlopende passiva
Voor de balans hebben wij de vlottende passiva en overlopende passiva als stelpost opgenomen.
De cijfers hebben we afgeleid uit de Jaarstukken 2019.
Jaarlijks terugkerende verplichtingen
De jaarlijks terugkerende, arbeidskosten gerelateerde, verplichtingen van een vergelijkbaar
volume (niet opgenomen vakantiedagen, wachtgelden, e.d.) nemen we op in de exploitatie. Voor
pensioenen en wachtgelden van (voormalige) wethouders hebben we toereikende voorzieningen
gevormd. De omvang van deze voorzieningen toetsen wij regelmatig en passen de omvang zo
nodig aan.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst             137 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst 138 van 153</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>4. BIJLAGEN
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst 139 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>4.1. Kerngegevens
Maatstaven                                                        1-1-2020   1-1-2020  1-1-2021
                                                                  Schatting  Werkelijk Schatting
Sociale structuur
Aantal inwoners                                                      36.155    36.052    35.884
van 0 t/m 17 jaar                                                     6.318     6.254     5.986
van 18 t/m 64 jaar                                                   20.500    20.361    20.317
van 65 t/m 74 jaar                                                    5.358     5.317     5.441
van 75 jr en ouder                                                    3.979     4.120     4.140
Aantal periodieke bijstandsgerechtigden:                                339       340       340
Pw (Participatiewet (voorheen Wwb)                                      293       293       293
Bbz                                                                       6          6         6
Periodieke uitkeringen ingevolge de IOAW                                 39         39        39
Periodieke uitkeringen ingevolge de IOAZ                                  1          2         2
Aantal leerlingen
Leerlingen Voortgezet Onderwijs                                         377       377       377
Fysieke structuur
Oppervlakte gemeente                                                 28.643    28.642    28.642    ha
Land                                                                 28.350    28.347    28.347    ha
Binnenwater                                                             293       295       295    ha
Lengte van wegen                                                     847,50    847,50    847,50   km
Asfaltwegen                                                          496,00    496,00    496,00   km
Betonwegen (buitengebied)                                              6,50       6,50      6,50  km
Klinkerwegen                                                         166,00    166,00    166,00   km
Zandwegen                                                            179,00    179,00    179,00   km
Verharde wegen (asfalt- beton en klinkerwegen):                      666,00    666,00    666,00   km
In de kom                                                            156,00    156,00    156,00   km
Buiten de kom                                                        510,00    510,00    510,00   km
Groenbeheer binnen de bebouwde kom
Bomen                                                                13.500    13.464    13.500     st
Bermen                                                             120.000    123.385   120.000   m2
Gazons                                                             490.000    531.445   532.000   m2
Bosplantsoen                                                       260.000    261.197   260.000   m2
Hagen                                                                13.000    14.101    14.000   m1
Plantsoen                                                          105.000    100.483   101.000   m2
Aantal woningen (BAG code en -gebruiksdoel)
01 woonfunctie                                                       16.239    16.331    16.360
11 bijeenkomstfunctie                                                   194       201       203
31 gezondheidszorgfunctie                                               541       582       582
41 industriefunctie                                                   1.769     1.774     1.781
51 kantoorfunctie                                                       241       243       241
61 logiesfunctie                                                        493       500       500
71 onderwijsfunctie                                                      35         35        35
76 sportfunctie                                                          49         49        50
81 winkelfunctie                                                        354       355       355
91 overige gebruiksfunctie                                              689       691       690
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst               140 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>4.2. Samenstelling bestuursorganen
Gemeenteraad
Zetelverdeling                                                    Zetels            %
CDA                                                                               7                 28%
GBB                                                                               6                 24%
VVD                                                                               4                 16%
GL                                                                                3                 12%
PvdA                                                                              2                  8%
D66                                                                               2                  8%
CU-SGP                                                                            1                  4%
Totaal                                                                           25                100%
De samenstelling van de raad leest u op de gemeentelijke website.
College van burgemeester en wethouders
Marianne Besselink - burgemeester
                                Demografische ontwikkeling
                                ● Openbare orde en veiligheid
                                ● Handhaving
                                ● Communicatie algemeen
                                ● Bedrijfsvoering (P&O, I&A, facilitaire zaken en dienstverlening)
                                ● Recreatie, toerisme en evenementenbeleid
                                ● Burgerzaken
                                ● Algemeen Bestuur Regio Achterhoek
Evert Blaauw - wethouder GBB (1e loco)
                                Dienstbare overheid, verbindend werken
                                ● Burgerparticipatie en bestuurlijke vernieuwing
                                   (gebiedsambtenaren)
                                ● Vitale kernen
                                ● Wonen
                                ● Verduurzaming woningvoorraad
                                ● Sport, cultuur, vrijwilligersbeleid, bibliotheekwerk, diversiteit
                                ● Zorg (jeugd, WMO, volksgezondheid)
                                ● Armoedebeleid
                                Gebiedsbestuurder voor Bronckhorst West
Willem Buunk - wethouder VVD (2e loco)
                                Omgevingsvisie & invoering Omgevingswet
                                ● Regionale samenwerking & EUREGIO
                                ● Economie en ondernemerschap
                                ● Arbeid en participatie
                                ● Financiën inclusief klimaatbegroting
                                ● Cultuurhistorie en monumenten
                                Gebiedsbestuurder voor Bronckhorst Noord en Midden
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                  141 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>Paul Hofman - wethouder Groen Links (3e loco)
                                Duurzaamheid
                                ● Algemene juridische en bestuurstaken
                                ● Ruimtelijke ordening
                                ● Natuur en landschap
                                ● Openbare ruimte (wegen en groen)
                                ● Energietransactie (alliantie met inwoners, ondernemers en
                                   partners)
                                ● Duurzaamheid en milieu
                                ● Grondstoffenbeleid
                                ● Onderwijs
                                ● Mobiliteit / verkeer en vervoer
                                Gebiedsbestuurder voor Bronckhorst Zuid en Oost
Bart Drewes - directeur/gemeentesecretaris
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst            142 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>4.3. Begrotingsuitgangspunten
Omschrijving uitgangspunt
Lasten (algemeen)
Prijsstijging (inflatie)                 1,8% (pbbp* in Meicirculaire 2020)
Dotaties onderhoudsvoorzieningen         1,8% (pbbp* in Meicirculaire 2020)
Subsidies                                Algemene subsidieverordening indexering met 1,8%. Voor gesloten
                                         budgetovereenkomsten gelden de indexatiebepalingen in de
                                         overeenkomsten
Gemeenschappelijke regelingen            Beginstand volgens Programmabegroting 2021-2024
Salarissen                               Indexering met 3,1% voor Cao-stijging en stijging sociale lasten
                                         (loonvoet sector overheid). Daarnaast doorrekening van periodieke
                                         verhogingen
Kapitaallasten                           Bestaande gegevens in Programmabegroting 2020-2023, aangevuld met
                                         het investeringsplan van de Perspectiefnota 2021-2024
Baten (algemeen)
Belastingen onroerende zaken (OZB)       1,8% (pbbp* in Meicirculaire 2020)
Overige belastingen                      1,8% (pbbp* in Meicirculaire 2020)
Rechten                                  Tarieven zijn kostendekkend
Leges                                    1,8% (pbbp* in Meicirculaire 2020) tot maximaal kostendekkend en
                                         rekening houdend met wettelijke voorschriften voor reisdocumenten en
                                         rijbewijzen
Overige opbrengsten                      1,8% (pbbp* in Meicirculaire 2020). Voor gesloten overeenkomsten
                                         gelden de indexatiebepalingen in de overeenkomsten
Overige uitgangspunten
Stelpost onvoorzien                      € 3,50 per inwoner
Prijspeil meerjarenperspectief           Constante prijzen (prijspeil jaarschijf 2021)
Algemene uitkering gemeentefonds         Meicirculaire 2020
Eenheden algemene uitkering              Vanuit feitelijke aantallen eenheden op 1-1-2020 prognose voor de stand
                                         op 01-01-2021
Kostenverdeling                          Afdelingsplannen 2020
Deel van de Algemene reserve voor        € 11.500.000
bufferfunctie (risicovermogen)
Rente extern
Bestaande opgenomen leningen             Basis is bestaande leningportefeuille
Nieuw op te nemen leningen               1,00%
Bestaande verstrekte leningen            Basis is bestaande leningportefeuille
Rekening courant
- krediet                                1maands Euriborrente plus 0,21%, medio 2020
- tegoed                                 1maands Euriborrente min 0,25%, medio 2020
Kortlopende uitzettingen /               Eonia
schatkistbankieren
Leverancierskrediet                      0% en betaling binnen 14 dagen
Rente intern
Rentetoevoeging reserves
- bestemmingsreserve afkoop              3,00%
onderhoud graven
Renteverdeling
- investeringen grondexploitatie         1,76%
- investeringen overig                   1,50%
*prijsontwikkeling van het bruto binnenlands product
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                             143 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>4.4. Overzicht geldende verordeningen
Hieronder staan de verordeningen die we bij de beleidsvorming betrekken per programma bij
elkaar weergegeven.
Programma 1 Zorg en ondersteuning
Aanwijzingsbesluit toezichthouder Participatiewet
Aanwijzingsbesluit toezichthouders Participatieconsulenten
Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz gemeente Bronckhorst 2016
Algemene subsidieverordening gemeente Bronckhorst 2014
Bankreglement Stadsbank Oost Nederland 2007
Beleid tot het toekennen en de handhaving van gehandicaptenparkeerplaatsen
Beleidsnotitie inburgering 2007
Beleidsplan mantelzorgbeleid 2018-2021 gemeente Bronckhorst
Beleidsplan Sociaal Domein
Beleidsregel participatiesubsidie 2015
Beleidsregel Taaleis Participatiewet gemeente Bronckhorst 2016
Beleidsregels Beschermd Wonen gemeente Bronckhorst 2020
Beleidsregels individuele subsidietoeslag gemeente Bronckhorst 2015
Beleidsregels jeugdhulp gemeente Bronckhorst
Beleidsregels kostendelernorm Participatiewet gemeente Bronckhorst 2015
Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning gemeente Bronckhorst
Beleidsregels maatschappelijke participatie en toeslagen gemeente Bronckhorst 2015
Beleidsregels Re-integratie Participatiewet gemeente Bronckhorst 2015
Beleidsregels Schuldhulpverlening gemeente Bronckhorst
Beleidsregels tegenprestatie gemeente Bronckhorst 2015
Beleidsregels verhaal Participatiewet gemeente Bronckhorst 2015
Beleidsregels vrijwilligersbijdrage voor uitkeringsgerechtigden PW, IOAW en IOAZ gemeente Bronckhorst
Compensatieregeling ozb maatschappelijke objecten gemeente Bronckhorst 2018
Debiteurenbeleid Wwb, IOAW en IOAZ gemeente Bronckhorst
Financieel besluit jeugdhulp gemeente Bronckhorst 2020
Financieel besluit maatschappelijke ondersteuning gemeente Bronckhorst 2020
Gemeenschappelijke regeling GGD Noord- en Oost Gelderland 2016
Mandaatbesluit beschermd Wonen
Mandaatbesluit Stadsbank Oost Nederland inzake schuldhulpverlening
Mandaatbesluit Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg en Wet zorg en dwang
Privacybeleid sociaal domein gemeente Bronckhorst
Re-integratieverordening Participatiewet gemeente Bronckhorst 2016
Subsidie beleid en uitvoeringsregels
Subsidiebeleidskader gemeente Bronckhorst
Verordening blijverslening gemeente Bronckhorst
Verordening Inrichting anti-discriminatievoorziening gemeente Bronckhorst
Verordening jeugdhulp gemeente Bronckhorst 2020
Verordening loonkostensubsidie Participatiewet gemeente Bronckhorst 2016
Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Bronckhorst 2020
Verordening maatschappelijke participatie en toeslagen Participatiewet gemeente Bronckhorst 2015
Verordening Participatieraad 2015
Verordening tegemoetkoming kosten kinderopvang
Verordening tegenprestatie Participatiewet gemeente Bronckhorst 2015
Programma 2 Wonen en leefomgeving
Aanwijzingsbesluit 5.1.5. parkeren caravans e.d.
Algemene plaatselijke verordening gemeente Bronckhorst 2016
Algemene Verordening Ondergronds Infrastructuren 2016
Algemene voorwaarden voor verkoop van voor woningbouw bestemde bouwterreinen door de gemeente
Bronckhorst 2006
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                      144 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>Beheersverordening algemene begraafplaatsen gemeente Bronckhorst 2016
Beleid artikel 13b Opiumwet
Beleid voor toepassen van de openbare voorbereidingsprocedure op grond van afdeling 3.4 van de Algemene
Wet bestuursrecht
Beleidsnota evenementen- en festiviteitenbeleid 2011
Beleidsnota onrechtmatige bewoning recreatiewoonverblijven
Beleidsplan openbare verlichting 2015-2020
Beleidsregel GSM- en UMTS-antennes op, in of aan monumenten
Beleidsregel intrekken bouwvergunning (ouder dan vier jaar)
Beleidsregel oplaadinfrastructuur elektrisch vervoer
Beleidsregel Subsidie Peuteropvang en Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE)
Beleidsregels aanpak voetbalvandalisme en ernstige overlast gemeente Bronckhorst
Beleidsregels artikel 2.12 Wet algemene bepalingen omgevingsrecht
Beleidsregels handhaving Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen gemeente Bronckhorst
Beleidsregels intrekken omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen
Beleidsregels leerlingenvervoer gemeente Bronckhorst 2018
Beleidsregels parkeernormen gemeente Bronckhorst
Beleidsregels particuliere begraafplaatsen
Beleidsregels uitgifte openbaar groen
Beleidsregels voor het verlenen/ weigeren van medewerking aan de (voorbereiding van) herziening van
bestemmingsplanvoorschriften voor het plaatsen van GSM-, UMTS-, en LTE-antennedragers
Beleidsvisie externe veiligheid bij bedrijven
Beoordelen Evenementen aan Ruimtelijke ordening
Besluit aanwijzing toezichthouders 2019
Bomenbeleidsplan
Damoclesbeleid gemeente Bronckhorst 2020
Drank- en Horecaverordening gemeente Bronckhorst 2014
Erfgoedverordening 2018 gemeente Bronckhorst
Evenementenbeleid: vrijgestelde evenementen
Functieveranderingsbeleid
Gemeenschappelijke regeling openbaar primair onderwijs Ijsselgraaf
Gemeentelijk verkeer- en vervoerplan
Grondprijzenbrief 2020
Instructie voor de leerplichtambtenaar gemeente Bronckhorst
Integraal Veiligheidsbeleid 2020-2022
Leidraad Monumenten Bronckhorst
Lokale woonagenda ‘Bronckhorst geeft je de ruimte!’
Lotingsreglement particuliere bouwkavels woningbouw gemeente Bronckhorst 2008
Mandaatbesluit ontheffingen exceptioneel transport
Nadere beleidsregels uitvoering Regionale woonvisie
Nadere regels openingstijden algemene begraafplaatsen gemeente Bronckhorst
Nadere regels voor grafbedekkingen van de algemene begraafplaatsen gemeente Bronckhorst
Nadere regels voor graven en asbezorging van de algemene begraafplaatsen gemeente Bronckhorst
Nieuwe landgoederen in de gemeente Bronckhorst
Nota bovenwijkse voorzieningen
Nota Coffeeshopbeleid gemeente Bronckhorst
Nota Grondbeleid 2014-2017
Notitie uitbreidingsmogelijkheden in het buitengebied voor bedrijven met de bestemming ‘bedrijf’
Omgeving- en Bouwverordening gemeente Bronckhorst 2017
Parkeerverordening gemeente Bronckhorst
Planschadeverordening gemeente Bronckhorst
Programma van Eisen Kwaliteit Monumenten
Regeling brandveiligheid en hulpverlening gemeente Bronckhorst 2006
Regionale Woonagenda Achterhoek 2015-2025
Reglement van de geintegreerde commissie welstand/ monumenten 2018
Sanctiestrategie fysieke leefomgeving
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                       145 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>Standplaatsenbeleid gemeente Bronckhorst 2014
Subsidieregeling afkoppelen hemelwater gemeente Bronckhorst
Subsidieregeling onderhoud maalvaardige molens gemeente Bronckhorst
Subsidieverordening instandhouding en isolerende maatregelen gemeentelijke monumenten Bronckhorst 2017
Subsidieverordening verduurzamen woningvoorraad gemeente Bronckhorst
Toezicht- en Handhavingsbeleid gemeente Bronckhorst 2017-2022
Uitvoeringsplan Handhaving onrechtmatige bewoning van recreatieverblijven
Uitvoeringsprogramma Toezicht en Handhaving gemeente Bronckhorst 2020
Uitvoeringsregel gevonden en verloren voorwerpen gemeente Bronckhorst
Uitvoeringsregel incidentele subsidie pilot sloop
Uitvoeringsregel incidentele subsidie ver-of nieuwbouw van dorps(buurt) huizen en Kulturhusen
Uitvoeringsregeling subsidies Peuteropvang Voorschoolse educatie gemeente Bronckhorst vanaf 2020
Uitvoeringsvoorschriften Verordening naamgeving en nummering gemeente Bronckhorst
Verordening begraafrechten Bronckhorst 2020
Verordening binnentreden in woning ter uitvoering noodverordeningen Bronckhorst
Verordening Kluswoninglening gemeente Bronckhorst
Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht gemeente Bronckhorst
Verordening leerlingenvervoer gemeente Bronckhorst 2018
Verordening naamgeving en nummering (adressen)
Verordening op de monumentencommissie van de gemeente Bronckhorst
Verordening overleg lokaal onderwijsbeleid gemeente Bronckhorst
Verordening rioolheffing Bronckhorst 2020
Verordening starterslening gemeente Bronckhorst
Verordening Toekomstbestendig wonen Gelderland, gemeente Bronckhorst
Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2011
Woonvisie Bronckhorst 2019-2025
Programma 3 Bedrijvigheid en ontwikkeling
Afvalstoffenverordening
Algemene voorwaarden voor verkoop van bedrijfsterreinen door de gemeente Bronckhorst 2006
Beleidsnotitie verbranden afvalstoffen
Beleidsregels locaties inzamelvoorzieningen gemeente Bronckhorst
Beleidsregels toekenning zorgcontainer
Beleidsvisie recreatie en toerisme gemeente Bronckhorst
Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Achterhoek
Mandaatbesluit Omgevingsdienst Achterhoek
Nadere regels locaties inzamelvoorzieningen huishoudelijke afvalstoffen gemeente Bronckhorst 2018
Nota bodembeheer en bodemkwaliteitskaart Regio Achterhoek
Uitvoeringsbesluiten Afvalstoffen Bronckhorst
Verordening duurzaamheidslening gemeente Bronckhorst 2017
Verordening reclamebelasting Bronckhorst 2019-2
Verordening reclamebelasting industrieterrein Zelhem, gemeente Bronckhorst 2019
Verordening reinigingsheffingen Bronckhorst 2020
Verordening stimuleringlening duurzame maatregelen non-profit organisaties gemeente Bronckhorst 2017
Verordening Stimuleringslening duurzame maatregelen non-profit organisaties gemeente Bronckhorst 2017
Verordening toeristenbelasting Bronckhorst 2020
Verordening winkeltijden Bronckhorst 2015
Vrijstelling afvalstoffenheffing om medische redenen
Programma 4 Bestuur
Aanwijsbesluit beheer Wet BAG en registrator/ beheer Wkpb
Beleidsregels voor het aanwijzen van een ‘huwelijkslocatie naar keuze’ in Bronckhorst
Beleidsregels Wet Bibob Bronckhorst 2017
Besluit aanwijzing elektronisch bekendmaking besluiten van algemene strekking
Besluit Mandaat, Volmacht en Machtiging 2019
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                      146 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>Controleverordening gemeente Bronckhorst 2019
Delegatiebesluit 2008
Financiële verordening gemeente Bronckhorst 2017
Gedragscodes en stappenplan integriteit politieke ambtsdrager gemeente Bronckhorst 2017
Inspraakverordening voor de gemeente Bronckhorst
Instructie voor de griffier van de gemeente Bronckhorst
Mandaatbesluit Wet BAG en Wkpb
Privacyreglement gemeente Bronckhorst
Rechtspositieregeling voor de buitengewoon ambtenaar burgerlijke stand van de gemeente Bronckhorst 2018
Regeling attenties bij rouw en trouw griffier en griffiemedewerkers
Regeling beheer en toezicht basisregistratie personen gemeente Bronckhorst
Regeling briefadres gemeente Bronckhorst 2016
Regeling gegevensverstrekking basisregistratie personen 2019 gemeente Bronckhorst
Regeling rechtspositie burgemeester en wethouders gemeente Bronckhorst 2019
Reglement Burgerlijke stand 2019
Reglement van orde voor de vergadering en andere werkzaamheden van het college van Burgemeester en
Wethouders van Bronckhorst
Reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad van de gemeente Bronckhorst
2019
Stappenplan onderzoek en registratie integriteitsschendingen politieke ambtsdragers gemeente Bronckhorst
2019
Uitvoeringsbesluit privacy gemeente Bronckhorst
Verordening auditcommissie gemeente Bronckhorst 2018
Verordening burgerinitiatief gemeente Bronckhorst
Verordening Commissie bezwaarschriften gemeente Bronckhorst 2016
Verordening elektronische kennisgeving Bronckhorst 2015
Verordening fungeren als commissielid niet-zijnde raadslid
Verordening gegevensverstrekking basisregistratie personen 2018
Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid van de gemeente Bronckhorst
Verordening op de ambtelijke bijstand en fractieondersteuning
Verordening op de raadscommissies 2014
Verordening op de vertrouwenscommissie 2015
Verordening rechtspositie wethouders, raads- en commissieleden gemeente Bronckhorst 2016
Verordening rechtsposities raads- en commissieleden gemeente Bronckhorst 2019
Verordening Rekenkamercommissie gemeente Bronckhorst 2018
Verordening voorzieningen wethouders, raadsleden en commissieleden Bronckhorst 2005
Verordening werkgeverscommissie gemeente Bronckhorst 2019
Dekkingsmiddelen en overhead (hoofdstuk 3)
Algemene inkoopvoorwaarden Achterhoekse gemeenten voor levering en diensten
Archiefverordening gemeente Bronckhorst 2017
Beleidsregel ambtshalve vermindering gemeentelijke belastingen Bronckhorst 2016
Beleidsregel voor het aanwijzen van een belastingplichtige in een keuzesituatie
Beleidsregel voor het aanwijzen van een WOZ-belanghebbende in een keuzesituatie
Beleidsregel voor het horen in de bezwaarfase (heffingsambtenaar)
Beleidsregels kwijtschelding gemeentelijke belastingen gemeente Bronckhorst
Beloningsregeling gemeente Bronckhorst 2016
Besluit aanstelling onbezoldigd gemeentelijk belastingambtenaar gemeente Bronckhorst 2016
Besluit aanwijzing archiefbewaarplaats gemeente Bronckhorst 2017
Besluit aanwijzing heffings- en invorderingsambtenaar en belastingdeurwaarder gemeente Bronckhorst 2016
Besluit aanwijzing invorderingsambtenaar en belastingdeurwaarder gemeente Bronckhorst tot en met
belastingjaar 2014
Besluit bestuurlijke boeten gemeentelijke belastingen gemeente Bronckhorst 2016
Besluit gemeenteambtenaar inzake mandaat en machtiging (bevoegdheden invorderingsambtenaar)
Besluit Informatiebeheer gemeente Bronckhorst 2017
Besluit machtiging voor beroep in cassatie gemeente Bronckhorst 2016
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                       147 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>Besluit mandaat kwijtschelding gemeente Bronckhorst 2016
Controleprotocol gemeente Bronckhorst 2019
Incassoreglement gemeentelijk belastingkantoor Bronckhorst 2018
Inkoop- en aanbestedingsbeleid Bronckhorst 2017
Klachtenregeling aanbestedingen Achterhoekse- en Liemerse Gemeenten 2017
Legesverordening gemeente Bronckhorst 2020
Leidraad Invordering gemeente Bronckhorst 2020
Procedure groslijstensystematiek Achterhoekse gemeenten (Bronckhorst)
Procesbeschrijving en processchema inning/ invordering dwangsom en kostenverhaal bestuursdwang gemeente
Bronckhorst
Regeling attenties bij rouw en trouw gemeentepersoneel
Regeling beoordelingsgesprekken gemeente Bronckhorst
Regeling budgethouders Bronckhorst 2008
Regeling flexibele werktijden
Regeling Generatiepact gemeente Bronckhorst 2018
Regeling Individueel Keuzebudget Bronckhorst 2017
Regeling melding vermoeden misstand gemeente Bronckhorst
Treasurystatuut Bronckhorst 2011
Uitvoeringsregeling gemeentelijke belastingen 2019 gemeente Bronckhorst
Verordening forensenbelasting Bronckhorst 2020
Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Bronckhorst 2020
Verordening onroerendezaakbelastingen Bronckhorst 2020
Verordening uitsluitend recht lokale belastingen en uitvoering Wet WOZ
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst                   148 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>4.5. Overzicht baten en lasten per taakveld
Inleiding
Per programma laten we in overzichten zien welke taakvelden binnen een deelprogramma vallen
met daarbij de baten en lasten voor 2020. De overzichten (vanuit de financiële administratie) zijn
informatief bedoeld. De inhoud van de taakvelden is in overeenstemming met het BBV waarmee
de vergelijkbaarheid met de overige gemeenten wordt beoogd.
1A Vitale inwoners en samenleving
 1A VITALE INWONERS EN SAMENLEVING                                        Lasten Baten        Saldo
 6-1 Samenkracht en burgerparticipatie                                     1.980     -       -1.980
 7-1 Volksgezondheid                                                       1.204     -       -1.204
 Totaal                                                                    3.184     -       -3.184
1B Toegang en individuele voorzieningen
 V_1B TOEGANG EN INDIVIDUELE VOORZIENINGEN                                Lasten Baten        Saldo
 6-2 Wijkteams                                                             1.449     5       -1.444
 6-3 Inkomensregelingen                                                    6.604 5.406       -1.198
 6-4 Begeleide participatie                                                4.913   850       -4.063
 6-5 Arbeidsparticipatie                                                     967    33         -934
 6-6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)                                           1.363    11       -1.352
 6-71 Maatwerk dienstverlening 18+                                         7.776   483       -7.293
 6-72 Maatwerk dienstverlening 18-                                         7.667     -       -7.667
 6-81 Geëscaleerde zorg 18+                                                  118     -         -118
 6-82 Geëscaleerde zorg 18-                                                1.010     -       -1.010
 Totaal                                                                   31.867 6.787     -25.079
2A Passend wonen
 2A PASSEND WONEN                                                         Lasten Baten        Saldo
 8-2 Grondexploitaties (niet-bedr.terreinen)                                  20     7          -13
 8-3 Wonen en bouwen                                                       1.453 1.283         -170
 Totaal                                                                    1.473 1.289         -183
2B Aantrekkelijke leefomgeving
 2B AANTREKKELIJKE LEEFOMGEVING                                           Lasten Baten        Saldo
 0-3 Beheer overige gebouwen en gronden                                      421   119         -301
 1-1 Crisisbeheersing en brandweer                                         2.682     -       -2.682
 1-2 Openbare orde en veiligheid                                             614     -         -614
 2-1 Verkeer en vervoer                                                    5.181   141       -5.040
 2-2 Parkeren                                                                 31     -          -31
 2-5 Openbaar vervoer                                                         28     1          -27
 4-1 Openbaar basisonderwijs                                                  44     -          -44
 4-2 Onderwijshuisvesting                                                  1.400    36       -1.363
 4-3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken                                      1.583   168       -1.416
 5-1 Sportbeleid en activering                                               626     -         -626
 5-2 Sportaccommodaties                                                    1.100   304         -795
 5-3 Cultuur-presentatie, productie, particip                                199     -         -199
 5-4 Musea                                                                    19     -          -19
 5-5 Cultureel erfgoed                                                       419     -         -419
 5-6 Media                                                                   722    90         -632
 5-7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie                                3.091   137       -2.954
 7-2 Riolering                                                             3.735 4.740        1.005
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst             149 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>2B AANTREKKELIJKE LEEFOMGEVING                                            Lasten  Baten      Saldo
7-5 Begraafplaatsen en crematoria                                            533    539          6
8-1 Ruimtelijke ordening                                                   2.137    152     -1.985
Totaal                                                                    26.037  7.718   -18.319
3A Economie
3A ECONOMIE                                                               Lasten  Baten      Saldo
3-1 Economische ontwikkeling                                               1.056      -     -1.056
3-2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur                                           129      -       -129
3-3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen                                      61      -        -61
3-4 Economische promotie                                                     386     14       -372
Totaal                                                                     1.633     14     -1.619
3B Duurzaamheid
3B DUURZAAMHEID                                                           Lasten  Baten      Saldo
7-3 Afval                                                                  3.931  4.973      1.042
7-4 Milieubeheer                                                           1.469     63     -1.406
Totaal                                                                     5.400 -5.036       -364
4A Besturen
4A BESTUREN                                                               Lasten  Baten      Saldo
0-1 Bestuur                                                                1.897      -     -1.897
0-2 Burgerzaken                                                            1.273    396       -877
Totaal                                                                     3.171    396     -2.775
Algemene dekkingsmiddelen
AD_AU Algemene uitkering                                                  Lasten  Baten      Saldo
0-7 Algemene uitkering ov.uitk.Gemeentefonds                                   - 53.662    53.662
Totaal                                                                         - 53.662    53.662
AD_DIV Dividenden                                                         Lasten  Baten      Saldo
0-5D Treasury, dividenden                                                      4    320        316
Totaal                                                                         4    320        316
AD_LOKHEF Lokale heffingen                                                Lasten  Baten      Saldo
0-61 OZB woningen                                                            474  5.250      4.776
0-62 OZB niet-woningen                                                        92  2.525      2.433
0-64 Belastingen overig                                                       54    450        396
Totaal                                                                       619  8.225      7.606
AD_OV Overige algemene dekkingsmiddelen                                   Lasten  Baten      Saldo
0-8 Overige baten en lasten                                                1.652      -     -1.652
Totaal                                                                     1.652      -     -1.652
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst            150 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>AD_RENTE Saldo financieringsfunctie rente                                 Lasten Baten      Saldo
0-5R Treasury, rente                                                         738 1.050        313
Totaal                                                                       738 1.050        313
Overhead
MR_R Stortingen en onttrekkingen reserves                                 Lasten Baten      Saldo
0-10 Mutaties reserves                                                      -198 1.079     -1.277
Totaal                                                                      -198 1.079     -1.277
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst           151 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>4.6. Risico-impactanalyse corona
De risico-impact analyse verstrekken we afzonderlijk aan de raadsleden, zodat ze tijdens de
bespreking een actueel beeld hebben.
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst            152 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>Afkortingenlijst
Afkorting            Betekenis
APPA                 Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers
BBV                  Besluit Begroting en Verantwoording
Boa                  Buitengewoon opsporingsambtenaren
BZK                  Nederlandse ministerie van Binnenlandse Zaken
CO2                  Koolstofdioxide
COELO                Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden
CPO                  Collectief Particulier Opdrachtgeverschap
DBO                  Dorpsbelangenorganisaties
E-HRM                Electronic Human Resource Management
EMU                  Economische en Monetaire Unie
EMVI                 Economisch Meest Voordelige Inschrijving
GTL-diesel           Gas-to-liquid-diesel
I&A                  Info- & Automatisering
ISO                  Internationale Organisatie voor Standaardisatie
IT                   Informatietechnologie
MKB                  MIdden- en kleinbedrijf
P&O                  Personeel & Organisatie
PMD                  Plastic, metaal en drankpakken
RPW                  Regionaal Programma Werklocaties
SROI                 Social Return on Investment
VNG                  Vereniging van Nederlandse Gemeenten
VNOG                 Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland
Wmo                  Wet maatschappelijke ondersteuning
Wob                  Wet openbaarheid van bestuur
WOZ                  Wet waardering onroerende zaken
Wsw                  Wet sociale werkvoorziening
WW                   Werkloosheidswet
Programmabegroting 2021-2024 Gemeente Bronckhorst: Investeren in de toekomst      153 van 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>