<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Landschappelijke notitie
Zonneweide Finsterwolde
Toelichting en onderbouwing van de landschappelijke inpassing




                                                                1
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Landschappelijke notitie

Zonneweide Finsterwolde
Toelichting en onderbouwing van de landschappelijke inpassing




29 augustus 2017


Opgesteld door:

ROM3D
Dorshorst 1a
7217 PH te Harfsen

ing. Mark Heebing – Mark.heebing@rom3d.nl
ing. Rik Olde Loohuis – Rik.oldeloohuis@rom3d.nl

In opdracht van:

F&S Solar

Ivanka Meuleman - meuleman@fs-email.de




Afbeelding omslag: Vogelvlucht Zonneweide Finsterwolde




                                                                2
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Achtergrond

F&S Solar is voornemens een zonneweide te realiseren in de gemeente Oldambt. De locatie is ten
noorden van de plaats Finsterwolde en gelegen op de overgang van de omsloten woonkern naar het
open landschap. Op de onderstaande afbeelding is de locatie en ligging weergegeven. De
zonneweide komt te liggen op de percelen kadastraal aangeduid is als FSW00H 352, 353 en deels
354. De zonneweide heeft een omvang van bruto 15 hectare.




Figuur 1- locatie Zonneweide Finsterwolde (bron google)

Van de totale oppervlakte á 15 hectare, wordt zo’n 3 hectare benut voor de landschappelijke
inpassing en de verbinding met het dorp. In de zonneweide van bruto zo’n 12 hectare worden ruim
30.000 zonnepanelen geplaatst met een opgesteld vermogen van totaal +/- 8 MWp. Daarmee
worden circa 2500 huishoudens van duurzame elektriciteit voorzien. Dit betekent dat met deze
zonneweide een substantiële bijdrage wordt geleverd aan de productie van duurzame energie in
gemeente Oldambt. Het geeft daarmee invulling aan de doelstellingen conform het Energieakkoord
Noord Nederland.

De zonneweide wordt gerealiseerd aan de rand van de kern van de plaats Finsterwolde op percelen
die laatste jaren in gebruik zijn als grasland.

In deze notitie is aangegeven hoe de landschappelijke inpassing van de zonneweide wordt
ingestoken.




                                                                                                  3
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Historisch gegroeide landschapsstructuur

De projectlocatie voor de zonneweide ligt op de overgang tussen de kern van Finsterwolde, de
Dollardrand en het landschap dat aangeduid is al Wiede Leegte met een open karakter. Het
landschap van de Wiede Leegte vertelt het verhaal van de inpoldering waarmee de mens de Dollard
heeft teruggebracht tot zijn huidige omvang. Eeuwen lang is hier strijd gevoerd tegen het water. Het
aanleggen van dijken en inpoldering heeft geleid tot het landschap zoals het vandaag de dag ervaren
wordt.

(bron: Bestemmingsplan Buitengebied Oldbamt)




Figuur 2a – kwaliteitsonderlegger Oldambt

In het Oldambt is van oudsher de strokenverkaveling toegepast. Dit verkavelingspatroon bestaat al
voor de Dollardoverstromingen en komt voort uit de Middeleeuwse veenontginningen. Bij de
herontginning na de Dollardoverstromingen doen eigenaren hun rechten gelden en keert de
strokenverkaveling terug hetgeen resulteert in kilometers lange smalle percelen. Het principe is
veelvuldig toegepast omdat steeds meer land door inpoldering op de zee wordt heroverd. Zie figuur
2b. (bron: Bestemmingsplan Buitengebied Oldambt)




                                                                                                    4
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Figuur 2b – Opgerekt strokenverkaveling vanuit Finsterwolde. Kaart 1850.

Vanaf de tweede helft van de achttiende eeuw wordt de strokenverkaveling niet meer toegepast.
Mede onder invloed van investeerders van buiten het gebied krijgen nieuwe polders een moderne,
rationele blokverkaveling. Vanaf het midden van de twintigste eeuw worden grootscheepse
ruilverkaveling aangevraagd in het belang van meer efficiënte, agrarische bedrijfsvoering. In de jaren
zeventig en tachtig worden de ruilverkavelingen voltooid. Door deze ingrepen is het oorspronkelijke
cultuurlandschap met strokenverkaveling bij geheel vervangen door grootschalige, rationele
blokverkaveling. Zie figuur 2c. (bron: Bestemmingsplan Buitengebied Oldambt)




Figuur 2c – Opgerekt strokenverkaveling vanuit Finsterwolde. Kaart 1970.

De richting van de verkaveling is echter herkenbaar gebleven door de structuur van wegen en
waterlopen. Op het schaalniveau van de dorpen heeft de ruilverkaveling geleid tot dorpsbosjes tegen
de Dollardrand bij de dorpen.




                                                                                                     5
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Figuur 2d – Bestaande situatie. Topografische kaart 2016.

Samenvattend zijn de kernkwaliteiten van het gebied nabij de projectlocatie:

    -   Opstrekkende verkaveling die steeds grootschaliger is geworden. Dit heeft geleidt tot een
        meer rationeel rechthoekig kavelpatroon.
    -   Openheid en overzicht aan de randen en buiten de kern van Finsterwolde.
    -   Rechtlijnige wegen en sloten die de hoofdstructuur bepalen en de openheid richting de
        Dollard accentueren.
    -   Landschappelijke beplanting die zich concentreert tegen de dorpskern aan.
    -   De realisatie van dijken heeft inpoldering mogelijk gemaakt en deze zijn nog steeds
        beeldbepalend in het huidige landschap

Gewenste situatie

In de gewenste situatie wordt een zonneweide van circa 15 hectare gerealiseerd. Daarbij is als
uitgangspunt genomen om aan te sluiten bij de kernkwaliteiten van het gebied. Waar mogelijk zal
gestreefd worden naar herstel van de cultuurhistorische waarden en principes die ten grondslag
liggen aan het landschap.

Omwonenden hebben meerdere malen de gelegenheid gehad om te kunnen reageren op de plannen
en hun inbreng is waar mogelijk meegenomen in de planvorming. Er heeft overleg plaats gevonden
met het Bouwheerschap van de provincie Groningen waarbij gereageerd is op het schetsontwerp.
Ook is de gemeente Oldambt intensief betrokken geweest bij de totstandkoming van het ontwerp.
De resultaten hiervan zijn verwerkt in het ontwerp.




                                                                                                    6
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Concept

Het ontwerp van zonneweide Finsterwolde wordt toegelicht aan de hand van de volgende
concepten:

    •   De stedenbouwkundige structuur
    •   De recreatieve structuur
    •   Het zonnepark
    •   De landschappelijke/ groene structuur

Per concept worden de belangrijkste overwegingen genoemd deze worden bij het ontwerp waar
nodig verder toegelicht.

Stedenbouwkundige structuur




Figuur 3 – Concept stedenbouwkundige structuur

    •   Overgang van Finsterwolde (dicht) naar buitengebied (open)

    •   Visuele en functionele verbinding tussen Finsterwolde met het achterland

    •   Nieuwe stedenbouwkundige as (uitzichtsvenster) in het verlengde van de dorpshuisweg

            –   De saneringen van de woningen aan de H.J. Simonsstraat bieden een kans om deze
                as te kunnen maken

    •   De noordrand van het zonnepark gaat de nieuwe rand van Finsterwolde worden

    •   De slootstructuur wordt de landschappelijke drager van de indeling van de zonnepercelen



                                                                                                  7
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Recreatieve structuur




Figuur 4 – Concept recreatieve structuur

    •   Wandelpaden voor een klein en groot ommetje

    •   Vanaf de paden veel zicht naar het open achterland

    •   Inrichten van een uitzichtpunt (energietafel-optioneel) waar het zonnepark en het weidse
        achterland goed beleefd kan worden.




                                                                                                   8
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Opbouw zonnepark




                                      6,6 ha                             5,65 ha




                                                          Overig
                                                          2,05 ha




Figuur 5 – Concept opbouw zonnepark

    •   Meerdere opgeknipte zonnekavels voor optimaal zicht naar omgeving

    •   Percelen zonnekavels geënt op stedenbouwkundige schaal Finsterwolde

    •   Technisch 2 zonnevelden

    •   Ontsluiting aan de noordzijde van de kavels

    •   Trafo buiten de hekken

    •   Vier omvormers centraal, ritmisch tussen de panelen gesitueerd voor minste visuele impact
        (exacte locaties nog nader te bepalen)

    •   Dubbel gebruik schapen en zon



    •   12,25 ha bruto zonnepark binnen hekken

    •   Waar binnen +/- 8 MWp opgesteld vermogen




                                                                                                    9
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Landschappelijke en groenstructuur




Figuur 7 – Concept landschap/ groenstructuur

    •   Zone binnen en buiten de hekken benutten voor landschap

    •   Noordrand aardenwal

    •   Sloten als landschappelijke drager

    •   Centrale as (groene wig):

            –    Natuurvijver

            –    Kruidenrijke vegetatie

    •   Natuurvriendelijke oevers

    •   Toevoegen afschermende landschappelijke beplanting om zicht op panelen weg te nemen

    •   2,05 Ha benut voor opengestelde groenzone




                                                                                              10
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>De omgevingsverordening van de provincie Groningen is leidend geweest voor de indeling van deze
paragraaf.


De afstand tot andere ruimtelijke elementen

De afstand tussen de woningen aan de H.J. Siemonsstraat en de zonnepanelen is minimaal 60 meter.
Hiertussen staat een dichte bosrand en bevindt zich de landschappelijke extensieve zone. De meeste
bewoners hebben momenteel geen zicht op het achterliggende open landschap. Met de realisatie
van de zonneweide blijft dit zo.


Een evenwichtige ordening en in de omgeving passende maatvoering en vormgeving van de
voorzieningen voor de opwekking van zonne-energie

Met name de randen van de zonneweide zullen worden ervaren. De randen worden rationeel en
rechtlijnig om de leesbaarheid van het ontwerp te versterken. Op tactische plekken worden de
zonnepanelen onderbroken en doorzichten gecreëerd om vanuit het dorp het open landschap te
kunnen ervaren. Op deze plekken worden de zonnepanelen met de zichtlijnen uitgelijnd voor een
evenwichtig beeld en zichtlijnen versterkt worden. De transformatoren worden in de zonneweide op
regelmatige afstand centraal in de velden zonnepanelen geplaatst. De visuele impact wordt hierdoor
tot het minimum. Beplanting concentreert zich langs de zone waar momenteel al beplanting
aanwezig is: de dorpsrand.




                                                                                                11
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Ontwerp




Figuur 8 - Overzicht van de zonneweide vanuit vogelvluchtperspectief




Figuur 9 – Ontwerp zonneweide




                                                                       12
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Blokverkaveling met doorzichten en rationeel van opzet

Een zonneweide heeft als hoofddoel om zonne-energie te ‘oogsten’. Daarbij wordt gekozen voor een
rationele opstelling van de op het zuiden gerichte zonnepanelen. Dit is gedaan om een extra
kwaliteitsimpuls te geven aan de randen van de zonneweide. De zonneweide volgt als geheel de
vorm van de rationele perceelstructuur.

Behoud openheid en overzicht

Het projectgebied ligt op de overgang van de dorpskern naar het open landschap. De zonneweide
grenst aan de bebouwing van Finsterwolde. Het sluit hiermee aan op de bestaand bebouwd gebied
en komt niet midden in een open ruimte te liggen. Ook wordt zwaar ingezet op de fysieke en visuele
verbinding met het dorp. De zonneweide wordt opgedeeld in meerdere velden. Dit maakt het
mogelijk doorzichten te creëren en het openheid van het landschap te ervaren. Door het realiseren
van wandelpaden t.b.v. ommetjes wordt de belevingswaarde van het gebied vergroot.

Landschappelijke beplanting

Het terrein bestaat momenteel uit productiegrasland dat tot aan de slootkanten gemaaid wordt.
Oevervegetatie krijgt in de bestaande situatie weinig kans. Bij de realisatie van de zonneweide
worden sloten natuurvriendelijk ingericht en vindt natuurlijk beheer plaats. Ook de nieuwe poel krijgt
flauwe oevers en wordt 1,5m diep dat deze sporadisch droogt valt wat er voor zorgt dat reptielen en
insecten meer kans krijgen. Daarbij wordt de landschappelijke rand tegen Finsterwolde voorzien van
diverse vruchtdragende bomen en heesters. Dit zorgt ervoor dat biodiversiteit aanzienlijk vergroot
wordt.

Het plangebied grenst aan de achtertuinen van de woningen aan de H.J. Siemonsstraat. Enkele
bewoners hebben een deel van de groenstrook gekocht van de gemeente en doorzichten gemaakt
met de intentie uitzicht te krijgen. Met deze bewoners wordt gezocht naar een passende oplossing.
Het overgrote deel van de groenstrook heeft een gesloten karakter. Het overgrote deel van de
bewoners aan de H.J. Siemonsstraat gaat de zonneweide vanuit hun achtertuin niet zien.

Met name de bewoonster op het adres Westbaan 8 zal de zonneweide vanuit haar adres ervaren. Zij
heeft aangegeven dat een groenstrook langs de zonneweide t.h.v. haar woning wenselijk is. Dit is
opgenomen in het ontwerp.

Technische aspecten

Naast landschappelijke eisen geldt er een aantal technische eisen voor een zonneweide. In de
zonneweide worden de transformatoren en omvormers geplaatst in containers. Deze containers
hebben een hoogte van circa 2,60 meter en komen daarmee slechts voor een klein deel boven de
zonnepanelen uit. De containers worden voor zover als technisch haalbaar zo ver mogelijk van de
paden geplaatst vanwaar bezoekers de zonneweide beleven.

De panelen met een formaat van 1,00 x 1,65 meter worden in een opstelling van twee lagen verticaal
geplaatst onder een hoek van 20 graden. De hoogte van de panelen is op zijn hoogst 2,50 meter
boven maaiveld. Met dit patroon kan een grote dichtheid aan panelen worden gerealiseerd, die goed
kunnen worden onderhouden en optimaal zon vangen. Tussen de rijen panelen worden werkpaden


                                                                                                   13
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>aangelegd voor het schoonmaken van de panelen en eventueel het maaien van het gras onder de
panelen. Ondanks de inzet van schapen, is het naar verwachting nodig enkele keren per jaar
machinaal te maaien.

In verband met veiligheid (hoge spanning) en voorkomen van diefstal en vandalisme is een hekwerk
rondom het terrein noodzakelijk. Dit hekwerk wordt met palen en gaas vormgegeven. De hoogte van
het hekwerk is circa 2,50 meter. Het zal ook zonder beplanting vanaf enige afstand wegvallen tegen
de achtergrond van het park.




Figuur 10 – De groene wig

 Vanuit vogelvluchtperspectief is goed te zien hoe de groene wig eruit komt te zien. De poel geeft een
extra dimensie aan de wig en is een goed middel om de biodiversiteit te verhogen. Aan de randen
van de velden zonnepanelen wordt extra aandacht besteed. Door de buitenste rand met de
zichtlijnen uit te lijnen, ontstaat een rustiger beeld en worden de zichtlijnen versterkt.




                                                                                                   14
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Figuur 11 – Aarden wallen aan de achterzijde

Vanuit de open ruimte buiten de zonneweide valt het zicht op de achterzijde van de zonnepanelen
wat geen fraai aanzicht is. Om ook zorgvuldig met de achterzijde om te gaan, is gekozen voor een
aarden wal. Hiermee blijft de openheid behouden en wordt het zicht op de achterkant van de
zonnepanelen van buiten de zonneweide beperkt.




Figuur 12 – Attractieve wandelpaden met natuurlijke doorzichten en hoge biodiversiteit

Het wandelpad wordt geïntegreerd met de bestaande groenstrook. Door beplanting toe te voegen
ontstaat er een sterk contrast tussen open en gesloten wat voor een sterker beleving zorgt. De
landschappelijke zones worden natuurvriendelijk ingericht. De sloten en poelen krijgen



                                                                                                   15
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>natuurvriendelijke oevers waar kruidenrijke vegetatie zich vrij kan ontwikkelen. De grasstroken
worden niet bemest en maaisel wordt afgevoerd zodat bloemrijke soorten meer kans krijgen.



Effecten op het uitzicht

De ruimtelijk visuele effecten zijn in een aantal beelden weergegeven. Vanaf drie punten in de
omgeving is hierna aangeven hoe het toekomstige zicht eruit zal zien. Hiervoor zijn virtuele 3D
beelden gebruikt waarin de toekomstige zonneweide is ontworpen.




                                                 Zichtpunt 1 –
                                                 Ingang groene wig




   Zichtpunt 3 –
   Westbaan


    Zichtpunt 2 -
    Wandelpad




Figuur 13 – overzicht van drie zichtpunten waarvan het toekomstige uitzicht met de zonneweide en
landschappelijke inpassing is weergegeven.




                                                                                                   16
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Zichtpunt 1 – Ingang groene wig




Figuur 14 – zichtpunt 1 – parkeerplaats A37-Oosterveen

Vanuit de kern van Finsterwolde wordt een opening gemaakt. Vanuit de kern wordt het mogelijk om
het open landschap te ervaren door middel van een doorkijk, de groene wig. De openheid en de goed
toegankelijke wandelpaden maken het aantrekkelijk een ommetje te maken langs of door de
zonneweide.


Zichtpunt 2 – Wandelpad




Figuur 15 – zichtpunt 2 – Wandelpad door de zonneweide


                                                                                              17
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Het wandelpad krijgt een hoge belevingswaarde. Door verschillende knikjes, contrast tussen open en
gesloten, vele doorkijkjes en rijke beplanting wordt het een aantrekkelijk gebied voor recreanten.
Het is mogelijk langs de zuidzijde het pad te bewandelen of een doorsteek te maken via de groene
wig en een volledig ommetje te maken. Onderweg is het mogelijk plaats te nemen op bv een
picknickbank of te nuttigen van de vruchtdragende beplanting. Daarbij kunnen de schapen tot aan
het hek komen en zijn daarmee goed zichtbaar. Dit zorgt voor extra dynamiek.



Zichtpunt 3 – Westbaan




Figuur 16 – zichtpunt 3 – Westbaan

De Westbaan is een doorgaande weg waar de zonneweide aan het zicht wordt onttrokken door
middel van lage beplanting. Daarbij hebben de bewoners op Westbaan 8 zicht op de zonneweide. Zij
hebben aangegeven graag beplanting voor de zonneweide te willen zodat het zicht op de
zonnepanelen beperkt wordt. Dit is opgenomen in het ontwerp. Daarmee wordt tevens het algehele
zicht vanaf de Westbaan op de zonneweide beperkt.


Overleg met de omgeving

Dit ontwerp sluit aan bij het cultuurhistorische landschap en laat de zonneweide opgaan in het
landschap. Het ontwerp is echter letterlijk en figuurlijk niet in ‘beton’ gegoten. In de landschappelijke
recreatiezone is ruimte om de inwoners van Finsterwolde mee te laten beslissen over de invulling.

De zonneweide gaat vele huishoudens van Finsterwolde van duurzame energie voorzien. We willen
ook dat de zonneweide ván Finsterwolde wordt. Met de bewoners van de wijk en de omwonenden
zijn we daarom in gesprek. Onderdeel daarvan is de inpassing in het landschap. Wensen van de
mensen worden verwerkt in het definitieve ontwerp.



                                                                                                      18
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Conclusies

Het gepresenteerde landschappelijke ontwerp van zonneweide Finsterwolde laat zien dat deze
zonneweide:

   -   op een goede manier in het landschap inpasbaar is;
   -   oude cultuurhistorische patronen respecteert;
   -   aandacht besteed aan de randen voor een optimale gebruikerservaring;
   -   ruimte biedt voor een ommetje en het landschap te ervaren;
   -   vanaf de omliggende wegen en de huizen van aanwonenden nauwelijks te zien is, zeker voor
       de argeloze voorbijgangers;
   -   op een efficiënte wijze in staat is een substantiële bijdrage te leveren aan de productie van
       duurzame energie voor circa 2500 huishoudens. Het is daarmee mogelijk om met een
       bescheiden ruimtelijke impact alle de huishoudens in Finsterwolde van duurzame energie
       voorzien.




                                                                                                  19
Landschappelijke notitie zonneweide Finsterwolde
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>