<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>RAAP-RAPPORT 4353

Plangebied Herontwikkeling Klooster
Sint Agnetenberg te Sittard
Gemeente Sittard-Geleen

Archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




              Colofon


              Titel: Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard-
                     Geleen; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek

              Versie: 03-07-2020

              Auteur: M.T.C. Hendriksen

              Projectcode: SITAG

              Bestandsnaam: RAAPrap_4353_SITAG_20200703

              Autorisatie: G. Hensen



              ISSN: 0925-6229




              RAAP
              Leeuwenveldseweg 5b                          Telefoon: 0294-491 500
              1382 LV Weesp                                E-mail: raap@raap.nl
              Postbus 5069                                 Website: www.raap.nl
              1380 GB Weesp

              © RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V., 2020
              RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V. aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele
              schade voortvloeiend uit het gebruik van de resultaten van dit onderzoek of de toepassing
              van de adviezen.




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [2]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Samenvatting

In opdracht van Kragten heeft RAAP in januari 2020 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van
een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te
Sittard in de gemeente Sittard-Geleen. Het onderzoek vond plaats in het kader van een nieuw
bestemmingsplan. Het plangebied is gelegen binnen de historische kern van Sittard, op het terrein van
het klooster Sint Agnetenberg. Binnen het plangebied worden een deel van de huidige bebouwing
gesloopt en zal er nieuwbouw geplaatst worden. Daarnaast zal het omliggende terr ein heringericht
worden voor parkeergelegenheden en een stadstuin.

Het plangebied ligt op een daluitspoelingswaaier van de Geleenbeek en is gesitueerd op de overgang
van het beekdal van de Geleenbeek naar een hoog plateau: de Kollenberg. Vanwege deze liggi ng
tussen nat en droog zal het gebied al in de steentijd, vermoedelijk vanaf het vroeg mesolithicum, een
interessante plek voor bewoning geweest zijn. Ook tijdens de periode van de eerste landbouwers
(neolithicum t/m de ijzertijd) heeft het gebied een uits tekende ligging gehad. Een aantal vondsten
binnen de stad Sittard wijst op de aanwezigheid van een Romeinse nederzetting of nederzettingen in
de omgeving. Het is niet bekend of op de locatie van Sittard zelf ook een nederzetting heeft gelegen.
Resten van een nederzetting in de vroege middeleeuwen, in de vorm van een zaalkerkje, zijn
aangetoond. Vervolgens breidde de nederzetting zich in de 12e eeuw uit. Na het verkrijgen van
stadsrechten in 1243 groeide de stad explosief en kwam het plangebied binnen de gr enzen van de stad
te liggen. In de late middeleeuwen heeft binnen het plangebied vermoedelijk bebouwing gestaan,
aangezien de zusters Dominicanessen vanaf de 17e eeuw hun intrek in twee middeleeuwse gebouwen
namen. Vervolgens werden deze gebouwen vervangen of uitgebreid tot een klooster met kloosterkerk
en gedurende de 18e tot in de 20e eeuw werden meerdere bijgebouwen op het terrein rondom het
klooster geplaatst. In de periode van de late middeleeuwen en de nieuwe tijd is Sittard meerdere keren
belegerd waardoor resten van gevechtshandelingen en verdedigingswerken binnen het plangebied
verwacht kunnen worden.

Omdat exacte bodemingrepen nog niet bekend zijn, dienen de archeologische waarden in het nieuwe
bestemmingsplan beschermd te worden middels een dubbelbestemming Waarde-Archeologie. Op de
beleidskaart van de gemeente Sittard-Geleen ligt het plangebied in beleidscategorie 2. Dat wil zeggen
                                                               2
dat bodemingrepen niet groter mogen zijn dan 50 m en niet dieper mogen gaan dan 30 cm – mv. In de
onderbouwing van het bestemmingsplan (de toelichting, regels en de verbeelding), dienen voorwaarden
omtrent archeologie opgenomen te worden.

Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische
resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de
plannen zodanig aan te passen dat verstoring wordt voorkomen. Indien planaanpassing niet mogelijk is,
wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming de onderstaande vervolgstap uit het
proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) te nemen.

Om de gespecificeerde verwachting aan te vullen en te verfijnen wordt een vervolgonderzoek
geadviseerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek door middel van een verkennend
booronderzoek.




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [3]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Inhoud

Samenvatting ...................................................................................................................................... 3
Inhoud................................................................................................................................................. 4
1 Inleiding ........................................................................................................................................... 5
       1.1 Kader .................................................................................................................................................. 5
       1.2 Administratieve gegevens ..................................................................................................................... 7
       1.3 Doel- en vraagstelling .......................................................................................................................... 7
2 Bureauonderzoek ............................................................................................................................. 9
       2.1 Methode .............................................................................................................................................. 9
       2.2 Aardkundige situatie ............................................................................................................................ 9
       2.3 Historische situatie .............................................................................................................................16
       2.4 Archeologische gegevens ....................................................................................................................22
       2.5 Huidige situatie ...................................................................................................................................30
       2.6 Toekomstige situatie ...........................................................................................................................32
       2.7 Gespecificeerde archeologische verwachting .......................................................................................33
3 Conclusies en advies ...................................................................................................................... 38
       3.1 Conclusie ...........................................................................................................................................38
       3.2 Beleidsadvies .....................................................................................................................................38
       3.3 Advies vervolgonderzoek .....................................................................................................................38
       3.4 Tot slot ...............................................................................................................................................39
Literatuur .......................................................................................................................................... 40
Overzicht van figuren, tabellen en bijlagen ......................................................................................... 42




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                                                                    [4]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




1 Inleiding

1.1 Kader

Aanleiding

In opdracht van Kragten heeft RAAP in januari 2020 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van
een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te
Sittard in de gemeente Sittard-Geleen.

Het onderzoek vond plaats in het kader van een nieuw bestemmingsplan. Het plangebied is gelegen
binnen de historische stadskern van Sittard (figuur 1). Binnen het plangebied wordt een deel van de
huidige bebouwing gesloopt en zal er nieuwbouw geplaatst worden. Daarnaast zal het omliggende
terrein heringericht worden voor parkeergelegenheden en een stadstuin.

Juridisch en beleidskader

Het uitgangspunt voor dit onderzoek wordt gevormd door het wettelijk en beleidsmatig kader voor de
ruimtelijke ordening en monumentenzorg. De gemeente is de bevoegde overheid die een besluit zal
nemen over hoe om te gaan met de eventueel aanwezige a rcheologische waarden.

Omdat voor het plangebied een nieuw bestemmingsplan wordt opgesteld, is het beleid van de
gemeente richtinggevend. Op de archeologische beleidskaart van de gemeente Sittard ligt het
plangebied in een zone met categorie 2 (terrein van hoge archeologische waarde). Het beleid voor
                                                                                     2
deze categorie schrijft voor dat er bij bodemingrepen groter dan 50 m en dieper dan 30 cm -mv een
archeologisch onderzoek dient te worden uitgevoerd. De exacte omvang van de bodemingrepen is
momenteel nog onbekend, maar aangenomen wordt dat deze groter zijn dan de vrijstellingsgrens. Een
archeologische onderbouwing met betrekking tot de eventuele aanwezigheid van archeologische
waarden is daarom verplicht conform het vigerend beleid.

Kwaliteitsborging

De werkzaamheden zijn uitgevoerd onder certificaat BRL4000, conform artikel 5.4 van de Erfgoedwet.
Het onderzoek is uitgevoerd volgens de normen van de archeologische beroepsgroep. De
Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA, versie 4.1), beheerd door de Stichting Infrastructuur
Kwaliteitsborging Bodembeheer (SIKB; www.sikb.nl), is door de minister aangewezen als norm.

RAAP is gecertificeerd voor de protocollen 4001 Programma van Eisen, 4002 Bureauonderzoek, 4003
Inventariserend veldonderzoek (landbodems), onderdelen proefsleuven en overig, 4004 Opgraven
(landbodems) en 4006 Specialistisch onderzoek.

Zie bijlage 1 voor de dateringen van de in dit rapport genoemde archeologische perioden.




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [5]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Figuur 1. Aanduiding plangebied. Inzet: ligging in Nederland (ster).




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [6]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




1.2 Administratieve gegevens
 Type onderzoek                                     Bureauonderzoek
 Opdrachtgever                                      Kragten
 Bevoegde overheid                                  Gemeente Sittard-Geleen
 Plaats                                             Sittard
 Gemeente                                           Sittard-Geleen
 Provincie                                          Limburg
 Centrumcoördinaten (X/Y)                           188944/334227
 Kadastrale gegevens                                G 1149, F 2474, F 2475, F 2502, F 2709, F 2716, F
                                                    2717
 Oppervlakte plangebied                             5958 m²
 Afbakening onderzoeksgebied                        Tijdens onderhavig onderzoek is het plangebied
                                                    inclusief een zone van 250 m rondom het plangebied
                                                    onderzocht.
 Onderzoeksperiode                                  januari en februari 2020
 Uitvoerder                                         RAAP Oost
 Projectleider                                      M.T.C. Hendriksen
 RAAP-projectcode                                   SITAG
 ARCHIS-onderzoeksmeldingsnummer                    4772734100
 Beheer en plaats documentatie                      RAAP regio Oost te Zutphen

Tabel 1. Administratieve gegevens.


1.3 Doel- en vraagstelling
De doelstelling van het archeologisch vooronderzoek is het vaststellen van de archeologische waarde
van het terrein, dan wel de archeologische vindplaats. Daartoe wordt informatie ve rzameld over
bekende en verwachte archeologische resten teneinde een gespecificeerde archeologische
verwachting op te stellen. Hiertoe is een aantal onderzoeksvragen geformuleerd:

         Hoe ziet de geo(morfo)logische en/of bodemkundige opbouw van het plangebied eruit?

         Welke gegevens met betrekking tot archeologische complexen in en rond het plangebied zijn
          reeds bekend?

         Wat was het historisch landgebruik van het plangebied en wat is het landgebruik nu en wat is
          de invloed daarvan op de (verwachte) archeologie en (bodem)gaafheid?

         Wat is de gespecificeerde verwachting ten aanzien van nog onbekende archeologische
          waarden in het gebied? En wat zijn hiervan de prospectiekenmerken?

         Dient op basis van de resultaten van het veldonderzoek de gespecificeerde archeologische
          verwachting te worden bijgesteld?

         Waar en op welke diepte bevinden zich de archeologisch interessante lagen?

         Is de bodemopbouw in het plangebied zodanig (intact) dat archeologisch vervolgonderzoek
          zinvol is?



RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [7]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




         Zijn er aanwijzingen voor (grotere) archeologische nederzettingen?

         Kan het archeologisch relevante niveau gewaardeerd worden? Zo ja, wat is de waardering en
          zo nee, welke informatie is nodig om tot een waardering te komen?

Algemeen

         Wat is de invloed van de toekomstige inrichting op eventuele archeologische resten?

         Op welke wijze kan bij de planvorming met archeologische resten worden omgegaan?

         Met de inzet van welke zoekmethoden kunnen de verwachte archeologische resten
          systematisch opgespoord worden (zoeksleuven, booronderzoek, veld kartering, geofysisch
          etc.)?




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [8]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




2 Bureauonderzoek

2.1 Methode
Het bureauonderzoek dient ervoor om - op basis van verschillende bronnen - inzicht te krijgen in de
genese van het landschap, de bodemopbouw en de sporen die het menselijk gebruik in de loop van de
tijd heeft achtergelaten. Met behulp van deze gegevens wordt een gespecificeerde archeologische
verwachting opgesteld.

Naast de conform de KNA verplichte bronnen is door de gebiedsexperts van RAAP een beredeneerde
keuze gemaakt uit betrouwbare bronnen die voor de archeologische verwachting relevante informatie
bevatten (zie bijlage 2 voor een inventarisatie). Daarvoor is gebruik gemaakt van de landelijk en voor
RAAP digitaal beschikbare archieven. Voor de beschrijving van de historische situatie is gebruik
gemaakt van hiervoor relevante informatiedragers. Voor de actuele metadata van de verzamelde
gegevens (gemeente, plaats, etc.) wordt verwezen naar het van toepassing zijnde data -archief.


2.2 Aardkundige situatie
Geologie en geomorfologie

Het plangebied is gelegen in een gebied dat deel uitmaakt van het Limburgs Massief, dat bestaat uit
een stelsel van noordwest-zuidoost georiënteerde breuklijnen (figuur 2). De breuklijnen zorgen voor
zowel dalingsgebieden (slenken) als opheffingsgebieden (horsten) die een belangri jke rol hebben
gespeeld in de late sedimentatie- en erosiegeschiedenis van het gebied. Eén van deze breuklijnen, de
Feldbissbreuk, doorsnijdt Sittard. Deze breuk scheidt het omhoog komende heuvelland in het zuiden
van de dalende Roerdalslenk in het noorden (De Mulder e.a., 2003). In de slenk zijn oude afzettingen
diep weggezakt en afgedekt met dikke pakketten sediment van de Maas, terwijl in het heuvelland
oudere afzettingen zijn opgeheven en daardoor aan of nabij het oppervlak voorkomen. De vorm van het
landschap in de gemeente Sittard-Geleen is daardoor in sterke mate afhankelijk van de ligging ten
opzichte van de Feldbissbreuk. Zuid-Limburg was in eerste instantie een dalingsgebied maar kwam
door invloed van de Roerdalslenk in een opheffingsgebied t e liggen. Gedurende het Pleistoceen sneed
de Maas herhaaldelijk door de verhoogde gebieden en verplaatste zich langzaam naar het westen,
waardoor er terrassen van oudere afzettingen ontstonden. De stad Sittard is gelegen op het terras van
Caberg 1 (Berendsen, 1998).

Tijdens de laatste twee ijstijden in het Pleistoceen heersten er in Nederland periglaciale
omstandigheden, waardoor de bodem door permafrost grotendeels bevroren was. In de perioden dat de
temperatuur omhoog liep, zoals de overgangen van de glacialen naar interglacialen en de
zomerperioden, kwamen grote hoeveelheden smeltwater vrij die door de permafrost voornamelijk
oppervlakkig afwaterden. Hierdoor verspoelden grote delen van de ontdooide bovenlaag en ontstonden
diepe erosiedalen (De Mulder e.a., 2003; figuur 4). De Geleenbeek, die ten westen van de historische
kern van Sittard stroomt en gedeeltelijk gekanaliseerd is, stroomt nog altijd door een restant van een
erosiedal, in een laaggelegen beekdalbodem (Ten Cate & Maarleveld, 1977; geomorfologische code
32R42L; figuur 3). Aan weerszijden van dit dal zijn uitgestrekte daluitspoelingswaaiers aanwezig, waar
het onderhavige plangebied op ligt (Ten Cate & Maarleveld, 1977; geomorfologische code 5G21ydl).




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [9]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Als gevolg van het toendra-achtige landschap, met weinig vegetatie, en permafrost in de bodem kreeg
de wind vrij spel op de ondergrond waardoor grote hoeveelheden materiaal verplaatst en afgezet
werden. In het zuiden van Nederland komt dit met name voor als lössafzettingen (Formatie van Boxtel;
Laagpakket van Schimmert). Deze afzettingen bedekten de Maasterrassen, waardoor de
reliëfverschillen enigszins genivelleerd werden (De Mulder e.a., 2003).

In het Holoceen nam de gemiddelde temperatuur toe waardoor de vegetatie veranderde van een
toendra-landschap naar een gesloten berkenbos en daaropvolgend door meer warmteminnende
soorten. Door de aanwezigheid van meer vegetatie vond erosie en sedimentatie voornamelijk plaats
binnen de grenzen van actieve rivieren en beken. Vanaf het moment dat de mens zich ging
bezighouden met landbouw en daarbij meer plaatsgebonden werd, nam de ontbossing toe ten behoeve
van die landbouw. Door de ontbossing en ontginning van het landschap, met pieken in de Romeinse tijd
en de late middeleeuwen, ontstonden weer gebieden die gevoelig waren voor erosie waarbij met name
de lösshellingen van Zuid-Limburg sterk geërodeerd werden. Dit materiaal werd onder meer door de
Geleenbeek afgevoerd en in dikke pakketten gesedimenteerd. Als gevolg daarvan worden binnen het
plangebied beekzand en –leemafzettingen verwacht (De Mulder e.a., 2003; Formatie van Boxtel;
Laagpakket van Sinkgraven).



Bodem

Op de bodemkaarten is de bodem van Sittard niet gekarteerd door de bebouwing die er staat (figuur 5).
Echter, op basis van de bodemkundige eenheden die buiten de bebouwde kom van Sittard zijn
waargenomen en archeologische onderzoeken in de omgeving van het plangebied kan een beeld
geschetst worden van wat er in Sittard, en specifiek het onderhavige plangebied, ve rwacht kan worden
(Robberechts, 2004; Verhoeven & Ellenkamp, 2010). Een groot deel van de bodem in en rondom
Sittard bestaat uit verschillende soorten brikgronden, namelijk radebrikgronden (code: Bld6) en
bergbrikgronden (code: Blb6) van siltige leem (Staring Centrum, 1990). Brikgronden ontstaan in
kalkrijke löss die ontkalkt raakt door inspoeling van water. Vervolgens vindt er uitspoeling en inspoeling
van klei plaats, waardoor respectievelijk een uitspoelingshorizont (E-horizont) en een
inspoelingshorizont (Bt-horizont) ontstaat. De Bt-horizont is een accumulatie van klei en wordt ook wel
de brikgrond genoemd. Bij radebrikgronden is de E-horizont nog intact en deze liggen vaak op vlakke
terreindelen, terwijl bij bergbrikgronden de E-horizont geërodeerd is en de Bt-horizont aan het
oppervlak ligt. Bergbrikgronden worden voornamelijk op hellingen aangetroffen (Verhoeven &
Ellenkamp, 2010).

Daarnaast zijn er in de omgeving van Sittard vaaggronden aanwezig in de vorm van ooivaaggronden en
poldervaaggronden (Staring Centrum, 1990). Bij vaaggronden is er geen duidelijke bodemopbouw
aanwezig en gaat de A-horizont bij gebrek aan bodemvorming vaak direct over in de C -horizont
(Verhoeven & Ellenkamp, 2010). Dit is met name het geval in geërodeerde gebieden waar (nog) geen
bodemvorming heeft plaatsgevonden, zoals op hellingen (code Ld6) en in droog- en beekdalen waar
colluvium is afgezet (code Ldd6). Daarnaast is in het dal van de Geleenbeek klei afgezet waarin de
bodemvorming vrij traag verloopt. Dit type bodem wordt als poldervaaggrond aangeduid (code Rn15C) .

In gebieden met steile hellingen komt het voor dat het lösspakket volledig verdwenen is en er oudere
sedimenten aan het oppervlak liggen (Verhoeven & Ellenkamp, 2010). Dit type bodem wordt als




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [10]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




hellinggrond aangeduid (code AH). Hierdoor is er vaak een zwakke bodemvorming aanwezig. Met name
aan de randen van het dal van de Geleenbeek komen Maasafzettingen (AHI) en tertiaire zanden (AHz)
aan het oppervlak voor.




Figuur 2. Plangebied geprojecteerd op de geologische kaart van Nederland (De Mulder e.a., 2003).




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [11]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Hoogte

Uit de AHN3 analyse blijkt dat Sittard in het dal van de Geleenbeek ligt , tegen de noordwestelijke flank
van de Kollenberg (figuur 3). De Geleenbeek zelf loopt in noordelijke richting ten westen van de oude
stadskern. Zowel in zuidelijke, westelijke en oostelijke richting loopt het terrein omhoog, met de
Kollenberg in het zuidoosten als hoogste punt in de omgeving. In noordelijke richting loopt het terrein af
en zijn de restanten van de daluitspoelingswaaier herkenbaar. Verder ingezoomd op het plangebied
zijn er weinig kenmerkende hoogteverschillen te zien, met uitzondering van de stadswal die in het
zuidoosten en zuidwesten aan het plangebied grenst. Binnen het plangebied zijn enkele verhogingen
zichtbaar die samenhangen met de huidige beplanting. Ten zuiden van het gebouw Dobbelsteynporte
ligt de bodem hoger, mogelijk als gevolg van ophoging. De hoogteligging van het maaiveld binnen het
plangebied varieert van 44,6 m +NAP in het oosten tot 45,6 m +NAP in het westen van het plangebied.




Figuur 3. Plangebied geprojecteerd op het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN3; br on: www.ahn.nl).




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [12]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Grondwater

Omdat het plangebied in de bebouwde kom ligt is de grondwaterstand niet gekarteerd. In de omgeving
van het plangebied is de grondwaterstand voornamelijk afhankelijk van de geologische en
geomorfologische omstandigheden. Ter plaatse van het beekdal van de Geleenbeek geldt de relatief
hoge grondwaterstand VI (GHG = 40-80 cm -mv; GLG >120 cm –mv). Gezien de verwachte bodem in
het plangebied, wordt aangenomen dat in het plangebied goed ontwaterde gronden liggen.



Diepte vondstlagen

Direct ten zuiden van het plangebied is door de Werkgroep Archeologie Sittard een archeologische
begeleiding uitgevoerd bij de grondwerkzaamheden voor de bouw van het Dobbelsteinporte in 2002
(Van Doorn, 2004, figuur 13). Tijdens het onderzoek zijn enkele profielen gemaakt. De bouwput is tot
ca. 2 m diep uitgegraven, tot een diepte van ca. 43,50 m +NAP (gemeten vanaf de ingang van de
Rosmolenstraat, die op ca. 45,50 m +NAP ligt). Uit de genomen profielen blijkt dat de natuurlijke
ondergrond tussen de 1,5 en 1,6 m onder het maaiveld aangetroffen is. In een enkel geval is boven de
natuurlijke laag een zwart kolenlaagje geregistreerd. Het profiel bestaat vervolgens tot aan de recente
bouwvoor, die een dikte van 20 tot 30 cm heeft, uit ophogingslagen van leem en löss met daarin
baksteen, steenkool, mergel en lei. Er is helaas geen informatie bekend over dateerbare vondsten uit
de ophogingslagen, waardoor de lagen niet te dateren zijn.

In het proefsleuvenonderzoek ten oosten van het plangebied zijn drie sporenniveaus herken d (Witte,
2011; zie bijlage 3: archis zaakidentificatienr.: 2309223100). Onder een verstoorde laag van 50 cm dik
is een begraven A-horizont aangetroffen met materiaal en sporen uit de late middeleeuwen tot nieuwe
tijd. Daaronder ligt een ca. 50 cm dikke ophogingslaag met bovenin materiaal uit de 14e en onderin
materiaal uit de late 12e en 13e eeuw. Vermoedelijk is het pakket opgebracht ten tijde van de
uitbreiding van de stad in de 13e eeuw. Deze ophogingslaag ligt op een begraven radebrikgrond,
waarin op circa 1,75 m onder het maaiveld een mogelijk derde begraven A -horizont is herkend. Elders
in Sittard is eenzelfde laag herkend, die op basis van vondstmateriaal uit een waterkuil onder de laag
gedateerd wordt in het neolithicum (Van der Mark, 2012). Daarmee zijn ten oosten van het plangebied
op een hoogte tussen 43,60 en 42,35 m +NAP archeologische resten a angetoond.

Op basis van bovenstaande informatie kan geconcludeerd worden dat binnen het plangebied een
bouwvoor van 20 tot 30 cm dikte aanwezig is, waaronder ophogingslagen liggen die vermoedelijk
                    e
dateren uit de 13 eeuw tot en met de nieuwe tijd. Het is daarnaast ook mogelijk dat in de natuurlijke
bodem, onder de ophogingslagen, een begraven A-horizont uit het neolithicum aanwezig is.




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [13]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Figuur 4. Plangebied geprojecteerd op de geomorfologische kaart van Nederland (Ten Cate & Maarleveld, 1977).




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [14]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Figuur 5. Plangebied geprojecteerd op de bodemkaart van Nederland (Staring Centrum, 1990).




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [15]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




2.3 Historische situatie
Op basis van historische bronnen en kaarten kan inzicht worden verkregen in het historisch gebrui k van
een gebied van de middeleeuwen tot begin 20e eeuw. In die periode was men veel meer dan nu
gebonden aan de (on)mogelijkheden die het natuurlijke landschap bood voor bewoning en andere
vormen van landgebruik. Het historisch gebruik zegt daarmee iets over d e archeologische potentie van
het gebied. Daarnaast kan het informatie leveren over eventuele bodemverstoringen die in het verleden
hebben plaats gevonden. Op basis van rapportages van Robberechts (2004), Verhoeven & Ellenkamp
(2010) en Vaessen & Tichelman (2019) is een overzicht van de historie van Sittard gecreëerd dat
hieronder geschetst wordt.

Ontstaan Sittard

Een aantal vondsten binnen Sittard wijst mogelijk op de aanwezigheid van een Romeinse nederzetting
of nederzettingen in de omgeving. Het is niet bekend of deze nederzetting op de locatie van het oude
Sittard heeft gelegen. De stad ligt langs de oost-westverbinding tussen Keulen en Vlaanderen, op de
plaats waar deze belangrijke handelsweg de Geleenbeek kruiste. Een eerste vermelding van 'Sit(t)er'
dateert uit 1157 en zou zoveel betekenen als 'terrein tegen de helling'. De oudste kern van het
middeleeuwse Sittard bevindt zich aan de Kloosterstraat en de Oude Markt (figuur 6). In de 11e eeuw
en mogelijk reeds eerder bevond zich op deze plaats een motte -kasteel met voorburcht: het latere 'Huis
op de Berg'. Rondom de motte en de voorburcht lag een gracht die bij archeologisch onderzoek in het
verleden gedeeltelijk in kaart kon worden gebracht. Op het huidige Kerkplein stond waarschijnlijk vanaf
de 11e eeuw een kerk met een kleine nederzetting daar omheen. Door de bevolkingsgroei in de 12e
eeuw werd de nederzetting uitgebreid en van een ovale omwalling voorzien die zowel de nederzetting,
de kerk als het kasteel omsloot. De beek zal op dat moment direct ten westen van deze omwalling
hebben gelopen. In 1243 kreeg Sittard stadsrechten, wat de groei van de stad verder bevorderd zal
hebben. In de loop van de 13e eeuw werd de oppervlakte van de stad dan ook flink uitgebreid (meer
dan verdubbeld) in oostelijke richting. Buiten de grenzen van de stad werd een nieuwe (dubbele) gracht
en een aarden wal aangelegd. De wal werd aanvankelijk voorzien van een houten palissade die echter
al snel werd vervangen door een stenen muur. Deze wal, met de restanten van de stenen mu ur, grenst
direct ten zuidoosten en zuidwesten aan het huidige plangebied.




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [16]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Figuur 6. Plangebied geprojecteerd op een kaart van de ontwikkeling van de stad Sittard ( bron: Keysers &
Jonkergouw, 1998). Legenda: fase 1 bestaat uit het mottekasteel uit de 11e eeuw (1), de voorburcht (2) en de kerk
(3). Fase 2 dateert in de 12e eeuw en bestaat uit een ovaalvormige omwalling. Fase 3 dateert uit de 13e eeuw en
betreft de planmatige uitbouw van de stad richting het zuidoosten met landpoorten (4) en een waterpoort (5).




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [17]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Figuur 7. Sittard omstreeks 1538. Op de schets zijn de aanwezige vestingwerken en grachten zichtbaar. De ligging
van het plangebied is globaal aangegeven met de rode ovaal (bron: Keysers & Jonkergouw, 1998: 102).

Binnen de (nieuwe) omwalling werden drie landpoorten opgericht: de Limbrichterpoort in het westen, de
Putpoort in het oosten en de Broekpoort, ook wel Lewenberger poort genoemd, in het noorden. Aan de
zuidzijde van de stad bevond zich geen landpoort maar wel een waterpoort: Het Steinen Muurke, waar
de Molenbeek de stad binnen kwam (figuur 6 en figuur 7). In de loop van de 15e eeuw veranderde het
aanzicht van de vestingstad. Omdat het geschut steeds effectiever werd, was men genoodzaakt de
verdedigingswerken aan te passen. Zo werden muurtorens verlaagd en ingericht als platforms waarop
kanonnen konden worden geplaatst. De poorten werden eveneens verlaagd en voorzien van
voorwerken opdat ze minder kwetsbaar zouden zijn voor inslagen van vijandelijk geschut.

Als gevolg van de vele gevechtshandelingen in de stad en de strategie en technologie van
oorlogvoering en belegering die voortdurend evolueerde, werden in de 15e en 16e eeuw de
verdedigingswerken verder gemoderniseerd. Uit historisch onderzoek blijkt dat de stad in de 16 e en
17e eeuw betrokken was bij verschillende oorlogen, zoals de Gelderse Successieoorlog (1538-1543),
de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) en de Dertigjarige Oorlog (1618-1648).

Uiteindelijk werd de oorlog van 1672 tot 1678, tussen Frankrijk en de Republiek, de stad fataal. In 1677
zijn grote delen van de stad in brand gestoken, onder andere de bebouwing aan de Markt en de
Putstraat gingen daarbij verloren. Tegelijkertijd werden de vestingwerken dermate verwoest dat zij niet
meer herbouwd werden. Eind 1678 was Sittard dan ook geen vestingstad meer. Na verloop van tijd
werden de nog bestaande vestingwerken geheel of gedeeltelijk gesloopt (poorten, bastions en wallen)
en/of gedempt (grachten). Toch is nog tot op de dag van vandaag een groot deel van de wal behouden
gebleven evenals een deel van de zicht- en schootsvelden van de voormalige vesting aan de noord - en
oostzijde van de stad.




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [18]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




De laatste jaren is relatief veel onderzoek uitgevoerd naar de verdedigingswerken en stadsontwikkeling
van Sittard. Hierbij is vooral aandacht besteed aan zowel bestaande, bovengrondse relicten als ook
archeologische resten in de ondergrond en historische bronnen en archieven. Een volledig inzicht in de
verschillende ontwikkelingen door de tijd ontbreekt echter nog grotendeels, maar met het onderzoek uit
de laatste jaren is wel een steeds beter beeld ontstaan. Uit historisch onderzoek uitgevoerd door dhr.
Peter Schulpen blijkt dat reeds in de 13e eeuw een gracht, een wal en een palissade zijn gebouwd in
het kader van de stadsrechten (Vaessen &Tichelman, 2019). In deze tijd had de stad een veel kleinere
kern die in het noordwesten van de huidige oude stadskern lag. In de 14e eeuw werd vervolgens een
stadsmuur opgericht, maar het was pas in de 16e eeuw dat de grootste veranderingen plaatsvonden. In
het kader van de derde Gelderse oorlog (1538-1542) werd Sittard versterkt door Willem de Rijke,
hertog van Gulik. In 1542 wordt de stad ingenomen door de Habsburger Karel V, die Sittard
degradeerde tot een dorp en de vestingwerken liet slechten. Als de hertog van Gulik de stad in 1543
weer in bezit heeft, wordt de stad weer door een hoge wal versterkt, maar binnen een jaar worden alle
vestingwerken weer geslecht als Karel V de oorlog wint. Een kleine 30 jaar later (1572-1582) worden
opnieuw alle vestingwerken hersteld om uiteindelijk in 1677 weer volledig verwoest te worden door de
Fransen. In hetzelfde jaar wordt er nog een keer geprobeerd om opnieuw vestingwerken aan te leggen,
maar uit angst voor de Fransen worden deze in 1678 weer geslecht om vervolgens niet meer opnieuw
te worden opgebouwd.

Agnetenklooster

Op basis van het bouwhistorisch onderzoek is de geschiedenis van het klooster Agn etenberg, in het
zuidoosten van het plangebied gelegen, hier nader beschreven ( Dukers & Van den Borgh, 2020).
Vrijwel direct na de Dertigjarige Oorlog, in 1648, werden vanuit het klooster Engelendael in Brugge drie
zusters Dominicanessen naar Sittard gestuurd met de opdracht een klooster te stichten, teneinde het
protestantisme te bestrijden. Zij vestigden zich in twee gebouwen die uit de middeleeuwen stamden: de
Voogdij en de Dobbelsteynporte. Het klooster werd ‘St. -Agnetenberg’ genoemd, vermoedelijk naar de
Heilige Agnes de Montepulciano. Rond de pandhof werd het klooster in carré -vorm gebouwd, waarbij
de bouw vermoedelijk in 1662 werd afgerond, getuige de muurankers met aangebracht jaartal op een
van de zijden van het gebouw. De kloosterkerk werd tussen 1699 en 1700 aan de zuidoostzijde
gebouwd. In 1677, tussen de bouw van het klooster en de kerk, werd Sittard belegerd door de Fransen,
waarbij het klooster geplunderd en grotendeels verwoest werd en de stad in brand werd gestoken.
Daarnaast kreeg de kloostergemeenschap te maken met een overstroming in april 1677 en een
dysenterie-uitbraak (Dukers & Van der Borgh, 2020).

In de 18e eeuw vonden meerdere bouwactiviteiten plaats. Zo werd in 1728 ten noordwesten en los van
het klooster een gebouw met zadeldak gebouwd. Tegen de achtervleugel van het klooster werd in 1749
een gebouw gerealiseerd dat hoger was dan het klooster. Daarnaast is in de 18e of begin 19e eeuw
een boerderij ten westen van het klooster gebouwd. Deze vrijstaande bijgebouwen zijn zichtbaar op de
kadastrale minuut van 1811-1832 (figuur 8). Beide gebouwen zijn eind jaren 60 gesloopt. Op de kaart
van 1897 is daarnaast te zien dat ten zuiden van het klooster een gebouw tegen de wal is gebouwd en
een gebouw tegen de noordwestelijke grens van het plan gebied staat, parallel aan een weg.

In 1801 werd het klooster gesloten omdat de zusters Dominicanessen weigerden de eed op de Franse
grondwet af te leggen. Het klooster werd in 1803 door het Armbestuur gekocht om plaats te hebben




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [19]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




voor behoeftigen. Vervolgens werden in 1831 de stadsschool en een onderwijzersgezin in het pand
ondergebracht. Het gebruik als school duurde voort toen in 1859 de zusters van het ‘Kostbaar Bloed’ er
een zondagsschool hielden. Deze zusters hebben het klooster tot het begin van de 21e eeuw bewoond.

Op de kaart van 1897 is te zien dat naast het gebouw ten zuidwesten van het klooster een tweede
gebouw is neergezet (figuur 8). Het gebouw ten westen van het plangebied lijkt nu in plaats van parallel
aan de weg, haaks op de weg te staan. Mogelijk dat hier een her- of verbouwing heeft plaatsgevonden.
Dit gebouw was waarschijnlijk in gebruik als bakkerij en wasserij (Mullers Vastgoed, presentatie 2019).
Uit de kaart van 1926 blijkt dat ten westen van het klooster een nieuw gebouw is geplaats t, namelijk de
bewaarschool. Daarnaast zijn zowel het gebouw tegen de wal als het bijgebouw ten zuidwesten van het
klooster uitgebreid. Het bijgebouw ten zuidwesten van het klooster betreft nu een boerderij.

Tussen de jaren 20 en 60 van de 20e eeuw hebben enkele grote veranderingen plaatsgevonden op het
terrein. De boerderij ten westen van het klooster en de bakkerij en wasserij werden gesloopt en
maakten in 1949 plaats voor huize Caritas, een lang gerekt, Y-vormig pand. In 1964 werd het klooster
aan de rechterzijde uitgebreid met een nieuwe gevel en een nieuw trappenhuis in een verbindende
vleugel, haaks op de straat. Vervolgens werden in 1968 de gebouwen ten noordwesten van het
klooster, aan de zijde van de Plakstraat, gesloopt en werd een lange ges loten vleugel gebouwd. Rond
1975 werd huize Caritas verbonden met het kloosterpand en werd een sacristie aan de Plakstraat
toegevoegd. Uiteindelijk is huize Caritas in de jaren 90 gesloopt en heeft het in 2002 plaatsgemaakt
voor het ‘Dobbelsteinporte’.

 Bouwhistorische                 Nummer              Aard                                Omvang            Diepteligging
 waarden
 Rijksmonumenten                 33715               Klooster                            nvt               maaiveld

Tabel 2. Overzicht van de in het plangebied aanwezige bouwhistorische waarden.




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                           [20]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Figuur 8. Plangebied geprojecteerd op relevant historisch kaartmateriaal (www.topotijdreis.nl).




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [21]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




2.4 Archeologische gegevens
Gemeentelijk archeologiebeleid

 Bestemmingsplan                                 Bestemmingsplan Centrum Sittard (NL.IMRO.1883.BPCentrumSittard -
                                                 VA01)
                                                 Voor het plangebied geldt de dubbelbestemming ‘waarde-archeologie
                                                 1’. Hierbij geldt een vrijstellingsoppervlakte van 50 m 2 en een
                                                 vrijstellingsdiepte van 30 cm –mv
 Gemeentelijke archeologische                    Op de archeologische verwachtingskaart van de gemeente Sittard-
 verwachtingskaart (figuren 11 en 12)            Geleen uit 2010 ligt het plangebied in een zone met een hoge
                                                 verwachting op archeologische resten
 Gemeentelijke archeologische                    Op de archeologische beleidskaart van de gemeente Sittard -Geleen
 beleidskaart (figuren 9 en 10)                  uit 2012 ligt het plangebied in een zone met categorie 2 (terrein van
                                                 hoge archeologische waarde)

Tabel 3. Overzicht van het geldende archeologiebeleid en achterliggende verwachtingskaart.




Figuur 9. Plangebied geprojecteerd op de archeologische beleidskaart van de gemeente Sittard -Geleen (bron:
gemeente Sittard-Geleen, Beleidsnota archeologie en monumenten, 2012).




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                          [22]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Bekende archeologische gegevens

                                                       Rondom het plangebied zijn verscheidene vindplaatsen
                                                       bekend (zie tabel 4 en bijlage 3). Wanneer deze
                                                       vindplaatsen en hun landschappelijke inbedding bekeken
                                                       worden in vergelijking met de situering van het
                                                       plangebied, dan blijkt dat in het dal van de Geleenbeek
                                                       vondsten vanaf het paleolithicum tot en met de nieuwe tijd
                                                       te verwachten zijn. In hoeverre de vondsten uit het
                                                       paleolithicum tot en met het neolithicum in situ vondsten
                                                       betreffen of juist door erosie en sedimentatie van de
                                                       Geleenbeek op deze locatie terecht zijn gekomen is
                                                       onduidelijk. Uit de Romeinse tijd zijn enkele vondsten
                                                       bekend die kunnen duiden op de aanwezigheid van een
                                                       Romeinse nederzetting in de omgeving van Sittard. Uit de
                                                       vroege middeleeuwen zijn de funderingen van een
                                                       zaalkerkje bekend, die wijzen op de aanwezigheid van
                                                       bewoning in Sittard. Mogelijk had het kerkje, dat
                                                       omstreeks 1000 gedateerd wordt, een houten voorganger.
                                                       In de middeleeuwen breidde de stad zich als gevolg van
                                                       bevolkingsgroei uit, waarbij het onderhavige plangebied
                                                       vanaf de 13e eeuw binnen de grenzen van de stad kwam
                                                       te liggen (Robberechts, 2004). Uit de late middeleeuwen
                                                       en nieuwe tijd zijn veel resten van bewoning en religieuze
                                                       gebouwen bekend, waaronder het
                                                       Dominicanessenklooster binnen het huidige plangebied
                                                       (zie ook paragraaf 2.3).
Figuur 10. Legenda gemeentelijke archeologische beleidskaart.




Figuur 11. Legenda gemeentelijke archeologische verwachtings - en beleidsadvieskaart.



RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [23]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Figuur 12. Plangebied geprojecteerd op de gemeentelijke archeologische verwachtings - en beleidsadvieskaart
(bron: Verhoeven & Ellenkamp, 2010).

In de onderstaande tabel 4 worden de vindplaatsen in een straal v an circa 250 m rondom het
plangebied weergegeven. Daarbij wordt vermeld wat de ligging van de vindplaats ten opzichte van het
onderhavige plangebied is, waaruit de vindplaats bestaat en op welke manier de vindplaats is
waargenomen of geregistreerd.




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [24]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




 Monument                  Ligging           Complex             Datering                Materiaal         Diepte        Waarde
 33715                     in het            klooster            vanaf 17e eeuw          Steenbouw         maaiveld      Rijksmonument
                           zuidoosten
                           van het
                           plangebied


 Zaakidentificatie       Ligging             Complex             Datering                Materiaal         Diepte        Verzamel
 nr.                                                                                                                     wijze
 2884762100              170 m ten           dominicanen         late middeleeuwen       keramiek,         n.b.          opgraving
                         noorden             klooster            B t/m nieuwe tijd       leer en
                                                                                         dierlijk bot
 3235515100              130 m ten           kasteel             late middeleeuwen       keramiek          n.b.          archief
                         oosten                                  A
 3235564100              170 m ten           kasteel             nieuwe tijd A           bronzen           n.b.          vondstmelding
                         noordoosten                                                     munt
 3235815100              180 m ten           klooster            middeleeuwen t/m        keramiek          n.b.          vondstmelding
                         noorden                                 nieuwe tijd
 3235961100              210 m ten           bewoning            neolithicum,            keramiek,         n.b.          vondstmelding
                         noordwesten                             Romeinse tijd en        glas,
                                                                 middeleeuwen t/m        menselijk
                                                                 nieuwe tijd             bot, hout,
                                                                                         schelp,
                                                                                         kalksteen
                                                                                         en
                                                                                         vuursteen
 3236017100              5 m ten oosten      bewoning            Romeinse tijd en        keramiek,         n.b.          vondstmelding
                                                                 late middeleeuwen       ijzer, leer,
                                                                 t/m nieuwe tijd         hout en
                                                                                         glas
 3236025100              170 m ten           bewoning            Romeinse tijd en        keramiek,         n.b.          niet
                         noordoosten                             late middeleeuwen       dierlijk bot,                   archeologisch
                                                                 t/m nieuwe tijd         leer en                         graafwerk
                                                                                         ijzer
 3236033100              140 m ten           bewoning            late middeleeuwen       keramiek,         n.b.          vondstmelding
                         noorden                                 B t/m nieuwe tijd       glas,
                                                                                         leisteen en
                                                                                         ijzer
 3236099100              145 m ten           bewoning            late middeleeuwen       keramiek          n.b.          vondstmelding
                         noorden                                 A t/m nieuwe tijd       en steen
 3236139100              130 m ten           bewoning en         late middeleeuwen       keramiek          n.b.          vondstmelding
                         noordoosten         weg                 A t/m nieuwe tijd
 3236147100              110 m ten           bewoning            late middeleeuwen       keramiek          n.b.          vondstmelding
                         westen                                  B
 3236163100              50 m ten            bewoning            late middeleeuwen       keramiek,         n.b.          vondstmelding
                         noorden                                 t/m nieuwe tijd         ijzer en
                                                                                         dierlijk bot
 3236171100              40 m ten            bewoning            nieuwe tijd B           bronzen           n.b.          vondstmelding
                         zuidoosten                                                      munt
 3236188100              33 m ten            bewoning            nieuwe tijd B           keramiek,         n.b.          vondstmelding
                         westen                                                          glas, steen,
                                                                                         brons, ijzer



RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                                 [25]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




                                                                                         en dierlijk
                                                                                         bot
 3236196100              125 m ten           bewoning            paleolithicum t/m       keramiek,         n.b.      vondstmelding
                         noorden                                 neolithicum, vroeg      vuursteen
                                                                 neolithicum A, late     en steen
                                                                 middeleeuwen B
                                                                 t/m nieuwe tijd
 3236414100              30 m ten            n.b.                middeleeuwen t/m        steen:            n.b.      vondstmelding
                         zuidwesten                              nieuwe tijd             fundering
 3236877100              150 m ten           nederzetting:       middeleeuwen            -                 n.b.      vondstmelding
                         noordwesten         gracht
 3249294100              150 m ten           bewoning            vroeg neolithicum       keramiek          n.b.      vondstmelding
                         noorden                                 A en late               en
                                                                 middeleeuwen t/m        vuursteen
                                                                 nieuwe tijd
 3259192100              90 m ten            weg                 late middeleeuwen       -                 n.b.      vondstmelding
                         noordoosten                             t/m nieuwe tijd
 3259208100              135 m ten           infrastructuur      nieuwe tijd             steen             n.b.      vondstmelding
                         noorden             onbepaald
 4633802100              20 m ten            n.b.                nieuwe tijd             keramiek,         n.b.      niet
                         noorden                                                         dierlijk bot                archeologische
                                                                                         en                          graafwerkzaamh
                                                                                         natuurstee                  eden
                                                                                         n
 4654588100              12 m ten            muurrestant         middeleeuwen            steen             n.b.      vondstmelding
                         oosten

Tabel 4. Overzicht van de bekende archeologische monumenten en archeologische vondstlocaties in en rond het
plangebied (bron: ARCHIS3).

Eerder in de omgeving uitgevoerd onderzoek volgens ARCHIS3




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                             [26]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




 Zaakidentificatienummer         Resultaat/advies                             Opmerking
 2170098100                      bureauonderzoek. Advies:
                                 proefsleuvenonderzoek
 2309223100                      proefsleuvenonderzoek: drie
                                 sporenniveaus met sporen uit de late
                                 middeleeuwen A en B. Advies:
                                 opgraven
 3990906100                      archeologische begeleiding                   Geen rapport beschikbaar in Archis
 2326996100                      booronderzoek: In oostelijk deel             Geen rapport beschikbaar in Archis
                                 plangebied resten uit de vroege
                                 middeleeuwen B en C en late
                                 middeleeuwen A. Daarnaast
                                 verdedigingswerken uit late
                                 middeleeuwen B. Advies: handmatige
                                 boringen in en buiten plangebied.
 2378658100                      archeologische begeleiding                   Geen rapport beschikbaar in Archis
 2085931100                      bureau- en inventariserend
                                 booronderzoek: verstoorde bodems.
                                 Advies: geen vervolgonderzoek
 4726848100                      archeologische begeleiding                   onderzoek nog niet afgemeld
 4700246100                      opgraving                                    onderzoek nog niet afgemeld
 2248303100                      proefsleuvenonderzoek:
                                 bewoningssporen uit de 11e tot 13e
                                 een en mogelijk ouder, afgedekt door
                                 ophogingslagen vanaf de 13e eeuw
                                 tot begin 20e eeuw. Advies:
                                 vervolgonderzoek
 4576196100                      verkennend booronderzoek: tot
                                 minimaal 7,3 m –mv ophogingslagen
                                 uit late middeleeuwen en nieuwe tijd
                                 en mogelijk een middeleeuwse
                                 stadsmuur. Advies: vervolgonderzoek
                                 met profiel over mogelijke stadsmuur
 4018348100                      proefsleuvenonderzoek: restanten             alleen eerste bevindingen beschikbaar
                                 van verdedigingswerken aangetroffen
                                 bestaande uit een rondeel uit de 14e
                                 of 15e eeuw die in de 16e eeuw deels
                                 is afgebroken en deels is hergebruikt
                                 bij de bouw van Fort Sanderbout. Aan
                                 de oostzijde van het rondeel is een
                                 dubbele stadsgracht uit de late
                                 middeleeuwen t/m nieuwe tijd B
                                 aangesneden. Daarnaast zijn resten
                                 van een aarden verdedigingswerk
                                 (bastion) uit de nieuwe tijd A tot B
                                 gevonden.
 4726280100                      proefsleuvenonderzoek                        alleen eerste bevindingen beschikbaar,
                                                                              geen complexen opgegeven
 4585665100                      Inventariserend booronderzoek en
                                 archeologische begeleiding: dubbele
                                 gracht en derde, buitenste gracht zijn
                                 aangetoond. Daarnaast is een vierde,




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                              [27]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




                                   nog onbekende gracht aangetroffen.
                                   Alle grachten lijken rekening te
                                   houden met het Fort Sanderbout

Tabel 5. Overzicht van eerder archeologisch onderzoek in en rond het plangebied.

Het overgrote deel van de archeologische onderzoeken die de afgelopen jaren in Sitta rd zijn uitgevoerd
concentreren zich voornamelijk op de verdedigingswerken en de omgeving buiten de oude kern. Binnen
de grenzen van de oude kern zijn enkele bureau- en booronderzoeken en archeologische
begeleidingen uitgevoerd. Direct ten noorden en oosten van het plangebied hebben een archeologische
begeleiding en een proefsleuvenonderzoek plaatsgevonden (figuur 9 en bijlage 3).

De onderzoeken met betrekking tot de verdedigingswerken zijn onder meer uitgevoerd door de
Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (Renaud, 1961), Archeodienst (Prangsma, 2013), Hamaland
Advies en SOB Research (Mientjes & Van der Kuijl, 2018). Daarnaast zijn de verdedigingswerken
onderzocht tijdens onderzoeken in 2010 (Van de Mark, 2011 & 2012) , Heiting & Prangsma 2014 en
2005-2010 (Weiß-König, 2012).

Ondanks al deze onderzoeken is onder andere de loop van de 13e eeuwse stadsmuur nog grotendeels
onbekend. Bij onderzoeken in 1961, 2005, 2010 en 2018 zijn aanwijzingen gevonden voor de oude
stenen stadsmuur van Sittard (Renaud, 1961; Weiß-König, 2012; Mientjes & Van der Kuijl, 2018). De
resten zijn aangetroffen als een mergelmuur in de stadswal en in boringen op 3,15 tot 3,75 m eter
diepte. De muur zou destijds nog ongeveer 1,60 meter hoog geweest zijn. De binnenste gracht is in
2010 aangetroffen (Prangsma, 2013). De gracht blijkt gedeeltelijk onder de nieuwe stadswal
(vermoedelijk ten tijde van de oorlog met de Fransen tussen 1676 en 1678) te liggen en moet meer dan
twaalf meter breed zijn geweest (Weiß-Kӧnig, 2012; Prangsma, 2013). De vlakke bodem van de gracht
ligt op ongeveer 2,30 meter onder het huidige maaiveld. In de onderste vullingen van de gracht is
aardewerk gevonden uit de Nieuwe Tijd A, terwijl in hogere vullingen aardewerk uit de nieuwe tijd B en
C gevonden is. Parallel aan de binnenste gracht, op acht meter afstand, ligt een tweede gracht (Weiß-
König, 2012; Prangsma, 2013; Mientjes & Van der Kuijl, 2018). Uit de onderste vullingen van de gracht
is materiaal uit de late middeleeuwen afkomstig (Prangsma , 2013). Alhoewel dit altijd opspit kan
betreffen, kan een oorspronkelijke datering in de 14e eeuw niet worden uitgesloten. Recent
proefsleuvenonderzoek heeft aangetoond dat de tweede gracht ongeveer 16,5 meter breed is geweest
(Vaessen & Tichelman, 2019).

Uit proefsleuvenonderzoeken ten noordoosten van het plangebied is gebleken dat de grachten rond fort
Sanderbout verlegd zijn in verband met de aanleg van het fort omstreeks 1500. E r wordt daarom
verwacht dat grachtresten van het oudere verloop onder fort Sanderbout liggen (Vaessen & Tichelman,
2019). De grachten zijn waarschijnlijk tegen het einde van de 17e eeuw grotendeels gedicht, aangezien
er enkele scherven aardewerk uit deze periode zijn aangetroffen in de vullingen van de grachten
(Prangsma, 2013). Mogelijk bestaat er hierbij een relatie met de verwoesting van Sittard in 1677 en de
oprichting van nieuwe vestingwerken in datzelfde jaar. Hierbij is de nieuwe stadswal, die langs het
onderhavige plangebied loopt, opgericht en gedeeltelijk over de binnenste gracht komen te liggen. Ter
                                                                                                  1
vervanging van de twee gedichte grachten zijn mogelijk een aantal ravelijnen aangelegd buiten de
buitenste gracht, waarvan aan de westzijde van de stad de omringende grachten aangetroffen zijn



1
 Een ravelijn is het buitenwerk van een vesting. Het betreft veelal een driehoekig of redanvormig (schier -)eiland dat in de
vestinggracht is aangelegd ter dekking van de toegangspoort en de naastgelegen bastions (Mohr, 1999)




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                                     [28]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




tijdens het onderzoek aan de Odaparking en het Ursulinencomplex (Weiß-König, 2012; Mientjes & Van
der Kuijl, 2018).

Uit het proefsleuvenonderzoek direct ten oosten van het plangebied is gebleken dat er in de
ontwikkelde radebrikgrond meerdere sporenniveaus aanwezig zijn (Witte, 2011). De archeologische
sporen dateren uit de fases 12e t/m begin 13e eeuw en tweede helft 13e t/m eerste helft 14e eeuw en
bestaan uit ophogingslagen, kuilen, paalkuilen en greppels. Daarnaast zijn sporen aanwezig die
mogelijk dateren in de prehistorie t/m de late middeleeuwen A. Aangenomen wordt dat het oude niveau
door verspoeld materiaal is afgedekt. Er zijn geen aanwijzingen voor afgraving van de bodem.

Direct ten noordwesten van het plangebied is een archeologische begeleiding (zie bijlage 3;
Archeodienst; archis zaakidentificatienr.: 3990906100) uitgevoerd. Van deze werkzaamheden is slechts
een kort verslag beschikbaar (info verkregen van Willem Simon van de Graaf) . Tijdens de begeleiding
zijn resten van fundering en kelders aangetroffen op een hoogte tu ssen 42,2 en 43,2 m +NAP. De
datering van de resten wordt niet nader gespecificeerd. Op het achterterrein is een afvalkuil
aangetroffen met daarin (mogelijk) Pingsdorfaardewerk .

Bekende archeologische gegevens uit andere bronnen

Op 24 januari is een verzoek gedaan aan de Werkgroep Archeologie Sittard (WAS; in de persoon van
Ries van Doorn) voor aanvullende gegevens. De werkgroep heeft in 2001 voorafgaand aan de bouw
van de nieuwbouw ‘Dobbelsteinporte’ een onderzoek uitgevoerd in de uitgegraven delen van het terrein
(figuur 13; Van Doorn, 2004). Tijdens het onderzoek is een veldbrandoven gedocumenteerd die
gedateerd wordt tussen 1649 en 1660 en mogelijk is gebruikt voor het bakken van stenen voor de
kloostermuur. De steenoven is ten zuiden van het onderhavige plangebied aangetroffen. In het
zuidelijke deel van het onderzochte terrein is een oud wallichaam herken d dat tegen de huidige
Agnetenwal aan ligt. Het oude wallichaam heeft op de top een breedte van circa drie meter en een
hoogte van twee meter. Uit het wallichaam zijn fragmenten aardewerk afkomstig die dateren in de 12e
en het begin van de 16e eeuw. Het is onduidelijk of de wal een op zichzelf staande wal is geweest of
dat het een aanaarding van de bestaande wal is geweest. Parallel aan de Agnetenwal, aan de
binnenzijde van de oude omwalling, is over een lengte van 55 meter een gracht herkend. De met
bouwpuin gedempte gracht heeft een resterende diepte van 60 cm en bevat vondstmateriaal dat dateert
voor 1600. Vermoed wordt dat de gracht water vanaf de Molenbeek, die ten noordwesten van het
plangebied dwars door Sittard stroomt, vervoerde naar het oude pand De Dobbelsteynporte. Dit pand
zou mogelijk omgeven zijn door een gracht.

Ten noordwesten van de bouwput, aan de achterzijde van de huidige bebouwing die aan de
Rosmolenstraat grenst, zijn de restanten van een oude muur herken d. Vermoedelijk betreft het een
deel van de ommuring van het kloosterterrein. Een deel van deze ommuring ligt binnen het onderhavige
plangebied.




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [29]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Figuur 13. Kaart met resultaten archeologische begeleiding door Werkgroep Archeologie Sittard geprojecteerd op
de huidige topografie en het plangebied (bron: Van Doorn, 2004).


2.5 Huidige situatie
Aan de hand van actuele gegevens van recente luchtfoto’s, Google Street View en navraag bij de
opdrachtgever zijn de onderstaande zaken over de huidige situatie te melden (figuur 14).

Binnen het plangebied zijn het klooster en de kloosterkerk nog altijd aanwezig. Hierbij geldt da t van het
geheel alleen de kerk en de gebouwen rond de cour (de binnenplaats) als rijksmonument zijn
geklasseerd (monumentnummer 33715). De gebouwen ten noordwesten hiervan, die grotendeels uit
1968 dateren, betreffen geen rijksmonument en staan momenteel op de nominatie om afgebroken te
worden. De overige delen binnen het plangebied zijn in gebruik als parkeerterrein en tuin.

De hoogteligging van het maaiveld varieert van 44,6 m +NAP in het oosten tot 45,6 m +NAP in het
westen van het plangebied. De huidige stand van het grondwater binnen het plangebied is onbekend.



RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [30]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Uit bestudering van historisch en recent kaartmateriaal en bouwhistorisch onderzoek blijkt dat binnen
het gebied funderingen van gebouwen vanaf de 17e eeuw aanwezig kunnen zijn. Op basis van
kaartmateriaal is de locatie van vroegere bebouwing bepaald (figuur 16). De verwachting is dat ook
oudere funderingen binnen het plangebied aangetroffen kunnen worden, echter is de exacte locatie
hiervan onbekend.

De bebouwing die gesloopt zal gaan worden is onderkelderd. Onder de gehele bebouwing langs de
Plakstraat is een kelder aanwezig tot 2,645 m onder peil, wat neerkomt op een hoogte van 42,81 m
+NAP. De bebouwing haaks op de Plakstraat is onderkelderd tot een diepte van 1,915 m onder peil,
wat neerkomt op een hoogte van 43,54 m +NAP.

De milieukundige condities en locatie en diepte van kabels/leidingen binnen het plangebied zijn niet
bekend.




Figuur 14. Luchtfoto van het plangebied (bron: Google Earth) .




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [31]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




2.6 Toekomstige situatie
Uit navraag bij de opdrachtgever is het volgende gebleken over de toekomstige situatie (figuur 15):

Binnen het plangebied wordt een deel van de bebouwing langs de Plakstraat, ten noordwesten van de
bebouwing dat als rijksmonument is aangemerkt, gesloopt en vervangen door zes tot zeven nieuwbouw
appartementen en een atelierwoning. In de nieuw te vormen gevel wordt de kloosterpoort verwerkt en
komt een tweede poort naar het binnenhof. Aan de achterzijde van de nieuwb ouw langs de Plakstraat
wordt op het binnenhof een pand gerealiseerd met ruimte voor zes appartementen. De overige delen
van het plangebied worden ingericht als parkeerplaats en stadstuin, waarbij op meerdere plekken
mogelijk bomen geplant gaan worden.

De omvang en diepte van de werkzaamheden die gepaard gaan met de realisatie van de nieuwbouw en
de overige inrichting van het plangebied zijn nog niet bekend.




Figuur 15. Inrichtingsplan voor het plangebied (bron opdrachtgever).




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [32]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




2.7 Gespecificeerde archeologische verwachting
Op basis van de tijdens het bureauonderzoek verzamelde gegevens is een gespecificeerde
archeologische verwachting opgesteld. Deze geeft inzicht in de aard en de ouderdom (inclusief omvang
en uiterlijke kenmerken), (diepte)ligging, en gaafheid van eventueel aanwezige archeologische resten.

Aard en ouderdom

Het verspreidingspatroon van archeologische vindplaatsen is voor een groot deel gerelateerd aan de
fysieke eisen die de mens stelde aan de leef- en woonomgeving. Het meest markant zijn de verschillen
tussen jager-verzamelaars enerzijds en landbouwers anderzijds.

Jager-verzamelaars (paleolithicum t/m neolithicum)

In de steentijd (paleolithicum t/m neolithicum) leefden de mensen voornamelijk van de jacht, visvangst
en het verzamelen van eetbare planten en vruchten. Deze zogenaamde jager -verzamelaars trokken
door het landschap en verbleven alleen tijdelijk op een plek. Uit een ruimtelijke analyse blijkt dat hun
kampementen in vrijwel alle gevallen waren gesitueerd op de overgang van nat naar droog. Nabij
dergelijke gradiëntzones waren namelijk de meeste voedselbronnen voorhanden en was (drink)water
bereikbaar.

Uit het archeologische onderzoek ten oosten van het plangebied is geblek en dat onder de
ophogingslagen uit de middeleeuwen en nieuwe tijd een natuurlijke bodem ligt met daarin een A-
horizont die mogelijk dateert in het neolithicum. Aangezien de ophogingslagen het oorspronkelijke reliëf
van het beekdal en de daluitspoelingswaaier afdekken kunnen er geen uitspraken over de ligging van
het plangebied in een zone met reliëf gedaan worden. Het is echter aannemelijk dat de locatie vanaf
het begin van het Holoceen (het vroege mesolithicum) een aantrekkelijke plaats voor jager-
verzamelaars was vanwege de ligging tussen de Geleenbeek en de Kollenberg .

Zodoende worden vindplaatsen van jager-verzamelaars uit het mesolithicum en neolithicum verwacht.
Het kan hierbij gaan om resten van jacht- en extractiekampementen uit het mesolithicum en
neolithicum. Deze vindplaatsen kenmerken zich door een (oppervlakkige) spreiding van vuurstenen
werktuigen en afval.

Landbouwers/pre-stedelijke bewoning (neolithicum t/m vroege middeleeuwen)

Met de introductie van de landbouw (vanaf het neolithicum) werd de mate waarin gronden geschikt
waren om te beakkeren een steeds belangrijker factor in de locatiekeuze van de mens en. De eerste
akkergronden werden aangelegd op de van nature vruchtbaarste gronden, op de overgangen van beek-
en rivierdalen naar hoger gelegen lössplateaus en zandopduikingen (Verhoeven & Ellenkamp, 2010) .
Bovendien moesten de gronden goed ontwaterd zijn.

Aangezien het plangebied gelegen is op de overgang van het beekdal van de Geleenbeek naar de
hoger gelegen Kollenberg, worden wel archeologische resten vanaf de tijd van de eerste landbouwers
(neolithicum t/m de ijzertijd) verwacht. In het neolithicum kunnen deze vindplaatsen bestaan uit kleine
gehuchten van vijf tot zeven gelijktijdig bewoonde boerderijen die evenwijdig a an elkaar waren
opgesteld en zich kenmerken door grondsporen, een spreiding van aardewerk en vuur- en natuursteen.
In de bronstijd zorgen de komst van bronzen werktuigen voor een intensievere landbouw en ontstaat




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [33]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




een meer plaatsgebonden bewoning van een gebied. Hierbij kunnen meerdere fasen van een boerderij
aangetroffen worden en kunnen naast aardewerk en vuur - en natuursteen ook bronzen werktuigen
verwacht worden. In de ijzertijd neemt de intensiviteit van de landbouw nog verder toe waardoor op den
duur landbouwgronden uitgeput raakten. Hierop werd geanticipeerd door de akkergronden te
verplaatsen, waarbij de bewoning ook verplaatste. Hierdoor ontstonden de zogenoemde ‘zwervende
erven’. Naast de resten van bewoning en vondstmateriaal, aangevuld met ijzeren gebruiksvoorwerpen,
kunnen ook resten van het dodenbestel verwacht worden in de vorm van crematiegraven en
grafmonumenten zoals grafheuvels.

Binnen de stad Sittard zijn vondsten gedaan die duiden op de aanwezigheid van een Romeinse
nederzetting in de omgeving. De vondsten, bestaande uit dakpannen, maalstenen en een munt, zijn
onder meer gedaan in de omgeving van de Grote Kerk, de ODA -parking, Fort Sanderbout en bij het
Klooster Agnetenberg. De aanwezigheid van een nederzetting in de vroege middeleeuwen te r plaatste
van de huidige stadskern wordt bevestigd door de vondst van een zaalkerkje ter plaatste van de Grote
Kerk (Verhoeven & Ellenkamp, 2010).

Vindplaatsen uit de pre-stedelijke bewoning/landbouwers dateren van het neolithicum tot en met de
vroege middeleeuwen en kunnen bestaan uit resten van gebouwen, aardewerk, vuur - en natuursteen,
metalen voorwerpen, waterputten en –kuilen, begravingen en akkerarealen. Mogelijk kunnen er ook
ophogingslagen uit deze tijd verwacht worden.

Stedelijke bewoning (late middeleeuwen t/m nieuwe tijd)

Vanaf het begin van de late middeleeuwen (ca. 1050 n.Chr.) ontstaat de kern van Sittard, die in eerste
instantie uit een omgracht motte-kasteel met voorburcht en een kerk bestaat. In de loop van de 12e
eeuw breidt de stad zich uit, waarbij een ovale wal om de kern wordt aangelegd. Tot deze tijd ligt het
plangebied buiten de kern, maar zal het wel onder invloed van de kern gestaan hebben. Daarbij kunnen
binnen het plangebied zowel bebouwing als akkerarealen verwacht worden. Na de verlening van
stadsrechten in 1243 groeit Sittard verder door waarna het plangebied tegen het einde van de 13 e
eeuw binnen de stadskern ligt. Vanaf dit moment is het aannemelijk dat het terrein meer intensief in
gebruik is geraakt en dat er bebouwing heeft gestaan binnen het plangebied. Op basis van het
proefsleuvenonderzoek ten oosten van het plangebied blijkt dat er snel na de expansie in de 13 e eeuw
binnen dit deel gebouwd werd (Witte, 2011). Uit bronnen blijkt dat de zusters Dominicanessen hun
intrek namen in twee middeleeuwse gebouwen (Dukers & Van den Borgh, 2020). De exacte locatie van
deze panden is onbekend, en ook is niet duidelijk of deze p anden later plaatsmaakten voor het klooster
en de kerk. Vervolgens werd op het terrein gedurende de 18e t/m de 20e eeuw gebouwd en gesloopt.
Vanaf 1832 zijn de locaties van gebouwen bekend (figuren 9 en 16).

Sittard kent in de periode van de late middeleeuwen en nieuwe tijd veel oorlogshandelingen, waarbij de
verdedigingswerken van de stad meerdere malen werden aangepast en de stad ook verscheidene
malen belegerd werd. Deze oorlogshandelingen en belegeringen zullen vermoedelijk ook hun neerslag
hebben gehad op het plangebied. Resten van munitie, verdedigingswerken als de stadswal en
muurwerken en brandlagen als gevolg van plundering kunnen voorkomen.

Zodoende worden in het plangebied archeologische resten verwacht uit de periode late middeleeuwen
t/m de nieuwe tijd. De resten kunnen bestaan uit fundamenten, muurwerken, uitbraaksleuven,




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [34]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




puinlagen, ophogingslagen, waterputten, beerputten, vloeren, kelders, bouwkeramiek, aardewerk,
metalen voorwerpen en organische resten.




Figuur 16. Bekende archeologische resten binnen het plangebied op basis van historisch kaartmateriaal en
archeologische onderzoeken.




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [35]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




(Diepte)ligging

In het plangebied komt een afdekkend pakket voor in de vorm van ophogingslagen uit de 13 e en 14e
eeuw, die een ouder loopvlak afdekken. De ophogingslagen kunnen vanaf 20 tot 50 cm onder het
maaiveld aanwezig zijn. In de top van de ophogingslagen ligt waarschijnlijk een sporen - en
vondstenniveau uit de late middeleeuwen t/m nieuwe tijd. Aan de basis van de ophogingslagen kunnen
sporen uit het neolithicum t/m de vroege middeleeuwen verwacht worden. Binnen het plangebied wordt
de top van de natuurlijke ondergrond op een diepte tussen 1,5 en 1,6 m onder het maaiveld verwacht.
Bij het proefsleuvenonderzoek ten oosten van het plangebied is op een diepte van 1,75 m onder het
maaiveld een A-horizont in de natuurlijke bodem herkend die mogelijk in het neolithicum dateert.

Fysieke kwaliteit

Aangezien in het plangebied afdekkende pakketten aanwezig zijn is mogelijk sprake van een goede
conservering van de archeologische resten.

Het terrein is sinds de 17e eeuw tot in de 20e eeuw in gebruik geweest als kloosterterrein waardoor de
bouwactiviteiten binnen het plangebied geringer waren dan in het overige d eel van de binnenstad.
Daardoor zijn archeologische resten onder en in de ophogin gslagen mogelijk goed geconserveerd
(figuur 17: blauwe kader).

Vanwege het afdekkende pakket is het prehistorische loopvlak in het plangebied geconserveerd.
Eventuele archeologische resten zijn zodoende goed beschermd (bijvoorbeeld tegen recen te diepe
bodembewerking) en kennen naar verwachting een hoge gaafheid (figuur 17: rode kader).

Op de locaties van de te slopen bebouwing langs en haaks op de P lakstraat is de bodem tot een
hoogte van 42,81 en 43,54 m +NAP verstoord. De bebouwing haaks op de Plakstraat heeft de bodem
daarmee tot 1,06 m – mv verstoord. De bebouwing langs de Plakstraat heeft de bodem tot 1,79 m –mv
verstoord. Op basis hiervan is het waarschijnlijk dat de top van de natuurlijke bodem en alles
daarboven door de bebouwing langs de Plakstraat verstoord is. De bebouwing haaks op de Plakstraat
heeft de natuurlijke ondergrond waarschijnlijk niet verstoord.

Overzicht

De archeologische verwachting en de verschillende deelaspecten daarvan, zoals hiervoor beschre ven,
zijn samengevat in tabel 6. Daarnaast zijn de prospectiekenmerken met betrekking tot de verwachte
archeologische resten in figuur 17 schematisch verbeeld.




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [36]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




 Archeologische         Complextype                  Omvang         Kenmerken                 Diepte-ligging      Gaafheid
 periode
 Jager-                 jacht- en                    enkele         strooiing van             onder de            zeer goed
 verzamelaars           extractiekampementen         tientallen     vuursteen,                ophogingslagen,
                                                     tot            werktuigen en afval       in de top van en
                                                     honderden                                in de natuurlijke
                                                     vierkante                                afzettingen
                                                     meters
 Landbouwers/pre-       nederzettingsterreinen,      enkele         strooiing van             aan de basis        zeer goed
 stedelijke             grafvelden en                duizenden      aardewerk, vuur- en       van en in de
 bewoning               grafmonumenten               vierkante      natuursteen,              ophogingslagen
                                                     meters         metalen
                                                                    voorwerpen,
                                                                    begravingen,
                                                                    grondsporen
 Stedelijke             nederzettingsterrein,        enkele         concentraties van         bovenop de          mogelijk
 bewoning               ophogingslagen               duizenden      aardewerk,                ophogingslagen      goed
                                                     vierkante      natuursteen,
                                                     meters         metalen
                                                                    voorwerpen,
                                                                    muurwerken, water-
                                                                    en beerputten,
                                                                    vloeren,
                                                                    verdedigingswerken,
                                                                    munitie, brandlagen

Tabel 6. Samenvatting van de gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied.




Figuur 17. Diagram voor archeologische vondst - en spoorcomplexen. Rode kader: aanduiding van de situatie in het
geval van het afdekkende pakket. Blauwe kader: aanduiding van de situatie in het geval van de ophogingslagen
direct onder de moderne bouwvoor.




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                              [37]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




3 Conclusies en advies

3.1 Conclusie
Op grond van de onderzoeksresultaten en onder verwijzing naar de doelstellingen, kunnen de volgende
uitspraken worden gedaan:

Het plangebied ligt op een daluitspoelingswaaier van de Geleenbeek en is gesitueerd op de overgang
van het beekdal van de Geleenbeek naar een hoog plateau: de Kollenberg. Vanwege deze ligging
tussen nat en droog zal het gebied al in de steentijd, vermoedeli jk vanaf het vroeg mesolithicum, een
interessante plek voor bewoning geweest zijn. Ook tijdens de periode van de eerste landbouwers
(neolithicum t/m de ijzertijd) heeft het gebied een uitstekende ligging gehad. Vondsten uit de
binnenstad van Sittard wijzen mogelijk op de aanwezigheid een nederzetting uit de Romeinse tijd in de
omgeving (Verhoeven & Ellenkamp, 2010). Resten van een nederzetting in de vroege middeleeuwen, in
de vorm van een zaalkerkje, zijn aangetoond. Vervolgens breidde de nederzetting zich in de 12e eeuw
uit. Na het verkrijgen van stadsrechten in 1243 groeide de stad explosief en kwam het plangebied
binnen de grenzen van de stad te liggen. In de late middeleeuwen heeft binnen het plangebied
vermoedelijk bebouwing gestaan, aangezien de zusters Dominicanessen vanaf de 17e eeuw hun intrek
in twee middeleeuwse gebouwen namen. Vervolgens werden deze gebouwen vervangen of uitgebreid
tot een klooster met kloosterkerk en gedurende de 18e tot in de 20e eeuw werden meerdere
bijgebouwen op het terrein rondom het klooster geplaatst. In de periode van de late middeleeuwen en
de nieuwe tijd is Sittard meerdere keren belegerd waardoor resten van gevechtshandelingen en
verdedigingswerken binnen het plangebied verwacht kunnen worden.


3.2 Beleidsadvies
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in heel het plangebied archeologische resten
bedreigd kunnen worden door de voorgenomen bodemingrepen. Voor het gebied langs de Plakstraat
geldt dat de bodem tot onder de natuurlijke bodem mogelijk is verstoor d. De exacte diepte van de
natuurlijke ondergrond is hier echter niet met zekerheid vastgesteld, waardoor dit gebied vooralsnog
niet komt te vervallen. Omdat exacte bodemingrepen nog niet bekend zijn, dienen de archeologische
waarden in het nieuwe bestemmingsplan beschermd te worden middels een dubbelbestemming
Waarde-Archeologie. Op de beleidskaart van de gemeente Sittard -Geleen ligt het plangebied in
                                                                                                           2
beleidscategorie 2. Dat wil zeggen dat bodemingrepen niet groter mogen zijn dan 50 m en niet dieper
mogen gaan dan 30 cm – mv. In de onderbouwing van het bestemmingsplan (de toelichting, regels en
de verbeelding), dienen voorwaarden omtrent archeologie opgenomen te worden.


3.3 Advies vervolgonderzoek
Uit het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische resten bedreigd worden door de
voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd om de plannen zodanig aan te passen dat
verstoring wordt voorkomen. Dat kan door het verminderen van de te verstoren diepte bij




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                          [38]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




graafwerkzaamheden, ter plaatse van bebouwing het gebied op te hogen of door archeologievriendelijk
                2
te bouwen.

Indien planaanpassing niet mogelijk is, wordt aanbevolen in het kader van de bestaande planvorming
de onderstaande vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzo rg (AMZ) te nemen.

Om de gespecificeerde verwachting aan te vullen en te verfijnen wordt een vervolgonderzoek
geadviseerd in de vorm van een inventariserend veldonderzoek door middel van een verkennend
booronderzoek. Binnen het plangebied bestaat de verwachting voor de aanwezigheid voor één of
meerdere archeologische niveaus. Op basis van het bureauonderzoek kunnen deze niveaus niet nader
gewaardeerd worden. Hiervoor dient een booronderzoek uitgevoerd te worden. Het doel van dit
vervolgonderzoek is om de diepte en dikte van lagen te achterhalen, met name op locaties waar
daadwerkelijk grondverzet zal gaan plaatsvinden. Daarnaast kan middels het booronderzoek bepaald
worden waar (historische) bebouwing gestaan heeft. Voorts kan ook worden onderzocht of het diepere
neolithische niveau aanwezig is en of er brikgronden aangetroffen worden. Het is daarbij van belang de
dieptes van de lagen zo nauwkeurig mogelijk te bepalen. Om een goed beeld van de hoogte van het
terrein te krijgen dienen daarnaast maaiveldhoogtes genomen te worden teneinde uiteindelijk een goed
advies te kunnen geven met betrekking tot de verstoringen door grondverzet en de consequenties die
zij hebben ten opzichte van de archeologie.

Een dergelijk vervolgonderzoek heeft tot doel de opbouw van de ondergrond, de bodemopbouw en/of
bodemverstoringen gedetailleerd in kaart te brengen. Aan de hand daarvan kan de in dit
bureauonderzoek opgestelde archeologische verwachting worden getoetst en kunnen concrete
gegevens worden verzameld over gaafheid en diepteligging van de verwachte archeologische resten.


3.4 Tot slot
Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid , de gemeente Sittard, deze al
dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besl uit.




2
    https://www.cultureelerfgoed.nl/onderwerp en/bodemverstoring/archeologievriendelijk -bouwen




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [39]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Literatuur

Berendsen, H.J.A., 1998. De vorming van het land: Inleiding in de geologie en de geomorfologie.
         Fysische geografie van Nederland. Van Gorcum, Assen.
         blad 60, Sittard, blad 61 Maastricht en blad 62 Heerlen. Stichting voor Bodemkartering/ RGD,
Cate, J.A.M. ten, G.C. Maarleveld, 1977. Geomorfologische kaart van Nederland, schaal 1:50.000:
         Legenda en toelichting op de legenda. STIBOKA/RGD, Wageningen/Haarlem.
DLO-Staring Centrum, 1993. Bodemkaart van Nederland, schaal 1:50.000: Toelichting bij de herziene
         blad 60, Sittard, blad 61 Maastricht en blad 62 Heerlen. Stichting voor Bodemkartering/ RGD,
         kaartbladen 59 Peer en 60 West en Oost -Sittard. DLO-Staring Centrum, Wageningen.
         Wageningen/Haarlem.
Doorn, R. van, 2004. Archeologisch onderzoek op het terrein van Agnetenberg. In: Historisch Jaarboek
         voor het Land van Zwentibold, 203-222.
Dukers, B.A.J.T. & H.J. van den Borgh, 2020. Bouwhistorische opname Klooster Agnetenberg,
         Plakstraat 24 Sittard. Buro4 Monument en Ruimte, Roermond.
Gemeente Sittard-Geleen, 2012. Beleidsnota Archeologie en Monumenten, gemeente Sittard -Geleen.
         Bijlage 4B (archeologische beleidskaart).
Heijting, F.J. en N.M. Prangsma, 2014: Fort Picard en pand Van Neer. Archeologische begeleiding en
         bouwhistorisch onderzoek bij de rioolvervanging in de Paardestraat en de sloop van woningen
         aan de Paardestraat 28-30 te Sittard. Archeodienst Rapport 112, Zevenaar.
Keysers, R.H. & A.E.L. Jonkerhouw, 1998. In: Stichting Menno van Coehoorn: Atlas van Historische
         Vestingwerken in Nederland, Limburg. Utrecht.
Koomen, A.J.M. & G.J. Maas, 2004. Geomorfologische kaart Nederland (GKN). Achtergronddocument
         bij het landsdekkende digitale bestand. Alterra-rapport 1039, Wageningen.
Kuijl, E.E.A. van der, 2017a: PvE Inventariserend (waarderend) veldonderzoek door middel van
         proefsleuven en AB-Opgraven fort Sanderbout Sittard, gemeente Sittard -Geleen.
Mark, R. van der, 2011. Sittard-Fort Sanderbout e.o.. Inventariserend veldonderzoek door middel van
         proefsleuven, BAAC-rapport A-09.170, ‘s-Hertogenbosch.
Mark, R. van der, 2012. "Naast de motte". Een opgraving van prehistorische en middeleeuwse
         bewoningssporen in het centrum van Sittard (Het Domein). BAAC -rapport A-09.0142. BAAC bv,
         ’s-Hertogenbosch.
Mientjes, A. en E.E.A. van der Kuijl, 2018. IVO-P en IVO-Overig 'Plangebied Fort Sanderbout e.o.',
         Sittard, Gemeente Sittard-Geleen: Evaluatierapport. SOB Research, Heinenoord.
Mohr, A.H., 1999. Terminologie Verdedigingswerken. Inrichting, aanval en verdediging. Onder redactie
         van Kamps, P.J.M., Van Kerkum, P.C. en J. de Zee. Stichting Menno van Coehoorn, Utrecht.
Mulder, E.F.J. de, M.C. Geluk, I.L. Ritsema, W.E. Westerhoff & T.E. Wong, 2003. De ondergrond van
         Nederland. Wolters-Noordhoff, Groningen/Houten.
Nederlands Normalisatie-instituut, 1989. Nederlandse Norm NEN 5104, Classificatie van onverharde
         grondmonsters. Nederlands Normalisatie-instituut, Delft.




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [40]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Prangsma, N. et al, 2013. Fort Sanderbout te Sittard. Een proefsleuvenonderzoek. Archeodienst
         Rapport 348, Zevenaar.
Renaud, J.G.N., 1961: Sittard, in: NKNOB 1961, pp. 5 -6.
Robberechts, B., 2003. Zitterd Revisited, gemeente Sittard -Geleen: een inventariserend archeologisch
         onderzoek. RAAP-rapport 976. RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V., Amsterdam.
SIKB, 2016. Beoordelingsrichtlijn Archeologie. BRL SIKB 4000. SIKB, Gouda.
         Stiboka/RGD, 1989. Geomorfologische kaart van Nederland, schaal 1:50.000. Blad 59 Genk,
Tol, A.J., J.W.H.P. Verhagen, M. Verbruggen, 2012. Leidraad inventariserend veldonderzoek: deel:
         karterend booronderzoek, versie 2.0. SIKB, Gouda.
Vaessen, R.A. & G. Tichelman, 2019. Plangebied Openbaar tuinengebied Oostelijke Schootsvelden
         (Fort Sanderbout) te Sittard, gemeente Sittard-Geleen; archeologisch vooronderzoek: een
         inventariserend veldonderzoek (karterend booronderzoek) en een archeologische begeleiding.
         RAAP-rapport 3649. RAAP Archeologisch Adviesbureau, Weesp.
Verhoeven, M.P.F. & G.R. Ellenkamp, 2010. Een archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart
         voor de gemeente Sittard-Geleen. RAAP-rapport 2144. RAAP Archeologisch Adviesbureau ,
         Weesp.
Waveren, A.M.I. van , 2004. Gemeente Sittard-Geleen: een archeologische verwachtings- en
         advieskaart. RAAP-rapport 1045. RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V., Amsterdam.
Weerts, H., J. Schokker, K. Rijsdijk & C. Laban, 2006. Geologische overzichtskaart van Nederland.
         TNO Bouw en Ondergrond, Utrecht.
Weiß-König, S., 2012. Conceptversie 16-06-2012: Zitterd-Revisited. Archeologisch beekdalonderzoek
         in de hart van Sittard. Conceptrapport Archeodienst rapport xxx. Archeodienst, Zevenaar.
Witte, N., 2011. Sittard Plakstraat 18-22. Inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven.
         BAAC rapport A-10.0434, ’s-Hertogenbosch.




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [41]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Overzicht van figuren, tabellen en bijlagen

Figuren:
Figuur 1. Aanduiding plangebied. Inzet: ligging in Nederland (ster).                                               6
Figuur 2. Plangebied geprojecteerd op de geologische kaart van Nederland (De Mulder e.a., 2003).                  11
Figuur 3. Plangebied geprojecteerd op het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN3; bron:
           www.ahn.nl).                                                                                           12
Figuur 4. Plangebied geprojecteerd op de geomorfologische kaart van Nederland (Ten Cate &
           Maarleveld, 1977).                                                                                     14
Figuur 5. Plangebied geprojecteerd op de bodemkaart van Nederland (Staring Centrum, 1990).                        15
Figuur 6. Plangebied geprojecteerd op een kaart van de ontwikkeling van de stad Sittard (bron:
           Keysers & Jonkergouw, 1998). Legenda: fase 1 bestaat uit het mottekasteel uit de 11e
           eeuw (1), de voorburcht (2) en de kerk (3). Fase 2 dateert in de 12e eeuw en bestaat uit
           een ovaalvormige omwalling. Fase 3 dateert uit de 13e eeuw en betreft de planmatige
           uitbouw van de stad richting het zuidoosten met landpoorten (4) en een waterpoort (5).                 17
Figuur 7. Sittard omstreeks 1538. Op de schets zijn de aanwezige vestingwerken en grachten
           zichtbaar. De ligging van het plangebied is globaal aangegeven met de rode ovaal (bron:
           Keysers & Jonkergouw, 1998: 102).                                                                      18
Figuur 8. Plangebied geprojecteerd op relevant historisch kaartmateriaal (www.topotijdreis.nl).                   21
Figuur 9. Plangebied geprojecteerd op de archeologische beleidskaart van de geme ente Sittard-
           Geleen (bron: gemeente Sittard-Geleen, Beleidsnota archeologie en monumenten, 2012).                   22
Figuur 10. Legenda gemeentelijke archeologische beleidskaart.                                                     23
Figuur 11. Legenda gemeentelijke archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart.                              23
Figuur 12. Plangebied geprojecteerd op de gemeentelijke archeologische verwachtings - en
           beleidsadvieskaart (bron: Verhoeven & Ellenkamp, 2010).                                                24
Figuur 13. Kaart met resultaten archeologische begeleiding door Werkgroep Archeologie Sittard
           geprojecteerd op de huidige topografie en het plangebied (bron: Van Doorn, 2004).                      30
Figuur 14. Luchtfoto van het plangebied (bron: Google Earth) .                                                    31
Figuur 15. Inrichtingsplan voor het plangebied (bron opdrachtgever).                                              32
Figuur 16. Bekende archeologische resten binnen het plangebied op basis van historisch
           kaartmateriaal en archeologische onderzoeken.                                                          35
Figuur 17. Diagram voor archeologische vondst- en spoorcomplexen. Rode kader: aanduiding van
           de situatie in het geval van het afdekkende pakket. Blauwe kader: aanduiding van de
           situatie in het geval van de ophogingslagen direct onder de moderne bouwvoor.                          37


Tabellen:
Tabel 1. Administratieve gegevens.                                                                                 7
Tabel 2. Overzicht van de in het plangebied aanwezige bouwhistorische waarden.                                    20
Tabel 3. Overzicht van het geldende archeologiebeleid en achterliggende verwachtingskaart.                        22
Tabel 4. Overzicht van de bekende archeologische monumenten en archeologische vondstlocaties in
           en rond het plangebied (bron: ARCHIS3).                                                                26
Tabel 5. Overzicht van eerder archeologisch onderzoek in en rond het plangebied.                                  28



RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [42]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Tabel 6. Samenvatting van de gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied.                      37


Bijlagen:
Bijlage 1. Tijdschaal
Bijlage 2. Motivatie geraadpleegde bronnen
Bijlage 3. Archis onderzoeks- en vondstmeldingen




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [43]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Bijlage 1. Tijdschaal

       Archeologische perioden


       Tijdperk                                                                                Datering

       Recente tijd
                                                                                              - 1945
                                                            C
                                                                                              - 1850
       Nieuwe tijd                                          B
                                                                                              - 1650
                                                            A
                                                                                              - 1500
                                                            Laat B
                                                                                              - 1250
                                                            Laat A
                                                                                              - 1050
                                                                    D: Ottoonse tijd
       Middeleeuwen                                                                           - 900
                                                            Vroeg

                                                                    C: Karolingische tijd
                                                                                              - 725
                                                                    B: Merovingische tijd
                                                                                              - 525
                                                                    A: Volksverhuizingstijd
                                                                                              - 450
                                                            Laat
                                                                                              - 270
       Romeinse tijd                                        Midden
                                                                                              - 70 na Chr.
                                                            Vroeg
                                                                                              - 15 voor Chr.
                                                            Laat
                                                                                              - 250
                   IJzertijd                                Midden
                                                                                              - 500
                                                            Vroeg
                                                                                              - 800
                                                            Laat
                                                                                              - 1100
                   Bronstijd                                Midden
                                                                                              - 1800
                                                            Vroeg
                                                                                              - 2000
                                                            Laat
  Prehistorie




                   Neolithicum                                                                - 2850
                                                            Midden
                   (Nieuwe Steentijd)                                                         - 4200
                                                            Vroeg
                                                                                              - 4900/5300
                                                            Laat
                   Mesolithicum                                                               - 6450
                                                            Midden
                   (M idden Steentijd)                                                        - 8640
                                                            Vroeg
                                                                                              - 9700
                                                            Laat
                   Paleolithicum                                                              - 12.500
                                                            Jong B
                   (Oude Steentijd)                                                           - 16.000
                                                            Jong A
                                                                                              - 35.000
                                                            Midden
                                                                                              - 250.000
                                                            Oud
                tabel1_standaard_Archeologisch_RAAP_2014




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                          [44]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Bijlage 2. Motivatie geraadpleegde bronnen

LS03 en LS04, motivatie voor de keuze van de geraadpleegde bronnen (+ indien van toepassing)




                                                                                                                  Niet beschikbaar voor dit
                                                                                                                  plan-/onderzoeksgebied
                                                                      afgebeeld/beschreven




                                                                                                                                              Bevat geen (nieuwe)
                                                                                                                                                                    relevante informatie
                                                                                             Geraadpleegd, niet
                                                                      Geraadpleegd en



                                                                                             afgebeeld
 Bron                                                                                                                                                                                      Opmerking
 Bodemkaart van NL                                                    X
 Geologische kaart van NL                                             X
 Geomorfologische kaart van NL                                        X
 Gedetailleerde bodemkaarten                                                                                      X
 DINO                                                                                        X
 Gegevens milieukundig bodemonderzoek                                                                             X
 Actueel Hoogtebestand Nederland                                      X
 Lucht- en satellietfoto’s                                            X
 Topografische kaart van NL                                           X
 Oud(st)e kadasterkaarten                                             X
 Historische kaarten van Nederland                                    X
 Beeldmateriaal bouwhistorie                                                                 X
 Archeologische en cultuurhistorische rapportages                     X
 Archieven (RAAP)                                                                            X
 Eigenaar en gebruiker                                                                       X
 AMK                                                                  X
 ARCHIS                                                               X
 CMA                                                                                                              X
 CAA                                                                                                              X
 CHW                                                                                                              X
 Literatuur (arch./aardwet.)                                          X
 Gebiedsgerichte specialisten                                                                                                                 X
 Amateurarcheologen                                                   X
 Gemeentelijke waarden- of verwachtingskaart                          X
 Archeologisch depot                                                                                                                          X




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                                                                                                                  [45]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Plangebied Herontwikkeling Klooster Sint Agnetenberg te Sittard, gemeente Sittard -Geleen; archeologisch
vooronderzoek: een bureauonderzoek




Bijlage 3. Archis onderzoeks- en vondstmeldingen




RAAP-rapport 4353 / versie 03-07-2020                                                                      [46]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>