<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Definitief Ontwerp
Structuurvisie
Ruimtelijke Economie
Zuid-Limburg
Winkels, kantoren, bedrijventerreinen
                                      Regio Zuid-Limburg
                                                  1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                          Samenvatting								                                                    6
    Inhoudsopgave
                          Deel 1										                                                       11
                    1     Doel, nut en noodzaak van de structuurvisie				                        12
                    1.1   Algemene context								13
                    1.2   Aanpak en specifieke situatie in Zuid-Limburg in relatie tot het POL   15
                    1.3   Andere beleidsmatige relevante aspecten voor de SVREZL		               16
                    1.4   Leeswijzer									17
                    2     De winkelmarkt in Zuid-Limburg						                                   18
                    2.1   Belangrijkste vraagstukken in de winkelmarkt				                       19
                    2.2   Visie winkelmarkt								20
                    2.3   Verbeelding en procesboom toekomstige winkelgebieden                   25
                    2.4   Uitvoeringsprogramma winkels						27
                    3     De kantorenmarkt van Zuid-Limburg					                                 30
                    3.1   Belangrijkste vraagstukken in de kantorenmarkt				                     31
                    3.2   Visie kantorenmarkt								31
                    3.3   Verbeelding en procesboom toekomstige kantorengebieden		               33
                    3.4   Uitvoeringsprogramma kantoren                                          35
                    4     De bedrijventerreinenmarkt in Zuid-Limburg				                         38
                    4.1   Belangrijkste vraagstukken in de bedrijventerreinenmarkt		             39
                    4.2   Visie bedrijventerreinenmarkt						39
                    4.3   Verbeelding en procesboom toekomstige bedrijventerreinen		             41
                    4.4   Uitvoeringsprogramma bedrijventerreinen				43
                    5     Uitvoeringsafspraken							                                            46
                    5.1   Afspraken over initiatieven tot 2030                                   48
                    5.2   Procesafspraken bij de uitvoering van SVREZL                           50
                          Bijlage A: toelichting winkelhiërarchie                                52
                          Bijlage B: bespreek-format                                             60
                          Bijlage C: saldering								62
                          Bijlage D: definities                                                  68
                          Deel 2										                                                       72
                          Verbeelding winkelgebieden						73
                          Verbeelding kantorengebieden						140		
                          Verbeelding bedrijventerreinen                                         148
2                                                                                                      3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>  Subregio Maastricht & Heuvelland
                                            De Defintief Ontwerp Structuurvisie is tot stand gekomen in
   Subregio Westelijke Mijnstreek                           nauwe samenwerking met
                                   vertegenwoordigers van de 18 gemeenten onder begeleiding en penvoering van
                                                                   Stec Groep,
                                                           Esther Geuting en Hub Ploem
                                                                  9 oktober 2017
         Subregio Limburg
4                                                                                                             5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                   Structuurvisie Ruimtelijke Economie van 18                Overwegend kwalitatieve versterkingen
    Samenvatting
                   gemeenten                                                 faciliteren
                   De Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg       Fundament onder deze afspraken is dat het
                   (SVREZL) is een gezamenlijke ruimtelijk-economische       zwaartepunt van de aandacht uitgaat naar de
                   visie en handelingskader voor de winkel-, kantoren-       bestaande voorraad in de drie segmenten. Doel
                   en bedrijventerreinenmarkt in Zuid-Limburg in de          is ruimte creëren voor nieuwe initiatieven die echt
                   drie subregio’s Maastricht-Heuvelland, Westelijke         iets toevoegen. Dit geldt voor winkels, kantoren en
                   Mijnstreek en Parkstad Limburg. De visie is op-           bedrijventerreinen. Voor de gebieden Chemelot,
                   gesteld door de 18 Zuid-Limburgse gemeenten Beek,         Nedcar-VDL en Maastricht Aachen Airport zijn
                   Brunssum, Eijsden-Margraten, Gulpen-Wittem,               zelfstandige gebiedsvisies in ontwikkeling. Het zijn
                   Heerlen, Kerkrade, Landgraaf, Maastricht, Meerssen,       zelfstandig te ontwikkelen gebiedsvisies die als doel
                   Nuth, Onderbanken, Schinnen, Simpelveld,                  hebben een kwalitatieve structuurversterking te
                   Sittard-Geleen, Stein, Vaals, Valkenburg aan de           realiseren en die niet mogen leiden tot verstoringen
                   Geul en Voerendaal.                                       van de hoofdstructuur. Er wordt van uitgegaan dat
                                                                             de gebiedsvisies juist leiden tot een kwalitatieve
                   De SVREZL is door alle 18 Zuid-Limburgse gemeente-        versterking van de hoofdstructuur.
                   raden vastgesteld en is daarmee zelfbindend voor
                   die gemeenten. Gemeenten spreken elkaar aan op            Er worden in beginsel alleen toevoegingen in deze
                   uitvoering en naleving van de SVREZL. De werking          segmenten gefaciliteerd in de daartoe afgebakende
                   van de structuurvisie wordt geborgd in de provinciale     concentratie- en balansgebieden. In balansgebieden
                   verordening (de provinciale omgevingsverordening,         gaat het om kwalitatieve versterkingen. In
                   na ingang van de Omgevingswet). De provincie zal op       concentratiegebieden is in beginsel naast kwalitatieve
                   basis van die verordening optreden tegen gemeenten        versterking ook kwantitatieve versterking mogelijk.
                   die zich niet aan de beleidsafspraken uit de SVREZL       Telkens onder de voorwaarde van het principe van
                   houden.                                                   ‘saldo nul, tot aan de frictieleegstand in de
                                                                             kantorenmarkt en de winkelmarkt’. In de
                   Gezamenlijke opgave als Zuid-Limburg                      bedrijventerreinenmarkt geldt dat (publiekrechtelijk)
                                                                             harde plannen hard blijven, en zachte plannen niet
                   Zuid-Limburg heeft te maken met een toekomst dat          hard worden, tenzij dit past binnen lokaal beleid en
                   er een kwantitatief overschot aan winkels, kantoren       onder voorbehoud van saldering.
                   en bedrijventerreinen is of dreigt. Daarnaast zijn er
                   in alle segmenten kwalitatieve uitdagingen in het
                   versterken van de ruimtelijke deelmarkten en het           SALDEREN EN LEEGSTAND IN DE WINKEL - EN
                   vernieuwen van de markt voor winkels, kantoren en          KANTORENMARKT, HOE WERKT DAT?
                   bedrijventerreinen. Dit hangt deels samen met
                   demografie, maar meer nog met bijvoorbeeld
                                                                              •   Leegstand < frictieleegstand per subregio:    
                   veranderende wensen en eisen in hoe we willen
                   werken en winkelen. De structuurvisie biedt ook                ontwikkeling voorraad is per saldo 0 of +
                   handvatten voor de situatie dat het ruimtelijk             •   Leegstand = frictieleegstand per subregio:   
                   belangrijk is een economisch initiatief te faciliteren,        ontwikkeling voorraad is per saldo 0
                   ondanks dat er overall te veel meters zijn. Belangrijk     •   Leegstand > frictieleegstand per subregio:   
                   is dat telkens op het relevante (lokale, subregionale,         ontwikkeling voorraad is per saldo –
                   regionale) schaalniveau een goede en transparante
                   afweging gemaakt kan worden langs de kernprincipes
                   van de structuurvisie en het bijbehorende proces.          SALDEREN EN LEEGSTAND IN DE BEDRIJVEN-
                   De opgave om de hoofdstructuur te versterken heeft         TERREINENMARKT, HOE WERKT DAT?
                   op veel punten een gemeentegrensoverstijgend
                   karakter. Dit maakt dat de 18 Zuid-Limburgse               •   Ontwikkeling voorraad is per saldo 0
                   gemeenten gezamenlijke bindende beleidsafspraken
                   maken om de hoofdstructuur van de winkelmarkt,
                   de kantorenmarkt en de bedrijventerreinenmarkt te
                   versterken.
6                                                                                                                                  7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Structuurvisie sluit aan op het POL, en legt een                   De opgave is vijfledig                                           De mate waarin het gebrek aan marktspanning zich                                  De structuurvisie legt een belangrijke basis voor de
integrale basis voor afwegingen                                                                                                     voordoet, verschilt van gemeente tot gemeente, maar                               uitvoering
                                                                   De opgave is op hoofdlijn vijfledig:                             speelt vrijwel overal in Zuid-Limburg. Ook verschillen
De gemeenten hebben samen met de provincie                         •   Behoud van de leefbaarheid en versterking                    de consequenties van overaanbod en leegstand al                                   De SVREZL legt een voor overheden bindende basis
afspraken gemaakt om te komen tot een                                  van de hoofdstructuur in de segmenten                        naar gelang de grootte en reikwijdte van de gemeente                              voor de uitvoering. Deze uitwerking vindt plaats in de
gezamenlijke structuurvisie op Zuid-Limburgs                           winkels en kantoren.                                         binnen Zuid-Limburg, en spelen de specifieke                                      vorm van regionaal en subregionaal opgestelde
schaalniveau (Bestuursovereenkomst, april 2016).                   •   Het verdunnen van de bestaande vastgoedvoor-                 kenmerken van een kern of gemeente daarin een rol.                                uitvoeringsprogramma’s die aansluiten bij de
Deze afspraken sluiten aan bij het Provinciaal                         raad in de segmenten winkels, kantoren en                    Feit is dat een leegstand die (fors) hoger is dan de                              principes en handelingskaders uit de SVREZL. De
                                                                                                                                                            1
Omgevingsplan Limburg (POL). De principes in het                       bedrijventerreinen, daar waar sprake is van een              frictieleegstand   ongewenste neveneffecten heeft op                              uitwerking vindt daarnaast plaats in de vorm van het
POL, zijn in deze structuurvisie verder uitgewerkt.                    overschot.                                                   onder andere de leefbaarheid in kleine kernen en                                  bestemmingsplan. Onder de Omgevingswet wordt
                                                                   •   Het stap-voor-stap terugdringen van                          centrumgebieden, het ondernemersklimaat in                                        het bestemmingsplan vervangen door het
Belangrijke principes die aansluitend op het POL in de     ongewenste planvoorraad buiten de hoofd-                                 Zuid-Limburg, het vestigingsklimaat en de                                         omgevingsplan, waarin naast ruimtelijke
SVREZL verder zijn vertaald binnen de schaal en maat                   structuur in winkels en kantoren tot er op                   vastgoedwaarde.                                                                   ordeningsregels ook andere ruimtelijke regels en
van Zuid-Limburg:                                                      subregioniveau sprake is van frictieleegstand.                                                                                                 verordeningen zijn geïntegreerd. Overal waar in de
•   Meer stad, meer land: waar het gaat om de                   •   Het faciliteren van kwalitatieve toevoegingen                   Belangrijker nog is dat met name in de winkelmarkt                                SVREZL het bestemmingsplan staat genoemd, doelen
    winkel-, kantoren- en bedrijventerreinenmarkt                      die passen binnen de uitgangspunten van de                   een te hoge leegstand kan leiden tot een negatieve                                we ook op het toekomstige omgevingsplan.
    betekent dit dat grootschalige ontwikkelingen                      structuurvisie.                                              spiraal en negatieve zichzelf versterkende effecten
    zoveel mogelijk geclusterd worden in de                        •   Het door middel van herbestemming                            heeft op de leefbaarheid en het voorzieningenniveau.                              Daarnaast bereidt de structuurvisie voor op de
    steden/stedelijke gebieden.                                        bijdragen aan verbetering van het gebruik en                 Dit is het belangrijkste argument om versterking van                              uitvoering, door handelingskaders en proces-
•   Dynamisch Voorraadbeheer: focus op de                              de functionaliteit van de bestaande locatie                  de hoofdstructuur tot het centrale thema in de                                    bomen te formuleren, waarbinnen de subregio’s en
    bestaande voorraad, vanuit het perspectief dat                     (kavel, pand, gebied). Overigens kan het gaan                SVREZL te maken.                                                                  de gemeenten opereren. Daar hoort bij dat
    verreweg het merendeel van wat er in 2030                          om bebouwde of onbebouwde                                                                                                                      afwegingen voor nieuwe initiatieven en initiatieven
    aan vastgoed in de drie segmenten staat er nu                      bestemmingen.                                                Dit betekent dat binnen de SVREZL een aantal                                      voor gebruikswijzigingen – afhankelijk van schaal en
    ook al is. Daarnaast gaat het erom kwalitatieve                                                                                 generieke principes en handelingskaders (inhoudelijk                              invloedsfeer – in het juiste regionale of subregionale
    verbeteringen door te voeren die                               De onderliggende doelstelling is de leefbaarheid in              en procesmatig) staan benoemd die in heel Zuid-                                   gremium worden afgewogen.
    complementair zijn aan dat wat er is.                          de kernen en Zuid-Limburg als geheel waar relevant               Limburg aan de orde zijn. De gemeenten en
•   Van Rijkswege geldt de Ladder voor                             zo goed mogelijk te behouden of te verbeteren. Deze              subregio’s benutten deze handvatten als basis om de                               SVREZL sluit aan bij de SVWZL en de visie
    duurzame verstedelijking als procesvereiste                    doelstelling betekent in de praktijk dat gemeenten               transformatieopgave verder aan te scherpen en in te                               vrijetijdseconomie
    voor het faciliteren van nieuwe stedelijke                    moeten kiezen voor de sterkste locaties voor winkels,             vullen, binnen deze generieke principes.
    ontwikkeling. Toevoeging van nieuwe plannen                    kantoren en bedrijventerreinen. Daar waar de                                                                                                       De SVREZL is een integrale visie op de ruimtelijke
    moet aantoonbaar nodig zijn, op schaal van de                  leegstand hoger is dan gezond kan de huidige                     De SVREZL biedt een kader, dat op basis van                                       economie toegesneden op de winkelmarkt, de
    relevante marktregio. Daarin worden allereerst                 capaciteit in combinatie met beoogde plannen                     monitoring nadere flexibiliteit kan bieden                                        kantorenmarkt en de bedrijventerreinenmarkt en heeft
    de mogelijkheden van bestaand vastgoed                         niet onverkort blijven bestaan. Vergroten van de                                                                                                   nauwe samenhang met de Structuurvisie Wonen
    meegenomen.                                                    marktspanning in de ruimtelijke economie is nodig                De SVREZL heeft een looptijd tot 2030 en geeft een                                Zuid-Limburg (SVWZL) en de nog te ontwikkelen visie
•   Saldering van meters: het POL verankert dat                 om zo te komen tot gezonde vraag-aanbod-                            globale ontwikkelrichting aan, waarbinnen het                                     vrijetijdseconomie. Daarnaast heeft de
    er op Zuid-Limburgse schaal naast een                         verhoudingen. Dit speelt in de winkel- en de                      belangrijk is flexibel in te kunnen spelen op verwachte                           SVREZL ook relaties met maatschappelijk vastgoed.
    kwalitatieve verbeterslag sprake is van een                    kantorenmarkt het sterkst en in mindere mate in de               en onverwachte ontwikkelingen aan de vraagkant.                                   De Zuid-Limburgse gemeenten streven naar een
    noodzakelijke saldering van meters:                            bedrijventerreinenmarkt.                                         Om deze reden verankert de SVREZL de                                              zoveel mogelijk ontkokerde, integrale
    toevoeging in de vorm van nieuw vastgoed in                                                                                     transformatieopave met een jaarlijkse monitoring                                  structuurvisie waar dit relevant kan zijn. De inhoud en
    de drie ruimtelijke segmenten gaat in principe                 Uitgangspunt hierbij is ook dat de leegstand als                 van de vraag en het aanbod in kwantitatieve en                                    doelstellingen en het beleidskader van de
    gepaard met een onttrekking.                                   gevolg van de structuurvisie niet op alle locaties               kwalitatieve zin, inclusief tijdelijk gebruik.                                    structuurvisies sluiten een-op-een op elkaar aan,
                                                                   in Zuid-Limburg zal afnemen, maar dat leegstand                                                                                                    vanuit een ruimtelijk perspectief. Daarnaast geldt over
Andere beleidsmatige relevante kaders zijn:                        zoveel mogelijk alleen optreedt waar de ongewenste               Drie jaar na vaststelling van de SVREZL is een                                    de hele linie dat de transformatieopgave in Zuid-
•   De SVREZL speelt zoveel mogelijk in op de                     neveneffecten van deze leegstand op Zuid-Limburgse                tussentijdse evaluatie van het beleid voorzien.                                   Limburg maakt dat er naar de toekomst toe op
    toekomstige regelgeving in de Omgevingswet                  en subregionale schaal zo beperkt mogelijk is.                      Afhankelijk van analyse van de marktomstan-                                       sommige locaties behoefte is aan meer flexibiliteit
    en houdt rekening met toekomstige kaders                                                                                        digheden, ontwikkeling van de leegstandscijfers in                                in programma’s voor een bepaalde locatie of pand,
    voor zover deze al bekend zijn bij de                                                                                           de hoofdstructuur en buiten de hoofdstructuur in de                               bijvoorbeeld wanneer leegstand ruimtelijk zeer
    bestuurlijke vaststelling van de SVREZL.                                                                                        verschillende segmenten en praktijkervaringen met                                 ongewenste neveneffecten heeft. Het tegenover-
                                                                                                                                    saldering van nieuwe initiatieven zullen gemeenten                                gestelde kan ook: dat het op locatieniveau juist niet
                                                                                                                                    in gezamenlijk overleg bepalen of een wijziging van                               wenselijk is te komen tot uitwisseling van
                                                                                                                                    de doelen en instrumenten uit de SVREZL nodig is.                                 programma’s tussen bijvoorbeeld winkels en werken
                                                                                                                                    Het kan gaan om een aanscherping of aanpassing op                                 en vice versa.
                                                                                                                                    niveau van de subregio of op niveau van Zuid-
                                                                                                                                    Limburg als geheel.
                                                                                                                                    1
                                                                                                                                      Frictieleegstand is de leegstand die in het betreffende marktsegment als een gezonde leegstand wordt ervaren. Zodat er voldoende keuzevrijheid is voor   
                                                                                                                                      ondernemers om tussen locaties te kiezen. In de winkelmarkt en de kantorenmarkt wordt gerekend met een frictieleegstand van circa 6% op het niveau van
                                                                                                                                      de subregio. Dit uitgangspunt wordt in de SVREZL ook gehanteerd voor de winkelmarkt en de kantorenmarkt. In de bedrijventerreinenmarkt is de frictieleeg
                                                                                                                                      stand minder relevant. De leegstand is in bedrijfspanden ook lager dan in de andere segmenten, waar de SVREZL betrekking op heeft.
8                                                                                                                                                                                                                                                                                             9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                        SVREZL IN VIJF KERNPUNTEN.
                                                       1.
 De SVREZL legt een voor overheden bindende basis voor de uitvoering. Deze vindt in de praktijk plaats
 in een lokale uitwerking in de vorm van het bestemmingsplan. Daarnaast maakt de structuurvisie de ge-
 wenste ruimtelijke hoofdstructuur inzichtelijk (met betrekking tot winkels, kantoren en bedrijventerrein-
                                                                                                             Deel 1
 en) waarbinnen gemeenten dienen te opereren en initiatieven getoetst worden. Verder bereidt de struc-
 tuurvisie voor op de uitvoering door handelingskaders en procesbomen te formuleren waarbinnen de
 subregio’s en de gemeenten opereren. Daar hoort bij dat afwegingen voor initiatieven – afhankelijk van
 schaal en invloedssfeer – telkens in het juiste regionale of subregionale gremium plaatsvinden. Tot slot
 biedt de SVREZL ook een handvat voor de ontwikkeling van nieuwe instrumenten voor de uitvoering,
 alvast zoveel mogelijk passend binnen de regels van de nieuwe Omgevingswet. Hierover is een apart
 document opgesteld dat geen deel uit maakt van de structuurvisie.
                                                     2.
 De opgave is in hoofdlijn vijfledig:
 •   Behoud van de leefbaarheid en versterking van de hoofdstructuur in de segmenten winkels en
     kantoren.
 •   Het verdunnen van de bestaande vastgoedvoorraad in de segmenten winkels, kantoren en bedrijven
     terreinen, daar waar sprake is van een overschot.
 •   Het stap-voor-stap terugdringen van ongewenste planvoorraad buiten de hoofdstructuur in winkels en
     kantoren tot er op subregioniveau sprake is van frictieleegstand.
 •   Het faciliteren van kwalitatieve toevoegingen die passen binnen de uitgangspunten van de structuur
     visie.
 •   Het door middel van herbestemming bijdragen aan verbetering van het gebruik en de functionaliteit
     van de bestaande locatie (kavel, pand, gebied). Overigens kan het gaan om bebouwde of onbebouwde
     bestemmingen.
 Fundament onder de afspraken is dat het zwaartepunt van de aandacht uitgaat naar de
 bestaande voorraad in de drie segmenten en dat alleen toevoegingen in deze segmenten plaatsvinden
 die een kwalitatieve versterking betekenen in de daartoe afgebakende concentratie- en
 balansgebieden. Toevoegingen zijn in principe alleen mogelijk onder de voorwaarde van toetsing aan
 de kaders in de structuurvisie, het salderingsbeleid en de voorwaarden in de procesbomen.
                                                     3.
 De regio wil een kwalitatief hoogwaardig leef-, werk- en vestigingsklimaat bieden, voor nu en in de
 toekomst, en de economische kracht van Zuid-Limburg in brede zin zoveel mogelijk versterken. De
 economische en demografische situatie vraagt om een omslag in het denken en handelen, waarin focus
 op de bestaande voorraad en kwalitatieve versterking daarvan centraal staan. Om dit op een ruimtelijk en
 economisch verantwoorde wijze mogelijk te maken dienen er telkens op het juiste schaalniveau keuzes te
 worden gemaakt; waar concentreren nieuwe ontwikkelingen zich, waar worden deze in een compactere
 vorm geconsolideerd, maar ook waar vinden deze op termijn niet meer plaats. In de SVREZL staat de
 versterking van de hoofdstructuur van de winkelmarkt, de kantorenmarkt en de bedrijventerreinenmarkt
 centraal. Onderliggend doel is verbetering van de leefbaarheid, het vestigingsklimaat en de aanpak van
 de transformatieopgave in deze drie segmenten.
                                                    4.
 De SVREZL sluit aan bij het POL2014. De 18 Zuid-Limburgse Colleges van B&W en GS van de provincie
 Limburg hebben besloten te komen tot een gezamenlijke structuurvisie op de thema’s winkels, bedrijven-
 terreinen en kantoren.
                                                       5.
 Belangrijk is in de structuurvisie rechtszekerheid te bieden aan ondernemers en burgers voor ‘wat kan
 waar’. De structuurvisie vormt de basis voor voorzienbaarheid. Tegelijkertijd willen we voldoende flexi-
 biliteit bieden om strategische projecten binnen Zuid-Limburg te kunnen faciliteren en ruimte bieden aan
 nieuwe initiatieven en initiatieven voor gebruikswijzigingen, om zo de gewenste transformatie maar ook
 nieuw ondernemerschap mogelijk te maken.
10                                                                                                                    11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                         1. 1            Algemene context
                         In de Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-          Meer vastgoed en plannen dan vraag
                         Limburg (SVREZL) staat versterking van de
                         hoofdstructuur van de winkelmarkt, de kantorenmarkt      Alle gemeenten in Zuid-Limburg hebben te maken
                         en de bedrijventerreinenmarkt centraal. Deze             met een verschil tussen de vraag naar winkels en
                         versterking heeft tot doel te komen tot de               kantoren en het aanbod van winkels. De leegstand
                         verbetering van de leefbaarheid, het vestigings-         is in de meeste gemeenten hoger dan een gezonde
                         klimaat en de transformatieopgave van deze drie          frictieleegstand van circa 6%. In de kantoren- en
                         segmenten. Wanneer in de SVREZL gesproken wordt          winkelmarkt is de leegstand gemiddeld fors met circa
                         over winkels, gaat het over winkels maar ook over        15 tot 20%, met flinke uitschieters naar boven en naar
                         consumentgerichte dienstverlening of andere              beneden. Er zijn winkelgebieden waar de leegstand
                         functies die kunnen voorkomen in gebieden en             vrijwel gelijk is aan de frictieleegstand, terwijl deze
                         panden met een winkelbestemming. De SVREZL sluit         in andere centra oploopt tot ruim een kwart van de
                         aan op de contouren van het POL2014, en de               panden. Daarnaast wordt verwacht dat de toekom-
                         bestuurlijke afspraken op Zuid-Limburgse schaal.         stige behoefte aan kantoren en winkels structureel
                         De 18 Zuid-Limburgse colleges van B en W                 flink afneemt in de komende jaren. Dit hangt deels
                         hebben daarin besloten te komen tot een gezamen-         samen met de huishoudensontwikkeling, maar vooral
                         lijke structuurvisie op de thema’s winkels, kantoren     met veranderende consumentenvoorkeuren (zoals
                         en bedrijventerreinen. De transformatieopgave heeft      internetwinkelen) en veranderde werkgelegen-
1
                         betrekking op de opgave om in de toekomst te komen       heidspatronen (het aandeel kantoorbanen in de
                         tot een sterke markt in de drie segmenten, rekening      totale werkgelegenheid neemt af) en veranderende
                         houdend met de kwantitatieve en kwalitatieve vraag       huisvestingswensen en -eisen van ondernemers.
   Doel, nut en          in relatie tot het kwantitatieve en kwalitatieve aanbod.
                         De regio wil een kwalitatief hoogwaardig leef-, werk-
                         en vestigingsklimaat bieden, nu en in de toekomst, en
                                                                                  Hierdoor kan de leegstand in de kantorenmarkt en de
                                                                                  winkelmarkt mogelijk verdubbelen ten opzichte van
                                                                                  de huidige situatie.
   noodzaak
                         de economische kracht van Zuid-Limburg in brede zin
                         zoveel mogelijk versterken.                              In de bedrijventerreinenmarkt zijn er meer plannen
                                                                                  dan er vraag is. Maar de marktverhoudingen in dit
   van de structuurvisie
                                                                                  segment zijn structureel verschillend. De toekomstige
                            TOTSTANDKOMING VAN DE SVREZL
                                                                                  vraag neemt nog toe, en de leegstand in panden op
                                                                                  bedrijventerreinen is om en nabij de frictieleegstand.
                            De SVREZL is tot stand gekomen in nauwe samen-
                            werking tussen de 18 Zuid-Limburgse gemeenten
                                                                                  Zuid-Limburg in vier gezichten
                            en is procesmatig ondersteund door de Provincie
                            Limburg. De gemeenten hebben zich ambtelijk
                                                                                  •   Zuid-Limburg heeft in de ruimtelijke economie te             
                            laten vertegenwoordigen in ambtelijke werkgroep-
                                                                                      maken met een bevolkingstransitie waarin
                            en rond de thema’s winkels, kantoren en
                                                                                      vergrijzing en ontgroening voorkomen, en daar-
                            bedrijventerreinen. Op bestuurlijk niveau is de
                                                                                      naast is in een deel van de gemeenten sprake een
                            totstandkoming van de SVREZL begeleid door het
                                                                                      afname van het aantal huishoudens en werkenden.
                            Bestuurlijk Overleg Ruimtelijke Economie.
                                                                                  •   Zuid-Limburg heeft vanwege haar ligging binnen        
                                                                                      de euregio grote kansen om deze positie te
                            Gedurende het traject zijn raadsleden en
                                                                                      benutten als vestigingsregio voor bedrijven en
                            stakeholders op meerdere momenten in de
                                                                                      werknemers. In de praktijk bestaan er grens-
                            gelegenheid gesteld kennis te nemen van de
                                                                                      barrières, voortkomend uit verschillen in taal,            
                            tussenstappen van de SVREZL in de vorm van
                                                                                      cultuur en wet- en regelgeving, naast geografische
                            meerdere bijeenkomsten in elke subregio.
                                                                                      obstakels. De regio ziet meerwaarde in euregionale
                            De SVREZL takt gedeeltelijk aan op al vigerend
                                                                                      afstemming van het beleid in met name de
                            beleid in de verschillende subregio’s, dat elke
                                                                                      winkel- en bedrijventerreinenmarkt.
                            subregio op haar eigen wijze heeft vormgegeven.
                                                                                  •   Zuid-Limburg is een regio met sterke en inno-
                            De SVREZL vormt voor een deel een uniformering
                                                                                      vatieve sectoren in de automotive, chemie,
                            van beleid op Zuid-Limburgse schaal en voor een
                                                                                      logistiek, smart services, life sciences & health
                            deel een verdieping of aanscherping.
                                                                                      en leisure.
                                                                                  •   De regio Zuid-Limburg kent een nauwe samen-
                                                                                      hang met de ruimtelijke economie in Noord- en
                                                                                      Midden-Limburg en de aangrenzende euregio’s in
                                                                                      België en Duitsland.
12                                                                                                                                      13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Dit laatste perspectief betekent dat het voor Zuid-     Omslag in het denken in de SVREZL: kwalitatieve       Een tweede uitgangspunt is het belang van                  De mate waarin het gebrek aan marktspanning zich
Limburg belangrijk is dat het ruimtelijk beleid dat de  versterking en van veel te veel                       flexibiliteit, om in te spelen op toekomstige              voordoet, verschilt van gemeente tot gemeente,
regio’s Noord- en Midden-Limburg voeren niet                                                                  ontwikkelingen. De SVREZL heeft een looptijd tot           maar speelt in heel Zuid-Limburg. Ook verschillen
conflicterend is met de principes zoals die in deze     De economische en demografische situatie vraagt om    2030 en geeft een globale ontwikkelrichting aan,           de consequenties van overaanbod en leegstand al
structuurvisie staan en dat de uitwerking van de        een omslag in het denken en handelen waarin focus     waarbinnen het belangrijk is in te kunnen spelen op        naar gelang de grootte en reikwijdte van de gemeen-
principes uit het POL in regionaal beleid goed op       op de bestaande voorraad en kwalitatieve versterking  nieuwe kwalitatieve ontwikkelingen in ondernemer-          te binnen Zuid-Limburg en specifieke kenmerken
elkaar aansluiten. De gemeenten verwachten van de       daarvan centraal staan. De SVREZL schetst de          schap en verwachte en onverwachte ontwikkel-               van een kern of gemeente. Dit betekent dat er naar
provincie Limburg dat ze hier op toe ziet. Daarnaast is contouren van wat deze opgave betekent. Binnen        ingen in de vraag van consumenten. Om deze reden           de toekomst toe kernen en buurten in stedelijk én
belangrijk dat de provincie in de relevante             deze context is vernieuwing en kwalitatieve versterk- verankert de SVREZL de transformatieopgave met             landelijk gebied zullen bestaan waar bijvoorbeeld
bestuurlijke gremia over de landsgrenzen heen het       ing van wezenlijk belang. Om dit op een ruimtelijk en jaarlijkse monitoring van de vraag en het aanbod in        de huidige winkels zullen verdwijnen en niet meer
ruimtelijk beleid van Zuid-Limburg borgt en bijdraagt   economisch verantwoorde wijze mogelijk te maken       kwantitatieve en kwalitatieve zin, inclusief het tijdelijk worden ingevuld met nieuwe winkels, dan wel dat
aan samenhang en afstemming tussen regionaal            dienen er telkens op het juiste schaalniveau keuzes   gebruik van panden. Zo blijven veranderingen scherp        bestaande winkelconcentraties kleiner worden, terwijl
ruimtelijk-economisch beleid in de regio’s over de      gemaakt te worden:                                    in beeld en kan er indien nodig bijgestuurd worden.        het winkelareaal in andere kernen en buurten nieuwe
landsgrenzen heen.                                                                                            Mocht er een initiatief zijn dat niet past binnen de       kwalitatieve impulsen krijgt. Dit alles wordt
                                                        •   waar nieuwe ontwikkelingen zich concentreren;     SVREZL, dan kan, na een zorgvuldige afweging en om         afgewogen op sub- en/of regionaal niveau.
                                                        •   waar deze in een compactere vorm geconsolideerd   reden die een versterking van de hoofdstructuur in de
  DE REGIO’S BINNEN ZUID-LIMBURG                            worden;                                           winkelmarkt, de kantorenmarkt en de                        Feit is wel dat een leegstand die (fors) hoger is dan de
  HEBBEN STERK ONDERSCHEIDENDE EN                       •   waar kansen voor kwalitatieve versterking liggen; bedrijventerreinenmarkt voor de toekomst betekent,         frictieleegstand ongewenste neveneffecten heeft op
  COMPLEMENTAIRE PROFIELEN                              •   waar ruimte is voor extra toevoeging van meters;  voor de betreffende ontwikkeling, gefundeerd af-           onder andere het ondernemersklimaat, het
                                                        •   maar ook waar ruimtelijke ontwikkelingen op       geweken worden van de visie.                               vestigingsklimaat en de vastgoedwaarde in Zuid-
  Elke subregio levert binnen Zuid-Limburg een              termijn mogelijk niet meer plaatsvinden.                                                                     Limburg. Belangrijker nog is dat in met name de
  andere bijdrage, passend bij het eigen profiel.                                                             Gemeenten leveren inzet voor de monitoring die de          winkelmarkt een te hoge leegstand kan leiden tot een
                                                        De SVREZL benoemt richtinggevend op welk schaal-      provincie organiseert ten behoeve van het gemeen-          negatieve spiraal en zichzelf versterkende negatieve
  Zo levert Parkstad Limburg een (deels boven-          niveau keuzes ten aanzien van nieuwe ontwikkel-       schappelijk belang (onder andere Monitor Kantoren          effecten heeft op de leefbaarheid. Dit is het
  regionale) bijdrage aan de winkelmarkt met de         ingen gemaakt worden. Soms is dat op het niveau       en REBIS). De bestuurlijke monitoring van deze             belangrijkste argument om versterking van de hoofd-
  Woonboulevard en de Rodaboulevard, en levert de       van Zuid-Limburg, soms op niveau van Maastricht       structuurvisie, de programmering en de gemaakte            structuur tot het centrale thema in de SVREZL te
  regio een economische bijdrage door middel van        Heuvelland, Westelijke Mijnstreek en Parkstad         afspraken gaat plaatsvinden binnen de bestaande            maken.
  onder andere de Smart Services Campus en de           Limburg. Daarnaast op het niveau van de individuele   bestuurlijke gremia: subregionale bestuurlijke over-
  sterke en nog steeds groeiende toeristische sector    gemeenten.                                            leggen en het Bestuurlijk Overleg Ruimtelijke              Dit alles betekent dat binnen de SVREZL een
  (attracties en verblijfskwaliteit).                                                                         Economie Zuid-Limburg, of een gelijkwaardig                aantal generieke principes staan benoemd die in heel
                                                        Belangrijk is dat de SVREZL aan de ene kant           bestuurlijk overleg dat wezenlijk is voor de uitvoering    Zuid-Limburg aan de orde zijn, op basis waarvan per
  De Westelijke Mijnstreek biedt belangrijke en         rekening houdt met de demografische transitie en      van de SVREZL.                                             subregio verdere uitwerkingen kunnen plaatsvinden.
  unieke bovenregionale vestigingsmilieus met           wat dit betekent voor de toekomstige vraag aan                                                                   De gemeenten benutten deze handvatten als basis om
  onder andere de Brightlands Chemelot Campus,          winkel- en werkgebieden. Daarnaast biedt de SVREZL    Versterking van de hoofdstructuur staat centraal           de transformatieopgave verder aan te scherpen en in
  VDL/Nedcar, en het multimodaal (logistieke)           rechtszekerheid voor ‘wat kan waar’ aan ondernemers   in de SVREZL                                               te vullen, binnen deze generieke principes.
  bedrijventerrein Holtum-Noord en de                   en burgers. Tegelijkertijd moet er voldoende
                                                                                                                                                                         1.2
  gebiedsontwikkeling rond de luchthaven                flexibiliteit zijn om strategische projecten binnen   Kern van de structuurvisie is versterking van de
  Maastricht Aachen Airport.                            Zuid-Limburg te kunnen faciliteren en ruimte te       hoofdstructuur van concentratie- en balans-
                                                        kunnen bieden aan nieuwe initiatieven en initiatieven gebieden in de drie vastgoedsegmenten. De
                                                                                                                                                                                       Aanpak en specifieke situatie
  Maastricht Heuvelland vervult een sterke functie      voor gebruikswijzigingen om de gewenste transfor-     onderliggende doelstelling is de leefbaarheid in de                      in Zuid-Limburg in relatie tot 		
  voor toeristisch bezoek. De historische binnenstad
  van Maastricht als winkelstad is landelijk en op
                                                        matie en nieuw ondernemerschap mogelijk te maken.     kernen en Zuid-Limburg als geheel zo goed mogelijk                       het POL
                                                        Uitgangspunt is telkens dat toevoeging van functies   intact te houden en te verbeteren, of te voorkomen
  internationaal niveau een trekker en het              en gebruiksmogelijkheden moet leiden tot              dat mogelijk in de toekomst ongewenste neven-              POL2014 is een kaderstellend beleidsdocument voor
  Heuvelland is een belangrijke regio vanuit de         vernieuwing en niet tot ‘meer van hetzelfde’,         effecten ontstaan. Deze doelstelling betekent in de        de SVREZL
  vrijetijdseconomie. Daarnaast heeft ook de            waardoor een betere balans ontstaat tussen de         praktijk dat gemeenten moeten kiezen voor de
  Brightlands Health Campus uitstraling op              kwalitatieve vraag en het kwalitatieve aanbod.        sterkste locaties voor winkels, kantoren en bedrijven-     Het Provinciaal Omgevingsplan Limburg is het
  Zuid-Limburgse en euregionale schaal.                 Toevoeging van aanbod is alleen wenselijk wanneer     terreinen en dat niet alle huidige capaciteit in           kaderend beleidsdocument voor fysiek beleid en
                                                        deze leidt tot een kwalitatieve verbetering, die de   combinatie met de beoogde plannen kan blijven              mobiliteit in de provincie Limburg. POL2014 geeft de
                                                        vitaliteit van de gewenste winkelconcentraties niet   bestaan. Vergroten van de marktspanning in de              visie, ambitie en opgaven voor de kwaliteit van
                                                        aantast en daarnaast netto in beginsel geen           ruimtelijke economie is nodig om zo te komen tot           Limburg weer. Daarnaast geeft het kaders aan in de
                                                        uitbreiding van de winkelmeters betekent.             gezonde vraag-aanbodverhoudingen. Dit speelt in de         vorm van een raamwerk voor basisbehoeften en een
                                                                                                              winkel- en de kantorenmarkt het sterkst en in mindere      aantal principes voor ontwikkeling.
                                                                                                              mate in de bedrijventerreinenmarkt.
14                                                                                                                                                                                                                          15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Het POL zet aan tot uitvoering en een proces voor                             andere locaties. Onder de voorwaarde dat ligging              Tot slot biedt de SVREZL ook een handvat voor de        •   Deel 2 bevat de bijbehorende verbeelding met           
gezamenlijke actie. De uitvoering vindt plaats langs                          en gebouw geschikt zijn voor de betreffende                   ontwikkeling van nieuwe instrumenten voor de uit-           daarin de afbakening van concentratie- en
drie samenhangende lijnen, waarbij de integraliteit                           functies en de herbestemming past in lokaal beleid.           voering, anticiperend op de nieuwe Omgevingswet,            balansgebieden voor de winkelmarkt, de kantoren-
een belangrijke rol speelt:                                                                                                                 voor zover bekend ten tijde van de bestuurlijke             markt en de bedrijventerreinenmarkt.
                                                                          •   Meer-stad-meer-landprincipe: in de kern gaat het              vaststelling van de SVREZL.
•   thematische uitvoeringsprogramma’s;                                       om het versterken van hoogwaardige steden en het
•   ontwikkelingsprojecten;                                                   versterken van hoogwaardig landschap in Zuid-                 De SVREZL hangt nauw samen met de SVWZL en de
•   regionale (thematische) uitwerkingen.                                     Limburg. De stedelijkheid met een mix aan kennis,             visie vrijetijdseconomie
                                                                              cultuur en voorzieningen is steeds belangrijker
De Omgevingsverordening Limburg borgt deze lijnen.                            voor de regionale economie en een goed woon-                  De SVREZL is een integrale visie op ruimtelijke
                                                                              klimaat. Het Zuid-Limburgse landschap met haar                economie en heeft nauwe samenhang met de Struc-
De aanpak zal, waar dat nodig of wenselijk is,                                Nationaal Landschap is in ieder opzicht                       tuurvisie Wonen Zuid-Limburg (SVWZL) en de nog
geborgd worden in de Omgevingsverordening                                     hooggewaardeerd en is vanuit haar groene                      te vormen Zuid-Limburgse visie vrijetijdseconomie.
Limburg. Daarbij wordt de in de regio ontwikkelde                             ontwikkeling een trekker voor de regio als geheel.            Daarnaast zijn er relaties met maatschappelijk vast-
aanpak voor de regio ‘algemeen verbindend’                                                                                                  goed en transities in energie, circulaire economie en
                                                                          1.3
verklaard.                                                                                                                                  klimaatadaptatie. De Zuid-Limburgse gemeen-
                                                                                                                                            ten streven naar een zoveel mogelijk ontkokerde en
Belangrijke principes in het POL die in de SVREZL
                                                                                        Andere beleidsmatige                                integrale structuurvisie waar dit relevant kan zijn. De
verder worden vertaald binnen de schaal en maat van                                     relevante aspecten voor                             inhoud en doelstellingen en de beleidskaders van
Zuid-Limburg:                                                                           de SVREZL                                           de structuurvisies sluiten op elkaar aan. Daarnaast
                                                                                                                                            geldt over de hele linie dat de transformatieopgave in
•   Dynamisch voorraadbeheer: veel gebieden in de                         De SVREZL bereidt voor op de Omgevingswet                         Zuid-Limburg maakt dat er naar de toekomst toe op
    winkel-, kantoren- en bedrijventerreinenmarkt                                                                                           sommige locaties behoefte is aan meer flexibiliteit in
    hebben te maken met een teveel aan locaties en                        Naar verwachting zal binnen de looptijd van de                    het programma voor een bepaalde locatie of pand.
    bestaande leegstaande gebouwen en daarnaast                           SVREZL de Omgevingswet van kracht worden. Deze                    Het tegenovergestelde kan ook: dat het op
    soms een teveel aan plannen voor nieuwbouw.                           wet integreert naast ruimtelijke ordeningsregels ook              locatieniveau juist niet wenselijk is te komen tot
    De verwachting is dat het teveel aan vastgoed en                      verordeningen en andere wetgeving die van invloed                 uitwisseling van programma tussen bijvoorbeeld
    plannen in de toekomst in alle segmenten waar                         zijn op de omgeving. Dit heeft consequenties voor                 wonen en werken en vice versa.
    deze structuurvisie betrekking op heeft zal                           de naam en precieze werking van publiekrechtelijke
    toenemen. Er is over de hele linie meer ruimte                        instrumenten. Waar relevant en bekend staat in voet-              Ook op bestuurlijk niveau heeft het relevante
    dan programma in deze segmenten. Dit vraagt                           noten hoe invulling van regels onder de toekomstige               bestuurlijk overleg dat verantwoordelijk is voor de
    om moeilijke keuzes die belangrijk zijn om ruimte                     Omgevingswet kan plaatsvinden. Medio 2017 heeft                   uitvoering van de SVREZL raakvlakken met
    te creëren voor innovatieve ontwikkelingen die echt                   de Rijksoverheid aangekondigd dat de Omgevingswet                 bestuurlijke overleggen rond het thema ‘wonen’, en
    iets toevoegen. Daarbij is er het besef en de                         waarschijnlijk later in werking treedt dan de datum               andere ruimtelijke thema’s zoals recreatie en leisure
    acceptatie dat niet elk leegstaand gebouw weer                        van januari 2019 die eerder was voorzien.                         en maatschappelijk vastgoed.
    gebruikt gaat worden en dat structureel
                                                                                                                                            1.4
    leegstaande gebouwen niet weer een nieuwe                             De SVREZL legt een belangrijke basis voor de
    bestemming kunnen krijgen als winkel, kantoor
    of bedrijfsruimte.
                                                                          uitvoering                                                                      Leeswijzer
•   Ladder voor duurzame verstedelijking: van                             De SVREZL legt een voor overheden bindende basis                  Deze structuurvisie bestaat uit 2 delen die onlos-
    rijkswege geldt de Ladder voor duurzame verste-                       voor de uitvoering. Deze vindt in de praktijk plaats via          makelijk met elkaar zijn verbonden:
    delijking als procesvereiste voor het faciliteren                     subregionale en lokale uitwerkingen in de vorm van
    van nieuwe stedelijke ontwikkeling. Toevoeging                        bestemmingsplannen.2 Daarnaast bereidt de struc-                  •   Deel 1 geeft de kernprincipes van de SVREZL
    van nieuwe plannen moet aantoonbaar nodig                             tuurvisie voor op de uitvoering door procesbomen                      weer en de uitwerking van de belangrijkste
    zijn, op schaal van de relevante marktregio. Daarin                   en afwegingskaders te formuleren waarbinnen de                        opgaven in de winkelmarkt, de kantorenmarkt en
    worden allereerst de mogelijkheden van bestaand                       regio’s en de gemeenten opereren. Daar hoort bij dat                  de bedrijventerreinenmarkt. Per thematisch
    vastgoed meegenomen.                                                  afwegingen voor initiatieven indien deze niet passen                  hoofdstuk leest u achtereenvolgens over de
•   Prioriteit voor hergebruik van cultuurhistorische en                  in het bestemmingsplan – afhankelijk van schaal en                    opgaven, de visie op dit marktsegment, en
    beeldbepalende gebouwen. Vestiging van functies                       invloedssfeer – telkens in het juiste gremium worden                  de voorzet voor de uitvoeringsagenda.
    in kerken, kloosters, monumenten en andere                            afgewogen. Op het niveau van Zuid-Limburg en op
    beeldbepalende panden en panden op beeld-                             het niveau van de subregio’s wordt er daarnaast een
    bepalende locaties verdient de voorkeur boven                         uitvoeringsprogramma opgesteld.
2
  Onder de Omgevingswet wordt het bestemmingsplan vervangen door het Omgevingsplan, waarin naast RO-regels ook andere ruimtelijke regels en
  verordeningen zijn geïntegreerd.
16                                                                                                                                                                                                                                                   17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                   2.1            Belangrijkste vraagstukken in de
                                   winkelmarkt
                                                                           die soms nog niet in bestemmingsplannen zijn opge-
                     DE BELANGRIJKSTE REGIONALE UITDAGINGEN                nomen. Tegelijkertijd vragen ondernemers om andere
                     IN DE WINKELMARKT                                     winkelplannen dan nu worden aangeboden. Een deel
                                                                           van de winkelketens in het middensegment verdwijnt,
                     In het POL2014 staan de volgende kwalitatieve         andere winkelformules schalen op en concentreren
                     uitdagingen voor de winkelmarkt benoemd:              zich in grotere centra.
                     •   De kwaliteit van de binnensteden als belangrijke  Consumenten oriënteren zich meer op gemak en
                         ontmoetingsplaatsen behouden en waar              besteden minder in fysieke winkels ten faveure van
                         mogelijk versterken. Daar liggen de grootste      internetwinkels. De ambitie voor de winkelmarkt richt
                         kansen voor vernieuwing. Die kwaliteit wordt      zich daarom primair op aantrekkelijke stedelijke centra
                         uiteraard niet alleen bepaald door winkels, maar  in de binnensteden van Heerlen, Sittard en Maastricht
                         door de mix daarvan met onder andere voor-        als hoofdontmoetingscentra met een eigen gezicht en
                         zieningen, cultuurhistorische objecten,           verzorgingsgebied. Daarnaast ligt in stedelijke
                         kantoren, ambachtelijke bedrijven en binnen-      gebieden de focus op complete buurt- en wijkcentra
                         stedelijk wonen. Met aantrekkelijke binnen-       voor de meer dagelijkse aankopen van inwoners.
                         steden kan ook de aantrekkingskracht van          Het winkelaanbod in het landelijke gebied is vooral
                         Limburg voor grensoverschrijdend                  gericht op het aanbieden van goede en bereikbare
2
                         kooptoerisme en funshoppen behouden blijven       (dagelijkse) voorzieningen en toeristische
                         en waar mogelijk worden verhoogd.                 voorzieningen in de toeristische gebieden.
                     •   Voor dorpskernen en wijken is de opgave
   De winkelmarkt        vooral om het voorzieningenniveau en daarmee
                         de leefbaarheid zoveel mogelijk op peil te
                         houden. Dat zal echter niet overal op het niveau
                                                                           Veel typen winkelgebieden staan onder druk, op dit
                                                                           moment, maar zeker ook naar de toekomst toe. Met
                                                                           name de weinig onderscheidende winkelconcen-
   in Zuid-Limburg
                         van nu kunnen, dat vraagt om keuzes.              traties en verspreide bewinkeling zijn kwetsbaar en
                     •   Er moet gewerkt worden aan de kwaliteit van       werken verstorend in de winkelstructuur. Het risico is
                         de grootschalige winkelgebieden aan de rand       dat ook kansrijke gebieden onder druk komen te
                         van de steden. Deze gebieden hebben               staan. Juist door te kiezen kan de positie van deze
                         waarschijnlijk het meeste last van de ontwik-     centra gehandhaafd blijven.
                         keling van online winkelen en van de
                         economische teruggang. De opgave zal per          De winkelstructuur van Zuid-Limburg staat niet op
                         winkelgebied sterk uiteenlopen. Er zijn centra    zichzelf. De ligging aangrenzend aan Duitsland en
                         met een aantrekkingskracht ver buiten de eigen    België, maakt dat buitenlanders in Zuid-Limburg
                         regio. Veel centra richten zich vooral op de      aankopen doen en dat inwoners van Zuid-Limburg
                         lokale/regionale consument. Voorkomen moet        inkopen doen in winkelgebieden buiten Zuid-
                         worden dat als oplossing voor problemen           Limburg. Grensoverschrijdend winkelen is een kans
                         gekozen wordt voor verbreding van deze            voor de Zuid-Limburgse detailhandel. Dit geldt
                         centra waardoor deze zich tot nieuwe              bijvoorbeeld voor winkelgebieden met een grote
                         ‘binnensteden’ kunnen ontwikkelen.                reikwijdte zoals het centrum van Maastricht en de
                                                                           Woonboulevard Heerlen als euregionale koopiconen,
                                                                           naast winkelgebieden met een grensligging.
                   Winkels zijn belangrijk voor de werkgelegenheid, de     Daarnaast neemt het aandeel Nederlanders dat
                   leefbaarheid en de vrijetijdsbeleving. Door de hoge     boodschappen doet over de grens de laatste
                   leegstand in de bestaande winkels en het verander-      jaren toe. Naar de toekomst zal het effect van toe- en
                   ende consumentengedrag dreigt de leefbaarheid in        afvloeiing ongeveer gelijk blijven (bij gelijk blijvende
                   kernen en gebieden te verslechteren. De winkelstruc-    aanbodsverhoudingen). Afstemming met Duitse en
                   tuur in Zuid-Limburg is zeer fijnmazig. De leegstand is Belgische buurgemeenten is nodig om de instroom
                   bovengemiddeld en bevindt zich in veel aangewezen       en koopstromen op het huidige niveau te houden.
                   gebieden in de hoofdstructuur. Daarnaast is er soms
                   veel ruimte voor nieuwe winkelmeters opgenomen
                   in bestaande bestemmingsplannen en zijn er nieuwe
                   initiatieven en initiatieven voor gebruikswijzigingen
18                                                                                                                              19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Daarnaast is er sprake van een toename van inter-                willen we in principe geen nieuwe winkels,                      •   Initiatieven voor winkels die zich vestigen in de          of straat’ staat ingetekend. Daarnaast zijn de
netverkopen. Op internet is één druk op de knop                  met uitzondering van zeer kleinschalige winkels.                    twee koopiconen binnen de specifieke                         afgebakende winkelgebieden vaak kleiner dan deze
voldoende om een aankoop te doen. Consumenten                •   Winkels horen niet op bedrijventerreinen thuis,                     segmenten waar zij koopicoon voor zijn, worden               op dit moment zijn, aansluitend op de toekomstige
kunnen vergelijken, op grote afstand aankopen doen,              behalve als het gaat om verkoop van goederen                        vrijgesteld van saldering.                                   behoefte aan deze winkels, de plek in de winkel-
zijn optimaal geïnformeerd en winkelen 24/7. Hierdoor            die zich bij uitstek leent voor vestiging op een                                                                                 hiërarchie en de reikwijdte en het draagvlak van het
lopen de bezoekersaantallen van reguliere winkels                bedrijventerrein, zoals grove bouwmaterialen.                   Winkelcentra indelen in concentratie-, balans- en                winkelgebied, bezien vanuit het toekomstperspectief
terug en is er minder vraag naar fysieke winkel-                 Op campussen worden detailhandelsbedrijven                      transitielocaties om deze in de toekomst vitaal                  op vraag en aanbod in de winkelstructuur zoals onder
meters. Marktonderzoeken en rapportages laten                    zonder inhoudelijke of functionele binding met                  te houden                                                        andere BRO (2015) dat schetst.
uiteenlopende percentages zien, maar het aandeel                 de site uitgesloten.
aan online verkopen in de detailhandel wordt                 •   Naar de toekomst toe worden winkelgebieden in                   Rekening houdend met een afname in behoefte is het               In de lijn met het dynamische voorraadbeheer,
doorgaans geschat op ruim 10%. De afgelopen jaren                Zuid-Limburg compacter en streven we naar                       nodig om de positie, functie en omvang van alle                  betekent dit dat bij het faciliteren van nieuwe voor-
groeide dit percentage jaar op jaar met flinke                   clustering van winkels.                                         centra bij te stellen en aan te passen aan een                   raad sprake moet zijn van de aanpak van bestaande
sprongen. Voor een aantal branches ligt dit                  •   Grootschalige winkelgebieden aan de rand van                    afnemende behoefte aan winkelmeters, en met een                  leegstand en het schrappen van bestaande winkels
percentage al fors hoger, zoals schoenen, mode,                  de steden (perifere en thematische clusters)                    kwalitatieve focus op de meest kansrijke gebieden.               die niet kansrijk zijn. Toevoeging van aanbod is alleen
elektronica en kinderspeelgoed (15 tot 20%). Hoewel              blijven compact en bieden geen ruimte aan                       De winkelgebieden krijgen een label als concentratie-            wenselijk, wanneer deze leidt tot versterking van de
het aandeel online aankopen bij dagelijkse bood-                 branches die bij uitstek in binnensteden thuishoren             of balansgebied en worden ruimtelijk begrensd. Dit               hoofdstructuur, of een kwalitatieve verbetering, die
schappen nu nog relatief laag is (1%), wordt ook voor            (zoals: kleding en schoenen).                                   is de hoofdstructuur. Overige gebieden worden als                de vitaliteit van gewenste winkelconcentraties niet
deze branche een stijging verwacht naar wellicht 5           •   Voor grotere initiatieven binnen bestaande                      transitiegebied voor winkels gelabeld.                           aantast en daarnaast netto geen uitbreiding van de
tot 10%. Deze ontwikkeling van toenemende online                 winkelgebieden, winkels of uitbreidingen zal steeds                                                                              winkelmeters betekent.
verkoop zet bestaande fysieke winkels nog verder                 bekeken moeten worden of deze passen binnen                     De ontwikkelingen in demografie en vooral de
onder druk en versterkt de concurrentiedruk.                     deze structuurvisie, en de subregionale visies voor             winkelsector zelf vragen om scherp te sturen op                  In aanvulling op het principe van ‘saldo nul’ is het
                                                                 winkels en lokaal beleid. Er vindt daarover                     programma’s aan de hand van een hoofdstructuur                   nodig de bestaande leegstand op termijn te
2.2
                                                                 afstemming plaats in het juiste bestuurlijke                    van concentratie- en balansgebieden, zowel lokaal,               verminderen tot een gezonde marktleegstand van
                                                                 gremium.                                                        (sub)regionaal als op niveau van Zuid-Limburg als                gemiddeld 6% op het niveau van een subregio.
                Visie winkelmarkt                            •   Aan de afweging ligt een onafhankelijke                         geheel.
                                                                 ruimtelijk-economische effectenstudie ten grond-    
De principes van dynamisch voorraadbeheer
                                                                 slag, waarvoor de initiatiefnemer zorg draagt.                  •   Concentratiegebied: afgebakend thematisch of                   SALDEREN EN LEEGSTAND IN DE WINKELMARKT
toepassen op locatieniveau
                                                                 Bij de afweging speelt ook de Ladder voor                           kern/hoofdwinkelgebied binnen de hoofd-
                                                                 duurzame verstedelijking een rol.                                   structuur waar de sterkste winkelactiviteiten                  •   Leegstand < frictieleegstand binnen de
Onderstaande basisprincipes en spelregels, aanslu-
                                                                                                                                     plaatsvinden. Doel tot met 2030 is het kwalitatief                 subregio: ontwikkeling voorraad is per saldo
itend op het POL2014 zijn het vertrekpunt in deze
                                                             Voor vestiging van specifieke winkels gelden                            en kwantitatief versterken van deze gebieden.                      0 of +: dit betekent dat het aantal meters in dit
structuurvisie:
                                                             daarnaast de volgende uitgangspunten:                                   Kleurcode op de structuurvisiekaart: groen.                        gebied kan toenemen.
                                                                                                                                 •   Balansgebied: afgebakend winkelgebied binnen                   •   Leegstand = frictieleegstand binnen de
•   Er is ruimte voor nieuwe winkelgebieden of
                                                             •   Voor nieuwe supermarkten en uitbreidingen van                       de hoofdstructuur waar sprake is van behoud                        subregio: ontwikkeling voorraad is per saldo
    uitbreidingen van bestaande winkelgebieden met
                                                                 supermarkten binnen de hoofdstructuur die                           van de huidige voorraad aan meters, al dan niet                    0: dit betekent dat het aantal meters in dit
    regionale impact als deze aantoonbaar toege-
                                                                 daarmee in totaal groter worden dan 1.200 m² wvo                    door middel van actieve sturing. Doel tot en met                   gebied gelijk blijft.
    voegde waarde bieden aan de regio, leiden tot
                                                                 dient altijd op Zuid-Limburgs schaalniveau                          2030 is het behouden van deze gebieden.                        •   Leegstand > frictieleegstand binnen de
    versterking van de structuur en de vitaliteit van
                                                                 bestuurlijke instemming gezocht te worden. Voor                     Kleurcode op de structuurvisiekaart: geel.                         subregio: ontwikkeling voorraad is per saldo
    de binnensteden niet aantasten. Volgens de
                                                                 nieuwe initiatieven en uitbreidingen van                                                                                               –: dit betekent dat het aantal meters in dit
    principes van het dynamisch voorraadbeheer moet     
                                                                 supermarkten tot in totaal maximaal 1.200 m²                    Buiten de hoofdstructuur gaat het om transitie-                        gebied afneemt.
    de ontwikkeling ervan gepaard gaan met het
                                                                 wvo volstaat afstemming op subregionaal niveau.                 gebied: overig (winkel)gebied/locatie waar de
    verdwijnen van bestaande voorraad elders in de
                                                                 Het uitgangspunt dat supermarkten binnen de                     voorraad mogelijk wordt onttrokken. Er zal per
    regio.
                                                                 hoofdwinkelstructuur op passende niveaus van                    subregio en gemeente een uitwerking gemaakt
•   Er blijft ruimte voor verantwoorde dooront-
                                                                 de winkelhiërarchie gevestigd moeten worden,                    worden van een prioritering van locaties. Het kan
    wikkeling van bestaande winkelgebieden elders
                                                                 is leidend.                                                     gaan om actieve sturing of passieve sturing. Een
    in het bebouwd gebied, zolang deze passen in
                                                             •   Winkels in de centra van kleinschalige kernen,                  transitiegebied staat niet op de structuurvisiekaart.
    de winkelhiërarchie en geen ongewenste neven-
                                                                 zonder concentratiegebieden en balans-
    effecten hebben op andere concentratiegebieden,         
                                                                 gebieden worden vrijgesteld van salderen wanneer                De indeling van de gebieden is gebaseerd op het
    zoals binnensteden. Volgens de principes van
                                                                 de oppervlakte in wvo kleiner is dan 100 m².                    hoofddoel. Dit betekent niet dat er slechts één kleur
    het dynamisch voorraadbeheer moet de
                                                                 Vestiging van een kleine winkel tot dit oppervlak               in de geografische afbakening van het gebied op de
    ontwikkeling ervan gepaard gaan met het
                                                                 heeft geen neveneffecten op de winkel-                          kaart voorkomt. Het is goed mogelijk dat er naast een
    verdwijnen van bestaande voorraad elders in de
                                                                 structuur als geheel en draagt in belangrijke                   ‘groene kern’ in het winkelgebied nog een ‘gele rand
    regio. Buiten de concentratie- en balansgebieden
                                                                 mate bij aan de leefbaarheid van deze kernen.
20                                                                                                                                                                                                                                                     21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                          De verschillende niveaus van de winkelhiërarchie
                                                                                                                                                          De winkelhiërarchie van Zuid-Limburg en de labeling van de verschillende winkelgebieden in concentratie- en
                                                                                                                                                          balansgebieden staat in de volgende tabel.
Keuzes over winkelvoorzieningen vooral op                                        van panden waardoor een couranter winkelconcept
subregionaal en lokaal niveau                                                    kan ontstaan. Een ander voorbeeld van kwalitatieve                       tabel 2: de winkelhiërarchie
                                                                                 versterking is de toevoeging van nieuwe onderschei-
De meeste beslissingen over de ontwikkeling van                                  dende winkelconcepten die nog niet aanwezig zijn.                                                          Maastricht Heuvelland    Parkstad Limburg         Westelijke Mijnstreek
de winkelvoorzieningen worden op subregionaal en                                 Soms kan het gaan om versterkingen van functionele
lokaal niveau genomen, met behulp van de proces-                                 afbakeningen (zoals een andere entrée) van winkels                         1    Koopicoon (euregionaal)    Maastricht binnenstad    Woonboulevard
boom (zie paragraaf 3 van dit hoofdstuk). Dit is aan                             waardoor het winkelgebied aantrekkelijker wordt.                                                                                    Heerlen
de orde voor beslissingen over de hoofdstructuur van                             Daarbij is rekening gehouden met de toekomstper-
                                                                                                                                                                                                                     (thema wonen)
concentratie- en balansgebieden in stadsdeelcentra,                              spectieven van winkelgebieden. Van alle winkelcon-
                                                                                                                                                            2    Regionaal centrum                                   Heerlen-Centrum          Sittard-Centrum
toeristische centra (in Valkenburg, Vaals en Gulpen) en                          centraties is gekeken naar de reikwijdte van deze
wijken en dorpen.                                                                gebieden in relatie tot hun draagvlak, en hoeveel                          3    Perifere thematische                                Rodaboulevard (thema
                                                                                                                                                     3      3.1  concentratie                                        sport en leisure)
                                                                                 winkels met een indicatieve omvang hierbij horen.  
Waar het gaat om winkelgebieden met een grotere                                                                                                                  (bovenregionaal)
reikwijdte in de hoofdstructuur, zoals perifere                                  Het POL geeft aan dat winkels niet op zichzelf staan                       3.2  Perifere thematische       Belvedère (perifere en                            Gardenz
(thematische en niet thematische) winkelgebieden,                                en dat de combinatie met andere voorzieningen van                               concentratie               grootschalige                                     (thema huis en tuin)
de winkelgebieden in de stedelijke centra Heerlen,                               groot belang is. Voor de kwaliteit en vitaliteit van                            (bovenlokaal)              detailhandel)                                     Sportzone Limburg
Sittard en de koopiconen (Woonboulevard Heerlen                                  binnensteden als belangrijke ontmoetingsplekken,
                                                                                                                                                                                                                                              (thema sport en leisure)
en de binnenstad van Maastricht) dienen beslissingen                             maar ook voor dorpskernen en wijken is de
ook in het relevante gremium te worden gewogen.                                  combinatie van winkels met horeca en andere                                                                                                                  Handelscentrum
Zo ontstaat een regionale winkelhiërarchie.                                      voorzieningen als wonen, werken, cultuur en                                                                                                                  Bergerweg
                                                                                 recreatie van groot belang. Dat betekent overigens                         3.3  Perifere niet thematische  A2 Gronsveld                                      Makado
In de beslissingen rond de aard en omvang van de                                 ook dat het vestigen van nieuwe horeca-initiatieven                             concentratie (bovenlokaal)
winkelconcentraties gaat het telkens om de vraag hoe                             buiten de hoofdstructuur van invloed kunnen zijn op                        4    Stadsdeelcentrum           Brusselse Poort          Brunssum Centrum         Geleen Centrum
we de kwaliteit van de winkelgebieden kunnen                                     de vitaliteit van de winkelcentra binnen deze                                                              Heer                     Landgraaf Centrum
behouden of versterken. Voorbeelden van kwalitatieve                             hoofdstructuur.                                                                                                                     (Op de Kamp)
versterkingen, zijn bijvoorbeeld een samenvoeging
                                                                                                                                                                                                                     Kerkrade Centrum
Tabel 1: toekomstperspectieven winkelgebieden                                                                                                                                                                        Hoensbroek Centrum
                                                                                                                                                            5    Boodschappencentrum        Meerssen Centrum         Voerendaal Centrum       Beek Centrum
                                                                         Toekomst
                                                                                                                                                            5.1  in een dorp                Eijsden/Breusterstraat   Nuth Centrum             Stein Centrum
            Winkelstructuur voor de                  Indicatief aantal                   Indicatieve omvang              Draagvlak in                                                                                Simpelveld Centrum
            toekomst                                 winkels                             in m² wvo                       potentiële bezoekers               5.2  Boodschappencentrum        Amby Noord               Giessen-Bautsch /        Born Centrum
                                                                                                                                                                 in een wijk                Voltastraat              De Bautsch               Elsloo
                                                                                                                                                                                            Malbergplein             Heerlerheide
   1        Koopicoon (euregionaal)                                            >250                        >90.000                         >250.000
                                                                                                                                                                                            WC Carré                 ’t Loon
   2        Regionaal centrum                                                  >150                40.000-50.000                           >150.000
                                                                                                                                                                                                                     Carboonplein
   3.1      Perifere thematische con-                                         15-20                        >20.000                 75.000-150.000                                                                    Schaesberg
            centratie (bovenregionaal)                                                                                                                                                                               Waubach
   3.2      Perifere thematische con-                                             >5                       >10.000                           >30.000        6    Toeristisch centrum        Valkenburg Centrum
            centratie(bovenlokaal)                                                                                                                               landelijk gebied           Gulpen Centrum
                                                                                                                                                                                            Vaals Centrum
   3.3      Perifere niet thematische                                         10-50                        >10.000                           >50.000
                                                                                                                                                            7    Buurtcentrum in een kern   WC Belfort               Hertogenlaan             Bloemenmarkt /
            concentratie (bovenlokaal)
                                                                                                                                                                 of wijk                    Caberg                   Bleijerheide             Lindenheuvel
   4        Stadsdeelcentrum                                                  50-75                10.000-25.000                             >30.000                                        Daalhof                  Douve-Weien              Limbrichterveld
   5.1      Boodschappencentrum                                               15-40                   2.000-8.000                     5.000-15.000                                          Hoolhoes                 Eygelshoven              Kemperkoul
            in een dorp                                                                                                                                                                     De Heeg                  Treebeek                 Stadbroek
   5.2      Boodschappencentrum                                               15-40                   2.000-8.000                            >15.000                                        De Beente                Brunssum Noord           Oud-Geleen
            in een wijk                                                                                                                                                                     Scharnerweg              Schimmert                Zuidhof
                                                                                                                                                                                            Glacisweg                Hulsberg                 Munstergeleen
   6        Toeristisch centrum                                             40-100                 10.000-20.000
                                                                                                                                                                                            Geulle                   Schinveld                Grevenbicht
            landelijk gebied
                                                                                                                                                                                            Margraten                Bocholtz                 Schinnen
   7        Buurtcentrum in een kern                                            <15                      Tot 4.000                             <5.000                                       Bunde                    Klimmen                  Oirsbeek
            of wijk                                                                                                                                                                         Berg en Terblijt                                  Amstenrade
                                                                                                                                                                                            Cadier en Keer                                    Spaubeek
3
  Indeling: Stec Groep, 2017 op basis van analyse BRO 2015. De hoofdstructuur is tot stand gekomen op basis van een beoordeling van alle winkelgebieden,
                                                                                                                                                                                                                                              Neerbeek
  aan de hand van een afwegingskader, of sprake is van een kansarm of kansrijk winkelgebied vanuit een toekomst gericht perspectief. De kansrijke
  winkelgebieden zijn daarna gelabeld in de winkelhiërarchie Zie ook bijlage A van de SVREZL. Vraag en aanbod zijn bekeken en toebedeeld op deze niveaus.
  Vervolgens is gekeken welke omvang past bij de beoogde vraag binnen de hoofdstructuur’.
22                                                                                                                                                                                                                                                                 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                                                2.3
In deze paragraaf staat een korte toelichting per type  5. Boodschappencentrum in een dorp of een wijk                                                                                                                 Procesboom voor uitbreidingen, nieuwe initiatieven
winkelniveau in de winkelhiërarchie. In bijlage B staat                                                                                                                                                                en initiatieven voor gebruikswijzigingen
een uitgebreide toelichting.                            In de dorpskernen in Zuid-Limburg zien we een grote
                                                                                                                                     Verbeelding en procesboom
                                                        diversiteit in winkelgebieden. Enkele dorpscentra zijn                       toekomstige winkelgebieden                                                        De spelregels voor uitbreidingen, nieuwe initiatieven
1. Koopicoon                                            relatief groot en zijn ook gelegen in een grotere ge-                                                                                                          en initiatieven voor gebruikswijzigingen staan
                                                        meente/kern. De toekomst van dorpscentra is vooral      Verbeelding                                                                                            samengevat in de volgende procesboom. Nieuwe
Koopiconen de binnenstad van Maastricht en de           geënt op de aanwezigheid van een of meerdere                                                                                                                   initiatieven en initiatieven voor gebruikswijzi-
Woonboulevard Heerlen zijn de winkelgebieden met        supermarkten (trekkers) en enig aanvullend              De winkelhiërarchie is vertaald in een verbeelding                                                     gingen worden aan de hand van een toetsingskader
de grootste reikwijdte in Zuid-Limburg, met een ster-   winkelaanbod.                                           van de concentratie- en balansgebieden, dat overal                                                     in het relevante gremium besproken. Op niveau van
ke bovenregionale/euregionale aantrekkingskracht.                                                               op zelfde wijze in heel Zuid-Limburg is afgewogen,                                                     Zuid-Limburg bewaken de gemeenten en de
De omvang zal gelijk blijven of licht toenemen.         In de wijkcentra van de steden zien we een soortgelijk  zie Deel 2. Uitgangspunt daarbij is niet de huidige                                                    subregio’s voortgang, uitgangspunten, samenhang en
                                                        beeld. Naar de toekomst zullen er winkelgebieden        situatie, maar de toekomstig gewenste situatie, vanuit                                                 kwaliteit van de afspraken. Bij iedere afweging voor
2. Stadscentrum                                         zijn die compacter worden. In Maastricht zullen deze    de doelstelling dat vraag en aanbod kwalitatief en                                                     toevoeging van meters speelt de Ladder voor duur-
                                                        winkelgebieden an sich niet (zo sterk) krimpen in       kwantitatief in balans raken. Wanneer de winkelstruc-                                                  zame verstedelijking een rol.
De centra van Heerlen en Sittard zullen hun positie     omvang, ze functioneren op wijkniveau en het totale     tuur conform de verbeelding wordt aangepast, is de
als regionale centrumsteden in de (sub)regio behou-     aanbod is beperkt.                                      leegstand tot een gezonde frictieleegstand                                                             Gemeenten spreken af initiatieven in de relevante
den. Door dalende bevolkingsomvang zal de omvang                                                                teruggebracht.                                                                                         gremia te bespreken aan de hand van een vast
van het centrum kleiner worden, met daarbuiten          6. Toeristisch centrum in landelijk gebied                                                                                                                     bespreekformat, conform bijlage B.
ruimte voor een beperkt aanloopmilieu (winkels en
andere functies).                                       De toeristische centra hebben een sterk(er) ont-
                                                        wikkeld winkel- en voorzieningenniveau dan het
3. Perifere concentratie                                aantal inwoners van de kern en directe omgeving
                                                                                                                Figuur 1: procesboom winkels
                                                        zou verantwoorden. Deze centra hebben – naast een  
Voor de perifere concentraties geldt dat er sprake is   functie als dagelijks boodschappencentrum voor
van thematische en niet thematische concentraties       lokale inwoners – een sterke toeristische aantrek-                                                                     (Tijdelijke) vestiging van een winkel in concentratiegebied/balansgebied?
gericht op de regio. De grootste thematische concen-    kingskracht en instroom. Een groot deel van de                                                                                            (niet passend binnen bestemmingsplan)
tratie is de Roda Boulevard (leisure en sport).         bestedingen wordt door toeristen en dagrecreanten
                                                        gedaan. Dit betekent dat er meer draagvlak is voor
Daarnaast hanteren we de kleinere perifere thema-       dagelijkse en niet-dagelijkse winkels en voorzien-                                                                                            JA                           NEE
tische concentraties (bovenlokaal), zoals Gardenz,      ingen. Naar de toekomst is de verwachting dat het                                    Is het een (uitbreiding van) een supermarkt?
Belvedère, de Sportzone Limburg (specifiek het          aantal recreanten en toeristen toeneemt. Dit betekent                                          JA                   NEE                                                             JA                          NEE
winkelgebied binnen Sportzone Limburg) en               dat het draagvlak voor detailhandel niet afneemt.
Handelscentrum Bergerweg.
                                                        7. Buurtcentrum in steden en kleinere dorpskernen                                                                                                            In kern zonder eigen                                Is het (een uitbreiding
                                                                                                                                                                                                               concentratie- of balansgebied?                            van) een supermarkt?
Tot slot kent Zuid-Limburg een tweetal perifere con-
centraties zonder thema. Het gaat om het Retailpark     De buurtcentra van steden en dorpskernen zijn                       JA                           NEE                                                  JA                            NEE                      JA                           NEE
A2 in Gronsveld en Makado in Beek. Dit zijn con-        relatief klein en betreffen vaak een supermarkt en
centraties die een (boven)lokale aantrekkingskracht     enkele ondersteunende winkels (bijvoorbeeld
hebben vanwege ligging en bereikbaarheid/parkeren       bakker, slager, drogist, kleding, huishoudelijke- en of    Afstemmen subregio
                                                                                                                       (bestuurlijk)
                                                                                                                                                    Afstemmen
                                                                                                                                             Zuid-Limburg (bestuurlijk)
                                                                                                                                                                                                        Melden subregio
                                                                                                                                                                                                           (ambtelijk)
                                                                                                                                                                                                                                   Afstemmen subregio
                                                                                                                                                                                                                                        (bestuurlijk)
                                                                                                                                                                                                                                                                     Afstemmen
                                                                                                                                                                                                                                                              Zuid-Limburg (bestuurlijk)
                                                                                                                                                                                                                                                                                              Afstemmen subregio
                                                                                                                                                                                                                                                                                                  (bestuurlijk)
maar waar we naar de toekomst toe vooral een            cadeauartikelen). De verwachting is dat ze als gevolg
                                                                                                                                                                             JA          NEE
kwalitatieve versterking beogen, zonder kwantitatief    van krimp enigszins afnemen in de komende jaren.
uit te breiden.                                                                                                                                                                                        Piramide niveau 1-3
                                                        Buiten de winkelhiërarchie is sprake van verspreide
4. Stadsdeelcentrum                                     bewinkeling                                                                        JA                           NEE                    JA                             NEE
De stadsdeelcentra in Zuid-Limburg zijn zeer divers in  Winkels die niet in de voorgenoemde hoofdwinkel-
omvang en functioneren. Hierdoor is ook het             structuur liggen, vormen de verspreide bewinkeling.                          Melden subregio              In koopicoon?             Afstemmen
                                                                                                                                       (ambtelijk)                                  Zuid-Limburg (bestuurlijk)
toekomstperspectief verschillend. Enkele stads-         Er zal altijd draagvlak zijn voor enige verspreide
deelcentra zijn in de huidige omvang te groot en het    bewinkeling, maar deze zal in omvang moeten                                                     JA                            NEE
                                                                                                                                                                                                                    JA                           NEE
perspectief wordt eerder slechter dan beter. De stads-  afnemen. Nu ligt het aandeel verspreide
deelcentra liggen overwegend in een gebied met          bewinkeling op circa 25-30% van de totale omvang
>30.000 inwoners als primair verzorgingsgebied.         van de winkelvoorraad. Het toekomstperspectief van                                      Melden subregio            Afstemmen subregio              Afstemmen subregio                Afstemmen
                                                        (een groot deel van) verspreid gelegen winkels is                                          (ambtelijk)                  (bestuurlijk)                  (bestuurlijk)          Zuid-Limburg (bestuurlijk)
De grootste opgave ligt in de grotere centra zoals      matig tot slecht, en deze verspreide bewinkeling kan
Geleen en Kerkrade.                                     risico opleveren voor de hoofdstructuur.
24                                                                                                                                                                                                                                                                                                              25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre> WANNEER DIENT DE PROCESBOOM TE WORDEN DOORLOPEN?
                                                                                                                 2.4            Uitvoeringsprogramma
                                                                                                                                 winkels
 •   In gedachten bij elke aanvraag of wens
 •   Zodra een initiatief vraagt om een intentieverklaring/bestemmingsplanprocedure/gebruikswijziging
                                                                                                                 Gemeenten werken op regionaal en subregionaal
 •   In de procesboom veronderstellen we dat het niet voor zal komen dat er grootschalige winkelinitiatieven     niveau aan een uitvoeringsprogramma voor de
     buiten de hoofdstructuur zullen zijn, in de geest van de hoofdprincipes van deze structuurvisie             SVREZL. Met dit doel is op niveau van Zuid-Limburg
                                                                                                                 in een separaat document een uitwerking gemaakt
 WAT BETEKENT REGIONAAL MELDEN?                                                                                  van instrumenten die aansluiten bij de vijf doel-
                                                                                                                 stellingen in de SVREZL. De uitvoeringsprogramma’s
                                                                                                                 worden op subregionaal niveau verder uitgewerkt, en
 De regio ontvangt een afschrift van het initiatief, waarin het plan/initiatief staat beschreven en hoe de prin-
                                                                                                                 op maat toegepast afhankelijk van het type opgave.
 cipes van dynamisch voorraadbeheer zijn vormgegeven (inclusief saldering).
                                                                                                                 Instrumenten om de doelen uit de SVREZL te
 Jaarlijks stelt de subregio een overzicht op van alle subregionale initiatieven.                                realiseren
 Gemeenten spreken af dat wanneer initiatieven passen in het vigerend bestemmingsplan, maar strijdig             De vijf doelstellingen voor de SVREZL vormen de
                                                                                                                 basis voor een gereedschapskist van instrumenten:
 zijn met de SVREZL, zij dit melden in de subregio. Dit geldt voor winkelruimte vanaf 1.500 m² wvo.
                                                                                                                 •   Behoud van de leefbaarheid en versterking van
 WAT BETEKENT REGIONAAL AFSTEMMEN?                                                                                   de hoofdstructuur in de segmenten winkels en        
                                                                                                                     kantoren.
 Uitgewerkt format over het initiatief voorleggen aan het bestuurlijk overleg op niveau van Zuid-Limburg         •   Het verdunnen van de bestaande vastgoed-
                                                                                                                     voorraad in de segmenten winkels, kantoren en           SVREZL EN DE METAFOOR VAN DE
                                                                                                                     bedrijventerreinen, daar waar sprake is van             DRUPPELENDE KRAAN
 •   Beschrijving plan/initiatief
                                                                                                                     een overschot.
 •   Bestaande situatie kwantitatief en kwalitatief (omvang, leegstand, meerwaarde, et cetera)                   •   Het stap-voor-stap terugdringen van ongewenste          Met deze vijf doelstellingen is een vergelijking te
 •   Dynamisch voorraadbeheer/saldobenadering                                                                        en onbenutte planvoorraad buiten de hoofd-              maken met een druppelde kraan:
 •   Effectanalyse                                                                                                   structuur in winkels en kantoren tot er op
 •   Aansluiting bij POL en structuurvisie                                                                           subregioniveau sprake is van een gezonde                •   In de eerste plaats dient het leertje in de kraan
                                                                                                                     frictieleegstand.                                           gerepareerd te worden (ofwel in de SVREZL
                                                                                                                 •   Het faciliteren van kwalitatieve toevoegingen die           en bestemmingsplan geen ongewenste
 Indien bestuurlijk overleg niet tot een uniform standpunt kan komen, wordt mogelijk advies gevraagd aan
                                                                                                                     passen binnen de uitgangspunten van de                      planologische toevoegingen, en netto geen
 een wellicht op te richten onafhankelijke commissie (nader uit te werken in het regionale uitvoerings-              structuurvisie.                                             uitbreiding van planologische ruimte mogelijk  
 programma).                                                                                                     •   Het door middel van herbestemming bijdragen                 maken, en onbenutte planologische ruimte
                                                                                                                     aan verbetering van het gebruik en de                       weghalen).
 DYNAMISCH VOORRAADBEHEER/SALDOBENADERING:                                                                           functionaliteit van de bestaande locatie (kavel,        •   In de tweede plaats dient de ‘plas water’ als
                                                                                                                     pand, gebied). Overigens kan het gaan om                    gevolg van de lekkende kraan (‘de leegstand
                                                                                                                     bebouwde of onbebouwde bestemmingen.                        hoger dan de frictieleegstand’), te worden    
 Salderen vindt plaats op niveau van de subregio.
                                                                                                                                                                                 opgedweild, door bijvoorbeeld salderen,
                                                                                                                                                                                 onttrekken, slopen en transformeren.
 Leegstand < frictieleegstand per subregio: ontwikkeling voorraad is per saldo 0 of +
 Leegstand = frictieleegstand per subregio: ontwikkeling voorraad is per saldo 0
 Leegstand > frictieleegstand per subregio: ontwikkeling voorraad is per saldo –
 Wanneer in een balansgebied de leegstand te laag is om verplaatsers te faciliteren, wordt het initiatief
 op basis van maatwerk aansluitend op de principes van de structuurvisie afgewogen in het relevante
 bestuurlijk overleg op Zuid-Limburgse schaal.
26                                                                                                                                                                                                                               27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>De uitdaging zit er voor de komende jaren in de
publiekrechtelijke instrumenten systematisch en
vanuit een regionaal perspectief toe te passen, en
deze te combineren met privaatrechtelijke
instrumenten.
Instrumenten voor de uitvoering van SVREZL hebben
aansluitend op de doelstellingen betrekking op de
volgende onderdelen:
1. Instrumenten om plantitels te verminderen
2. Instrumenten om te komen tot uitwisseling
     van plantitels op gewenste locaties met
     plantitels op ongewenste locaties
3. Instrumenten om locaties buiten de
     concentratiegebieden nieuwe kansen te
     bieden
4. Financieringsinstrumenten die bijdragen aan
     verdunning en transformatie
5.  Afstemmingsinstrumenten voor nieuwe
     planinitiatieven
6. Instrumenten die bijdragen aan
     kennisdeling over de transformatie en
     verdunningsopgave in Zuid-Limburg
7. Instrumenten om te komen tot de aanpak van 		
     leegstand
8.  Monitoring
In het uitvoeringsprogramma vanuit de subregio
staan verder de volgende onderwerpen:
•   Welke prioriteiten hebben de gemeenten om
    gezamenlijk te komen tot uitvoering van de 		
    doelen zoals in de SVREZL staan?
•   Hoe het uitvoeringsprogramma
    georganiseerd gaat worden.
•   Uitwerking van de afweging rond de
    gewenste kwalitatieve ontwikkelrichtingen
    van winkelgebieden.
Op niveau van Zuid-Limburg als geheel zal het
uitvoeringsprogramma in ieder geval de volgende
onderwerpen uitwerken:
•   Hoe men jaarlijks rapporteert over de voortgang
    op de uitvoering.
•   De (mogelijke) oprichting van een
    onafhankelijke adviescommissie die adviseert
    over initiatieven waarover het relevante
    bestuurlijk overleg op Zuid-Limburgse schaal
    niet tot een eensluidende beslissing kan
    komen.
•   Verkenning van de mogelijkheden van
    fondsvorming.
28                                                  29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                        3.1            Belangrijkste vraagstukken
                                       in de kantorenmarkt
                                                                               Zuid-Limburg dient op het vlak van de kantorenmarkt
                          De belangrijkste opgave in de kantorenmarkt is de    in de plannen voor toekomstige meters de transitie te
                          transitie naar een kantorenmarkt die in de toe-      maken naar kwalitatief onderscheidende concepten.
                          komst kleiner is dan de voorraad op dit moment,      Die concepten kunnen voorzien in de behoefte aan
                          aansluitend op de hoofdstructuur. De uitbrei-        kleinschalige en middelgrote kantoorgebruikers en
                          dingsmarkt wordt een vervangingsmarkt. Dit hangt     kantorenconcepten die flexibel zijn en inspelen op de
                          samen met de afnemende werkgelegenheid in            veranderende gewenste gemengde locatiemilieus.
                          kantoren: absoluut door de afname van de werk-
                          zame bevolking en relatief door verschuivingen in
                          de werkgelegenheidsontwikkelingen. Zo worden
                          in veel sectoren administratieve handelingen meer
                                                                               3.2             Visie kantorenmarkt
                          en meer geautomatiseerd. Dat betekent voor de
                                                                               De principes van dynamisch voorraadbeheer
                          komende jaren een vermindering van
                                                                               toepassen op locatieniveau
                          werkgelegenheid in een deel van de administra-
                          tieve functies. Daarnaast is het ruimtegebruik per
                                                                               Onderstaande basisprincipes en spelregels
                          arbeidsplaats in kantoren de laatste jaren aan het
                                                                               (aansluitend bij het POL2014) zijn het vertrekpunt
                          afnemen. De verwachting is dat het ruimtegebruik
                                                                               in de SVREZL:
                          naar de toekomst toe nog flink gaat verminderen
3
                          (dit is bijvoorbeeld te zien in de ontwikkeling van
                                                                               •   Ontwikkeling van nieuwe kantoorgebieden is niet       
                          nieuwe kantoorconcepten). De verwachting is dat
                                                                                   aan de orde.
                          kantoorgebruik in heel Nederland flink gaat
   De kantorenmarkt van
                                                                               •   Nieuwe kantorenplannen/-programma’s zijn alleen
                          afnemen, zo ook in Zuid-Limburg. Dit kan volgens
                                                                                   in concentratiegebieden toegestaan.
                          actuele prognoses leiden tot een verdubbeling van
                                                                               •   De huidige voorraad kantoorruimte wordt per                
                          de leegstand in kantoren, ten opzichte van de
   Zuid-Limburg
                                                                                   subregio begrensd, dat betekent in principe
                          actuele leegstand die gemiddeld circa 15%
                                                                                   geen uitbreiding van kantoorvloeroppervlak, totdat
                          bedraagt. Deze hoge leegstand heeft negatieve
                                                                                   de leegstand in de subregio de frictieleegstand is     
                          effecten op de uitstraling en het vestigingsklimaat,
                                                                                   genaderd.
                          en leidt daarnaast tot een substantiële
                                                                               •   Alleen in concentratiegebieden hoeft de saldering       
                          waardedaling van bestaand vastgoed.
                                                                                   in tijd en omvang niet een-op-een te geschieden,
                                                                                   daarbij zal er op het niveau van stad en regio wel    
                                                                                   voor gewaakt moeten worden dat het totale
                        Daarnaast kent de kantorenmarkt belangrijke
                                                                                   kantoorvolume niet of slechts tijdelijk toeneemt.
                        verschuivingen aan de vraagkant. Dit hangt mede
                        samen met het rijksbeleid om de kantorenvoorraad
                                                                               Nieuwe gebouwen met de hoofdfunctie kantoor zijn
                        te verduurzamen en hoe vragers naar kantoor-
                                                                               dus alleen mogelijk als:
                        ruimte hierop inspelen. Van grote invloed is echter
                        de veranderingen in de kwalitatieve vraag, als gevolg
                                                                               •   het gaat om ontwikkeling van nieuwe gebouwen     
                        van verschuivende huisvestingswensen en -eisen
                                                                                   binnen concentratiegebieden of herbouw of
                        van kantoorgebruikers. Zo is de vraag van een groot
                                                                                   verbouw van bestaande kantoren in balans-
                        aandeel grootschalige kantoorgebruikers met een
                                                                                   gebieden; en
                        voorkeur voor formele monofunctionele
                                                                               •   deze passen binnen modern en flexibel gebruik
                        kantoorlocaties verschoven naar een groeiend
                                                                                   van kantoorruimte en dus een adequate toevoeging
                        aandeel kleinschalige en middelgrote kantoor-
                                                                                   zijn voor de kwaliteit van het regionale aanbod; en
                        gebruikers met een voorkeur voor een stedelijke
                                                                               •   er gewerkt wordt met voorverhuur of
                        ligging in een multifunctionele omgeving. Daarnaast
                                                                                   concept-huurovereenkomsten waarbij het
                        kiest een deel van de kantoorgebruikers in een aantal
                                                                                   merendeel van de meters van een gebouw op
                        specifieke niches voor vestiging op thematische
                                                                                   voorhand is ingevuld; en
                        campussen, of specifieke vestigingsmilieus met
                        gelijkgestemden, zoals in co-workingspaces en
                        flexibele huisvestingsconcepten.
30                                                                                                                                 31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>•   er tegelijkertijd elders onbenutte voorraad uit de                        In de kantorenmarkt onderscheiden we concen-          De aanpak van leegstand vraagt om maatwerk en kan                                  Verbeelding
    markt wordt genomen (’nieuw voor oud’) dan                                tratiegebieden, balansgebieden en transitiegebieden   het beste op lokaal niveau opgepakt worden
    wel elders reële plancapaciteit wordt geschrapt; en                                                                                                                                                                De kantorenmarkt is vertaald in een verbeelding van
•   de principes van duurzame verstedelijking worden                          Voor kantoren gelden regionale afspraken over het     Indien kantoorpanden leeg komen te staan, kan in                                   de concentratie- en balansgebieden, dat overal op
    toegepast, dat wil zeggen de Ladder voor                                  concentreren van kantorencapaciteit in concen-        overleg met markpartijen een inschatting worden                                    dezelfde wijze in heel Zuid-Limburg is afgewogen, zie
    duurzame verstedelijking en de prioriteit voor                            tratiegebieden en balansgebieden en het schrappen     gemaakt of er sprake is van kansrijk vastgoed (object                              Deel 2. Uitgangspunt daarbij is niet de huidige
    herbenutting van leegstaande (cultuurhistorische)                         van capaciteit in de in het POL2014 aangewezen        goed en centrale locatie, vasthouden kantoor-                                      situatie, maar de toekomstig gewenste situatie, vanuit
    gebouwen, indien dit past bij de locatie van                              transitiegebieden en daarbuiten. Daarnaast laat de    functie), kanshebbend vastgoed (object goed, locatie                               de doelstelling dat vraag en aanbod kwalitatief en
    het gebouw en lokaal beleid.                                              verbeelding in Deel 2 zien dat de kantoorgebieden     niet centraal, verhuurbaar binnen 2-3 jaar) of kansarm                             kwantitatief in balans raken. Wanneer de
                                                                              een duidelijke ruimtelijke begrenzing kennen,         vastgoed (object minder, locatie niet centraal, risico                             kantoorlocatiestructuur conform de verbeelding
Op het niveau van de vestiging van kantoor-                                   waarbinnen kantooractiviteiten in de toekomst zich    op structurele [>3 jaar] leegstand reëel).                                         wordt aangepast, is de leegstand tot een gezonde
gebruikers gelden de volgende uitgangspunten:                                 nieuw kunnen vestigen.                                                                                                                   frictieleegstand teruggebracht.
                                                                                                                                    Dit biedt dan een basis om te kunnen komen tot een
                                             4
•   Middelgrote (500-2.500 m² vvo)  en grote kantoren                         Alle gebieden buiten de concentratie- en balans-      koppeling van ’nieuw voor oud’, indien partijen deze                               Procesboom voor uitbreidingen, nieuwe initiatieven
    (>2.500 m² vvo) alleen te vestigen in concen-                             gebieden op de kaart zijn te beschouwen als           linken aan eventuele nieuwbouw in concentratie-                                    en initiatieven voor gebruikswijzigingen
    tratie- en balansgebieden; uitzondering kan zijn                          transitiegebieden, waarin het kantoorgebruik stap-    gebieden.
    als dergelijke kantoren zouden passen binnen                              voor-stap zal verminderen. Nieuwe kantoorgebouwen                                                                                        De spelregels voor uitbreidingen, nieuwe initiatieven
    de bestaande bebouwing en in een lokale behoefte                          (>500 m²) zijn alleen mogelijk binnen concentratie-   Vastgoed zonder potentie (kansarm) dient idealiter                                 en initiatieven voor gebruikswijzigingen staan
    voorzien.                                                                 gebieden en balansgebieden. Voor balansgebieden       in zowel balans- als in transitiegebieden te worden                                samengevat in de volgende procesboom. Nieuwe
•   Kleine kantoren (<500 m² vvo) die voorzien in                             geldt in aanvulling daarop dat bouw, herbouw of       gesloopt of getransformeerd. Eventueel zelfs in                                    initiatieven en initiatieven voor gebruiks-
    de lokale behoefte blijven in bebouwd gebied                              verbouw van bestaande kantoren door de gemeente       concentratiegebieden als door vervangende nieuw-                                   wijzigingen worden aan de hand van een
    via maatwerk mogelijk. Initiatieven voor                                  gefaciliteerd wordt onder de voorwaarde dat het een   bouw de kwaliteit en courantheid van het                                           toetsingskader in het relevante gremium besproken.
    kantoorgebouwen (<500 m² vvo) worden                                      kwalitatieve toevoeging betreft, de afnemer bekend is kantorenaanbod kan worden vergroot.                                                Op niveau van Zuid-Limburg bewaken de gemeenten
    vrijgesteld van salderen, omdat vestiging van                             en het past binnen de saldo-nul-benadering.                                                                                              en de subregio’s voortgang, uitgangspunten,
                                                                                                                                    3.3
    deze lokale initiatieven geen neveneffecten op                            Daarnaast geldt voor toevoeging binnen concentratie-                                                                                     samenhang en kwaliteit van de afspraken. Bij iedere
    de kantorenmarkt als geheel hebben.                                       en balansgebieden dat het merendeel van de meters                                                                                        afweging voor toevoeging van meters speelt de
•   Buiten concentratie- en balansgebieden streven                            in het gebouw op voorhand is verhuurd.
                                                                                                                                                 Verbeelding en procesboom 		                                          Ladder voor duurzame verstedelijking een rol.
    gemeenten waar mogelijk naar schrappen van                                                                                                   toekomstige kantoren-
    bestaande plancapaciteit.                                                                                                                    gebieden                                                              Gemeenten spreken af initiatieven in de relevante
•   Buiten concentratiegebieden verlenen gemeenten                                                                                                                                                                     gremia te bespreken aan de hand van een vast
    in principe geen afwijkingen voor gebruik of                                                                                                                                                                       bespreekformat, conform bijlage B.
    bestemmingswijzigingen ten faveure van de
    kantorenfunctie.
                                                                                                                                    Figuur 2: procesboom kantoren
                                                                                                                                                                                           Nieuwe gebouwen met hoofdfunctie kantoor in concentratie- of
Tabel 3: concentratie- en balansgebieden in de kantorenmarkt                                                                                                                                    balansgebied (niet passend binnen bestemmingsplan)
    Concentratiegebieden                                                       Balansgebieden
                                                                                                                                                                                                          JA                         NEE
    •   Sittard-Geleen: centrum/stationsgebied,                                •   Heerlen: deel Heerlen-Centrum, Coriopolis,  
        kantorenpark Sittard, Brightlands Chemelot                                 Zeswegen                                                                     JA                        NEE                                               JA                      NEE
        Campus                                                                 •   Maastricht: Ceramique, Geusselt, locatie A2
    •   Heerlen: Binnenstad (Centrum en stations                                                                                                        Melden subregio                                                               Melden subregio          Afstemmen
                                                                                                                                                          (ambtelijk)                                                                    (ambtelijk)    Zuid-Limburg (bestuurlijk)
        gebied) Smart Services Lane                                                                                                                                             JA                       NEE
    •   Maastricht: centrum/stationsgebied,
        kantorenpark Randwyck/ Brightlands
                                                                                                                                                                        Afstemmen subregio       Afstemmen subregio
        Maastricht Health Campus                                                                                                                                            (bestuurlijk)             (bestuurlijk)
Bron: POL2014, bewerking Stec Groep, 2017
                                                                                                                                                                                                      Afstemmen
                                                                                                                                                                                               Zuid-Limburg (bestuurlijk)
4
  Er wordt in SVREZL gerekend met een gemiddelde omrekenfactor van vvo naar bvo van 85% voor kantoren.
32                                                                                                                                                                                                                                                                                 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre> WANNEER DIENT DE PROCESBOOM TE WORDEN DOORLOPEN?
                                                                                                               3.4            Uitvoeringsprogramma
                                                                                                                               kantoren
 •        In gedachten bij elke aanvraag of wens
 •        Zodra een initiatief vraagt om een intentieverklaring/bestemmingsplanprocedure/gebruikswijziging
                                                                                                               Gemeenten werken op regionaal en subregionaal
                                                                                                               niveau aan een uitvoeringsprogramma voor de
 WAT BETEKENT REGIONAAL MELDEN?                                                                                SVREZL. Met dit doel is op niveau van Zuid-Limburg
                                                                                                               in een separaat document een uitwerking gemaakt
 De regio ontvangt een afschrift van het initiatief, waarin het plan/initiatief staat beschreven en hoe de     van instrumenten die aansluiten bij de vijf
 principes van dynamisch voorraadbeheer zijn vormgegeven (inclusief saldering).                                doelstellingen in de SVREZL. De uitvoerings-
                                                                                                               programma’s worden op subregionaal niveau verder
                                                                                                               uitgewerkt, en op maat toegepast afhankelijk van het
 Jaarlijks stelt de subregio een overzicht op van alle subregionale initiatieven.                              type opgave.
 Gemeenten spreken af dat wanneer initiatieven passen in het vigerend bestemmingsplan, maar strijdig           Instrumenten om de doelen uit de SVREZL te
 zijn met de structuurvisie, zij dit melden in de subregio. Dit geldt voor kantoorinitiatieven vanaf 2.500 m². realiseren
                                                                                                               De vijf doelstellingen voor de SVREZL vormen de
 WAT BETEKENT REGIONAAL AFSTEMMEN?
                                                                                                               basis voor een gereedschapskist van instrumenten:
 Uitgewerkt format over het initiatief voorleggen aan het relevante bestuurlijk overleg op                     •   Behoud van de leefbaarheid en versterking van
 Zuid-Limburgse schaal.                                                                                            de hoofdstructuur in de segmenten winkels en          
                                                                                                                   kantoren.
 •   Beschrijving plan/initiatief                                                                              •   Het verdunnen van de bestaande vastgoed-               SVREZL EN DE METAFOOR VAN DE
                                                                                                                   voorraad in de segmenten winkels, kantoren en          DRUPPELENDE KRAAN
 •   Bestaande situatie kwantitatief en kwalitatief (omvang, leegstand, meerwaarde, et cetera)
                                                                                                                   bedrijventerreinen, daar waar sprake is van
 •   Dynamisch voorraadbeheer/saldobenadering                                                                      een overschot.                                         Met deze vijf doelstellingen is een vergelijking te
 •   Effectanalyse                                                                                             •   Het stap-voor-stap terugdringen van ongewenste         maken met een druppelde kraan:
 •   Aansluiting bij POL en structuurvisie                                                                         en onbenutte planvoorraad buiten de hoofd-
                                                                                                                   structuur in winkels en kantoren tot er op             •   In de eerste plaats dient het leertje in de kraan
 Indien bestuurlijk overleg niet tot een uniform standpunt kan komen, wordt mogelijk advies gevraagd               subregioniveau sprake is van een gezonde                   gerepareerd te worden (ofwel in de SVREZL
                                                                                                                   frictieleegstand.                                          en bestemmingsplan geen ongewenste
 aan een wellicht op te richten onafhankelijke commissie (nader uit te werken in het regionale
                                                                                                               •   Het faciliteren van kwalitatieve toevoegingen              planologische toevoegingen, en netto geen
 uitvoeringsprogramma).                                                                                            die passen binnen de uitgangspunten van de                 uitbreiding van planologische ruimte mogelijk  
                                                                                                                   structuurvisie.                                            maken, en onbenutte planologische ruimte
 DYNAMISCH VOORRAADBEHEER/SALDOBENADERING:                                                                     •   Het door middel van herbestemming bijdragen                weghalen).
                                                                                                                   aan verbetering van het gebruik en de functio-         •   In de tweede plaats dient de ‘plas water’ als
 Salderen vindt plaats op niveau van de subregio.                                                                  naliteit van de bestaande locatie (kavel, pand,            gevolg van de lekkende kraan (‘de leegstand
                                                                                                                   gebied). Overigens kan het gaan om bebouwde                hoger dan de frictieleegstand’), te worden    
                                                                                                                   of onbebouwde bestemmingen.                                opgedweild, door bijvoorbeeld salderen,
 Leegstand < frictieleegstand per subregio: ontwikkeling voorraad is per saldo 0 of +
                                                                                                                                                                              onttrekken, slopen en transformeren.
 Leegstand = frictieleegstand per subregio: ontwikkeling voorraad is per saldo 0
 Leegstand > frictieleegstand per subregio: ontwikkeling voorraad is per saldo –
 Wanneer in een balansgebied de leegstand te laag is om verplaatsers te faciliteren, wordt het initiatief
 op basis van maatwerk aansluitend op de principes van de Structuurvisie afgewogen in het relevante
 bestuurlijk overleg.
34                                                                                                                                                                                                                            35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>De uitdaging zit er voor de komende jaren in de
publiekrechtelijke instrumenten systematisch en
vanuit een regionaal perspectief toe te passen, en
deze te combineren met privaatrechtelijke
instrumenten.
Instrumenten voor de uitvoering van SVREZL hebben
aansluitend op de doelstellingen betrekking op de
volgende onderdelen:
1. Instrumenten om plantitels te verminderen
2. Instrumenten om te komen tot uitwisseling 		
     van plantitels op gewenste locaties met
     plantitels op ongewenste locaties
3. Instrumenten om locaties buiten de
     concentratiegebieden nieuwe kansen te
     bieden
4. Financieringsinstrumenten die bijdragen
     aan verdunning en transformatie
5.  Afstemmingsinstrumenten voor nieuwe
     planinitiatieven
6. Instrumenten die bijdragen aan
     kennisdeling over de transformatie en
     verdunningsopgave in Zuid-Limburg
7. Instrumenten om te komen tot de aanpak
     van leegstand
8.  Monitoring
In het subregionale uitvoeringsprogramma staan
verder de volgende onderwerpen:
•   Welke prioriteiten hebben de gemeenten om
    gezamenlijk te komen tot uitvoering van
    de doelen zoals in de SVREZL staan.
•   Hoe het uitvoeringsprogramma
    georganiseerd gaat worden.
Op niveau van Zuid-Limburg als geheel zal het
uitvoeringsprogramma in ieder geval de volgende
onderwerpen uitwerken:
•   Hoe men jaarlijks rapporteert over de
    voortgang op de uitvoering.
•   De (mogelijke) oprichting van een
    onafhankelijke adviescommissie die wellicht
    adviseert over initiatieven waarover het
    relevante bestuurlijk overleg op Zuid-
    Limburgse schaal niet tot een eensluidende
    beslissing kan komen.
•   Verkenning van de mogelijkheden van
    fondsvorming.
36                                                 37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                           4.1           Belangrijkste vraagstukken
                                         in de bedrijventerreinenmarkt
                                                                                   gaat om het aanbod aan grootschalige kavels die
                             Bedrijventerreinen zijn aparte zones specifiek        geschikt zijn voor logistiek gaat het met name om de
                             bestemd voor vestiging van bedrijven die,             volgende locaties (Holtum Noord, Aviation Valley,
                             hoewel ze moeten worden beschouwd als                 Trilandis/Avantis, Beatrixhaven en Maastricht-
                             bebouwd gebied, andere opgaven en ontwik-             Eijsden). De reikwijdte van de grootschalige logistiek
                             kelingsmogelijkheden hebben dan stedelijke            is groot en heeft relaties met Midden- en
                             gebieden. In Zuid-Limburg zijn er voldoende           Noord-Limburg.
                             bedrijventerreinen beschikbaar om de komende
                             jaren aan de vraag te voldoen. In sommige             Er zijn daarbij kansen voor trimodale locaties. Het
                             segmenten, zoals lokale gemengde terreinen is er      beschikbare aanbod op trimodale locaties is echter
                             overaanbod, terwijl er in andere segmenten, zoals     beperkt. Het is daarom belangrijk om bedrijven zoveel
                             in de grootschalige logistiek mogelijk tekorten zijn, mogelijk op passende locaties te vestigen. Het juiste
                             of in de toekomst kunnen ontstaan. De op de kaar-     bedrijf op de juiste plek, met de gewenste
                             ten aangegeven bedrijventerreinen en (solitaire)      modaliteiten.
                             bedrijfslocaties vormen de hoofdstructuur van de
                             bedrijventerreinenmarkt. Een enkele solitaire         Voor de gebieden Chemelot, Nedcar-VDL en
                             bedrijfslocatie heeft mogelijke toekomstige           Maastricht Aachen Airport zijn zelfstandige
                             ontwikkelpotenties zoals het Afcent-terrein in        gebiedsvisies in ontwikkeling. Het zijn zelfstandig
4
                             Schinnen. Herbestemming van zo’n solitaire            te ontwikkelen gebiedsvisies die als doel hebben
                             bedrijfslocatie als bedrijventerrein in de toekomst,  een kwalitatieve structuurversterking te realiseren
                             kan mogelijk worden gemaakt onder voorwaarde          en die niet mogen leiden tot verstoringen van de
   De                        van passendheid binnen de hoofdstructuur en
                             afstemming met het relevante bestuurlijke overleg.
                                                                                   hoofdstructuur. Er wordt van uitgegaan dat de
                                                                                   gebiedsvisies juist leiden tot een kwalitatieve
                                                                                   versterking van de hoofdstructuur.
   bedrijventerreinenmarkt De leegstandsproblemen op bedrijventerreinen zijn
                           substantieel minder groot dan bij kantoren en
                                                                                   4.2           Visie bedrijventerreinenmarkt
   in Zuid-Limburg
                           winkels. Bovendien neemt de totale behoefte aan
                           bedrijventerreinen naar verwachting de komende
                                                                                   De principes van dynamisch voorraadbeheer
                           jaren nog wat toe en groeien belangrijke clusters in
                                                                                   toepassen op locatieniveau
                           Zuid-Limburg door, zoals in de automotive, chemie,
                           logistiek en med-tech.
                                                                                   De ambitie in het POL2014 is gericht op een
                                                                                   optimale benutting van bedrijventerreinen in
                           De relevante marktregio in de bedrijventerreinen-
                                                                                   regionaal verband, zonder toename van het huidig
                           markt is veelal lokaal tot regionaal. Ongeveer 90%
                                                                                   areaal aan bestaande bedrijventerreinen en harde
                           van de verhuisbewegingen vindt plaats binnen een
                                                                                   plancapaciteit. Dit kan door regionaal afspraken te
                           straal van 25 km, en het gros binnen 5 tot 10 km.
                                                                                   maken over kwaliteitsverbetering van de bestaande
                           Trends in alle sectoren binnen de bedrijventerreinen-
                                                                                   voorraad aan bedrijventerreinen. Belangrijkste
                           markt zijn schaalvergroting & parallellisatie
                                                                                   uitgangspunten zijn:
                           (verbreding) als ook schaalverkleining & specialisatie.
                                                                                   •   Behoud van harde plancapaciteit (alle typen
                           Ruimtevragers met specifieke kwalitatieve eisen
                                                                                       plannen die in vastgestelde bestemmingsplannen
                                                                                       voorkomen).
                           Binnen de bedrijventerreinenmarkt is de vraag naar
                                                                                   •   Geen nieuwe bedrijventerreinen, inclusief
                           logistiek de komende jaren sterk. Het gaat
                                                                                       afschrijven van zachte plannen (plannen die niet
                           overwegend om zeer grootschalige logistiek met
                                                                                       in vastgestelde bestemmingsplannen voorkomen).
                           kavels vanaf 5 hectare en een goede multimodale
                                                                                   •   Logistiek en productie op goed ontsloten
                           ontsluiting. Daarnaast zien we vooral specialistische
                                                                                       (trimodale) locaties.
                           niches zoals med-tech bedrijven en lokale vraag in
                                                                                   •   Blijvende inzet op kwaliteitsverbetering van de        
                           een kleinschalig segment met een sterke lokale
                                                                                       bestaande voorraad.
                           binding. In het aanbod van terreinen is voldoende
                                                                                   •   Functiemenging of -wijziging alleen op stedelijke     
                           beschikbaar aanbod voor het lokale mkb. Waar het
                                                                                       bedrijventerreinen.
38                                                                                                                                    39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                                                            4.3
Om deze aanpak te effectueren wordt het regionaal            •   Voor vestiging van zelfstandige kantoren en                                                                                                                   initiatieven en initiatieven voor gebruikswijzi-
programmeringsoverleg in de drie regio’s                         detailhandel op bedrijventerreinen is geen plaats.                                                                                                            gingen worden aan de hand van een toetsingskader
opgeschaald. Provincie Limburg levert daarbij                    Deze functies horen bij uitstek thuis in steden,          
                                                                                                                                              Verbeelding en procesboom                                                        in het relevante gremium besproken. Op niveau van
ondersteuning, onder andere via het provinciale                  kernen of specifieke winkelgebieden. Kantoor-                                toekomstige                                                                      Zuid-Limburg bewaken de gemeenten en de sub-
monitoringsysteem voor werklocaties (REBIS) dat als              ruimte als onderdeel van productiebedrijven is                               bedrijventerreinen                                                               regio’s voortgang, uitgangspunten, samenhang en
basis dient voor verdere regionale kwantitatieve en              wel mogelijk (mits ondergeschikt). Er moet ook                                                                                                                kwaliteit van de afspraken. Bij iedere afweging voor
kwalitatieve analyses.                                           ruimte zijn voor ondergeschikte verkoop van                Verbeelding                                                                                        toevoeging van meters speelt de Ladder voor duur-
                                                                 goederen die zich bij uitstek leent voor vestiging                                                                                                            zame verstedelijking een rol.
Continu werken aan de kwaliteit van de bestaande                 op dit soort terreinen. Denk aan grove bouw-               De bedrijventerreinenmarkt is vertaald in een
voorraad                                                         materialen en ondergeschikte productie-                    verbeelding van de hoofdstructuur van de                                                           Gemeenten spreken af initiatieven in de relevante
                                                                 gerelateerde detailhandel. Het aantal branches is          bedrijventerreinenmarkt dat overal op dezelfde wijze                                               gremia te bespreken aan de hand van een vast
Het op peil houden van de kwaliteit van de bestaande             gelimiteerd en sluit aan bij lokaal beleid, zie            in heel Zuid-Limburg is afgewogen, zie Deel 2.                                                     bespreekformat, conform bijlage B.
terreinen vraagt blijvend aandacht. Te denken valt aan           ook bijlage met definities.
duurzaam beheer (energiebesparing, duurzame                  •   De milieugebruiksruimte (geluidzones,                      Procesboom voor uitbreidingen, nieuwe initiatieven
energieopwekking, grondstoffenkringloop),                        risicocontouren, geurcirkels) van bedrijven en             en initiatieven voor gebruikswijzigingen
optimale inpassing in de omgeving, efficiënt                     bedrijventerreinen wordt beheerd met het oog
ruimtegebruik door combinatie van functies, goede                op een duurzame inpassing van bedrijven in                 De spelregels voor uitbreidingen, nieuwe initiatieven
ontsluiting per openbaar vervoer voor terreinen met              hun omgeving.                                              en initiatieven voor gebruikswijzigingen staan
veel woon-werkverkeer of bezoekers, bereikbaarheid                                                                          samengevat in de volgende procesboom. Nieuwe
per fiets en ict-voorzieningen.                              Nieuwe ontwikkelingen alleen in combinatie met
                                                             schrappen capaciteit elders
Waar dit tekort schiet is herstructurering van terreinen                                                                                                                                                          5
een optie, uiteenlopend van revitaliseringsacties tot        De structuurvisie zorgt, in lijn met de gedachte               Figuur 3: procesboom bedrijventerreinen
ingrijpender maatregelen inclusief sloop en                  achter het dynamisch voorraadbeheer, voor
ruilverkaveling. Hier ligt primair een rol voor de           flexibiliteit: goede nieuwe plannen blijven mogelijk
                                                                                                                                                                                                                              Toevoegen m2 bedrijfterreinen
gemeenten.                                                   maar moeten wel zo mogelijk/nodig gekoppeld zijn                                                                                                            (niet passend binnen bestemmingsplan)
                                                             aan het schrappen van capaciteit elders in de regio.
Kansen liggen er wellicht in nieuwe methoden van             Dit is aan de orde wanneer:
ontwikkeling en exploitatie.
                                                             •   Er binnen de bestaande voorraad aantoonbaar             
                                                                                                                                                                                                                  Binnen (contouren) bestaand bedrijventerrein of direct
We hanteren de volgende basisprincipes voor                      geen geschikte ruimte meer is.                                                                                                                             aangesloten aan bedrijventerrein?
inrichting en beheer van bedrijventerreinen:                 •   Deze toevoeging additionele kwaliteit toevoegt
                                                                 aan het regionale aanbod, passend binnen
•   De ruimte op bedrijventerreinen dient zorgvuldig             lokaal, subregionaal en regionaal bedrijven-                                                                                                                JA                          NEE
    en duurzaam gebruikt te worden. Daarbij past                 terreinenbeleid. Dit geldt voor nieuwe terreinen
                                                                                                                                                                              Uitbreiding bestaand bedrijf?
    structureel beheer via parkmanagement.                       en grotere uitbreidingen van bestaande
                                                                                                                                                                                                                                                                 JA                   NEE
•   Functiemenging op bedrijventerreinen kan                     bedrijventerreinen.
    bijdragen aan de kwaliteit van die terreinen             •   Beperkte uitbreiding van bestaande terreinen                                                                JA                          NEE
    en aan een optimaal ruimtegebruik. Dat geldt                  (kavelniveau) voor reeds op het terrein gevestigde
                                                                                                                                                                                                                                                        Afstemmen subregio        Afstemmen
    zeker op campussen waar een menging van                      bedrijven of lokale, solitair gevestigde bedrijven                                                                                                                                          (bestuurlijk) Zuid-Limburg (bestuurlijk)
    functies bijdraagt aan een uitnodigende                      is onder voorwaarden mogelijk via maatwerk en
                                                                                                                                                                                                              JA                            NEE
    werkomgeving. Op grote logistieke en                         met een goede onderbouwing.                                                        JA                            NEE
    productielocaties is functiemenging niet voor            •   Kleinschalige uitbreidingen van bedrijfsruimte-
    de hand liggend. Daar moet juist heel zorg-                  gebruikers op bedrijventerreinen tot 3.000 m²
                                                                                                                                                                                                    Afstemmen subregio                 Afstemmen
    vuldig omgegaan worden met de invulling van                  kavel worden vrijgesteld van saldering.                                      Melden subregio                                            (bestuurlijk)          Zuid-Limburg (bestuurlijk)
                                                                                                                                                (ambtelijk)
    het terrein, rekening houdend met de specifieke          •   De ontwikkeling past binnen de geformuleerde           
    functie en het segment daarvan. De bedrijven-                algemene verstedelijkingsprincipes (zie                                                            JA                            NEE
    terreinen met een overwegend lokale functie                  hoofdstuk 1), waaronder de Ladder voor
    bieden soms meer mogelijkheden.                              duurzame verstedelijking.
•   Terughoudendheid is op zijn plaats met functies          •   Er tegelijkertijd elders in de regio bestaande                                             Afstemmen subregio                Afstemmen
    die bij voorkeur in het stedelijk gebied of centrum          voorraad of harde plannen (in vergelijkbare                                                    (bestuurlijk)          Zuid-Limburg (bestuurlijk)
    thuis horen.                                                 omvang) uit de markt worden genomen.
                                                             •   Hierover overeenstemming is bereikt conform
                                                                 de procesboom.
                                                                                                                            5
                                                                                                                              Er wordt in de SVREZL gerekend met een gemiddelde omrekenfactor van vvo naar bvo van 90%.
40                                                                                                                                                                                                                                                                                                    41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre> WANNEER DIENT DE PROCESBOOM TE WORDEN DOORLOPEN?
                                                                                                                 4.4            Uitvoeringsprogramma
                                                                                                                                 bedrijventerreinen
 •         In gedachten bij elke aanvraag of wens
 •         Zodra een initiatief vraagt om een intentieverklaring/bestemmingsplanprocedure/gebruikswijziging
                                                                                                                 Gemeenten werken op regionaal en subregionaal
                                                                                                                 niveau aan een uitvoeringsprogramma voor de
 Bij faciliteren: best practices melden op regionaal niveau.                                                     SVREZL. Met dit doel is op niveau van Zuid-Limburg
                                                                                                                 in een separaat document een uitwerking gemaakt
 Bij optie voorleggen: mogelijkheden verkennen bij buurgemeenten en subregio.                                    van instrumenten die aansluiten bij de vijf doel-
                                                                                                                 stellingen in de SVREZL. De uitvoeringsprogramma’s
                                                                                                                 worden op subregionaal niveau verder uitgewerkt,
 WAT BETEKENT REGIONAAL MELDEN?
                                                                                                                 en op maat toegepast afhankelijk van het type
                                                                                                                 opgave.
 De regio ontvangt een afschrift van het initiatief, waarin het plan/initiatief staat beschreven en hoe de prin-
 cipes van dynamisch voorraadbeheer zijn vormgegeven (inclusief saldering).                                      Instrumenten om de doelen uit de SVREZL te
                                                                                                                 realiseren
 Jaarlijks stelt de subregio een overzicht op van alle subregionale initiatieven.
                                                                                                                 De vijf doelstellingen voor de SVREZL vormen de
                                                                                                                 basis voor een gereedschapskist van instrumenten:
 Gemeenten spreken af dat wanneer initiatieven passen in het vigerend bestemmingsplan, maar strijdig
 zijn met de SVREZL, zij dit melden in de subregio. Dit geldt voor bedrijfsruimte op bedrijventerreinen vanaf    •   Behoud van de leefbaarheid en versterking
 5.000 m² kavel.                                                                                                     van de hoofdstructuur in de segmenten
                                                                                                                     winkels en kantoren.
 WAT BETEKENT REGIONAAL AFSTEMMEN?                                                                               •   Het verdunnen van de bestaande vast-           SVREZL EN DE METAFOOR VAN DE
                                                                                                                     goedvoorraad in de segmenten winkels,          DRUPPELENDE KRAAN
                                                                                                                     kantoren en bedrijventerreinen, daar waar 			
 Uitgewerkt format over het initiatief voorleggen aan het relevante bestuurlijk overleg op                           sprake is van een overschot.                   Met deze vijf doelstellingen is een vergelijking te
 Zuid-Limburgse schaal.                                                                                          •   Het stap-voor-stap terugdringen van            maken met een druppelde kraan:
                                                                                                                     ongewenste en onbenutte planvoorraad
 •   Beschrijving plan/initiatief                                                                                    buiten de hoofdstructuur in winkels en         •   In de eerste plaats dient het leertje in de kraan
 •   Bestaande situatie kwantitatief en kwalitatief (omvang, leegstand, meerwaarde, et cetera)                       kantoren tot er op subregioniveau sprake           gerepareerd te worden (ofwel in de SVREZL
                                                                                                                     is van een gezonde frictieleegstand.               en bestemmingsplan geen ongewenste
 •   Dynamisch voorraadbeheer/saldobenadering
                                                                                                                 •   Het faciliteren van kwalitatieve toevoegingen      planologische toevoegingen, en netto geen
 •   Effectanalyse                                                                                                   die passen binnen de uitgangspunten van            uitbreiding van planologische ruimte mogelijk  
 •   Aansluiting bij POL en structuurvisie                                                                           de structuurvisie.                                 maken, en onbenutte planologische ruimte
                                                                                                                 •   Het door middel van herbestemming                  weghalen).
 Indien het relevante bestuurlijk overleg niet tot een uniform standpunt kan komen, wordt mogelijk                   bijdragen aan verbetering van het gebruik      •   In de tweede plaats dient de ‘plas water’ als
 advies gevraagd aan een wellicht op te richten onafhankelijke commissie (nader uit te werken in het regio-          en de functionaliteit van de bestaande locatie     gevolg van de lekkende kraan (‘de leegstand
                                                                                                                     (kavel, pand, gebied). Overigens kan het           hoger dan de frictieleegstand’), te worden    
 nale uitvoeringsprogramma).
                                                                                                                     gaan om bebouwde of onbebouwde                     opgedweild, door bijvoorbeeld salderen,
                                                                                                                     bestemmingen.                                      onttrekken, slopen en transformeren.
 DYNAMISCH VOORRAADBEHEER/SALDOBENADERING:
 Salderen vindt plaats op niveau van de subregio.
 Wanneer in een balansgebied de leegstand te laag is om verplaatsers te faciliteren, wordt het initiatief op
 basis van maatwerk aansluitend op de principes van de Structuurvisie afgewogen in het relevante
 bestuurlijk overleg.
42                                                                                                                                                                                                                      43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>De uitdaging zit er voor de komende jaren in de
publiekrechtelijke instrumenten systematisch en
vanuit een regionaal perspectief toe te passen, en
deze te combineren met privaatrechtelijke
instrumenten.
Instrumenten voor de uitvoering van SVREZL hebben
aansluitend op de doelstellingen betrekking op de
volgende onderdelen:
1. Instrumenten om plantitels te verminderen
2. Instrumenten om te komen tot uitwisseling 		
     van plantitels op gewenste locaties met
     plantitels op ongewenste locaties
3. Instrumenten om locaties buiten de
     concentratiegebieden nieuwe kansen te
     bieden
4. Financieringsinstrumenten die bijdragen
     aan verdunning en transformatie
5.  Afstemmingsinstrumenten voor nieuwe
     planinitiatieven
6. Instrumenten die bijdragen aan kennis-
     deling over de transformatie en
     verdunningsopgave in Zuid-Limburg
7. Instrumenten om te komen tot de aanpak
     van leegstand
8.  Monitoring
In het subregionale uitvoeringsprogramma staan
verder de volgende onderwerpen:
•   Welke prioriteiten hebben de gemeenten om
    gezamenlijk te komen tot uitvoering van de 		
    doelen zoals in de SVREZL staan?
•   Hoe het uitvoeringsprogramma
    georganiseerd gaat worden.
Op niveau van Zuid-Limburg als geheel zal het
uitvoeringsprogramma in ieder geval de volgende
onderwerpen uitwerken:
•   Hoe men jaarlijks rapporteert over de                             
    voortgang op de uitvoering.
•   De (mogelijke) oprichting van een
    onafhankelijke adviescommissie die wellicht
    adviseert over initiatieven waarover het
    relevante bestuurlijk overleg op Zuid-
    Limburgse schaal niet tot een eensluidende
    beslissing kan komen.
•   Verkenning van de mogelijkheden van
    fondsvorming.
•   Beleid ten aanzien van vrijkomende
    agrarische bebouwing (VAB’s).
44                                                                     45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                                                  SVREZL van 18 gemeenten, geborgd in de provinciale
                           Het voorgaande laat zien dat de Zuid-Limburgse                         verordening
                           transformatieopgave in de winkelmarkt, de
                           kantorenmarkt en (in mindere mate) de                                  De SVREZL wordt door alle 18 Zuid-Limburgse
                           bedrijventerreinenmarkt groot en ingewikkeld is en                     gemeenteraden vastgesteld en is daarmee
                           op veel punten een gemeentegrens overstijgend                          zelfbindend voor die gemeenten. Gemeenten
                           karakter heeft. Dit maakt dat de 18 Zuid-Limburgse                     zullen elkaar op uitvoering en naleving van de
                           gemeenten gezamenlijke bindende beleidsaf-                             SVREZL aanspreken. De werking van de structuurvisie
                           spraken maken om de transformatieopgave aan te                         wordt geborgd in de Provinciale Omgevings-
                           pakken.                                                                verordening. De provincie zal op basis van die
                                                                                                  verordening actief optreden indien gemeenten zich
                                                                                                  niet aan de beleidsafspraken uit deze visie houden.
                           Fundament onder deze afspraken is dat het
                                                                                                  Het provinciale belang is geborgd door POL2014,
                           zwaartepunt van de aandacht uitgaat naar de
                                                                                                  gemeenten vragen de provincie haar publiek-
                           bestaande voorraad in de drie segmenten. Er                            rechtelijke juridische instrumenten in te zetten,
                           worden in beginsel alleen toevoegingen in deze                         waar gemeenten zich niet houden aan de afspraken
                           segmenten gefaciliteerd in de daartoe afgebak-                         in de SVREZL.
                           ende concentratie- en balansgebieden. In balans-
                           gebieden gaat het om kwalitatieve versterkingen.                       De SVREZL biedt een kader, dat op basis van
5
                           In concentratiegebieden is naast kwalitatieve                          monitoring nadere flexibiliteit kan bieden
                           versterking ook kwantitatieve versterking mogelijk.
                           Telkens onder de voorwaarde van het principe van                       De SVREZL heeft een looptijd tot 2030 en geeft een
   Uitvoeringsafspraken    ‘saldo nul, tot aan de frictieleegstand in de
                           kantorenmarkt en de winkelmarkt’. In de
                           bedrijventerreinenmarkt geldt dat harde plannen
                                                                                                  globale ontwikkelrichting aan, waarbinnen het
                                                                                                  belangrijk is flexibel in te kunnen spelen op verwachte
                                                                                                  en onverwachte ontwikkelingen aan de vraagkant.
                           hard blijven, en zachte plannen niet hard worden,                      Om deze reden verankert de SVREZL de
                           tenzij dit past binnen lokaal beleid en onder voor-                    transitieopgave met jaarlijkse monitoring van de
                           behoud van saldering.                                                  vraag, en het aanbod in kwantitatieve en kwalitatieve
                                                                                                  zin.
                                                                                                  De SVREZL legt de structuur vast en is een basis voor
                           SALDEREN EN LEEGSTAND IN DE WINKEL- EN                                 de uitvoering
                           KANTORENMARKT, HOE WERKT DAT?
                                                                                                  De SVREZL legt een voor overheden bindende basis
                                                                                                  voor de uitvoering. Deze vindt in de praktijk plaats
                           •   Leegstand < frictieleegstand: ontwikkeling                         in een lokale uitwerking in de vorm van het bestem-
                               voorraad is per saldo 0 of +                                       mingsplan.6 Daarnaast maakt de structuurvisie de
                           •   Leegstand = frictieleegstand: ontwikkeling                         gewenste ruimtelijke hoofdstructuur inzichtelijk
                               voorraad is per saldo 0                                            (met betrekking tot winkels, kantoren en
                                                                                                  bedrijventerreinen) waarbinnen gemeenten dienen
                           •   Leegstand > frictieleegstand: ontwikkeling
                                                                                                  te opereren en initiatieven getoetst worden. Tot slot
                               voorraad is per saldo –                                            bereidt de structuurvisie voor op de uitvoering door
                                                                                                  handelingskaders en procesbomen te formuleren
                           SALDEREN EN LEEGSTAND IN DE BEDRIJVEN-                                 waarbinnen de subregio’s en de gemeenten
                           TERREINENMARKT, HOE WERKT DAT?                                         opereren. Daar hoort bij dat afwegingen voor
                                                                                                  initiatieven – afhankelijk van schaal en invloedssfeer –
                                                                                                  telkens in het juiste regionale of subregionale
                           •   Ontwikkeling voorraad is per saldo 0                               gremium plaatsvinden.
                                                                                                  Op het niveau van Zuid-Limburg en op het niveau
                                                                                                  van de subregio’s wordt er daarnaast een
                                                                                                  uitvoeringsprogramma opgesteld.
                                                                                                  Tot slot biedt de SVREZL ook een handvat voor de
                                                                                                  ontwikkeling van nieuwe instrumenten voor de
                                                                                                  uitvoering, alvast zoveel mogelijk passend binnen de
                                                                                                  regels van de nieuwe Omgevingswet.
                        6
                          Onder de Omgevingswet gaat het bestemmingsplan op in het Omgevingsplan, waarin naast RO-regels ook andere ruimtelijke regels en verordeningen zijn
                          geïntegreerd.
46                                                                                                                                                                    47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>5.1
                                                                                    en 2) balansgebieden in kwalitatieve zin                                 iv) Omgevingsvergunningen voor nieuw te                                         bestemmingsplan starten middels het nemen van
                                                                                    versterken. De kwaliteit van initiatieven wordt                                 realiseren vastgoed en uitbreidingen van                                 een voorbereidingsbesluit. Door privaat-
                   Afspraken over initiatieven                                      beoordeeld in de systematiek zoals deze in de                                   vastgoed in de concentratie- en balansgebieden                           rechtelijke overeenkomsten op ongewenste
                   tot 2030                                                         procesboom per vastgoedsegment staat in                                         worden alleen verleend onder voorbehoud van                              nieuwbouwlocaties daar waar mogelijk te
                                                                                    het daartoe aangewezen bestuurlijke gremium.                                    correcte administratie van de onttrekkingen door                         verkennen of een overeenkomst ruimte biedt
Fundament onder de afspraken is dat het zwaartepunt                                 Daarnaast wordt op Zuid-Limburgse schaal                                        de gemeenten. Voor winkels geldt dat initiatieven                        om niet langer planologische medewerking te
van de aandacht uitgaat naar de bestaande voorraad                                  overwogen, of per vastgoedsegment een                                           die zich vestigen in de twee koopiconen binnen                           verlenen aan het in stand houden van onbenutte
in de drie segmenten en dat alleen toevoegingen in                                  onafhankelijke commissie wordt ingericht,                                       de specifieke segmenten waar zij koopicoon voor                          plancapaciteit. We spreken van het afwegen van
deze segmenten plaatsvinden die een kwalitatieve                                    waarin experts worden geselecteerd als                                          zijn, worden vrijgesteld van saldering. Daarnaast                        privaatrechtelijke contracten.
versterking betekenen in de daartoe afgebakende                                     vertegenwoordigers van gemeenten, provincie                                     geldt dat winkels tot 100 m² netto vloeroppervlak                  iii) Ongewenste bestemmingen buiten de hoofd-
concentratie- en balansgebieden. Toevoegingen zijn                                  en relevante marktpartijen, die adviseren over                                  in kleine kernen zonder concentratie- en                                 structuur (in bebouwing) te respecteren en alleen
in principe alleen mogelijk onder de voorwaarde van                                 initiatieven. De (mogelijke) oprichting en                                      balansgebieden worden vrijgesteld van                                    bij structurele leegstand van minimaal drie jaar
de kaders van de structuurvisie, het salderingsbeleid                               samenstelling van de commissies en het                                          saldering. Voor nieuwe supermarkten en                                   weg te bestemmen. Voor het behalen van dat
(bijlage saldering) en de procesbomen.                                              specifieke adviesgebied van deze commissies                                     uitbreidingen van supermarkten binnen de                                 doel is er bij voorkeur een afspraak met de
                                                                                    wordt nader uitgewerkt in het (sub)regionale                                    hoofdstructuur die daarmee in totaal                                     eigenaar c.q. een andere investeerder, vooraf-
                                                                                    uitvoeringsprogramma van de SVREZL.                                             groter worden dan 1.200 m² wvo dient altijd op                           gaande aan de herbestemming, waarin de
   DE SPELREGELS HIERONDER HEBBEN EEN                                                                                                                               Zuid-Limburgs schaalniveau bestuurlijke instem-                          marktpartij de bereidheid uitspreekt de nieuwe
   BEPAALDE VOLGORDELIJKHEID IN ZICH                                          3)   Het toevoegen van kwalitatief goede initiatieven                                 ming gezocht te worden. Voor nieuwe initiatieven                         bestemming te zullen realiseren.
                                                                                    in de segmenten volgens de volgende                                             en uitbreidingen van supermarkten tot in totaal                    iv) In beginsel geen toevoegingen/nieuwe
                                                                                    uitgangspunten        te faciliteren.                                           maximaal 1.200 m² wvo volstaat afstemming                                ontwikkelingen buiten de concentratie- en
   Zo spreken de gemeenten af:
                                                                              i)    Compenseren met onttrekking van planologische                                   op subregionaal niveau. Het uitgangspunt dat                             balansgebieden toe te staan.
   1.   In beginsel te starten met het zoveel mogelijk                                                                                                              supermarkten binnen de hoofdwinkelstructuur op
                                                                                    capaciteit, zoals planologische ruimte, panden                                                                                                     v) Nieuwe ontwikkelingen conform procesbomen te
         wegvegen van niet benutte plancapaciteit.                                  en onbenutte plancapaciteit (indien ruimtelijk                                  passende niveaus van de winkelhiërarchie                                 beoordelen/doorlopen.
   2.   De afbakening van concentratie- en                                          wenselijk gekoppeld aan sloop) buiten de                                        gevestigd moeten worden, is leidend.                                     Dit moet zorgen voor een verhuisbeweging naar
         balansgebieden uit de structuurvisie in                                    afgebakende hoofdstructuur, zoals benoemd                                v) Het salderingsprincipe wordt na drie jaar                                    concentratie- en balansgebieden.
         bestemmingsplannen te bekrachtigen.                                        op de structuurvisiekaart in een verhouding                                     geëvalueerd. Voor kantoren geldt dat initiatieven
                                                                                    van 1 m² netto vloeroppervlak staat tot 1 m²                                    tot een maximum van 500 m² netto                                   5)    Voor locaties waar bestemmingen (waar
   3.   Tijdens het uitvoeringsproces van de SVREZL
                                                                                    netto vloeroppervlak.                                                           vloeroppervlak worden vrijgesteld van saldering.                         mogelijk) moeten worden onttrokken, een zeer
         maximaal in te zetten op de juiste functie op                                                                                                              Voor bedrijventerreinen geldt dat uitbreidingen
                                                                              ii)   Compenseren met onttrekking van planologische                                                                                                            zorgvuldige afweging maken over het nieuw
         de juiste plek, waaraan het salderen kan                                   capaciteit, zoals planologische ruimte, panden                                  tot een maximum van 3.000 m² kaveloppervlak                              faciliteren van bebouwde bestemmingen. De
         bijdragen.                                                                 en onbenutte plancapaciteit (indien ruimtelijk                                  worden vrijgesteld van saldering.                                        afweging of het gaat om maatwerk, baseren
                                                                                    wenselijk gekoppeld aan sloop) binnen                                    vi) Optioneel kan een omgevingsvergunning onder                                 gemeenten op de volgende cumulatieve voor-
                                                                                    (andere) gebieden in de afgebakende                                             de opschortende voorwaarde worden verleend                               waarden: herbestemming van kantoren,
De Zuid-Limburgse gemeenten spreken in deze                                         hoofdstructuur, zoals benoemd op de                                             totdat de ontwikkelende partij zorg draagt voor                          detailhandel en bedrijventerreinen buiten de
SVREZL het volgende af:                                                             verbeelding in een verhouding van 1 m² netto                                    het voldoende onttrekken van de betreffende                              hoofdstructuur is niet toegestaan, tenzij:
                                                                                    vloeroppervlak staat tot 1 m² netto                                             bestemming.                                                        i) Een bebouwde functie op deze locatie ruimtelijk
1) Als gemeenten de planvoorraad maximaal in                                        vloeroppervlak, in een subregionaal nader af                             vii) Gemeenten zich committeren aan deze afspraken                              noodzakelijk is.
      te perken door het schrappen van onbenutte                                    te spreken periode, volgens de onder i genoemde                                 en erop toezien dat deze afspraken in de praktijk                  ii) De herbestemming past binnen de
      bouwmogelijkheden en ongewenste                                               uitgangspunten. Subregio’s verkennen de                                         worden nageleefd.                                                        uitgangspunten binnen deze structuurvisie.
      plancapaciteit in de segmenten. Schrappen van                    mogelijkheden om de verhouding van rechten                                                                                                                      iii) De herbestemming geen ongewenste
      plancapaciteit buiten de hoofdstructuur                                       (binnen en buiten de hoofdstructuur) in tijd                             4)     Buiten de afgebakende gebieden in de                                     neveneffecten genereert.
      versterkt de hoofdstructuur.                                                  stap-voor-stap te wijzigen, afhankelijk van de                                  hoofdstructuur op de structuurvisiekaart waar                      iv) De herbestemming past binnen de vraag-
                                                                                    resultaten van monitoring en evaluatie.                                         mogelijk te verdunnen.                                                   aanbodverhouding van de betreffende functie.
2)   Als gemeenten in nauw overleg met initiatief-                            iii)  De (voorgenomen en feitelijke) onttrekkingen                             i)     Door onbenutte (onbebouwde) plancapaciteit in                      v) De herbestemming in principe geen verdringing
                                                                                                                                                                                                                            9
      nemers kwalitatief goede initiatieven in de drie                              worden geadministreerd door de provincie.                                       bestemmingsplannen weg te bestemmen. Ter                                 van andere bestemmingen in dit segment met
      segmenten te faciliteren mits deze niet                                       Uiteindelijk worden deze in het bestemmingsplan                                 voorkoming van succesvolle planschadeclaims is                           zich meebrengt.
      strijdig zijn met de hoofdstructuur voor winkels,                of Omgevingsplan 7 vastgelegd. In de periode                                                 het cruciaal dat het wegbestemmen voorzienbaar
      kantoren en bedrijventerreinen. Kwalitatief                                   daaraan voorafgaand worden de onttrekkingen                                     wordt gemaakt.                                                     6)    Te streven naar vitale clusters, en daarmee indi-
      goede initiatieven zijn initiatieven die geen                                 privaatrechtelijk verankerd in het kadaster                              ii)    Door onbenutte omgevingsvergunningen voor de                             rect vermindering van de leegstand in winkels en
      ongewenste neveneffecten hebben op de                                         bijvoorbeeld door een combinatie van                                            segmenten in te trekken. Indien het risico van het                       kantoren tot een gewenste frictieleegstand van
      hoofdstructuur en 1) een concentratiegebied                                                                                          8                        indienen van een nieuwe aanvraag aanwezig is,                            6% binnen de subregio’s Maastricht Heuvelland,
                                                                                    kettingbeding en kwalitatieve verplichting waar-
      in kwalitatieve en/of kwantitatieve zin versterken           mee de bestemming de facto is onttrokken.                                                        zal de gemeente gelijktijdig met het intrekken van
                                                                                                                                                                                                                                             Parkstad Limburg en Westelijke Mijnstreek, te
                                                                                                                                                                    de omgevingsvergunning een wijziging van het
7                                                                                                                                                            9
  Na ingang van de Omgevingswet die volgens de laatste planning in 2016 van de Rijksoverheid wordt voorzien in 2019, gaan bestemmingsplannen op in             Het wegbestemmen van onbenutte plancapaciteit gebeurt met een bestemmingsplan of een veegplan. Belangrijk is de volgorde en inhoud van
  omgevingsplannen.                                                                                                                                            planologische documenten zorgvuldig op elkaar af te stemmen.
8
  Dit kan in een notariële akte worden opgenomen tussen kopende en verkopende partij, die vervolgens kadastraal wordt ingeschreven.
48                                                                                                                                                                                                                                                                                                    49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>      realiseren voor 2030. Daarbij staat voorop dat de                           ruimtelijke economie in Zuid-Limburg te borgen.
      hoogste prioriteit daarbij ligt in kwantitatieve en
      kwalitatieve versterking van de concentratie-                               Daarnaast werken de drie subregio’s Maastricht
      gebieden en kwalitatieve versterking van de                                 Heuvelland, Parkstad Limburg en Westelijke
      balansgebieden.                                                             Mijnstreek binnen de uitgangspunten en afspraken
                                                                                  zoals deze in de SVREZL voorkomen nadere
7)    Herinvulling van waardevol bestaand vastgoed                                programmeringen uit voor winkels, kantoren en
      zoals monumenten en/of cultureel erfgoed in de                              bedrijventerreinen. Deze programmering heeft tot
      eerste plaats te prioriteren in concentratie- en                            doel een helder kader te bieden voor zowel het
      balansgebieden, waarbij ook keuzes gemaakt                                  opstellen als het schrappen van plannen en
                                                                                  omgevingsvergunningen. Overwegingen vinden
      kunnen worden om bepaald waardevol
                                                                                  veelal plaats op niveau van overleggroepen voor
      leegstaand vastgoed buiten de concentratie- en
                                                                                  kantoren en bedrijventerreinen en winkels op niveau
      balansgebieden geen nieuwe invulling met win-
                                                                                  van de subregio’s Maastricht Heuvelland, Parkstad
      kels, kantoren of bedrijfsruimte te geven, want de
                                                                                  Limburg en Westelijke Mijnstreek.
      prioriteit ligt bij versterking van de aangewezen
      hoofdstructuur.                                                             Rol van de Provincie Limburg in relatie tot de SVREZL
8)    De markten voor winkels, kantoren en bedrijven-                             Aan de Provincie Limburg wordt gevraagd om de
      terreinen jaarlijks te blijven monitoren, zodat er                          voorzorgsbepalingen in de Omgevingsverordening
      bijgestuurd kan worden wanneer dit nodig is.                                Limburg zo in te richten dat deze de afspraken in de
                                                                                  SVREZL exact borgen. Een en ander overeenkomstig
9)    Wanneer een gemeente wenst af te wijken van                                 de regeling voor Wonen Zuid-Limburg opgenomen in
      deze afspraken, dient dit altijd door de betref-                            artikel 2.4.2, lid 3 en 4 van de huidige verordening.
      fende gemeente ter besluitvorming te worden
      voorgelegd aan het relevante gremium uit de                                 Als een gemeente deze afspraken schendt,
      procesboom.                                                                 verwachten de overige Zuid-Limburgse gemeenten
                                                                                  dat de provincie Limburg daarop zal handhaven.
5.2
                                                                                  Daarnaast verwachten de Zuid-Limburgse gemeenten
                                                                                  dat de provincie Limburg met haar publiek-
                  Procesafspraken bij de                                          rechtelijke bevoegdheden ervoor zorgt dat
                  uitvoering van SVREZL                                           gemeenten in Zuid-Limburg, die de SVREZL niet
                                                                                  vaststellen zich houden aan de uitgangspunten van
Relevante gremia die toezien op de                                                de SVREZL. Ook dient de provincie ongewenste
uitvoeringsafspraken in de SVREZL                                                 concurrentie met andere gemeenten in Noord- en
                                                                                  Midden-Limburg te voorkomen. De Zuid-Limburgse
Aan de SVREZL worden uitvoeringafspraken                                          gemeenten verwachten van de provincie dat ze dit
verbonden, waaraan de 18 gemeenten en de                                          uitgangspunt borgt.
provincie zich committeren. De (sub)regionale
overleggen vormen het bestuurlijke gremium dat via
afstemming en instemming de subregionale
programmering en het faciliteren van initiatieven van
winkels, kantoren en bedrijventerreinen bespreekt.
Als er niet wordt afgestemd en ingestemd conform de
principes in de structuurvisie, het salderingsbeleid en
de procesbomen, kan de provincie Limburg haar
wettelijk instrumentarium (instructieregels voor
bestemmingsplan of omgevingsplan in amvb c.q.
verordening ruimte of te zijner tijd onder de
                                                                10
Omgevingswet: de Omgevingsverordening)   inzetten
om de belangen voor het functioneren van de
10
  Naar huidig recht kan de provincie bij ingrijpen kiezen tussen een proactieve aanwijzing en een inpassingsplan. Met de inwerkingtreding van de
  Omgevingswet verdwijnt het inpassingplan als planfiguur zonder dat daarvoor een vergelijkbare planfiguur terugkomt. Voor de proactieve aanwijzing
  komen (proactieve) instructieregels in de plaats. Daarnaast kan de provincie de reactieve aanwijzing inzetten, na indiening van een zienswijze.
  Deze mogelijkheid blijft ook na invoering van de Omgevingswet bestaan.
50                                                                                                                                                  51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                1. Koopicoon
                                Koopiconen de binnenstad van Maastricht en de Woonboulevard Heerlen zijn de belangrijkste winkelgebieden
                                in Zuid-Limburg, met een sterke bovenregionale/euregionale aantrekkingskracht. De omvang zal gelijk blijven
                                of licht toenemen.
                                Tabel A1: winkelhiërarchie
                                    Niveau
                                    Niveau in de in de
                                                                    Maastricht Heuvelland                  Parkstad Limburg                        Westelijke Mijnstreek
                                    winkelhiërarchie
                                    winkel-hiërarchie
                                    Koopicoon                       Binnenstad Maastricht                  Woonboulevard Heerlen                   -
                                                                                                           (thema wonen)
Bijlage A:
                                    Spelregels                      Concentratiegebied
                                                                    • De koopiconen zijn elk op hun eigen manier uniek en onderscheidend binnen
                                                                      Zuid-Limburg. Vestiging van een winkel in de specifieke segmenten waar de
                                                                      koopiconen uniek in zijn, wordt vrijgesteld van saldering. Vestiging naar de
                                                                      twee specifieke koopiconen in de gespecificeerde segmenten is in beginsel een
                                                                      ruimtelijke ontwikkeling die de winkelstructuur op Zuid-Limburgse schaal als
                                                                      geheel versterkt en in het bijzonder de euregionale concurrentiepositie.
                                                                      Belangrijk is dat deze niet ten koste gaat van lokale en subregionale ontwik-
             toelichting                                              kelingen. In de evaluatie van de structuurvisie (drie jaar na vaststelling),
                                                                      worden alle cases van verhuizingen naar de twee koopiconen expliciet
                                                                      betrokken. De Woonboulevard Heerlen is de grootste woonboulevard in
             winkelhiërarchie
                                                                      Zuid-Limburg op het gebied van woonwinkels en trekt ook euregionaal veel
                                                                      bezoekers uit met name Duitsland. Dat betekent dat de reikwijdte van de
                                                                      woonwinkels groter is dan Zuid-Limburg alleen en dat versterking van de
                                                                      woonboulevard en daarmee de euregionale trekkracht ten faveure van heel
                                                                                                                         11
                                                                      Zuid-Limburg komt. Toevoeging van woonwinkels aan de woonboulevard gaat
                                                                      niet ten koste van winkels elders in de subregio of Zuid-Limburg als geheel.
                                                                      Daarom zijn deze vrijgesteld van salderen.
                                                                    • Het centrum van Maastricht geniet als winkelbestemming landelijk en
                                                                      internationaal trekkracht vanwege het grote onderscheidende vermogen op
                                                                      het vlak van ‘funshoppen’, mode, accessoires en hieraan gerelateerd design.
                                                                      Dit is de reden om bij toevoeging van winkels in dit profiel in het centrum van
                                                                      Maastricht niet te salderen omdat de binding van de koopkracht die hiermee
                                                                      gemoeid gaat niet ten koste gaat van andere winkelbestemmingen binnen de
                                                                      subregio of Zuid-Limburg als geheel. Afstemming van nieuwe initiatieven en
                                                                      initiatieven voor gebruikswijzigingen vindt plaats op niveau van Zuid-Limburg
                                                                      en subregio.
                                11
                                  Het gaat daarbij om de branches die behoren tot wonen. Dus uitsluitend winkels in de branches babywoonwinkel, slaapkamer/bedden, keukens, meubelen,   
                                  woonwarenhuis, (Oosterse)-tapijten, keukens, badkamers, verlichting, parket/laminaat, tegels, woninginrichting, woningtextiel, woondecoratie, zonwering.
52                                                                                                                                                                                53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>2. Stadscentrum                                                                                             3. Perifere concentratie
De centra van Heerlen en Sittard zullen de positie als regionale centrumsteden in de (sub)regio behouden.   Voor de perifere concentraties geldt dat er sprake is van thematische en niet thematische concentraties
Door dalende bevolkingsomvang zal de omvang kleiner worden, met daarbuiten ruimte voor een beperkt          gericht op de regio. De grotere thematische concentratie is Roda Boulevard (leisure en sport).
aanloopmilieu (winkels en andere functies).
                                                                                                            Daarnaast hanteren we de kleinere perifere thematische concentraties (bovenlokaal). Het gaat om Gardenz,
                                                                                                                                                             12
                                                                                                            Belvedère, de Sportzone Limburg en Handelcentrum Bergerweg.
Tabel A2: winkelhiërarchie
                                                                                                            Tot slot kent Zuid-Limburg een tweetal perifere concentraties zonder thema. Het gaat om Retailpark A2 in
    Niveau
    Niveau in de in de
                         Maastricht Heuvelland          Parkstad Limburg             Westelijke Mijnstreek  Gronsveld en Makado in Beek. Dit zijn concentraties die een (boven)lokale aantrekkingskracht hebben
    winkelhiërarchie
    winkel-hiërarchie
                                                                                                            vanwege ligging en bereikbaarheid/parkeren maar waar we naar de toekomst toe vooral een kwalitatieve
                                                                                                            versterking beogen, zonder kwantitatief uit te breiden.
    Regionaal            -                              Centrum Heerlen              Centrum Sittard
    centrum                                             (concentratiegebied en       (concentratiegebied en
                                                                                                            Tabel A3: winkelhiërarchie
                                                        deels balansgebied)          deels balansgebied)
                                                                                                                  Niveau in de
                                                                                                                  Niveau in de
    Spelregels           •   Afbakening van concentratie- en balansgebieden.                                      winkelhiërarchie
                                                                                                                  winkel-hiërarchie
                         •    Transitieopgave daarbuiten.                                                                                          Maastricht Heuvelland                    Parkstad Limburg                        Westelijke Mijnstreek
                         •   Salderen binnen de subregio tot aan niveau van frictieleegstand                      perifere
                             is bereikt.                                                                          concentratie
                         •   Inzetten op kwalitatieve en kwantitatieve versterking in het
                             concentratiegebied en kwalitatieve versterking in het balansgebied.                  Perifere                         -                                        Roda Boulevard
                                                                                                                                                                                                                 13
                                                                                                                                                                                                                                    -
                         •   Afstemming van nieuwe initiatieven en initiatieven voor                              thematische                                                               (concentratiegebied)
                             gebruikswijzigingen op niveau van Zuid-Limburg en subregio.
                                                                                                                  concentratie
                                                                                                                  (boven)regionaal
                                                                                                                  Perifere                         Belvedère                                -                                       Gardenz
                                                                                                                  thematische                      (concentratiegebied)                                                             (concentratiegebied)
                                                                                                                  concentratie                                                                                                      Winkels in Sportzone
                                                                                                                  (boven)lokaal                                                                                                     Limburg (balansgebied)
                                                                                                                                                                                                                                    Handelscentrum
                                                                                                                                                                                                                                    Bergerweg
                                                                                                                                                                                                                                    (balansgebied)
                                                                                                                  Perifere niet                    Retailpark A2                            -                                       Makado (balansgebied)
                                                                                                                  thematische con-                 Gronsveld
                                                                                                                  centratie (boven)                (balansgebied)
                                                                                                                  lokaal
                                                                                                                  Spelregels                       •   Transitieopgave daarbuiten.
                                                                                                                                                   •   Salderen binnen de subregio tot aan niveau van frictieleegstand is bereikt.
                                                                                                                                                   •   Inzetten op kwalitatieve en kwantitatieve versterking in het concentratiegebied    
                                                                                                                                                       en kwalitatieve versterking in het balansgebied, onder voorbehoud dat deze   
                                                                                                                                                       versterking niet ten koste gaat van de vitaliteit van binnensteden en geen
                                                                                                                                                       andere ongewenste neveneffecten heeft.
                                                                                                                                                   •   Afstemming van nieuwe initiatieven en initiatieven voor gebruikswijzigingen
                                                                                                                                                       op niveau van Zuid-Limburg en subregio.
                                                                                                            12
                                                                                                               Het gaat specifiek om het winkelgebied binnen Sportzone Limburg.
                                                                                                            13
                                                                                                               Voor het thema sport en leisure geldt het label concentratiegebied, voor de ondergeschikte thema’s doe-het-zelf en tuin, en megasupermarkt geldt het
                                                                                                               label balansgebied.
54                                                                                                                                                                                                                                                                 55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>4. Stadsdeelcentrum                                                                                            5. Boodschappencentrum in een dorp of een wijk
De stadsdeelcentra in Zuid-Limburg zijn zeer divers in omvang en functioneren. Hierdoor is ook het             In de dorpskernen in Zuid-Limburg zien we een grote diversiteit in winkelgebieden. Enkele dorpscentra zijn
toekomstperspectief verschillend. Enkele stadsdeelcentra zijn in de huidige omvang te groot en het perspectief relatief groot en zijn ook gelegen in een grotere gemeente/kern. De toekomst van dorpscentra is vooral geënt
wordt eerder slechter dan beter. De stadsdeelcentra liggen overwegend in een gebied met circa 30.000           op de aanwezigheid van een of meerdere supermarkten (trekkers) en enig aanvullend winkelaanbod.
inwoners als primair verzorgingsgebied.
                                                                                                               In de wijkcentra van de steden zien we een soortgelijk beeld. Naar de toekomst zullen er winkelgebieden zijn
De grootste opgave ligt in de grotere centra zoals Geleen en Kerkrade.                                         die compacter worden. In Maastricht zullen deze winkelgebieden an sich niet (zo sterk) krimpen in omvang,
                                                                                                               ze functioneren op wijkniveau en het totale aanbod is beperkt.
Tabel A4: winkelhiërarchie
                                                                                                               Tabel A5: winkelhiërarchie
    Niveau in de
    Niveau in de
                          Maastricht Heuvelland          Parkstad Limburg              Westelijke Mijnstreek       Niveau
                                                                                                                   Niveau in de in de
    winkelhiërarchie
    winkel-hiërarchie
                                                                                                                                           Maastricht Heuvelland         Parkstad Limburg              Westelijke Mijnstreek
                                                                                                                   winkelhiërarchie
                                                                                                                   winkel-hiërarchie
    Stadsdeelcentrum      Brusselse Poort                Brunssum Centrum              Geleen Centrum
                          (concentratiegebied)           (concentratiegebied)          (concentratiegebied)        Boodschappen-           Meerssen Centrum              Voerendaal Centrum            Beek Centrum
                          Heer                           Landgraaf Centrum                                         centrum in              (concentratie)                (concentratie)                (concentratie)
                          (concentratiegebied)           (Op de Kamp)                                              een dorp                Eijsden/Breusterstraat        Nuth Centrum                  Stein Centrum
                                                         (concentratiegebied)                                                              (concentratie)                (concentratie)                (concentratie)
                                                         Kerkrade Centrum                                                                                                Simpelveld Centrum
                                                         (concentratiegebied)                                                                                            (concentratie)
                                                         Hoensbroek Centrum
                                                         (concentratiegebied)                                      Boodschappen-           Amby Noord (balans)           Giessen-Bautsch               Born Centrum (balans)
                                                                                                                   centrum in              Voltastraat (balans)          (balans)                      Elsloo (balans)
    Spelregels             •   Afbakening van concentratie en balansgebieden.                                      een wijk                Malbergplein (balans)         Heerlerheide (balans)
                           •   Transitieopgave daarbuiten.                                                                                 Winkelcentrum Carré           Carboonplein (balans)
                           •   Salderen binnen de subregio tot aan niveau van frictieleegstand
                                                                                                                                           (balans)                      Schaesberg (balans)
                               is bereikt.
                           •   Inzetten op kwalitatieve en kwantitatieve versterking in het                                                                              ’t Loon (balans)
                               concentratiegebied en kwalitatieve versterking in het balansgebied.                                                                        Waubach (balans)
                           •   Afstemming van nieuwe initiatieven en initiatieven voor
                               gebruikswijzigingen op niveau van subregio.
                                                                                                                   Spelregels              •   Afbakening van concentratie (saldo +) en balansgebieden (saldo 0),
                                                                                                                                               combinaties zijn mogelijk in boodschappencentra in dorpen.
                                                                                                                                               Boodschappencentra in wijken zijn altijd balansgebieden.
                                                                                                                                           •   Transitieopgave buiten de op de kaart afgebakende gebieden.
                                                                                                                                           •   Salderen binnen de subregio tot aan niveau van frictieleegstand
                                                                                                                                               is bereikt.
                                                                                                                                           •   Inzetten op kwalitatieve en kwantitatieve versterking in het
                                                                                                                                               concentratiegebied en kwalitatieve versterking in het balansgebied.
                                                                                                                                           •   Afstemming van nieuwe initiatieven en initiatieven voor
                                                                                                                                               gebruikswijzigingen op niveau van subregio.
56                                                                                                                                                                                                                          57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>6. Toeristisch centrum in landelijk gebied                                                                    7. Buurtcentrum in een stad of dorp
De toeristische centra hebben een sterk(er) ontwikkeld winkel- en voorzieningenniveau dan het aantal          De buurtcentra van steden en dorpskernen zijn relatief klein en betreffen vaak een supermarkt en enkele
inwoners van de kern en directe omgeving zou verantwoorden. Deze centra hebben – naast een functie als        ondersteunende winkels (bijvoorbeeld bakker, slager, drogist, kleding, huishoudelijke- en of cadeauartikelen).
boodschappencentrum voor lokale inwoners – een sterke toeristische aantrekkingskracht en instroom. Een        De verwachting is dat ze als gevolg van krimp enigszins afnemen in de komende jaren.
groot deel van de bestedingen wordt door toeristen en dagrecreanten gedaan. Dit betekent dat er meer
draagvlak is voor winkels en voorzieningen. Naar de toekomst is de verwachting dat het aantal recreanten
                                                                                                              Tabel A7: winkelhiërarchie
en toeristen toeneemt. Dit betekent dat het draagvlak voor detailhandel niet afneemt.
                                                                                                                  Niveau in de
                                                                                                                  Niveau in de
Tabel A6: winkelhiërarchie                                                                                                                Maastricht Heuvelland          Parkstad Limburg             Westelijke Mijnstreek
                                                                                                                  winkelhiërarchie
                                                                                                                  winkel-hiërarchie
    Niveau
    Niveau in de in de
                                                                                                                  Buurtcentrum            Winkelcentrum Belfort          Hertogenlaan (balans)        Bloemenmarkt /
                            Maastricht Heuvelland         Parkstad Limburg              Westelijke Mijnstreek
    winkelhiërarchie
    winkel-hiërarchie
                                                                                                                                          (balans)                       Treebeek (balans)            Lindenheuvel (balans)
                                                                                                                                          Caberg (balans)                Bleijerheide (balans)        Limbrichterveld (balans)
    Toeristisch             Valkenburg Centrum            -                             -
                                                                                                                                          Daalhof (balans)               Douve-Weien (balans)         Kemperkoul (balans)
    centrum                 (concentratie)
                                                                                                                                          Hoolhoes (balans)              Brunssum Noord               Stadbroek (balans)
                            Gulpen Centrum
                                                                                                                                          De Heeg (balans)               (balans)                     Oud-Geleen (balans)
                            (concentratie)
                                                                                                                                          De Beente (balans)             Schimmert (balans)           Zuidhof (balans)
                            Vaals Centrum
                                                                                                                                          Scharnerweg (balans)           Hulsberg (balans)            Schinnen (balans)
                            (concentratie)
                                                                                                                                          Glacisweg (balans)             Schinveld (balans)           Oirsbeek (balans)
                                                                                                                                          Geulle (balans)                Eygelshoven (balans)         Amstenrade (balans)
    Spelregels              •   Afbakening van concentratie- en balansgebieden.
                            •   Transitieopgave daarbuiten.                                                                               Cadier en Keer (balans)        Bocholtz (balans)            Munstergeleen (balans)
                            •   Salderen binnen de subregio tot aan niveau van frictieleegstand                                           Margraten (balans)             Klimmen (balans)             Spaubeek (balans)
                                is bereikt.                                                                                               Bunde (balans)                                              Neerbeek (balans)
                            •   Inzetten op kwalitatieve en kwantitatieve versterking in het
                                concentratiegebied en kwalitatieve versterking in het balansgebied.                                       Berg en Terblijt (balans)                                   Grevenbicht (balans)
                            •   Afstemming van nieuwe initiatieven en initiatieven voor
                                gebruikswijzigingen op niveau van Zuid-Limburg en subregio.                       Spelregels              •   Afbakening van concentratie- en balansgebieden.
                                                                                                                                          •   Transitieopgave daarbuiten.
                                                                                                                                          •   Salderen binnen de subregio tot aan niveau van frictieleegstand
                                                                                                                                              is bereikt.
                                                                                                                                          •   Inzetten op kwalitatieve en kwantitatieve versterking in het
                                                                                                                                              concentratiegebied en kwalitatieve versterking in het balansgebied.
                                                                                                                                          •   Afstemming van nieuwe initiatieven en initiatieven voor
                                                                                                                                              gebruikswijzigingen op niveau van Zuid-Limburg en subregio.
                                                                                                              Buiten de winkelhiërarchie is sprake van verspreide bewinkeling
                                                                                                              Winkels die niet in de voornoemde winkelconcentratiegebieden liggen, vormen de verspreide bewinkeling,
                                                                                                              en zijn transitiegebied. Er zal altijd draagvlak zijn voor enige verspreide bewinkeling maar deze zal in omvang
                                                                                                              moeten afnemen. Nu ligt het aandeel verspreide bewinkeling op circa 25-30% van de totale omvang van de
                                                                                                              winkelvoorraad. Het toekomstperspectief van (een groot deel van) verspreid gelegen winkels is matig tot
                                                                                                              slecht en deze verspreide bewinkeling kan risico opleveren voor de hoofdstructuur.
58                                                                                                                                                                                                                          59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                              Thema                              Toelichting
                              Locatie
                              Inclusief kaart precieze
                              afbakening
                              Huidige planstatus in
                              bestemmingsplan
                              Huidige situatie
                              (kwantitatief)
                              • Omvang gebied in m²s
                              • Actuele leegstand
Bijlage B:
                              Huidige situatie
                              (kwalitatief)
                              • Compacte beschrijving
                              • Belangrijke trekkers
                              • Onderscheidend
                                vermogen
                              • Indicatieve reikwijdte        
                                (trekkracht )
             bespreekformat   Ambitie:
                              Door gemeente gedragen
                              voorstel met gewenst:
                              • Label (concentratie,
                                balans, transitie)
                              • Bij winkels: niveau in de   
                                hiërarchie (1 t/m 7)
                              • Gebiedsafbakening
                                op kaart
                              • Programma kwantitatief
                                en kwalitatief
                              • Saldering (m² , hoe?)
                              Samenhang met beleid
                              • POL2014
                              • SVREZL
                              • Lokaal beleid
                              Belangen in plangebied
                              • Afspraken
                              • Ondernemers
                              Neveneffecten
                              hoofdstructuur
                              • Kwantitatief
                              • Kwalitatief
60                                                                             61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                                                 Uitgangspunt is dat de structuurvisie met het
                          In deze bijlage staat het salderingsbeleid op          salderen: voorkomt dat er netto nog extra
                          hoofdlijnen uitgewerkt. We onderstrepen dat de         planologische ruimte wordt toegevoegd. Wanneer
                          uitvoeringspraktijk van het salderen aan de hand       er extra gewenste planologische ruimte wordt
                          van cases de komende jaren verder ontwikkeld           toegevoegd, moet er elders planologische ruimte
                                                                                 worden onttrokken.
                          gaat worden. Dat betekent dat het salderingsbeleid
                          zoals het hieronder uitgewerkt staat een eerste
                          uitwerking vormt van het generieke                         Deze bijlage heeft betrekking op salderen bij
                          salderingsprincipe zoals dat in het POL2014                winkels, kantoren en bedrijventerreinen. Voor
                          geborgd staat. Verdere uitwerking van het                  winkels en kantoren werken de
                          salderingsbeginsel vindt de komende jaren                  salderingsprincipes gelijk. Waar het gaat om
                          plaats aan de hand van concrete cases binnen               bedrijventerreinen is het salderingsprincipe
                          de volgende contouren.                                     eenvoudiger, zie de laatste paragraaf van deze
                                                                                     bijlage. Deze bijlage heeft betrekking op salderen
Bijlage C:
                          Deze uitwerking zal uitdrukkelijk meegenomen               bij winkels, kantoren en bedrijventerreinen. Voor
                          worden in de jaarlijkse monitoring van de                  winkels en kantoren werken de
                          uitvoeringsresultaten van de SVREZL en de                  salderingsprincipes gelijk. Waar het gaat om
                          evaluatie die na drie jaar na vaststelling van de          bedrijventerreinen is het salderingsprincipe
                          SVREZL is voorzien.                                        eenvoudiger, zie de laatste paragraaf van deze
                                                                                     bijlage.
             saldering
                         Waarom salderen?
                                                                                 Hoe werkt salderen?
                         De winkel- en kantorenmarkt in Zuid-Limburg hebben
                         te maken met een teveel aan locaties en bestaand        In aansluiting op het POL2014 hanteren we het
                         vastgoed. Daarnaast is er soms te veel planologische    salderingsprincipe voor kantoren en winkels. Voor
                         ruimte, in vergelijking tot de prognose van de vraag    iedere m² netto vloeroppervlak voorraad ‘erbij’ moet
                         en bestaand aanbod. De verwachting is dat de            ook een m² netto vloeroppervlak onttrokken worden
                         verhouding tussen vraag en aanbod zonder ingrijpen      in het zelfde vastgoedsegment, totdat de
                         in de toekomst (nog) schever wordt. In de bedrijven-    frictieleegstand is bereikt. De leegstand per subregio
                         terreinenmarkt is het overaanbod aan planologische      wordt jaarlijks op basis van een overal in Zuid-
                         ruimte minder groot en is de verwachting dat de         Limburg gehanteerde uniforme meting één keer per
                         vraag naar bijvoorbeeld logistieke bedrijfskavels       jaar op een vast moment vastgesteld voor dat
                         groeit.                                                 betreffende jaar.
                         De SVREZL heeft als doel om daar waar nodig in te
                         grijpen in de planologische ruimte om de ongewenste     We definiëren de voorraad als de in ruimtelijke
                         hoge leegstand en de balans tussen vraag en aanbod      plannen/planologisch geregelde (winkel/kantoor/
                         te herstellen. Wanneer er niets gedaan wordt, is er     bedrijfs)ruimte, of deze nu in gebruik is of niet.
                         over de hele linie meer programma dan marktruimte.
                                                                                 Ontwikkeling voorraad tot en met 2030 is saldo 0
                         Dit vraagt keuzes, zowel ten aanzien van nieuw toe te   wanneer de leegstand niet hoger is dan
                         voegen ontwikkelingen, maar ook in de bestaande         frictieleegstand op subregionaal niveau. Simpelweg
                         bebouwde omgeving. Streven is tot 2030 te komen tot     gelden de volgende uitgangspunten:
                         een voorraad met een leegstand die niet hoger is dan
                         de frictieleegstand per subregio (frictieleegstand is   •         Leegstand < frictieleegstand per subregio:
                         een gezonde marktleegstand. Deze is op pandniveau                 ontwikkeling voorraad is per saldo 0 of +
                         6% in de kantorenmarkt en 6% in de winkelmarkt). De     •         Leegstand = frictieleegstand per subregio:
                         opgave verschilt per subregio en al naar gelang vraag             ontwikkeling voorraad is per saldo 0
                         en aanbod binnen het vastgoedsegment.                   •         Leegstand > frictieleegstand per subregio:
                                                                                           ontwikkeling voorraad is per saldo –
62                                                                                                                                    63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>In de uitzonderlijke situatie, dat er voor een bepaald                          voor panden van allerlei omvang even belangrijk is.               Salderen in concentratiegebieden en in                               dat deze niet ten koste gaat van lokale en
segment nog marktruimte beschikbaar is en/of dat er                             Daarom salderen we in m² netto vloeroppervlak.                    balansgebieden                                                       subregionale ontwikkelingen. In de evaluatie
sprake is van een uitzonderlijk en aanvullend concept,                                                                                                                                                                 van de structuurvisie (drie jaar na vaststelling),
dat aantoonbaar meerwaarde heeft in het aanbod is                               Basisuitgangspunten bij salderen                                  Extra meters binnen concentratiegebieden zijn te                     worden alle cases van verhuizingen naar de twee
regionaal maatwerk in het salderen mogelijk.                                                                                                      salderen met te onttrekken meters in de subregio in:                 koopiconen expliciet betrokken.
Wanneer de leegstand binnen het betreffende                                     •   Altijd is sprake van saldering van de                         concentratiegebieden, balansgebieden en                         •    Woonboulevard Heerlen is de grootste
vastgoedsegment lager is dan de frictieleegstand,                                   publiekrechtelijke mogelijkheden bij de te salderen           transitiegebieden.                                                   woonboulevard in Zuid-Limburg op het gebied             
vervalt de noodzaak tot salderen. Bij weer oplopende                                bestemming. Dit betekent dat ook onbenutte                                                                                         van woonwinkels en trekt ook euregionaal veel
leegstand wordt het salderingsprincipe weer                                         plancapaciteit gesaldeerd kan worden met                      In balansgebieden staat kwalitatieve versterking van                 bezoekers uit met name Duitsland. Het gaat
automatisch van kracht, telkens met peildatum                                       uitbreidingsruimte elders.                                    het gebied voorop zonder dat het aantal meters in dit                daarbij om de branches die behoren tot wonen.             
1 januari van dat betreffende jaar.                                             •   Belangrijk is om met een gedegen (voorzienbaar)               gebied in beginsel toeneemt. De saldering zal daarom      Dus uitsluitend winkels in de branches
                                                                                    stappenplan te komen na vaststelling van de                   in beginsel binnen het balansgebied plaatsvinden.                    babywoonwinkel, slaapkamer/bedden, keukens,               
Basisprincipe borgen, monitoren en evalueren, en                                    structuurvisie om zo als gemeenten afzonderlijk               Maatwerk is mogelijk.                                                meubelen, woonwarenhuis, (Oosterse)-tapijten,          
mogelijk gaandeweg aanscherpen                                                      te komen tot een veegplan waarin onbenutte                                                                                         keukens, badkamers, verlichting, parket/
                                                                                    plancapaciteit die niet in gebruik is ‘weg te vegen’          Salderen vindt bij winkels in beginsel plaats op het                 laminaat, tegels, woninginrichting, woningtextiel,      
Het basisuitgangspunt voor salderen geldt overal in                                 en hoe veegplan en saldering van onbenutte                    niveau van de subregio                                               woondecoratie, zonwering. Het gaat uitdrukkelijk        
                                                                                                                              14
Zuid-Limburg, dit vanwege de derdenwerking die                                      plancapaciteit zich tot elkaar verhouden.                                                                                          niet om winkels in andere branches in en
de structuurvisie heeft en de kernprincipes van de                              •   Saldering vindt in beginsel plaats tussen                     De opgave in het salderen in de winkelmarkt is                       om huis zoals bijvoorbeeld winkels in de
structuurvisie dienen eenvoudig en eenduidig te zijn.                               gebieden met dezelfde bestemming. Dus plano-                  verschillend per subregio en per gemeente. Zoals                     hoofdbranches plant & dier, bruin & witgoed,
Het ontwikkelen van een salderingsmechanisme in de                                  logische ruimte met een winkelbestemming                      gezegd vindt het salderen op het niveau van de                       auto & fiets, doe-het-zelf, speelgoed. Deze
winkel-, kantoren- en bedrijventerreinenmarkt is (nog)                              wordt in beginsel gesaldeerd met planolo-                     subregio plaats, omdat dit het meest recht doet aan                  winkels zijn ook niet toegestaan op de
nieuw in Zuid-Limburg. Ook in Nederland als geheel                                  gische ruimte met een winkelbestemming, en                    de relevante reikwijdte van het leeuwendeel van de                   woonboulevard. Dat betekent dat de reikwijdte
zijn er slechts beperkt ervaringen mee. Daarom is het                               planologische ruimte met een kantoorbestemming                winkels.                                                             van de woonwinkels groter is dan Zuid-Limburg
belangrijk in de structuurvisie de generieke principes                              wordt in beginsel gesaldeerd met planologische                                                                                     alleen en dat versterking van de woonboulevard
van het salderen te borgen en daarnaast de resultaten                               ruimte met een kantoorbestemming. Dit geldt                   Daarbij gelden de volgende uitzonderingen:                           en daarmee de euregionale trekkracht ten
van het salderen en de werking van de structuurvisie                                zowel voor saldering tussen functies binnen                                                                                        faveure van heel Zuid-Limburg komt. Dit is het
in de praktijk jaarlijks te monitoren. In het verlengde                             ruimtelijke economie als daarbuiten (zoals woning             1. Salderen bij supermarkten: supermarkten dienen                    belangrijkste argument om de woonboulevard
daarvan spreken we in de structuurvisie af dat er na                                bouw, vrijetijdsvoorzieningen of maatschappelijk                   in eerste instantie te salderen met andere                      voor enkel woonwinkels vrij te stellen van
drie jaar een evaluatie van het salderingsbeleid volgt.                             vastgoed). Wel is er ruimte voor maatwerkoplos-                    supermarkten (of andere winkelmeters) binnen                    saldering, omdat toevoeging van woonwinkels
Op basis van deze evaluatie is mogelijk                                             singen aansluitend op de principes van de                          de subregio, om zo te voorkomen dat het huidig                  in de woonboulevard niet ten koste gaat van
aanscherping of aanpassing van de werkwijze nodig,                                  Structuurvisie afgewogen in het relevante                          aanbod aan winkelmeters in supermarkten                         winkels elders in de subregio of Zuid-Limburg
indien op basis van marktanalyse, data en de                                        bestuurlijk overleg op Zuid-Limburgse schaal.                      verschuift en/of uitbreidt. Afstemming van                      als geheel.
evaluatie van de werkwijze bij cases blijkt dat de                                  Hierbij is uitgangspunt dat deze saldering geen                    uitbreidingen van supermarkten kennen daarnaast            •    Het centrum van Maastricht geniet als
spelregels rond het salderen onvoldoende                                            ongewenste neveneffecten met zich meebrengt                        de volgende aandachtspunten:                                    winkelbestemming landelijk en internationaal
resultaat sorteren of op onderdelen (andere)                                        voor ruimtegebruik, vestigingsmilieu in het                   •    Eenmalige of gestapelde uitbreidingen van                       trekkracht vanwege het grote onderscheidende            
ongewenste effecten hebben. Eventueel kunnen de                                     betreffende vastgoedsegment en leegstand.                          supermarkten tot een totaal oppervlak tot 1.200 m²              vermogen op het vlak van funshoppen, mode,              
spelregels ook op subregionaal niveau verder                                    •   De SVREZL legt geen beperkingen op aan het                         dienen afgestemd te worden op niveau van de                     accessoires en hieraan gerelateerd design.
uitgewerkt of aangescherpt worden, om zo te komen                                   aantal initiatieven dat betrokken is in de saldering.              subregio.                                                       Dit is de reden om bij toevoeging van winkels
tot het gewenste resultaat. Denk bijvoorbeeld aan het                           •   Voor sommige winkelpanden ligt herbestemming                                                                                       in dit profiel in het centrum van Maastricht niet         
verhogen van de verhouding tussen te onttrekken                                     naar wonen voor de hand. Meest logisch is dit                 2. Salderen bij koopiconen: de twee koopiconen                       te salderen, omdat de binding van de
meters en toe te voegen meters planologische ruimte,                                wanneer het gaat om het uitbreiden van een                         (binnenstad Maastricht en Woonboulevard                         koopkracht die hiermee gemoeid gaat niet ten            
afhankelijk van de subregionale uitgangsituatie.                                    woning op de verdieping naar de begane grond,                      Heerlen). De koopiconen zijn elk op hun                         koste gaat van andere winkelbestemmingen
                                                                                    zonder dat het aantal woningen uitbreidt. Een                      eigen manier uniek en onderscheidend binnen                     binnen de subregio of Zuid-Limburg als geheel.
Salderen heeft betrekking op meters vastgoed,                                       dergelijke uitbreiding van de woning is zonder                     Zuid-Limburg. Vestiging van een winkel in de
niet op aantallen panden of de grootte van winkels                                  nadere afstemming mogelijk binnen de SVWZL.                        specifieke segmenten waar de koopiconen uniek              3. Winkels in de centra van kleinschalige kernen,              
en kantoren                                                                         Uitbreiding van het aantal woningen is alleen aan                  in is, wordt vrijgesteld van saldering. Verplaatsing            zonder concentratiegebieden en
                                                                                    de orde wanneer deze uitbreiding wordt                             naar een koopicoon binnen Zuid-Limburg wordt                    balansgebieden: deze worden vrijgesteld van
Hoewel we zien dat er een verschil in reikwijdte                                    uitgevoerd geheel conform de SVWZL, met                            in het betreffende relevante bestuurlijke overleg               salderen wanneer de oppervlakte in wvo kleiner
en bijvoorbeeld impact zit tussen grootschalige en                                  inbegrip van de daarin opgenomen saldering,                        gemeld. Vestiging naar de twee specifieke                       is dan 100 m². Vestiging van een kleine winkel
kleinschalige panden met een bepaalde bestemming,                                   afstemming en opname in de programmering.                          koopiconen in de gespecificeerde segmenten                      tot dit oppervlak heeft geen neveneffecten op
maken we dit onderscheid bij het salderen niet.                                                                                                        zoals hierboven staan benoemd is in beginsel                    de winkelstructuur als geheel en draagt in
Dit vanuit het oogpunt van eenvoud en dat                                                                                                              een ruimtelijke ontwikkeling die de                             belangrijke mate bij aan de leefbaarheid van
onderliggend doel van een lagere marktleegstand                                                                                                        winkelstructuur op Zuid-Limburgse schaal als                    deze kernen. Dit punt wordt in de evaluatie
                                                                                                                                                       geheel versterkt, en in het bijzonder de                        van de structuurvisie (drie jaar na vaststelling),
14                                                                                                                                                     euregionale concurrentiepositie. Belangrijk is                  expliciet betrokken.
  De volgorde der dingen is belangrijk. De structuurvisie moet geen verwachtingswaarde voor onbenutte plancapaciteit creëren.
64                                                                                                                                                                                                                                                                     65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Salderen in de kantorenmarkt                                      toevoegt aan het regionale aanbod. Dit geldt
                                                                  voor nieuwe terreinen en grotere uitbreidingen
Salderen in de kantorenmarkt vindt in beginsel                    van bestaande bedrijventerreinen.
binnen dezelfde contouren plaats als salderen in de         •   Beperkte uitbreiding van bestaande terreinen op     
winkelmarkt.                                                    kavelniveau voor al op het terrein gevestigde
                                                                bedrijven of lokale, solitair gevestigde bedrijven
Initiatieven voor kantoorgebouwen tot 500 m² vvo                is onder voorwaarden mogelijk via maatwerk
worden vrijgesteld van salderen, omdat vestiging                met een goede onderbouwing (denk aan de
van deze lokale initiateven geen neveneffecten op de            Ladder voor duurzame verstedelijking, en een
kantorenmarkt als geheel hebben.                                voorkeur voor leegstaande panden).
                                                            •   Kleinschalige uitbreidingen van een bedrijven-
Salderen in de bedrijventerreinenmarkt                          terrein tot 3.000 m² kavel hoeven niet gesaldeerd
                                                                te worden.
De leegstandsproblemen op bedrijventerreinen zijn
minder groot dan bij kantoren en winkels, bovendien         Flankerend beleid bij salderen
neemt de behoefte aan bedrijventerreinen naar
verwachting de komende jaren nog wat toe en                 De regionale uitvoeringsafspraken zullen ook een
groeien belangrijke clusters in Zuid-Limburg de             aanpak (in processen en instrumenten) moeten
komende jaren door, zoals in de automotive, chemie,         omvatten over hoe grip te krijgen op de leegstand
logistiek en med-tech. Dit betekent dat het salderen in     in de drie vastgoedsegmenten. Basis van die
de bedrijventerreinenmarkt een andere invulling heeft       afspraken zijn:
en ook minder zwaarwegend is. In de eerste plaats
omdat de leegstand in bestaande panden lager is.            •   Registratie leegstand inrichten per gemeente en
Daarnaast geldt dat een normale frictieleegstand in             in de subregio (uniform op niveau van Zuid-
de bedrijventerreinenmarkt hoger kan zijn, vanwege              Limburg).
het lokale karakter van de bedrijventerreinenmarkt.         •   Nieuwvestigers op terrein/in regio altijd
Ongeveer 90% van de verhuisbewegingen vindt                     alternatieven voor nieuwbouw voorleggen:
plaats binnen een straal van 25 kilometer, en het gros          eerst leegstaande panden laten bekijken en,
binnen 5 tot 10 kilometer. Dit betekent dat ondanks             indien niet bruikbaar, per pand afweging waarom                
een hoge leegstand in een bepaalde (buur)gemeente               ongeschikt (inclusief sloop en herbouw) laten
huisvesting van een bepaald bedrijf in leegstaande              motiveren.
bedrijfsgebouwen geen reëel vestigingsalternatief           •   Eigenaren blijven verantwoordelijk voor
kan zijn.                                                       onderhoudstaat pand.
We stellen voor dat het principe van salderen               Indien eigenaren al of niet in samenwerking met
betrekking heeft op meters kaveloppervlak en niet           andere marktpartijen panden met een bepaalde
meters netto vloeroppervlak, in de praktijk buiten de       bestemming willen herontwikkelen, transformeren
bedrijventerreinen (die immers concentratiegebieden         of slopen, spannen gemeenten zich maximaal in dit
zijn). En dat de huidige balans tussen terreinenvraag       via bestemmingsplanwijzigingen/-aanpassingen
en -aanbod geldt als de frictieleegstand. In het            mogelijk te maken, mits passend binnen de eigen en
verlengde daarvan gelden de volgende                        provinciale beleidskaders.
uitgangspunten.
                                                            Nota bene: Het zal niet zo zijn dat er voor panden
•   Goede nieuwe plannen blijven mogelijk, wanneer          altijd een alternatieve bebouwde bestemming
    deze in principe gekoppeld zijn aan het schrappen       mogelijk is. Daarom is belangrijk ook flankerend
    van (harde bestemmingsplan)capaciteit elders            beleid te ontwikkelen bij herbestemming van locaties
    in de subregio.                                         met een bebouwde bestemming naar onbebouwde
•   Nieuwe terreinen en uitbreidingen van bestaande         bestemmingen.
    terreinen zijn verder mogelijk als:
    - Er binnen de bestaande voorraad geen geschikte       
      ruimte meer is.
    - De toevoeging extra aanvullende kwaliteit
66                                                                                                                              67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                                 Inpassingsplan
                           De onderstaande definities hebben betrekking
                           op de manier waarop deze begrippen bedoeld zijn       Een inpassingsplan is in Nederland in de wet
                           in de Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-       ruimtelijke ordening (Wro) een bestemmingsplan
                           Limburg.                                              van provincie of Rijk, waarmee de bestemming van
                                                                                 een bepaald gebied juridisch kan worden vastgelegd.
                                                                                 Deze mogelijkheid bestaat sinds de inwerkingtreding
                          Bedrijventerrein                                       van de Wro op 1 juli 2008.
                          Twee of meer aaneengesloten kavels met een             Met behulp van een inpassingsplan kan een
                          gezamenlijke oppervlakte van minimaal 1 ha,            bestemmingsplan (door Rijk of provincie) of
                          separaat ontsloten en vrij verhandelbaar, die op dit   provinciaal inpassingsplan (door het Rijk) worden
                          moment in gebruik dan wel geschikt zijn voor           overruled. Dit wordt geregeld in artikel 3.1 tot 3.33
                          gebruik door handel, nijverheid, en industrie.         van de Wro. Het is daarmee een juridisch middel
                                                                                 waarmee belangen van deze hogere overheden toch
                          Op bedrijventerreinen is geen solitaire detailhandel   door kunnen worden gevoerd, wanneer beleid van
Bijlage D:
                          mogelijk, alleen onder voorwaarden ondergeschikte      een lagere overheid deze belangen doorkruist. Beleid
                          productiegebonden en niet substantiële detailhandel    uit inpassingsplannen dient te worden doorgevoerd
                          aansluitend bij lokaal beleid. Voor ABC-goederen en    in inpassingsplannen c.q. bestemmingsplannen van
                          grove bouwmaterialen is dit wel mogelijk, mits         lagere overheden, die hierdoor voor dit deel van hun
                          passend binnen lokaal beleid.                          inpassingsplan c.q. bestemmingsplan worden
                                                                                 uitgesloten van het maken van eigen beleid.
                          Bestemmingsplan
                                                                                 Een inpassingsplan kan alleen worden vastgesteld
             definities
                          Een bestemmingsplan is een document, door de           wanneer er sprake is van een ‘provinciaal belang’
                          gemeenteraad vastgesteld, dat de ruimtelijke           (bij de provincie) of ‘rijksbelang’ (bij het Rijk). Wat dit
                          ordening bepaalt. Het geeft aan waarvoor de            precies inhoudt wordt niet gedefinieerd in de Wro,
                          grond/gebouwen gebruikt mogen worden. Een              maar wordt door de betreffende provincie of het Rijk
                          plankaart geeft aan welke bestemmingen waar            zelf vastgesteld.
                          rechtstreeks zijn toegestaan onder welke voor-
                          waarden, zie www.ruimtelijkeplannen.nl. Wanneer        Harde plancapaciteit
                          de Omgevingswet in werking treedt, gaan bestem-
                          mingsplannen op in Omgevingsplannen, die een           Het aanbod dat in vastgestelde bestemmingsplannen
                          bredere werking hebben dan bestemmingsplannen.         is opgenomen, ook als het feitelijk nog niet is
                                                                                 gerealiseerd.
                          Bruto vloeroppervlak
                                                                                 Internetverkoop
                          Is de vloeroppervlakte van de ruimte, dan wel van
                          meerdere ruimten van een vastgoedobject gemeten        Handel in producten, via internet en andere media,
                          op vloerniveau langs de buitenomtrek van de            waarbij soms gebruik wordt gemaakt van
                          (buitenste) opgaande scheidingsconstructie, die de     afhaalpunten. Een ondergeschikt afhaalpunt is een
                          desbetreffende ruimte(n) omhullen (volgens             balie (maximaal 10 m²) direct voortvloeiend uit en
                          NEN-norm 2580).                                        ondergeschikt aan de bedrijfsactiviteit ter plaatse.
                                                                                 Hier kan de consument uitsluitend via internethandel
                          Detailhandel                                           bestelde goederen afhalen of retourneren. Er vindt
                                                                                 uitsluitend logistiek en opslag van bestelde goederen
                          Het bedrijfsmatig (rechtstreeks aan de consument) te   plaats gedurende een korte periode en er is geen
                          koop aanbieden, waaronder begrepen de uitstalling      sprake van uitstalling ten behoeve van verkoop en/of
                          ten verkoop, het verkopen en, verhuren en/of leveren   overige activiteiten.
                          van goederen.
                                                                                 Het betreft hier dus geen zelfstandige afhaalpunten/
                                                                                 servicepunten van goederen die niet rechtstreeks
                                                                                 afkomstig zijn van de bedrijfsactiviteit ter plaatse.
68                                                                                                                                     69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Kantoorruimte                                             Structuurvisie                                          Werklocatie                                           voorzienbaarheid indien bij het moment van
                                                                                                                                                                        aankoop de kans bestond dat de planologische
Gebouw of gedeelte van gebouw dat door indeling en        In een structuurvisie wordt de visie op het ruimtelijk  Verzamelnaam voor bedrijventerreinen en stedelijke    situatie in ongunstige zin zou veranderen.
inrichting bestemd is voor het verlenen van diensten      beleid voor de hele gemeente, provincie of een ander    dienstenterreinen. Het kan dan ook gaan om locaties
op administratief, financieel, architectonisch, juridisch administratief gebied beschreven. Hierin vertelt het    waar kantoren en winkels gevestigd zijn.              Kern van de opgave aan gemeenten ter vermijding
of een daarmee naar aard gelijk te stellen gebied (al     bevoegde gezag bijvoorbeeld waar gebouwd mag                                                                  van planschade is het organiseren van voorzien-
dan niet in rechtstreekse aanraking met het publiek).     worden, waar de natuur behouden blijft waar de          Winkel                                                baarheid voor betrokken private actoren. Het feit
Een ondergeschikte kantoorfunctie is een onlosmake-       economische structuur versterkt moet worden.                                                                  dat de eigenaar daar niet op reageert (‘stilzitten’),
lijk onderdeel van het gevestigde bedrijf zoals de                                                                Ruimte die bedoeld is als verkooppunt van producten.  betekent dat sprake is van passieve risicoaan-
administratie, inkoop, marketing en P&O. Het              Deze structuurvisie heeft geen juridische status in     De winkel bestaat uit verkoopruimte, magazijnruimte,  vaarding (hij of zij had het kunnen weten, maar
kantoorobject kan zelfstandig worden verhuurd             het kader van de Wet ruimtelijke ordening. Het is       serviceruimte en/of kassaruimte. Daarbij is de        heeft niet gehandeld en heeft daarmee het risico als
of verkocht.                                              voor de opsteller wel een voor zichzelf bindend en      winkelsector op basis van SBI-codes (Standaard        het ware passief aanvaard). De SVREZL vormt een
                                                          richtinggevend document waarin de streekplan-           Bedrijfsindeling CBS) afgebakend en kijken we ook     eerste stap in het creëren van voorzienbaarheid, die
Een kantoor is een zelfstandig vastgoedobject gericht     gebieden (en grote bestemmingsplannen) in hun           naar het vestigingsmilieu. De hoofdactiviteit van een vervolgens geëffectueerd dient te worden in een
op kantoorachtige activiteiten, eventueel bestaande       onderlinge samenhang worden bezien. De ruimtelijke      vestiging is bepalend of een vestiging in de          wijzigingsbesluit op het bestemmingsplan. Daarnaast
uit deelobjecten, die met een centrale toegang vrij       strategie in de structuurvisie heeft een termijn van    winkelsector valt of niet. Ook is de hoofdactiviteit  dienen gemeenten het voornemen tot ‘wegbestem-
toegankelijk is vanuit de openbare ruimte. Het            doorgaans 10 à 20 jaar met een doorkijk naar nog        bepalend voor de toedeling van de vestiging naar een  men’ beleidsmatig en publiekrechtelijk te verankeren.
grootste deel van de verhuurbare vloeroppervlakte         langere termijnen.                                      bepaalde winkelbranche. We gaan uit van de            Uitgangspunt in deze structuurvisie is dat buiten de
(vvo) van het vastgoedobject dient daarbij als kantoor                                                            volgende SBI-branches: 471-477 detailhandel.          concentratie- en balansgebieden sprake kan zijn van
in gebruik te zijn.                                       Veegplan                                                Daarbij wordt uitgegaan van branches die vanuit       het voornemen tot ‘wegbestemmen’.
                                                                                                                  winkels actief zijn. De branches markthandel,
Kantoorverzamelgebouwen worden op basis van deze          Een veegplan is een (bijzondere) partiële herziening    straathandel/colportage, autoshowrooms en             Winkelvloeroppervlakte (wvo)
definitie als één kantoorobject gezien. Kantoorruim-      van een bestemmingsplan. Een veegplan heeft een         apotheken vallen hier bijvoorbeeld buiten, net als
ten in of bij woningen (omgebouwde garages) die           tweeledig doel: het houdt bestemmingsplannen            detailhandel van auto-onderdelen en motoren en        Dat deel van de verhuurbare vloeroppervlakte (vvo)
integraal onderdeel uitmaken van die woning worden        actueel en maakt het efficiënt uitvoeren van            benzinestations. De handel van deze artikelen vindt   van een vastgoedobject in vierkante meters dat dient
dus buiten beschouwing gelaten.                           ontwikkelingen mogelijk door het proces te              namelijk plaats niet zo zeer in ‘winkels’ maar in     voor de verkoop van producten aan particuliere
                                                          stroomlijnen. Een veegplanproces loopt als volgt: de    ‘werkplaatsen/garages’.                               consumenten en zodoende ook voor deze consument
Netto vloeroppervlak                                      gemeente benoemt de nieuwe gewenste ontwikkeling                                                              toegankelijk is. Het is dus de verhuurbare vloeropper-
                                                          in de lijn met de Structuurvisie Ruimtelijke Economie,  We onderscheiden de volgende branches:                vlakte van een object exclusief kantoor-, productie- en
De netto vloeroppervlakte is het nuttig (bruikbare)       inclusief de kaartbeelden. De gemeente toetst de        •    Voedings- en genotmiddelen                       magazijnruimten en overige ruimten die niet bedrijfs-
vloeroppervlak. De vvo van een ruimte of een groep        gewenste ruimtelijke ontwikkeling aan het               •    Kleding, modeartikelen en textiel                matig worden gebruikt (zoals woonruimten).
ruimten is de oppervlakte, gemeten op vloerniveau,        bestemmingsplan en onderbouwt de aanvullingen in        •    Schoenen, lederwaren en reisartikelen
tussen de opgaande scheidingsconstructies, die de         relatie tot de Structuurvisie. Het veegplan zet daarbij •    Persoonlijke verzorging                          Zachte plancapaciteit
desbetreffende ruimte of groep van binnenruimten          met name in op het wegvegen van ongewenste              •    Wonen en wooninrichting
omhullen.                                                 plancapaciteit die niet in gebruik is voor de           •    Huishoudelijke artikelen                         Het aanbod dat nog niet gerealiseerd is, en dat in
                                                          betreffende functie, en die buiten concentratie-        •    Consumentenelektronica                           plannen voorkomt, maar niet in vastgestelde
Netto-brutoverhouding                                     gebieden en balansgebieden op de structuur-             •    Doe-het-zelf                                     bestemmingsplannen staat. Plannen in procedure
                                                          visiekaarten staan voor de betreffende                  •    Vrije tijd en educatie                           behoren tot de zachte plancapaciteit totdat het
We rekenen in deze structuurvisie met gemiddelde          bestemmingen.                                           •    Warenhuizen                                      bestemmingsplan is vastgesteld.
verhoudingen tussen netto en bruto vloer. In de                                                                   •    Overige detailhandel non food.
winkelmarkt en de kantorenmarkt gaat het om 85%,          Verhuurbare vloeroppervlakte (vvo)
en in bedrijventerreinenmarkt gaat het om 90%. Bij                                                                Verspreide bewinkeling
logistiek gaat het om 95%. Dit zijn uitgangspunten        Het totaal van de verhuurbare bedrijfsvloeropper-
zoals private partijen deze ook vaak gebruiken.           vlakte van een vastgoedobject in vierkante meters.      Winkels of winkelclusters die buiten de hoofd-
                                                          Het is zodoende de winkelvloeroppervlakte van           structuur liggen.
Solitaire bedrijfslocatie                                 een object inclusief kantoor-, productie- en magazijn-
                                                          ruimten en overige ruimten die bedrijfsmatig worden     Voorzienbaarheid
Eén kavel van minimaal 1 ha bedrijfsmatig in gebruik      gebruikt.
(of in gebruik geweest) functionerend(e) als één                                                                  Planschade komt niet voor vergoeding in aanmerking
geheel voor gebruiker uit handel, nijverheid of                                                                   als er sprake is van voorzienbaarheid. De afdeling
industrie met een hoofdgebruiker.                                                                                 bestuursrechtspraak van de Raad van State hanteert
                                                                                                                  als uitgangspunt dat er sprake is van
70                                                                                                                                                                                                                           71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>72
            Deel 2
     Verbeelding
     winkelgebieden
73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>74 75</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>76
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>78
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>80
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>82
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>84
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>86
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>88
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>90
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>92
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>94
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>96 97</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>98
     DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>100
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>102
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>104
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>106
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>108
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>110
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>112 113</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>114
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>116
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>118
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>120
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
121
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>122
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
123
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>124
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
125
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>126
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
127
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>128
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
129
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>130
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
131
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>132
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
133
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>134
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
135
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>136
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
137
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>138
      Verbeelding
      kantorengebieden
139
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>140 141</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>142
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
143
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>144
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
145
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>146
      Verbeelding
      bedrijventerreinen
147
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>148 149</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>150
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
151
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>152
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>154
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
155
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>156
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
157
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>158
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
159
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>160
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
161
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>162
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
163
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>                                                                            Definitief Ontwerp Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg
                                                                            Auteurs
                                                                            Esther Geuting
                                                                            Hub Ploem
                                                                            Contact
                                                                            Esther Geuting (e.geuting@stec.nl)
                                                                            Redactie kaarten
                                                                            Kjai Tjokrokoesoemo
      DEFINITIEF ONTWERP STRUCTUURVISIE RUIMTELIJKE ECONOMIE ZUID-LIMBURG
                                                                            Opmaak
                                                                            Sammie Arts
164                                                                                                                                               165
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>