<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>              Structuurvisie



KLAVERTJE 4
GEBIED
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                            STRUCTUURVISIE
                                                                           KLAVERTJE 4-GEBIED
Opdrachtnemer                                                                   Begeleiding
Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo                                                Werkgroep Intergemeentelijke Structuurvisie:
Innovatoren 9A, Venlo                                                           Greetje Lep                    Horst aan de Maas
info@dcgv.nl | www.dcgv.nl                                                      Luc van Doesum                 Peel en Maas
                                                                                Pieterjan van der Hulst        Venlo
Contactpersonen
                                                                                Jeroen van de Ven              Venlo
Arie Schippers                      Manager gebiedsontwikkeling
                                                                                Milène Bekkers                 Venlo
Judith van Wijk                     Projectleider gebiedsontwikkeling
                                                                                Armando Snijders               Venlo
Niels van Geenhuizen                Projectleider milieu en duurzaamheid
                                                                                Antoine Dohmen                 Provincie Limburg
Redactie en samenstelling                                                       Martijn Valk                   Provincie Limburg
Ted Bokelman en                                                                 Petra Winkels                  Provincie Limburg
                                    Structuurvisie
Yoeri Schenau
Chris Brunner                       PlanMER                                     Datum
                                                                                21 maart 2012




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                              21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Voorwoord
Greenport Venlo is nu al het grootste en meest gevarieerde land-      concepten dragen hieraan bij. Ondernemers worden ontzorgd en
en tuinbouwgebied van Europa. Naast de belangrijke Limburgse          kosten bespaard, door bijvoorbeeld parkmanagement, een ener-
topsectoren chemie en gezondheid is de ontwikkeling van dit ge-       giebedrijf en het verwaarden van reststromen. De uitzonderlijke
bied cruciaal voor de ontwikkeling van Zuidoost-Nederland. Voor       marktpositie van Greenport Venlo wordt zo verder ontwikkeld. De
Greenport Venlo zijn de belangrijkste sectoren Agro & Food en         Floriade 2012 zal daarbij optimaal worden benut als aanjager.
Trade & Logistics. Duurzaamheid en innovatie zijn er onlosmakelijk
mee verbonden. Het geografische hart van Greenport Venlo wordt        De ruimtelijke en organisatorische kaders van de gebiedsontwikke-
gevormd door het Klavertje 4-gebied, waar we actief ruimte ont-       ling hebben wij in 2009 – gezamenlijk als gemeenten met de Pro-
wikkelen voor bedrijvigheid. De komende dertig jaar zetten we in      vincie Limburg – vormgegeven in het Masterplan en Strategisch Bu-
op grootschalige gebiedsontwikkeling, waarin economische ont-         sinessplan Klavertje 4 / Greenport Venlo. Deze vormen het be-
wikkelingen hand in hand zullen gaan met investeringen in land-       stuursakkoord tussen de grondgebied-gemeenten en de provincie.
schap en natuur. De intergemeentelijke structuurvisie, die nu voor-   Nu is het moment aangebroken om de uitwerking van dit bestuurs-
ligt, is een toonbeeld van samenwerking tussen overheden. Samen-      akkoord vast te stellen in de vorm van een planologisch instrument:
werking die nodig is om de forse ambities te realiseren. Het vormt    deze structuurvisie. Het betreft een intergemeentelijke structuurvi-
een goede voedingsbodem om ondernemerschap in Greenport               sie die in nauwe samenwerking tussen de provincie, het ontwikkel-
Venlo te bevorderen. Met de gebiedsontwikkeling investeren we         bedrijf Greenport Venlo en de gemeenten Horst aan de Maas, Peel
niet alleen in de economische ontwikkeling van de regio, maar ook     en Maas en Venlo tot stand is gekomen. In de structuurvisie is de
in maatschappelijk rendement. De ontwikkeling zal leiden tot extra    ruimtelijke ontwikkeling verder uitgewerkt en wordt deze geborgd.
werkgelegenheid en tot een hoogwaardige woon- en werkomge-            Tegelijkertijd biedt de structuurvisie voldoende flexibiliteit om in te
ving.                                                                 kunnen spelen op toekomstige economische ontwikkelingen. Met
                                                                      het vaststellen kunnen we letterlijk verder bouwen aan Greenport
De huidige economische situatie maakt het een uitdaging om een        Venlo. Met recht een gezonde voedingsbodem voor innovatie!
goed beeld van de toekomst te krijgen. Wij geloven dat in het Kla-
vertje 4-gebied de randvoorwaarden aanwezig zijn voor een gun-
stig en interessant vestigingsklimaat voor binnenlandse en buiten-
landse ondernemers. De strategische ligging, de aanwezige cluste-     De Colleges van Burgemeester en Wethouders van
ring van agro- en foodbedrijven en het aanbieden van integrale        Horst aan de Maas, Peel en Maas en Venlo



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Inhoud
Begrippen                                                9   2.   Vertrekpunt                                                 33
                                                                  2.1. Greenport Venlo: waarom? en waarom hier?               33
Samenvatting                                            13        2.2. Agro-complex: belang en kansen                         34
   S1 Waarom deze structuurvisie en planMER?            13        2.3. Perspectief bedrijfssectoren                           36
   S2 Uitgangspunten structuurvisie en planMER          16        2.4. Het belang van ontwikkeling…                           41
   S3 Kenmerken en werkwijze                            16
   S4 Ruimtelijke strategie en voorkeursalternatief     17   3.   Visie                                                       43
   S5 Uitvoering van de structuurvisie                  22        3.1.    Missie                                              43
   S6 Beoordeling ontwerpstructuurvisie (VKA)           22        3.2.    Innovatie door verbinden                            43
   S7 GezondheidsEffectScreening (GES)                  23        3.3.    Quality of life                                     44
   S8 Evaluatie, vervolgprocedures en monitoring        23        3.4.    Ontwikkeling Klavertje 4-gebied                     44

1.   Inleiding                                          25   4.   Strategie op hoofdlijnen                                    47
     1.1. Aanleiding structuurvisie                     25        4.1. Van C2C-ambities naar ruimtelijke strategie            47
     1.2. Ligging en kenmerken gebied                   25        4.2. Het ontwikkelen van een werklandschap                  51
     1.3. Vertaling van economische doelstelling naar             4.3. De relatie tussen werklandschap en omgeving            55
            duurzaam ruimtelijk perspectief             27        4.4. Ontwerp van klavers                                    58
     1.4. Voortbouwen op eerdere plannen en beleid      27        4.5. Programma                                              60
     1.5. Opgave structuurvisie                         29
     1.6. Proces en procedure                           30
     1.7. Leeswijzer                                    30




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                    21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>5.   Uitwerking per thema                                65    7.   Uitwerking buitengebied                                    103
     5.1. Natuur & landschap                             65         7.1. Ontwikkelperspectief buitengebied K4                  103
     5.2. Waterhuishouding                               68         7.2. Beekdallandschap - westelijke staander (K4 en V8)     113
     5.3. Archeologie                                    69         7.3. Mozaïeklandschap - oostelijke staander
     5.4. Mobiliteit                                     71               (K1, K3a, K3b, V1, V2 en S2)                         115
     5.5. Intensieve veehouderij                         77         7.4. Sport 1 (S1)                                          120
     5.6. Woon- en leefmilieu                            80         7.5. Verwevingzones (V3)                                   121
     5.7. Energie en grondstoffen                        81         7.6. Lovendaal                                             123
     5.8. Verblijfsfuncties                              83         7.7. Sevenumseweg/Grubbenvorsterweg                        125
                                                                    7.8. Rozendaal                                             126
6.   Uitwerking werklandschap                             85        7.9. Agrarisch landschap                                   126
     6.1. Bestaande werklandschappen                      85        7.10. Breebronne                                           127
     6.2. De klavers 1 t/m 8                              85
     6.3. Venlo GreenPark                                 90   8.   Uitvoering                                                 129
     6.4. Agribusiness - klaver 11                        93        8.1. Organisatie                                           129
     6.5. Glastuinbouwgebieden Californië en klaver 12    95        8.2. Kernactiviteiten                                      130
     6.6. Glastuinbouwgebieden klavers 9, 10 en 13        99        8.3. Instrumenten                                          132
     6.7. LOG Krabbenborg                                101        8.4. Uitvoerbaarheid                                       135

                                                               Bijlage 1   Doelen en uitgangspunten uitvoeringsinstrumenten    141

                                                               Bijlage 2   Status en fasering deelontwikkelingen               149




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                      21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Begrippen
Agribusiness                                                            Cradle2Cradle (C2C)
Agrarische bedrijfsmatige activiteiten die een ondersteunende,          Economische filosofie waarin duurzaam (door)ontwikkelen, realise-
toeleverende of verwerkende functie hebben voor de primaire pro-        ren, beheren en transformeren uitgangspunt is. C2C gaat uit van het
ductie. Bijvoorbeeld bedrijven die zich bezighouden met zaadvere-       creëren van continue kringlopen (biologisch, technologisch), waar-
deling en teelttechnieken, industriële bedrijven in de machinebouw      bij geen verlies optreedt. Het doel is waardetoevoeging: niet recy-
en composteringsbedrijven. Het betreft deels bedrijven die zich wat     clen maar upcyclen.
betreft doelgroep, omvang en prijsstelling niet kunnen vestigen op
de reguliere bedrijventerreinen en niet passen in het buitengebied.     Fresh, food & flowers
                                                                        'Fresh, food & flowers' omvat het bedrijfsmatig toevoegen van
Agro-gerelateerde bedrijven/dienstverlening                             waarde aan producten uit de primaire sector: verzamelen, bewer-
Bedrijven of instellingen gericht op het verlenen van diensten aan      king, verwerking, handel en distributie. Te denken valt aan snijden,
agrarische bedrijven – al dan niet grondgebonden – en bedrijven in      mengen (met andere versproducten), verpakken (bijvoorbeeld in
de sectoren agribusiness, fresh, food & flowers en (agro-)logistiek.    magnetronverpakking) en het bewerken van graan, vlees en vruch-
                                                                        tenconcentraten tot eindproducten.
(Agro-)logistiek
Vervoer, overslag en opslag van en waardetoevoeging aan agrari-         Glastuinbouw
sche- en andere producten. Het gaat om het faciliteren van het          Het telen van groenten, fruit, snijbloemen, pot- en perkplanten en
proces, waarbij 'de juiste dingen, op de juiste tijd, op de juiste      bloembollen onder glas. Containerteelt valt hier niet onder.
plaats, in de juiste hoeveelheden, in de juiste mix en tegen optimale
kosten' worden geleverd.                                                Greenport Venlo (gebiedsconcept)
                                                                        Duurzaam en innovatief economisch netwerk en concept. Het bie-
Bestaand werklandschap                                                  den van een economisch perspectief voor bedrijven – door waarde-
Bestaande bedrijventerreinen en glastuinbouw, die fysiek aanwezig       creatie – en het behalen van een maatschappelijk rendement staat
zijn en/of juridisch-planologisch zijn vastgelegd op het moment van     centraal in het concept. Hier wordt invulling aan gegeven door het
vaststelling van deze structuurvisie.                                   ontwikkelen van werklandschappen, vastgoed, gebiedsbrede voor-




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                               21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>10     Begrippen




zieningen en een robuuste groenstructuur. Daarnaast is het streven    zelfvoorzienend werklandschap (energie en water), het efficiënt
gericht op optimale kennisontwikkeling, innovatie en gezamenlijk      afwikkelen van verkeer en het creëren van een aantrekkelijke werk-
(economisch) voordeel door samenwerking tussen bedrijven.             omgeving.

Hoogwaardige productiebedrijven                                       Klavertje 4-gebied
Bedrijven/instellingen die een hoge toegevoegde waarde creëren,       Geografisch gebied als hart van Greenport Venlo, gelegen op het
zoals agribusiness, kennisintensieve bedrijvigheid en fresh, food &   grondgebied van de gemeenten Horst aan de Maas, Peel en Maas
flowers.                                                              en Venlo, nabij knooppunt Zaarderheiken.

Inpassingszone                                                        Living machine
Gebied rondom de werklandschappen waarin ruimte wordt gebo-           Groenzones waarin het vervuilde water (uit toiletten, productiewa-
den voor maatregelen om het werklandschap op een vanzelfspre-         ter, e.d.) uit de omliggende gebouwen op natuurlijke wijze wordt
kende manier onderdeel uit te laten maken van het omliggende          gezuiverd voordat het in de bodem infiltreert. Allerlei zuiverende
landschap. Landschappelijke inpassingszones hebben daarnaast een      plantentypes, afhankelijk van het type vervuiling, worden hiervoor
waterbergende, -infiltrerende en ecologische functie.                 gebruikt.

Intensieve veehouderij                                                Manchetten
Het bedrijfsmatig houden van dieren zonder dat het bedrijf hoeft te   Manchetten zijn opgeworpen grondlichamen rondom de klavers
beschikken over grond bestemd voor de voerproductie van deze          (vooral 1 t/m 8). Zij zorgen voor afscherming (visueel en geluid) van
dieren. De dieren worden in stallen of hokken gehouden. Waar in       bedrijvigheid vanuit het landschap en maken het mogelijk dat het
deze structuurvisie wordt gesproken over intensieve veehouderij,      landschap diep binnendringt in het werklandschap. Naast de af-
wordt gedoeld op het bedrijfsmatig houden van dieren. Melkvee-        schermende functie kunnen de manchetten worden gebruikt voor
houderijen worden niet als intensieve veehouderij beschouwd.          andere doeleinden, bijvoorbeeld voor vollegrond- en boomteelt.

Klaver                                                                Niet-grondgebonden agrarische bedrijven
Configuratie waarin een groot deel van de werklandschappen            Een agrarisch bedrijf waarbij voor de bedrijfsvoering hoofdzakelijk
wordt ontwikkeld. Klavers bestaan uit minimaal drie en maximaal       geen gebruik wordt gemaakt van open grond, zoals intensieve vee-
vier klaverbladen en lenen zich goed voor grote (logistieke) be-      houderijen, kwekerijen, glastuinbouwbedrijven en containerteelt.
drijfscomplexen. Het ontwerp in klavers draagt maximaal bij een



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                              21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                                                          Begrippen           11




Nieuw werklandschap                                                        Werklandschap
Werklandschappen die worden ontwikkeld onder de beleidswer-                Aanduiding voor een gebied waar landschap en bedrijvigheid in el-
king van deze structuurvisie.                                              kaar overgaan. Het is een landschap waarin wordt gewerkt, maar
                                                                           waarin ook wordt gerecreëerd. Het werklandschap heeft een
Ontwikkelbedrijf                                                           maximaal positief effect op milieueffectiviteit en leefbaarheid, door
Om de opgave uit het Masterplan en Strategisch Businessplan – en           het combineren van groene en blauwe functies en de scheiding van
daarmee deze structuurvisie – voortvarend uit te kunnen voeren             verschillende verkeersstromen.
hebben de drie grondgemeenten1) en de provincie de Werkland-
schapontwikkelingsmaatschappij Klavertje 4 (ook wel Development            Werklandschap in het Klavertje 4-gebied
Company Greenport Venlo genoemd) opgericht. Het ontwikkelbe-               Werklandschap geïnspireerd door de C2C-filosofie met de focus op
drijf hanteert één overkoepelende business case voor het gehele            bedrijvigheid in de vorm van agribusiness, glastuinbouw,
Klavertje 4-gebied, waardoor verevening tussen kosten en baten             (agro)logistiek, bijpassende (aan agro-gerelateerde) industrie en
gebiedsbreed mogelijk is.                                                  dienstverlening en onderzoeks- en onderwijsinstellingen.

Verwevingszone
Gebied waarin een grote verscheidenheid aan functies voorkomt
(wonen, agrarische bedrijven, groen, (verblijfs)recreatie, bedrijven-
aan-huis, etc.). Het gebied fungeert als broedplaats voor kleinscha-
lige economische activiteiten en zorgt voor een 'natuurlijke' over-
gang van werklandschap naar landschap.

Vollegrondteelt
Alle vormen van granen, groenten, fruit, bloemen en bomen die op
open grond worden geteeld.




1) Huidige gemeenten Horst aan de Maas, Peel en Maas en Venlo (voormali-
   ge gemeenten Horst, Sevenum, Maasbree en Venlo).



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                   21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Samenvatting
S1 Waarom deze structuurvisie en planMER?                              male kennisontwikkeling, innovatie en gezamenlijk (economisch)
                                                                       voordeel door samenwerking tussen bedrijven.
Ruimtelijk-economische structuurversterking
Mede door de strategische ligging tussen Randstad en Ruhrgebied
                                                                       Gebiedsontwikkeling
en de aanwezigheid van een vrijwel volledige agrarische productie-
                                                                       Om structuurversterking een plek te geven is het Klavertje 4-gebied
kolom heeft de regio Venlo zich ontwikkeld tot één van de vijf Ne-
                                                                       aangewezen als ontwikkelingsgebied voor de totale agrarische
derlandse Greenports. Om de kansen voor een verdere economi-
                                                                       productiekolom. Hier worden werklandschappen (bedrijventerrei-
sche ontwikkeling optimaal te benutten en verbetering van het
                                                                       nen/glastuinbouw), vastgoed, gebiedsbrede voorzieningen en een
landschap (tegengaan versnippering) te bereiken, willen de ge-
                                                                       hoogwaardig landschap gerealiseerd. De bestaande en toe te voe-
meenten Horst aan de Maas, Peel en Maas en Venlo en de provincie
                                                                       gen bedrijvigheid focust zich op agribusiness, glastuinbouw,
Limburg in het Klavertje 4-gebied (zie figuur S1) een duurzaam
                                                                       (agro)logistiek en hieraan gerelateerde bedrijvigheid en onder-
werklandschap ontwikkelen. De gemeenten en de provincie zetten
                                                                       zoeks- en onderwijsinstellingen.
hierbij in op een sprong van 14.000 naar circa 27.000 voltijd banen
(direct en indirect) en een totale toename van het bruto regionaal
product in deze sector van circa € 800 miljoen tot € 1 miljard.        Structuurvisie en planMER
                                                                       Om planologisch sturing te geven aan de ontwikkeling van het Kla-
                                                                       vertje 4-gebied willen de gemeenten (en provincie) een interge-
Missie
                                                                       meentelijke structuurvisie vaststellen. Hiermee wordt de beleids-
Duurzaamheid – geïnspireerd door de Cradle2Cadle-principes
                                                                       matige basis gelegd voor uitwerking van (delen van) het Klavertje
(C2C) – vormt de leidraad voor de beoogde structuurversterking.
                                                                       4-gebied in bijvoorbeeld bestemmingsplannen.
Aan de structuurversterking wordt invulling gegeven door het eco-
                                                                       Gekoppeld aan de structuurvisie is een milieueffectrapport (plan-
nomisch netwerk te versterken; innovatie is één van de sleutelbe-
                                                                       MER) opgesteld. Doel van het planMER is overwegingen van milieu
grippen. Waardecreatie is het uitgangspunt. Enerzijds door te stre-
                                                                       en duurzaamheid volwaardig te betrekken bij het opstellen van de
ven naar (ruimtelijke) kwaliteit, anderzijds door het bieden van een
                                                                       structuurvisie en de daaropvolgende plannen en projecten.
economisch perspectief voor bedrijven en het behalen van maat-
schappelijk rendement. Het streven is bovendien gericht op opti-




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                              21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                                                Samenvatting          15




Het totale pakket aan rapportages bestaat uit:                       kelingen in de structuurvisie en de planMER als vaststaand worden
1. de structuurvisie waarin het beleid voor het gebied is vastge-    beschouwd ('autonome ontwikkeling').
   legd;
2. de structuurvisiekaart;                                           Procedure structuurvisie en planMER
3. het Hoofdrapport planMER waarin de hoofdpunten uit het mili-      Voorafgaand aan het opstellen van de structuurvisie en planMER is
   euonderzoek zijn opgenomen;                                       een Notitie reikwijdte en detailniveau (NRD) opgesteld en ter inza-
4. het Onderzoeksrapport planMER met daarin een beschrijving         ge gelegd. Met de binnengekomen zienswijzen en adviezen is in het
   van de uitgevoerde onderzoeken per milieuthema;                   totstandkomingsproces van de structuurvisie en planMER waar mo-
5. de Passende beoordeling, waarin de mogelijke gevolgen voor        gelijk rekening gehouden.
   Natura2000-gebieden in de omgeving in beeld zijn gebracht;        Structuurvisie en planMER zijn tot stand gekomen in een nauwe sa-
6. de GezondheidsEffectScreening (GES), waarin de effecten van
                                                                     menwerking tussen het ontwikkelbedrijf, de drie gemeenten en de
   de gebiedsontwikkeling voor de volksgezondheid in beeld zijn
                                                                     provincie. Daarnaast zijn klankbordgroepen ingesteld van relevante
   gebracht;
                                                                     stakeholders die tijdens het werkproces zijn geïnformeerd en ge-
7. de Reactienota zienswijzen ontwerpstructuurvisie Klavertje 4-
   gebied;                                                           raadpleegd.
8. de notitie 'Advisering Commissie MER', met daarin opgenomen       De ontwerpstructuurvisie heeft samen met de planMER en de on-
   de adviezen van de commissie, de beantwoording, de aanvul-        derbouwende rapportages gedurende zes weken terinzage gele-
   ling van de passende beoordeling en een toelichting op onder-     gen. Eenieder heeft in deze periode de mogelijkheid gehad ziens-
   delen van het planMER.                                            wijzen in te dienen. Daarnaast is de Commissie voor de m.e.r. in de-
                                                                     zelfde periode om advies gevraagd. De zienswijzen en het advies
Genomen besluiten en doorlopen procedures                            zijn inhoudelijk afgewogen en hebben op een beperkt aantal on-
Structuurvisie en planMER bouwen voort op diverse reeds genomen      derdelen geleid tot aanpassing van de structuurvisie. De adviezen
besluiten en doorlopen mer-procedures. De belangrijkste daarvan      van de Commissie voor de m.e.r. zijn opgenomen en beantwoord in
zijn het door de gemeenten en de provincie in 2009 vastgestelde      de notitie 'Advisering Commissie MER'. Naar aanleiding van de ad-
Masterplan en Strategisch Businessplan en de door de provincie       viezen zijn daarin ook een aanvulling op de Passende beoordeling
vastgestelde POL-aanvulling Klavertje 4. Min of meer parallel aan    en een nadere toelichting op onderdelen van het planMER opge-
de procedure van deze structuurvisie loopt ook de bestemmings-       nomen.
planprocedure (met projectMER) voor Trade Port Noord. Figuur S1
geeft een beeld van de huidige situatie en laat zien welke ontwik-




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                            21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>16     Samenvatting




S2 Uitgangspunten structuurvisie en planMER                                      S3 Kenmerken en werkwijze
Ambities voor ruimtelijke kwaliteit en duurzaamheid                              Karakter en detailniveau
Duurzaamheid vormt de ‘rode draad’ binnen de planontwikkeling                    In de structuurvisie is dit ruimtelijke concept nader uitgewerkt. Het
voor het Klavertje 4-gebied, waarbij Cradle2Cradle (C2C) als inspi-              karakter van structuurvisie en planMER is afgestemd op de specifie-
ratiebron wordt gehanteerd. C2C gaat uit van het sluiten van de 'bi-             ke kenmerken van de gewenste gebiedsontwikkeling. Het plan is
ologische' en 'technologische' kringlopen. Om deze ambities ten                  concreet en gedetailleerd waar het kan (vooral voor de ontwikke-
behoeve van een ruimtelijk ontwerp tastbaar te maken, zijn deze al               lingen voor de eerstkomende 10 jaar) en meer verkennend en met
in het Masterplan vertaald in uitgangspunten en bouwstenen voor                  een bandbreedte waar nog flexibiliteit nodig is of onzekerheden
beleid, zie pagina 16.                                                           bestaan (vooral voor de ontwikkelingen op de langere termijn).
                                                                                 Daar waar de structuurvisie de beoogde ontwikkelingen gedetail-
Ruimtelijk concept en projecten                                                  leerd vast kan leggen is dat gebeurd en heeft het planMER de bij-
Deze uitgangspunten en bouwstenen hebben in het Masterplan                       behorende milieueffecten in een daarop afgestemde mate van ge-
vervolgens geleid tot een ruimtelijk concept en tot projecten die                detailleerdheid in beeld gebracht.
ten grondslag hebben gelegen aan de POL-aanvulling. Het concept                  Omdat de hoofdlijnen van de ruimtelijke inrichting al in eerdere
bestaat in hoofdzaak uit een ruimtelijke lay-out op gebiedsniveau                besluiten (mede op basis van mer-procedures) zijn vastgelegd kent
(positionering van functies) en de wijze waarop clusters voor bedrij-            het planMER slechts één integraal alternatief. Deze is gebaseerd op
vigheid worden vormgegeven (deelgebiedniveau: klavers).                          het ruimtelijke concept uit het Masterplan dat ten grondslag ligt
                                                                                 aan de POL-aanvulling. Dit alternatief is gedurende het totstand-
 Uitgangspunten                     Bouwstenen                                   komingproces geëvolueerd tot de huidige structuurvisie.
 - ruimtelijk casco leidend         - ecologisch samenhangend netwerk
 - verbinden en vergroten           - kwaliteitsverbetering landschap            Werkwijze
   habitats                         - ruimtelijk concept Klavertje 4: optimale   Om in deze context milieu-informatie optimaal te benutten voor de
 - maximaal zelfvoorzienend           positionering van functies                 afweging en keuzes in de structuurvisie, is de volgende aanpak ge-
 - minimaliseren verkeers-          - inrichting deelgebieden volgens het kla-   volgd, zie ook het schema op de volgende pagina:
   bewegingen                         verconcept                                 1. Het ruimtelijk concept van Masterplan en POL-aanvulling is in
 - sense of place                   - duurzaam mobiliteitssysteem                   een eerste concept van de structuurvisie uitgewerkt en gecon-
 - flexibel uitgeefbaar ge-         - duurzaam watersysteem                         cretiseerd naar een ruimtelijke strategie om de gestelde ruimte-
   bied                             - duurzaamheidscriteria bedrijfsvestiging       lijke en duurzame ambities te verwezenlijken.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                         21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                                                       Samenvatting           17




Werkwijze structuurvisie en planMER
          Voortraject                           Milieuverkenning planMER                                   Conclusies planMER

          Masterplan                Concept structuurvisie                                         Ontwerp-
                                                                                                 structuurvisie
       POL-aanvulling


        PlanMER POL-                Basisaslternatief 2022           Verkenning                 Voorkeursalter-              Milieueffecten
          aanvulling                                              milieueffecten en -           natief 2022 en                    VKA
                                       Basisaslternatief             maatregelen                  2030/2040
                                         2030/2040


2. Hiervan zijn de milieueffecten – verdeeld over twee tijdshori-           S4 Ruimtelijke strategie en voorkeursalternatief
   zons (2022 en 2030/2040) – globaal verkend en is nagegaan
                                                                            Na afweging van de resultaten van de milieuverkenning is gekozen
   welke aanpassingen en welke aanvullende maatregelen kunnen
                                                                            voor een ruimtelijk concept dat op een aantal punten is aangepast.
   worden getroffen om het milieuresultaat te optimaliseren.
3. Op grond van de resultaten is afgewogen op welke onderdelen              Om tot een zo duurzaam mogelijk resultaat te komen is daaraan
   aanpassing van de oorspronkelijke uitgangspunten en de ruimte-           een groot aantal aanvullende maatregelen toegevoegd. Het resul-
   lijke strategie wenselijk is. In de planMER hebben deze aanpas-          taat is de ruimtelijke strategie en VKA zoals weergegeven in de
   singen geleid tot het ‘voorkeursalternatief’ (VKA). Van dit VKA          structuurvisiekaart (zie figuur S2).
   zijn de milieueffecten nader onderzocht en vergeleken met zo-            Om de ruimtelijk-economische structuurversterking mogelijk te
   wel de huidige situatie als de referentiesituatie (inclusief auto-       maken zet het Masterplan – in de periode tot 2040 – in op trans-
   nome ontwikkelingen, zie figuur S1). Uit dit onderzoek zijn op           formatie van circa 2.000 ha bestaand agrarisch gebied naar nieuw
   onderdelen nog aandachtspunten (extra maatregelen) naar vo-              te ontwikkelen werklandschappen, infrastructuur en natuur en
   ren gekomen om in vervolgprocedures nog beter rekening te                landschap (zie tabel S1). In de periode tot 2022 (de looptijd van de
   kunnen houden.                                                           structuurvisie) wordt circa 1.800 ha gerealiseerd, waarvan 1.150 ha
4. De maatregelen van het VKA zijn in de structuurvisie vertaald            voor werklandschap, 40 ha voor infrastructuur en 630 ha voor na-
   naar beleid.                                                             tuur en landschap.



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                   21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                                                           Samenvatting          19




Tabel S1 Ontwikkelingen naar functie tot 2040                                   - Aansluitend aan het dynamische hart van het Klavertje 4-gebied is
                     bestaand       auto-      nieuw      totaal     totaal       ruimte voor vestiging van hoogwaardige productiebedrijven
                                    noom                  netto      bruto        (waaronder agribusiness) en onderzoeks- en onderwijsinstellin-
werklandschap                                                                     gen. Het Floriade terrein wordt doorontwikkeld tot Venlo Green-
     netto              580 ha       485 ha      450 ha   1.515 ha
                                                                                  Park als centrum voor innovatie en het ontwikkelen en delen van
     bruto              775 ha       670 ha      610 ha          -   2.055 ha
                                                                                  kennis binnen Greenport Venlo. Klaver 11 en een deel van 10 bie-
hoofdinfra              300 ha        40 ha        5 ha          -     345 ha
                                                                                  den ruimte voor agribusinessbedrijven die een ondersteunende,
natuur                1.175 ha            -      630 ha          -   1.805 ha
agrarisch             3.150 ha      -710 ha   -1.245 ha          -   1.195 ha
                                                                                  toeleverende en verwerkende functie hebben voor de primaire
                                                                                  agrarische productie.
Werklandschappen                                                                - De primaire agrarische productie vindt plaats in de periferie van
De werklandschappen worden geconcentreerd en aansluitend aan                      de werklandschappen, aansluitend op het omliggende landschap.
                                                                                  De bestaande projectvestigingsgebieden voor glastuinbouw (Ca-
bestaande bedrijventerreinen en glastuinbouwgebieden ontwik-
                                                                                  lifornië en Siberië) worden uitgebreid (klavers 12 en 13). Door de
keld. Op deze manier worden rijafstanden tussen werklandschap-
                                                                                  ligging van Californië kan bovendien optimaal gebruik worden
pen beperkt, versnippering van het landschap voorkomen en zijn
                                                                                  gemaakt van grondwaterstromen (hemelwater van Trade Port
energetische koppelingen mogelijk tussen deelgebieden (klavers                    Noord gebruiken in Californië).
genoemd). Op hoofdlijnen bestaan de werklandschappen uit de                       Naast glastuinbouw wordt ruimte geboden aan nieuwvestiging
volgende componenten:                                                             van intensieve veehouderij – eventueel in combinatie met een
- In het hart van het Klavertje 4-gebied zijn de klavers (1 t/m 8) met            biovergistingsinstallatie voor duurzame energieopwekking – in
  de meest dynamische functies geprojecteerd ((agro)logistiek en                  LOG Krabbenborg. Het overige landschap zal naast de geplande
  bedrijven in fresh, food & flowers). Door de ligging aan de Green-              natuur- en landschapsontwikkeling ruimte blijven bieden aan de
  portring zijn deze werklandschappen goed met elkaar, met de                     agrarische bedrijvigheid.
  snelwegen en andere mobiliteitsdragers verbonden. Bijzonder is
  de ontwikkeling van Trade Port Noord (klaver 1 t/m 4 en 6 op het              Mobiliteit
  grondgebied van de gemeente Venlo) in de periode tot 2022. Dit                Geconcentreerde ontwikkeling van de werklandschappen maakt
  gebied wordt als autonome ontwikkeling beschouwd in de struc-                 een efficiënte verkeersstructuur mogelijk, gericht op het bundelen
  tuurvisie en planMER, aangezien hiervoor al een bestemmings-                  van verkeersstromen. De Greenportring speelt hierin een centrale
  plan met projectMER in voorbereiding is (zie figuur S1). De ont-              rol. De ring verbindt de klavers met elkaar, met de snelwegen en
  wikkeling van de overige hier bedoelde klavers staat gepland in               met de verschillende modaliteiten in en in de directe nabijheid van
  de periode na 2022.



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                       21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                                                    Samenvatting          21




het Klavertje 4-gebied (weg, rail, water en lucht). Ter afronding van   Om tegenwicht te bieden aan de grootschalige verstedelijking is
de Greenportring wordt de Greenportlane aangelegd (aanleg ge-           het noodzakelijk het groene casco een stevige impuls te geven. Dit
start in 2011). Om in te kunnen spelen op eventuele knelpunten in       niet alleen voor het verlies van aanwezige kwaliteiten, flora en fau-
de verkeersafwikkeling na 2022 wordt ruimte gereserveerd voor           na, maar ook als recreatief gebied voor bewoners van het Klavertje
nieuwe infrastructuur. Concreet gaat het om optimalisatie van de        4-gebied en omliggende kernen. Grotendeels vooruitlopend op
ontsluiting van klaver 11, 12 en Californië en de aansluiting van de    ontwikkeling van de werklandschappen wordt daarom een robuuste
Greenportring op de A67. Ter bevordering van het fietsgebruik           groene structuur ontwikkeld (RGS). Deze bestaat uit twee staanders
wordt de Greenportbikeway aangelegd: een snelle fietsverbinding         en twee sporten die de staanders met elkaar verbinden. Om te ko-
van het gebied met de stations Venlo, Blerick en Horst-Sevenum.         men tot een robuust en goed functionerend groen raamwerk wordt
Naast de focus op fysieke infra wordt ingezet op het stimuleren van     ten minste 400 ha aan nieuwe natuur en nieuw landschap gereali-
duurzame vormen van vervoer, zoals de fiets, collectief vervoer en      seerd. Voor een perfect functionerend raamwerk voorziet de struc-
elektrische vervoersconcepten. Het te voeren park- en mobiliteits-      tuurvisie in nog eens 230 ha.
management zal een grote rol spelen in het bevorderen van duur-
zame vormen van vervoer.                                                Ontwerp in klavers
                                                                        Het ontwerp van de werklandschappen in klavers geeft invulling
Robuuste groenstructuur en buitengebied                                 aan de duurzame ambities. Deze configuratie leent zich goed voor
Een groot deel van het huidige landschap wordt getransformeerd          de grote bedrijfscomplexen die de logistieke sector met zich mee-
naar werklandschap of infrastructuur, geïnspireerd door de C2C-         brengt (hallen ter grootte van meerdere hectares). Het ontwerp in
principes. Het creëren van een aantrekkelijke omgeving (groen én        klavers maakt het – door de grootte van de klaverbladen – boven-
stedelijk) om in te werken en te recreëren staat hierbij centraal.      dien mogelijk dat het gebied zich kan aanpassen aan ontwikkelin-
Aanwezige kwaliteiten worden daarom versterkt en potenties van          gen in de toekomst en het draagt bij aan:
het gebied worden benut zodat hierdoor de oorspronkelijke unici-        - een maximaal zelfvoorzienend werklandschap wat betreft ener-
teit van de plek wordt teruggebracht. Bij ontwikkelingen in het           gie, water en afval. De klaverstructuur biedt ruimte aan o.a. ener-
landschap wordt het landschap als leidend ontwerpprincipe gehan-          gie- en watervoorzieningen. Uitwisseling van afval- en grondstof-
teerd. Concreet betekent dit dat de ontwerpprincipes uit het Land-        fen tussen bedrijven is uitgangspunt;
schapsplan Klavertje 4 leidend zijn voor ontwikkelingen in het bui-     - het efficiënt afwikkelen van verkeer: elke klaver beschikt over één
tengebied en dat de ontwikkelingsmogelijkheden in delen van het           centrale aansluiting op de Greenportring;
buitengebied beperkt zijn.                                              - het creëren van een aantrekkelijke werkomgeving (sense of pla-
                                                                          ce), door hoogwaardige vormgeving van gebouwen, buitenruim-



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>22     Samenvatting




  te, openbare ruimte en inpassing van de klaver (door groene                  S5 Uitvoering van de structuurvisie
  manchetten) in het landschap.
                                                                               Deze structuurvisie kent een ontwikkelingsgerichte uitvoeringsstra-
                                                                               tegie. Hiertoe hebben de gemeenten en de provincie in 2009 een
Energie
                                                                               ontwikkelbedrijf (DCGV) opgericht met als taak de opgave uit het
Om te komen tot een maximaal zelfvoorzienend gebied is een
                                                                               Masterplan en Strategisch Businessplan (waaronder de volledige
Energieplan opgesteld met een strategie gericht op energiebespa-
                                                                               gebiedsontwikkeling) te realiseren. Het ontwikkelbedrijf hanteert
ring en het opwekken van duurzame energie. De structuurvisie faci-
                                                                               één overkoepelende business case voor het gehele Klavertje 4-
liteert de ruimtelijke component van het Energieplan. Dit betekent
                                                                               gebied en heeft als uitgangspunt de benodigde gronden te verwer-
dat er rekening is gehouden met de plaatsing van windturbines
                                                                               ven. Door het hanteren van één business case is verevening tussen
langs de spoorlijn Eindhoven-Venlo (zoekgebied) en ruimte wordt
                                                                               verdienlocaties en kostenlocaties gebiedsbreed mogelijk en ont-
geboden aan vestiging van een bio-vergistingsinstallatie in bijvoor-
                                                                               staan mogelijkheden voor voorfinanciering van voorzieningen.
beeld het LOG Krabbenborg.
                                                                               Deze structuurvisie biedt mogelijkheden voor het vragen van bij-
                                                                               dragen aan ruimtelijke ontwikkelingen en legt de basis voor kosten-
Overige uitgangspunten inrichting
                                                                               verhaal in het geval van bovenwijkse voorzieningen.
Aanvullende onderdelen die deel uitmaken van de ruimtelijke stra-
                                                                               Door middel van een beëindigings- en verplaatsingsregeling wordt
tegie/VKA voor de inrichting op gebieds- en klaverniveau en die
                                                                               op vrijwillige basis perspectief geboden aan bedrijven die – als ge-
van belang zijn in het kader van de planMER zijn:
                                                                               volg van de gebiedsontwikkeling – worden beperkt in hun bedrijfs-
                                                                               voering. De regeling geldt voor bedrijven die liggen in de Robuuste
 aspect                      uitgangspunten
 bebouwing en ge-            vestiging bedrijven conform milieuzonering        groenstructuur of toekomstige werklandschappen (uitgezonderd
 bruik binnen de kla-        maximale hoogte: bedrijven 25/50 meter, overig    klaver 11) en gaat uit van het stimuleren van bedrijfsbeëindiging of
 vers                        15 meter, windturbines 130 m (ashoogte)           -verplaatsing door het inzetten van compensatiemogelijkheden.
 natuur en landschap         realisering robuuste groenstructuur tot 2018;
                             manchetten rond klavers
 waterhuishouding            maximaal zelfvoorzienend watersysteem conform     S6 Beoordeling ruimtelijke strategie/VKA
                             concept Blauwplan
 grondstoffen en             allianties tussen bedrijven t.b.v. uitwisseling   Beoordeling milieueffecten Structuurvisie
 energie                     grondstoffen; duurzame energievoorziening con-    De milieueffecten (inclusief de maatregelen uit het planMER) zijn in
                             form Energieplan en waar noodzakelijk/ mogelijk   het planMER onderzocht en beoordeeld. Onderstaande tabel geeft
                             fysiek vertaald in de Structuurvisie              een samenvattend overzicht van de beoordelingen (toetsing aan
                                                                               het geldende beleidskader).



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                      21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                                                                                    Samenvatting          23




 thema                                                     beoordeling   S7 GezondheidsEffectScreening (GES)
 grond- en oppervlaktewater                                     0
 natuurwaarden plangebied                                     +/++       Om de effecten van de ontwikkeling voor de gezondheid te onder-
 natura 2000                                                    0        zoeken en te laten beoordelen is een GezondheidsEffectScreening
 landschap en cultuurhistorie                                  0/-       (GES) uitgevoerd. Daarbij is voor elke kern en elk bebouwingsclus-
 archeologie/ bodemkwaliteit, explosieven en geothermie         0        ter de gezondheidssituatie op basis van de ontwikkelingen in de
 verkeer en vervoer                                             0        structuurvisie vergeleken met de huidige situatie. Conclusie is dat
 geluid                                                         -        de voorgenomen ontwikkelingen geen effecten hebben op omlig-
 luchtkwaliteit en geur veehouderij                             0        gende woonkernen. Wel zijn er effecten voor de binnen het Klaver-
 licht- en schaduwhinder                                        0
                                                                         tje 4-gebied liggende woonclusters/buurtschappen. Vooral voor
 externe veiligheid en leidingen                                0
                                                                         het aspect geluid (industrie en verkeer) is lokaal een verslechterde
 grondstoffen en energie                                      +/++
                                                                         gezondheidssituatie te verwachten in de worst case situatie. Dit is
Er is ook nagegaan en beoordeeld in welke mate het voorkeursal-          o.a. aanleiding om hier in de detaillering van de plannen terdege
ternatief voldoet aan de specifieke doelstellingen en ambities voor      rekening mee te houden. Daarentegen is er voor het aspect lucht-
deze gebiedsontwikkeling. Hieruit blijkt dat ruimschoots aan de          kwaliteit – in de breedste zin van het woord – in algemeenheid een
doelstellingen kan worden voldaan.                                       verbetering te verwachten (met lokaal een kleine verslechtering).

 doelstelling                                              beoordeling
 ruimtelijk-economische structuurversterking                   +         S8 Evaluatie, vervolgprocedures en monitoring
 maximaal zelfvoorzienend watersysteem                         +         De structuurvisie geeft niet direct mogelijkheden tot bouwtitels.
 verbinden en vergroten habitats                               +
                                                                         Daarvoor moeten vervolgprocedures worden doorlopen, zoals be-
 ruimtelijke kwaliteit, intensief ruimtegebruik               0/+
 minimaliseren verkeersbewegingen                             0/+
                                                                         stemmingsplanprocedures en vergunningstrajecten. In de toekomst
 maximaal zelfvoorzienend t.a.v. energie en grondstoffen      0/+        zal de ontwikkeling steeds concreter worden en zullen deelplannen
                                                                         worden doorontwikkeld. Daarom zal er ook steeds concreter on-
                                                                         derzoek moeten plaatsvinden. In zowel de structuurvisie als de
                                                                         planMER is daar een voorzet voor gegeven.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                              Horst




                                            spoorlijn
                                        Eindhoven-Venlo




                                                                      A73


                                                                               Grubbenvorst



                                                    Sevenum




                                                                              knooppunt
                                                                            Zaarderheiken




                                                          A67



                                                                            Blerick

                                                                                              Venlo

                                                          Maasbree




Figuur 1.1 Ligging Klavertje 4-gebied
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>1. Inleiding
Het Rijk, de provincie Limburg en de gemeenten Horst aan de           kansen voor een verdere economische ontwikkeling te benutten.
Maas, Peel en Maas en Venlo hebben de ambitie een duurzame re-        Dit wordt vormgegeven door in het Klavertje 4-gebied een om-
gionale ruimtelijk-economische structuurversterking te realiseren,    vangrijk werklandschap te ontwikkelen, waarbij de ontwikkeling is
geïnspireerd door de Cradle2Cradle-principes (C2C). Hier wordt in-    geïnspireerd door de C2C-principes. Het Rijk hecht veel waarde aan
vulling aan gegeven door een duurzaam en innovatief economisch        de gebiedsontwikkeling en heeft Greenport Venlo in de Crisis- en
netwerk te ontwikkelen, dat geografisch is verankerd in het Klaver-   herstelwet aangewezen als project van nationaal belang. Hierdoor
tje 4-gebied. Waardecreatie is het uitgangspunt, door te streven      is wet- en regelgeving omtrent het omgevingsrecht vereenvoudigd
naar kwaliteit (gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde), het bie-    en kan gebruik worden gemaakt van kortere procedures.
den van een economisch perspectief voor bedrijven en het behalen      In vervolg op de vastgestelde aanvulling op het Provinciaal Omge-
van een maatschappelijk rendement. Daarnaast is het streven ge-       vingsplan Limburg voor het Klavertje 4-gebied, willen de drie be-
richt op optimale kennisontwikkeling, innovatie en het behalen van    trokken gemeenten het ruimtelijke beleid voor dit gebied in een
gezamenlijk (economisch) voordeel door samenwerking tussen be-        gezamenlijke, intergemeentelijke structuurvisie concreet vastleg-
drijven. Om het voorgaande een plek te geven is het Klavertje 4-      gen.
gebied aangewezen als ontwikkelingsgebied voor de agrarische
productiekolom, waar werklandschappen, vastgoed, gebiedsbrede
voorzieningen en een hoogwaardig landschap worden ontwikkeld.         1.2. Ligging en kenmerken gebied
                                                                      De gebiedsontwikkeling vindt plaats op het grondgebied van de
                                                                      gemeenten Horst aan de Maas, Peel en Maas en Venlo, nabij
1.1. Aanleiding structuurvisie                                        knooppunt Zaarderheiken, zie figuur 1.1. Kenmerkend voor het ge-
De gunstige ligging tussen aanvoer- en afzetmarkten (mainports en     bied is de aanwezigheid van de vele (grote) bedrijven op het gebied
Ruhrgebied en verder), de goede bereikbaarheid en de sterke, van      van agrologistiek, tuinbouw en (intensieve) veehouderij. De vesti-
oudsher aanwezige agrarische en logistieke sectoren, hebben er-       ging van logistieke bedrijven heeft alles te maken met de multimo-
voor gezorgd dat de regio rondom Venlo zich de afgelopen jaren        dale ligging van het gebied door de aanwezigheid van snelwegen
heeft ontwikkeld tot één van de vijf Nederlandse Greenports. Rijk,    (A67, A73 en A74), spoor- en waterwegen en de ligging nabij de af-
provincie en gemeenten hebben de handen ineengeslagen om de           zetmarkten.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                             21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>26     Inleiding




Structuurvisie Klavertje 4-gebied   21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                                                                              Inleiding          27




Een groot deel van het gebied heeft een agrarisch karakter met een     structuur, hoge beeld- en milieukwaliteit, de versterking van de
relatief versnipperde structuur. De aanwezige bebouwing concen-        groenstructuren, duurzame energie(systemen) en een duurzaam
treert zich vooral in clusters, gehuchten en bebouwingslinten. Langs   watersysteem. Het schema op pagina 26 laat zien hoe de (duurza-
de west- en oostrand kent het gebied een aantal bos- en natuurge-      me) ambities doorwerken in de ruimtelijke strategie (uitgangspun-
bieden met landschappelijke waarden.                                   ten, bouwstenen en projecten), zoals die in deze structuurvisie is
                                                                       opgenomen.

1.3. Vertaling van economische doelstelling naar duur-
     zaam ruimtelijk perspectief                                       1.4. Voortbouwen op eerdere plannen en beleid
De rode draad bij het realiseren van de ruimtelijk-economische         De doelen en ambities voor ontwikkeling van Greenport Venlo en
structuurversterking is duurzame ontwikkeling, geïnspireerd door       de gebiedsontwikkeling in het Klavertje 4-gebied zijn al eerder
de C2C-principes. Duurzame ontwikkeling op deze wijze zal moe-         vastgelegd in plannen en beleidsdocumenten. De ontwikkeling is
ten leiden tot het behalen van hogere profit voor iedereen en het      opgenomen in de Nota Ruimte, de POL-aanvulling Klavertje 4, de
realiseren van een goede balans in sociaal, ecologisch en econo-       Strategische visie 2030 en Ruimtelijke Structuurvisie van Venlo1), de
misch opzicht. Belangrijk bij de vormgeving van het werklandschap      Visienota Klavertje 4 en het Ruimtelijk Ontwerp Klavertje 4.
– geïnspireerd door de C2C-principes – is het creëren van een aan-     De gebiedsvisie en het ruimtelijke ontwerp zijn in 2009 uitgewerkt
trekkelijke omgeving (groen én stedelijk) waarin landschap en be-      in het Masterplan en het Strategisch Businessplan Gebiedsontwik-
drijvigheid hand in hand gaan en elkaar versterken.                    keling Klavertje 4/Greenport Venlo. Thematische uitwerking van
In het werklandschap worden (vooral) niet-grondgebonden agrari-        voorgaande beleidsdocumenten en plannen heeft plaatsgevonden
sche en logistieke bedrijven (of aan beide sectoren gerelateerde       in onder andere het Blauwplan, het Landschapsplan Klavertje 4, het
bedrijven) geconcentreerd en gebundeld. Hierdoor kunnen schaal-        Energieplan, het C2C-concretiseringsplan en verschillende markt-
voordelen worden behaald en wordt efficiëntie in onder andere          analyses, die zijn te raadplegen op www.www.dcgv.nl.
vervoer en logistiek bevorderd. Innovatie – het versterken van en
het integreren in ketens binnen de agrologistiek  is een belangrijk
speerpunt. Bovendien wordt met bundeling en clustering van be-
drijfsactiviteiten – vooral uit het buitengebied – in de werkland-
schappen de versnippering van natuur- en landschapswaarden te-         1) De structuurvisie Klavertje 4 vervangt het beleid  zoals vastgelegd in de
                                                                          Ruimtelijke Structuurvisie 2005-2015 van de gemeente Venlo – voor het
gengegaan. Tevens wordt actief ingezet op een efficiënte verkeers-        Klavertje 4-gebied.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                      21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>28     Inleiding




Masterplan: Toekomstbeeld 2020


Structuurvisie Klavertje 4-gebied   21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                                                                                           Inleiding       29




De structuurvisie staat op de schouders van deze en andere (vastge-     op de vraag vanuit de markt. De benodigde onderzoeken (planMER
stelde) documenten, maar zeker ook op bijdragen uit het proces          en GES) zijn hierop afgestemd.
met ondernemers, bewoners en gebruikers van het gebied.
Overigens worden ontwikkelingen die juridisch-planologisch al zijn      Concretisering van ruimtelijk concept
geregeld in deze structuurvisie beschouwd als bestaande situatie.       In het Masterplan zijn de hoofdlijnen van het ruimtelijke concept
Voorbeelden zijn Venlo GreenPark, Fresh Park Venlo, Greenportla-        voor het Klavertje 4-gebied vastgelegd. Deze structuurvisie concre-
ne, de glastuinbouwgebieden Siberië (klavers 9 en 10) en Californië     tiseert deze hoofdlijnen, onder andere voor wat betreft:
(het oostelijke deel van klaver 12).                                    - de nadere begrenzing van deelgebieden, mede op basis van het
                                                                           Landschapsplan Klavertje 4;
                                                                        - de kaders en de uitgangspunten voor de invulling en inrichting
1.5. Opgave structuurvisie                                                 van deelgebieden (inclusief flexibiliteit voor de functionele invul-
                                                                           ling);
Een toekomstbestendige visie
                                                                        - het beleid op het gebied van intensieve veehouderij;
Deze structuurvisie is de schakel tussen de ambities zoals die zijn
                                                                        - de fasering van de deelontwikkelingen;
vastgelegd in onder andere het Masterplan en de uitvoering ervan
                                                                        - de verkeersstructuur;
(zie schema op pagina 26). Het vormt het ruimtelijk beleidsdocu-        - de strategie ten aanzien van ontwikkelingen in het buitengebied
ment op basis waarvan bestemmingsplannen kunnen worden vast-               van het Klavertje 4-gebied;
gesteld en omgevingsvergunningen kunnen worden verleend. Dit            - het beleid ten aanzien van duurzaamheid, milieuaspecten, land-
betekent dat de structuurvisie een bepaalde mate van concreetheid          schap, water en energie.
moet hebben. Aangezien de realisatie van de gebiedsontwikkeling
vele jaren in beslag zal nemen (tot 2040 en mogelijk verder) is tege-   Relatie met planMER/GES
lijkertijd flexibiliteit nodig. Alleen dan kan worden ingespeeld op     Gekoppeld aan de structuurvisie zijn een milieueffectrapport
toekomstige ontwikkelingen en nieuwe inzichten. De structuurvisie       (planMER1) en Gezondheidseffectscreening (GES) opgesteld. Doel
geeft hier onder andere gehoor aan door strategisch ruimte te re-       hiervan is milieu-/ en gezondheidsoverwegingen volwaardig te be-
serveren. Concreet houdt dit in dat er ruimte is gereserveerd voor      trekken bij de voorbereiding van deze structuurvisie, de afwegingen
uitbreiding van infrastructuur en nader te maken keuzen ten aan-        en keuzes en bij de daaropvolgende plannen en projecten. De
zien van de positionering van bijvoorbeeld windturbines. Door           planMER brengt de milieusituatie in beeld en onderzoekt de ver-
ruimte te reserveren blijven eventueel noodzakelijke toekomstige
ingrepen mogelijk en kan toekomstbestendig worden ingespeeld            1) De afkorting ‘MER’ wordt gebruikt om de rapportage (het MER) aan te
                                                                           duiden. Met de afkorting mer wordt de mer-procedure aangeduid.



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                  21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>30     Inleiding




wachte effecten en mogelijke (duurzame) maatregelen. De GES           stakeholders die tijdens het werkproces zijn geïnformeerd en ge-
verkent de effecten op en de mogelijkheden voor verbetering van       raadpleegd.
de gezondheid van mensen die in het Klavertje 4-gebied wonen en       Voorafgaand aan de vaststelling van deze structuurvisie heeft de
verblijven.                                                           ontwerpstructuurvisie samen met de planMER en de onderbouwen-
De resultaten van de planMER/GES zijn verwerkt in deze structuur-     de rapportages gedurende zes weken terinzage gelegen. Eenieder
visie. Op deze wijze dragen beide onderzoeken bij aan de doelstel-    heeft in deze periode de mogelijkheid gehad zienswijzen in te die-
ling om de gebiedsontwikkeling zo duurzaam mogelijk tot stand te      nen. Daarnaast is de Commissie voor de m.e.r. in dezelfde periode
brengen.                                                              om advies gevraagd. De zienswijzen en het advies zijn inhoudelijk
In het eerste half jaar van 2011 is milieuonderzoek uitgevoerd op     afgewogen en hebben op een beperkt aantal onderdelen geleid tot
basis van het werkdocument structuurvisie Klavertje 4 (23 decem-      aanpassing van de structuurvisie. De zienswijzen zijn samengevat en
ber 2010). Dit heeft geleid tot een aantal keuzes op hoofdlijnen      voorzien van een reactie in de Reactienota. Het advies van de
(voorkeursalternatief) en aanpassingen in de conceptontwerpstruc-     Commissie voor de m.e.r. is samengevat en beantwoord in de noti-
tuurvisie (30 juni 2011). Daarna zijn de milieu- en gezondheidsef-    tie 'Advisering Commissie MER'.
fecten van het voorkeursalternatief nader onderzocht en voorzien
van duurzame maatregelen. Deze resultaten zijn opgenomen in de-
ze structuurvisie.                                                    1.7. Leeswijzer
                                                                      Analoog en digitaal
                                                                      De structuurvisie is zowel een digitaal als een analoog beleidsstuk.
1.6. Proces en procedure                                              Dit betekent dat het te raadplegen is via een viewer
Voordat gestart is met het opstellen van de structuurvisie en plan-   (www.ruimtelijkeplannen.nl) – waarbij per gebied het relevante be-
MER is een Notitie reikwijdte en detailniveau (NRD) opgesteld en      leid wordt getoond – maar ook in rapportvorm. De opbouw van de
ter inzage gelegd. Met de binnengekomen zienswijzen en adviezen       visie sluit aan bij deze twee communicatiemiddelen. De structuurvi-
is in het totstandkomingsproces van de structuurvisie en planMER      siekaart (separaat) moet worden beschouwd als een illustratieve
rekening gehouden.                                                    weergave van het voorgenomen beleid. De digitale versie geeft de
Structuurvisie en planMER zijn tot stand gekomen in een nauwe sa-     exacte begrenzingen aan.
menwerking tussen het ontwikkelbedrijf, de drie gemeenten en de
provincie. Daarnaast zijn klankbordgroepen ingesteld van relevante




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                             21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                                                                                       Inleiding      31




Duurzaamheid in deze visie                                             De hoofdstukken 5, 6 en 7 werken de visie en de strategie van
Deze structuurvisie zet in op duurzame ontwikkeling van het Kla-       hoofdstuk 4 verder uit. Hoofdstuk 5 doet dit aan de hand van ver-
vertje 4-gebied. Omdat duurzaamheid integraal onderdeel uit-           schillende thema's. De hoofdstukken 6 en 7 werken de visie en de
maakt van de visie is er geen apart hoofdstuk 'duurzaamheid' opge-     strategie uit per deelgebied. Uitvoering van de visie komt aan bod
nomen. Duurzame ontwikkeling vormt de rode draad van de ge-            in hoofdstuk 8, waar naast de organisatie, kernactiviteiten en in-
biedsontwikkeling en is daarom impliciet verweven in de gehele         strumenten ook inzicht wordt gegeven in de uitvoerbaarheid van de
structuurvisie. Daar waar relevant zijn specifieke duurzame maatre-    visie.
gelen voor een betere woon- en leefkwaliteit opgenomen.

Opzet document
De structuurvisie bestaat uit het voor u liggende visiedocument, de
structuurvisiekaart, het planMER, het onderzoeksrapport, de pas-
sende beoordeling, de Reactienota en de samenvatting en beant-
woording van het advies van de Commissie voor de m.e.r. (notitie
'Advisering Commissie MER'). Het visiedocument is opgebouwd uit
8 hoofdstukken. Hoofdstuk 2 schetst een beeld van het belang van
en de kansen voor duurzame ontwikkeling van Greenport Venlo en
de agro-keten. Hiermee wordt ingegaan op de vraag waarom de
ontwikkeling belangrijk is. In hoofdstuk 3 wordt vervolgens de visie
gegeven op Greenport Venlo en de geografische verankering ervan
in het Klavertje 4-gebied. Vervolgens gaat hoofdstuk 4 (strategie)
op hoofdlijnen in op de wijze hoe de visie ruimtelijk wordt ingevuld
en vormgegeven.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                             21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                     Lelystad                                             Zwolle




                                                                                              Amsterdam                 Almere



                                                                             Greenport
                                                                              Duin- en
                                                                            Bollenstreek                                                                                                                         Enschede
                                                                                                                                                                     Apeldoorn
                                                                                              Greenport
                                                           Randstad                           Aalsmeer



                                                        Den Haag                                                    Utrecht

                                                                                           Greenport
                                                                                           Boskoop                                                                   Arnhem
                                                     Greenport                                                                                    Wageningen
                                                     Westland                                                                                     Universiteit     KAN-gebied
                                                                   Rotterdam
                                          Mainport
                                         Rotterdam
                                                                                                                                                                      Nijmegen




                                                                                                                                 Den Bosch

                                                                                                Brabantse Stedenrij
                                                                                             Breda            Tilburg

                                                                     Roosendaal
                     Middelburg
                                                                                                                                                                                                                      Essen
                           Vlissingen
                                                                                                                                         Eindhoven                            Greenport
                                                                                                                                                                                Venlo
                                                                                                                                                                                              Venlo               Ruhrgebied e.o.
                                                                                                       Turnhout                           Brainport
                                                                                                                                          Eindhoven
                                                        Harbour of
                                                         Antwerp           Antwerpen
                                                                                                                                                                                                                    Düsseldorf
            Brugge                                                                                                                                                                                    Mönchen
                                                                                                                                                                                                      gladbach


                                                                                                                         Beringen
                                  Gent
                                                                            Mechelen
                                               Vlaamse Ruit                                                                            Genk
                                                                                                                                                                                                                                 Köln

                                                                                                                                   Hasselt
                                                                                                                                                Universiteit
                                                                                           Leuven                                               Maastricht                    Heerlen
                                                                 Brussel                                                                                         Maastricht
                                                                                                                                             MHAL                                    Aachen
                                                                                                                                             gebied

Figuur 2.1 Strategische ligging Greenport Venlo
                                                                                                                                                Liége
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>2. Vertrekpunt
Greenport Venlo zal ruimte bieden aan de gehele agrarische pro-        bied vormt één van de economische topgebieden, naast de Main-
ductiekolom, waarbij duurzame ontwikkeling en waardecreatie            ports Rotterdam en Amsterdam, de haven van Antwerpen, de
centraal staan en wordt gestreefd naar een optimale kennisontwik-      Greenports Aalsmeer en Westland, Brainport Eindhoven, het Ruhr-
keling, innovatie en samenwerking. Dit hoofdstuk gaat in op de         gebied en AgrarRegion Niederrhein. Via de Mainports worden
vraag: waarom is ontwikkeling van Greenport Venlo van belang?          grondstoffen en goederen aangeleverd, binnen Greenport Venlo
Hier wordt invulling aan gegeven door in te gaan op het belang van     wordt waarde toegevoegd (Value Added Services) en vervolgens
en de kansen voor Greenport Venlo, de agro-keten (complex), de         worden deze afgezet in het Ruhrgebied (en verder). De regio heeft
verschillende bedrijfsclusters en duurzame ontwikkeling.               in dit verband en door de ligging aan logistieke assen (A67, A73 en
                                                                       A74) een sterke corridor-, bewerkings- en distributiefunctie. Bo-
                                                                       vendien is het gebied ook de 'groentetuin' van het Ruhrgebied.
2.1. Greenport Venlo: waarom? en waarom hier?                          Door de nabijheid van de afzetmarkt liggen agro-producten vers in
                                                                       het schap.
In een wereld die zich kenmerkt door globalisering is het noodzake-
lijk om in te spelen en te anticiperen op internationale economische
ontwikkelingen. Alleen dan kan Nederland haar leidende positie op      Actief bedrijfsleven
het gebied van agro en agrologistiek vasthouden en verder uitbou-      Nu al heeft 80 tot 90% van de logistieke wereldspelers een vesti-
wen. In de Nota Ruimte heeft het Rijk daarom de regio Venlo, het       ging in of nabij Venlo (bron: Masterplan 2009). Daarnaast heeft het
Westland, Aalsmeer, Boskoop en de Duin- en Bollenstreek be-            gebied een actief bedrijfsleven bestaande uit 400 tot 500 bedrijven
noemd tot Greenports. Het doel achter de Greenports is het ver-        in het Klavertje 4-gebied, die samen voorzien in circa 14.000 vol-
sterken van de bedrijvigheid op het gebied van agro en agrologis-      tijdbanen. Voor een groot deel zijn deze banen te vinden in de
tiek in de gebieden die strategisch liggen en waar agro(logistieke)    agrologistieke sector.
bedrijven sterk zijn vertegenwoordigd.
                                                                       Vraag naar glastuinbouw en logistieke bedrijvigheid
Strategische ligging Klavertje 4-gebied                                De regio Venlo is het tweede tuinbouwcluster van Nederland en er
Greenport Venlo ligt op een strategische plek tussen de mainports      is vraag naar kavels voor glastuinbouw en logistieke bedrijven. Het
en havens in het westen en het Ruhrgebied, zie figuur 2.1. Het ge-     Klavertje 4-gebied heeft de ruimte om in deze behoefte te voor-




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                              21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>34     Vertrekpunt




zien. Het gebied leent zich bij uitstek – met de nodige investerin-         basis van voorgaande cijfers blijkt dat het agro-complex een be-
gen in bereikbaarheid en kennisinfrastructuur – voor een goede en           langrijke economische factor is in Nederland.
duurzame combinatie van economie en omgeving.                               Een substantieel deel van de agrarische productiekolom heeft te
                                                                            maken met export. De betekenis van de export voor de toegevoeg-
2.2. Agro-complex: belang en kansen                                         de waarde en werkgelegenheid is groot. Tussen 1995 en 2008
                                                                            droeg de export voor 65 tot 75% bij aan de toegevoegde waarde en
De agrarische productiekolom – ook wel agro-complex genoemd 
                                                                            werkgelegenheid van het agro-complex. De waarde van de export
bestaat op hoofdlijnen uit (agro-)logistiek, hoogwaardige produc-           bedroeg in 2008 € 39,7 miljard, terwijl de importwaarde van de sec-
tiebedrijven en primaire productie. De volgende alinea's gaan in op         tor € 27,4 miljard was. Nederland vormt met de Verenigde Staten
het belang van de sector en de kansen die er liggen binnen Neder-           en Frankrijk de top drie van belangrijkste exporteurs van agrarische
land en de regio Venlo.                                                     producten. De Nederlandse export van agroproducten is voor meer
                                                                            dan 80% gericht op de EU. Duitsland is met een aandeel van 25%
Belangrijke economische pijler                                              de belangrijkste handelspartner, naast het Verenigd Koninkrijk,
Volgens berekeningen van het LEI (NL agro-complex 2010), is de              Frankrijk en België.
bruto toegevoegde waarde van het totale Nederlandse agro-
complex1) in de periode 1995-2008 gestegen van € 32,3 miljard               Grafiek 2.1 Aandeel sectoren in Nederlandse economie
naar € 50,5 miljard. De bruto toegevoegde waarde is in 13 jaar met                          overig
55% gestegen. Afgezet tegen de totale economie vertegenwoor-                       publieke sector
digde het agro-complex een aandeel van 12% in 1995 en 9,6% in                     onroerend goed
2008. Op basis van het Centraal Economisch Plan 2011 (Centraal               banken/verzekeringen
                                                                                 handel, transport
Planbureau) geeft grafiek 2.1 inzicht het aandeel dat de verschil-                 bouwnijverheid
lende sectoren hebben in de Nederlandse economie. De agro-                               industrie
sector is binnen de indeling van het Centraal Planbureau geen stan-                    delfstoffen
daardsector. Primair is de agro-sector onder te brengen in de secto-                    landbouw

ren landbouw, handel en transport.                                                                   0%   5%       10%       15%       20%      25%
De werkgelegenheid die het agro-complex bood in de periode                  Bron: Centraal Economisch Plan 2011, Centraal Planbureau
1995-2008 steeg licht van 659.000 naar 685.000 arbeidsjaren. Op

1) Het agro-complex bestaat uit land- en tuinbouw, verwerkende industrie,
   toeleverende industrie en distributie.



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                        21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                                                                           Vertrekpunt        35




Toenemende maatschappelijke betekenis                                    de afzetmarkten in Oost-Europa en Rusland leveren een belangrijke
Het Rijk beschouwt de agro & foodsector niet voor niets als één van      bijdrage aan de groei van het handelsvolume (met 5% groei per
de negen (economische) topsectoren waarin fors wordt geïnves-            jaar, bron Fresh Corridor 2010).
teerd. De groei van de wereldbevolking van 6 naar 9 miljard leidt        Het aandeel van de Nederlandse agro-markt (import en export) dat
tot internationale voedselvraagstukken en creëert kansen voor ver-       Greenport Venlo voor zijn rekening neemt1 blijft in de periode
dere ontwikkeling van de agro-sector. De vergrijzing en de toena-        2007-2020 stabiel met een aandeel van 10% of kan in het gunstig-
me van voedselgerelateerde ziekten verhogen de maatschappelijke          ste geval groeien tot 15%. Binnen Greenport Venlo zal de aanvoer
betekenis ervan. Kortom: het belang van de sector zal de komende         van producten tot 2020 zich – naar verwachting – meer zal verplaat-
jaren aanzienlijk toenemen. Het Rijk speelt hier op in door in te zet-   sen naar import van producten van intercontinentale herkomst. Dit
ten op en te investeren in:                                              is in lijn met de landelijke trend en zal vooral ten koste gaan van het
- meer met minder: innovaties in duurzame voedselsystemen voor           aandeel `eigen’ productie (zie tabel 2.1). Intercontinentale import
  de productie van meer hoogwaardig voedsel met minder gebruik           zal voor een groot deel via de haven van Rotterdam en gebundeld
  van grondstoffen;                                                      (dikke vervoersstromen) via binnenvaart en wegvervoer naar de re-
- hogere toegevoegde waarde: ontwikkeling van nieuwe pro-                gio Venlo worden vervoerd. De export van producten vanuit
  ducten met meer toegevoegde waarde gericht op gezondheid,              Greenport Venlo zal voornamelijk gericht blijven op de markten in
  duurzaamheid, smaak en gemak;                                          het oosten: Duitsland, Tsjechië, Polen en Rusland.
- internationaal leiderschap: systeemoplossingen op maat voor het
  internationale voedselvraagstuk voortbouwend op onze sterke            Tabel 2.1 Verdeling aanvoer Greenport Venlo naar herkomst
  exportpositie.                                                                   Interconti- Middel-           Overig   NL      totaal volume
                                                                                   nentaal        landse Zee EU                   (ton)
Economisch perspectief Greenport Venlo                                    2007     15%            10%            15%      60%     884
Volgens prognoses (Fresh Corridor, 2010) zal het aanvoervolume            2020     25%            10%            15%      50%     1.210
(import en eigen teelt) en afvoervolume (afzet binnen- en buiten-         Bron: Fresh Corridor - deelproject 7 (2010)
land) van agrarische producten in de periode 2007 tot 2020 stijgen
met circa 37%. Sterke punten van de Nederlandse agrarische sector
die hierbij een rol spelen zijn de goede transportverbindingen, de
havens van Rotterdam en Antwerpen, de hoge productiviteit, de
kwaliteit, het kennisniveau, het milde klimaat en het kunnen leve-
ren van samengestelde pakketten van groente en fruit. De groeien-        1) Aandeel ten opzichte van andere grote handelsgebieden, zoals Westland,
                                                                            Barendrecht, Bleiswijk en Fruitpact.



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                     21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>36     Vertrekpunt




Tabel 2.2 Verdeling afvoer Greenport Venlo naar windstreken            voor versterking van de Nederlandse concurrentiepositie op de we-
           oost            west       zuid     noord   totaal volume   reldmarkt wat betreft agrologistiek. De verwachting is dat de eco-
                                                       (ton)           nomie zich de komende jaren langzaam zal herstellen en dat de
 2007     80%            5%             10%    5%      884
                                                                       vraag naar ruimte vanaf 2013 voor agro-gerelateerde bedrijvigheid
 2020     80%            5%             10%    5%      1.208
 Bron: Fresh Corridor - deelproject 7 (2010)
                                                                       weer zal aantrekken (Buck 20091)). Nuancering die hierbij moet
                                                                       worden gemaakt is dat deze prognose is gebaseerd op de situatie
Een langetermijnperspectief                                            vóór het uitbreken van de EHEC-bacterie. Het kan zijn dat daardoor
De economische crisis – die in 2008 begon – heeft een voelbare         de vraag naar ruimte voor glastuinbouw iets later herstelt. De ko-
knip in de ontwikkeling van de wereldhandel en economische ont-        mende jaren zijn in ieder geval hard nodig om het Klavertje 4-
wikkelingen teweeg gebracht. De impact van de crisis op de agrari-     gebied klaar te maken voor nieuwe investeringen en zo te kunnen
sche sector wordt voor het grootste deel veroorzaakt door grote        voorzien in de toekomstige ruimtebehoefte. Het moment van ont-
vraaguitval (uit het buitenland) en daarmee gepaard gaande druk        wikkeling van de gebieden voor bedrijvigheid hangt voor een be-
op prijsvorming. De verwachting is dat de doorwerking van de crisis    langrijk deel af – van het voorziene herstel – van de marktvraag. Een
voor het agro-complex nog enkele jaren gaat duren. Voor een deel       gefaseerde ontwikkeling van het Klavertje 4-gebied is daarom het
wordt dat veroorzaakt door de aard van het productieproces: de         uitgangspunt.
sector kan vaak minder snel op grote fluctuaties in afzetmogelijk-
heden inspelen, zowel bij dalende als bij stijgende vraag. Daarnaast
speelt de financiële situatie van veel ondernemers een belangrijke     2.3. Perspectief bedrijfssectoren
rol. De crisis is voor veel ondernemers een enorme aanslag op het      Het argo-complex bestaat uit verschillende bedrijfssectoren (zie
eigen vermogen: bedrijven teren hierop in. Tegelijkertijd hebben de    tabel 2.3), die gezamenlijk de agrarische productiekolom vormen.
banken de eisen voor kredietverlening fors aangescherpt. Na eco-       In tabel 2.3 en de daarop volgende alinea's worden het belang en
nomisch herstel zullen de ondernemers allereerst hun eigen ver-        het perspectief per bedrijfssector toegelicht.
mogen weer op niveau moeten brengen. Pas daarna komen nieuwe
investeringen en de bijbehorende kredieten weer in beeld. Kortom,
de crisis heeft een vertragend effect op investeringen.
Uiteraard heeft de crisis gevolgen voor de ontwikkeling van Green-
port Venlo. Gebieden zullen – naar verwachting – in een langzamer
tempo worden uitgegeven. Greenport Venlo blijft echter belangrijk      1) Buck Consultants International: Klavertje 4-Marktperspectief 2009-2014,
                                                                          oktober 2009.



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                   21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                Vertrekpunt        37




Tabel 2.3 Bedrijfssectoren en marktsegmenten (Greenport Venlo)                    (Agro)logistiek
 sector                                              product/dienst               De toegevoegde waarde van agrologistiek (distributie, transport,
 primaire produc-                      glastuinbouw,        groente, fruit,       overslag en opslag van (agro-)producten) is in de periode 1995-
 tie                                   vollegrondteelt      bloemen en bomen
                                                                                  2008 gestegen van € 5,5 miljard naar € 12 miljard (LEI 2010). In de-
                                       veehouderij          zuivel en vlees
 hoogwaardige            fresh, food   fresh & flowers      relatief eenvoudige
                                                                                  zelfde periode is de werkgelegenheid in de sector gestegen van
 productie-              & flowers                          bewerking (wassen,    125.000 naar 178.000 arbeidsjaren. In 2008 was de agrologistiek
 bedrijven                                                  snijden, verpakken    goed voor ongeveer een kwart van de totale toegevoegde waarde
                                                            etc.)                 van het gehele agro-complex. De agrologistiek maakt daarnaast
                                       food                 (grootschalige) in-   ruim 28% uit van het Nederlandse en 20% van het EU-wegvervoer.
                                                            dustriële voedsel-    De agrologistieke sector is dan ook een belangrijke economische
                                                            bewerking
                                                                                  pijler binnen het totale agro-complex en de Nederlandse econo-
                         agri-         bedrijfsmatige agrarische activiteiten
                         business      die een ondersteunende, toeleverende
                                                                                  mie.
                                       of verwerkende functie hebben voor de      De regio Venlo heeft een vooraanstaande positie als logistieke hub
                                       primaire productie                         in Nederland en Noordwest Europa en een uitstekende uitgangspo-
 logistiek                             distributie, transport, overslag en op-    sitie voor verdere groei van de agrologistieke sector. De regio – het
                                       slag                                       Klavertje 4-gebied in het bijzonder – is optimaal bereikbaar en be-
 onderwijs/R&D                         kennisontwikkeling, -uitwisseling, inno-   schikt over een multimodale ontsluiting. Het gebied wordt door-
                                       vatie                                      kruist door de A67 en de A73. Bovendien wordt het gebied met de
                                                                                  in aanleg zijnde Greenportlane optimaal ontsloten naar beide
De bedrijfssectoren in tabel 2.3 zijn in de volgorde van de produc-               rijkswegen en de op Venlo Trade Port liggende bargeterminal en
tiekolom geordend (teelt-product-distributie). De toelichting op de               railterminals. Daarnaast beschikt de regio over eigen teelt en heeft
verschillende functies in de volgende alinea's is omgekeerd en naar               het gebied een sterke handelsfunctie (veiling).
toegevoegde waarde gerangschikt (van hoog naar laag). Onderwijs,                  De ontwikkeling van het Klavertje 4-gebied biedt daarnaast kansen
R&D en kennisintensieve bedrijven zijn van nut voor de hele pro-                  om in te spelen op nieuwe trends en ontwikkelingen in de agrolo-
ductiekolom. In de toelichting is deze categorie opgenomen bij                    gistieke sector. Allereerst wordt het gebied duurzaam ontwikkeld,
hoogwaardige productiebedrijven.                                                  geïnspireerd door de C2C-principes, waardoor hogere profit voor
                                                                                  iedereen wordt bereikt (sociaal, ecologisch en economisch), zie pa-
                                                                                  ragraaf 3.4. Het Klavertje 4-gebied beschikt verder over veel grote




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                          21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>38     Vertrekpunt




kavels (10 ha en groter) waardoor snel kan worden ingespeeld op           ken valt aan behoefte aan gemaksproducten, eerlijke producten
de grote vraag naar de schaarse bedrijfsruimte.                           (traceerbaar, herkenbaar, veilig), kwaliteitsproducten, beleving
                                                                          (slow food, regionale producten volgens de principes van local for
Hoogwaardige productiebedrijven/-instellingen                             local), gezonde voeding, etc.
Agribusiness
Innovatieve bedrijvigheid aan het begin van de keten – zoals zaad-        Kennisintensieve bedrijvigheid
veredeling – is een essentieel onderdeel binnen de productiekolom         Om de gewenste innovatie en kennisuitwisseling te laten plaatsvin-
en van de bedrijvenmix in Greenport Venlo. Deze activiteiten –            den is een kwalitatief hoogstaande kennisinfrastructuur van belang.
 samen te brengen in het begrip agribusiness – zijn nodig voor be-        Hiervoor is concentratie van kennisintensieve bedrijven, onder-
houd van onderscheidend vermogen en concurrentiekracht. Afge-             zoeks- en onderwijsinstellingen en samenwerking met dergelijke
zien van het belang blijkt er binnen de regio Venlo een duidelijke        instellingen buiten de regio essentieel1). Door samen te werken met
vraag te zijn naar ruimte voor agribusiness, los van de vraag naar        ondernemers, overheden en onderzoeks- en onderwijsinstellingen
bedrijventerrein (Buck 2009). Aanvullend op de aanwezige primaire         wordt gestreefd naar het vergroten van de toegevoegde waarde,
productie en (agro-) logistiek, is het Klavertje 4-gebied dan ook een     toenemende investeringen en stijgende werkgelegenheid. Om de
kansrijke locatie voor dit type bedrijvigheid. Daarnaast liggen er        economische schaal- en kwaliteitssprong te kunnen maken is een
kansen voor verdere ketenontwikkeling door intensief samen te             kritische massa nodig van innovatieve ondernemers en instellingen.
werken met de al aanwezige bedrijven en agribusiness bedrijven in         Het Klavertje 4-gebied bevat al veel bedrijven en instellingen en
Oost Brabant.                                                             biedt ruimte voor vestiging van nieuwe bedrijven en instellingen.

Fresh, food & flowers
De regio Venlo kent relatief weinig bedrijven die actief zijn in fresh,
food & flowers. De toegevoegde waarde van deze sector aan het
tuinbouwcluster is dan ook beperkt, ongeveer 15% (Buck 2009). De
kansen voor Greenport Venlo schuilen voornamelijk in de verdere
versterking van de (al sterke) versketens en opschaling van de toe-
gevoegde waarde. Bewerking en verwerking van producten vindt              1) Vestiging van onderwijsinstellingen en andere kennisintensieve bedrijvig-
nu in veel gevallen (nog) elders plaats. Trends (zie paragraaf 2.2)          heid (onderzoeksbedrijven) wordt afgestemd met de eventuele andere
                                                                             initiatieven binnen de gemeenten. Vooral bij de vestiging van onderwijs-
aan de vraagzijde geven diverse aanknopingspunten voor ontwik-               voorzieningen moet de geografische positionering zorgvuldig worden af-
keling van fresh, food en flowers in het Klavertje 4-gebied. Te den-         gewogen.



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                        21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                                                                                                                    Vertrekpunt        39




Primaire productie                                                     Wat betreft sierteelt – niet zijnde boomteelt – is de concurrentie
Glastuinbouw                                                           van buitenlandse producenten een factor om serieus rekening mee
Nederland heeft een sterke internationale concurrentiepositie op       te houden (Buck 2009). Het totaal areaal voor sierteelt zal in Ne-
het gebied van glastuinbouw en ongeveer 90% van de omzet is af-        derland weinig meer groeien. Kansen zijn op termijn te vinden in de
komstig uit export. De regio Venlo draagt daar – met een relatief      behoefte aan 'nieuwbouw' die voortkomt uit vernieuwing van be-
groot aantal bedrijven, ook qua bedrijfsomvang – in belangrijke        drijven, het samengaan van bedrijven (schaalvergroting), verplaat-
mate aan bij.                                                          sing vanwege sanering van oude locaties, verplaatsing vanwege
Extra ruimte is nodig om op termijn de verwachte groei van vooral      ruimtetekort, etc. De aanwezigheid van ruimte, logistieke bedrij-
het telen van glasgroente en schaalvergroting van de sector te kun-    vigheid en de veiling maken het gebied interessant voor sierteelt.
nen faciliteren (Buck 2009). Bovendien is in het kader van de recon-
structie van bepaalde delen van het buitengebied ruimte nodig om       Intensieve veehouderij
de verplaatsing van glastuinbouwbedrijven mogelijk te maken.           Schaalvergroting en betere efficiëntie zijn nodig voor de Neder-
Denk bijvoorbeeld aan Ruimte voor de Rivierprojecten bij Blerick en    landse concurrentiepositie op het gebied van intensieve veehoude-
Velden, waardoor bedrijven moeten verplaatsen. In het Klavertje 4-     rijen. Deze sector staat behoorlijk onder druk vanwege de relatief
gebied heeft het Rijk de glastuinbouwgebieden Californië en Sibe-      hoge productiekosten in Nederland (Buck 2009). De relatief hoge
rië aangewezen als projectvestigingsgebieden. Hier wordt al uit-       kosten hangen onder andere samen met de strenge milieueisen en
breidingsruimte geboden voor concentratie van solitair liggende        het feit dat Nederlandse ondernemers letterlijk minder ruimte heb-
glastuinbouwbedrijven.                                                 ben dan hun Europese collega's, bijvoorbeeld voor het uitrijden van
Belangrijk 'selling point' voor glasgroente is dat Nederland nog       mest. Innovatieve oplossingen zijn nodig om de Nederlandse con-
steeds goed scoort op de geboden kwaliteit van producten, de effi-     currentiepositie te verbeteren. Te denken valt aan technologie in
ciënte en energiezuinige productie en de efficiënte logistieke dien-   relatie tot bijvoorbeeld productie en milieuaspecten, maar ook ver-
sten. De positie van vooral glasgroente wordt versterkt doordat de     nieuwing van producten en versterking van het maatschappelijk
regio ook sterk is in de vollegrondteelt en door de aanwezigheid       draagvlak. Ook verdere ontwikkeling van energiesystemen (semige-
van de veiling. De regio ligt bovendien – door de aanwezigheid van     sloten, gesloten, CO2-reducerend) is een belangrijke succesfactor
logistieke verbindingen – strategisch en dichtbij het afzetgebied.     voor de verbetering van de concurrentiepositie van de Nederlandse
Kansen voor glastuinbouw in Greenport Venlo zijn er daarnaast          intensieve veehouderijsector. Speciale aandacht gaat uit naar duur-
doordat in andere Greenports de ruimte voor ontwikkeling van           zame mestverwerking. Gezien de duurzame ambities van Greenport
glastuinbouw schaars is.                                               Venlo, liggen er voor deze vorm van duurzame energie alleen kan-
                                                                       sen als het gaat om mest met een regionale oorsprong. Verder lig-



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                              21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>40     Vertrekpunt




gen er kansen voor meer hoogwaardige (biologische) producten en         Vollegrond-/boomteelt
producten met een hogere verkoopwaarde.                                 Limburg en de regio Venlo in het bijzonder, vertegenwoordigen
Intensieve veehouderij is een belangrijke pijler onder het agrarische   met circa 5.000 ha een groot deel van het Nederlandse areaal aan
bedrijfsleven in Noord-Limburg. De regio beschikt dan ook over          groenteteelt (20%1). Daarnaast ligt ook een behoorlijk aandeel van
een relatief groot aantal intensieve veehouderijen verspreid over       het Nederlandse areaal aan boomkwekerijen en fruitteelt in Lim-
het buitengebied. Om de trend van schaalvergroting te kunnen fa-        burg (respectievelijk 15% en 12%1). Vollegrondteelt, in de vorm van
ciliteren en het gebied op een duurzame manier te ontwikkelen is        boom-, fruit- en groenteteelt, blijft dan ook een relevante basis
concentratie van intensieve veehouderijen wenselijk, maar ook           voor de positionering en concurrentiepositie van Greenport Venlo
noodzakelijk op basis van geldend beleid. Verplaatsing vanuit het       (Buck 2009).
buitengebied naar het bestaande Landbouw Ontwikkelingsgebied
in het Klavertje 4-gebied is vanuit die optiek wenselijk. Op deze
manier:
- worden de resterende buffer-/overgangszones rond de werkland-
   schappen ontzien;
- ontstaan mogelijkheden voor deelname van de bedrijven aan de
   lokale productieketen;
- worden verkeersbewegingen goed afgewikkeld;
- worden kansen gecreëerd voor synergievoordelen.




                                                                        1) Bron: Land- en tuinbouwcijfers 2011, LEI (2011)



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                               21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                                                                                                                   Vertrekpunt        41




2.4. Het belang van ontwikkeling…
…van het Klavertje 4-gebied in het kort
De regio Venlo – en in het bijzonder het Klavertje 4-gebied – is dé    De complexe samenhang wordt geïllustreerd door bijvoorbeeld de
plek om Greenport Venlo geografisch te verankeren en daarmee           steeds schaarser wordende grondstoffen, terwijl de wereldbevol-
een belangrijke basis te leggen voor het realiseren van de ruimte-     king nog steeds groeit en een groot deel ervan met een inhaalslag
lijk-economische structuurversterking. Het gebied ligt strategisch –   in welvaart bezig is. Maar ook aantasting van ecosystemen, afname
 aan belangrijke logistieke verbindingen – tussen de mainports in      van biodiversiteit, de groeiende vraag naar duurzame energie, on-
het westen en het afzetgebied in het oosten (Duitsland en verder).     evenredige verdeling van werk en inkomen, het gebrek aan (goed)
Daarnaast heeft de regio een relatief groot productiegebied voor       onderwijs en gezondheidszorg en klimaatverandering bevestigen
agrarische producten en een actief bedrijfsleven dat alle bedrijfs-    de noodzaak voor duurzame ontwikkeling. Op economisch vlak
sectoren uit het agro-complex vertegenwoordigt. Bovendien be-          hebben de ontwikkelingen sinds 2008 en de onzekere vooruitzich-
schikt de regio over ruimte voor ontwikkelingen. Door de aanwe-        ten consequenties voor gebiedsontwikkelingen. De marktvraag is
zigheid van productie, kennis, infrastructuur en ruimte leent het      afgenomen en de financiering van projecten is moeilijker. Gecom-
gebied zich bij uitstek voor complementaire (agro)keten- en ken-       bineerd met veranderende maatschappelijke opgaven en complexe
nisontwikkeling. Hiermee levert Greenport Venlo een belangrijke        wet- en regelgeving maakt gebiedsontwikkeling tot een lastige op-
bijdrage aan versterking van de regionale en Nederlandse concur-       gave.
rentiepositie op het gebied van agro.
                                                                       Kortom, duurzame ontwikkeling is niet alleen wenselijk maar zelfs
…met duurzaamheid als 'rode draad'                                     noodzakelijk om het Klavertje 4-gebied in het spanningsveld tussen
Greenport Venlo wordt duurzaam ontwikkeld, geïnspireerd door de        economische, ecologische en sociale opgaven te kunnen ontwikke-
C2C-principes. In de ontwikkeling van het Klavertje 4-gebied wordt     len.
duurzaamheid niet als 'extra' gezien dat meer kost en daardoor in
economisch moeilijkere tijden beter achterwege kan blijven. De
complexe samenhang tussen economische, ecologische en sociale
opgaven benadrukt het belang van duurzaamheid als 'rode draad'
voor de ontwikkeling van het Klavertje 4-gebied.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                             21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>42     Vertrekpunt




Structuurvisie Klavertje 4-gebied   21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>3. Visie
In de visie geven de drie gemeenten en de provincie aan wat zij wil-   Kwantitatief betekent dit dat met Greenport Venlo in de periode
len bereiken met de ontwikkeling van Greenport Venlo en het Kla-       tot 2040 wordt ingezet op een sprong van 14.000 naar circa 27.000
vertje 4-gebied. Hierbij staan centraal: het ontwikkelen van een       voltijd banen (direct en indirect) en een toename van het bruto re-
economisch netwerk, het stimuleren van samenwerking en innova-         gionaal product in deze sector van circa € 800 miljoen tot circa € 1
tie en het op duurzame wijze – geïnspireerd door de C2C-               miljard (bron: Operationeel Businessplan van het ontwikkelbedrijf).
pincipes  creëren van een hoogwaardig klimaat en landschap om         De bestaande en toe te voegen bedrijvigheid focust zich op agribu-
in te werken, wonen en recreëren.                                      siness, glastuinbouw, (agro)logistiek en hieraan gerelateerde be-
                                                                       drijvigheid en onderzoeks- en onderwijsinstellingen.


3.1. Missie
                                                                       3.2. Innovatie door verbinden
Het doel van Greenport Venlo is het realiseren van een ruimtelijk-
economische structuurversterking, geïnspireerd door de C2C-            Een belangrijk element voor het invullen van de missie is de verster-
principes. Hier wordt invulling aan gegeven door een duurzaam en       king van het economische netwerk. Greenport Venlo stimuleert de
innovatief economisch netwerk te versterken, dat geografisch is        ontwikkeling van dit netwerk door (kennisintensieve) bedrijven, on-
verankerd in het Klavertje 4-gebied. Waardecreatie door te streven     derwijs, onderzoeksinstellingen en een innovatiecentrum te facili-
naar kwaliteit (gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde), het bie-     teren in het Klavertje 4-gebied. Daarnaast worden gericht verbin-
den van een economisch perspectief voor bedrijven en het behalen       dingen gelegd tussen ondernemers, overheden en onderwijs, in het
van een maatschappelijk rendement is het uitgangspunt. Daarnaast       gebied maar ook daarbuiten. Het verbinden van verschillende agro-
is het streven gericht op optimale kennisontwikkeling, innovatie en    marktsegmenten, zoals agribusiness, glastuinbouw, (agro)logistiek,
gezamenlijk (economisch) voordeel door samenwerking tussen be-         bijpassende industrie en dienstverlening, en onderdelen binnen de
drijven. Om het voorgaande een plek te geven is het Klavertje 4-       productieketen (van productie tot consumptie) staat hierbij cen-
gebied aangewezen als ontwikkelingsgebied voor de agrarische           traal. Op deze manier kan kennis worden gedeeld en wordt samen
productiekolom, waar werklandschappen, vastgoed, gebiedsbrede          gewerkt aan verwezenlijking van vernieuwende ideeën. Het doel is
voorzieningen en een hoogwaardig landschap worden gerealiseerd.        om niet alleen spullen te verplaatsen, maar ook om waarde toe te
                                                                       voegen (Value Added Logistics), deze direct te verhandelen en ken-



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                               21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>44     Visie




nis hieromtrent te ontwikkelen. Dit resulteert in meerwaarde voor        Een aantal projecten is benoemd die in belangrijke mate bijdragen
de markt van agro (primaire agrarische sector en toeleverende be-        aan de genoemde opgaven, zie conceptrapportage Quality of life.
drijven), nutrition (verwerking), food, fresh, flowers en logistics.     Overheden, ondernemers, onderzoek, onderwijs en omgeving wer-
Daarnaast kan van elkaars netwerk gebruik worden gemaakt, waar-          ken gezamenlijk aan de geschetste invulling van Quality of life in
door steeds weer nieuwe samenwerkingsverbanden ontstaan. Hori-           Noord-Limburg. De gemeente Venlo zet in haar Strategische Visie
zontale en verticale ketenintegratie is hierbij essentieel.              2030 daarnaast in op het vergroten van de aantrekkingskracht van
                                                                         de stad voor kenniswerkers. C2C-principes ('Floriade Venlo princi-
                                                                         ples') worden hierbij gehanteerd voor het creëren van een aantrek-
3.3. Quality of life                                                     kelijk woon- en leefmilieu dat aansluit bij de behoeften van kennis-
                                                                         werkers.
Om bestaande bedrijven te behouden en nieuwe aan te trekken
zetten de drie gemeenten en de provincie in op het creëren van een
goed leef- en vestigingsklimaat: 'Quality of life'. Het gaat hierbij
niet alleen om de economische ontwikkelingen, maar ook om het            3.4. Ontwikkeling Klavertje 4-gebied
ontwikkelen van de ruimte in al zijn facetten en dimensies. Bij de       De missie van Greenport Venlo krijgt in de gebiedsontwikkeling
ontwikkeling van Greenport Venlo is niet alleen aandacht voor ver-       Klavertje 4 een concrete en geografische verankering. Hiervoor
betering van het vestigings- en investeringsklimaat voor bedrijven,      hebben de drie gemeenten en de provincie het Klavertje 4-gebied
maar ook voor het realiseren van een kwalitatief hoogwaardige en         aangewezen. Het gebied is circa 5.400 ha groot en wordt ontwik-
duurzaam ingerichte werk-, leef- en woonomgeving.                        keld tot een harmonieus geheel van ecologie, economie en leefom-
Vanuit Quality of life wordt een bijdrage geleverd aan het creëren       geving door een selectieve ruimtelijk-economische structuurver-
van een omgeving waarin het gewenste aanbod van bedrijvigheid            sterking.
tot stand komt. De regio zet hierbij in op:
- een competitieve arbeidsmarkt, waarbij voldoende gekwalifi-            Economie en ecologie smelten samen
  ceerd personeel beschikbaar is op mbo+, hbo- en wo-niveau;             De bedrijvigheid focust zich op agribusiness, glastuinbouw, (agro-)
- een kwaliteitsimpuls aan de woon-, werk- en recreatieve omge-          logistiek, bijpassende industrie en dienstverlening en onderzoeks-
  ving, vooral ten aanzien van het culturele, culinaire en recreatieve   en onderwijsinstellingen. De verschillende functies/bedrijven wor-
  aanbod en de uitstraling van het gebied voor de inwoners, (toe-        den geconcentreerd, gebundeld en complementair aan elkaar ont-
  komstige) arbeidskrachten en recreanten;                               wikkeld, zodat keten- en kennisontwikkeling wordt gestimuleerd.
- het vergroten van de bekendheid van en betrokkenheid bij de re-
                                                                         De gebieden voor bedrijvigheid worden ontwikkeld in een versterk-
  gio.



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                                                                                                               Visie     45




te ecologische omgeving. Op deze manier wordt bijgedragen aan           Clusteren en verbinden
een hoogwaardig leef- en vestigingsklimaat. De omvang en be-            Belangrijk bij het creëren van meerwaarde is het clusteren van func-
grenzing van het Klavertje 4-gebied is zodanig dat rondom en tus-       ties om versnippering bij de primaire productie, de verwerking en
sen de beoogde bedrijfszones voldoende ruimte aanwezig blijft.          de distributie van (agrarische) producten tegen te gaan. Het bij el-
Hierdoor is er ruimte voor het bieden van tegenwicht aan de ver-        kaar brengen van activiteiten zorgt voor daling van de transportbe-
stedelijking, een kwaliteitsimpuls van de omgeving en duurzame          hoefte en maakt het mogelijk gebruik te maken van elkaars rest-
oplossingen voor o.a. water- en energievraagstukken. De nieuwe          stromen. Door vervolgens de clusters te verbinden worden de aan-
bebouwing zal opgaan in het landschap waarbij een harmonieus en         voer van grondstoffen en afvoer van producten gebundeld. Hier-
duurzaam evenwicht ontstaat in de samensmelting tussen economie         door ontstaan intensieve vervoersstromen die de totale transport-
en ecologie.                                                            behoefte doen afnemen en het draagvlak voor andere modaliteiten
                                                                        vergroot.
Waardecreatie
De verschillende bedrijfsfuncties en bedrijfssectoren uit het agro-     Duurzaamheid als 'rode draad'
complex worden op elkaar afgestemd en gekoppeld zodat waarde-           Leidend in de ontwikkeling van het Klavertje 4-gebied is duurzame
creatie ontstaat. Faciliteiten voor productie en verwerking worden      ontwikkeling, geïnspireerd door C2C-principes. Behoud en verster-
onder andere gecombineerd met logistieke functies. Deze koppe-          king van bestaande kwaliteiten en het ontwikkelen van een aan-
ling van disciplines moet ketenvorming tot stand brengen, waarbij       trekkelijk gebied voor (nieuwe) bedrijven, bewoners en bezoekers
de verschillende onderdelen elkaar versterken en toegevoegde            van het gebied staan hierbij centraal.
waarde wordt gecreëerd. Combinaties worden gemaakt met de vei-
lingen en met kennisintensieve bedrijven die al voorzien zijn in Ven-   C2C als ontwikkelingsfilosofie
lo GreenPark (vastgesteld bestemmingsplan). Innovatie en kennis-        Duurzaamheid in gebiedsontwikkeling kent vaak een insteek vanuit
uitwisseling zijn sleutelbegrippen voor de ontwikkeling van Green-      milieu, waarbij de gedachte 'minder slecht' vaak centraal staat. Bij
port Venlo, waarbij kennisoverdracht plaats moet vinden in het ge-      de ontwikkeling van het Klavertje 4-gebied gaan de gemeenten en
hele Klavertje 4-gebied.                                                de provincie verder door in plaats van minder slecht, goed te willen
Naast bedrijfsmatige koppelingen worden er in het Klavertje 4-          doen. Aan de invulling van deze ambitie ligt duurzame ontwikkeling
gebied ook combinaties gemaakt in waterhuishouding, ecologie,           geïnspireerd door de C2C-principes ten grondslag: eco-
energiesystemen en infrastructuur om zo te komen tot maximaal           effectiviteit.
rendement op economisch, ecologisch en sociaal vlak.                    In de natuur bestaat geen afval. Planten en dieren die zijn gestorven
                                                                        vormen voedsel voor nieuw leven. Dit in tegenstelling tot onze pro-



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>46     Visie




ducten die, als ze aan het einde van hun leven zijn, 'verdwijnen' op      Economische, ecologische en sociale aspecten in balans: creëren
de vuilnisbelt, of erger nog, in de natuur. C2C is een filosofie die de   van kwaliteit
natuurlijke levenscyclus terugbrengt in productieprocessen. Het is        Door duurzaamheid – geïnspireerd door de C2C-principes – als
een economische filosofie waarin eco-effectief ontwikkelen uit-           'rode draad' te hanteren spelen de drie gemeenten en de provincie
gangspunt is. Om eco-effectief te kunnen ontwikkelen, is het het          actief in op de complexe samenhang tussen economische, ecolo-
creëren van continue kringlopen (primair biologisch, maar zeker           gische en sociale opgaven (zie paragraaf 2.4).
ook technologisch) essentieel, waarbij een meerwaarde wordt ge-           Bij de ontwikkeling van het Klavertje 4-gebied is het streven kwali-
realiseerd in onder andere sociaal, ecologisch en financieel opzicht.     teit te ontwikkelen in drie dimensies: gebruikswaarde, belevings-
In plaats van eco-efficiënt (minder slecht), is het streven gericht op    waarde en toekomstwaarde. Bij gebruikswaarde gaat het om het
het toevoegen van waarde op alle aspecten.                                functionele gebruik van het gebied en bij belevingswaarde om de
Dit biedt economische kansen, het bevordert innovatie en benadert         subjectieve beleving (uiterlijk van de openbare ruimte). Gezamen-
duurzame ontwikkeling vanuit economisch perspectief. De duur-             lijk vormen de gebruikswaarde en belevingswaarde het begrip leef-
zaamheidsfilosofie is daarmee een economische filosofie, die veel         baarheid. Toekomstwaarde betreft de mate waarin gebruikswaarde
aandacht heeft voor sociale en ecologische belangen. Mogelijk dat         en belevingswaarde van functies ook in de toekomst zijn geborgd
profit zelfs het meest interessant is: er zal immers door (private)       (zijn de functies bijvoorbeeld dynamisch genoeg om zich aan te
partijen vooral in duurzaamheid worden geïnvesteerd als ze er zelf        passen aan veranderende wensen en behoeften?). Door gebruiks-
(financieel) beter van worden.                                            waarde, belevingswaarde en toekomstwaarde centraal te stellen –
Kortom, duurzame ontwikkeling van het Klavertje 4-gebied zal lei-          waarbij expliciet gebruik wordt gemaakt van de kwaliteiten van het
den tot het behalen van een hoger profijt voor iedereen. De oplos-        gebied – komen economische, ecologische en sociale aspecten aan
sing ligt hierbij vaak in het slim organiseren van processen, ketens      de oppervlakte en wordt een basis gelegd voor duurzame ontwik-
en producten: het hernieuwd vinden van de balans in economisch,           keling en integrale oplossingen.
ecologisch en sociaal opzicht.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                 21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>4. Strategie op hoofdlijnen
Dit hoofdstuk gaat in op de vraag hoe de visie in het vorige hoofd-   Het ruimtelijk casco binnen het Klavertje 4-gebied bestaat uit:
stuk – het duurzaam realiseren van een ruimtelijk-economische         - de bestaande hoofdelementen en structuren van natuur, land-
structuurversterking – ruimtelijk wordt vormgegeven in het Klaver-      schap en cultuurhistorie die worden uitgebouwd tot een Robuus-
tje 4-gebied. Hiervoor zijn allereerst de C2C-ambities doorvertaald     te Groenstructuur (zie ook uitgangspunt 2 en paragraaf 4.3);
naar ruimtelijke en milieukundige uitgangspunten op gebiedsni-        - de hoofdinfrastructuur die zorgt voor een centrale afwikkeling
veau (zie paragraaf 4.1). De uitgangspunten vormen de pijlers on-       van verkeer via de Greenportring (zie uitgangspunt 4 en para-
der de (nieuwe) ruimtelijke hoofdstructuur van het Klavertje 4-         graaf 5.3) en het benutten van de multimodale mogelijkheden
gebied en de daarbinnen te ontwikkelen ruimtelijke eenheden (kla-       binnen en in de directe omgeving van het Klavertje 4-gebied;
                                                                      - de ondergrond, waarbij het streven onder andere is gericht op
vers). De beschrijving en verbeelding van de hoofdstructuur is op-
genomen in paragraaf 4.2 en paragraaf 4.3. De hoofdlijnen voor het      een gesloten grondbalans, een zelfvoorzienend watersysteem (zie
                                                                        uitgangspunt 3) en het respecteren van archeologische waarden
ruimtelijke ontwerp van de klavers volgen in paragraaf 4.4.
                                                                        en het verbeteren van de bodemkwaliteit;
                                                                      - het werklandschap, bestaande uit bedrijventerreinen, glastuin-
4.1. Van C2C-ambities naar ruimtelijke strategie                        bouw, agribusiness, bijpassende (agro-gerelateerde) industrie,
Uitgangspunt 1: ruimtelijk casco leidend                                dienstverlening en onderzoeks- en onderwijsinstellingen (uitwer-
Invulling van gebieden voor werkgelegenheid kent vaak een hoge          king werklandschap zie paragraaf 4.2).
veranderingssnelheid; veranderingen voltrekken zich gemiddeld
binnen één generatie of minder. Infrastructuur en landschap dienen    Dit casco is leidend bij de verdere inrichting van het gebied. Op de-
als ruimtelijke dragers die bereikbaarheid en leefbaarheid voor de    ze manier wordt de ontwikkeling op een duurzame, toekomstbe-
langere termijn waarborgen. Tegelijkertijd moet er voldoende          stendige manier vormgegeven en worden eventueel nadelige ruim-
flexibiliteit worden geboden voor een (marktgestuurde) invulling:     telijke consequenties voorkomen, zoals wateroverschotten/-
ruimte bieden om te ondernemen. Deze elementen bepalen in be-         tekorten, onnodige verkeersbewegingen en barrières door nieuwe
langrijke mate de bereikbaarheid en leefbaarheid voor de lange        infrastructuur etc.
termijn.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                              21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>48     Strategie op hoofdlijnen




Uitgangspunt 2: verbinden en vergroten habitats                        en krijgt drie verschillende rollen: als waterbank (reservoir van
Doelstelling van het Masterplan is het vergroten van de habitats       grondwater), als transportmedium (water gaat via de bodem en wa-
voor flora, fauna en mens door het verbinden van het werkland-         terlopen van waterleveranciers naar watergebruikers) en als natuur-
schap met bestaande ecologische systemen en de ecologische sys-        lijke waterzuivering (zie ook paragraaf 5.2). Hemelwater wordt op-
temen onderling. Daarnaast wordt ingezet op het toevoegen van          timaal geïnfiltreerd. Het binnen het Klavertje 4-gebied benodigde
nieuwe en het herstellen van beschadigde habitats om de gebieds-       water voor productie wordt tijdelijk opgeslagen of aan het
eigen biodiversiteit te vergroten.                                     (grond)watersysteem onttrokken. Ter plaatse wordt het afvalwater
De bestaande waardevolle natuurgebieden binnen het plangebied          weer in het watersysteem teruggebracht. Groot voordeel van het
worden substantieel vergroot en met elkaar verbonden. Om het           watersysteem is dat veel minder infrastructuur voor transport van
ecologische systeem optimaal te laten functioneren, worden de          water nodig is (materiaal- en kostenbesparend).
aanwezige (infrastructurele) barrières voor plant en dier zoveel mo-   Het watersysteem heeft bovendien een belangrijke functie als me-
gelijk opgeheven. Hiervoor zal in het Klavertje 4-gebied een aantal    dium voor (de ontwikkeling van) aan water gebonden habitats, zo-
passende faunapassages/ecoducten worden gerealiseerd. Het              wel voor wat betreft grondwater als oppervlaktewater.
voorgaande is vastgelegd in het Landschapsplan Klavertje 4, dat
door de gemeenten en de provincie is vastgesteld. Gebaseerd op         Energie
het Landschapsplan wordt in paragraaf 4.3 en paragraaf 5.1 een na-     Het uitgangspunt is een zoveel mogelijk energieneutraal gebied te
dere beschrijving gegeven van de doelen en maatregelen voor wat        ontwikkelen. Om deze doelstelling te behalen wordt op twee lijnen
betreft natuur en landschap.                                           ingezet. De eerste lijn is besparen van de energievraag (zowel bij te
                                                                       vestigen als gevestigde bedrijven) en het uitwisselen van energie.
Uitgangspunt 3: maximaal zelfvoorzienend                               Zo wordt ingezet op gebruik van restwarmte/-energie van de één
Een belangrijk uitgangspunt binnen de duurzaamheidsambitie is          door de ander en vice versa. Dit ten aanzien van CO2, warmte, kou-
het creëren van continue kringlopen, zowel biologisch als technisch.   de en elektra. De tweede lijn is het duurzaam opwekken van ener-
Het gebied moet zoveel mogelijk zelfvoorzienend zijn, vooral ten       gie. Het Klavertje 4-gebied biedt ruimte aan initiatieven zoals geo-
aanzien van water en energie.                                          thermie (aardwarmte), biomassa, zonnecellen en windmolens (zie
                                                                       ook paragraaf 5.7). Kansen die toekomstige technieken zullen bie-
Water                                                                  den worden hierbij benut. Denk hierbij aan het opslaan van vrijko-
Uitgangspunt van het Masterplan is dat de ruimtelijke ontwikkelin-     mende warmte om die later in de tijd te gebruiken. Als laatste mo-
gen binnen het Klavertje 4-gebied zoveel mogelijk waterneutraal        gelijkheid worden traditionele systemen efficiënt ingezet.
plaatsvinden. De bodem is drager voor het duurzame watersysteem



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                               21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>                                                                                                          Strategie op hoofdlijnen       49




Uitwisseling van afvalstoffen en grondstoffen                           Uitgangspunt 4: minimaliseren verkeersbewegingen en uitstoot
Het ruimtelijke ontwerp van het Klavertje 4-gebied gaat uit van         Het terugdringen en effectiever vormgeven van de mobiliteitsbe-
uitwisseling van afvalstoffen en grondstoffen. Op deze manier wor-      hoefte is een belangrijk thema binnen de duurzaamheidsgedachte.
den continue kringlopen gecreëerd. De configuratie van nieuwe           Het minimaliseren van verkeersbewegingen (aantal en lengte), het
bedrijventerreinen in klaverbladen (zie paragraaf 4.2) draagt in gro-   terugdringen van de uitstoot en het benutten van kansen voor het
te mate bij aan het behalen van deze ambitie. Als bedrijven zich        opwekken van energie (uit asfalt, wind- en zonne-energie langs
vestigen in het Klavertje 4-gebied wordt verkend hoe het bedrijfs-      wegen etc.) staan hierbij centraal. Dit wordt bereikt door onder an-
proces eruit ziet. Wat heeft het bedrijf aan grondstoffen/energie       dere in te zetten op:
nodig en hoe ziet het restproduct eruit (vraag-/aanbodanalyse)?         - vestiging van bedrijven met veel verkeersbewegingen (bijvoor-
Door dit inzichtelijk te hebben kunnen verbanden tussen bedrijven         beeld logistiek) nabij de Greenportring;
worden gelegd. Het restproduct van de één kan een grondstof zijn        - het clusteren van verschillende schakels in de agro-keten, zodat
voor de ander.                                                            onnodig vrachtverkeer zoveel mogelijk wordt voorkomen;
Zo kan biovergisting een plek krijgen in het Klavertje 4-gebied, mits   - het realiseren van efficiënte interne verbindingen; in de produc-
de oorsprong van de mest ligt in het Klavertje 4-gebied of de direc-      tieketen zijn verschillende bedrijven immers van elkaar afhanke-
te omgeving of regio. Biovergisting maakt (bio)afval uit de kassen        lijk; de Greenportring/-lane speelt hierin een belangrijk rol;
en de verwerkingsindustrie, varkensmest en groenafval uit het land-     - het benutten van de multimodale ontsluiting van het Klavertje 4-

schap en omliggende dorpen weer nuttig. Juist het aanwezige en            gebied (spoor, water, weg en lucht) en waar mogelijk en nodig
geplande programma (zoals glastuinbouw, intensieve veehouderij            realiseren van extra voorzieningen (railterminal);
                                                                        - het aanbieden/stimuleren van kwalitatief hoogstaande duurzame
en bedrijvigheid) binnen het Klavertje 4-gebied vormt een goede
                                                                          vormen van vervoer, zoals een dekkend langzaamverkeersnet-
mix voor biovergisting. Het gas wordt naar warmtekrachtcentrales
                                                                          werk, collectief (openbaar) vervoer, elektrisch vervoer, logistieke
in de klavers geleid waar de bedrijven op zijn aangesloten. Zij leve-
                                                                          concepten en bijbehorende voorzieningen zoals reisinformatie,
ren elektriciteit en warmte aan de werkclusters. Het restproduct uit      overstapvoorzieningen en oplaadpunten.
de biovergisting kan vervolgens worden opgewerkt tot grondstof-
fen. Denk hierbij aan gedroogde mest voor particulier gebruik of        Uitgangspunt 5: sense of place
fosfaatterugwinning voor gebruik door industrie of landbouw.            Een aantrekkelijke woon- en leefomgeving (groen én stedelijk)
                                                                        draagt in belangrijke mate bij aan het creëren van een goed woon-,
                                                                        leef-, vestigings- en investeringsklimaat. Het is daarmee een be-




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>50     Strategie op hoofdlijnen




langrijke pijler onder de doelstelling van het realiseren van een     sterkt. Voorbeelden zijn de bebouwingslinten, het beekdal van de
economische structuurversterking.                                     Groote Molenbeek en de afwisseling van landschappen in Kraijel-
                                                                      heide en Parc Zaarderheiken (mozaïeklandschap). Belangrijk uit-
Versterking woon- en leefomgeving door identiteit en ruimtelijke      gangspunt is de kwaliteit van het versnipperde landschap te verbe-
kwaliteit                                                             teren – ook buiten het Klavertje 4-gebied – door ‘ontstening’ en
Geïnspireerd door de C2C-principes wordt het werklandschap op         concentratie van bedrijvigheid. Bijvoorbeeld door verplaatsing van
duurzame wijze ontwikkeld. De belangrijkste basisgedachte hierbij     bedrijven naar het Klavertje 4-gebied. Het Landschapsplan Klaver-
is het creëren van een aantrekkelijke omgeving (groen én stedelijk)   tje 4 geeft hier verdere invulling aan, zie ook paragraaf 5.1.
om in te werken en te recreëren. Kansen voor ruimtelijke kwaliteit    Ter plaatse van de werklandschappen zullen de bestaande land-
die zorgt voor onderscheidend vermogen, identiteit en verbonden-      schappelijke kenmerken veelal verdwijnen. Hiervoor in de plaats
heid van mensen bij het gebied worden hierbij benut. Deze basis-      komt een nieuw vormgegeven landschap met een eigen ruimtelijke
gedachte wordt ook wel de 'sense of place' genoemd. Het land-         kwaliteit.
schap speelt hierbij een centrale rol. Het landschap biedt ons een
plek om te leven en een veilige woon- en leefomgeving waar we         Uitgangspunt 6: synergie door segmentering en optimaal ruim-
ons aan kunnen hechten. Mensen die een emotionele binding heb-        tegebruik
ben met het landschap waar ze leven ervaren meer woongenot en         Een belangrijk uitgangspunt bij de ontwikkeling van het gebied is
zijn meer betrokken bij hun omgeving.                                 de visie op het aantrekken van bedrijvigheid in relatie tot een duur-
Het ontwerp van de klavers geeft hier invulling aan. Zo halen de      zame economische structuurversterking. De focus ligt daarbij op
wiggen en de manchetten de onderste laag van het ‘netwerk’ uit        bedrijven die passen binnen het concept van Greenport Venlo en
het zicht (parkeren, dock boards, opslag etc.) en hebben ze een ge-   de daarbinnen gewenste segmentering. De functies binnen de seg-
luid en licht werende werking.                                        mentering zijn zodanig afgestemd, dat bij clustering van bedrijven
                                                                      synergievoordelen te behalen zijn, waardoor economische meer-
Bestaande kwaliteiten koesteren en uitbouwen                          waarde wordt gecreëerd.
Het principe dat iedere locatie inherente kwaliteiten en eigen-       Optimaal en flexibel ruimtegebruik binnen de klavers draagt hier in
schappen heeft die juist die specifieke locatie haar eigenheid en     belangrijke mate aan bij. Bovendien dragen optimaal en flexibel
haar eigen karakter geven, wordt bij de kwaliteitsimpuls van het      ruimtegebruik bij aan het openhouden van het overige landschap.
landschap als leidend principe gehanteerd. Aanwezige kwaliteiten      Dit houdt onder andere in dat functies worden gecombineerd; ver-
en waarden (traditionele landschapselementen, beeldbepalende          schillende ketens in de agro-sector worden gekoppeld en bedrijven
elementen, cultuurhistorie etc.) blijven behouden en worden ver-      maken maximaal gebruik van collectieve voorzieningen (parkeren,



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                              21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                                                                                                            Strategie op hoofdlijnen         51




catering, receptie, etc.). Om deze uitgangspunten te realiseren, zijn   4.2. Het ontwikkelen van een werklandschap
vestigingsbeleid en uitgiftevoorwaarden van cruciaal belang (zie
                                                                        Om de ruimtelijk-economische structuurversterking fysiek mogelijk
paragraaf 8.3). Er ligt een belangrijke kans in het combineren van
                                                                        te maken wordt het bestaande oppervlak voor bedrijvigheid, infra-
private en publieke ruimten (verkeer, parkeren, beveiliging, groen,
                                                                        structuur en natuur uitgebreid. Deze uitbreiding vindt geconcen-
water, catering, receptie en dergelijke).
                                                                        treerd en aansluitend aan de bestaande gebieden plaats. In de pe-
                                                                        riode tot 2040 wordt in totaal circa 2.000 ha van het bestaand agra-
Uitgangspunt 7: flexibel uitgeefbaar gebied                             risch gebied (3.150 ha) getransformeerd naar werklandschap, infra-
Duurzaam gebruik van het gebied houdt ook in dat het gebied zich        structuur en nieuwe natuur. Figuren 4.1 en 4.2 maken de transfor-
kan aanpassen aan ontwikkelingen die zich in de tijd voordoen. Zo       matie ten opzichte van de huidige en autonome situatie duidelijk.
kan de vraag naar ruimte voor bepaalde functies in de loop van de       Gebaseerd op het Ruimtelijke Ontwerp Klavertje 4 en voorgaande
tijd veranderen. Om hierop in te kunnen spelen is een robuust en        uitgangspunten is de 'lay-out' van het gebied nader bepaald, waarin
flexibel ruimtelijk ontwerp nodig, dat ruimte biedt aan functies met    op hoofdlijnen de volgende ruimtelijke componenten te onder-
elk hun eigen ruimtelijke kenmerken (footprint, ontsluiting etc.). De   scheiden zijn.
klaverbladen zijn in het ruimtelijke ontwerp duidelijk gemarkeerd
door groene wallen, die niet zomaar te verplaatsen zijn. Door de        Tabel 4.1 Ontwikkelingen naar functie tot 2040
gekozen omvang en ontsluitingsvorm van de klaverbladen is flexi-                        bestaand    auto-       nieuw       totaal      totaal
bel ruimtegebruik binnen de klaverbladen mogelijk, bijvoorbeeld                                     noom                    netto       bruto
veranderende functies en schaalvergroting. Op deze manier kunnen        werklandschap
gebieden worden hergebruikt en getransformeerd zonder groot-                 netto         580 ha     485 ha       450 ha    1.515 ha
schalige ruimtelijke ingrepen of negatieve uitstraling. Door regie           bruto1)       775 ha     670 ha       610 ha           -    2.055 ha
                                                                        hoofdinfra         300 ha      40 ha         5 ha           -      345 ha
op grond en vastgoed te houden  bijvoorbeeld door erfpacht –
                                                                        natuur2)         1.175 ha          -       630 ha           -    1.805 ha
kunnen bedrijven gemakkelijk(er) verhuizen. Hierdoor wordt de
                                                                        agrarisch        3.150 ha    -710 ha    -1.245 ha           -    1.195 ha
dynamiek van bedrijven – en dus de groei – gefaciliteerd.
                                                                        1) Bruto-oppervlakken van de werklandschappen = netto gebied vermeer-
                                                                           derd met de verhouding tussen netto/bruto (73/27).
                                                                        2) Op basis van Landschapsplan Klavertje 4 (2010).




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                    21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>54     Strategie op hoofdlijnen




(Agro)logistiek                                                        tuurvisie zet in op twee agribusinessterreinen; één bij Siberië (kla-
(Agro)logistieke functies worden geclusterd in het hart van het Kla-   ver 9) en één bij Californië tussen de A73 en de Horsterweg (klaver
vertje 4-gebied, aansluitend op het bestaande bedrijventerrein         11). Om het laatstgenoemde terrein in de toekomst goed te kunnen
Trade Port West, dichtbij de snelwegen, en gekoppeld aan de            blijven ontsluiten, kan het nodig zijn de capaciteit van de infrastruc-
Greenportlane. Deze ontsluitingsweg maakt onderdeel uit van de         tuur uit te breiden, bijvoorbeeld door een nieuwe directe verbin-
Greenportring (zie figuur 5.1), die de verschillende werklandschap-    ding naar de Greenportring. Deze structuurvisie houdt daar reke-
pen met elkaar, de snelwegen en andere modaliteiten verbindt.          ning mee.
Concreet gaat het om de werklandschappen  ook wel klavers ge-         Door de ligging van het Klavertje 4-gebied buiten het stedelijke
noemd  1 t/m 4, en 6. Voor het Venlose deel van deze klavers 1        gebied, zullen de werklandschappen ook (beperkt) ruimte bieden
t/m 4 en 6 (Trade Port Noord) is al een bestemmingsplan in voorbe-     aan functies die moeilijk te verenigen zijn met andere stedelijke
reiding; dit wordt daarom als autonome ontwikkeling beschouwd.         functies, zoals risicovolle inrichtingen en zware milieucategorieën.

Hoogwaardige productiebedrijven en overige bedrijvigheid               Primaire productie
Dé locatie voor hoogwaardige productiebedrijven – in de zin van        De primaire productie van agro-producten is – mede vanwege de
Research en Development – is Venlo GreenPark. In dit gebied vindt      relatief lage verkeersgeneratie – geprojecteerd in de buitenste schil
in 2012 de Floriade plaats, waarna het zal worden doorontwikkeld       van het werklandschap, grenzend aan het agrarische landschap.
tot een kenniscluster. Hier is plaats voor onderwijs, congresactivi-   Hierbij gaat vooral om glastuinbouw, intensieve veehouderijen,
teiten, bedrijven in communicatie, informatie en technologie, 'relax   containerteelt en vollegrondteelt (waaronder boomteelt).
and heal' en bedrijven die afhankelijk zijn van in de omgeving gesi-   Een belangrijke factor bij de locatiekeuze van glastuinbouwgebie-
tueerde agrobedrijfsterreinen en/of gelieerd zijn aan de agrarische    den is de stroomrichting van het grondwater. Door glastuinbouw-
c.q. tuinbouwsector. Venlo GreenPark kent een parkachtige omge-        gebied Californië West (klaver 12) te ontwikkelen ten noorden van
ving en heeft een goede ontsluiting via de Greenportring en de         de Grubbenvorsterweg, kan gebruik worden gemaakt van hemel-
A73. Voor overige hoogwaardige bedrijvigheid – zoals fresh, food &     water dat in de werklandschappen 1 t/m 8 is geïnfiltreerd. Werk-
flowers – bieden klaver 1 t/m 4 en 6 op de korte tot middellange       landschappen 5 en 8 bieden tot 2022 ruimte aan de bestaande
termijn ruimte (op langere termijn (na 2022) ook klaver 5, 7 en 8).    agrarische functie. Deelgebied 7 biedt op korte tot middellange
Overige aan agro-gerelateerde bedrijvigheid – zoals agribusiness –     termijn ruimte aan vollegrondteelt, boomteelt en containerteelt.
is beoogd aansluitend aan de glastuinbouwgebieden en in de nabij-      Na 2022 behoort doorontwikkeling van de deelgebieden 5, 7 en 8
heid van de Greenportring voor een goede ontsluiting. De struc-        naar bedrijventerrein tot de mogelijkheden.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                 21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>                                                                                                        Strategie op hoofdlijnen       55




De keuze om nieuwvestiging van intensieve veehouderijen mogelijk       4.3. De relatie tussen werklandschap en omgeving
te maken ten westen van TrafficPort hangt vooral samen met de be-
                                                                       De ontwikkelingen in het Klavertje 4-gebied zijn immens en ingrij-
schikbare milieuruimte daar (zie ook paragraaf 5.5). Daarnaast
                                                                       pend van aard. Van de circa 3.000 ha van het huidige agrarische
biedt de locatie optimale mogelijkheden voor energetische koppe-
                                                                       landschap zal ongeveer 1.000 ha worden ontwikkeld als bedrijven-
lingen tussen een gezamenlijke installatie voor verwerking van ‘ei-
                                                                       terrein of glastuinbouw met daarbij behorende infrastructuur
gen’ mest (bijvoorbeeld
                                                                       (werklandschap). Dit heeft invloed op de ruimtelijke omgevings-
vergisting of raffinage), de mogelijke vestiging van een warmtepro-
                                                                       kwaliteiten; een deel van de herkenbaarheid, identiteit en uniciteit
ducerend bedrijf in het Klavertje 4-gebied in de nabijheid van de
                                                                       van het landschap gaat door de verstedelijking verloren. Eén van de
installatie voor mestverwerking en de in Siberië beoogde glastuin-
                                                                       uitgangspunten bij de ontwikkeling van het Klavertje 4-gebied is
bouwbedrijven.
                                                                       het gebied op duurzame wijze te ontwikkelen, geïnspireerd door de
                                                                       C2C-principes. Duurzame ontwikkeling zal moeten leiden tot het
Multimodale en centrale ontsluiting                                    behalen van hogere profit voor iedereen en het realiseren van een
De forse uitbreiding van bedrijfsmatige activiteiten in het Klaver-    nieuwe balans in sociaal, ecologisch en economisch opzicht.
tje 4-gebied creëert een extra verkeersdruk op het bestaande we-
gennet. De ligging van het gebied nabij verschillende verkeersmo-
                                                                       Sense of place voor landschapsverbetering
daliteiten (snelwegen, spoor, rivier en vliegvelden) en de concen-
                                                                       Belangrijk bij de vormgeving van het werklandschap – geïnspireerd
tratie van werkgebieden bij bestaande bedrijfsterreinen en infra-
                                                                       door de C2C-principes – is het creëren van een aantrekkelijke om-
structuur biedt kansen voor een efficiënt verkeerssysteem. De
                                                                       geving (groen én stedelijk) om in te werken, verblijven en te recre-
Greenportring speelt daarbij een centrale rol in de hoofdontsluiting
                                                                       eren. Hierbij worden kansen benut voor ruimtelijke kwaliteit die
van de klavers richting de snelwegen, de verbinding tussen klavers
                                                                       zorgen voor onderscheidend vermogen en identiteit van het Klaver-
en de verbinding met verschillende modaliteiten (bargeterminal,
                                                                       tje 4-gebied. Om dit te bereiken wordt uitgegaan van het gegeven
TrafficPort en railterminals). De verschillende ruimtelijke eenheden
                                                                       dat iedere locatie inherente kwaliteiten en eigenschappen heeft
– vooral de logistiek gerelateerde bedrijfsterreinen – binnen het
                                                                       die juist die locatie haar eigenheid c.q. haar eigen karakter geven
werklandschap zullen direct worden gekoppeld aan de Greenport-
                                                                       ('sense of place'). Dit betekent dat aanwezige kwaliteiten worden
lane. De Greenportlane is het deel van de Greenportring dat wordt
                                                                       versterkt en potenties van het gebied zodanig worden benut dat
aangelegd voor de nieuwe werklandschappen (vooral klaver 1 t/m
                                                                       hierdoor de oorspronkelijke uniciteit van de plek in stand blijft of
8). Een nadere toelichting op het aspect mobiliteit is opgenomen in
                                                                       wordt teruggebracht. Om dit te bereiken wordt het landschap be-
paragraaf 5.4.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                              21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>                                                                                                        Strategie op hoofdlijnen       57




schouwd als groen casco. Dit betekent dat het landschap/de land-        bieden worden vergroot en verbonden. Door versnippering van het
schapsstructuur als leidend ontwerpprincipe wordt gehanteerd bij        buitengebied worden de leefgebieden immers kleiner. Dit is één
uitwerking van ontwikkelingsplannen. Voor het terugbrengen van          van de belangrijkste oorzaken voor de afname van soorten planten
'sense of place' bevat het Landschapsplan Klavertje 4 specifieke        en dieren. Daarom wordt – grotendeels vooruitlopend op de ste-
kwalitatieve ontwerpprincipes. Deze zijn specifiek gericht op het       denbouwkundige en infrastructurele ontwikkelingen – een robuus-
benutten van de potentie van het landschap van het Klavertje 4-         te groene structuur ontwikkeld (RGS), zie figuur 4.3. Hoewel de
gebied. Deze ontwerpprincipes zijn leidend voor nieuwe ontwikke-        hectaren op zich geen doel zijn, is afgesproken in totaal circa
lingen in het buitengebied van het Klavertje 4-gebied.                  630 ha nieuwe natuur en nieuw landschap te realiseren. Hiervan is
                                                                        ten minste 400 ha nodig voor een goed functionerend groen raam-
Een blijvende stedelijke rand                                           werk. Met de inrichting van deze nieuwe natuur ontstaat een ro-
Een belangrijke opgave is daarnaast het kwalitatief hoogwaardig         buust en samenhangend groen raamwerk.
vormgeven van de nieuwe stedelijke rand die zal ontstaan met de         Ook voor mensen is de RGS aantrekkelijk, zeker voor de degenen
ontwikkeling van werklandschappen. Demografische trends laten           die wonen in het gebied of de daaraan aangrenzende kernen. Om
zien dat de tijd waarin steden alleen maar groeiden voorbij is. Uit-    de RGS recreatief aantrekkelijk te maken wordt ingezet op verster-
breidingen zoals die in de afgelopen jaren plaatsvonden, zullen niet    king van de recreatiemogelijkheden, zoals wandelen, paardrijden
of in veel mindere mate voorkomen. De verwachting is dan ook dat        en fietsen.
het Klavertje 4-gebied de laatste grootschalige uitbreiding zal zijn.
Dit betekent dat er een blijvende nieuwe stedelijke rand zal ont-       RGS op basis van ledder-concept
staan.                                                                  De RGS is gebaseerd op het principe van een 'ledder'; twee staan-
Het is dan ook belangrijk dat deze zodanig wordt vormgegeven dat        ders met verschillende sporten. De staanders lopen in noord-
het nieuwe werklandschap en het bestaande agrarische landschap          zuidrichting en worden gevormd door natuurkernen die met elkaar
met elkaar verbonden en in evenwicht zijn.                              worden verbonden door ecologische verbindingszones. De weste-
                                                                        lijke staander bestaat uit het Groote Molenbeekgebied en de oos-
Tegenwicht bieden aan verstedelijking: aanleg RGS                       telijke staander uit onder meer de natuurkernen Kraijelheide en
Om tegenwicht te bieden aan de grootschalige verstedelijking – en       Parc Zaarderheiken. De staanders worden in oost-westrichting ver-
het daarmee samenhangende verlies van nu aanwezige kwalitei-            bonden door zogenaamde sporten. De kerngebieden bestaan gro-
ten – is het noodzakelijk het aanwezige groene casco een stevige        tendeels al uit natuur en vormen op termijn robuuste natuurzones
impuls te geven om het 'sense of place' opnieuw te ontwikkelen en       waarin de ecologische functie voorop staat. Bij de verbindingzones
te versterken. Ook voor dieren en planten is het nodig dat leefge-      en sporten speelt het (cultuur)landschap over het algemeen een



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                              21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>58     Strategie op hoofdlijnen




grote rol, de natuurwaarde hierin is lager dan in de kerngebieden.     Figuur 4.4 Configuratie van werklandschappen in klavers
In Parc Zaarderheiken en Kraijelheide – als aantrekkelijk uitloopge-
bied voor Venlo en Maasbree – wordt daarnaast een hoge mate van
recreatief medegebruik nagestreefd. Eenzelfde functie heeft het
dal van de Groote Molenbeek voor de bewoners van Horst en Seve-
num.
Een nadere toelichting op het aspect natuur en landschap – en in
het bijzonder de RGS – is opgenomen in paragraaf 5.1.


4.4. Ontwerp van klavers
Relatie met uitgangspunten
De verschillende ambities ten aanzien van duurzame ontwikkeling
worden gerealiseerd door bedrijven te clusteren in klavers. Deze
configuratie leent zich goed voor de grote bedrijfscomplexen die
de logistieke sector met zich meebrengt (hallen ter grootte van
meerdere hectares). Het ontwerp in klavers maakt het – door de
grootte van de klaverbladen – bovendien mogelijk dat het gebied
zich kan aanpassen aan ontwikkelingen in de toekomst (zie para-
graaf 4.1, uitgangspunt 7). Daarnaast draagt het bij aan een maxi-
maal zelfvoorzienend werklandschap wat betreft energie en water        keer elkaar versterken. De klaver vormt in feite het casco op de ste-
(zie paragraaf 4.1, uitgangspunt 3), het efficiënt afwikkelen van      denbouwkundige microschaal1) en biedt ruimte voor de voorzienin
verkeer (zie paragraaf 4.1, uitgangspunt 4) en het creëren van een     gen die het mogelijk maken om bedrijven die zich hierin vestigen
aantrekkelijke werkomgeving (zie paragraaf 4.1, uitgangspunt 5).       optimaal duurzaam te maken.
De klaver biedt een perspectief voor al deze aspecten in een inte-
graal ontwerp waarbij deeloplossingen voor water, energie en ver-
                                                                       1) Bij stedenbouwkundige microschaal wordt het schaalniveau bedoeld waar-
                                                                           op invulling van de klavers plaatsvindt.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                   21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>                                                                                                         Strategie op hoofdlijnen        59




Het ontwerp                                                            voor energie en waterzuivering/-infiltratie (paragraaf 4.1, uit-
De basis van de klaver wordt gevormd door vier bebouwde 'bladen',      gangspunt 3). Dit is ook de plek waar de klaver is aangetakt op de
gemodelleerd naar de gangbare maten van state-of-the-art distri-       Greenportring.
butiehallen. De oppervlakte van de klavers (met vier bladen) vari-     Rondom de klavers wordt met afgegraven grond van het bouwrijp
eert tussen de 50 en 100 ha (bruto). In de meeste gevallen heeft het   maken een groene manchet gerealiseerd die zorgt voor een goede
oppervlak van een klaverblad een omvang van ongeveer ¼ van het         landschappelijke inpassing en landschapskwaliteit. Vanuit het land-
oppervlak van de totale klaver. De gemiddeld gehanteerde bebou-        schap zorgt de manchet voor een visuele (groene) verbinding tussen
wingsmaat waarmee rekening wordt gehouden per klaver is primair        de bedrijven. Bovendien verhogen de manchetten de verblijfskwali-
afgestemd op de huisvestiging van logistieke bedrijven. Hierbij is     teit in het gebied voor werknemers, bezoekers, bewoners en recre-
rekening gehouden met de trend van schaalvergroting. Ruimtelijk        anten. Ook zorgen de manchetten voor afscherming/vermindering
komt dit neer op een gemiddelde diepte van het uitgeefbare ge-         van industrielawaai en licht. De manchetten kunnen ook voor ande-
bied van circa 260 m (uitgaande van een ontsluiting aan twee zij-      re doeleinden worden gebruikt, zoals vollegrondteelt of boomteelt.
den). De lengte van klaverbladen varieert tussen de 100 en 800 m
en is variabel.                                                        Ontwerpprincipes
Om de bebouwde bladen heen wordt een eenvoudige infrastruc-            Om de gewenste ruimtelijke kwaliteit van de klavers te kunnen rea-
tuur gelegd. Naast de ontsluitende functie markeert deze rondweg       liseren, moet het ruimtelijke ontwerp in lijn zijn met de volgende
op heldere wijze de overgang van het openbare landschap naar de        ontwerpprincipes:
uitgeefbare bedrijfskavels.                                            1. een klaver bestaat in principe uit vier, maar minimaal uit drie en
De voorkanten van de bedrijven richten zich op het hart van de kla-        maximaal uit zes bedrijfsvelden (klaverbladen);
ver, hier zullen ook kantoren en andere faciliteiten worden gereali-   2. een klaverblad is bij voorkeur rechthoekig en heeft een uitgeef-
seerd. Aan deze zijde komt ook de groenstructuur van de klaver tot         baar terrein met een voorkeursdiepte van circa 260 m (logistieke
uiting. Om dit verder te versterken, worden de functioneel vormge-         beukmaat) (zie paragraaf 4.1, uitgangspunt 7);
geven bladen een paar graden gedraaid ten opzichte van elkaar.         3. de klaverbladen worden omzoomd door een centrale rondweg
Daardoor opent de klaver zich naar buiten toe en laat het omlig-           (in twee richtingen) per klaverblad;
                                                                       4. de klaverbladen zijn gerangschikt rond een aantrekkelijke cen-
gende landschap als het ware naar binnen stromen. De ‘groene vin-
gers’ zullen diep in de klavers doorlopen en zorgen voor ruimtelijke       trale verblijfsruimte met bijzondere collectieve functies en voor-
                                                                           zieningen;
kwaliteit. In de stam van de klaver (het klaverhart) worden hoog-
                                                                       5. de klaverbladen zijn onder een hoek van circa 20 graden ten op-
waardige centrale voorzieningen gerealiseerd, onder andere voor
                                                                           zichte van elkaar gepositioneerd waardoor wigvormige tus-
parkeren, gezamenlijke diensten en de genoemde voorzieningen



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>60      Strategie op hoofdlijnen




     senruimtes ontstaan die zich openen naar het landschap. Deze         10. het samenstel van klavers ofwel het totale Klavertje 4-gebied is
     ruimte wordt onder andere ingezet voor waterzuivering/-infil-            maximaal zelfvoorzienend ten aanzien van energie, water en an-
     tratie, als recreatieve ruimte en voor het langzaamverkeersnet-          dere stoffen (zie paragraaf 4.1, uitgangspunt 3);
     werk;                                                                11. de klaver zorgt voor eigen zuivering van water (living machine),
6.   de klaverbladen zijn omzoomd door manchetten die zorgen voor             infiltratie in de bodem en is in principe niet aangesloten op het
     een gesloten grondbalans, landschappelijke kwaliteit, land-              rioleringsnet (zie paragraaf 4.1, uitgangspunt 3);
     schappelijke inbedding van de klaver en afscherming van indu-        12. in de klaver worden (bouw)materialen en reststoffen maximaal
     strielawaai. Het landschap tussen de manchetten (`groene vin-            hergebruikt (zie paragraaf 4.1, uitgangspunt 3). Voorbeelden
     gers’) is functioneel en wordt ingezet voor de waterhuishouding          zijn het gebruik van demontabele gebouwen en (her)gebruik van
     in het gebied. Daarnaast is hier ruimte voor realisering van een         elkaars rest- of afvalstoffen (zie ook vestigingsbeleid in bijla-
     langzaamverkeersnetwerk, dat diep in de klavers doordringt;              ge 1).
7.   in de klaver is sprake van optimaal en flexibel ruimtegebruik (zie
     paragraaf 4.1 uitgangspunt 7). Functies worden op logische
     plekken gepositioneerd: arbeidsintensieve functies dicht bij het     4.5. Programma
     openbaar vervoer, verkeersintensieve functies dicht bij de ont-
     sluitingsstructuur etc. Bij voorkeur worden functies gestapeld       Om de ruimtelijk-economische structuurversterking te realiseren
     gebouwd en met elkaar gecombineerd;                                  worden een hoogwaardig landschap, werklandschappen, vastgoed
8.   openbare wegen en private wegen zijn bij voorkeur gecombi-           en gebiedsbrede voorzieningen ontwikkeld. Dit heeft naast het
     neerd. Hierdoor is een hogere bebouwingsdichtheid mogelijk           kwalitatieve aspect – zoals verwoord in voorgaande paragrafen –
     (zie paragraaf 4.1, uitgangspunt 7);                                 ook een kwantitatieve dimensie. Tabel 4.2 bevat de kwantitatieve
9.   de klaver wordt in principe voor 70% benut voor gebouwen en          vertaling van de beoogde ontwikkelingen binnen het Klavertje 4-
     buitenruimte. De resterende 30% wordt optimaal benut voor            gebied.
     ontsluitende infrastructuur van de klaver(bladen), een groen-        Hierbij is onderscheid gemaakt naar al aanwezige functies, plano-
     blauwe invulling en een duurzame waterhuishouding (zie para-         logisch geborgde maar nog niet gerealiseerde functies (autonome
     graaf 4.1, uitgangspunt 3 en 5);                                     ontwikkelingen) en nieuwe te ontwikkelen functies.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                  21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                   Strategie op hoofdlijnen             61




Tabel 4.2 Kwantitatief programma werklandschap (in hectaren, afgerond op 5-tallen)
                                                               tot 2022                                                na 2022
                                                               bestaand1                 netto                bruto                netto                             bruto
 gebieden                    functies                                          auto-     nieuw3      totaal   totaal   functies    nieuw3       dooront-    totaal   totaal
                                                                               noom2                                                            wikkeling
 klavers                     bedrijvigheid/fresh, food &               20          205          -      225      270                         -           -        -        -
 1 t/m 4, 6 Venlo            flowers/logistiek/railterminal
 klavers 3, 4 en 6 Horst     agrarisch                                     -         -          -4        -        -   bedrijven       55              -       55        65
 klaver 5                    agrarisch                                     -         -           -                     bedrijven       70              -       70        95
 klaver 7                    containerteelt/vollegrondteelt                -         -         65       65       85    bedrijven        -             65       65        85
                             boomteelt
 klaver 8                    agrarisch                                 -            -           -        -         -                   10               -      10       15
 klaver 9                    glastuinbouw                             10          120           -      130                              -               -       -        -
                                                                                                                195
                             agribusiness                              -           15           -       15                              -               -       -        -
 klaver 10                   glastuinbouw                             65            5           -       70       95                     -               -       -        -
 klaver 11                   agribusiness                             30            -          65       95      115                     -               -       -        -
 klaver 125                  glastuinbouw                              -            -         105      105      190                     -               -       -        -
 klaver 13                   glastuinbouw                              -            -           -        -        -                    60               -      60      100
 LOG Krabbenborg6            IV-bedrijven + bio-installatie            -            -          20       20       25                     -               -       -        -
 Californië7                 glastuinbouw                            100           90           -      190      235                     -               -       -        -
 Venlo GreenPark             kennisintensieve bedrij-                                                                                   -               -       -        -
                                                                           -       50           -       50       85
                             ven/educatie/R&D
 Trade Port West             bedrijvigheid/logistiek/R&D             205            -           -      205      300                     -              -        -        -
 Trade Port Oost             bedrijvigheid/logistiek                  25            -           -       25       35                     -              -        -        -
 Fresh Park Venlo            fresh, food & flowers/logistiek         125            -           -      125      130                     -              -        -        -
 Traffic Port                MLA vliegveld                             -            -           -        -       20                     -              -        -        -
 subtotaal                                                           580          485         255    1.320    1.780                   195             65      260      360

 1.   Fysiek aanwezig.                                                                   4.   Klaver 6 Horst: eventuele railterminal vanaf 2015.
 2.   Nog te ontwikkelen, juridisch-planologisch geregeld (bestemmingsplan               5.   Inclusief landschappelijke binnenruimte (Brommèr).
      voor TPN is meegenomen als autonome ontwikkeling. Hierin wordt 160 ha              6.   Bouwblok van Görtz (circa 2 ha) is naar beneden afgerond.
      agrarische grond als bedrijventerrein bestemd).                                    7.   Inclusief kavels aan Horsterweg.
 3.   Nieuw te ontwikkelen, (nog) niet juridisch-planologisch geborgd.



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                                              21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>62     Strategie op hoofdlijnen




Bedrijventerreinen                                                             te extrapoleren. Concreet betekent dit dat men op TPN rekening
De beschikbare plancapaciteit voor bedrijventerreinen in de ko-                moet houden met een netto uitgifte van percelen van in totaal 100
mende 10 jaar is fors en zal in hoofdzaak in Trade Port Noord (TPN)            tot 125 ha in de komende 10 jaar. In dit oppervlak is de benodigde
worden ontwikkeld. Dit gebied wordt in deze structuurvisie be-                 interne ontsluiting niet meegenomen, waardoor het werkelijke net-
schouwd als autonome ontwikkeling, aangezien de planvorming al                 to benodigde terrein hoger zal liggen.
in een ver gevorderd stadium verkeert. Dit neemt niet weg dat een              Naast bovengenoemde uitgifte is een deel van de plancapaciteit
realistische benadering van het beoogde planaanbod voor de ko-                 nodig voor de railterminal (à 20 ha), eventuele uitplaatsing van en-
mende 10 jaar op zijn plaats is.                                               kele recyclingbedrijven en verplaatsing van bedrijven uit de ge-
                                                                               meente Venlo als gevolg van stadsvernieuwing en herstructurering.
Uitgifteprognose
DTZ1) heeft becijferd dat in de periode 2004-2010 in Venlo gemid-              Onderscheidende kenmerken
deld circa 47.000 m² bedrijfsruimte (gebouwen) per jaar is afgeno-             Een kanttekening die DTZ plaatst bij de hierboven beschreven uit-
men. De doelgroepen zijn enerzijds de moderne logistiek (70%) en               gifteprognose, is het feit dat opnamecijfers grotendeels worden
anderzijds de maakindustrie en de sector milieu/recycling (30%),               bepaald door specifieke ruimtevragers. Dit geschiedt vaak op ad
zoals ook omschreven in het rapport van Buck2). Op basis van deze              hoc-basis waardoor hierop moeilijk is te plannen. Voorbeelden
marktverkenningen zullen deze doelgroepen tot circa 90% van de                 hiervan zijn: Cordstrap te Venray, Goodman/DSV en Stryker te Ven-
totale bedrijfsruimtemarkt afdekken. De overige 10% wordt inge-                lo, Prologis/LG te Oosterhout.
vuld door ondersteunende (interne) dienstverlening of bedrijvig-               Kavels met een grootte van meer dan 10 ha zijn bijzonder schaars.
heid.                                                                          Het Klavertje 4-gebied en in het bijzonder TPN onderscheiden zich
Uitgaande van een herstellende economie zal de vraag naar be-                  van andere bedrijventerreinen door het aanbieden van kavels met
drijfskavels over 3 à 4 jaar weer toenemen. In de periode 2004-2009            een dergelijke omvang.
werd jaarlijks gemiddeld 15 ha grond uitgegeven in de gemeente                 DTZ concludeert dat TPN weliswaar in een concurrerende markt
Venlo. Aangezien de komende jaren de bestaande (harde en zach-                 opereert, maar wel een aantal voordelen heeft ten opzichte van de
te) voorraad eerst dient op te drogen en economisch herstel zijn in-           concurrentie. TPN heeft een gevestigde reputatie, gaat beschikken
trede definitief dient te maken, acht DTZ het niet reëel om dit cijfer         over een railterminal op het terrein en is gesitueerd aan de poort
                                                                               tot Duitsland. Venlo beschikt over vier modaliteiten: weg, water,
1) DTZ Zadelhoff, 'Tweede Actualisatie markttoets Trade Port Noord Venlo',     spoor en lucht.
   september 2011.
2) Buck Consultants International, 'Klavertje 4 Marktperspectief 2009-2014',
   2009.



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                      21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>                                                                                                          Strategie op hoofdlijnen        63




Glastuinbouw                                                            Uitgifteprognose
Voor de glastuinbouw geldt dat in de afgelopen 10 jaar het areaal       Volgens Buck (2009) is een gemiddeld uitgiftetempo van 15 tot
glas in Nederland (en in Nordrhein-Westfalen) stabiel is geweest:       20 ha per jaar over een periode van 10-15 jaar reëel, door het aan-
ongeveer 10.000 ha glas. Achter die stabiele situatie is wel veel dy-   trekken van tuinders buiten de regio en de verwachting dat een
namiek gaande. De traditionele glastuinbouwgebieden (Westland,          aantal regionale tuinders de schaalsprong kunnen maken. Daarbij
Oostland, Aalsmeer) zijn in hun totaliteit in omvang achteruit ge-      zal het uitgiftepatroon grillig zijn (enkele grote uitgiftes en daarna
gaan, maar Venlo en enkele nieuwe gebieden (zoals West-Brabant,         even 'rust'). Belangrijk aspect in het aantrekken van glastuinbouw is
Wieringermeer) zijn gegroeid. Dit is mede het gevolg van recon-         het (inter)nationaal onderscheidende perspectief van Greenport
structie van het buitengebied (concentratie), schaalvergroting en       Venlo (in de vorm van utilities, innovatieprojecten en begeleiding
de strategische ligging bij het afzetgebied (zie ook 2.3). De groei     van potentiële investeerders).
van het totale areaal glas in de regio Venlo was in de afgelopen 10     Met de ontwikkeling van klaver 12 (Californië-west) wordt voorzien
jaar ongeveer 15 ha per jaar (met nieuwvestigingen in Siberië en        in 190 ha (bruto) voor glastuinbouw. Daarnaast is – medio 2011 –
Californië en inclusief het verdwijnen van glas op vele andere plaat-   nog circa 225 ha (bruto) beschikbaar in de bestaande (al vastgestel-
sen).                                                                   de bestemmingsplannen voor de) glastuinbouwgebieden van Cali-
                                                                        fornië en Siberië (klaver 9 en 10). Uitgaande van een gemiddelde
                                                                        uitgifte van 15 tot 20 ha per jaar in de komende 10-15 jaar, wordt
                                                                        hiermee voldoende ontwikkelruimte geboden voor glastuinbouw.
                                                                        Klaver 13 (westelijke uitbreiding van Siberië) wordt dan ook als een
                                                                        reserve beschouwd voor de verdere toekomst.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                 21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>                                                                                                          Uitwerking per thema           65




5. Uitwerking per thema
Dit hoofdstuk gaat in op de ruimtelijke ontwikkeling van het Klaver-   2. Het creëren van een aantrekkelijke werk-, verblijfs- en recre-
tje 4-gebied vanuit een thematische invalshoek. Aan de hand van           eeromgeving, waarbij kansen worden benut voor ruimtelijke
ruimtelijk en milieukundig relevante thema's worden de visie en           kwaliteit, die zorgen voor extra onderscheidend vermogen en
strategie op hoofdlijnen uitgewerkt en geconcretiseerd. Achter-           identiteit van het Klavertje 4-gebied.
eenvolgens komen de thema's natuur & landschap, waterhuishou-          De robuuste groenstructuur zorgt tevens voor een duurzame land-
ding, archeologie, mobiliteit, intensieve veehouderij, woon- &         schappelijke inpassing van het totale complex van werklandschap-
leefmilieu, energie & grondstoffen en verblijfsfuncties aan de orde.   pen en verbetering van de recreatieve mogelijkheden.

                                                                       Ledder-concept
5.1. Natuur & landschap                                                In het ruimtelijk concept van het Masterplan is bij de uitwerking van
                                                                       de groenstructuur gebruikgemaakt van het zogenoemde 'ledder-
Robuuste groenstructuur                                                concept': natuur- en landschapsontwikkeling in de vorm van een
Centraal in het beleid voor natuur en landschap staat het uitgangs-    ladder, met twee staanders. De twee staanders bestaan uit het
punt dat de ontwikkeling van de werklandschappen gepaard gaat          beekdal van de Groote Molenbeek en de geoptimaliseerde onder-
met de ontwikkeling van een robuuste groenstructuur, zie figuur        delen uit het Natuurontwikkelingsplan Venlo-West. Beide staan-
4.3. Deze structuur sluit aan op de aanwezige grotere natuurgebie-     ders sluiten aan op toekomstige ecoducten die de barrièrewerking
den in de omgeving van het Klavertje 4-gebied (zie ook paragraaf       van de snelwegen A67 en A73 en de Greenportlane sterk zullen
4.1, uitgangspunt 2 en 5 en paragraaf 4.3). De aanleg van de ro-       verminderen. Hiermee wordt de ecologische samenhang in het ge-
buuste groenstructuur heeft een tweeledige doelstelling:               bied versterkt. Daarnaast worden tussen de twee staanders twee
1. Het versterken van de ecologische samenhang, het vergroten
                                                                       groene 'sporten' (groene verbindingen tussen de staanders) gereali-
   van de habitat voor flora en fauna (verbinden van bestaande en      seerd. Zo wordt de ecologische samenhang verder uitgebouwd. Eén
   toevoegen van nieuwe habitats), het herstellen van beschadigde
                                                                       sport wordt ten zuiden van glastuinbouwgebied Siberië gereali-
   habitats (zoals vernatting van graslanden) en de vergroting van
                                                                       seerd (S2) en één langs de spoorlijn Venlo-Eindhoven (S1), zie ook
   de gebiedseigen biodiversiteit;
                                                                       paragraaf 4.3. Ook wordt op enkele plaatsen ruimte opengehouden
                                                                       voor aanvullende dassenroutes.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                               21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>66     Uitwerking per thema




Ontwikkelingsstrategie van de RGS                                        Rol van structuurvisie in relatie tot het Landschapsplan
Het realiseren van de robuuste groenstructuur is een essentiële          De robuuste groenstructuur is uitgewerkt en vastgelegd in het
voorwaarde bij het ontwikkelen van de werklandschappen (zie pa-          Landschapsplan Klavertje 4 (2010). Dit plan geeft een duidelijk
ragraaf 4.3). Onderdeel van het programma is de aanleg van in to-        beeld van de beoogde natuur- en landschapsstructuur en de ver-
taal circa 630 ha nieuwe natuur, waaronder inbegrepen de aanleg          schillende soorten natuur die worden gerealiseerd. De structuurvi-
van een 18-holes golfbaan in een natuurlijke setting. Hiervan is ten     sie vormt de beleidsmatige ruimtelijke verankering van het Land-
minste 400 ha nodig voor een goed functionerend groen raamwerk.          schapsplan. De begrenzing van de natuur- en landschapsgebieden
Ten behoeve van de RGS is het Landschapsplan Klavertje 4 opge-           is in de structuurvisie verder uitgewerkt (zie structuurvisiekaart).
steld. Vast uitgangspunt is eveneens dat de aanleg van de robuuste       Hierdoor sluiten deze beter aan op bestemmings- en eigendoms-
groenstructuur vooruitloopt in de tijd op de ontwikkeling van de         grenzen.
werklandschappen. De planning van het Landschapsplan gaat er
van uit dat de groenstructuur in 2018 is gerealiseerd. Daarbij zijn de   Ruimtelijke inpassing werklandschappen, behoud en versterking
volgende uitgangspunten leidend:                                         bebouwingslinten
- vrijwillige verwerving van gronden heeft de voorkeur, al dan niet      In het ruimtelijke concept van het Masterplan is ruim aandacht be-
  met toepassing van de beëindigings- en verplaatsingsregeling;          steed aan de ruimtelijke inpassing van de nieuwe werklandschap-
- daar waar gronden niet kunnen worden verkregen, worden met             pen. Centraal hierin staat het toepassen van het klaverconcept (zie
  grondeigenaren beheersovereenkomsten gesloten om functie en            paragraaf 4.4). De werkgebieden worden opgedeeld in klaverbla-
  beheer – passend bij de doelen van de groenstructuur – zoveel          den met daartussen een groene dooradering. Rondom de verschil-
  mogelijk te waarborgen;                                                lende klaverbladen worden groene grondlichamen aangelegd
- indien na verloop van tijd blijkt dat met het voorgaande onvol-
                                                                         (manchetten), waardoor een rustig en coherent landschappelijk
  doende invulling kan worden gegeven aan de ecologische ambi-
                                                                         beeld ontstaat.
  ties, worden voor belangrijke onderdelen zo nodig extra instru-
  menten voor verwerving en beheer ingezet; dit geldt vooral voor
                                                                         Belangrijk uitgangspunt van het ruimtelijke ontwerp is dat de be-
  de westelijke staander (op de kaart weergegeven als beekdal-
                                                                         staande bebouwingslinten zoveel mogelijk behouden blijven en
  landschap, zie paragraaf 7.2) en de verbindingszones S2 en
  Greenportlane - A73 (beide gelegen in het mozaïeklandschap, zie        worden versterkt. Bij enkele van de bebouwingslinten worden in dit
  paragraaf 7.3).                                                        kader ook ruim gedimensioneerde bufferzones vrijgehouden (bij-
                                                                         voorbeeld bij de Grubbenvorsterweg/Sevenumseweg, zie paragraaf
                                                                         7.7). Dat is van belang voor het behoud van een goed woon- en
                                                                         leefklimaat bij de bestaande woningen. Tevens wordt daarmee be-



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                   21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>                                                                                                           Uitwerking per thema          67




reikt dat dwars door het gebied recreatieve zones met een cultuur-     1.   De ecologische waarden van de sloot aan de noordzijde van de
historisch recreatief karakter behouden blijven. Door een gerichte          spoorbaan Eindhoven-Venlo worden bij de inrichting van de
aanpak waarin de planologische regeling wordt gekoppeld aan de              verbindingszone S1 behouden en versterkt.
ontwerpprincipes uit het Landschapsplan blijft het groene en cul-      2.   De golfbaan wordt gerealiseerd in een te ontwikkelen gevari-
tuurhistorische karakter van de bebouwingslinten behouden en                eerd heidelandschap, dat zal bestaan uit een mozaïek van droge
wordt verrommeling van deze zones zoveel mogelijk tegengaan.                en vochtige heide, struwelen, ruigten en bosjes. Daarbij wordt
                                                                            vooral rekening gehouden met ter plaatse aanwezige natuur-
Behoud en versterking van landschappelijke patronen en cul-                 waarden en de functie als ecologische verbindingszone ('Com-
                                                                            mitted to Green' ontwikkeling: natuur/ecologie is in dit gebied
tuurhistorische wegen
                                                                            de hoofdfunctie). De golfbaan is hier een vorm van recreatief
In het planMER is gericht onderzoek gedaan naar landschappelijke
                                                                            medegebruik.
patronen en andere cultuurhistorische wegen – aanvullend aan de
                                                                       3.   Waar mogelijk wordt bij de inrichting van de groen- en water-
hiervoor genoemde wegen van de bebouwingslinten – die kunnen                structuren van de werklandschappen ervoor gezorgd dat nieuw
worden behouden (zie paragraaf 4.3.4 van het planMER). Het be-              leefgebied wordt geboden voor veel van de voorkomende be-
treft in het bijzonder de landschappelijke patronen ter plaatse van         schermde soorten.
het agribusinessterrein (klaver 11), de bestaande boselementen en      4.   Voor het overige biedt de te realiseren nieuwe natuur binnen de
landschappelijke karakteristiek in klaver 13 en een aantal wegen ter        Robuuste Groenstructuur voldoende ruimte om de aantasting
plaatse van nieuw te ontwikkelen werklandschappen. Het beleid is            van leefgebieden te compenseren.
erop gericht om bij de uitwerking van bestemmingsplannen ervoor        5.   Ontwikkelende partijen die natuurwaarden moeten compense-
te zorgen dat deze elementen zoveel mogelijk herkenbaar blijven             ren respectievelijk natuurcompensatieverplichtingen worden in-
en waar mogelijk worden versterkt. De cultuurhistorisch waardevol-          gezet ten behoeve van de realisatie van de RGS. Partijen com-
le wegen zijn afbeeld in figuur 4.5 (paragraaf 4.3.4.) van het plan-        mitteren zich hieraan.
MER.
                                                                       Stikstofdepositie Natura 2000
Inpassing en compensatie bestaande natuurwaarden                       In de passende beoordeling is onderzoek gedaan naar de
Uit het onderzoek van het planMER is gebleken dat met de aanleg        (mogelijke) effecten van de gebiedsontwikkeling op de nabijgele-
van nieuwe werklandschappen en de golfbaan op diverse plekken          gen Natura 2000-gebieden in Nederland en Duitsland en op het
het leefgebied van enkele beschermde soorten dreigt te worden          Beschermd natuurmonument Rouwkuilen. Het accent van het on-
aangetast. In verband hiermee bevat deze structuurvisie enkele ge-     derzoek ligt op de stikstofdepositie door verkeer, bedrijfsactivitei-
richte maatregelen.                                                    ten en veehouderij.



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                               21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>68     Uitwerking per thema




Uit het onderzoek blijkt dat er – ondanks het feit dat de depositie in            -   bodem als drager voor het watersysteem: de bodem krijgt daarbij
totaal ten opzichte van de huidige situatie zal afnemen1 – op grond                   verschillende rollen: als waterbank (reservoir van grondwater), als
van de Natuurbeschermingswet maatregelen noodzakelijk zijn.                           transportmedium (water gaat via de bodem van waterleveranciers
Daarbij worden twee sporen gevolgd:                                                   naar watergebruikers), als natuurlijke waterzuivering en als medi-
1. bij de vestiging van nieuwe intensieve veehouderijen en niet-                      um voor (de ontwikkeling van) aan water gebonden habitats, zo-
   agrarische bedrijven zal in overleg met initiatiefnemers worden                    wel voor wat betreft grondwater als oppervlaktewater;
   gestreefd naar een zo beperkt mogelijke uitstoot;                              -   'living machine' en bergings-/infiltratievijver: centraal in de kla-
2. in de in voorbereiding zijnde Programmatische Aanpak Stikstof-                     vers bevindt zich een groenzone met een 'living machine' die het
   dioxide (PAS) zal de provincie Limburg ontwikkelruimte opne-                       afvalwater uit de omliggende gebouwen zuivert en schoon in de
   men ten behoeve van de gebiedsontwikkeling Klavertje 4.                            bodem infiltreert;
                                                                                  -   opvang en infiltratie hemelwater: het hemelwater van verharde
                                                                                      oppervlakten (daken, terreinen, wegen) wordt, naar gelang de
                                                                                      waterbehoefte van de bedrijven (grijswatersysteem), opgevangen
5.2. Waterhuishouding
                                                                                      in een centraal waterbekken. Het overige hemelwater infiltreert
Uitgangspunten en aanpak                                                              (waar nodig na zuivering) in de bodem om de natuurlijke grond-
Uitgangspunt is dat de ruimtelijke ontwikkelingen binnen het Kla-                     waterstand aan te vullen.
vertje 4-gebied zoveel mogelijk zelfvoorzienend plaatsvinden. Het
hydrologisch evenwicht in het watersysteem van het gebied vormt                   Nadere uitwerking
één van de ruimtelijke dragers van het ontwerp. Het Blauwplan dat                 In het planMER is nader onderzoek uitgevoerd naar de milieueffec-
als bijlage is opgenomen bij het Masterplan, bevat een vernieuwend                ten van deze aanpak. Conclusie hiervan is dat een dergelijke aanpak
concept ten aanzien van de wijze waarop wordt omgegaan met wa-                    uitvoerbaar is, maar dat aanvullende en gedetailleerdere maatrege-
ter. De belangrijkste principes hiervan zijn (voor verdere concretise-            len gewenst zijn om ongewenste effecten te voorkomen en om een
ring wordt verwezen naar het planMER):                                            optimale situatie te bereiken bij de natuurgebieden van de robuus-
                                                                                  te groenstructuur. Door locaties voor waterwinning en -infiltratie –
1) De stikstofdepositie voor de totale ontwikkeling (verkeer, industrie en         door middel van een waterplan – te optimaliseren en op elkaar af
   veehouderij) neemt in de toekomstige situatie per saldo af ten opzichte        te stemmen, kan verdroging van natuur in de robuuste groenstruc-
   van de huidige situatie. De verwachting is namelijk dat de emissies uit ver-   tuur (vooral de Groote Molenbeek) en lokaal grondwateroverlast
   keer in de toekomst zullen dalen en dat deze afname groter is dan de toe-
   name door de vestiging van bedrijven met emissies (waaronder intensieve        worden voorkomen.
   veehouderij) en de toename van het verkeer.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                             21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>                                                                                                             Uitwerking per thema          69




Ter illustratie: klaver 12 zal haar onttrekkingen richting het zuidoos-   5.3. Archeologie
ten moeten situeren (ver van de Molenbeek) en de infiltraties juist
                                                                          In het kader van een duurzame gebiedsontwikkeling is ook het be-
nabij de Molenbeek om deze te vernatten. Deze uitwerking zal in
                                                                          houd van archeologische waarden van belang. Archeologie vertelt
een detaillering van het blauwplan worden opgepakt, dan wel bin-
                                                                          samen met de landschappelijke en cultuurhistorische waarden de
nen deelontwikkelingen worden gedetailleerd. Ook de koppeling
                                                                          geschiedenis van een plek en gebied.
tussen projecten kan leiden tot vermindering van de milieueffecten.
                                                                          Volgens de beschikbare informatie kent een aanzienlijk deel van
Zo zou Trade Port Noord meer water ten noorden van haar plange-
                                                                          het plangebied middelhoge en hoge archeologische verwachtings-
bied kunnen infiltreren, dat kan worden gebruikt door de glastuin-
                                                                          waarden en enkele archeologische monumenten. Ook in enkele
bouw in Californië en klaver 12. Door inrichtings- en waterbe-
                                                                          deelgebieden van het beoogde nieuwe werklandschap komen der-
heersmaatregelen bij de Groote Molenbeek zelf kan ook de water-
                                                                          gelijke waarderingen voor.
voerendheid en het waterpeil van de beek worden geoptimaliseerd
                                                                          Het belangrijkste uitgangspunt is dat in het vervolg van de plan-
voor de functie van natte ecologische zone.
                                                                          vorming voor de deelgebieden goed archeologisch onderzoek
                                                                          wordt uitgevoerd. Indien zich daadwerkelijk belangrijke waarden in
                                                                          de bodem blijken te bevinden wordt het volgende beleid gevolgd:
                                                                          - conform landelijk en gemeentelijk beleid wordt ernaar gestreefd
                                                                            om archeologische resten in de bodem te behouden (eventueel
                                                                            met inzet van aangepaste bebouwingstechnieken);
                                                                          - indien dit niet mogelijk blijkt, zullen archeologische resten door
                                                                            middel van opgraving veilig gesteld te worden.
                                                                          Mogelijk aanwezige archeologische resten krijgen een meerwaarde
                                                                          als ze ook zichtbaar/beleefbaar worden voor bewoners en gebrui-
                                                                          kers van het gebied. Dit kan door in het gebied zelf aan te geven
                                                                          waar welke resten voorkomen en door de opgegraven resten op
                                                                          één plek in het gebied aan het publiek tentoon te stellen.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                 21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>                                                                                                          Uitwerking per thema         71




5.4. Mobiliteit                                                        Greenportring ervoor dat het Klavertje 4-gebied op drukke mo-
                                                                       menten en in het geval van calamiteiten altijd goed bereikbaar
Het mobiliteitssysteem
                                                                       blijft. De ring bestaat uit de Eindhovenseweg, Groot-Bollerweg,
De structuurvisie zet in op een mobiliteitssysteem dat bestaat uit
                                                                       Venrayseweg en de Greenportlane en wordt zodanig ontworpen
verschillende elementen. Gezamenlijk dragen deze bij aan een op-
                                                                       dat afremmen en optrekken van het verkeer tot het minimum wordt
timale bereikbaarheid van het Klavertje 4-gebied en een beperking
                                                                       beperkt (ruime bochtstralen en voldoende grote ruimte tussen aan-
van verkeersbewegingen van het autoverkeer en de daarmee ge-
                                                                       takkingen). Bij het ontwerp en de aanleg van de Greenportlane –
paard gaande uitstoot (zie paragraaf 4.1, uitgangspunt 4). Zoals be-
                                                                        waarbij ook de capaciteit van de Eindhovenseweg tussen de
schreven in hoofdstuk 4 worden de verschillende schakels in de
                                                                       Greenportlane en de aansluiting op de A67 wordt geoptimali-
agro-keten zodanig geclusterd en gepositioneerd, dat onnodig
                                                                       seerd – is hier al rekening mee gehouden. De rest van de Green-
vrachtverkeer zoveel mogelijk wordt voorkomen. Daarnaast zijn
                                                                       portring wordt doorontwikkeld in reguliere onderhoudsbeurten.
goede en efficiënte interne verbindingen in het Klavertje 4-gebied
                                                                       Hierbij zal het in eerste instantie gaan om het versterken van de
van belang. In de productieketen zijn verschillende bedrijven bin-
                                                                       ruimtelijke samenhang van de Greenportring (inrichting en bele-
nen Greenport Venlo immers afhankelijk van elkaar (bijvoorbeeld
                                                                       ving) en in tweede instantie om verkeersmaatregelen.
glastuinbouw en de veiling). Ook het optimaal benutten van de
multimodale ontsluitingsmogelijkheden en het aanbieden van op-
                                                                       Aansluiting Greenportring op A67
timale voorzieningen voor fiets en openbaar vervoer dragen bij aan
                                                                       Op de langere termijn (na 2022) kunnen knelpunten ontstaan in de
een goede bereikbaarheid en minimalisering van verkeersbewegin-
                                                                       verkeersafwikkeling op de route Greenportlane-Eindhovenseweg-
gen en uitstoot. Daarnaast wordt blijvend ingezet op duurzamere
                                                                       aansluiting A67. Belangrijkste oorzaak is de te geringe capaciteit
vormen van autoverkeer, bijvoorbeeld door in het te voeren park-
                                                                       van de kruispunten van de Eindhovenseweg en van het aansluitpunt
management elektrisch vervoer, vervoer op zonne-energie en op-
                                                                       op de A67. Daarnaast speelt ook de hoge belasting van de A67 als
laadpunten te stimuleren en te faciliteren.
                                                                       gevolg van de autonome verkeerstoename op deze weg een rol.
                                                                       Hierdoor kan congestie ontstaan op de toevoerende wegen
Ontsluitingsstructuur voor het autoverkeer
                                                                       (Greenportring), waardoor mogelijk het verkeer deels ook een min-
De Greenportring speelt een centrale rol als hoofdontsluiting van
                                                                       der gewenste route zoekt. Als oplossing voor het voorgaande zijn
de klavers richting de snelwegen, de verbinding tussen klavers, de
                                                                       twee opties denkbaar. De eerste mogelijkheid betreft het treffen
bestaande bedrijventerreinen Trade Port West en Oost en de ver-
                                                                       van capaciteitsverruimende maatregelen op de bestaande route en
binding met verschillende bestaande modaliteiten (bargeterminal,
                                                                       de aansluiting (bijvoorbeeld verruiming kruispunten op de Eindho-
TrafficPort en railterminals), zie figuur 5.1. Daarnaast zorgt de
                                                                       venseweg tussen Greenportlane en A67 en verbreding of ontvlech-



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                             21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>72     Uitwerking per thema




ting van de op- en afritten van en naar de A67). Een andere moge-       aan verbetering van de ruimtelijke kwaliteit van de Horsterweg en
lijkheid is het verlengen van de Greenportlane vanaf de Eindhoven-      de Venrayseweg. Deze wordt vooral gekenmerkt door de lineaire
seweg direct naar de A67 en de bestaande aansluiting vervangen          structuur van het wegverloop, de begeleiding van de wegen door
door een robuustere. Beide oplossingen zijn verbeeld in figuur 5.1.     grote laanbomen en de aanwezigheid van lintbebouwing. Ter ver-
Een keuze tussen deze beide opties is op dit moment niet mogelijk.      betering van de ontsluiting van klaver 11 en 12 en van de verkeers-
Bij de te maken keuze wordt te zijner tijd aangesloten bij initiatie-   veiligheid, worden in deze structuurvisie twee maatregelen voor-
ven van Rijkswaterstaat om de A67 mogelijk te verbreden naar 2x3        zien.
rijstroken. Beide opties worden in deze structuurvisie meegenomen       - Voor de Horsterweg wordt uitgegaan van een verlaging van de
als mogelijke alternatieven. Vooral het tracé van een verlengde           maximumsnelheid naar ongeveer 50 km/h (bijvoorbeeld door het
Greenportlane behoeft nog nadere uitwerking (ontwerpopgave in             gebied de status van bebouwde kom te geven). Daarmee wordt
verband met klaver 7/8 en TrafficPort). Daarom is voor deze optie         bereikt dat klaver 11 zonder ingrijpende extra infrastructuurvoor-
een indicatievere aanduiding opgenomen in de vorm van twee naar           zieningen en met behoud van de laanbomen kan worden ontslo-
elkaar gerichte pijlen. Uitwerking van het tracé zal – indien nodig –     ten. Deze maatregel draagt tevens bij aan het verhogen van de
plaatsvinden in het gebied tussen de twee pijlen.                         verkeersveiligheid en het verminderen van het doorgaande sluip-
                                                                          verkeer via deze weg. Daarnaast wordt ten oosten van de Hor-
Ontsluiting klaver 11 en 12                                               sterweg (tussen de Aartserfweg en buurtschap Californië) een
Klaver 11 (agribusiness) en klaver 12 (glastuinbouw) worden ontslo-       strook van circa 25 m gereserveerd voor eventuele capaciteitsver-
                                                                          ruimende maatregelen in combinatie met verbetering van ruimte-
ten via de bestaande wegenstructuur richting de Greenportring.
                                                                          lijke kwaliteit.
Met de ontwikkeling van beide gebieden wordt de verkeersdruk op
                                                                        - Tussen de Horsterweg en de Greenportlane wordt rekening ge-
vooral de Horsterweg en de Venrayseweg groter. De in de toe-
                                                                          houden met de eventuele aanleg (naar verwachting na 2022) van
komst verwachte verkeersdruk in combinatie met het bestaande              de Verbindingsweg Californië. De Verbindingsweg draagt bij aan
wegprofiel, de bestaande en nieuwe (erf)aansluitingen en het krui-        verlaging van de verkeersdruk op de Venrayseweg. Dit komt ten
sen van de ecologische verbinding over de Venrayseweg, kunnen             goede aan de werking van de ecologische verbinding en de re-
leiden tot leefbaarheids- en verkeersveiligheidsproblemen.                creatieve functie (routes) die de Venrayseweg kruisen.
Om op termijn – naar verwachting na 2022 – in te kunnen spelen op         Het zuidelijke deel van de Verbindingsweg wordt gebundeld met
eventuele knelpunten in de verkeersdoorstroming, de leefbaarheid,         en parallel aangelegd aan de hoogspanningsverbinding en een
de verkeersveiligheid en optimalisatie van de ecologische verbin-         dassenroute. Bij de verdere uitwerking van de tracékeuze zal ex-
ding over de Venrayseweg is ruimte gereserveerd voor oplossingen.         tra aandacht worden besteed aan de kwaliteit van de beoogde
Belangrijk uitgangspunt hierbij is ook dat de oplossingen bijdragen       ecologische verbindingszone Greenportlane – A73.



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                               21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>                                                                                                           Uitwerking per thema          73




  De route van het noordelijke deel van het tracé behoeft nadere        Greenportring wordt verbonden met het Klavertje 4-gebied –
  uitwerking. De aanduiding van dit tracédeel op de structuurvisie-     draagt bij aan vermindering van het aantal verkeersbewegingen.
  kaart is daarom indicatief van aard (twee naar elkaar gerichte pij-   Met de aanwezigheid van het bestaande Micro Light Aviation (MLA)
  len). In het gebied tussen deze pijlen zal de eventueel noodzake-     vliegveld (TrafficPort) beschikt het Klavertje 4-gebied ook over een
  lijke verbinding verder worden uitgewerkt. Een aandachtspunt bij      ontsluiting via de lucht.
  de uitwerking van het noordelijke tracédeel is het voorkomen van
  een te hoge verkeersdruk op het buurtschap Californië.                Andere vormen van vervoer
                                                                        Voorgaande alinea's gingen vooral in op het duurzaam vormgeven
Clustering en ontwerp werklandschappen en positionering be-             van (auto)mobiliteit. Het aanbieden van voorzieningen voor andere
drijven                                                                 duurzame vormen en concepten van vervoer is essentieel bij het
De nieuwe werklandschappen worden voor het grootste deel aan            minimaliseren van verkeersbewegingen en uitstoot. In de komende
de Greenportlane gerealiseerd. Verkeersintensieve functies zoals        jaren zal de focus vooral liggen op het stimuleren/faciliteren van
logistieke bedrijven worden direct aan de Greenportlane geposi-         elektrische concepten, waarbij de energie op duurzame wijze wordt
tioneerd, waarbij de ontsluiting wordt geclusterd in de klavers. Ook    opgewekt en waardoor de uitstoot significant afneemt. Kansrijk is
de ruimtelijke uitwerking van de deelgebieden in de zogenaamde          daarnaast de koppeling van fiets en collectief (openbaar dan wel
klavers draagt – door de heldere routing – bij aan beperking van het    gesloten) vervoer, waardoor de dekkingsgraad van deze vormen
aantal verkeersbewegingen (zie paragraaf 4.4).                          van vervoer wordt vergroot.

Multimodale ontsluiting en voorzieningen                                Langzaamverkeersstructuur
Andere modaliteiten, zoals vervoer over spoor en water, zijn naast      Belangrijk aspect in het stimuleren van het fietsgebruik is het bie-
vervoer over de weg essentieel voor het functioneren van het ge-        den van een hoogwaardige langzaamverkeersstructuur. Deze be-
bied en in het behalen van de ambitie om te komen tot een innova-       staat uit goede en directe verbindingen en zo min mogelijk barriè-
tieve en efficiënte agro-keten waarbij het aantal verkeersbewegin-      res. De beoogde structuur binnen het Klavertje 4-gebied bestaat uit
gen wordt geminimaliseerd. Aan de realisatie van een railterminal       primaire en secundaire langzaamverkeersroutes, zie figuur 5.2.
in het gebied is vanuit deze optiek dan ook behoefte (Buck 2009).       Daarnaast wordt voorzien in een uitgebreid netwerk van wandel-,
De ligging van klaverblad 6b aan het spoor in combinatie met be-        fiets- en ruiterroutes om de recreatieve waarde van het buitenge-
staande en toekomstige logistieke bedrijvigheid in de directe om-       bied te vergroten, zie figuur 5.3. Bij primaire routes gaat het om
geving, maakt de realisatie van een railterminal op deze plek wen-      vrijliggende fietsverbindingen die de omliggende kernen direct
selijk en mogelijk. Ook de bargeterminal aan de Maas – die door de      met elkaar en met het Klavertje 4-gebied verbinden. De primaire



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                               21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>                                                                                                            Uitwerking per thema           75




routes worden met elkaar verbonden door verschillende secundaire         Openbaar vervoer
routes. Daar waar mogelijk worden deze vrijliggend aangelegd in          Vanwege de relatief lage vervoerswaarde van bedrijventerreinen is
de groene zones tussen de klavers. Hierdoor worden ingewikkelde          een haalbare exploitatie van zelfstandige openbaarvervoer-
verkeerssituaties voorkomen en wordt de verkeersveiligheid ver-          lijnvoering (streekbussen) op bedrijventerreinen moeilijk te realise-
groot. Als dit niet mogelijk is, wordt op een andere wijze voorzien in   ren. Creatieve oplossingen zijn dan ook nodig om een alternatief te
passende langzaamverkeersvoorzieningen, bijvoorbeeld door het            bieden voor de auto. Dit geldt overigens niet voor Venlo Green-
aanbrengen van fietssuggestiestroken en/of voetpaden op be-              Park, waar een hogere vervoerwaarde zal ontstaan door ontwikke-
staande wegen. Om de regionale en lokale bereikbaarheid tussen           ling van de campus met onder andere onderwijs- en R&D-functies.
Venlo en Horst-Sevenum te verbeteren worden snelfietsroutes aan-
gelegd: de Greenportbikeway. Het doel van de snelfietsroutes is het      Kansrijk is het koppelen van de openbaarvervoersverbinding met
verbinden van de woongebieden met de werkvoorzieningen. De               regionale ov-knooppunten, zoals de stations Horst-Sevenum, Ble-
Greenportbikeway verbindt de stations Venlo, Blerick en Horst-           rick en Venlo, om zo de vervoerswaarde te verhogen. Ook het ver-
Sevenum en vormt een belangrijk onderdeel van de langzaamver-            leggen van openbaar vervoersdiensten is een mogelijkheid. Be-
keersstructuur. De stations worden door twee routes met elkaar           staande initiatieven – zoals een openbaarvervoersverbinding van
verbonden: één langs het spoor en één via de Venrayseweg en Se-          station Venlo, via de Greenportlane naar station Venlo (ringvari-
venumseweg. De Greenportbikeway bestaat uit een ladderstructuur          ant) – worden in samenwerking met de huidige vervoerder in Lim-
met hoofdassen tussen regionale functies en verschillende aanslui-       burg (Veolia) in het kader van het op te zetten parkmanagement
tingen op het huidige en te ontwikkelen regionale fietsnetwerk.          onderzocht. Ook andere routes en mogelijkheden voor een eventu-
Om de Greenportbikeway te realiseren worden bestaande routes             eel gesloten systeem (collectief bedrijfsvervoer) worden daarin
opgewaardeerd (verbreed, geasfalteerd, verlicht etc.) en ontbre-         meegenomen.
kende schakels aangelegd.

Een belangrijk verbindend element in de langzaamverkeersstruc-
tuur is de bestaande overweg in de Heierhoevenweg. Inzet van de
structuurvisie is behoud van de bestaande functie. Zonder deze
verbinding worden de omrijdafstanden erg groot (vergroot met mi-
nimaal 2 km). Dit verslechtert de kwaliteit en aantrekkelijkheid van
de langzaamverkeersstructuur.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                 21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>                                                                                                               Uitwerking per thema            77




Voor- en natransport                                                     5.5. Intensieve veehouderij
Voor- en natransport is cruciaal bij het stimuleren van het gebruik
                                                                         In het Klavertje 4-gebied liggen verschillende intensieve veehoude-
van openbaar vervoer. De structuurvisie zet dan ook in op onder
                                                                         rijen. In de toekomst is het streven ruimte te blijven bieden aan de-
andere:
                                                                         ze sector binnen het Klavertje 4-gebied. Gezien de impact van uit-
- hoogwaardig voor- en natransport zoals het 'witte fietsen'plan,
                                                                         breidingen van bestaande bedrijven en vestiging van nieuwe bedrij-
  elektrische fietsen, segways e.d.;
                                                                         ven op het landschappelijk beeld en de woon- en leefkwaliteit (ook
- overdekte fietsenstallingen bij voorkeur gecombineerd met so-
                                                                         bezien vanuit milieuthema's), dient dit zorgvuldig plaats te vinden.
  larcellen voor het opwekken van energie;
- digitale reisinformatie;
- park- en mobiliteitsmanagement gericht op het organiseren van          Aansluiten op provinciaal beleid
  pendeldiensten tussen bedrijven binnen het Klavertje 4-gebied.         Wat betreft het te voeren beleid ten aanzien van bestaande en
Door deze (en andere) voorzieningen en faciliteiten aan te bieden        nieuw te vestigen intensieve veehouderijen, sluit deze structuurvisie
op de stations (Horst-Sevenum, Blerick en Venlo), bushaltes en har-      aan bij het POL, het Reconstructieplan en het convenant Stikstof en
ten van de klavers, wordt het verzorgingsgebied en de dekkings-          Natura 20001). Belangrijke doelen van het POL en het Reconstruc-
graad van het openbaar vervoer vergroot. Ook andere aanvullende          tieplan zijn onder andere:
voorzieningen kunnen een plek krijgen op één van de stations en          - versterking van de sociaaleconomische vitaliteit van het landelijk
centraal liggende openbaar vervoershaltes. Te denken valt aan digi-         gebied (landbouw, recreatie, wonen, werken en leefbaarheid);
tale reisinformatie en kleinschalige elektrische 'units' (voor het op-   - verbetering van de omgevingskwaliteit (natuur, landschap, water,

laden van elektrische fietsen) die worden gevoed door (kleine)              ammoniak, stank);
                                                                                                                            )
                                                                         - vermindering van de veterinaire kwetsbaarheid2 .
windturbines.
                                                                         Zonering van intensieve veehouderij draagt in belangrijke mate bij
Park-/mobiliteitsmanagement                                              aan het bereiken van voorgaande doelen.
Naast het aanbieden van deze voorzieningen, wordt mobiliteitsma-
nagement ook een volwaardig onderdeel van het parkmanagement
dat de op te richten beheersorganisatie gaat voeren. Stimulerende        1) Het convenant is ondertekend door de provincies Limburg en Noord-
maatregelen zoals het introduceren van een persoonsgebonden                 Brabant, de Directie Regionale Zaken Ministerie LNV, de Stuurgroep Dy-
                                                                            namisch Platteland, de Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO),
budget voor medewerkers en het organiseren van gezamenlijke                 de Limburgse Land- en Tuinbouwbond (LLTB), Natuurmonumenten,
pendeldiensten – al dan niet op afroep – maken onderdeel uit van            Staatsbosbeheer, het Brabants Landschap en de Brabantse Milieufedera-
het mobiliteitsmanagement (onderdeel van parkmanagement).                   tie.
                                                                         2) Verkleinen en voorkomen van kwetsbaarheid voor veeziektes.



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                     21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>78     Uitwerking per thema




Het convenant Stikstof en Natura2000 bevat de hoofdlijnen van de       Volgens de nieuwe conceptverordening mogen bedrijven ten op-
in wording zijnde provinciale verordening Stikstof en Natura2000       zichte van hun huidige depositieniveau blijven groeien. Voorwaarde
Limburg. Primaire doelstelling van deze verordening is de ammoni-      is wel dat de groei gecompenseerd wordt door uitruil van deposi-
akbelasting op Natura2000-gebieden substantieel te verminderen         tierechten met andere beëindigde of te beëindigen veehouderijbe-
tot maximaal 1.500 mol, in combinatie met reducerende maatrege-        drijven. Deze uitruil is alleen toegestaan via de provinciale deposi-
len ten aanzien van stikstofemissie uit andere bronnen zoals verkeer   tiebank.
en industrie. De verordening heeft (voorlopig) alleen betrekking op
de stalemissie van ammoniak uit veehouderijbedrijven in relatie tot    Uitbreiding en hervestiging in het Klavertje 4-gebied
de stikstofbelasting op Natura2000-gebieden.                           In en rondom het Klavertje 4-gebied komen verschillende intensie-
                                                                       ve veehouderijen voor. Deze bestaande bedrijven blijven  voor zo-
Invulling doelstellingen                                               ver deze liggen buiten de geprojecteerde werklandschappen – ge-
Om de genoemde doelstellingen te bereiken worden in de veror-          handhaafd. Bestaande planologische rechten worden gerespec-
dening onder andere emissiereductiepercentages opgenomen,              teerd, met inachtname van geldende (milieu)wet- en regelgeving.
waaraan moet worden voldaan bij de bouw van nieuwe stallen. Voor       Uitbreiding van de geldende bouwkavel en hervestiging op vrijko-
de varkenshouderij betekent dat (vooralsnog) 85% reductie. Voor        mende bouwkavels voor intensieve veehouderijen is eventueel mo-
een pluimveehouderij wordt dat een meer gedifferentieerd percen-       gelijk. Voorwaarden daarbij zijn dat:
tage. Voor melkveehouderijen zal een reductiepercentage van 40%        1. er een hoge landschaps-/omgevingskwaliteit wordt gerealiseerd
bij weidegang en 70% voor permanente opstallen gelden (zodra              (zie ook paragraaf 7.1);
technieken daarvoor beschikbaar zijn en opgenomen zijn in de Re-       2. de milieukwaliteit op lokaal (geur en stikstof) en regionaal ni-
geling Ammoniak en Veehouderij). De reductiepercentages gelden            veau1) (stikstof) verbetert. Bijvoorbeeld door uitbreiding samen
ten opzichte van traditionele stallen. In 2027 zullen alle stallen        te laten gaan met verbetering van bestaande stallen (toepassing
(nieuw en oud) op een bedrijfslocatie gemiddeld aan deze emissie-         van nieuwe stalsystemen waardoor milieuhinder afneemt).
eisen moeten voldoen.                                                  3. voor hervestiging geldt dat verplaatsing van het bedrijf naar het
Naast het voorgaande wordt in de verordening ingezet op het sane-         Klavertje 4-gebied alleen mogelijk is voor bedrijven die geves-
ren van veehouderijbedrijven met een hoge belasting op Natu-              tigd zijn in de regio1). Opstallen op vrijkomende locaties worden
ra2000-gebieden. Deze bedrijven liggen in de meeste gevallen in
de nabijheid van Natura2000-gebieden. Dit is in het Klavertje 4-
gebied niet het geval.
                                                                       1) Noord- en Midden-Limburg.



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                               21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>                                                                                                           Uitwerking per thema          79




   gesaneerd. Duurzame locaties voor intensieve veehouderij1)           grofweg samen met de op de structuurvisiekaart aangegeven kla-
   kunnen hiervan worden uitgezonderd;                                  verbladen 5a, 5d, 7a en 7d. Met het vaststellen van het LOG is het
4. uitbreiding en hervestiging alleen kan plaatsvinden op locaties      zoekgebied ingekaderd tot een concreet LOG-gebied. Uit het mer-
   waar bestaande en toekomstige functies geen hinder ondervin-         onderzoek blijkt echter dat er wat geuremissie betreft weinig tot
   den van de ontwikkeling. Vanuit dit perspectief is uitbreiding       geen milieuruimte is in dit vastgestelde LOG-gebied om nieuwe in-
   van de bestaande bouwkavel niet mogelijk in gebieden die op          tensieve veehouderijen zonder meer toe te kunnen laten. Om te
   de structuurvisiekaart zijn aangeduid als 'beekdallandschap',        kunnen voldoen aan de milieutechnische eisen (uitstoot = nihil),
   'mozaïeklandschap', 'bedrijventerrein' (bestaand en nieuw) en        moeten door de nieuwe bedrijven forse investeringen worden ge-
   andere nabijgelegen bestaande (gevoelige) functies zoals wo-         daan. Vooralsnog lijkt dit bedrijfseconomisch niet haalbaar.
   ningen en recreatieve functies. De huidige rechten van bestaan-
                                                                        Er is dan ook nader onderzoek gedaan naar alternatieve locaties
   de intensieve veehouderijen buiten het (te ontwikkelen) werk-
                                                                        voor nieuwvestiging van maximaal vier intensieve veehouderijen
   landschap worden gerespecteerd;
                                                                        van elk maximaal 4 ha. Rekening houdend met bestaande en toe-
5. de nieuwe huisvesting moet leiden tot een optimaal leefklimaat
                                                                        komstige natuurwaarden en gevoelige functies – waaronder de te
   van de te houden dieren.
Het voorgaande houdt in dat toepassing van de in de geldende be-        ontwikkelen werklandschappen  komen de volgende drie locaties
stemmingsplannen opgenomen wijzigingsbevoegdheden voor uit-             als mogelijk alternatieve locaties naar voren:
breiding van de bouwkavel is toegestaan, mits wordt voldaan aan         1. locatie in westzijde van klaver 12;
voorgaande voorwaarden en initiatief landschappelijk en milieu-         2. locatie in LOG Krabbenborg (tussen TrafficPort en Rozendaal);
technisch goed onderbouwd is.                                           3. locatie in de zuidzijde van klaver 13.

Nieuwvestiging in het Klavertje 4-gebied                                Vanwege de ruimtelijke implicaties en de maatschappelijke en poli-
In de beleidslijn IV (14-01-2008) van de voormalige gemeente Se-        tieke wensen en ambities, vallen de locaties 1 en 3 af. Locatie 2 is
venum is een gebied ten westen van Trade Port West en ten oosten        daarom aangewezen voor nieuwvestiging van maximaal vier inten-
van de Zeesweg vastgesteld als LOG-zoekgebied2) voor maximaal           sieve veehouderijen met een gezamenlijke omvang van maximaal
vier nieuwe intensieve veehouderijbedrijven van ieder ten hoogste       16 ha, waarvan minimaal 25% groen wordt ingericht. Concentratie
4 ha, waarvan minimaal 25% groen wordt ingericht. Dit gebied valt       van intensieve veehouderijbedrijven maakt – in combinatie met het
                                                                        nabij liggende glastuinbouwgebied Siberië – vestiging van een ge-
                                                                        zamenlijke bio-vergistingsinstallatie kansrijk.
1) Locaties met voldoende ontwikkelingsperspectief.
2) Landbouw Ontwikkelingsgebied, waar ruimte wordt geboden aan nieuw-
   vestiging van intensieve veehouderijen.



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                               21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>80     Uitwerking per thema




Voorwaarden voor nieuwvestiging                                            langere termijn worden omgevormd tot een BLOG1) (Biologisch
Ten opzichte van de provinciale concept Verordening Stikstof en            Landbouw OntwikkelingsGebied) dat aansluit op de duurzame
Natura 2000, zijn de voorwaarden waaronder nieuwe intensieve               ambities van Greenport Venlo. Op korte termijn wordt ingezet
veehouderijen zich mogen vestigen strenger. Nieuwvestiging van             op duurzame vormen van intensieve veehouderij.
intensieve veehouderijen kan alleen plaatsvinden in LOG Krabben-
borg (het gebied tussen de Rozendaal en Traffic Port) en als zij toe-
gevoegde waarde bieden in het streven naar een afname van stik-         5.6. Woon- en leefmilieu
stofdepositie. Daarnaast moeten zij een bijdrage leveren aan de         Uit het planMER en de GES komt ook een aantal aandachtspunten
(duurzaamheids)ambities van Greenport Venlo. Deze bedrijven zul-        voor het woon- en leefklimaat en gezondheid naar voren. Om een
len dan ook – naast de genoemde voorwaarden onder 'Uitbreiding          goed woon- en leefklimaat te waarborgen wordt – in aanvulling op
en hervestiging in het Klavertje 4-gebied' op pagina 78 – moeten        de eerder beschreven uitgangspunten – in de volgende maatrege-
voldoen aan de volgende vestigingseisen.                                len voorzien:
1. Het moeten zoveel mogelijk gesloten bedrijven zijn, zodat (on-       1. in het kader van de gebiedsontwikkeling wordt gestreefd naar
   nodig) vervoer van dieren wordt voorkomen. Bedrijven zorgen             een betere afscherming van verkeerslawaai door de snelwegen
   zelf voor het fokken van dieren. Als kans wordt ook slacht van de       (bijvoorbeeld door de realisering van manchetten in klaver 11
   dieren ter plaatse gezien. Daarnaast zal er voor de mest in een         langs de A73 en in LOG Krabbenborg langs de A67);
   eigen – bij voorkeur collectieve – oplossing moeten worden           2. nabij de bedrijvenklavers wordt waar nodig het instrument van
   voorzien, bijvoorbeeld in de vorm van raffinage, vergisting of          gemeentelijk geluidbeleid ingezet om de cumulatieve geluidbe-
   anderszins.                                                             lasting door nieuwe bedrijven bij bestaande woningen te beper-
2. De bedrijven dragen regionaal bij aan het terugdringen van              ken. De manchetten helpen hierbij;
   geurhinder en uitstoot van NOx. Nieuwvestiging in het Klavertje      3. bij de realisering van windturbines wordt – indien nodig via een
   4-gebied is vanuit dit perspectief alleen mogelijk voor bedrijven       automatische stilstandregeling  ervoor gezorgd dat bij wonin-
   die gevestigd zijn in de regio Noord- en Midden-Limburg en die          gen geen relevante hinder door geluid en slagschaduw ontstaat;
   hun huidige locatie(s) opheffen.                                     4. bij de realisering van windturbines wordt gekozen voor een op-
3. De huisvesting en het bedrijfsproces van nieuwe bedrijven zal
                                                                           timaal veilig turbinetype;
   leiden tot een optimaal leefklimaat van de te houden dieren (bi-
   ologisch vlees en dergelijke). Daarmee kan dit LOG-gebied op
                                                                        1) Bij een BLOG gaat het primair om het aantal dieren per m², de uitloopmo-
                                                                           gelijkheden die geboden worden (kan ook binnen), daglichttoetreding,
                                                                           voeding en medicijngebruik.



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                     21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>                                                                                                           Uitwerking per thema           81




5.   bij de vestiging van nieuwe intensieve veehouderijen en niet-      tussenruimten. Uitwerking vindt in het vervolgproces plaats op
     agrarische bedrijven wordt in overleg met bedrijven gestreefd      deelgebiedniveau (uitwerking ruimtelijk ontwerp, bestemmings-
     naar een zo beperkt mogelijke uitstoot van geur en luchtveront-    plan, beeldregieplan etc.).
     reinigende stoffen, maar ook verlichting;
6.   voor reduceren van verkeersgeluid wordt verlaging van de snel-     Energievraag
     heid van wegverkeer – daar waar nodig – overwogen.                 In 2025 heeft het Klavertje 4-gebied naar verwachting een energie-
                                                                        vraag van circa 8,5 petajoule (bron: Energieplan). Dit komt overeen
                                                                        met de vraag van circa 120.000 huishoudens. Van deze vraag zal
5.7. Energie en grondstoffen                                            ongeveer 75% afkomstig zijn van glastuinbouw. Om op duurzame
Het Energieplan (2010) vormt de basis voor de ontwikkelingsstrate-      wijze te kunnen voorzien in een dergelijk grote energievraag is een
gie ten aanzien van de ambitie te streven naar een zoveel mogelijk      duidelijke strategie nodig; zeker gezien de ambitie tot het creëren
energieneutraal gebied (zie paragraaf 4.1, uitgangspunt 3). Op de       van een maximaal energieneutraal gebied (zie paragraaf 4.1, uit-
langere termijn wordt daarnaast ingezet op het creëren van een          gangspunt 3). Deze strategie is neergelegd in het Energieplan, dat
energieoverschot, zodat energie kan worden 'geëxporteerd' naar          daar waar relevant is overgenomen in deze structuurvisie. In het ka-
gebieden buiten het Klavertje 4-gebied. De ontwikkelingsstrategie       der van dit plan heeft uitgebreid onderzoek plaatsgevonden naar
voor deze ambitie is geënt op het stimuleren van duurzame en ren-       de toekomstige energievraag (gas, elektriciteit, warmte/koude en
dabele energievoorzieningen (opwekken en besparen). Het ont-            CO2) en mogelijke duurzame reductie- en opwekmogelijkheden.
wikkelbedrijf wil hierbij optreden als energiemanager. Speerpunten
hierbij zijn:                                                           Realisatie langs twee lijnen
- het realiseren en beheren van gebiedsbrede (nuts)voorzieningen;       In het streven naar een duurzame en rendabele energievoorziening
- het (in overleg en samenwerking met bedrijven) realiseren van         wordt ingezet op 'Energy Savings' en 'Energy Production & Supply'.
  optimale energiebesparingen;                                          De eerste prioriteit is het realiseren van significante energiebespa-
- voorzien in de hiervoor benodigde juridische structuren;              ringen. De tweede prioriteit is het ontwikkelen en exploiteren van
- het realiseren en coördineren van duurzame opwekcapaciteit.           duurzame opwekcapaciteit. Beide operaties hebben een bij het
                                                                        doel passend winstoogmerk, waarbij onderlinge subsidie niet is uit-
In de structuurvisie zijn de ruimtelijke implicaties van energievoor-   gesloten.
zieningen niet uitgewerkt, maar wel meegenomen. Denk daarbij
aan het klaverconcept. In dit concept wordt ruimte geboden aan
energievoorzieningen in de klaverharten en in de groene wiggen en



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>82     Uitwerking per thema




1. Energy Savings                                                                 Het realiseren van kansrijke duurzame opwekcapaciteit – zoals geo-
De 'Energy Savings' operatie is gericht op energiebesparing, het                  thermie en windenergie – kan een besparing van de energievraag
stimuleren van onderzoek en het scheppen van een innovatief en                    opleveren van minimaal 15%.
aantrekkelijk vestigings- en investeringsklimaat. Hierdoor kan het
primaire energieverbruik worden teruggebracht en kan er tegelij-                  Voortschrijdend inzicht en vooral technologische ontwikkelingen
kertijd een betere balans ontstaan in de elektriciteits- en gasvraag.             worden nauwlettend in de gaten gehouden door het ontwikkelbe-
Verdere efficiency maatregelen in kassen1) en optimalisatie van                   drijf. Wanneer nodig wordt het Energieplan hierop aangepast. Het
WKK’s2) dragen in sterke mate bij aan de doelstelling om op korte                 zal een groeitraject zijn waarbij in stappen steeds verder zal worden
tot middellange termijn maximaal zelfvoorzienend te zijn. Dit kan                 toegewerkt in de richting van zelfvoorzienendheid. Vooral zonne-
een besparing van zeker 25% van de energievraag opleveren.                        energie kan – als de prijs van PV-cellen sterk daalt – een belangrijke
                                                                                  pijler zijn voor verdere duurzaamheid. Het procentuele effect van
2. Energy Production & Supply                                                     biomassa is beperkt, naar verwachting ook op langere termijn. Dat
De tweede lijn waarop wordt ingezet is het duurzaam opwekken                      neemt niet weg dat investeringen hierin in absolute zin wel een be-
van energie. Het scheppen van een aantrekkelijk vestigingsklimaat                 hoorlijke bijdrage leveren, ook omdat hiermee ook belangrijke af-
voor partijen die wensen te investeren in duurzame opwekcapaci-                   valstoffenstromen worden beperkt. Met deze maatregelen kan naar
teit is hierbij van wezenlijk belang. Het balanceren van de energie-              verwachting op termijn nog eens 25% extra op de energievraag
vraag binnen het Klavertje 4-gebied is het doel, gericht op maxima-               worden bespaard.
le uitwisseling van energie tussen bedrijven en het vergroten van de
zelfvoorzienendheid. De benodigde partners worden gevonden in                     Voorbeeld projecten duurzame energie
de omgeving van energieproductie en -leveringsbedrijven, energie                  Ontwikkelingen ten aanzien van duurzame energieopwekking zijn
projectontwikkelaars, netwerkbeheerders en de financiële wereld.                  al in volle gang. Zo investeren Californië BV (exploitant van glas-
                                                                                  tuinbouwgebied) en Wijnen BV in samenwerking met het ontwik-
                                                                                  kelbedrijf in geothermie, worden duurzame energievoorzieningen
                                                                                  aangelegd in Venlo GreenPark en is de provinciale subsidie voor de
1) Bijvoorbeeld: effectieve isolatie bij glastuinbouw, het gebruik van daglicht   bouw van de DECL (Duurzame Energie Centrale Limburg) al ge-
   en natuurlijke ventilatie.                                                     gund3).
2) WKK (Warmte Koude Opslag): is een methode om energie in de vorm van
   warmte of koude op te slaan in de bodem. De techniek wordt gebruikt om
   gebouwen te verwarmen en/of te koelen.                                         3) De DECL bestaat uit een combinatie van zonnepanelen (4,2 Mega-
                                                                                     watt/3,2 ha netto grondoppervlak), windmolens (15 Megawatt) en bio-



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                           21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>                                                                                                            Uitwerking per thema           83




Grondstoffen                                                             Ontwikkelingsmogelijkheden bestaande verblijfsfuncties
Onderdeel van de duurzaamheidsambities van Greenport Venlo is            Grofweg zijn momenteel de volgende verblijfsfuncties aanwezig in
ook het duurzamer omgaan met grond- en afvalstoffen. Centraal            het gebied:
daarin staat een gerichte samenwerking met en tussen bedrijven           - woningen en bedrijfswoningen: verspreid door het gebied, maar
zodat afval van de één de grondstof voor de ander vormt. Dit wordt         vooral geconcentreerd aan de linten;
geregeld in de uitgifte door een uitgifteprotocol en vestigingsvoor-     - kortdurend verblijf in de recreatieve sfeer;
waarden en een uitwerking binnen parkmanagement. Door uitgif-            - huisvesting van tijdelijke arbeidsmigranten.
tebeleid, maar ook kennisuitwisseling in het gebied wordt tevens
ingezet op ketenintegratie en ketenefficiency. Dit vindt plaats door     Deze en andere verblijfsfuncties blijven gehandhaafd in de struc-
middel van het organiseren van activiteiten, innovatieprogramma's        tuurvisie. Bestaande ontwikkelruimte, zoals is vastgelegd in gelden-
en dergelijke.                                                           de bestemmingsplannen, blijft (in principe) bestaan. Daar waar ini-
                                                                         tiatieven meer ruimte nodig hebben dan het bestemmingsplan toe-
                                                                         staat, zal een nadere afweging plaatsvinden op basis van de vol-
5.8. Verblijfsfuncties                                                   gende factoren:
Naast het realiseren van een ruimtelijk-economische structuurver-        - landschaps- en omgevingskwaliteit (toepassing van ontwerpprin-

sterking hebben de drie gemeenten en de provincie de doelstelling           cipes Landschapsplan), zie paragraaf 7.1;
                                                                         - milieukwaliteit, waarbij het streven is gericht op verbetering;
ook de kwaliteit van natuur en landschap in het Klavertje 4-gebied
                                                                         - het initiatief moet passen binnen de ambities uit de structuurvisie
te verbeteren (zie paragraaf 4.3). Als bedrijven in het 'buitengebied'
                                                                            (duurzaam, agro-gerelateerd, recreatieve functie buitengebied,
van het Klavertje 4-gebied hun bedrijf willen beëindigen, dan kan
                                                                            natuur- en landschapswaarden, economisch perspectief buiten-
dit worden gefaciliteerd met een beëindigings- en verplaatsingsre-
                                                                            gebied).
geling. Het toevoegen van economische functies – zoals verblijfs-
functies – wordt in deze regeling mogelijk door de bedrijfsvoering       Toevoeging van verblijfsfuncties
te beëindigen of te verplaatsen naar een beter passende locatie. De      Binnen de werklandschappen is het toevoegen van verblijfsfuncties
nieuwe functie(s) fungeert hierbij als belangrijkste kostendrager en     uit de categorieën woningen en huisvesting van tijdelijke arbeids-
daarmee als stimulans voor zittende ondernemers.                         migranten niet mogelijk. Bedrijfswoningen zijn eventueel mogelijk
                                                                         in de klavers 11, 12 en 13. Buiten de werklandschappen en bij voor-
   massa (10 Megawatt). De DECL zal voor ongeveer 30.000 huishoudens     keur buiten het beekdal- en mozaïeklandschap kunnen verblijfs-
   duurzame elektriciteit produceren.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                 21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>84     Uitwerking per thema




functies worden toegevoegd, met inachtneming van de volgende          met bevolkingsstabilisatie, wordt zorgvuldig omgegaan met het
beoordelingsaspecten;                                                 toevoegen van woningen. Om verbetering van de landschapskwali-
- in het algemeen geldt dat in het Klavertje 4-gebied niet meer       teit te bevorderen, blijft het toevoegen van een (klein) aantal wo-
  woningen/verblijfsfuncties worden toegevoegd dan is afgespro-       ningen mogelijk. Ook zal er ruimte moeten zijn voor het realiseren
  ken in het Masterplan, zijnde 150 woningen of 15 ha in de perio-    van bedrijfswoningen. Vooral vanuit de glastuinbouw- en agribusi-
  de tot 2040;                                                        nesssector bestaat de wens tot het realiseren van een bedrijfswo-
- initiatieven geven invulling aan het duurzame en innovatieve        ning. Bebouwingslinten zoals de Sevenumseweg, de Horsterweg en
  concept van Greenport Venlo, bij voorkeur agro-gerelateerd;         de Rozendaal komen het eerst in beeld als mogelijke locaties voor
- initiatieven zijn gericht op verbetering van de landschaps- en      bedrijfswoningen.
  omgevingskwaliteit, zie paragraaf 7.1;
- initiatieven houden rekening met de bedrijfsvoering van be-         Om voorgaande redenen zijn aan het toevoegen van (be-
  staande bedrijven in de omgeving. Dit geldt ook voor toekomsti-     drijfs)woningen de volgende aanvullende beoordelingsaspecten
  ge bedrijven in de werklandschappen;                                verbonden:
- initiatieven passen binnen de beschikbare milieuruimte (CO2,
                                                                      - woningbouw is niet projectmatig van aard (bijvoorbeeld uitbrei-
  NOx, etc.);
                                                                        ding van kernen);
- initiatieven passen binnen het gemeentelijke beleid voor wonen,
                                                                      - woningbouw mag niet concurrerend zijn met (doelgroepen van)
  recreatie en toerisme.                                                woningbouwprojecten in de omgeving.
Het toevoegen van verblijfsfuncties en de omvang ervan is situatie-   Initiatieven zullen hierop worden beoordeeld. De precieze aard en
afhankelijk en betreft maatwerk. De te maken afweging zal in nauw
                                                                      verschijningsvorm van toekomstige ontwikkelingen zijn moeilijk in
overleg met betreffende gemeente(n) en/of provincie plaatsvinden.     te schatten. Om hier op in te kunnen spelen zijn bovenstaande be-
                                                                      oordelingsaspecten met opzet enigszins abstract.
Aanvullende voorwaarden toevoeging (bedrijfs)woningen
Voor het toevoegen van woningen gelden aanvullende beoorde-
lingsaspecten. Aangezien de marktvraag – op basis van vraag-
aanbodanalyses uit 2011 – beperkt is en de regio te maken krijgt




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                             21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>                                                                                                              Uitwerking werklandschap      85




6. Uitwerking werklandschap
In dit hoofdstuk wordt de strategie uit de voorgaande hoofdstukken        dere efficiënte verkeersstromen en zoveel mogelijk zelfvoorzienend
uitgewerkt naar het niveau van de deelgebieden die behoren tot            te zijn met het oog op water, energie en afval-/grondstoffen. Be-
het werklandschap.                                                        langrijke factor hierbij is de te realiseren Greenportlane (als onder-
                                                                          deel van de Greenportring) die zorgt voor een gebundelde afwikke-
                                                                          ling van verkeer en vermindering van de totale transportbehoefte
6.1. Bestaande werklandschappen                                           (zie paragraaf 5.4). Door aanleg van de Greenportring zijn de kla-
                                                                          vers goed bereikbaar. Deze worden dan ook primair ontwikkeld
Het bestaande werklandschap bestaat grofweg uit Trade Port West
                                                                          voor (agrologistieke) bedrijvigheid in bredere zin.
(300 ha), Trade Port Oost (35 ha) en Fresh Park Venlo (130 ha). Deze
                                                                          Eventuele Bevi-inrichtingen1) worden bij voorkeur alleen toegelaten
gebieden blijven in gebruik als werklandschap voor vooral bedrij-
                                                                          in de klavers grenzend aan de Greenportring, zodat de afstand tot
vigheid, fresh, food & flowers en logistiek. Trade Port West heeft
                                                                          gevoelige functies (in vooral het buitengebied) groot genoeg is.
daarnaast een belangrijke Research en Developmentfunctie door
                                                                          Hierbij geldt dat voorzieningen met minder zelfredzame personen
de aanwezigheid en beoogde doorontwikkeling van de Sunrise
                                                                          als extra kwetsbaar worden gezien. Deze mogen niet worden ge-
Campus (zonne-energie). Het beleid is gericht op het op duurzame
                                                                          realiseerd binnen het invloedsgebied van een risicovolle inrichting.
wijze doorontwikkelen van de bestaande werklandschappen, geënt
                                                                          Optimaal ruimtegebruik is wenselijk en mogelijk door bijvoorbeeld
op het gebiedsconcept van Klavertje 4. Indien nodig kunnen vor-
                                                                          de logistieke functie te koppelen aan glastuinbouw of andere func-
men van herstructurering – zoals een facelift, revitalisering of her-
                                                                          ties uit de agro-keten. Zodoende kan gebruik worden gemaakt van
profilering – hieraan bijdragen.
                                                                          elkaars reststromen en kunnen synergievoordelen worden behaald.
                                                                          Optimaal ruimtegebruik wordt daarnaast mogelijk gemaakt door
                                                                          een maximale standaard bouwhoogte van 25 m toe te staan. Onder
6.2. De klavers 1 t/m 8                                                   voorwaarden is het – op het grondgebied van de gemeente Venlo –
De gebieden met klavernummer 1 t/m 8 zijn fysiek te herkennen             op sommige plekken toegestaan te bouwen tot 50 m. Waar en on-
aan de configuratie in klavers, zie figuur 6.1. Dit ruimtelijke concept   der welke voorwaarden dit is toegestaan is opgenomen in bestem-
(zie paragraaf 4.2 en paragraaf 4.4) draagt in belangrijke mate bij       mingsplan Trade Port Noord.
aan duurzame ontwikkeling van het werklandschap, door onder an-
                                                                          1) Besluit externe veiligheid inrichtingen.


Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                    21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>                                                                                                         Uitwerking werklandschap         87




Om de ruimtebeleving vanaf de linten in de directe nabijheid van           mijn ruimte voor uitbreiding nodig heeft die elders in het Klavertje
de klavers 1, 3, 5 en 7 te waarborgen is in de eerste 250 m vanaf de       4-gebied moet worden gevonden. De korte afstand tot het huidige
linten slechts een maximale standaard bouwhoogte toegestaan van            Fresh Park Venlo in combinatie met de beschikbare ruimte, maakt
15 m. Dit geldt specifiek voor de bebouwingslinten van de Grub-            klaver 1 geschikt als vestigingsplaats voor bedrijven uit de sector
benvorsterweg/Sevenumseweg en de Zeesweg.                                  fresh, food & flowers. Inmiddels is er een samenwerkingsovereen-
                                                                           komst gesloten tussen het ontwikkelbedrijf en Fresh Park Venlo
6.2.1. Trade Port Noord (klaver 1 t/m 4 en 6)                              voor vestiging in klaver 1.
Het werklandschap van Trade Port Noord (TPN) ligt zowel in de
gemeente Venlo als in de gemeente Horst aan de Maas en bestaat             Klaver 2
uit de klavers 1 t/m 4 en 6. Voor de delen op het grondgebied van          In klaver 2 zijn al bedrijven gevestigd, waaronder een groot logis-
de gemeente Venlo is een bestemmingsplan in voorbereiding. Op              tiek bedrijfscentrum. De klaver is bedoeld voor vestiging van logis-
het moment van vaststelling van deze structuurvisie is het ontwerp-        tieke bedrijven met een omvang vanaf circa 1 ha.
bestemmingsplan al terinzage geweest. De procedure wordt naar
verwachting in 2012 afgerond. Gezien het stadium waarin het be-            Klaver 3
stemmingsplan verkeert, worden Venlose delen van de klavers 1              Klaver 3 ligt deels op het grondgebied van Horst aan de Maas en
t/m 4 en 6 in deze structuurvisie beschouwd als vaststaande auto-          deels op het grondgebied van Venlo. Het deel op het grondgebied
nome ontwikkeling. In het planMER worden de delen van klavers 3,           van Venlo wordt meegenomen in de ontwikkeling van TPN. Het
4 en 6 op het grondgebied van de gemeente Horst aan de Maas als            deel op Horster grondgebied wordt later 'aangeheeld'.
ingezette autonome ontwikkeling beschouwd. Deze delen zijn                 Een afweging die (mede) van invloed is op de verkaveling en in-
meegenomen in het projectMER, behorende bij het bestemmings-               richting van de westelijke twee klaverbladen van klaver 3, is het
plan Trade Port Noord.                                                     eventueel verleggen van de Rotterdam-Rijn-Pijpleiding. Een optie is
De klavers zijn als eenheid ontworpen, zowel ruimtelijk als functio-       deze op langere termijn te verleggen naar de S1, parallel aan de
neel. Voor de duidelijkheid zijn de klavers 3, 4 en 6 als geheel be-       spoorbaan. Mocht verlegging aan de orde zijn, dan ontstaat meer
schreven, ongeacht de gemeente waarin ze liggen.                           flexibiliteit in het bepalen van de omvang en vorm van de uit te ge-
                                                                           ven kavels. Vooralsnog is verlegging niet aan de orde. Klaver 3 is
Klaver 1                                                                   primair bedoeld voor (agro-)logistieke bedrijven.
Klaver 1 is één van de kleinere klavers en ligt relatief dicht bij Fresh
Park Venlo, dat is gericht op de sector fresh, food & flowers. Bekend
is dat het bestaande Fresh Park Venlo (oostelijk van de A73) op ter-


Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                  21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>88         Uitwerking werklandschap




Klaver 4                                                                6.2.2. Klaver 5
Deze klaver heeft een afwijkende vorm en bevat drie bladen. De          De ontwikkeling van klaver 5 als bedrijventerrein staat – al dan niet
ligging middenin het ontwikkelingsgebied, op relatief grotere af-       gefaseerd – gepland voor de periode na 2022. Reden hiervoor is het
stand van de randen en de gevoelige bestemmingen, maakt het             aanbod aan bedrijventerreinen in klaver 1 tot en met 4 in relatie tot
mogelijk om bedrijven uit een zwaardere milieucategorie (bijvoor-       de vraag. Ontwikkeling van klaver 5 tot glastuinbouwgebied op de
beeld recyclingbedrijven) toe te laten. Vanwege de grotere milieu-      korte tot middellange termijn – conform het Masterplan – is niet
ruimte is vestiging van bedrijven uit de branches eco en productie      aan de orde. De al bestemde gebieden in Californië en Siberië en
mogelijk. Het betreft dan bijvoorbeeld recyclingbedrijven of fa-        de te ontwikkelen klavers 12 en 13 voor glastuinbouw beantwoor-
brieksmatige voedselbewerking.                                          den aan de geprognosticeerde vraag tot 2022.
                                                                        Tot 2022 blijft klaver 5 ruimte bieden aan de bestaande agrarische
Klaver 6                                                                functies (vollegrond- en boomteelt). Bij eventuele ontwikkelingen
Klaver 6 ligt ten zuiden van de spoorlijn, tegen Trade Port West aan.   binnen de glastuinbouwbedrijven aan de Zeesweg (binnen de be-
Hier ligt het voornemen om een railterminal te realiseren. Een          staande bouwkavel) wordt gestreefd naar ontsluiting van de bedrij-
eventuele railterminal maakt het aansluitende gebied uitermate          ven via klaver 5 richting de Greenportring.
geschikt voor vestiging van logistieke bedrijven die mede gebruik-
maken van vervoer per spoor (multimodaliteit). De helft van het         6.2.3. Klaver 7
gebied zal naar verwachting worden uitgegeven aan logistieke be-        Klaver 7 biedt op de korte tot middellange termijn ruimte aan
drijven die over een multimodale vervoerswijze willen beschikken.       boomteelt- en containerteeltbedrijven c.q. aan deze branche geli-
Klaver 6 ligt op het grondgebied van zowel Venlo als Horst aan de       eerde bedrijven zoals plantengroothandelsbedrijven en een plan-
Maas. Het deel dat wordt ontwikkeld (gemeente Venlo) valt binnen        tenboulevard met specifiek daarop geënte detailhandel. Op deze
het plangebied van bestemmingsplan TPN. Het overige deel (ge-           manier wordt ingespeeld op de behoefte aan ruimte voor boom-
meente Horst aan de Maas) wordt niet in de planperiode van de           teelt (ingegeven door Platform bomenteelt). De bedrijfscentra zul-
structuurvisie gerealiseerd, maar in de periode na 2022. Als de rail-   len een plaats krijgen in het klaverhart (7e) en in het aansluitende
terminal wordt gerealiseerd, wordt het stuk van klaverblad 6b1 op       klaverblad 7a. De overige klaverbladen zijn bedoeld voor contai-
het grondgebied van Horst aan de Maas eerder gerealiseerd. Dit          ner- en boomteelt. Bedrijfscentra en containerteelt passen niet in
deel is nodig om een volwaardige railterminal mogelijk te maken.        het huidige omgevingstype en het landschap. De klaverbladen die
                                                                        met deze functies worden ingevuld worden daarom door een man-
                                                                        chet (grondlichaam) gescheiden van de omgeving (zie paragraaf
                                                                        6.2.5).


Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>                                                                                                      Uitwerking werklandschap          89




Ontwikkeling van klaver 7 tot glastuinbouwgebied op de korte tot      van de gebouwen en gebruik van de gronden en onbebouwde ge-
middellange termijn – conform het Masterplan – is niet aan de or-     bieden op de bedrijventerreinen. Bovendien zorgen de manchetten
de. De al bestemde gebieden in Californië en Siberië en de te ont-    voor afscherming van het industrielawaai, afkomstig van de bedrij-
wikkelen klavers 12 en 13 voor glastuinbouw beantwoorden aan de       ven op de klavers.
geprognosticeerde vraag tot 2022. Voor de periode na 2022 blijft      De aanleg van de manchetten wordt geborgd door middel van
de structuurvisie – conform het Masterplan – wel uitgaan van trans-   voorwaardelijke bepalingen in (nog) op te stellen bestemmings-
formatie van klaver 7 naar bedrijventerrein. Naar verwachting zal     plannen.
de feitelijke transformatie pas na 2032 aan de orde zijn.             De hoogte van de geprojecteerde manchetten varieert: op strate-
Belangrijke thema’s bij de ruimtelijke uitwerking van klaver 7 zijn   gisch belangrijke locaties wordt zicht geboden (2 m) of wordt het
eventueel geldende hoogtebeperkingen in verband met nabij gele-       gebied aan het zicht van buitenaf onttrokken door de hoogte (6 m
gen landingsbaan en de ontsluitende functie die deze klaver kan       of meer) van de wal. Er zijn echter uitzonderingen, zie de volgende
hebben voor LOG Krabbenborg.                                          alinea's.

6.2.4. Klaver 8                                                       Randen klaver 1 en 3: Grubbenvorsterweg/Sevenumseweg
Klaver 8 vormt de afronding van het zuidwestelijke deel van Trade     Aan de kant van de Grubbenvorsterweg/Sevenumseweg zal bij kla-
Port West en zal na 2022 vooral ruimte bieden aan logistieke be-      ver 1 en 3 voor de manchet een uniforme hoogte worden aange-
drijvigheid.                                                          houden om het geluid van en het zicht op het bedrijventerrein te
                                                                      beperken. De manchet zal daarnaast voor agrarisch gebruik worden
6.2.5. Landschappelijke inpassingszone                                bestemd: beweiding of vollegrondteelt is dan mogelijk1). De man-
Manchetten in inpassingszone                                          chet gaat aan de noordzijde over in de te verleggen Gekkengraaf,
In het ruimtelijk ontwerp voor het Klavertje 4-gebied wordt het ge-   waarvan de oevers natuurvriendelijk worden ingericht.
hele ontwikkelingsgebied omgeven door groene inpassingszones
en landschappelijke binnenruimten. De klavers 1 t/m 8 worden in
deze groene gebieden daarnaast voorzien van manchetten (grond-
lichaam). De manchetten zorgen voor een uniform beeld van het
werklandschap, fungeren als een groene omlijsting en zorgen
daarmee voor een landschappelijke overgang tussen werkland-
schap en omgeving. Hierdoor ontstaat een grote mate van vrijheid
                                                                      1) Momenteel (2011) vindt onderzoek plaats naar kansen voor wijnbouw op
binnen de manchetten met betrekking tot verkaveling, plaatsing           de manchet.


Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>90         Uitwerking werklandschap




verblad – zoals bomenteelt – is een manchet niet nodig. Is dit niet   Zeesweg zullen wel bij moeten dragen aan een aantrekkelijke
het geval, dan is aanleg van de manchetten noodzakelijk, bijvoor-     beeldkwaliteit en beleving van het lint, mede ten behoeve van de
beeld bij containerteelt en bijbehorende bedrijfscentra of trans-     recreatieve functie van de weg.
formatie naar bedrijventerrein op langere termijn. Om de aanleg
van manchetten mogelijk te houden wordt de benodigde ruimte           Waterbergende en ecologische functie
gereserveerd. Hier mogen geen gebouwen worden gerealiseerd.           Naast de functie als landschappelijke inpassing heeft het gebied
De aanleg van de manchetten wordt geborgd in het op te stellen        tussen en rond de klaverbladen ook een belangrijke waterbergende
bestemmingsplan. Bijvoorbeeld door een wijzigingsbevoegdheid op       en infiltrerende functie. De groene gebieden (de wiggen) tussen de
te nemen met voorwaardelijke verplichting voor het aanleggen van      klaverbladen fungeren als wadi's, die bij veel neerslag transforme-
manchetten bij bedrijfsfuncties/-gebouwen.                            ren naar tijdelijke infiltratievijvers. De huidige loop van de Gekken-
                                                                      graaf door klavers 3 en 1 zal worden verlegd. De nieuwe loop zal de
Randen klaver 5: glastuinbouwbedrijven                                buitenzijde van de manchet van de klaverbladen volgen. De groene
Klaverblad 5b grenst aan een bestaand glastuinbouwbedrijf             ruimten tussen de klaverbladen zullen ook een recreatieve en eco-
(Schreurs-van Enckevoort aan de Heerstraat 11). Zolang dit bedrijf    logisch verbindende functie hebben. Zo worden hier verschillende
                                                                      (recreatieve) langzaamverkeersroutes aangelegd en dient de land-
er gevestigd blijft is een manchet vanuit ruimtelijke overwegingen
                                                                      schappelijke inpassingzone als een secundair routenetwerk voor
niet noodzakelijk en gewenst. Het bedrijf grenst aan de achterkant
                                                                      dassen die migreren tussen Parc Zaarderheiken en de Reulsberg.
namelijk direct aan klaverblad 5b. Bij eventuele (autonome) ont-
wikkelingsinitiatieven van het glastuinbouwbedrijf (binnen de be-
staande bouwkavel), is het streven gericht op ontsluiting van het
(vernieuwde) bedrijf vanuit klaverblad 5b.                            6.3. Venlo GreenPark
Klaverblad 5c grenst aan glastuinbouwbedrijf Hermans aan de           Innovatie in en kennisuitwisseling over de agro-sector is een be-
Zeesweg 4. De Zeesweg ligt ten oosten van het bedrijf en vormt de     langrijke pijler onder de ambities van Greenport Venlo (zie hoofd-
overgang met klaver 5. Er wordt gestreefd naar een directe ont-       stuk 1). Hiervoor is een kwalitatief hoogstaande kennisinfrastruc-
sluiting van dit bedrijf via klaverblad 5c. Vanuit het landschap      tuur van belang. De fysieke basis hiervoor wordt gelegd in Venlo
schermt het glastuinbedrijf klaverblad 5c voor een deel af. Vanuit    GreenPark. Hier wordt ruimte geboden aan onderwijs, congresacti-
dit perspectief is het deel van de manchet ten hoogte van het glas-   viteiten, bedrijven in communicatie, informatie en technologie, 're-
                                                                      lax and heal' en bedrijven die afhankelijk zijn van in de omgeving
tuinbouwbedrijf niet direct noodzakelijk. Ontwikkelingen aan de
                                                                      gesitueerde agrobedrijfsterreinen en/of gelieerd zijn aan de agrari-



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                               21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>                                                                                                 Uitwerking werklandschap      91




sche en tuinbouwsector. Het uitgangspunt is de opleidingen en on-    kende en duurzame manier ontworpen, zodat deze na de Floriade
derzoekstrajecten direct aan te laten haken op het bedrijfsleven.    door andere functies kunnen worden gebruikt (bedrijvig-
Op deze manier ontstaat een 'agro-campus' waar nieuwe kennis         heid/onderwijs). De bebouwing wordt zodanig gegroepeerd en in
wordt opgedaan en in de praktijk wordt gebracht.                     het bestaande landschap ingepast dat er een parkachtige campus
Voordat het terrein dienst gaat doen als agro-campus wordt hier in   ontstaat.
2012 de Floriade gehouden. De gebouwen worden op een aanspre-


Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                       21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>                                                             LANDSCHAPPELIJKE
                            VENLOSEWEG                        INPASSINGSZONE



                                                                          A73



                                                                                HOOGSPANNINGVERBINDING




                                                            Klaver                     GEKKENGRAAF

                                                              11
                                 INPASSEN BESTAANDE
                                WONINGEN EN BEDRIJVEN                                          DASSENROUTE



                                                                                                     BEBOUWINGSVRIJE
                                                                                                      ZONE A73 (50M)




                                               RUIMTERESERVERING
                                              MOGELIJKE VERBREDING
                                                  HORSTERWEG


                                                                                                                  BUURTSCHAP
                                                                                                                  CALIFORNIË

                                                                                  HORSTERWEG


                                               RUIMTERESERVERING MOGELIJKE
                                             AANLEG VERBINDINGSWEG CALIFORNIË




                                                                                                         VENRAYSEWEG


Figuur 6.2 Uitwerking ruimtelijk beleid klaver 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>                                                                                                       Uitwerking werklandschap           93




6.4. Agribusiness - klaver 11                                          6.4.2. Landschappelijke inpassing
Klaver 11 wordt ontwikkeld voor agribusiness, waarbinnen de al         Een belangrijk uitgangspunt voor de ontwikkeling van klaver 11 is
aanwezige bedrijven gehandhaafd blijven.                               een kwalitatief hoogwaardige inrichting en een goede inpassing in
                                                                       het landschap, bezien vanaf de A73. Dit uitgangspunt wordt op de
                                                                       eerste plaats op 'technische wijze' ingevuld door toepassing van het
6.4.1. Ruimtelijke uitwerking
                                                                       door Rijkswaterstaat gehanteerde rooilijnenbeleid langs autosnel-
Bij de ruimtelijke uitwerking van het gebied (verkaveling/bestem-
                                                                       wegen. Dit bestaat uit de volgende twee delen:
mingsplan) spelen de volgende aspecten een rol, zie ook figuur 6.2:
                                                                       - een bebouwingsvrije zone: het gebied tussen 0 en 50 m, gemeten
- aanwezige bedrijven in het gebied.
- wenselijke omvang en vorm van de kavels.
                                                                         uit de as van de dichtstbijzijnde rijbaan (ook een toe- of afrit);
                                                                       - een overlegzone: het gebied tussen 50 en 100 m, eveneens geme-
- ligging, functie en inpassing van de Gekkengraaf.
- aanwezigheid van een 150 kV-hoogspanningsverbinding.                   ten uit de as van de dichtstbijzijnde rijbaan (ook een toe- of afrit).
- ontsluiting (zie paragraaf 5.4 voor de beoogde verkeersstructuur).   Het rooilijnenbeleid is ingevoerd met het oog op onder andere
De Gekkengraaf wordt bij voorkeur versterkt en ingepast in de          ruimte voor beheer en onderhoud, voor toekomstige uitbreidingen,
ontwikkeling van het terrein. Om onbruikbare delen van kavels te       leidingstroken, verkeersveiligheid en beperking milieuhinder en
voorkomen kan ervoor worden gekozen de Gekkengraaf te verleg-          voor externe veiligheid. De bouwplannen worden getoetst op on-
gen. Naast de waterbergende en -afvoerende functie van de water-       der andere geluidsoverlast, externe veiligheid, afleidende verlich-
loop blijft de Gekkengraaf fungeren als ecologische verbinding         ting en reclame voor de weggebruiker.
voor onder andere dassen tussen Parc Zaarderheiken en Houthui-
zerheide. Wat betreft de hoogspanningsverbinding geldt dat be-         Voor de uitwerking in landschappelijke zin geldt dat zij moet pas-
bouwing onder of in de directe nabijheid van de leiding niet moge-     sen in de ambitie van de gebiedsontwikkeling van Klavertje 4,
lijk is. Met de bestaande in het gebied aanwezige bedrijven die pas-   waarbij tevens gekeken wordt naar de functionaliteit (en het eco-
sen in de beoogde doelgroep van agribusiness wordt overlegd over       nomisch rendement) van de oplossing. Voor een robuuste land-
de door hen gewenste omvang en doorgroeimogelijkheden in het           schappelijke inpassingzone langs de A73 zijn er twee mogelijk-
werklandschap.                                                         heden, of een combinatie daarvan. De uiteindelijke keuze tussen
                                                                       beide mogelijkheden hangt mede af van de ruimtelijke uitwerking
                                                                       van het gebied (verkaveling etc.).




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                  21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>94         Uitwerking werklandschap




Mogelijkheid I: bomenteelt langs A73                                    bijzijnde (westelijke) rijbaan van de A73 op grond van het rooilij-
Langs de A73 komt een gebruikszone voor boomteelt, aan de be-           nenbeleid van Rijkswaterstaat. Deze zone wordt ingevuld door 
drijvenzijde afgezoomd met een groen (gras) grondlichaam van 2 m        eveneens  een grondlichaam van 2 m hoog. In de resterende zone
hoog. De lengte van deze zone, vanaf het bedrijf Euroveen tot het
                                                                         met een breedte van circa 15 m tot de sloot langs de A73  komt
glastuinbouwbedrijf aan de noordzijde van klaver 11 bedraagt circa
                                                                        permanent opgaand groen. De totale oppervlakte aan landschap-
1.900 m, achter dit glastuinbouwbedrijf loopt de zone nog circa
                                                                        pelijke inpassing bedraagt in deze mogelijkheid circa 4,75 ha (ex-
300 m door tot het bos bij de Dijkerheideweg. De totale oppervlak-
                                                                        clusief de zone langs het bedrijf Euroveen).
te aan landschappelijke inpassing bedraagt 11,4 ha (exclusief de
zone langs het bedrijf Euroveen). Mogelijkheid I is verbeeld in fi-
                                                                        Deze structuurvisie laat de uiteindelijke keuze tussen beide moge-
guur 6.3.
                                                                        lijkheden open. Voor het ruimtelijke beeld wordt vooralsnog uitge-
                                                                        gaan van mogelijkheid I, waarbij een zone van 60 m vanuit het mid-
Mogelijkheid II: groenzone langs A73
                                                                        den van de sloot langs de rijksweg voor de landschappelijke in-
Er komt opgaand (openbaar) groen in de bebouwingsvrije zone
                                                                        richting wordt gereserveerd.
langs de A73. Dit is het gebied tot 50 m vanuit de as van de dichtst-

Figuur 6.3 Verbeelding Mogelijkheid I
Principedoorsnede mogelijkheid I landschapszone A73




Principeaanzicht langs A73




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                               21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>                                                                                                   Uitwerking werklandschap         95




6.4.3. Zone Horsterweg                                               6.5. Glastuinbouwgebieden Californië en klaver 12
Representatieve bebouwing en versterken cultuurhistorie              Om ruimte te bieden aan de groei en schaalvergroting van de glas-
Er wordt gestreefd naar een aantrekkelijk en representatief beeld    tuinbouw en de verplaatsing van bedrijven uit gevoelige delen in de
van de bedrijfsbebouwing aan de Horsterweg. Behoud en verster-       buitengebieden is uitbreiding van het bestaande areaal (op termijn)
king van het cultuurhistorische karakter van de Horsterweg  ge-     nodig (zie paragraaf 2.3). Glastuinbouwgebied Californië en klaver
vormd door de bomenrijen – staat centraal bij ontwikkelingen aan     12 zijn aangewezen als één van de nieuw te ontwikkelen project-
weerszijden van de weg. De inzet is het ontwikkelen van een een-     vestigingslocaties in Nederland. Het bestaande glastuinbouwge-
heid tussen het cultuurhistorische karakter van de weg en de aan-    bied (Californië) wordt met circa 200 ha bruto terrein uitgebreid
liggende bedrijven.                                                  (klaver 12). Bij de ontwikkeling van klaver 12 zijn een duurzame in-
Voor reguliere bedrijfsbebouwing wordt een nieuwe 'principe'-        richting en een goede landschappelijke inpassing uitgangspunten.
afstand van 50 m vanaf de zijkant van de weg aangehouden. In een     Watergangen, zoals de Lange Vensche Loop, hebben naast de wa-
zone tussen 25 en 50 m vanaf de Horsterweg mag representatieve       terfunctie ook een belangrijke ecologische functie.
bebouwing komen (showroom, kantoor etc.). Van 0 tot 25 m blijft
vrij van bebouwing. Opslag mag hier niet plaatsvinden en parkeren    6.5.1. Uitbreiding glastuinbouw klaver 12
is hier alleen mogelijk voor bezoek. Een parkeerterrein wordt aan-   Het voor glastuinbouw aangewezen gebied is, naast kassen, be-
gekleed met groen.                                                   doeld voor alle bijbehorende voorzieningen zoals water, infrastruc-
                                                                     tuur en landschappelijke inpassing. Het gaat hier om het vestigen
Ruimte voor capaciteitsverruimende maatregelen                       van duurzame en innovatieve glastuinbouw, die past in het hightech
De mogelijkheid is aanwezig dat de verkeerscapaciteit van de Hor-    karakter van deze vorm van agrarisch grondgebruik. Dit zal ook
sterweg op termijn moet worden vergroot (zie paragraaf 5.3). Daar-   zichtbaar zijn in de uitstraling en ruimtelijke, stedenbouwkundig
om wordt in de structuurvisie uitgegaan van een reservering ten      hoogwaardige kwaliteit van de te vestigen bedrijven richting hun
oosten van de bestaande Horsterweg voor capaciteitsverruimende       omgeving. Koppelingen met bedrijven gevestigd in omliggende
maatregelen in combinatie met het streven naar ruimtelijke kwali-    klavers (waaronder klaver 11) lijken daarbij kansrijk, zowel qua
teit en een verkeersveilige en prettige woon- en leefomgeving. De-   energetische uitwisseling als qua koppeling binnen de productieke-
ze reservering ligt in de zone tussen 0 en 25 m.                     ten. Op termijn is het – conform Masterplan – eventueel mogelijk
                                                                     andere agrarische of agro-gerelateerde functies toe te voegen of
                                                                     glastuinbouw te transformeren naar deze andere functies, mits deze
                                                                     functies naar aard en invloed op de omgeving ter plaatse goed in-



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                            21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>                                                        ‘T HAM




                                                                                    DIJKERHEIDEWEG
                                                                                                                                     A73
                                                                                                              VENLOSEWEG
                                            GROOTE MOLENBEEK                         LANGE
                                                                                  VENSCHELOOP
                                                                 DIJKERHEIDEWEG
                                                                 GEEN DOORGANG
                                                                  AUTOVERKEER


                                                                   REULSBERG                    RECREATIEVE ROUTE




                                                                                              SECUNDAIRE
                                                                                         ECOLOGISCHE VERBINDING

        LANDSCHAPPELIJKE INPASSINGSZONE                                                                    BESTAANDE
                                                           SINT JORISWEG                                 GLASTUINBOUW

                                                                                           BROMMÉR
                                                                                           BROMMÈR
                      DASSENROUTE


                                                                                      LANDSCHAPPELIJKE        AARTSERFWEG
            ULFTERHOEK
                                               NIEUWE                                   BINNENRUIMTE
                                            GLASTUINBOUW

                                                               Klaver                                                            DASSENROUTE
                                                                                                                                                      HORSTERWEG
                                                                 12
   GREENPORTBIKEWAY                                                                                                                            HOOGSPANNINGS-
                                                                                                                                                 VERBINDING
                                                                                                                            GEKKENGRAAF


                                                                                                                  SEVENUMSEWEG
                                               ROTTERDAM-RIJN
                                                 RR-LEIDING
                                                 PIJPLEIDING




                                    GRUBBENVORSTERWEG


Figuur 6.4 Uitwerking ruimtelijk beleid klaver 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>                                                                                                    Uitwerking werklandschap        97




pasbaar blijken. Bij de ruimtelijke uitwerking van het gebied (verka-   6.5.3. Landschappelijke inpassing
veling/bestemmingsplan) vindt de definitieve ordening van de ele-       Vanuit het open gebied tussen Ulfterhoek en het bosgebied Reuls-
menten plaats.                                                          berg zal het glastuinbouwgebied duidelijk zichtbaar zijn in het
                                                                        landschap. Om de overgang van het agrarische landschap naar het
Een afweging die invloed heeft op de inrichting, is de keuze voor       kassengebied te verzachten, worden de kassen landschappelijk in-
het al dan niet verleggen van de Rotterdam-Rijn-Pijpleiding (die nu     gepast. Hierbij wordt rekening gehouden met schaduwwerking van
dwars door het gebied heen loopt) naar een nieuw tracé, parallel        omliggend groen op kassen. Voor de landschappelijke inpassing is
aan het spoor en in de S1-zone. Om veiligheidsredenen is het niet       een zone van 50 m breed gereserveerd (zie kaart). Het gebied
mogelijk om op en in de directe nabijheid van de pijpleiding te         wordt zodanig ingericht dat ook de westelijke dassenroute kan
bouwen. Het eventueel verleggen van de leiding naar de S1 is van        worden ingepast. Deze route maakt migratie van dassen mogelijk
invloed op de omvang en de vorm van het te ontwikkelen glastuin-        tussen Parc Zaarderheiken en de Reulsberg.
bouwgebied. Vooralsnog wordt de pijpleiding niet verlegd.
De ontsluiting van het gebied vindt plaats via de Aartserfweg door
het bestaande glastuinbouwgebied Californië en de Horsterweg.

6.5.2. Landschappelijke binnenruimte (Brommèr)
Mede ten behoeve van de opvang en infiltratie van hemelwater, is
tussen het bestaande en nieuwe kassencomplex een landschappe-
lijke binnenruimte gepland. Daarnaast heeft deze ruimte een be-
langrijke ecologische functie. Het gebied heeft deels de status van
EHS omdat het één van de laatste heidevennen in de regio is. Door
het ven te herstellen en te versterken en de ecologische functie uit
te breiden, ontstaat een ecologische verbinding naar de Reulsberg
en 't Ham met goede uitgangssituaties voor amfibieën en reptielen.
Daarnaast is er ruimte voor recreatief medegebruik en langzaam
verkeer.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                            21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>                                                                                                               Uitwerking werklandschap             99




6.6. Glastuinbouwgebieden klavers 9, 10 en 13                              De ontsluiting van klaver 13 verloopt direct via het bestaande glas-
                                                                           tuinbouwgebied (klaver 9 en 10), waarbij 'sluipverkeer' via de Ro-
Om ruimte te bieden aan de groei, schaalvergroting en innovatie
                                                                           zendaal onmogelijk wordt gemaakt door een zogenaamde 'koude'
van en binnen de glastuinbouw(sector) is op termijn extra ontwikke-
                                                                           aansluiting1).
lingsruimte nodig (zie paragraaf 3.3). Om deze reden wordt het be-
staande projectvestigingsgebied Siberië (klaver 9 en 10) aan de
westzijde uitgebreid. Naast glastuinbouw biedt het gebied aan de           6.6.2. Landschappelijke inpassing
Eindhovenseweg ook ruimte aan vestiging van agribusiness. Bij de           Glastuinbouw past in de historische traditie van een rationeel pro-
ontwikkeling van het gebied zijn een duurzame inrichting en een            ductielandschap. Deze rationaliteit en functionaliteit mogen dan
goede landschappelijke inpassing het uitgangspunt.                         ook zichtbaar zijn vanaf de snelweg. Vanuit de kern Maasbree ech-
Op langere termijn is het – conform het Masterplan – mogelijk de           ter wordt ernaar gestreefd om de glastuinbouw aan het zicht te ont-
klavers 9 en 10 door te ontwikkelen voor bedrijvigheid, gericht op         trekken. De zuidzijde van klaver 13 zal dan ook landschappelijk
het creëren van synergie en ketenefficiency.                               worden ingepast door middel van een groene aarden wal. De in-
                                                                           passingszone is daarnaast van belang voor waterberging en infil-
                                                                           tratie van hemelwater. Ook heeft de inpassingszone bij klaver 13
6.6.1. Ontwikkeling van klaver 13
                                                                           een ecologische functie in het verbinden van de zuidelijke sport
Bij de ontwikkeling van klaver 13 ten westen van de Rozendaal
                                                                           met het beekdallandschap. Aan de Rozendaal mag verdichting van
wordt ingezet op duurzame en innovatieve glastuinbouw, die past
                                                                           het bestaande lint ten behoeve van verblijfsfuncties plaatsvinden
bij het hightech karakter van deze vorm van agrarisch grondge-
                                                                           (zie paragraaf 5.8).
bruik. Dit zal ook zichtbaar zijn in de uitstraling en ruimtelijke, ste-
denbouwkundig hoogwaardige kwaliteit van de te vestigen bedrij-
ven, met name in de richting van de A67. Hiermee wordt verrom-
meling tegengegaan. De inzet is daarnaast de kassen te verbinden
met de intensieve veehouderij(en) aan de noordkant van de A67,
waardoor energetische kansen worden benut. Het uitgiftetempo
van klaver 13 is afhankelijk van de marktvraag. Op termijn is het –
conform Masterplan en POL-aanvulling – mogelijk klaver 13 te
ontwikkelen naar andere soorten bedrijvigheid in de keten (gericht
op het creëren van synergie en ketenefficiency).

                                                                           1) Links of rechts afslaan is niet mogelijk op koude aansluitingen.


Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                            21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>                                                                                    b
                                                     RUIMTERESERVERING VOOR                        a
                                                     MOGELIJKE VERLENGING GPL
                                                                                                                  b

                                                                                        7           e                  8                EINDHOVENSEWEG

                                                                                                                      a1
                                                                                                        d
                                                                                c
                                                      GEMEENTEGRENS HORST A/D MAAS - PEEL EN MAAS                          a2


                                                                                            TRAFFICPORT
                          BEBOUWINGSLINT
                                                              LOG Krabbenborg
                                                                                                 A67        AANSLUITING GREENPORTRING - A67



                                                                                                                                10
                                                                     BEBOUWINGSVRIJE
                                                                         ZONE 50M



                                                                                9
                                             a

                               b
                                        13

                                                 d
                               c
Figuur 6.6 Uitwerking LOG Krabbenborg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>                                                                                                        Uitwerking werklandschap          101




6.7. LOG Krabbenborg                                                    de Greenportlane is gunstig omdat zo de rijafstanden voor het aan-
                                                                        leveren van de brandstof beperkt blijven. De bio-installatie heeft
Het gebied tussen Traffic Port, klaver 7, de Rozendaal en de A67 is
                                                                        een zoveel mogelijk gesloten proces met transportbewegingen over
aangewezen als landbouwontwikkelingsgebied (LOG). Hier is
                                                                        de weg die zo minimaal mogelijk zijn. Bovendien zijn er door de lig-
nieuwvestiging van vier intensieve veehouderijbedrijven van elk
                                                                        ging van het LOG ten noorden van de A67 ook energetische koppe-
4 ha mogelijk. Ten minste 25% van het oppervlak wordt benut voor
                                                                        lingen mogelijk met de glastuinbouwbedrijven in Siberië, gelegen
een groene inpassing. Daarnaast wordt ingezet op de vestiging van
                                                                        ten zuiden van de A67. De energie die wordt opgewekt in het LOG
een ‘eigen’ mestverwerkingsinstallatie in het LOG. In het gebied
                                                                        kan zodoende worden ingezet voor de glastuinbouwbedrijven.
(nabij de Rozendaal) is in 2010 al een intensieve veehouderij geves-
                                                                        Vestiging van een bio-installatie voor het opwekken van energie –
tigd, met een bouwvlak van circa 1,8 ha. Dit bestaande bedrijf
                                                                        al dan niet als onderdeel van de DECL (Duurzame Energie Centrale
wordt ingepast in het gebied en heeft de wens te kennen gegeven
                                                                        Limburg) – is wenselijk in het LOG.
de bestaande vestiging uit te willen breiden. Voor de langere ter-
mijn wordt gestreefd naar een doorontwikkeling van het gehele
gebied naar een biologisch landbouwontwikkelingsgebied (BLOG).          Ontsluiting en inpassing
Belangrijke onderwerpen in de doorontwikkeling naar een BLOG            Er zijn verschillende mogelijkheden om het LOG te ontsluiten. Het
zijn het aantal dieren per m², de uitloopmogelijkheden (kan ook         streven is in ieder geval gericht op het voorkomen van extra ver-
binnen), daglichttoetreding, voeding en medicijngebruik. Voor de        keersbelasting op de Rozendaal/Maasbreeseweg. Vooralsnog lijken
voorwaarden waaronder nieuwvestiging (op korte termijn) mag             twee opties kansrijk: ontsluiting via klaver 7 of TrafficPort. Een ont-
plaatsvinden wordt verwezen naar paragraaf 5.5.                         sluiting via klaver 7 is mede afhankelijk van het ontwikkeltempo en
                                                                        de ruimtelijke uitwerking van deze klaver. Bij de ruimtelijke uitwer-
                                                                        king van klaver 7 zal hiermee rekening worden gehouden. Ont-
Energetische koppelingen
                                                                        sluiting via TrafficPort kan plaatsvinden via de (doorgetrokken)
Concentratie van intensieve veehouderijen biedt kansen voor ver-
                                                                        noordelijke parallelweg langs de A67 vanaf Trade Port West. Hier-
dere verduurzaming van de bedrijven, vooral ten aanzien van mest-
                                                                        over zullen afspraken gemaakt moeten worden met de grondeige-
verwerking. Gezamenlijk zullen de vijf bedrijven voldoende grond-
                                                                        naar (TrafficPort). Op het moment dat wordt gestart met de plan-
stoffen produceren om een installatie voor bio-vergisting of mest-
                                                                        vorming van LOG Krabbenborg zal een nadere afweging plaatsvin-
raffinage zelfstandig te laten draaien. Indien nodig, is het mogelijk
                                                                        den ten aanzien van de ontsluiting van het gebied.
groenafval uit kassen, de verwerkingsindustrie, het landschap en
omliggende dorpen hieraan toe te voegen. De ligging van de bio-
installatie te midden van de mestproducenten en bereikbaar vanaf



Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                                  21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>102        Uitwerking werklandschap




Het gebied zal – net zoals de klavers in het overige werklandschap –
landschappelijk ingepast worden door de aanleg van groene man-
chetten (grondwallen) langs de A67 en de Siberiëweg. Aan de west-
zijde van het gebied wordt afstand gehouden tot het al aanwezige
en beplante talud van het viaduct van de Rozendaal over de A67.
De noordelijke begrenzing van het LOG ligt ten zuiden van de Sibe-
riëweg. Hierdoor blijft de cultuurhistorische lijn van deze weg in het
landschap behouden. De aanwezige bomenrij langs de Siberiëweg
fungeert dan als geleidelijke overgang van (open) landschap naar
de groene manchet.




Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                        21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>                                                                                                        Uitwerking buitengebied        103




7. Uitwerking buitengebied
Dit hoofdstuk bevat het kwaliteitskader voor de gebieden die lig-          tuur) als voor uitbreiding/nieuwbouw van solitair liggende func-
gen buiten de (toekomstige) werklandschappen, zie figuur 7.1. De           ties in het buitengebied.
drie gemeenten beschikken elk over eigen kwaliteitskaders. Deze        -   Versterking van natuur- en landschapswaarden door aanleg van
zijn niet van toepassing in het Klavertje 4-gebied. Er is namelijk         de Robuuste Groenstructuur (RGS), waardoor een samenhangend
sprake van een grote samenhang tussen de ontwikkeling van het              en robuust ecologisch netwerk ontstaat.
werklandschap en het buitengebied (gebiedsontwikkeling). Deze          -   Versterking van de recreatieve waarde van het buitengebied.
samenhang vraagt om een uniforme strategie binnen het Klavertje        -   Het bieden van economisch perspectief voor zittende (agrari-
4-gebied, gericht op het realiseren van een kwaliteitsimpuls van het       sche) bedrijven in het buitengebied.
landschap. Allereerst gaat dit hoofdstuk in op het ontwikkelper-
spectief voor het gehele buitengebied. Vervolgens werkt dit hoofd-     7.1.2. Ontwikkelingsstrategie buitengebied
stuk (vanaf paragraaf 7.2) het ontwikkelperspectief uit voor de ver-   Organisatie: ontwikkelbedrijf als gebiedsregisseur
schillende deelgebieden. Het kwaliteitskader heeft een duidelijke      De strategie om de doelstellingen in paragraaf 7.1.1 en de opgave
relatie met het Landschapsplan Klavertje 4, waarin de toekomstige      in paragraaf 4.3 te realiseren, heeft betrekking op het buitenge-
landschapsstructuur is uitgewerkt. Om de relatie met het Land-         bied, exclusief de gebieden die worden ontwikkeld als werkland-
schapsplan goed te kunnen leggen, is de codering uit het Land-         schap. Bij de ontwikkeling, het beheer, het onderhoud en de door-
schapsplan toegevoegd aan de titels van de paragrafen.                 ontwikkeling van de werklandschappen, maar zeker ook van natuur
                                                                       en landschap, speelt het ontwikkelbedrijf een belangrijke rol als
                                                                       gebiedsregisseur. Het ontwikkelbedrijf zal in de meeste gevallen –
                                                                        al dan niet in samenwerking met andere partijen – voor de grond-
7.1. Ontwikkelperspectief buitengebied K4
                                                                       ontwikkeling, grondexploitatie en beheer en onderhoud zorgen.
7.1.1. Doelstellingen buitengebied K4
- Versterking van bestaande landschapskwaliteiten door het land-       Ontwikkelingsgerichte strategie voor maximaal rendement
  schap als ontwerpprincipe te hanteren bij de vormgeving van ste-     Naast de 'geplande' ontwikkeling van het Klavertje 4-gebied (werk-
  delijke ontwikkelingen in het huidige (agrarische) landschap. Dit    landschappen en RGS), zullen zich ook initiatieven voordoen die
  geldt voor zowel de ontwikkeling van de werklandschappen (kla-
                                                                       vooraf niet goed zijn in te schatten. Denk hierbij aan uitbreiding,
  vers: bedrijventerreinen, glastuinbouwgebieden en infrastruc-
                                                                       verplaatsing, hervestiging en nieuwvestiging van (agrarische) be-


Structuurvisie Klavertje 4-gebied                                                                                               21 maart 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>