<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Extra middelen voor adolescenten contactmoment Page | of 2

Verenig ng van

p Nederlandse Gemeenten

Gepubliceerd op VNG (http://Awww.vng.nl)

Home > Extra middelen voor adolescenten contactmoment

Extra middelen voor adolescenten contactmoment

4 oktober 2012

In het Begrotingsakkoord 2013 is € 15 miljoen structureel vrijgemaakt voor een extra
contactmoment door de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) met adolescenten op voortgezet
en middelbaar onderwijs. De VNG stimuleert gemeenten van harte om dit extra
contactmoment in te voeren.

Het bedrag van € 15 miljoen wordt overgeboekt naar het Gemeentefonds en
toegevoegd aan de Decentralisatie-uitkering Centra voor Jeugd en Gezin.

Verdeelsleutel

In de septembercirculaire zijn gemeenten hier over geïnformeerd. De verdeling van het
bedrag over gemeenten vindt plaats aan de hand van de verdeelsleutel van deze
decentralisatie-uitkering. Met ingang van januari 2013 wordt het bedrag vervolgens
aan gemeenten ter beschikking gesteld. Dit staat ook in de brief van de minister en
staatssecretaris van VWS aan de Tweede Kamer (zie meer informatie).

Inhoud van het contactmoment

In het Lenteakkoord is er € 26 miljoen vrijgemaakt voor het tegengaan van
overgewicht bij kinderen, en 15 miljoen voor het contactmoment adolescenten. Dit
contactmoment is er op gericht een gezonde leefstijl te bevorderen. Het
contactmoment gaat in op een gezond gewicht voor pubers, maar ook op roken , veilig
vrijen en het gebruik van alcohol en drugs.

Omdat in het contactmoment wordt gekozen voor maatwerk, kan het nu al bijdragen
aan een goede invulling van de rol van de JGZ in het nieuwe stelsel voor de Jeugd.

Ondersteuning

Voor het opzetten, implementeren en evalueren van de impuls worden door VWS
incidenteel extra middelen beschikbaar gesteld. GGD Nederland ondersteunt de JGZ
organisaties en gemeenten bij het daadwerkelijk vormgeven van het contactmoment
en bevordert de lokale samenwerking. Zij werkt nauw samen met de VNG, het
Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ), ActiZ en andere partijen.

Dekkend aanbod

Alle inspanningen zijn erop gericht om vanaf het schooljaar 2013/2014 een landelijk
dekkend aanbod van de JGZ te realiseren. Gemeenten die al succesvolle projecten
hebben lopen, kunnen de extra middelen gebruiken om deze bestaande projecten te
borgen.

Meer informatie: VNG-bericht Septembercirculaire (19 september 2012)

* Brief ministerie van VWS aan Tweede Kamer (pdf, 25 juni 2012)

http://www.vng.nl/print/41735 11-04-2013
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Extra middelen voor adolescenten contactmoment Page 2 of 2

Bron-URL: http://www. vng.nl/nieuws/12-10-04/extra-middelen-voor-adolescenten-contactmoment

http://www. vng.nl/print/41735 11-04-2013
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Dagelijks Bestuur

25 maart 2013

Onderwerp: Contact adolescenten

Datum / kenmerk: 25 maart 2013 / 2013-01026 / agendapunt 5
Aard: Besluitvormend

Bijlagen: * Aanpak contact adolescenten

In september 2012 is de factsheet Zuid-Limburgse jongeren seksueel ongezond
gepresenteerd in het opiniërend deel van de vergadering van het Algemeen Bestuur.
Geconstateerd werd dat de preventie in het kader van seksuele gezondheid bij
jongeren tekort schiet. Het AB heeft de GGD gevraagd uit te zoeken op welke wijze

meer aandacht kan komen voor deze problematiek, gebruik makend van bestaande
structuren en beschikbare middelen.

Eveneens gericht op de doelgroep jeugd werd via de septembercirculaire bekend
gemaakt dat structureel extra middelen vrijgemaakt worden voor het bevorderen van
een gezonde leefstijl van de jeugd. Het ministerie heeft landelijk € 15 miljoen
beschikbaar gesteld voor gemeenten met als doel om het contact tussen adolescenten
en de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) te intensiveren. Doel van het contact tussen
adolescenten en de JGZ is het bevorderen van de gezondheid en gezond gedrag van
adolescenten om de participatie en de eigen kracht van jongeren te vergroten. Voor
Zuid-Limburg is jaarlijks € 440.000 beschikbaar. In de brief van 20 november 2012 zijn
de gemeenten geïnformeerd over deze extra middelen en is gevraagd om de extra
gelden te reserveren. Tijdens de vergadering van het Algemeen Bestuur van 3
december jl. is dit verzoek nogmaals gedaan.

De bestuurlijke opdracht om de preventie van seksuele gezondheid bij jongeren in
Zuid-Limburg te verbeteren is verbonden met het nader concretiseren van de opdracht
van het ministerie om het contact tussen jongeren en de JGZ te versterken. Dit omdat
de doelgroep gelijk is en met een geïntegreerd plan slagvaardiger en efficiënter te werk
kan worden gegaan. Dit geïntegreerd plan vind u bijgevoegd.

Voor de invulling van het plan is aangesloten bij de zowel de regionale als de landelijke
ontwikkelingen inclusief de drie landelijk benoemde bouwstenen voor de implementatie
per regio. Vanzelfsprekend is een ambtelijke vertegenwoordiging van de Zuid-
Limburgse gemeenten betrokken bij de totstandkoming van dit voorstel en blijven de
afspraken die in het kader van de toekomstscenario’s zijn gemaakt ongewijzigd van
toepassing.

Er wordt voorgesteld om de door het ministerie beschikbare structurele gelden aan te
wenden voor de implementatie van de volgende interventies:

1. Bekend, zichtbaar en toegankelijk zijn als JGZ op school
* Tweewekelijks spreekuur door de jeugdverpleegkundige op school
* Implementatie e-consulting

2. JGZ inbedden in het gezondheidsbeleid van de school
* Vervroegd implementeren van digitale vragenlijsten voor 15/16-jarigen
e Opstellen geïntegreerde schoolprofielen

3. Versterken van de kwaliteit van het zorgbeleid
* Aanpak schoolverzuim voor alle VO en MBO scholen
Passend binnen de nieuwe werkwijze van de JGZ wordt uitvoering gegeven
aan de leertuin schoolverzuim. Hoewel de resultaten van de leertuin zeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>positief zijn, zijn binnen de huidige afspraken (op basis van de toekomst-
scenario’s) geen financiële middelen om de aanpak schoolverzuim in heel
Zuid-Limburg te implementeren. Met inzet van deze additionele middelen
wordt dit mogelijk.

* Toepassen ‘train de trainer’ methode seksuele gezondheid voor leerkrachten
Er zijn landelijk verschillende effectieve interventies en lesmethoden
beschikbaar voor jongeren. Hierbij wordt gewerkt via de methode van ‘train
de trainer’ waarbij professionals van de GGD leerkrachten trainen om deze
lesmethoden zelfstandig te kunnen uitvoeren. Het is een gezamenlijke
inspanning van gemeenten, scholen en de GGD om leerkrachten te
motiveren om — aansluitend bij de landelijke eisen die op dit gebied gesteld
worden — aandacht te besteden aan het thema seksuele gezondheid.

Besluitvorming

De inhoudelijke besluitvorming over de inhoud van het voorliggende voorstel ligt in
handen van het Algemeen Bestuur. De besluitvorming voor aanwending van de
structurele gelden t.b.v. contactmoment adolescenten is voorbehouden aan de 18 Zuid-
Limburgse gemeenten. Voorgesteld wordt om - gekoppeld aan de zienswijze t.a.v. de
begroting 2014 - de gemeenten te vragen de benodigde financiële middelen (die aan
het gemeentefonds worden toegevoegd) ter beschikking te stellen.

Definitieve besluitvorming vindt vervolgens plaats in het AB van 28 juni a.s.
Besluitvorming vindt hier plaats met meerderheid van (gewogen) stemmen.

Kosten / personeel

Eerder genomen besluit

AB 26.09.2012
* Uitzoeken op welke wijze meer aandacht kan komen voor het thema seksuele
gezondheid, gebruik makend van bestaande structuren en beschikbare middelen.

Voorstel directie

* Instemmen met het voorstel contactmoment adolescenten

* Het voorstel doorleiden naar het Algemeen Bestuur en vervolgens gekoppeld aan de
begroting 2014 ter besluitvorming voorleggen aan de 18 Zuid-Limburgse
gemeenten.

Genomen besluit

Conform / voor kennisgeving aangenomen / aangehouden / zie notulen / afgewezen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>DB 25 maart 2013 / 2013-01026 / bijlage agendapunt 5

Aanpak contact adolescenten

Geleen, maart 2013

Directie- en bestuursbureau
GGD Zuid Limburg

Postbus 2022, 6160 HA Geleen
T 046 - 850 66 66 . F 046 - 850 66 67. info@ggdzl.nl . Www.ggdzl.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>1. Inleiding

In september 2012 is de factsheet Zuid-Limburgse jongeren seksueel ongezond
gepresenteerd in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de GGD Zuid Limburg
(26-9-2012). Geconstateerd werd dat de preventie in het kader van seksuele gezondheid
bij jongeren tekort schiet en dat nog een groot taboe rust op het bespreekbaar maken
van het thema seksualiteit bij kinderen. Gesteld is dat de geschetste problematiek in
Zuid-Limburg niet opgelost kan worden door de GGD alleen, maar dat hierin ook
gemeenten, scholen, ouders en jongeren zelf een rol spelen. Zoals in september al
aangekondigd zijn landelijk per 1 december 2012 de kerndoelen voor het onderwijs op
het gebied van seksualiteit en seksuele diversiteit aangepast, Dit betekent dat scholen
voor het voortgezet onderwijs (onderbouw) verplicht zijn om binnen de eigen
schoolaanpak de seksuele gezondheid van jongeren te bevorderen. Het bestuur heeft de
GGD gevraagd uit te zoeken op welke wijze meer aandacht kan komen voor dit thema en
met welke partners dit thema besproken kan worden, gebruik makend van bestaande
structuren en beschikbare middelen.

Eveneens gericht op de doelgroep jeugd werd medio 2012 bekend dat het ministerie van
VWS in het begrotingsakkoord extra middelen vrijgemaakt heeft voor het bevorderen van
een gezonde leefstijl van de jeugd. Het ministerie heeft landelijk € 15 miljoen
beschikbaar gesteld voor gemeenten (structurele gelden) met als doel om het contact
tussen adolescenten en de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) te intensiveren. Deze extra
middelen zijn een uitvloeisel van het in 2009 door het RIVM opgestelde advies: Advies
Extra contactmoment in de leeftijdsperiode 12-19 jaar. Uit dit advies blijkt dat jongeren
behoefte hebben aan praktische informatie op maat en de mogelijkheid om vragen te
kunnen stellen, bij voorkeur door middel van een persoonlijke benadering.

Doel van het contact tussen adolescenten en de JGZ is het bevorderen van de
gezondheid en gezond gedrag van adolescenten om de participatie en de eigen kracht
van jongeren te vergroten. De focus verschuift van ziekte en zorg naar gezondheid en
gedrag. Belangrijk preventieve thema’s zijn gezond gewicht, veilig vrijen, het gebruik
van alcohol en drugs, pesten en depressie. In het kader van de invulling van het contact
tussen adolescenten en de JGZ wordt uitdrukkelijk ook aandacht gevraagd voor
leerlingen op het mbo.

Voor Zuid-Limburg is vanaf 2014 jaarlijks € 440.000 beschikbaar. In 2013 wordt een
bedrag van € 437.000 beschikbaar gesteld. In de brief van 20 november 2012 zijn de
gemeenten geïnformeerd over deze extra middelen en is gevraagd om de extra gelden te
reserveren. Tijdens de vergadering van het Algemeen Bestuur van 3 december jl. is dit
verzoek nogmaals aan u gedaan.

De bestuurlijke opdracht om de preventie van seksuele gezondheid bij jongeren in Zuid-
Limburg te verbeteren, wordt verbonden met het nader concretiseren van de opdracht
van het ministerie om het contact tussen jongeren en de JGZ te versterken en te
inventariseren. Dit omdat de doelgroep gelijk is en met een geïntegreerd plan
slagvaardiger en efficiënter te werk kan worden gegaan.

In de volgende hoofdstukken vindt u achtereenvolgens de uitgangspunten, de
voorgestelde activiteiten en de bijbehorende kosten. Vanzelfsprekend sluit dit plan
naadloos aan bij de visie ‘de jeugd dichtbij’ en de nieuwe visie op publieke gezondheid
‘Naar een duurzaam gezonder Zuid-Limburi , een nieuwe benadering van de gezondheid
van mensen’ en de vernieuwingen die in dit kader zijn afgesproken.

Verder is belangrijk om te vermelden dat de afdeling JGZ van de GGD Zuid Limburg dit
beleid gaat uitvoeren in nauwe samenwerking met andere afdelingen binnen de GGD,
zoals GMP, K&I en SIM en in het verlengde daarvan het Centrum voor Seksuele
Gezondheid (CSG / Sense).

Directie- en bestuursbureau
GGD Zuid Limburg

Postbus 2022, 6160 HA Geleen
T 046 - 850 66 66 . F 046 - 850 66 67. info@ggdzl.nl . www.ggdzl.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>2. Uitgangspunten

In nauwe samenwerking met de Zuid-Limburgse gemeenten is de afgelopen maanden
gewerkt aan een plan van aanpak. Algemeen uitgangspunt bij het uitwerken van het
contactmoment adolescenten is aansluiten bij wat de JGZ nu reeds doet of van plan is
om te gaan doen voor deze doelgroep vanuit de nieuwe werkwijze ‘De Jeugd dichtbij’ en
wat er voor de doelgroep jeugd door andere afdelingen binnen de GGD wordt gedaan.
Centraal staat het verstevigen van deze aanpak. Een aantal specifieke uitgangspunten is
hierbij leidend geweest.

Visie ‘Naar een duurzaam gezonder Zuid-Limburg’ (2010)
De huidige volksgezondheidsproblemen, zoals ongezonde leefgewoonten of psychische
problematiek, zijn complex en vragen om een andere benadering.
In deze notitie geeft de GGD haar visie weer over een nieuwe benadering van publieke
gezondheidsproblemen. Belangrijke kenmerken van deze benadering zijn:
* Dialoog met burgers
Contextgeboden werken
Gezamenlijk leren
Flexibel ketengericht samenwerken
Integrale aanpak.

Visie ‘De jeugd dichtbij’ (2010)

De JGZ zet in op preventie en richt zich op het voorkomen van bedreigingen en het
verminderen van het effect ervan voor de groei en ontwikkeling van kinderen.
Maatschappelijke, beleidsmatige en demografische ontwikkelingen vragen een andere
uitvoering van de JGZ. Dit is uitgewerkt in de (integrale) JGZ-notitie ‘De jeugd dichtbij’,
een visie op jeugdgezondheidszorg op weg naar 2015.

Nieuwe werkwijze JGZ in 2015

De inhoudelijke visie ‘De jeugd dichtbij’ is vertaald in een nieuwe werkwijze voor de
GGD-JGZ (4-19 jaar). Deze nieuwe werkwijze is onderdeel van de organisatieverandering
van de GGD Zuid-Limburg die 2015 gereed dient te zijn. Enkele kenmerken van deze
werkwijze zijn vroegsignalering, benutten signaalfunctie omgeving, gerichte aanpak van
risicokinderen en ketengericht netwerken. De afdeling JGZ van de GGD is volop bezig
deze werkwijze gefaseerd te implementeren in een tijdspad tot eind 2015. Voor de
implementatie van het contactmoment adolescenten zal aangesloten worden bij de
nieuwe werkwijze van de GGD-JGZ. Dit voorstel is daarmee aanvullend op de in het
toekomstscenario gemaakte afspraken.

De extra middelen voor het versterken van het contact tussen adolescenten en de JGZ
bieden een mogelijkheid om een aantal zaken die de Zuid-Limburgse gemeenten van
groot belang vinden, zoals o.a, het bevorderen van de seksuele gezondheid van
jongeren, toch te implementeren. Het betreft zaken die geen onderdeel zijn van de
nieuwe werkwijze van JGZ conform het afgesproken toekomstscenario.

Factsheet Zuid-Limburgse jongeren seksueel ongezond (2012)

Uit onderzoek werd duidelijk dat het slecht is gesteld met de seksuele gezondheid van
jongeren in Zuid-Limburg; ze gebruiken minder vaak een condoom, lopen meer risico op
het krijgen van een soa, hebben vaak te maken met seksueel ongewenst gedrag en er is
sprake van relatief veel tienerzwangerschappen. Vooral laag opgeleide jongeren zijn
kwetsbaar en veel jongeren krijgen niet de hulp die ze nodig hebben. Essentieel in dit
kader is het verbeteren van kennis, attitude en vaardigheden bij jongeren in een zo
vroeg mogelijk stadium van hun ontwikkeling. Om problemen op latere leeftijd te
voorkomen, is het van belang om te starten vanaf de basisschoolleeftijd (groep 5-6-7-8),

Directie- en bestuursbureau
GGD Zuid Limburg

Postbus 2022, 6160 HA Geleen
T 046 - 850 66 66 . F 046 - 850 66 67 . info@ggdzl.nl . www.ggdzl.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>waarbij de voorlichting is aangepast aan de leeftijd en het opleidingsniveau van de
jongeren.

De gezonde school-aanpak

Sinds 2002 wordt door de GGD in de regio Zuid-Limburg gewerkt met de Gezonde
school-aanpak. Het helpen en ondersteunen van scholen bij het ontwikkelen van
schoolgezondheidsbeleid. Centraal staat het vraaggericht werken; welke problemen zijn
er op een school en welke mogelijkheden en wensen leven er om aan gezondheid te
werken. Deze aanpak biedt mogelijkheden om samen met scholen en gemeenten gericht
te werken aan het bevorderen van een gezonde leefstijl van jongeren. Centraal staat het
versterken van de huidige werkwijze en het verbinden met de werkzaamheden van het
zorgadviesteam (ZAT) binnen een school. Het verbinden van individuele gezondheids-
problemen met collectieve preventie op schoolpopulatieniveau wordt op deze manier
mogelijk.

Landelijke handreiking

Er is door Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ) een landelijke handleiding
ontwikkeld (2013) genaamd: De JGZ in beeld bij adolescenten. Samen bouwen aan
gezondheid en gezond gedrag voor duurzame participatie van jongeren. In de
handreiking wordt gesteld dat adolescenten vrijblijvend gebruik kunnen maken van de
diensten van de JGZ en dat de dienstverlening geen verplichtend karakter heeft.
Belangrijk is om enerzijds als JGZ vraaggericht te werken bij collectieve preventie-
activiteiten voor adolescenten en anderzijds aanbodgericht te werken bij risicogroepen
waar JGZ geacht wordt te (vroeg) signaleren en te interveniëren en een brugfunctie te
vervullen in de doorverwijzing naar hulpverlening.

Belangrijke uitgangspunten bij het inhoudelijk uitwerken van het contact zijn:
e Aansluiten bij de leefwereld, de wensen en de behoeften van de jongeren
Bekend, zichtbaar en toegankelijk zijn als JGZ op school
JGZ inbedden in het gezondheidsbeleid van de school
Versterken van de kwaliteit van het zorgbeleid
Samenwerken met scholen en ouders.

* ee 6 6

Om dit te kunnen realiseren is het belangrijk om de volgende drie bouwstenen verder uit
te werken per regio:

1. Bekend, zichtbaar en toegankelijk zijn als JGZ op school
Concreet betekent dit fysiek aanwezig zijn op school, aansluiten bij de digitale
leefomgeving van de school en jongeren, ouders en de school actief betrekken bij
preventie en zorg.

2. JGZ inbedden in het gezondheidsbeleid van de school
Concreet betekent dit in samenwerking met gemeente en school schoolprofielen
maken en deze mede gebruiken om beleid te maken en preventieactiviteiten te
prioriteren (inzet via de gezonde school-aanpak).

3. Versterken van de kwaliteit van het zorgbeleid
Concreet betekent dit inzet van ZAT ook binnen MBO en het vertalen van
specialistische adviezen vanuit een ZAT naar handelingsgerichte
preventieactiviteiten op school. Van individuele preventie naar collectieve
preventie.

Opgemerkt wordt verder dat het bevorderen van welzijn, gezondheid en gezond gedrag
een gedeelde verantwoordelijkheid is van gemeenten, scholen, JGZ en maatschappelijke
organisaties. Bij de invulling van het contact dienen bestaande samenwerkingsrelaties te
worden versterkt en dient waar mogelijk te worden aangesloten bij de lokale situatie.

Directie- en bestuursbureau
GGD Zuid Limburg

Postbus 2022, 6160 HA Geleen
T 046-850 66 66. F 046 = 850 66 67 , info@ggdzl.nl . www.aadzl.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>3. Inhoudelijk voorstel

In overleg met een vertegenwoordiging van de contactambtenaren Publieke Gezondheid
en Onderwijs (vergadering 20-2-2013) wordt voorgesteld om de beschikbare structurele
gelden van het ministerie te gebruiken voor de implementatie van de volgende
interventies ter versterking van de drie landelijk benoemde bouwstenen. De nadere
concretisering van de interventies zal plaatsvinden in nauwe samenwerking met
gemeenten en in overleg met jongeren, ouders, scholen en andere ketenpartners.

Bouwsteen 1: Bekend, zichtbaar en toegankelijk zijn als JGZ op school

De nieuwe werkwijze ‘De jeugd dichtbij’ heeft geresulteerd in de keuze om per school de
jeugdverpleegkundige nadrukkelijker te positioneren en te zorgen dat deze professional

het vaste aanspreekpunt is voor leerkrachten en leerlingen met zorgvragen. Besloten is

daarom om de PGO's niet langer gedurende een aaneengesloten periode, maar gespreid
over het schooljaar per school uit te voeren,

Nieuw beleid

Om te zorgen dat de JGZ kennis en ondersteuningsmogelijkheden daadwerkelijk worden
benut door leerkrachten en leerlingen, worden de volgende aanvullende interventies
uitgewerkt:

a. De jeugdverpleegkundige houdt tweewekelijks spreekuur op school op een
zodanige wijze dat hierdoor een herkenbaar en laagdrempelig contactmogelijkheid
ontstaat voor leerkrachten en leerlingen. Dit sluit aan bij de nieuwe werkwijze van
JGZ om de PGO's gespreid over het schooljaar per school uit te voeren. Accent ligt
op het signaleren van en adviseren over sociaal-medische problemen. Het thema
‘seksuele gezondheid’ wordt hierin ook geïntegreerd. De praktische invulling van
het spreekuur wordt afgestemd met de school en andere professionals die
schoolgericht werken.

b. Voor het bereiken van leerlingen wordt het concept van E-consulting, het digitaal
stellen van vragen en beantwoorden, en de mogelijkheid om te chatten met
leerlingen over hun vragen / problemen voor alle scholen geïmplementeerd. De
jeugdverpleegkundige zal deze interventie uitvoeren, ondersteund door een JGZ-
arts. Met deze werkwijze is binnen Zuid-Limburg reeds op kleine schaal
geëxperimenteerd en blijkt goed aan te slaan bij de doelgroep.

Bouwsteen 2: JGZ inbedden in het gezondheidsbeleid van de school

De nieuwe werkwijze ‘De jeugd dichtbij’ heeft geresulteerd in de keuze om bij de
doelgroep 15/16 jarigen via digitale vragenlijsten te inventariseren hoe het met deze
jongeren gaat. In deze vragenlijst wordt op relevante leefstijlthema’s bevraagd. Op basis
van de resultaten van deze inventarisatie wordt gericht met 15/16 jarigen die
risicogedrag rapporteren een vervolgcontact geïnitieerd. De implementatie van deze
nieuwe werkwijze vindt volgens de huidige planning plaats in het schooljaar 2014/2015.
Deze werkwijze is reeds op kleine schaal uitgeprobeerd en laat zien dat het een goede
methodiek is om kwetsbare jongeren in beeld te krijgen en gericht uit te nodigen voor
een gesprek.

Nieuw beleid

Directie- en bestuursbureau
GGD Zuid Limburg

Postbus 2022, 6160 HA Geleen
T 046 - 850 66 66 . F 046 - 850 66 67 . info@ggdzl.nl . www.ggdzl.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Om beter zicht te krijgen op de vragen/problemen die bij adolescenten leven, is het
belangrijk ook bij de doelgroep zelf te inventariseren.

a, Het afnemen van een digitale vragenlijst bij 15/16 jarigen is een belangrijk
instrument om vragen/problemen van adolescenten te kunnen verzamelen.
Vandaar dat wordt voorgesteld om de implementatie van dit instrument en het
daaraan gekoppelde vervolgcontact met de doelgroep te vervroegen naar het
schooljaar 2013/2014. Deze interventie wordt voor één schooljaar gefinancierd uit
de extra middelen, daarna wordt deze interventie als onderdeel van de nieuwe
werkwijze geïmplementeerd en gefinancierd.

b. Het streven is om geïntegreerde wijk en schoolprofielen te ontwikkelen. Profielen
die duidelijk maken welke leefstijl thema’s er spelen op een school. Centraal staat
het samen met leerkrachten en leerlingen bespreken van deze profielen door de
jeugdverpleegkundige en de gezondheidsbevorderaar. Het gezamenlijk bekijken
welke preventieactiviteiten opgepakt kunnen worden en hoe jongeren
gestimuleerd kunnen worden om meer leefstijlvragen te stellen aan de JGZ.

De resultaten van de jeugdmonitor worden reeds enige jaren met de
deelnemende scholen besproken middels de Gezonde school methode door de
gezondheidsbevorderaar van de GGD. Vernieuwend is dat deze informatie vanaf
2014 wordt aangevuld met informatie vanuit de digitale vragenlijst 15/16-jarigen,
het ZAT en het Centrum Seksuele Gezondheid (CSG), waardoor er een bredere
basis is om de vraaggerichte werkwijze vanuit gezonde school-aanpak te
versterken.

In het najaar van 2013 wordt de volgende jeugdmonitor uitgevoerd. De
bevindingen worden weergegeven in de regionale VTV 2014 waarin ook
trendanalyses zijn opgenomen. In het schooljaar 2014/2015 worden de specifieke
schoolprofielen per school besproken. Aansluitend worden per VO school
wijkprofielen ontwikkeld die met meerdere ketenpartners gedeeld worden,
waaronder gemeenten. Lokaal en regionaal maatwerk is het streven, afgestemd
op reeds gemaakte prioritaire themakeuzes van scholen en gemeenten.

Bouwsteen 3: Versterken van de kwaliteit van het zorgbeleid

Voor het versterken van de kwaliteit van het zorgbeleid is het belangrijk om de
specialistische adviezen, van de JGZ en andere professionals van de GGD, om te zetten
in handelingsgerichte preventieactiviteiten op school. In dit kader wordt extra inzet
geleverd via een preventieve aanpak van schoolverzuim en door leerkrachten te
ondersteunen bij hun voorlichtende taak ten aanzien van seksuele gezondheid.

Schoolverzuim

Vanuit de nieuwe werkwijze ‘De jeugd dichtbij’ loopt momenteel op drie VO scholen (start
september 2012) een leertuin rondom schoolverzuim. Schoolverzuim is een indicator van
risicogedrag en onderliggende problemen en leidt vaak tot schooluitval. Schooluitval
heeft grote maatschappelijke gevolgen voor de jongere zelf en de maatschappij. Met
deze leertuin wordt onderzocht op welke wijze de implementatie van de ‘preventieve
aanpak schoolverzuim door ziekte’ vorm kan worden gegeven. Er wordt gewerkt met een
landelijk erkende methode ter preventie van schoolverzuim namelijk ‘Sne/ terug naar
school is veel beter’. In de leertuin staat de lokale inbedding van deze werkwijze
centraal. De JGZ-arts wordt binnen deze methode zo vroeg mogelijk ingezet als medisch
adviseur door de school om het gesprek aan te gaan met de jongeren en hun ouders om
te achterhalen welke problemen er spelen en gezamenlijk te zoeken naar oplossingen;
het uitvoeren van een aanvullende sociaal-medische controle. Het inschakelen van een

Directie- en bestuursbureau
GGD Zuid Limburg

Postbus 2022, 6160 HA Geleen
T 046 - 850 66 66, F 046 — 850 66 67 . info@ggdzl.nl , www.gadzl.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>leerplichtambtenaar is dan een mogelijke vervolgstap maar niet het beginpunt om het
gesprek aan te gaan met de jongere en de ouders. Dit betekent outreachend werken en
indien er sprake is van multiproblematiek de noodzakelijke zorgcoördinatie organiseren
vanuit het principe ‘1 gezin — 1 plan’ (passend binnen het daarvoor beschikbare budget).

De leertuin is zeer succesvol. De resultaten zijn boven verwachting goed en veel andere
scholen hebben al de vraag gesteld wanneer zij ook gebruik kunnen maken van deze
interventie. Er is een breed gedragen grote behoefte aan een snelle uitrol van deze
succesvolle interventie. Een regiobrede inbedding van deze interventie is in beginsel wel
als wenselijk beschreven in de visie De jeugd dichtbij’, maar kan binnen het afgesproken
toekomstscenario niet worden gerealiseerd.

Nieuw beleid
a. Met de extra beschikbare middelen komen gelden beschikbaar voor een

regiobrede implementatie aanpak schoolverzuim. Met elke school (VO en MBO)
worden afspraken gemaakt om volgens de methodiek ‘Snel terug naar school is
veel beter’ te gaan werken, waarbinnen ook een verantwoordelijkheid bij school
en leerplichtambtenaar wordt belegd. Op grond van ervaring wordt er uitgegaan
dat jaarlijks 6% van de leerlingen een oproep krijgen bij de jeugdarts, die
enerzijds beoordeeld of en op welke wijze de leerling aan het onderwijs kan
deelnemen en anderzijds, zo nodig, passende zorg kan inzetten.

Seksuele gezondheid

Het Centrum Seksuele Gezondheid (CSG) van de GGD biedt op dit moment met
landelijke gelden individuele curatieve seksuele gezondheidszorg. Via spreekuren in de
gemeente Heerlen, Geleen en Maastricht wordt voorlichting en zorg gegeven aan
jongeren onder de 25 jaar. Daarnaast wordt in afstemming met het jongerenwerk
middels outreachende activiteiten gericht seksuele gezondheidszorg en -voorlichting
geboden aan de meest kwetsbare jongeren die via scholen vaak moeilijk te bereiken
zijn. Naast dit aanbod bestaat er een landelijke website (sense.info) waar jongeren
betrouwbare informatie kunnen vinden over seksuele gezondheid.

De factsheet “Zuid Limburgse jongeren seksueel ongezond” maakt duidelijk dat het
essentieel is dat alle jongeren in een zo vroeg mogelijk stadium (beginnend op het
basisonderwijs) structureel voorgelicht worden over seksualiteit. Het ontbreken hiervan
kan zich uiten in problemen in de tienerjaren (onder andere onbedoelde zwanger-
schappen, seksueel geweld, soa). Scholen hebben hierin een belangrijke taak gezien het
opnemen van seksuele gezondheid in de kerndoelen. Er zijn verschillende effectieve
interventies en lesmethoden beschikbaar voor jongeren. Echter, uit cijfers van
RutgersWPF blijkt dat scholen in Zuid-Limburg deze lesmethoden marginaal gebruiken.
Voor het BO is het lespakket ‘Relaties en seksualiteit'en voor het VO en MBO met het
lespakket Lang leven de liefde’ beschikbaar.

Uit de praktijk en onderzoek blijkt dat veel leerkrachten het moeilijk vinden om het
thema seksualiteit te bespreken met jongeren. Scholen en docenten hebben daarom een
grote behoefte aan informatie en ondersteuning, dit blijkt ook uit het groot aantal
verzoeken aan het CSG voor het geven van voorlichting en ondersteuning. Het inzetten
van GGD-professionals om dergelijke voorlichting te verzorgen op school is echter vaak
een eenmalige activiteit, waardoor het gewenste resultaat op de (langere) termijn niet
wordt behaald. Ervaringen in andere regio's leert dat met structurele training en
ondersteuning en aan de hand van de lesmethoden scholen en docenten het onderwerp
heel goed zelf kunnen oppakken. Het ondersteunen van scholen bij het vervullen van hun
voorlichtende taak met betrekking tot seksuele gezondheid is op incidentele basis
uitgevoerd door de GGD, maar kende nooit een structureel karakter. Via de ‘train de
trainer methode kan er worden toegewerkt naar een meer structurele vorm van
samenwerken met en ondersteunen van scholen en ketenpartners.

Directie- en bestuursbureau
GGD Zuid Limburg

Postbus 2022, 6160 HA Geleen
T 046 - 850 66 66 . F 046 - 850 66 67 . info@ggdzl.nl . www.ggdzl.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Nieuw beleid
b, Draagvlak creëren binnen BO en VO scholen om het thema seksuele gezondheid

structureel en intensief op te nemen in het lesprogramma. Draagvlak zowel op
bestuurlijk als manageriek niveau en uiteraard ook onder leerkrachten. Dit
draagvlak is noodzakelijk om de inzet van de ‘train de trainer methode succesvol
te laten zijn. GGD en gemeenten zullen dit traject gezamenlijk vormgeven. De
leden van algemeen bestuur van de GGD hebben aangegeven daar graag een rol
in te spelen. Wethouders kunnen via hun reguliere overleggen de problematiek
aankaarten en scholen op hun verantwoordelijkheden wijzen.

Uitgangspunt is op structurele basis aan jongeren voorlichting seksuele
gezondheid te geven met name op scholen maar tevens via andere ketenpartners
(bijvoorbeeld jongerenwerk). Via de methode van ‘train de trainer gaat de GGD
(JGZ/soa-verpleegkundigen en gezondheidsbevorderaars) leerkrachten en
eventueel ook ouders trainen in het geven van voorlichting over seksualiteit
gebruikmakend van bestaande lesmethoden. In samenwerking met de school en
andere partners in de jeugdketen zal deze werkwijze worden geïmplementeerd.

Streven is het ‘train de trainer’ principe toegankelijk te maken voor leerkrachten
van alle BO, VO en MBO scholen in Zuid-Limburg. Essentieel is hierbij om deze
werkwijze in te bedden in het schoolgezondheidsbeleid, gebruik te maken van
landelijk effectief bewezen lesmethoden en aan te sluiten bij de landelijke
kerndoelen voor het VO. Invulling vindt plaats in overleg met scholen en ouders.

Resumerend

Met de hierboven beschreven interventies geeft de GGD Zuid-Limburg een regionale /
lokale invulling aan de drie landelijk benoemde bouwstenen (zie hieronder). Interventie
2b en 3c versterken meerdere bouwstenen:

Bouwsteen 1: Bekend, zichtbaar en toegankelijk zijn als JGZ op school.
la Jeugdverpleegkundige tweewekelijks spreekuur op school,

1b E-consulting

2b Digitale vragenlijsten 15/16 jarigen

Bouwsteen 2: JGZ inbedden in het gezondheidsbeleid van de school.

2a Wijk en schoolprofielen

2b Digitale vragenlijsten 15/16 jarigen

3c Seksuele gezondheid: train-de-trainer methode voor leerkrachten
Bouwsteen 3: Versterken van de kwaliteit van het zorgbeleid

3a Schoolverzuim: regiobrede implementatie aanpak schoolverzuim
3b Seksuele gezondheid: draagvlak creéren op scholen

3c Seksuele gezondheid: train-de-trainer methode voor leerkrachten
3d Seksuele gezondheid: op alle BO, VO en MBO scholen

Directie- en bestuursbureau
GGD Zuid Limburg

Postbus 2022, 6160 HA Geleen
T 046 - 850 66 66 . F 046 - 850 66 67 . info@ggdzi.nl . www.ggdzl.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>4. Kostenraming en implementatie

De hierboven beschreven interventies worden gefaseerd uitgevoerd en zijn financieel
mogelijk met de structurele middelen die vanaf 2013 door het ministerie ter beschikking
worden gesteld.

Implementatie en fasering

De start van de implementatie is voorzien voor medio 2013. Op dat moment wordt
gestart met de voorbereidingen van de diverse interventies en gesprekken met jongeren,
ouders, scholen en ketenpartners over de concretisering van die interventies. Diverse
interventies hebben ook enige voorbereiding nodig, zoals het ontwikkelen van de train-
de-trainer-module, het scholen van eigen medewerkers in o.a. e-consulting, afstemming
met scholen over de methode ‘Snel terug naar school is veel beter’. Het merendeel van
deze voorbereidende werkzaamheden (opstartfase incl. incidentele opstartkosten) staan
gepland voor de tweede helft van 2013.

In 2013 wordt eveneens gestart met de uitvoering van twee interventies: het gebruik
van de digitale vragenlijst 15/16 jaar en de aanpak van schoolverzuim op de scholen die
deze behoefte al expliciet hebben. Vanaf 2014 worden alle interventies ingezet op steeds
meer scholen totdat in 2017 een dekkingsgraad van 100% is bereikt.

Geraamde kosten
De geraamde kosten zijn hieronder in tabelvorm weergegeven.

Tweewekelijks spreekuur op school 55.000 75.000 75.000
E-consulting 20.000 25.000 34.000
Wijk en schoolprofielen 10.000 = =
Digitale vragenlijsten 15/16 jarigen 80.000 57.000 =
Schoolverzuim 90.000 192.000 235.000
Seksuele gezondheid train-de-trainer 72.000 125.000 130.000
Opstartkosten / algemene coördinatie 110.000 4.000 4.000
Totaal 437.000 478.000 478.000
Eigen bijdrage scholen* 38.000 38,000
Totaal bijdrage gemeenten** 437.000 440.000 440.000

* Een deel van de kosten worden door de scholen zelf vergoed (deel cursusgeld)
** Van rijkswege beschikbaar gestelde gelden

Directie- en bestuursbureau
GGD Zuid Limburg

Postbus 2022, 6160 HA Geleen
T 046 - 850 66 66.F 046 - 850 66 67. info@ggdzl.nl . www.ggdzl.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>