<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Gemeente Kaag en Braassem

Leerdocument (oefen) Omgevingsplan
“Buitengebied-West”




10 februari 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Leerdocument oefenomgevingsplan Buitengebied-West

1. Samenvatting
De gemeente bereidt zich voor op de Omgevingswet, die per 1 januari 2021 in werking treedt. In het
oefen-omgevingsplan wordt voor het eerst inzichtelijk gemaakt hoe een omgevingsplan voor de
gemeente er in de toekomst uit kan zien. De Omgevingswet gaat uit van het ‘ja, mits principe’; aan een
ruimtelijke ontwikkeling wordt in principe medewerking verleend maar wel onder de voorwaarde dat
wordt voldaan aan de doelstellingen van het plan. Dit vereist een andere manier van werken.
Gedurende de afgelopen maanden zijn hiermee de eerste ervaringen opgedaan. In dit document wordt
teruggekeken op het proces en de besproken thema’s, er wordt vooruitgekeken naar het oefen-
omgevingsplan en er worden conclusies en aanbevelingen gedaan voor het vervolg van het traject.

2. Aanleiding en doel
De Omgevingswet zal ertoe leiden dat gemeenten vanaf 2021 op een andere manier gaan werken. Om
de veranderingen inzichtelijk te krijgen en om te leren werken met de Omgevingswet, in het bijzonder
met het omgevingsplan, is de gemeente Kaag & Braassem in 2018 gestart met een oefentraject om
onder begeleiding van KuiperCompagnons met de gemeente en ketenpartners een oefenplan op te
stellen. Hiervoor is samengewerkt in een tiental werksessies.

De werksessies hadden tot doel om ervaring op te doen met de manier van werken die straks onder
de Omgevingswet de norm wordt. Het omgevingsplan zal straks voor het gehele gemeentelijk
grondgebied gaan gelden, voor dit oefen-omgevingsplan is vanwege het geringe tijdsbestek en de
complexiteit gekozen voor een ‘deelgebied’ binnen de gemeente, het westelijke deel van het
buitengebied.

3. De opgave Omgevingswet
De Omgevingswet moet de komende 10 jaar zorgen voor een volledige vernieuwing van het
Omgevingsrecht. Die vernieuwing wordt opgehangen aan een paradigmawisseling waarbij de opgaven
centraal worden gesteld. Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de belangrijkste
veranderingen die gemeenten te wachten staan.

 Nu                                               Straks
 Aanbod gestuurd                                  Vraaggestuurd
 Doen wat is afgesproken                          Doen wat wordt gevraagd
 Toetsen van plannen                              Stimuleren van initiatieven
 Sturen                                           Dienen
 Plannen maken                                    Plannen van anderen mogelijk maken
 Sectoraal beleid                                 Integraal beleid
 Rijk                                             Gemeenten
 Overheid                                         Samenleving
 Regisseren                                       Faciliteren
 Generieke benadering                             Maatwerk
 Stringent                                        Flexibel
 Toetsen op criteria                              Wegen op waarden
 Wantrouwen                                       Vertrouwen
 Nee, tenzij                                      Ja, mits
Bron: Essay Prof. Dr.ir. Jan Rotmans De Omgevingswet als transitieopgave, mei 2018.




                                     Leerdocument oefenomgevingsplan Buitengebied-West
                                                      10 februari 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>4. Werkwijze en aanpak
Tijdens de verschillende werksessies is steeds ingezoomd op verschillende aspecten van de fysieke
leefomgeving, die in de paragraaf 9 ‘Thema’s tijdens de werksessies’ aan de orde komen. Vanwege de
complexiteit is het plangebied voor dit oefenplan beperkt tot de begrenzing van het huidige
bestemmingsplan ‘Buitengebied West’. Het betreft hier het gebied rondom de kernen Rijpwetering en
Oud Ade. In het buitengebied komen veel aspecten van de fysieke leefomgeving aan de orde, waardoor
het een geschikt gebied is voor het maken van een oefenomgevingsplan.




Luchtfoto van het Buitengebied-West. Bron Google maps

De werksessies zijn bedoeld om een aantal thema’s integraal over de volle breedte van de fysieke
leefomgeving te bespreken en daaruit de zaken te destilleren die zeker geregeld moeten worden in
het omgevingsplan. Voor de werksessies zijn daarom die gemeentelijke afdelingen en ketenpartners
uitgenodigd die adviseren of belangen hebben bij het omgevingsplan. Het betreft diverse
gemeentelijke afdelingen, Omgevingsdienst West-Holland , GGD Hollands Midden, Veiligheidsregio
Hollands Midden, de Provincie Zuid-Holland en het Hoogheemraadschap van Rijnland. De uitkomsten
van de werksessies vormen de input voor het oefenomgevingsplan.

De lessen die worden getrokken uit het opstellen van het oefenomgevingsplan kunnen worden benut
bij zowel het opstellen van de omgevingsvisie als het gemeentebrede omgevingsplan.

5. Omgevingsvisie en de relatie met het omgevingsplan.
De omgevingsvisie is een instrument dat het meest te vergelijken valt met de huidige structuurvisie.
De omgevingsvisie geeft net als de huidige structuurvisie de koers van een gemeente op ruimtelijk
relevante thema’s voor de lange termijn aan. Daarnaast zal de omgevingsvisie echter ook uitspraken
moeten doen over andere thema’s in de fysieke leefomgeving zoals milieu, duurzaamheid en
energietransitie en gezondheid. Die uitspraken dienen voldoende richtinggevend te zijn om als
aanleiding te dienen om regels op te nemen in het omgevingsplan. De evaluatie van het omgevingsplan

                                    Leerdocument oefenomgevingsplan Buitengebied-West
                                                     10 februari 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>kan vervolgens weer leiden tot aanpassingen in de omgevingsvisie waardoor deze twee instrumenten
duidelijker dan nu onderdeel zijn van de beleidscyclus in het fysieke domein.

De gemeente Kaag en Braassem heeft op dit moment nog geen omgevingsvisie. In 2017 is wel de
geactualiseerde Maatschappelijk Ruimtelijke Structuurvisie (MRSV) vastgesteld die al een behoorlijk
goed beeld geeft van de doelstellingen voor de fysieke leefomgeving in de gemeente. De MRSV was
daarmee een belangrijk houvast voor het bepalen van de ontwikkelingsrichting van het buitengebied.

6. Meerdere manieren om een omgevingsplan op te stellen
Het bestemmingsplan is onder de Wet ruimtelijke ordening en daaruit voortvloeiende jurisprudentie
gebonden aan verschillende regels over de inhoud maar ook over de vorm. De meeste
bestemmingsplannen voor bestaand gebied zijn relatief beperkend van aard; meestal is de bestaande
situatie op een perceel uitstekend geregeld maar zijn de uitbreidingsmogelijkheden voor wat betreft
bebouwing en gebruik beperkt. Motieven voor het opnemen van beperkingen liggen meestal in de
onderzoeksplicht die met uitbreidingsmogelijkheden gepaard gaan en de mogelijke planschade die
planologische uitbreidingsmogelijkheden opleveren. De Omgevingswet biedt juist voor deze twee
zaken soelaas omdat de onderzoeksplicht én de planschadeverplichting van de planfase naar de
initiatieffase kan worden verschoven. Daardoor kan het plan zelf ruimere ontwikkelingsmogelijkheden
bieden.

De ruimte voor de planwetgever wordt dus vergroot. Onder de Omgevingswet kunnen nog steeds
plannen worden opgesteld die in grote mate lijken op een bestemmingsplan en waarin milieuregels en
regels uit de huidige verordeningen zijn opgenomen. Zo’n plan kenmerkt zich door het gebruik van
gesloten normen en beperkte ontwikkelingsruimte. Aan de andere zijde van het spectrum staat een
omgevingsplan met grotendeels open normen op de gewenste gebiedsontwikkeling met in potentie
ruime ontwikkelingsmogelijkheden. Voor het formuleren van die gebiedsontwikkelingen is een visie
onontbeerlijk.

Een onderdeel van de gewenste ontwikkelingsrichting van het buitengebied kan bijvoorbeeld zijn: het
stimuleren van kleinschalige recreatieve activiteiten (Bed & Breakfast, kanoverhuurbedrijf) waarbij het
bestaande landelijke karakter van het gebied in stand blijft. Enerzijds is het dan nodig om regels te
stellen die zien op het beschermen van waarden, anderzijds wordt recreatief gebruik toegestaan
wanneer dit bijdraagt aan de gebiedsdoelstellingen. Hiermee kan leegstand worden voorkomen en
krijgt de economische en landschappelijke vitaliteit van het buitengebied een opwaardering.

Wanneer in dit geval een regel zou worden opgenomen dat in het buitengebied geen nieuwe
bebouwing is toegestaan dan is dit een regel die te beperkend is en niet te onderbouwen vanuit de
geformuleerde gewenste gebiedsontwikkeling. Daarmee voldoet de regel niet aan het ‘ja mits’ principe
Nieuwe bebouwing kan onder voorwaarden juist bijdragen aan versterking van kernwaarden als
economie, leefbaarheid of zelfs functionaliteit. Een regel dat bouwactiviteiten moeten voldoen aan
de regel ‘kleinschalig’ voldoet wel aan het ‘ja mits’ principe en is ook direct terug te voeren tot
gedeelde - en dus integrale - gewenste gebiedsontwikkeling.

Het omgevingsplan gaat uit van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en andere regels
die met het oog daarop nodig zijn. Het plan bevat tevens regels over activiteiten die gevolgen hebben
of kunnen hebben voor de fysieke leefomgeving, met het oog op een evenwichtige toedeling van
functies aan locaties. Hieronder vallen onder andere de regels over het toegestane gebruik op de
betreffende locatie.

Het opstellen van een omgevingsplan kan zoals eerder benoemd op meerdere manieren. Tijdens de
werksessies is de open norm vaak aan de orde gekomen. De ontwikkelingsrichting van het gebied
                            Leerdocument oefenomgevingsplan Buitengebied-West
                                             10 februari 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>wordt in de visie vastgelegd en initiatieven kunnen worden getoetst op basis van open normen. Zoals
eerder genoemd is de term/regel ‘kleinschalig’ een voorbeeld van een open norm. Hierbij wordt
‘flexibel’ omgegaan met aspecten van de fysieke leefomgeving die worden gestimuleerd, zoals
recreatie in het buitengebied. Vanwege de interpretatieruimte van de open norm is ‘loslaten’ door de
gemeente een vereiste. De initiatiefnemer krijgt onder de Omgevingswet een andere rol dan tot op
heden het geval is (zie hiervoor ook paragraaf 3 ‘’de opgave Omgevingswet’’). Vertrouwen tussen
initiatiefnemer en gemeente is hierin van groot belang.

De vraag is of het gebruik van open normen nuttig is voor het buitengebied. In de werksessies is
regelmatig naar voren gekomen dat er in het buitengebied slechts incidenteel initiatieven
binnenkomen. De focus ligt er grotendeels op het behouden van de bestaande situatie en het
monitoren van gebruiksactiviteiten. Een plan met open normen zou wellicht teveel ruimte bieden aan
initiatieven die zich hoogstwaarschijnlijk slechts zelden zullen voordoen. Een conserverend plan met
gesloten normen is daarom mogelijk een meer geschikte planvorm voor een buitengebied waar de
gemeente sporadisch initiatieven wil toestaan. Het op te stellen oefenomgevingsplan kan meer inzicht
geven op het nut van het opnemen van open normen in het buitengebied.

7. Doorwerking binnen de gemeentelijke organisatie
De Omgevingswet zal van medewerkers een andere werkwijze verlangen. Met name de afdeling
vergunningverlening zal op een andere manier gaan werken dan tot op heden het geval is. Het gebruik
van open normen is geen doel op zich maar kan de overgang naar het nieuwe stelsel vergemakkelijken.
Dit zal echter een andere manier van denken verlangen van enerzijds medewerkers van de gemeente
en anderzijds van initiatiefnemers.

Doordat er meer van de initiatiefnemer wordt
verwacht zal aan de voorkant duidelijk moeten zijn
aan welke criteria het initiatief sowieso moet
voldoen. Tijdens het vooroverleg over een initiatief
moeten de kaders waarbinnen het initiatief mogelijk
is, helder zijn.

In verschillende gemeenten worden op dit moment
pilots uitgevoerd waarbij gewerkt wordt met de
‘commissie leefomgeving’. In deze commissie hebben
diverse (interne en externe) partijen zitting om
gezamenlijk een initiatief te beoordelen en te
begeleiden aan de hand van de doelstellingen van de
omgevingsvisie. De commissie zal ervaring opdoen
met de manier van werken en gaandeweg zorgen
voor een ‘vaste lijn’ bij het beoordelen van plannen.
Mogelijk kan deze lijn op de lange termijn worden
vertaald in algemeen werkende regels, waardoor de
verbeterdoelen van de wet nog beter worden
gehaald.                                                 Figuur 2: Het door de VNG ontwikkelde stappenschema




                            Leerdocument oefenomgevingsplan Buitengebied-West
                                             10 februari 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>8. Eerste opzet van het oefen-omgevingsplan
De eerste versie van het omgevingsplan geeft de opzet van het plan weer. Hierbij wordt opgemerkt
dat dit een eerste aanzet is om de structuur en de werking van het plan te verduidelijken. Sommige
artikelen zijn reeds ingevuld en andere zijn nog gereserveerd voor nadere invulling. De artikelen die
zijn ingevuld bestaan uit voorbeeldregelingen die zo nodig nog nader worden ingevuld met specifiek
gemeentelijk beleid in Kaag & Braassem. Zie hiervoor ook de leeswijzer en leeswaarschuwing bij het
omgevingsplan.

Het plan is verdeeld in zeven hoofdstukken, waar in deze fase met name wordt ingezoomd op de
hoofdstukken 2 en 3. In hoofdstuk 2 zijn de activiteiten geregeld. Hierin is met name aangegeven voor
welke activiteiten op grond van het omgevingsplan een vergunning noodzakelijk is en welke
activiteiten vergunningsvrij zijn. Hierin zijn ook de activiteiten opgenomen die voorheen op rijksniveau
in het Activiteitenbesluit waren geregeld. De regels zijn steeds opgebouwd volgens hetzelfde stramien.

In hoofdstuk 3 zijn de functies geregeld waarbij per functie de gewenste ontwikkelingsrichting is
opgenomen. Als basis hiervoor is de MRSV gebruikt die onderscheid maakt in de functies
Veenweidegebied, Droogmakerij en Oeverrecreatie. Hieraan is in het omgevingsplan de functie
Infrastructuur toegevoegd omdat het van belang is voor bovengrondse en ondergrondse infrastructuur
separate regels op te nemen. De functies dienen over het algemeen als toetsingskader voor activiteiten
die in hoofdstuk 2 als vergunningplichtig zijn aangewezen. Nadere afstemming over de invulling van
het omgevingsplan moet nog plaatsvinden

9. Thema’s tijdens de werksessies
Tijdens de werksessies is door KuiperCompagnons steeds begonnen met een uiteenzetting van de
huidige werkwijze onder de Wro, de veranderingen die de Omgevingswet met zich mee zal brengen
en een overzicht van de te behandelen thema’s. Ook is tijdens de sessie steeds de koppeling gemaakt
met wetgeving (Besluit kwaliteit leefomgeving, Besluit activiteiten leefomgeving etc.) en het
provinciaal beleid. Wat opviel was dat de thema’s ‘gezondheid’ en ‘duurzaamheid’ in veel gevallen als
een rode draad door de verschillende thema’s heenliepen.

In deze paragraaf wordt een globale samenvatting gegeven van het hetgeen besproken is en de
eventuele vervolgstappen die moeten worden gezet.

Functietoedeling
Voor de toedeling van functies aan locaties was al snel duidelijk dat een visie daarvoor de basis vormt.
De globale indeling van het gebied kan daarom het best worden afgeleid uit de MRSV die voor het
westelijk deel van het buitengebied drie hoofdfuncties kent; veenweidegebied, droogmakerij en
oeverrecreatie.

De belangrijkste thema’s in het buitengebied zijn agrarische bedrijvigheid, wonen, recreatie, natuur,
het veranderen van het gebruik van vrijkomende bebouwing en bouwen. Per thema is gekeken of
regels gesteld moeten worden en hoe deze er uit zouden moeten zien. Hierbij is steeds gekeken naar
het bestaande beleid (bestemmingsplan en afwijkingenpraktijk), de MRSV en de huidige situatie.

Archeologie & Welstand
Aan de orde kwam dat het huidige archeologiebeleid actualisatie behoeft. De erfgoedverordening
bevat regels omtrent karakteristieke panden. Deze verordening kan inhoudelijk vertaald worden in het
omgevingsplan. Daarnaast zijn in de Welstandsnota 2012 de voorschriften voor welstand binnen de
gemeente geregeld. Voor het buitengebied kwam de vraag op of het huidige beleid waarin een groot
deel van de gemeente welstandsvrij is wel moet worden voortgezet. De keuze om wel of niet

                            Leerdocument oefenomgevingsplan Buitengebied-West
                                             10 februari 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>welstandsnormen te stellen voor het buitengebied moet vervolgens worden vertaald in het
omgevingsplan.

Luchtkwaliteit
Over het onderwerp ‘Luchtkwaliteit’ heeft het rijk regels opgenomen in het Besluit kwaliteit
leefomgeving. Daarin is aangegeven in welke gemeenten in Nederland in elk geval regels over
luchtkwaliteit verplicht moeten worden opgenomen in het omgevingsplan. Voor Kaag en Braassem
geldt een dergelijke verplichting niet. Het is daarom aan de gemeente om wel of geen regels op te
nemen over dit onderwerp.

Tijdens de werksessies is door de GGD voorgesteld om ondanks het feit dat er geen verplichting bestaat
toch regels op te nemen in het omgevingsplan om op die manier te voorkomen dat er gevoelige
functies langs drukke wegen of nabij een agrarisch bedrijf worden toegestaan. Volgens de GGD is de
luchtkwaliteit op die locaties te slecht om met name functies toe te staan waar kinderen langdurig
verblijven zoals scholen en kinderopvanglocaties. In de werksessies zijn over dit onderwerp nog geen
conclusies getrokken zodat hierover een nadere afweging zal moeten worden gemaakt. In de ideale
situatie is in een omgevingsvisie al richting gegeven aan dit onderwerp zodat in het omgevingsplan die
richting alleen nog hoeft te worden uitgewerkt.

Natuur en recreatie
In het buitengebied moet er een balans zijn tussen natuurwaarden en recreatie. Ook in de MRSV is
hier de nadruk op gelegd. Bepaalde gebieden in het buitengebied zijn dermate waardevol, dat het niet
wenselijk is hier recreatie toe te staan. Op andere plekken kan dit juist zorgen voor een intensiever
gebruik van de buitenruimte. Bij deze afweging speelt bijvoorbeeld lichthinder (door sportvelden of
maneges), de doelstelling van rust en ontspanning en recreatief nachtverblijf een rol. In de MRSV
wordt al een onderscheidt gemaakt in intensieve en extensieve (oever)recreatie. In een omgevingsplan
kunnen deze gebieden worden overgenomen als werkingsgebieden met daarbij behorende regels.
Binnen de gemeente bestaat discussie over de verhouding tussen recreatie en natuurbehoud. Een
nadere afweging dient hier nog plaats te vinden

Geur en geluid
Geurhinder is in de gemeente Kaag & Braassem door de vele landbouw- en veeteeltbedrijven een
belangrijk aspect. Er is daarom noodzaak voor het stellen van regels. Dat geldt ook voor het onderwerp
geluid. Welke geluidsniveaus zijn acceptabel en waar ziet de gemeente redenen om wellicht strenger
te zijn. Op grond van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) dienen gemeenten regels op te nemen
over geur en geluid. Het Bkl gaat daarbij uit van het beschermingsniveau zoals dat geldt op basis van
de huidige wetgeving. Er kan echter aanleiding zijn om in de gemeente Kaag & Braassem strenger of
minder streng te zijn dan de basis in het Bkl. Tijdens de werksessies kwam bijvoorbeeld het aanwijzen
van stiltegebieden ter tafel. Nadere input van de Omgevingsdienst, GGD en Veiligheidsregio is nog
nodig om tot een conclusie te komen. Ook voor dit onderwerp geldt dat daarover geen visie bestaat.
In de ideale situatie is in een omgevingsvisie al richting gegeven aan dit onderwerp zodat in het
omgevingsplan die richting alleen nog hoeft te worden uitgewerkt.

Energietransitie; zonne-energie en windenergie
Er zijn nog geen ruimtelijke kaders voor windturbines en zonnevelden. Regionaal wordt dit op dit
moment afgestemd voor welke opgaven de regio staat. Er is in de MRSV aangeven dat voor duurzame
oplossingen gekeken wordt naar de gebieden langs de grotere wegen, omdat hier al sprake is van
verstoring.

De energietransitie in Nederland is een groot thema. Om de klimaatdoelstellingen te halen zijn
veranderingen juist op gemeentelijk niveau nodig. Tijdens de werksessies is gesproken over de
                            Leerdocument oefenomgevingsplan Buitengebied-West
                                             10 februari 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>verschillende keuzes die op dit vlak gemaakt moeten worden. Wat is het ruimtelijke gevolg van de
bijvoorbeeld de ambitie om een energieneutrale gemeente te zijn? Op dit moment wordt er door de
gemeente een programma duurzaamheid opgesteld. De maatregelen hieruit zullen moeten landen in
de omgevingsvisie en doorwerken in het plan.

Ruimte voor bedrijven in het buitengebied
Het in kaart brengen van de uitbreidingsmogelijkheden voor bedrijven is noodzakelijk om te kunnen
bepalen hoe er moet worden omgegaan met de bestaande situatie. In de MRSV wordt in het
buitengebied de voorkeur gegeven aan uitbreiding van bedrijven in de agrarische sector, waarbij
nevenactiviteiten eventueel zijn toegestaan. In de Droogmakerij is volop ruimte voor schaalvergroting.
Er dient geïnventariseerd te worden welke bedrijven op dit moment in het plangebied gevestigd zijn.
Welke mogelijkheden zijn er wat betreft uitbreiding en hoe moet er worden omgegaan met de
geluidsituatie en eventueel de geursituatie. Tevens kwam aan de orde hoe er wordt omgegaan met
bedrijfswoningen als er sprake is van bedrijfsbeëindiging. Voor de inventarisatie van het buitengebied
is de input van de overlegpartners van groot belang. Deels is de gemeente zelf al bezig met de
inventarisatie van de verschillende mogelijkheden.

Intensieve veehouderij
Voor intensieve veehouderijen is er geen uitbreidingsruimte binnen de gemeente met name vanwege
stikstofproblematiek. In Woubrugge (geen onderdeel van het casusgebied) is sprake van overlast door
intensieve veehouderijen ondanks dat er door deze bedrijven wordt voldaan aan de gestelde normen.
Voor het omgevingsplan betekent dat: bezien met welke regels de negatieve effecten van intensieve
veehouderijen kunnen worden beperkt en anderzijds voorkomen dat nieuwe gevoelige functies nabij
intensieve veehouderijen worden gevestigd.

Veiligheid
Voor het aspect veiligheid dient in samenwerking met de partners te worden geïnventariseerd welke
inrichtingen en buisleidingen met bijbehorende milieucategorieën en aandachtsgebieden in het
plangebied aanwezig zijn. Tijdens de laatste sessie is besloten om dit aspect samen te laten oplopen
met het opstellen van de omgevingsvisie.

Hoogspanningsleidingen
Met betrekking tot hoogspanningsverbindingen volgt de gemeente het beleidsadvies van de
voormalige staatssecretaris van VROM. Inhoudelijk betekent dat dat er geen nieuwe gevoelige functies
worden toegelaten binnen de zone waar jaargemiddeld een magnetische veldsterkte van meer dan
0,4 microTesla voorkomt. Deze zone zal als werkingsgebied worden opgenomen in het omgevingsplan.

Verordeningen
Onderwerpen die de fysieke leefomgeving betreffen en nu zijn geregeld in verordeningen kunnen (en
soms: moeten) worden opgenomen in het omgevingsplan. Hiervoor is het noodzakelijk om een
afweging te maken of deze regels werkelijk moeten worden opgenomen vanuit de
gebiedsdoelstellingen. Met andere woorden: we nemen geen regels op in het plan als dat niet strikt
noodzakelijk is. Tijdens de werksessies zijn de erfgoedverordening, kapverordening,
evenementenverordening, APV en de schepenverordening aan de orde gekomen.

In de eerste versie van het oefenomgevingsplan is in het hoofdstuk 2, afdeling 2.4 de activiteit ‘vellen
van houtopstanden’ opgenomen. Inhoudelijk is deze nog niet toegespitst op de kapverordening van
Kaag & Braassem. Er dient nog te worden besloten welke verordeningen er nu in het oefen-
omgevingsplan worden opgenomen. De kapverordening is bijvoorbeeld een verordening die voor nu
goed toepasbaar is in het oefenomgevingsplan. Omdat verordeningen nadrukkelijk raken aan het

                            Leerdocument oefenomgevingsplan Buitengebied-West
                                             10 februari 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>domein van de afdeling handhaving, moet voor het vervolg nog scherp gekeken worden naar de
implicatie tussen vergunningverlening en handhavingsaspecten.

Omgevingswaarden
De omgevingswaarde is een instrument waarmee overheden het beleid van een omgevingsvisie
kunnen uitvoeren. Omgevingswaarden zijn normen voor de kwaliteit die een gemeente voor (een
onderdeel van) de fysieke leefomgeving wil bereiken. Omdat er nog geen omgevingsvisie is, en er
ook uit de werksessies geen aanleiding is gebleken voor het opnemen van een omgevingswaarde,
nemen we deze mogelijkheid nog niet op in het oefenomgevingsplan.

10. Ervaringen uit de sessies en vervolgopgaven
Start van de pilot
Bij de eerste werksessies bleek dat het kennisniveau van de medewerkers met betrekking tot de
Omgevingswet nog in onvoldoende mate aanwezig was. De sessies daarna zijn daarom steeds
begonnen met een presentatie waarin van de huidige wetgeving, wat er onder de Omgevingswet zal
gaan veranderen en daarna de te behandelen thema’s tijdens de bijeenkomst werden opgenomen.
Gaandeweg zorgde het oefenen met de nieuwe mogelijkheden voor meer inzicht in de doelen van de
wet, hierdoor werden de sessies inhoudelijk beter.

De input van ketenpartners
De input van ketenpartners als de omgevingsdienst Midden-Holland, het waterschap, de GGD en de
Veiligheidsregio is van groot belang voor de totstandkoming van een integraal omgevingsplan. Met het
verschil dat het omgevingsplan over de fysieke leefomgeving gaat en niet alleen ziet op een goede
ruimtelijke ordening maar ook op bijvoorbeeld gezondheid is het meedenken van bijvoorbeeld de GGD
van belang. Gezondheidsbelangen, kunnen aanleiding zijn om ruimtelijk andere keuzes te maken dan
voorheen het geval was.

Het belang van een omgevingsvisie
Tijdens de bijeenkomsten is gebleken dat het werken zonder omgevingsvisie uitdagend is. Vanwege
de directe koppeling die onder de Omgevingswet tussen visie en plan bestaat is het moeilijk om
bijvoorbeeld direct regels te kunnen formuleren zonder dat er een heldere visie is. Vanwege de
actualisatie van de MRSV in 2017 kon tijdens de bijeenkomsten wel worden teruggegrepen op dat
beleid. De globale ontwikkelingsrichting voor het buitengebied kon daardoor wel worden gesimuleerd.
Het proces heeft laten zien dat het plan niet zonder concrete sturing uit de visie kan. De gemeente is
druk doende met de voorbereidingen voor het opstellen van een omgevingsvisie. Aanbevolen wordt
om de visie en planvorming naast elkaar te laten lopen zodat geleerd kan worden van beide processen.
Hoe duidelijker de doelstellingen in de visie zijn geformuleerd, hoe makkelijker het is om hier regels in
het plan te laten landen.

Inzichtelijk maken van het DSO
Uit de consultatieversie Invoeringsbesluit uit oktober 2018 blijkt dat de ambities vanuit het rijk wat
betreft het DSO naar beneden lijken bijgesteld. Een mogelijkheid bestaat dat de gemeenten zelf voor
de taak staan het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) te ontwikkelen. Tegelijkertijd blijkt uit de pilot
dat de opgestelde regels sterk afhankelijk zijn van een goed werkend DSO. Het liefst zouden we per
perceel willen vastleggen wat het bestaande gebruik is, welke bebouwing aanwezig is maar ook hoe
de energieprestaties zijn, wat de geluidswaarden zijn en welke parkeereis toegedeeld is. Alleen dan
zijn regels te maken die voor de inwoner snelheid en duidelijkheid bieden. Het DSO zal de werking van
het omgevingsplan inzichtelijker maken. Omdat de digitale ontsluiting nog een lange weg te gaan
heeft, moet er voor nu genoegen worden genomen een omgevingsplan dat nog niet optimaal werkt.

                             Leerdocument oefenomgevingsplan Buitengebied-West
                                              10 februari 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Om de gemeentelijke organisatie inzicht te bieden in de stelstelwijziging en in de werking van het
omgevingsplan is het aan te bevelen om bijvoorbeeld met een viewer te werken. Hiermee wordt de
werking van het plan op perceelniveau duidelijk en wordt inzichtelijk gemaakt hoe
burgers/initiatiefnemer straks direct kunnen zien wat er op hun perceel is toegestaan.

Bestuurlijke afwegingsruimte
Bij het opstellen van het plan heeft het gemeentebestuur veel afwegingsruimte waardoor bijvoorbeeld
milieuaspecten per gemeente of zelfs per gebied kunnen worden ‘ingeregeld’ (zie onderstaande
afbeelding ‘mengpaneel’). Daardoor kan aan bepaalde ambities extra prioriteit worden gegeven. Door
in de visie duidelijk te prioriteren kan in het plan de nadruk worden gelegd op aspecten die voor de
gemeente urgent of belangrijk zijn.

Daarnaast is er ook sprake van afwegingsruimte bij de uitvoering van het plan. Bij het opnemen van
open normen in het plan wordt de afwegingsruimte voor zowel bestuur als initiatiefnemer verruimd.




Mengpaneel voor milieuaspecten. Bron: vng.nl




Interne opgave
Begin zo snel mogelijk met het implementeren van de Omgevingswet binnen de eigen organisatie. Met
dit oefentraject is hiermee een begin gemaakt en met het opstellen van de omgevingsvisie wordt hier
een logische vervolgstap gezet. Het aanwijzen/aannemen van een medewerker die de gehele
implementatie van de Omgevingswet bewaakt kan grote voordelen hebben. Zoals hierboven al
benoemd is het van groot belang dat zowel de visie als het plan gecoördineerd (zowel ambtelijk als
bestuurlijk) tot stand komen.

Voor de afdeling vergunningverlening zal de manier van werken onder de Omgevingswet wanneer er
bijvoorbeeld met open normen gewerkt wordt, anders zijn. Als de eerste versie van het oefen-
omgevingsplan gereed is, kan het uitvoeren van botsproeven samen met de medewerkers van
vergunningverlening helpen bij de ontwikkeling van het ‘omgevingswetdenken’. Tijdens deze sessie(s)
worden initiatieven getoetst en kan de juiste werking van het plan worden beproefd.

                                    Leerdocument oefenomgevingsplan Buitengebied-West
                                                     10 februari 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Tijdens de werksessies is regelmatig de opmerking gehoord ‘Hoe gaan we dit handhaven?’ De
Omgevingswet laat veel ruimte voor regels in een omgevingsplan met open normen. Bijvoorbeeld het
verlenen van medewerking aan een initiatief als voldaan wordt aan de eis ‘kleinschalig’. Maar hoe toets
je zo’n open norm? De Omgevingswet gaat er vanuit dat de samenleving hier ook een taak en
verantwoordelijkheid krijgt. Maar hoe werkt dat en hoe doe je dat? Hier is nog onvoldoende antwoord
op gekomen tijdens de werksessies. De koppeling tussen vergunningverlening en handhaving is nog
een onderdeel dat aandacht vraagt.

11. Vervolg
Oefen-omgevingsplan op onderdelen
Met het opstellen van het eerste concept-omgevingsplan is een begin gemaakt om te verduidelijken
hoe een omgevingsplan eruit kan komen te zien. Vervolgens moeten de regelingen nader worden
ingevuld in samenwerking met de ketenpartners.

Bestuur meenemen
Het is van belang dat het bestuur tijdens het proces van implementatie van de omgevingswet bij iedere
stap wordt meegenomen. Voor de gemeenteraad en college is grote winst te halen door meer
bestuurlijke afwegingsruimte en integrale besluitvorming. Het wordt daardoor veel eenvoudiger om
medewerking te verlenen aan initiatieven die maatschappelijke meerwaarde bieden.

Botsproeven
Botsproeven kunnen een waardevol middel zijn om te oefenen met het omgevingsplan. Aan de hand
van een casus kan de werking van het omgevingsplan voor bijvoorbeeld de afdeling
vergunningverlening inzichtelijk worden gemaakt. Vaak komen er tijdens de botsproeven zaken aan
het licht die aanleiding geven om de regeling op onderdelen aan te passen. Zo is sprake van een goede
oefening en wordt het plan kwalitatief beter.

Vervolgtraject omgevingsvisie / omgevingsplan nader bezien
De komende periode is het noodzakelijk om te bezien hoe het vervolg van zowel de ontwikkeling van
het omgevingsplan in combinatie met de omgevingsvisie er concreet uit komt te zien. Het gelijktijdig
opstellen van visie en plan biedt kansen om beiden goed op elkaar aan te sluiten. In eerdere pilots is
al gebleken dat deze afstemming zeer waardevol is en ten goede komt aan de kwaliteit van het
omgevingsplan.




                            Leerdocument oefenomgevingsplan Buitengebied-West
                                             10 februari 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Leerdocument oefenomgevingsplan Buitengebied-West
                 10 februari 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>e-mail: kuiper@kuiper.nl
www.kuiper.nl


Van Nelle Ontwerpfabriek
Gebouw Thee 0
Van Nelleweg 3042
3044 BC Rotterdam
T 010 433 00 99
F 010 404 56 69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>