<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Beheer- en beleidsplan civiele kunstwerken
                2025-2028




                                    Pagina 1 van 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

1.      Inleiding............................................................................................................................. 3
     1.1        Leeswijzer ................................................................................................................. 3
2.      Infographic ........................................................................................................................ 5
3.      Evaluatie vorige planperiode en staat van het areaal. ..................................................... 6
     3.1 Areaal en Beheersysteem .............................................................................................. 6
     3.2 Uitgevoerde werkzaamheden (2021-medio 2024): ........................................................ 7
     3.3 Conclusie op basis van de technische analyse ............................................................. 8
4.      Wettelijke en beleidskaders.............................................................................................. 9
     4.1 Wettelijke kaders............................................................................................................. 9
     4.2 beleidskaders ................................................................................................................ 10
5.      Beheerstrategie .............................................................................................................. 14
     5.1 Afschrijftermijnen .......................................................................................................... 16
     5.2 Omgang met de kunstwerken in het kader van de woningbouw ................................. 17
     ontwikkeling Braassemerland. ............................................................................................ 17
6.      Uitvoeringsparagraaf ...................................................................................................... 18
     6.1 Proces uitvoeringsprogramma. .................................................................................... 18
     6.2 Uitvoeringsprogramma planmatig onderhoud .............................................................. 19
     6.3 Onderhoud in relatie tot het MJIP ................................................................................. 20
     6.4 werkzaamheden vanuit de exploitatiebegroting ........................................................... 20
7.      Financiële paragraaf ....................................................................................................... 22
     7.1 Kosten regulier onderhoud ........................................................................................... 22
     7.2        Kosten uit de voorziening en de vervangingsinvesteringen civiele kunstwerken . 22
     7.3        Verloop voorziening en vervangingsinvesteringen lange termijn .......................... 25



Bijlage 1, Evaluatie beheerplan civiele
kunstwerken 2021-2024
Bijlage 2, Verloop voorziening en kosten
activa vervanging 2025-2050




     Pagina 2 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>   1. Inleiding
Het beheer van civiele kunstwerken is van cruciaal belang voor het borgen van de
bereikbaarheid van de infrastructuur binnen de gemeente Kaag en Braassem. Deze
essentiële structuren vormen in de meeste gevallen de verbinding tussen onze wegen en
watersystemen. Hun betrouwbare werking is van grote waarde voor de beschikbaarheid en
functioneren van onze openbare ruimte.

De gemeente Kaag en Braassem kent door de waterrijke omgeving een relatief groot
aandeel kunstwerken in de openbare ruimte. Door de voorgenomen gebiedsontwikkelingen
wordt een significante areaaluitbreiding verwacht in de toekomst. De gemeente staat
daarom ook voor de uitdaging om de kwaliteit en veiligheid van haar civiele kunstwerken te
waarborgen binnen de kaders die hiervoor binnen het beheerplan gesteld worden.


Het planmatig en risico-gestuurd beheer, wat ingezet is bij het beheerplan 2021-2024, wordt
in dit beheerplan verder uitgebreid met het inzichtelijk maken en doorrekenen van de
levenscyclus van de individuele objecten binnen het areaal. Dit zodat er niet alleen de
technische staat van de kunstwerken inzichtelijk is, maar ook de financiële gevolgen beter
inzichtelijk gemaakt kunnen worden van toekomstige beleidsdoelen en ontwikkelingen.

Dit beheerplan heeft als doel een strategisch en toekomstbestendig kader te bieden voor
het onderhoud, de instandhouding en de eventuele vervanging van deze civiele
kunstwerken in de planjaren 2025-2028.


       1.1 Leeswijzer

Hieronder vindt u een leeswijzer om u te helpen bij het navigeren door het plan en de
verschillende secties.


Infographic

Om u een visueel overzicht te geven van de kernpunten van het beheerplan, hebben we
een infographic opgenomen. Deze infographic bevat de samenvatting van de belangrijke
gegevens en doelstellingen in een enkel overzicht. Hierin worden de belangrijkste feiten en
cijfers gepresenteerd, evenals een samenvatting van de strategische aanpak die we
hanteren.


Evaluatie Vorige Planperiode

In dit gedeelte kijken we in een samenvatting terug op de vorige planperiode. We evalueren
de behaalde resultaten, de effectiviteit van de uitgevoerde maatregelen en de geleerde
lessen. Deze evaluatie helpt ons om beter inzicht te krijgen in wat goed werkte en waar
verbeteringen mogelijk zijn, zodat we ons huidige en toekomstige beheer kunnen
optimaliseren. Voor een meer uitgebreide evaluatie verwijs ik u door naar de evaluatie
civiele kunstwerken 2021-2024 van november 2023. Deze is als Bijlage 1 bijgevoegd bij dit
beheerplan.



  Pagina 3 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Wettelijke en Beleidsmatige Kaders

Een goed beheerplan is verankerd in de wettelijke en beleidsmatige kaders. In dit hoofdstuk
beschrijven we de relevante wet- en regelgeving, op nationaal niveau. Daarnaast bespreken
we hoe ons beheerplan aansluit bij de bredere beleidsdoelen van de gemeente Kaag en
Braassem. Dit helpt ons om ervoor te zorgen dat ons beheer in lijn is met de geldende
voorschriften en beleidsdoelstellingen.


Beheerstrategie

In dit hoofdstuk wordt de verdere aanvulling van planmatig risico-gestuurd beheer met de
voordelen van de doorrekening van de levenscyclus toegelicht. Daarnaast wordt verder
ingegaan op het voorstel om aangepaste afschrijvingstermijnen die reflecteren op de
werkelijke levensduur van de kunstwerken vast te stellen.
Ook worden er in het kader van de ontwikkeling van Braassemerland, specifieke
maatregelen met betrekking tot risicobeheersing van de kunstwerken voorgesteld.



Uitvoeringsparagraaf

De uitvoeringsparagraaf vormt de kern van het beheerplan. Hierin beschrijven we de
concrete werkzaamheden welke aan de hand van dit beheerplan gaan uitvoeren, en hoe de
planning en prioritering van deze werkzaamheden tot stand is gekomen.


Financiële Paragraaf

Het laatste deel van het beheerplan richt zich op de financiële aspecten. We geven een
overzicht van de benodigde middelen en hoe deze worden ingezet om de geplande
maatregelen te realiseren. Dit omvat een financiële planning voor de korte, middellange en
lange termijn. We zorgen ervoor dat de financiële paragraaf transparant en duidelijk is, voor
een goed inzicht in de kosten van het beheerplan.




  Pagina 4 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre> 2. Infographic




Pagina 5 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>   3. Evaluatie vorige planperiode en staat van het areaal.
Het beheerplan van april 2021 over de planjaren 2021-2024, introduceerde planmatig en
risico gestuurd beheer. Voorheen werd reactief onderhoud uitgevoerd, wat beperkte
controle gaf over de kwaliteit van de kunstwerken en de kosten. De nieuwe systematiek
maakt gebruik van toestand-inspecties, ondersteund door een GIS-gebaseerd
beheersysteem. Risicoprofielen bepalen de prioriteit van onderhoudsmaatregelen, waarbij
objecten met hogere risico's sneller aandacht krijgen.

Onderstaand treft u een overzicht van de evaluatie en staat van het areaal op basis van de
afgelopen planperiode. Voor een uitgebreide toelichting verwijs ik u door naar bijlage 1 van
dit beheerplan, Evaluatie beheerplan civiele kunstwerken 2021-2024 van november 2023.



    3.1 Areaal en Beheersysteem

Het areaal is actueel en goed gedocumenteerd binnen het beheersysteem. Er is
duidelijkheid over de verantwoordelijkheden en rollen tussen de verschillende beherende
partijen zoals particulieren, provincie, rijk en waterschap.

Het Areaal is opgebouwd uit de onderstaande onderdelen:


                    Civiele kunstwerken                 2024
                    Bruggen vast                         161
                    Bruggen beweegbaar                    11
                    Tunnels                                1
                    Viaducten                              1
                    Duikers                              254
                    Waterreguleringswerken                 5
                    Onderdoorgangen                        4
                    Duikerdam                              8
                    Grondkeringen                         27
                    Schutsluis                             1
                    (Aanleg)steiger                       18
                    Trappen                                4

Bij het in beeld krijgen van het areaal in de afgelopen beheerplanperiode hebben er een
aantal mutaties plaats gevonden binnen de hoeveelheden objecten. In Bijlage I zijn deze
verder toegelicht.

De gemeente Kaag en Braassem kent door de waterrijke omgeving een relatief groot
aandeel kunstwerken in de openbare ruimte. Door de voorgenomen gebiedsontwikkelingen
wordt een significante areaaluitbreiding verwacht in de toekomst.




  Pagina 6 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>    3.2 Uitgevoerde werkzaamheden (2021-medio 2024):

In de afgelopen planperiode is er doorlopend klein onderhoud uitgevoerd. Klein onderhoud
heeft een dagelijks en incidenteel karakter. Het is gericht op het verhelpen van kleine
(aanrijd)schades en op peil houden van de definities heel, schoon en veilig uit het IBOR. Bij
de beweegbare bruggen valt ook het smeren van de draaiende delen onder klein
onderhoud.

Er zijn 59 groot onderhoud maatregelen uitgevoerd. Groot onderhoud is gericht op het
(langdurig) borgen van de functionaliteiten en de instandhouding van het kunstwerk. Groot
onderhoud heeft een planmatig karakter. Onder deze werkzaamheden valt bijvoorbeeld het
vervangen van een brugdek, grootschalige schilderwerken of vervangen van een leuning.

Er zijn 31 bruggen binnen het areaal vervangen. Vervangingsinvesteringen zijn gericht op
technisch noodzakelijke of opgelegde vervanging van het gehele kunstwerk.
Vervangingsinvesteringen hebben een éénmalig planmatig karakter.




  Pagina 7 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>    3.3 Conclusie op basis van de technische analyse

Om bij de evaluatie van het kunstwerkbeheer een vergelijk te maken zijn de kwaliteiten van
de objecten vergeleken van de planperiode 2021-2024 met die van de periode 2018-2021.
De kwaliteit van het areaal is hierbij significant verbeterd, vooral bij houten kunstwerken en
brugdekken.

Op basis van de totale hoeveelheid onderdelen met het betreffende schadebeeld zijn
grofweg de onderstaande prestaties geleverd in de afgelopen planperiode:

 Houtrot                                                2018                2023
 Totaal onderdelen met houtrot                           181                 100
 Constructieve onderdelen met houtrot                    147                  55
 Ondersteunende onderdelen met houtrot                    34                  45
 Percentage ten opzichte van alle onderdelen            9,1%                4,8%

 Constructieve schades niet zijnde hout                 2018                2023
 Totaal onderdelen met schade                            145                 130
 Constructieve onderdelen met schade                     123                  99
 Ondersteunende onderdelen met schade                     22                  31
 Percentage ten opzichte van alle onderdelen            7,3%                6,3%

 Brugdek verhardingen                                   2018                2023
 Totaal onderdelen met gebreken                          216                  33
 Percentage ten opzichte van alle onderdelen           10,9%                1,6%

 Oppervlakte schades                                    2018                2023
 Totaal onderdelen met schade                            109                 131
 Percentage ten opzichte van alle onderdelen            5,4%                6,3%

 Beeldkwaliteit                                         2018                2023
 Totaal onderdelen met gebreken                          104                  89
 Percentage ten opzichte van alle onderdelen            5,2%                4,3%


Op basis van de evaluatie is geconcludeerd dat de hoeveelheid objecten met schades sterk
zijn verminderd. Ook zijn de aangetroffen schades minder ernstig. Dit ligt in lijn met de
aanpak van de afgelopen beheerperiode. Hierin is een inhaalslag gemaakt bij de
maatregelen groot onderhoud en vervanging.

Echter, oppervlakte schades (minder ernstige schades) zijn toegenomen. Dit is goed te zien
in bovenstaande tabel en kan op langere termijn lijden tot groter onderhoud en daarmee
kapitaalvernietiging. De prioriteiten van het beheerplan, zoals risicobeheersing en
kwaliteitsverbetering, zijn succesvol gerealiseerd, maar preventief (klein) onderhoud
verdient meer aandacht om toekomstige kapitaalvernietiging te voorkomen. Voor verdere
verdieping op de prestaties van de beheerstrategie wil ik u verwijzen naar het stuk in
Bijlage I van dit beheerplan.



  Pagina 8 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>   4. Wettelijke en beleidskaders
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de van toepassing zijnde kaders bij het beheer van de
civiele kunstwerken. Deze kaders worden door zowel wetgeving als gemeentelijk beleid
gevormd en vormen hierbij belangrijke uitgangspunten.


    4.1 Wettelijke kaders

De wettelijke kaders betreffen het Besluit Bouwwerken Leefomgeving en de Wet
Kwaliteitsborging. Beide wetgevingen gaan over het ontwerp en bouwproces welke van
toepassing zijn op de civieltechnische kunstwerken. Ze zijn essentieel voor het waarborgen
van veiligheid en kwaliteit.


Besluit Bouwwerken Leefomgeving

Hierbij verwijst het Besluit Bouwwerken Leefomgeving onder andere naar de normering
NEN 3140 en Eurocodes NEN EN welke op de civieltechnische kunstwerken van
toepassing zijn.

De NEN 3140 regelt veiligheidsvoorschriften voor laagspanningsinstallaties en is cruciaal
voor het onderhoud van de elektrotechnische componenten binnen onze beweegbare
bruggen. Technische kaders die door deze norm worden gesteld, omvatten:
   • Inspectie en onderhoud: Regelmatige inspecties en adequaat onderhoud van de
       elektrische installaties om risico’s te minimaliseren.
   • Bediening en toezicht: Alleen bevoegd en bekwaam personeel mag werkzaamheden
       verrichten aan of in de buurt van elektrische installaties.
       De installatie verantwoordelijkheid is door de gemeente aangewezen aan de
       contracthouder voor de beweegbare bruggen.
   • Documentatie en registratie: Een gedetailleerde documentatie van alle
       elektrische systemen en de bijbehorende veiligheidsmaatregelen.


De Eurocodes NEN-EN regelt de ontwerp- en constructienormen voor de civiel technische
kunstwerken. Dit zijn een reeks Europese normen die van groot belang zijn voor:

   •   Veiligheidsbeoordelingen: Het waarborgen van structurele integriteit en veiligheid
       gedurende de gehele levensduur van de kunstwerken.
   •   Belastingen op constructies: Het standaardiseren van de toegestane belasting
       klasse op een kunstwerk is hierin vastgelegd.
   •   Ontwerp en constructie: Standaardisering van ontwerp- en constructiepraktijken over
       Europa heen, wat bijdraagt aan uniforme kwaliteits- en veiligheidsnormen.
   •   Innovatie en duurzaamheid: Aanmoedigen van innovatieve en duurzame
       bouwpraktijken binnen het kader van bewezen technische specificaties.




  Pagina 9 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)

De Wkb is bedoeld om de bouwkwaliteit en bouwveiligheid te verhogen en introduceert een
nieuw systeem van kwaliteitsborging voor het bouwen. De Wkb heeft specifieke implicaties
voor het beheer van civieltechnische kunstwerken:

   •   Kwaliteitsborger: De introductie van een onafhankelijke kwaliteitsborger die
       toeziet op de naleving van het Bouwbesluit tijdens de bouw- en onderhoudsfase.
   •   Aansprakelijkheid: Verhoogde aansprakelijkheid voor de bouwers bij gebreken die
       na oplevering aan het licht komen.
   •   Dossier bevoegd gezag: Aanleg van een bouwdossier met documentatie over het
       gehele bouwproces, wat cruciaal is voor toekomstig onderhoud en beheer.



    4.2 beleidskaders


Vaarweg en nautisch beheer

Binnen onze gemeente liggen een aantal vaarwegen voor beroepsvaart die ook worden
gebruikt door de pleziervaart. Op diverse locaties maken onze bruggen zowel het
scheepvaart als het wegverkeer mogelijk. Dit gebeurt zowel met vaste bruggen als
beweegbare bruggen.

De vaarwegen in de gemeente zijn door het bevoegd gezag (Provincie Zuid-Holland of het
Hoogheemraadschap van Rijnland) als zodanig op grond van de Scheepvaartverkeerswet
aangewezen. Verwezen wordt naar de Zuid-Hollandse Omgevingsverordening en de
Vaarwegenverordening Rijnland 2019.

Onze beweegbare bruggen, zijn ontworpen om flexibiliteit te bieden in gebieden met zowel
druk scheepvaartverkeer als wegverkeer. Deze bruggen kunnen worden geopend om
vaartuigen door te laten en worden gesloten om het wegverkeer te faciliteren.
Daar waar openbare wateren niet als vaarweg zijn aangewezen zijn bruggen in sommige
gevallen beweegbaar (of wegneembaar) krachtens bouw- of onderliggende vergunningen .
hierin is vastgelegd dat deze bruggen beweegbaar of wegneembaar behoren te zijn in
verband met de belangen van beheer en onderhoud van watergangen of een watergebied
(een poldergebied). Dan zijn bruggen dus beweegbaar of wegneembaar vanuit
waterstaatkundig opzicht.
 De keuze voor de aanwezigheid of handhaving van een beweegbare brug in plaats van
een vaste brug wordt in het vervolg nadrukkelijker bepaald door de functionele eisen en de
context ervan, waaronder:

   1. Vormt de brug een onderdeel van een vaarweg, in die zin dat deze hierdoor op een
      bepaalde wijze bevaarbaar is, of behoort te zijn. Dit vereist een aanwijzingsbesluit
      van een bepaalde watergang als vaarweg met bepaalde eisen (zoals de Staande
      Mastroute van de Provincie Zuid-Holland) Deze feiten vormen een indicatie voor het
      handhaven en/ of verbeteren van een beweegbare brug.
   2. Is de brug een toegang tot een achterliggende watergang of watergebied
      (poldergebied) waaraan uitsluitend langs die weg (groot-) onderhoud moet worden
      gepleegd zoals baggerwerkzaamheden. Dit feit vormt een indicatie voor het
      realiseren van een wegneembare brug.
   3. De eisen van de LIOR op het punt van (onder meer) de hoogteligging van bruggen
      boven het gemiddelde waterpeil.
 Pagina 10 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>De bediening van beweegbare bruggen zijn gereguleerd in tijdsblokken waarin ze bediend
kunnen worden. Deze tijdsblokken zijn binnen het vaarseizoen strategisch gepland om een
optimale doorstroming van zowel het wegverkeer als het scheepvaartverkeer te
waarborgen.

Het vaarseizoen loopt van 1 april tot en met 31 oktober.
Binnen het vaarseizoen kunnen de tijdsblokken variëren afhankelijk van de noodzakelijke
vraag en aanbod. Voor bediening wordt in het hoogseizoen een tijdsblok aangehouden
tussen 9:00 en 20:00 uur. En binnen het minder drukke deel van het seizoen wordt een
tijdsblok tussen 9:00 en 18:00 aangehouden voor de bediening.

Buiten het vaarseizoen kunnen de bruggen worden bediend, maar dient het
scheepvaartverkeer zich 24 uur van tevoren aan te melden.
Op speciale evenementen of feestdagen kan besloten worden af te wijken van
bovenstaande datums en tijden.

De exacte tijden worden goed gecommuniceerd via verkeersborden bij de brug en via de
gemeentelijke website. Deze zijn afgestemd met provincie Zuid-Holland, de buurgemeentes
en de omgeving.

Onze vaste bruggen, die niet bewegen, zijn een permanente oplossing waar minder
intensief scheepvaartverkeer plaatsvindt en waar deze bestaat hoofdzakelijk uit
pleziervaart.

Om de doorvaart te kunnen borgen is een ontwerpcriterium opgenomen binnen de LIOR die
bepaald dat er een minimale doorvaartbare hoogte van 1,6 meter geborgd is bij de aanleg
van vaste bruggen over vaarwegen.

Deze hoogte zorgt ervoor dat een breed scala aan pleziervaartuigen en kleinere
commerciële schepen de brug veilig kunnen passeren zonder risico op schade.




 Pagina 11 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Beeldkwaliteit

De beeldkwaliteit van de kunstwerken is niet vastgesteld binnen het IBOR plan, maar het
schoonhouden en schilderen van de kunstwerken draagt hier wel aan bij.
Het doel is de kunstwerken schoon heel en veilig te houden.

Binnen dit beheerplan heeft de beeldkwaliteit van de kunstwerken raakvlak met de
werkzaamheden reinigen en schilderen van onze civiele kunstwerken.

Reinigen helpt bij het verwijderen van vuil, graffiti en natuurlijke aanslag zoals mos en
algen. Deze kunnen de uitstraling van kunstwerken verminderen.
Dit zorgt niet alleen voor dat de uitstraling op peil blijft, maar draagt ook bij aan de
duurzaamheid van de materialen. Door regelmatig onderhoud kunnen erosie en andere
vormen van slijtage die de levensduur van de kunstwerken verkorten, worden
geminimaliseerd.

Schilderen gaat nog een stap verder door niet alleen te beschermen tegen weersinvloeden,
zoals UV-straling en vocht, maar is ook grotendeels bepalend voor de uitstraling van het
kunstwerk.




 Pagina 12 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Duurzaamheid en circulariteit

Binnen het kunstwerkbeheer proberen we invulling te geven aan duurzaamheid. Dit doen
wij vooral op twee manieren.
Ten eerste proberen wij bruggen of brugdelen op nieuwe locaties te hergebruiken. Deze
methode stelt ons in staat om de totale levensduur van de materialen te verlengen, wat in
dit geval resulteert in een aanzienlijke vermindering van onze ecologische voetafdruk.

Daarnaast kiezen we bewust, waar mogelijk voor de toepassing van de materialen staal en
hout in de constructieve delen van onze kunstwerken.
Staal is zeer duurzaam omdat het keer op keer gerecycled kan worden zonder significant
verlies van kwaliteit. Hout, van zijn kant, is een hernieuwbaar materiaal dat, mits
verantwoord gewonnen, bijdraagt aan de vermindering van koolstofemissies door
koolstofdioxide op te slaan tijdens de groeiperiode van de boom.

Deze strategieën zijn niet alleen praktisch en economisch verantwoord, maar ze tonen ook
onze inzet voor milieubeheer en duurzame ontwikkeling.


Toegankelijkheid

Toegankelijkheid van de openbare ruimte is een essentieel onderdeel van de
gebruikservaring van onze inwoners. Bij de kunstwerken valt of staat dit in het
ontwerpproces, waarna dit geborgd moet blijven in het onderhoud. Bij gerealiseerde
bruggen waarin de toegankelijkheid niet goed geborgd is, is het bijna onmogelijk zonder
hele grote ingrepen de toegankelijkheid te verbeteren.

Met name op de vaarroutes waar een doorvaarthoogte is geborgd van 1,60 meter, is het
van belang dat de brug toegankelijk is door middel van een hellingbaan. Deze Hellingbaan
neemt veel ruimte in beslag en vergt extra onderhoud, omdat deze gevoelig is voor
verzakkingen. Daarnaast geld voor alle bruggen dat het deel bestemd voor voetgangers
breed genoeg moet zijn om elkaar te kunnen passeren. Ook met rollator of een
kinderwagen.
Deze uitgangspunten zijn geborgd in het LIOR, en worden getoetst voor realisatie.




 Pagina 13 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                          5.        Beheerstrategie

                                          In dit hoofdstuk gaan we in op de beheerstrategie
                                          van dit beheer en beleidsplan.

                                          In het beheerplan civiele kunstwerken 2021-2024,
                                          is ingezet het planmatig en risico gestuurd beheer
                                          binnen de beheerdiscipline.
                                          Hierbij wordt gebruik gemaakt van toestand-
                                          inspecties en areaalschouwen voor het monitoren
                                          van de objecten en het plannen van
                                          onderhoudsmaatregelen en vervangingen. Het
                                          beheersysteem dient hierin als hulpmiddel voor
                                          het borgen van de inspectiegegevens en actuele
                                          status van de individuele objecten.

                                            Aan de hand van schadebeelden en het
                                            risicoprofiel van de brug wordt de maatregeltoets
                                            uitgevoerd. Een beweegbare brug op een
                                            belangrijke ontsluitingsweg krijgt daardoor een
                                            hoger risicoprofiel dan bijvoorbeeld een
                                            voetgangersbrug in een park.
                                            Ook worden verschillende schades vertaald naar
verschillende risicoprofielen. Zo krijgt een scheur in beton een hoger risicoprofiel dan
corrosie op een leuning.
Een onderhoudsmaatregel zal daarom sneller ingezet worden voor een brug of schade met
een hoger risicoprofiel. Uiteraard is de beheersystematiek dusdanig ingezet dat de juiste
maatregel op de juiste plek genomen wordt. Hierdoor wordt de kwaliteit geborgd en indien
noodzakelijk verbeterd. Kapitaalvernietiging en schadeaansprakelijkheid worden
voorkomen.

Bij de evaluatie beheerplan civiele kunstwerken over de planjaren 2021-2024 is gebleken
dat deze beheerstrategie succesvol is.

In dit beheerplan wordt het planmatige en risico gestuurd beheer voortgezet en uitgebreid
met een doorrekening van de levenscyclus van elk afzonderlijk object.

Hierbij zijn de onderhoudsmaatregelen groot onderhoud en vervanging van elk object
binnen de beheerdiscipline doorgerekend. Deze doorrekening wordt binnen het paspoort
van het beheersysteem geborgd. De benodigde variabelen voor doorrekening zijn:
Ontwerplevensduur, kostprijs van de onderhoudsmaatregel en aanlegjaar/restlevensduur
van het object.




 Pagina 14 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Dit heeft de volgende voordelen:
    • Hiermee is inzicht ontstaan in de werkvoorraad en bijhorende kosten op korte
       middellange en lange termijn.
    • De gevolgen van versnelde afschrijving, opgelegde maatregelen en beleidskeuzes
       kunnen relatief eenvoudig worden doorgerekend.
    • Het bied de mogelijkheid een goed onderbouwde voorziening op te zetten waarin
       concrete bedragen gekoppeld zijn aan projecten. Dit geeft ook voor de uitvoering
       duidelijkheid. Dit doordat de taakstellende budgetten ruim vooraf bekend zijn.
    • De opgedane kennis wordt geborgd binnen het beheersysteem en is hiermee
       overdraagbaar binnen de organisatie.


Gezien de waterrijke omgeving is de beheerdiscipline kunstwerken binnen de gemeente
Kaag en Braassem relatief groot. De aanbeveling van de rekenkamer om de
beheerdiscipline een eigen voorziening toe te kennen voor de onderhoudsmaatregel groot-
onderhoud willen we dan ook volgen en implementeren met dit beheerplan. De
doorrekening van de levenscyclus verzorgt de financiële onderbouwing voor deze
voorziening.




 Pagina 15 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>    5.1 Afschrijftermijnen

De te vervangen objecten worden volgens besluit begroting en verantwoording (BBV)
geactiveerd en afgeschreven over de realistische ontwerplevensduur. Binnen gemeente
Kaag en Braassem wordt voor de kunstwerken op het moment standaard een
afschrijftermijn van 40 jaar gekozen voor alle soorten kunstwerken. Om het financiële
abstractheidsniveau te verlagen is het wenselijk deze afschrijftermijnen verder te
differentiëren, zodat deze beter aansluit op de werkelijke levensduur.

In onderstaande tabel zijn de afschrijftermijnen van de verschillende objecten uitgewerkt.
Door bij vervanging van de objecten deze afschrijftermijnen te hanteren wordt beter
aangesloten bij de werkelijke levensduur van het object.




         Civiele kunstwerken             25 jaar         60 jaar          75 jaar
         Bruggen vast
         Hout                               x
         Staal                                              x
         Beton                                                               x
         Bruggen beweegbaar                                                  x
         Tunnels                                                             x
         Viaducten                                                           x
         Duikers                                            x
         Waterreguleringswerken
         Hout                               x
         Staal                                              x
         Beton                                                               x
         Duikerdam                                          x
         Grondkeringen
         Hout                               x
         Staal                                              x
         Beton                                                               x
         Schutsluis                                                          x
         (Aanleg)steiger                    x
         Trappen                            x




 Pagina 16 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>    5.2 Omgang met de kunstwerken in het kader van de woningbouw
        ontwikkeling Braassemerland.

In de komende jaren wordt binnen de kern Roelofarendsveen vol ingezet op de verdere
ontwikkeling van de woningbouwlocatie Braassemerland. Om dit project te realiseren
worden routes aangewezen waarover het bouwverkeer de voor deze ontwikkeling
benodigde aan en afvoer doet.
Op deze routes liggen 13 kunstwerken welke allen een theoretische levensduur hebben van
75 jaar. Deze kunstwerken zijn hoofdzakelijk in de jaren ‘70 van de vorige eeuw aangelegd,
en hebben hiermee nog een restlevensduur van grofweg 25 jaar. Uitzonderingen
daargelaten.

Deze kunstwerken zijn ontworpen om in principe al het verkeer aan te kunnen, maar zijn
niet ontworpen voor hoge vrachtauto intensiteiten die bij een woningbouwontwikkeling
komen kijken. Dit wordt niet zozeer ingegeven door de last die de brug te voorduren krijgt,
maar door de hoeveelheid van deze lasten. De intensiteit genoemd.
Door de bouwlocatie is de verwachting dat de intensiteit van het zwaar verkeer wat de
bruggen te verduren hebben explosief zal stijgen. Exact inzicht hierin is er echter nog niet.
Deze te verwachten stijging kan degeneratie en beperking van de restlevensduur van de
bruggen op de bouwroutes tot gevolg hebben.

Daarnaast is er nog altijd onduidelijkheid over hoe de exacte ontsluitingen voor het verkeer
van Braassemerland komen te lopen en of het noodzakelijk is hiervoor grote aanpassingen
te doen in de infrastructuur.
Hierdoor is het lastig te anticiperen op deze ontwikkeling in het onderhoud en vervanging
van de bestaande bruggen.

Om kapitaalvernietiging te voorkomen worden de bruggen welke in de bouwroutes en op de
mogelijke toekomstige ontsluitingsroutes liggen heel en veilig gehouden. Grotere ingrepen
op deze kunstwerken worden uitgesteld tot er meer duidelijkheid is over de ontsluitingen
van de woningbouwontwikkeling en de gevolgen van het bouwverkeer.

Het is belangrijk de risico’s zoveel mogelijk te beperken. Onverwachte afsluiting van een
brug voor lange periode moet worden voorkomen. De sociale en economische belangen die
hierbij komen kijken zijn erg groot. Ook voor de ontwikkeling van Braassemerland.

Om dit te bewerkstelligen wordt ingezet op een uitgebreid monitoringsplan van de bruggen
op de bouwroutes.

Het is niet de verwachting dat hier alle risico’s mee wordt weggenomen. Het risico dat er op
één of meerdere kunstwerken een aslastbeperking moet worden ingevoerd blijft aanwezig.
In het ergste geval is afsluiting voor vrachtverkeer niet uit te sluiten. Dit heeft grote
potentiële gevolgen voor dit vrachtverkeer en hiermee ook op de ontwikkeling van
Braassemerland. Voor deze monitoring is in de financiële paragraaf €50.000,- per jaar
opgenomen.




 Pagina 17 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>   6. Uitvoeringsparagraaf
In de uitvoeringsparagraaf wordt ingegaan op hoe de onderhoudsplanning tot stand is
gekomen. Ook geeft het inzicht in de verschillende werkzaamheden die nodig zijn om het
kunstwerkbeheer uit te voeren en de kwaliteit van het areaal te borgen.

In hoofdstuk 7 wordt verder ingegaan op de bijhorende financiën.


    6.1 Proces uitvoeringsprogramma.

Onder het uitvoeringsprogramma van het planmatig onderhoud vallen de reconstructies en
het groot onderhoud van de kunstwerken.

Bij het uitvoeren van een reconstructie wordt het volledige kunstwerk vervangen. De
zogenaamde levenscyclus van het kunstwerk begint van voor af aan.
Bij het uitvoeren van groot onderhoud aan het kunstwerk worden verschillende meer
ingrijpende werkzaamheden uitgevoerd, waardoor het kunstwerk de beoogde levensduur
behaald en naar behoren blijft functioneren.

Deze werkzaamheden worden planmatig ingestoken op basis van de inspecties en
afstemming van de ontwerplevensduur.

Ieder kunstwerk wordt gebouwd volgens de specificaties en randvoorwaarden van de
gemeente welke zijn vastgelegd binnen de LIOR (leidraad inrichting openbare ruimte). Eén
van de randvoorwaarden is de ontwerplevensduur van het kunstwerk.
Op basis van het aanlegjaar en deze ontwerplevensduur kan het jaar bepaald worden
wanneer het kunstwerk theoretisch aan vervanging toe is.
Ook kan in grote lijnen worden bepaald wanneer er groot onderhoud noodzakelijk is om de
gewenste kwaliteiten en functies van het kunstwerk te garanderen en de beoogde
levensduur te behalen.

Op basis van kengetallen voor groot onderhoud en vervanging is een totale
levenscyclusplanning met bijhorende kosten opgesteld voor ieder individueel object. Op
basis hiervan zijn de totale beheerkosten van het areaal doorgerekend voor de komende 25
jaar.
Deze doorrekening is de basis voor de op te zetten voorziening voor het kunstwerkbeheer.

Elke vier jaar wordt er een inspectie uitgevoerd van de kunstwerken. Deze inspectie is
visueel, en de afzonderlijke onderdelen van het kunstwerk worden beoordeeld op de
gewenste kwaliteit en functioneren en krijgen een individuele kwaliteitsscore en risicoprofiel
mee. Ook wordt aangegeven welk onderhoudsmaatregelen de afzonderlijke
kunstwerkonderdelen nodig hebben.

Door de gegevens vanuit de onderhoudsinspectie te combineren met de levensduur is al
het noodzakelijk onderhoud geprogrammeerd voor de komende planperiode en de
middellange en lange termijn.
Hierin wordt voor ieder kunstwerk de afweging gemaakt tussen de maatregelen klein
onderhoud, groot onderhoud en vervanging.
Op deze manier worden de middelen zo efficiënt mogelijk ingezet.




 Pagina 18 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Alle kunstwerkinformatie wordt binnen het beheersysteem geborgd, zodat kennis in huis
wordt gehouden en overdraagbaar is.

Onderstaand het stroomschema voor deze werkwijze.

      Stap 1:            Stap 2:             Stap 3:             Stap 4:
      Basis op orde      Basis op orde       Inspecties          Analyse en
      (Beheergegevens)   (Cycli en kosten)                       programmeren




Stap 1: Basis op orde (beheergegevens)
Bij de inhaalslag binnen het kunstwerkbeheer welke vanaf 2019 is ingezet is het gehele
areaal in kaart gebracht. Hierdoor is inzicht en overzicht verkregen.

Stap 2: Basis op orde (cycli en beheerkosten)
Voor stap 2 is van alle kunstwerken bepaald waar deze zich in de levenscyclus bevinden en
zijn de onderhoudsmaatregelen groot onderhoud en vervanging doorgerekend binnen een
termijn van de komende 25 jaar.

Stap 3: Inspecteren en onderzoeken
In oktober 2023 is de areaalinspectie opgeleverd van onze kunstwerken. Deze heeft
gediend voor de evaluatie van het beheerplan 2020-2024 en de uitvoeringparagraaf voor dit
beheerplan.

Stap 4: Analyse en programmeren
Hier wordt bepaald welke onderhoudsmaatregel de beste prijsprestatie levert om de schade
te verhelpen. Ook komen afwijkingen ten opzichte van de geprojecteerde levenscyclus naar
boven. Deze situaties worden geanalyseerd en bijgestuurd waardoor het abstractieniveau
binnen de doorrekening afneemt.



    6.2 Uitvoeringsprogramma planmatig onderhoud

In het uitvoeringsprogramma zijn 6 reconstructieprojecten en 3 groot onderhoud projecten
opgenomen. In hoofdstuk 7 wordt
verder ingegaan op deze projecten.




 Pagina 19 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>    6.3 Onderhoud in relatie tot het MJIP

Dit beheerplan is afgestemd binnen de aanpak van het Meerjarig Investeringsprogramma.
In onderstaand overzicht treft u de werkzaamheden aan de kunstwerken welke integraal
wijkgericht worden opgepakt in samenhang hiermee. De Financiën voor de werkzaamheden
aan de kunstwerken worden via dit kunstwerkbeheerplan gegenereerd.

           Kunstwerknaam                        MJIP-Project                Soort onderhoud

 Duiker X357 Cederplein          Drechtlaan Leimuiden                         Vervanging
 Duiker X720 Leidsevaartlaan     Zonnedauwlaan Leidsevaart Rijnsaterwoude     Vervanging




    6.4 werkzaamheden vanuit de exploitatiebegroting

Regulier onderhoud kunstwerken

Onder het regulier onderhoud van de kunstwerken vallen werkzaamheden om de
kunstwerken in goede staat te houden. Dit zogenaamd klein onderhoud omvatten zowel het
incidenteel onderhoud, zoals bijvoorbeeld het verhelpen van een aanrijdschade, als het
benodigde onderhoud wat naar voren gekomen is vanuit de toestand-inspectie, maar te
kleinschalig is om planmatig te worden opgepakt. Hierbij moet gedacht worden aan het
vervangen van een aantal dekplanken, bijwerken van schilderwerk of kleinschalige
betonreparaties.

In de uitvoeringsparagraaf van dit beheerplan krijgt dit onderhoudt meer aandacht om er
zorg voor te dragen dat bestaande schades niet verergeren tot groot onderhoud. Hiermee
wordt toekomstige kapitaalvernietiging voorkomen.


Reiniging kunstwerken

Reinigen van de kunstwerken valt ook onder regulier onderhoud, maar heeft een direct
raakvlak met de beeldkwaliteit. In het overzicht in de Financiële paragraaf zijn deze kosten
daarom apart inzichtelijk gemaakt. De kunstwerken waarbij dit nodig wordt geacht worden in
een cyclus eens per 2 jaar gereinigd. Indien noodzakelijk geacht kan hiervan worden
afgeweken.

Inspecties en monitoring kunstwerken

Onder de inspecties en monitoring van de kunstwerken vallen werkzaamheden die direct
verband houden met het opstellen van het beheerplan, zoals de toestandsinspectie. Ook
het monitoren van de kunstwerken op de bouwroutes ten behoeve van de bouw van
Braassemerland vallen onder deze kosten. Daarnaast worden er werkzaamheden
uitgevoerd ten behoeve van nadere inspecties van duikers in het beheerareaal
vooruitlopende op het onderhoud.




 Pagina 20 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Bediening van de bruggen (brugwachters)

Binnen de gemeente worden brugwachters ingehuurd voor de bediening van de
beweegbare bruggen. Het inhuren van ervaren vakkundige brugwachters is essentieel om
de bruggen veilig en efficiënt te kunnen openen en sluiten voor scheepvaartverkeer.


Verwijderen scheepswrakken

Het verwijderen van scheepswrakken behoort ook tot een beheertaak binnen het
kunstwerkbeheer. Deze wrakken worden verwijderd en duurzaam verder verwerkt.
Hiermee voorkomen we dat wrakken uiteindelijk zinken en hierdoor meer overlast en
schade veroorzaken.




 Pagina 21 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>   7. Financiële paragraaf

Dit hoofdstuk geeft inzicht in de financiële consequenties van dit beheerplan. Hierin wordt
onderscheid gemaakt tussen de onderhoudssoorten.



    7.1 Kosten regulier onderhoud

Uit de exploitatiebegroting komen alle kosten die geen plan- of projectmatige aanpak
kennen, maar wel belangrijk zijn voor het gebruik, bediening, levensduur, uitstraling of
veiligheid.
In onderstaande tabel treft u het overzicht van de benodigde budgetten per planjaar vanuit
de exploitatiebegroting.



 Exploitatiebegroting
      regulier onderhoud kunstwerken                 2025      2026        2027     2028


 regulier onderhoud kunstwerken              122.000 122.000 122.000 122.000
 regulier onderhoud Sluis                     25.000  25.000  25.000  25.000
 regulier onderhoud beweegbare bruggen        74.250  74.250  74.250  74.250
 reiniging kunstwerken                        20.000  20.000  20.000  20.000
 inspecties en monitoring kunstwerken         50.000  50.000  50.000  50.000
 Bediening bruggen (brugwachters)            150.000 150.000 150.000 150.000
 Verwijderen scheepswrakken                   20.000  20.000  20.000  20.000
                                      Totaal 461.250 461.250 461.250 461.250




   7.2 Kosten uit de voorziening en de vervangingsinvesteringen civiele
       kunstwerken

De vervangingsinvesteringen dienen geactiveerd te worden. Dit betekent dat kunstwerken
die vervangen worden over de te verwachte levensduur worden afgeschreven. Daarmee
wordt bevorderd dat de kosten van de investeringen ten laste komen op het moment dat de
gebruikers van deze infrastructuur er nut van hebben.

Bij vaststelling van dit beheerplan wordt ook een voorziening opgesteld.
Deze voorziening wordt vanuit de exploitatiebegroting door middel van een jaarlijkse
toevoeging op peil gehouden. Op deze manier wordt er gezorgd voor balans en rust op de
begroting en zijn kosten voor toekomstig onderhoud gedekt.
Op basis van de levenscyclus die voor het hele areaal is vastgesteld wordt deze
voorziening verantwoord voor een periode van 25 jaar. Bij ieder opvolgend beheerplan
wordt het verloop van deze voorziening geactualiseerd.

In de onderstaande tabellen treft u het overzicht van de financiële gevolgen van het groot
onderhoud en de vervangingsinvesteringen.
 Pagina 22 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>    Verloop kosten opgave groot onderhoud
                                                                            2025             2026         2027        2028
    Kosten groot onderhoud per jaar                                       € 196.000         € 15.000         €0     € 77.500
    Omschrijving                                  Jaar     Bedrag
    Inspectie gehele areaal                       2028                                                              € 77.500


    Vaste bruggen
    Brug 100, van Klaver Weijdeweg, beton         2026      € 15.000                         € 15.000

    Beweegbare bruggen
    Brug 507, Zuidzijderweg, staal-compensiet     2025      € 99.000           € 99.000

    Diverse Kunstwerken
    Voetgangerstunnel 1055, Watergang, beton      2025      € 97.000           € 97.000



overzicht kapitaallasten vervangingsinvesteringen
                                                                                          2025        2026         2027         2028
Effect op de begroting (inclusief rentelasten)            per 1 januari               €          -   € 4.885      € 5.340      € 5.680
Kapitaallasten (inclusief rentelasten)                                                € 4.885         € 455        € 340        € 744
Investering                                                                          € 90.000        € 11.250     € 10.500     € 23.000
Omschrijving                                     Jaar    Bedrag     afschrijving
Duikers
Duiker x357, Cederplein, kunststof               2027    € 10.500         60
Duiker x720,Leidsevaartlaan, kunststof           2028    € 23.000         60

Diverse Kunstwerken
Stuw X1072, Westmeerlaan, hout                   2026     € 4.950         25
Stuw X1062, Sotaweg, beton                       2026     € 6.300         75
Remmingwerk X374, Raadhuislaan, hout             2025    € 70.000         25
Remmingwerk X373, Raadhuislaan, hout             2025    € 20.000         25




               Pagina 23 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>    In onderstaande tabellen treft u het overzicht van het verloop van de voorziening groot
    onderhoud en de investeringen voor vervangingen voor de planjaren van dit beheerplan.




     Verloop voorziening Groot onderhoud kunstwerken
                                                 2025      2026      2027        2028
     stand per 1 jan                                  0  34.000     249.000     479.000
     storting                                   245.419 245.419     245.419     245.419
     onttrekking t.b.v groot onderhoud         -196.000 -15.000           0     -77.500
     eindstand                                   49.419 279.829     525.257     693.176




Overzicht Investeringen kunstwerken
                                            2025        2026      2027        2028        2029
Investering reconstructies                  90.000      11.250    10.500      23.000    760.000
Kapitaallasten reconstructies                4.885         455       340         744     22.661
Effect op de begroting                           0       4.885     5.340       5.680      6.424




     Pagina 24 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>   7.3 Verloop voorziening en vervangingsinvesteringen lange termijn

Het verloop van de voorziening groot onderhoud en de vervangingsinvesteringen voor de
lange termijn is opgenomen in bijlage 2 van het beheerplan.

Hierin is op basis van het geprojecteerde onderhoud binnen de levenscyclus een prognose
van het verloop van de voorziening groot onderhoud en de vervangingsinvesteringen over
een periode van 25 jaar weergegeven.

Binnen het overzicht van dit verloop zijn de kosten gebaseerd op het prijspeil 2024 en niet
geïndexeerd. De rentelasten voor de investeringen zijn opgenomen en bedragen 2,5%.
Bij vaststelling van het jaarlijks te storten bedrag is het uitgangspunt om een positief saldo
op de balans te behouden.

De kosten in de voorziening van het groot onderhoud kennen een grillig verloop, waarbij het
zwaartepunt op de middellange termijn ligt. Hierdoor moet er bij het opzetten van de
voorziening relatief snel kapitaal opgebouwd worden om de kosten te dekken.
Hiervoor wordt er jaarlijks een storting verlangd van €245.419,- tot 2032. Vervolgens kan
het bedrag op de lange termijn naar beneden worden bijgesteld.


Het zwaartepunt van de financiën in het overzicht investeringen voor vervanging van
kunstwerken ligt meer in de lange termijn, zoals inzichtelijk is in Bijlage 2

Bij de opvolgende beheerplannen wordt het verloop van de levenscyclus en de voorziening
groot onderhoud en de investeringen voor vervanging opnieuw beken en geactualiseerd.




 Pagina 25 van 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>