<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Projectenboek Recreatie en Toerisme Afsluitdijk


26-10-2012




Het projectenboek R&T is tot stand gekomen door een samenwerking van de provincie Noord-Holland,
provincie Fryslân, gemeente Hollands Kroon, gemeente Súdwest-Fryslân, gemeente Harlingen, met
medewerking van Rijkswaterstaat, Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord, ANWB, HISWA, Recron,
Fryslân Marketing en regionale ondernemers.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1.       INLEIDING ............................................................................................................................................................................ 3
2.       VISIE AFSLUITDIJK ............................................................................................................................................................ 5
3.       INFORMATIECENTRUM AFSLUITDIJK ........................................................................................................................ 6
4.       HALTER VAN FRYSLÂN .................................................................................................................................................... 8
     4.1 TOERISTISCHE KWALITEITSIMPULS ZURICH ................................................................................................................................................................10
     4.2 KWELDERONTWIKKELING KUSTGEBIED HARLINGEN-ZURICH (BUILDING WITH NATURE) ......................................................................................................12

5.       KORNWERDERZAND ..................................................................................................................................................... 14
     5.1 CAMPERPLAATSEN KORNWERDERZAND ...................................................................................................................................................................16
     5.2 BELEVEN LORENTZSLUIZEN ....................................................................................................................................................................................18
     5.3 PASSANTENHAVEN KORNWERDERZAND ...................................................................................................................................................................19
     5.4 HAVENGEBOUW BIJ PASSANTENHAVEN....................................................................................................................................................................21
     5.5 BEREIKBAARHEID KAZEMATTENMUSEUM .................................................................................................................................................................22
     5.6 OPWAARDEREN WANDEL-/FIETSVERBINDING MAKKUM-KORNWERDERZAND ..................................................................................................................24
     5.7 WANDEL-/FIETSVERBINDING KORNWERDERZAND-HARLINGEN.....................................................................................................................................26
     5.8 PASSENDE FUNCTIE KAZEMATTEN KORNWERDERZAND................................................................................................................................................27
     5.9 PUBLIEKSVRIENDELIJKE SPUISLUIS KORNWERDERZAND ...............................................................................................................................................29
     5.10 BELEVEN VISPASSAGE/VISMIGRATIERIVIER KORNWERDERZAND .................................................................................................................................31

6.       BREEZANDDIJK ............................................................................................................................................................... 33
     6.1 ENERGIE EILAND BREEZANDDIJK ............................................................................................................................................................................34

7.       MONUMENT ...................................................................................................................................................................... 36
     7.1 OPWAARDERING MONUMENT ..............................................................................................................................................................................38

8.       HALTER VAN NOORD-HOLLAND ............................................................................................................................... 40
     8.1 RECREATIEF TRANSFERIUM DEN OEVER ...................................................................................................................................................................42
     8.2 BELEEFBAAR MAKEN TESTCENTRUM GETIJDENENERGIE ...............................................................................................................................................44
     8.3 PASSENDE FUNCTIE KAZEMATTEN DEN OEVER ..........................................................................................................................................................46
     8.4 DUURZAME HAVENONTWIKKELING DEN OEVER ........................................................................................................................................................48
     8.5 OPWAARDEREN NATUURSTRAND ...........................................................................................................................................................................50
     8.6 ORNITHOLOGISCH UITKIJKPUNT DEN OEVER .............................................................................................................................................................52
     8.7 WANDELROUTENETWERK KOP NOORD-HOLLAND .....................................................................................................................................................53

9.       OVERALLPROJECTEN .................................................................................................................................................... 55
     9.1 FIETSPAD MET ZICHT OP BEIDE ZIJDEN .....................................................................................................................................................................56
     9.2 GEBIEDSMARKETING ............................................................................................................................................................................................58
     9.3 PENDELDIENSTEN TUSSEN KNOOPPUNTEN ................................................................................................................................................................60
     9.4 ARRANGEMENTEN...............................................................................................................................................................................................62
     9.5 EVENEMENTEN ...................................................................................................................................................................................................64
     9.6 KUNSTBELEVING ..................................................................................................................................................................................................65

10. FINANCIËN ........................................................................................................................................................................ 67




                                                                                                            2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>    1. Inleiding


In 2011 heeft het Rijk, in het kader van de waterveiligheid, voor de versterking van de Afsluitdijk financiële
middelen gereserveerd, zodat de Afsluitdijk de veiligheid van Noord- en Midden-Nederland kan blijven
garanderen. Vanuit deze opgave hebben de regionale overheidspartijen de ‘Ambitie Agenda Afsluitdijk’
opgesteld om buiten de waterveiligheid om verschillende ambities uit te werken. Deze ambities richten zich
op de verduurzaming van de Afsluitdijk, waarbij de dijk een voorbeeld wordt van innovatieve, duurzame
maatregelen op het gebied van onder andere ecologie, energie, deltatechnologie en (eco-) toerisme. Het geheel
aan duurzame ontwikkelingen zal bijdragen aan de sociaal –economische versterking van de gehele regio. Met
dit projectenboek wordt invulling gegeven aan de regionale recreatie en toerisme (R&T) ambitie. De R&T
ambitie en dus ook dit projectenboek kan in de toekomst nog worden aangevuld met haalbare projecten en
ideeën en is dus niet limitatief.

Bij de totstandkoming van de R&T projecten in dit projectenboek zijn recente beleidsdocumenten (Afsluitdijk
plannen vanaf 2006) gebruikt. Hiernaast zijn er inloopavonden voor ondernemers georganiseerd met als doel
haalbare marktideeën en initiatieven te genereren. Tot slot is er informatie verzameld door de
onderwijsinstelling Stenden University middels het uitvoeren van enquêtes onder bezoekers van de
Afsluitdijk. De informatievergaring via beleidsdocumenten, ondernemersavonden en enquêtes zijn vertaald in
een visie voor de Afsluitdijk. Vanuit deze visie zijn vervolgens afwegingscriteria opgesteld die per project
worden gemotiveerd. Op deze manier wordt inzichtelijk of het betreffende criterium voor een specifiek
project een grote danwel mindere meerwaarde heeft.

Uit deze verschillende vormen van informatie is gebleken dat het de intentie is om het karakter van de dijk, de
weidsheid van het gebied en de icoonwaarde te behouden. Om deze reden zijn de projecten geclusterd op de
verschillende ‘knooppunten’ en moeten ze elkaar versterken en niet beconcurreren. De aangewezen
knooppunten zijn achtereenvolgens de halter van Fryslân, Kornwerderzand, Breezanddijk, het Monument en de
halter van Noord-Holland (figuur 1.1, p4). Per knooppunt staan vervolgens de projecten beschreven. De
projecten zijn verkennend afgestemd met RWS, om te bekijken of de realisatie van R&T projecten los of in
samenhang met de rijksopgave gerealiseerd kan worden.

Naast de projecten in dit projectenboek wordt er onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van een
‘informatiecentrum’, op of nabij de Afsluitdijk. Op basis van dit onderzoeksresultaat zal een afweging gemaakt
worden over de omvang, inhoud en locatie(s). De zoeklocaties voor het informatiecentrum liggen op de
knooppunten.

De achterliggende visie (hoofdstuk 2) en het informatiecentrum (hoofdstuk 3) komen als eerst aan bod. In de
hoofdstukken 4 t/m 9 staan de projecten per knooppunt beschreven. Aan de hand van deze projecten is een
totaaloverzicht opgesteld waarin onder andere de financiering en de uitvoeringsperiode in kaart worden
gebracht (hoofdstuk 10).




                                                       3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Knooppunten Afsluitdijk




Bron basiskaart: Google Maps           figuur 1.1

Legenda

Halter van Fryslân             1
Kornwerderzand                 2
Breezanddijk                   3
Het monument                   4
Halter van Noord-Holland       5




                                   4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>    2. Visie Afsluitdijk


De Afsluitdijk is een icoon van de Nederlandse strijd tegen het water, heeft cultuurhistorische waarde en de
beleving van de robuuste, rechtlijnige dijk tussen Waddenzee en IJsselmeer is uniek. De dijk is een icoon van
verleden, heden en toekomst. De Afsluitdijk doorsnijdt een gebied dat zich kenmerkt door de weidsheid van
water en land. Bezoekers komen naar de dijk om de knooppunten en de kunstwerken, maar ook om de
weidsheid en de vrijheid te ervaren. Bij het ontwikkelen van ambities op het gebied van innovatie,
duurzaamheid, natuur en recreatie en toerisme, moet zorgvuldig worden omgegaan met deze unieke locatie.

Het doel is om de Afsluitdijk en de beide halters te ontwikkelen en daardoor aantrekkelijker te maken. De
Afsluitdijk en omgeving zal als gevolg hiervan - meer dan nu - een op zichzelf staand reisdoel worden
(attractie) en een waardevolle toevoeging aan het toeristisch product van de regio vormen. Verbetering van
het toeristisch product moet leiden tot niet alleen meer bezoek maar ook een langer verblijf. Langer verblijf
leidt veelal tot meer bestedingen, wat de locale/regionale werkgelegenheid stimuleert.

Nieuwe initiatieven moeten qua aard en schaal passen in het gebied. Er worden daarom hoge eisen gesteld
aan ruimtelijke kwaliteit. Ruimtelijke kwaliteit is opgenomen in een aparte ‘ambitie’. Samen met
Rijkswaterstaat en in nauwe samenwerking met de adviseur van de Rijksbouwmeester wordt een Masterplan
Beeldkwaliteit Afsluitdijk opgesteld als toetsingskader voor de Rijksplannen en ambities. Een onafhankelijk Q-
team zal de plannen aan het Masterplan toetsen.

Er dient een samenspel te zijn tussen de gebruikswaarde (functionaliteit), belevingswaarde (attractiviteit) en
de toekomstwaarde (duurzaamheid). Behoud van de bestaande kwaliteiten van het gebied is van belang, maar
wel zo dat deze kwaliteiten zichtbaarder, toegankelijker en bruikbaarder worden gemaakt voor bezoekers en
gebruikers van de Afsluitdijk. Het gaat hierbij om de rechte streep door het water, de grote continuïteit, het
monumentale karakter, het militaire landschap van onder meer de Stelling van Kornwerderzand, de
grootschalige openheid, de innovaties op het gebied van energie en natuur en de twee verschillende
waterlandschappen die vanaf de dijk kunnen worden beleefd.

Om wildgroei van activiteiten te voorkomen ligt de focus op het ontwikkelen van de bestaande knooppunten
met een eigen accent, zodat niet op elk knooppunt dezelfde activiteiten plaatsvinden. De knooppunten zijn:
het Monument, Breezanddijk, Kornwerderzand en de beide halters – vaste land van provincie Noord-Holland
en Fryslân. De onderlinge samenhang tussen de knooppunten en de beide halters dient versterkt te worden.
Op die manier vormt de Afsluitdijk samen met de halters een ketting met de andere dorpen en steden rond het
IJsselmeer, die het bezoeken waard is. Het verschil in identiteit, zal de aantrekkelijkheid van het totale aanbod
vergroten.




                                                       5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>    3. Informatiecentrum Afsluitdijk


Uit het onderzoek van Stenden is gebleken dat bezoekers van de Afsluitdijk behoefte hebben aan meer
informatie over de dijk en zijn omgeving. Er ontbreekt op dit moment een fysieke plek waar die informatie in
al zijn volledigheid wordt getoond.

Het project ‘ Brinker’ was beoogd als initiatiefnemer voor een infocentrum/duurzaamheidscentrum. Het
bedrijfsleven rondom Brinker zag echter geen mogelijkheden voor het realiseren van een fysiek
duurzaamheidscentrum omdat een investering daarin niet aansluit bij hun core-business.

Het reeds aanwezige bezoekerspotentieel en de duidelijke vraag naar meer informatie is voldoende aanleiding
om de interesse onder een ander type bedrijfsleven (thema-horeca/leisure) te polsen.

Er lijken reële kansen voor een goed uitgerust informatiecentrum op de Afsluitdijk. Een groen, innovatief en
duurzaam centrum dat de bezoeker informatie kan geven over de volgende mogelijke thema’s:

    -   Verleden, heden en toekomst van de Afsluitdijk
    -   Informatiecentrum van Rijkswaterstaat over het project Afsluitdijk
    -   Informatiecentrum van de regio over het project Afsluitdijk
    -   Werelderfgoed Waddenzee
    -   Informatiecentrum over de Nederlandse Deltatechnologie
    -   Informatiecentrum over Noord-Holland en Fryslân
    -   Een informatiecentrum over de vismigratierivier
    -   De geschiedenis van het IJsselmeer
    -   Een duurzaam restaurant


In samenwerking met het Rijk wordt getracht om middels een publiek private samenwerking, een dergelijk
informatiecentrum te realiseren. Marktpartijen zouden een rol moeten spelen bij de investeringskosten en
met name de exploitatie.

Een marktconsultatie zal meer inzicht geven in het concept, locatie en omvang van het informatiecentrum..
Zodra de resultaten van de marktconsultatie bekend zijn zal een definitieve afweging worden gemaakt.

De overige projecten in het projectenboek kunnen conform het uitvoeringsprogramma worden
doorontwikkeld, ongeacht de uitkomst van de keuzes voor het informatiecentrum of de informatiecentra.
Waar mogelijk zijn de integratiemogelijkheden tussen een informatiecentrum en overige projecten per
knooppunt beschreven.

De zoeklocatie(s) van het informatiecentrum of de informatiecentra liggen op de verschillende knooppunten,
die zijn weergegeven in figuur 3.1. Dit zijn achtereenvolgens de halter van Fryslân (1), Kornwerderzand (2),
Breezanddijk (3), het monument (4) en de halter van Noord-Holland (5).




                                                      6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Tijdelijke informatievoorziening

Omdat er momenteel ook al vraag is naar informatievoorziening en er al veel meer informatie te delen is met
belangstellenden wordt gezocht naar een tijdelijke oplossing. In Kornwerderzand staat een voormalig
informatiecentrum van het Rijk dat vanwege de hoge personeelskosten in relatie tot de tegenvallende
belangstelling is gesloten. In dit centrum staat nu al een goed bruikbare tentoonstelling over de
ontstaansgeschiedenis van de Afsluitdijk die met relatief geringe maatregelen weer ‘up to date’ te maken is.
De regionale partijen willen het centrum combineren met een fysiek projectbureau voor de Afsluitdijk zodat
de personeelskosten lager uitvallen en het centrum meer rendabel te exploiteren is.



Zoeklocaties informatiecentrum / informatiecentra op de knooppunten Afsluitdijk




Bron basiskaart: Google Maps                                           figuur 3.1




                                                      7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>    4. Halter van Fryslân


Het aanlandingsgebied aan de Friese zijde, ook wel de halter genoemd, beslaat globaal de driehoek Harlingen,
Makkum en Kornwerderzand. Het gebied is gelegen op de scheiding van land en water, met aan de noordkant
het terpengebied en ten zuiden van de A7 het kleilandschap wat onderdeel is van het Nationaal Landschap
Zuidwest- Fryslân. De kuststrook tussen Harlingen en Zurich kenmerkt zich nu als een open ruimte, de
voormalige Marneslenk, met ten zuiden van Harlingen het natuurgebied het Hegewiersterfjild.

Harlingen heeft als enige stad aan het wad een bijzondere positie. Het historische karakter, de vele havens en
het complete voorzieningen pakket maakt de stad tot trekker in de regio. Het is de springplank voor een
ultieme waddenbeleving op een van de Waddeneilanden. Harlingen wil zich nadrukkelijker profileren op de
cruisevaart markt. De Afsluitdijk kan – vanwege de nu al grote internationale belangstelling - een belangrijke
aanvulling zijn op de aantrekkelijkheid van Harlingen voor de cruisevaart.

De dorpen Kimswerd, Arum, Pingjum en Witmarsum liggen op de stuwwal van de Marneslenk. In het gebied
ligt de Gulden Pingjumer Halsband, dit is een cultuurhistorische wandelroute over een oude ringdijk. Zurich
ligt ingeklemd tussen de Waddenzee en de N31. Aan de oostkant ligt de Hanzestad Bolsward. Direct ten
zuiden van de A7 liggen in de halter de dorpen Wons, Cornwerd en Makkum als grote recreatiekern. Dit
gebied heeft een andere dynamiek dan het gebied ten noorden van de A7, als open landschap met terpen en
akkerbouw.

De halter van Fryslân is een gebied met kansen. De Afsluitdijk is de oprijlaan van Fryslân, waarbij het
aanlandingsgebied nu gekenmerkt kan worden als een poort zonder uitgesproken karakter. Het gebied bij het
wegrestaurant, het scharnierpunt voor het achterland, kan een eigen identiteit krijgen door middel van een
kwaliteitsimpuls. Mogelijke ontwikkeling in het gebied kan bijvoorbeeld een uitkijkpunt zijn in de vorm van
een terp gekoppeld aan horeca, transferium en bezoekerscentrum (hoofdstuk 3). Tevens kan er een
koppeling worden gemaakt met Zurich, voor een echte Waddenexperience.

Voor de kuststrook tussen Harlingen en Zurich zijn er ideeën om door middel van Building with Nature te
werken aan verkweldering van het Wad (figuur 4.1). Deze maatregel is onderdeel van de ambitie natuur. Voor
recreatie en toerisme kan verkweldering door de landschapsverandering een verrijking zijn voor de
waddenbeleving.

De halter van Fryslân kenmerkt zich als een open ruimte, deze moet zoveel mogelijk worden behouden. In dit
gebied komen toeristen voor een horizonvakantie, waarbij rust en ruimte van belang zijn, maar steden als
Harlingen, Bolsward en Sneek op korte afstand liggen. De bestaande verblijfrecreatie in Harlingen,
Witmarsum en Makkum en de kleinere verblijfsmogelijkheden in het landelijk gebied bieden een divers
aanbod.




                                                      8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>R&T projecten op kaart, Halter Fryslân




Bron basiskaart: Google Maps                                                               figuur 4.1

Legenda


          4.1     Toeristische kwaliteitsimpuls Zurich


          4.2     Kwelderontwikkeling kustgebied Harlingen-Zurich (Building with nature)




                                                         9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>        4.1 Toeristische kwaliteitsimpuls Zurich


Project en Locatie
   Het gebied rond de locatie van het huidige wegrestaurant ’De Poort van Friesland’ ligt midden in een
   knooppunt van wegen en op de scheiding van land en water, het ligt er bijna verstopt. De locatie/het
   gebied kan qua bereikbaarheid, aantrekkingskracht en algehele uitstraling een opwaardering gebruiken.

    Het scharnierpunt Zurich is een van de zoeklocaties voor het informatiecentrum Afsluitdijk (hoofdstuk 3)
    De ontwikkelingsrichting van het scharnierpunt hangt mede af van de locatiekeuze voor het
    informatiecentrum. Wanneer de locatiekeuze voor het informatiecentrum gemaakt is kunnen de verdere
    plannen voor het gebied gemaakt worden.

    Het gebied c.q. de omgeving is een van de zoeklocaties voor windenergie op land.

    Aandachtspunten voor de toekomst:

           Impuls creëren voor het huidige wegrestaurant door bijvoorbeeld de combinatie met een
            informatiecentrum (hoofdstuk 3) en transferium (zie ook project 9.3).
           Door het realiseren van een terp/uitkijktoren kan bijvoorbeeld vanaf die plek zowel het Wad, het
            IJsselmeer als het achterland zichtbaar gemaakt worden. Vanuit dit nieuwe baken kunnen Friese
            dagtripjes worden ondernomen naar bijvoorbeeld de Afsluitdijk, het Nationaal Landschap
            Zuidwest Fryslân, het terpen- en kleilandschap en een aantal van de 11-steden (Harlingen,
            Bolsward, Sneek en Workum).
           Er kan een verbinding worden gezocht met het dorp Zurich en het gebied bij de Zuricher Polder,
            zodat op die manier een wadden-experience kan worden ondergaan.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties             Trekker                             Beheer/onderhoud
     Provincie Fryslân                       Gemeente SWF                Marktpartij
     Gemeente SWF                            Projectbureau               Restaurantketen
     Gemeente Harlingen                       Afsluitdijk voor
     Dorpsbelang Zurich                       infocentrum
     Restaurant Zurich
     Marktpartijen

Haalbaarheid
In relatie tot het onderzoeksresultaat van het informatiecentrum zal de haalbaarheid van een
gebiedsontwikkeling worden bepaald.

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                       Totale kosten project
     Marktpartijen                                  pm
     Provincie Fryslân
     Gemeente SWF
     Gemeente Harlingen
     Waddenfonds

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Deze ontwikkeling kan los van het ontwerp van de dijkversterking gerealiseerd worden.




                                                     10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Planning
Marktoriëntatie informatiecentrum 2013, Daarna studie naar de mogelijkheden van een gebiedsontwikkeling
bij Restaurant Zurich (2013/2014).

Motivering criteria
Omschrijving                  Motivering
Duurzaam                      Door bestaande locatie en knooppunt te ontwikkelen is
                              er geen nieuw ruimtebeslag.
Heeft toegevoegde waarde      Kwaliteitsimpuls in functie en ruimte.
voor het gebied
Financierbaar                 Voornamelijk afhankelijk van marktpartijen.
Natuurbehoud en -             Verbouw of nieuwbouw heeft effect op de natuurlijke
ontwikkeling                  omgeving. De voorzieningen dienen landschappelijk te
                              worden ingepast.
Beleefbaarheid van de dijk    In beginsel lastig. Kan misschien worden versterkt door
                              bouw uitkijktoren of terp.
Versterking onderling         Kan gekoppeld worden aan dorp Zurich,
                              terpenlandschap en kustgebied Zurich Harlingen.

Bron / Beschikbare informatie
-Aanlanding Afsluitdijk 2011




                                                   11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>        4.2 Kwelderontwikkeling kustgebied Harlingen-Zurich (building with nature)


 Project en Locatie
De aanleg van een kwelderlandschap voor de Waddenkust tussen Zurich en Harlingen kan bijdragen aan een
nieuwe vorm van kustverdediging met als beoogd positief neveneffect ecologische winst en nieuwe kansen
voor ruimtelijke ontwikkelingen binnendijks bij Harlingen. Het nieuwe kustlandschap dat – middels building
with nature – kan ontstaan heeft bovendien positieve effecten op het landschap (diversiteit) en de recreatief-
toeristische potenties ervan. Door het (deels) open stellen van de kwelders voor bezoekers kan het wad
worden beleefd. Op educatief gebied zijn tevens ontwikkelingen mogelijk, bijvoorbeeld een kwelderexcursie
of pilots met zilte teelt. Het project start met een onderzoek naar de mogelijkheden en de haalbaarheid voor
verkweldering van dit deel van het Wad.

Het project draagt positief bij aan de effecten op sociaal-economische vlak doordat het meer bezoekers naar
het gebied kan trekken en behouden. De feitelijke trekker van het project is de Ambitie werkgroep Natuur in
samenwerking met Rijke Waddenzee.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties              Trekker                             Beheer/onderhoud
     Provincie Fryslân                 Rijke Waddenzee                    ntb
     Gemeente Harlingen                Projectbureau
     Gemeente SWF
     Wetterskip Fryslân
     RCW
     RWS
     Waddenvereniging
     Natuurmonumenten

Haalbaarheid
Verkweldering is een alternatieve vorm van kustverdediging. Een bredere integrale afweging is echter nodig
om de haalbaarheid te beoordelen. Pilots kunnen onderdeel zijn van de haalbaarheidsstudie.

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                         Totale kosten project
     Waddenfonds                                      pm
     Marktpartijen
     Gemeente SWF
     Gemeente Harlingen
     Provincie Fryslân

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Geen.

Planning
Verkenning in 2013.




                                                      12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                 Motivering
Duurzaam                     Building with nature.
Heeft toegevoegde waarde     Versterking waddenlandschap. Beleving van natuur
voor het gebied              wordt vergroot. Combineren met ecotoerisme en
                             educatie.
Financierbaar                Kansrijk bij het Waddenfonds.
Natuurbehoud en -            Meer foerageergebied voor vogels.
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk
Versterking onderling        Combinatiemogelijkheden met ambitie zilte teelt.

Bron / Beschikbare informatie
-Aanlanding Afsluitdijk 2011




                                                 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>    5. Kornwerderzand


Kornwerderzand is een van de meest markante locaties op de Afsluitdijk waar verschillende functies bij
elkaar komen. Zo is dit de enige plek op de Afsluitdijk waar je mag wonen. Het dorpsgezicht is beschermd.
Bovenal is Kornwerderzand een belangrijk kruispunt van weg- en waterverkeer. De meeste vaarbewegingen
in Noord-Nederland richting het wad gaan via Kornwerderzand.

Toerisme is er dus enigszins indirect; watersporters varen vooral door het gebied. Uiteraard zijn er de
kazematten en het museum, maar de toegankelijkheid daarvan laat te wensen over. Voor (kite) surfers zijn er
uitstekende mogelijkheden bij Kornwerderzand. Voor hen – en strandbezoekers – zijn er in het recente
verleden bescheiden voorzieningen gerealiseerd. Het gebied is erg in trek bij camperaars.

Ten westen van Kornwerderzand is de vismigratierivier gedacht. Die voorziening zal de aantrekkelijkheid
voor (eco) toerisme stimuleren.

Het is van belang om in Kornwerderzand het bestaande te behouden en daar waar mogelijk het toeristisch
potentieel beter tot zijn recht te laten komen. Hierbij kan de aandacht gericht zijn op de cultuurhistorie met
(eco-)educatieve mogelijkheden. Daarnaast is het mogelijk voorzieningen voor dagrecreanten verder te
ontwikkelen, waarbij korte verblijfsrecreatie een mogelijkheid is. Hierbij wordt gedacht aan camperplaatsen
en een passantenhaven met kleinschalige voorzieningen (figuur 5.1). Het is van belang dat het gebied bij
Kornwerderzand zo wordt ontwikkeld dat het passend is bij de aard en schaal van het gebied en past binnen
de duurzame en groene dijk. De projecten dienen elkaar onderling te versterken en daar waar mogelijk in
samenhang te worden ontwikkeld. Om deze reden zal Kornwerderzand als een vorm van
gebiedsontwikkeling (2013) ontwikkeld moeten worden.


Kornwerderzand is tevens een zoeklocatie voor een informatiecentrum (hoofdstuk 3). Uiteraard zal er in dit
centrum ook veel aandacht uitgaan naar natuur, waarbij verteld kan worden over de vismigratierivier (5.10).
Wanneer in dit infocentrum een hoger gelegen platform kan worden gerealiseerd kan over het unieke
knooppunt Kornwerderzand en over de Afsluitdijk worden uitgekeken. Er liggen ook kansen om in dit
centrum een horecagelegenheid in te passen en te combineren met het havengebouw (5.5). Mogelijke
startlocatie voor dit infocentrum is het huidige RWS gebouw op Kornwerderzand.




                                                      14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>R&T projecten op kaart, Kornwerderzand




bron basiskaart: Google Maps                                           Figuur 5.1

Legenda


          5.1 Camperplaatsen Kornwerderzand          5.6 Opwaarderen wandel/fietsverbinding
                                                         Kornwerderzand- Makkum

          5.2 Beleven Lorentzhaven                   5.7 Wandel/fietsverbinding Kornwerderzand-Harlingen

          5.3 Passantenhaven Kornwerderzand          5.8 Passende functie ongebruikte kazematten
                                                         Kornwerderzand

          5.4 Havengebouw bij passantenhaven         5.9 Publieksvriendelijke spuisluis Kornwerderzand

          5.5 Bereikbaarheid Kazemattenmuseum        5.10 Beleven vispassage/vismigratierivier
                                                          Kornwerderzand



                                                15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>        5.1 Camperplaatsen Kornwerderzand


 Project en Locatie
Camperaars zijn een van de sterkst groeiende categorieën recreanten. Het voorzieningenniveau Fryslân voor
campers loopt achter op de vraag. Een van de meest populaire plekken in Fryslân is de camperplek aan de
Waddenzeezijde bij Kornwerderzand. Camperaars komen er graag vanwege de unieke ligging en de dynamiek
van het sluizencomplex. Het terrein is grotendeels onverhard en maakt een rommelige en onverzorgde
indruk. Een kwaliteitsverbetering van de locatie is daarom nodig. De locatie kan voorzien worden van
eenvoudige faciliteiten, zodat bezoekers gedurende een korte periode op de dijk kunnen verblijven. De
robuuste uitstraling moet behouden blijven en het project moet voldoen aan de groene en duurzame
uitstraling van de dijk. Hierbij kan gedacht worden aan natuurvriendelijk bouwmateriaal en het
gebruikmaken van duurzame energie die op de dijk wordt gewonnen.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties             Trekker                             Beheer/onderhoud
     RWS                              Voorbereiding;                     Gemeente SWF
     Provincie Fryslân                   Projectteam
     Gemeente SWF                     Uitvoering; Projectteam
                                       Gemeente SWF

Haalbaarheid
Het project zal tenminste moeten voldoen aan:
-       Terrein opschonen
-       20 camperplaatsen
-       Optie: Dames- en herentoilet (2x1), camperstation, reiniging chemisch, toilet, water (bij de bouw
        rekening houden met buitendijkse locatie)
-       Betonklinkers voor de camperplaatsen
-       Oppervlakte per camperplek ongeveer 20 m2
-       Gedeeltelijke stroomvoorziening, opwekking d.m.v. zonnepanelen
-       Planologische maatregel: camperplek legaliseren

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                        Totale kosten project
     Waddenfonds (duurzaam recreëren)                € 400.000
     Gemeente SWF
     Provincie Fryslân

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Vooralsnog niet.

Planning
Planuitwerking begin 2013.




                                                     16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                    Motivering
Duurzaam                        Wellicht het gebruikmaken van duurzame energie van
                                de dijk en duurzaam bouwmateriaal.
Heeft toegevoegde waarde        Legalisering en verhoging kwaliteit. Inhaalslag voor
voor het gebied                 camperaars op en rondom de Afsluitdijk.
Financierbaar                   Kansrijk voor Waddenfonds.
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk      Op reeds bestaande plek kun je de waddenexperience
                                24 uur per dag beleven.
Versterking onderling           De waddenkust is bij de uitstek geschikt voor
                                camperaars. De bijzondere camperplek kan een doel op
                                zichzelf worden en vertrekpunt voor dagtochten op de
                                Afsluitdijk en halters.

Bron / Beschikbare informatie
-Ambitie agenda, recreëren op de Afsluitdijk




                                                    17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>          5.2 Beleven Lorentzsluizen


Project en locatie
Schutsluizen zijn altijd in trek bij recreanten en toeristen. Provincies Fryslân en Noord-Holland hebben
daarvan al voorbeelden. De Lorentzsluizen zijn sinds enige tijd niet meer van dichtbij te beleven om reden van
veiligheid. Samen met het Rijk (renovatie sluizencomplex) willen we onderzoeken hoe de veiligheid op andere
wijze geborgd kan worden waarbij de beleving van de sluizen in takt blijft. Daarbij moet ook bekeken worden
of ‘het rondje Kornwerderzand’1, niet alleen voor bewoners maar ook voor toeristen, kan worden hersteld.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties               Trekker                            Beheer/onderhoud
     RWS                                Projectbureau                     RWS
     Provincie Fryslân                                                     Gemeente SWF
     Gemeente SWF

Haalbaarheid
Sluizen zijn eigendom en verantwoordelijkheid Rijk. Voorstellen moeten overtuigen qua toegevoegde waarde
en veiligheid.

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                         Totale kosten project
     RWS                                              pm
     Rijk
     Waddenfonds (duurzaam recreëren)
     Provincie Fryslân
     Gemeente SWF

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Groot: deze ontwikkeling kan gecombineerd worden met de renovatie van het sluizencomplex..

Planning
Als onderdeel van gebiedsontwikkeling Kornwerderzand. Verkenning en planuitwerking project later (2014).

Motivering criteria
Omschrijving                      Motivering
Duurzaam
Heeft toegevoegde waarde          Kornwerderzand als attractie met als onderdelen,
voor het gebied                   museum, vismigratie, schut- en spuisluizen en mogelijk
                                  een informatiecentrum.
Financierbaar                     ntb
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk        Beleving van de Lorentzsluizen wordt verhoogd.
Versterking onderling             Herstel rondje Kornwerderzand versterkt de beleving
                                  van dit knooppunt en heeft toegevoegde waarde voor
                                  de bewoners

Bron / Beschikbare informatie
- Een dijk van een attractie, juni 2006


1   Rondje van Kornwerderzand: de mogelijkheid om de schutsluis wandelend over te steken.


                                                      18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>        5.3 Passantenhaven Kornwerderzand


Project en locatie
Momenteel heeft Kornwerderzand – met ongeveer 40.000 passages een van de belangrijkste poorten naar
Fryslân – geen passantenplaatsen. Watersporterorganisaties hebben meerdere malen aangegeven dat daar
behoefte aan is. In de toekomst zal die vraag mogelijk toenemen door het project Afsluitdijk c.q. de
ontwikkeling van de ambities (museum, vismigratierivier en wellicht informatiecentrum). Als gevolg daarvan
zullen meer dagrecreanten naar het gebied komen en zullen dus ook meer bezoekers via het water de
Afsluitdijk gaan bezoeken. Om het aantal bezoekers via het water te kunnen ontvangen moet aandacht
worden besteed aan de toegankelijkheid en de bereikbaarheid van Kornwerderzand. In samenhang met het
Friese Merenproject zal getracht worden een kleine passantenhaven bij Kornwerderzand te realiseren voor
kleine jachten en de Bruine vloot. Bestaande en toekomstige watersport wordt op deze wijze beter gekoppeld
aan Kornwerderzand zodat huidige voorzieningen (Kazemattenmuseum) en toekomstige voorzieningen
optimaal kunnen worden bereikt. Nieuwe aanlegvoorzieningen dienen in het gebied te worden geïntegreerd,
waarbij rekening wordt gehouden met het beschermde dorpsgezicht.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties             Trekker                             Beheer/onderhoud
     Provincie Fryslân                Gemeente SWF                       Gemeente SWF
     Gemeente SWF                     Provincie Fryslân
     Recron/HISWA
     RWS
     Verantwoord Beheer
       IJsselmeer
     Dorpsbelang
       Kornwerderzand

Haalbaarheid
-      Onderzoek naar morfologische effecten op de locatie van de haven
-      De haven zal tenminste moeten voldoen aan:
       -      20 ligplaatsen
       -      Aanlegmogelijkheid bruine vloot
       -      Maximaal 3 etmalen liggen per boot
              mogelijk

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                        Totale kosten project
     Waddenfonds                                     € 1.400.000 euro
     Gemeente SWF
     Provincie Fryslân


Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Laag: deze ontwikkeling kan los van het ontwerp van de dijkversterking gerealiseerd worden.

Planning
Korte termijn: studie (2013) met als belangrijk onderdeel de morfologische effecten op de mogelijke locatie
van de haven. Vervolgens in 2013/2014 planuitwerking en indien mogelijk realisatie.




                                                     19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                 Motivering
Duurzaam                     Maakt gebruik van duurzame bouwmaterialen.
Heeft toegevoegde waarde     Bereikbaarheid van de dijk over water wordt verbeterd.
voor het gebied
Financierbaar                Kansrijk voor Waddenfonds.
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk   Bereikbaarheid van Kornwerderzand over water wordt
                             verbeterd.
Versterking onderling        Passantenhaven is ‘nat’ parkeerterrein voor bezoekers van het
                             knooppunt Kornwerderzand. Verbinding met andere
                             knooppunten kan vanaf Kornwerderzand.

Bron / Beschikbare informatie
-Aanlanding Afsluitdijk 2011




                                                 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>        5.4 Havengebouw bij passantenhaven


Project en locatie
Om de passenhaven meerwaarde te geven zal er een kleinschalig havengebouw, eventueel met
horecavoorziening, bij de passantenhaven kunnen worden gerealiseerd. Onderzocht dient te worden of
combinaties met een eventueel informatiecentrum (hoofdstuk 3) of de camperplaatsen (5.1) mogelijk zijn.
Door onderling de verbinding te zoeken met diverse voorzieningen, zal de locatie Kornwerderzand een
meerwaarde krijgen voor de pleziervaart.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties              Trekker                           Beheer/onderhoud
     Gemeente SWF                      Gemeente SWF                     Marktpartij
     Provincie Fryslân                 Provincie Fryslân
     Dorpsbelang                       Marktpartij
       Kornwerderzand

Haalbaarheid
Mogelijk geïntegreerd met informatiecentrum (hoofdstuk 2) of als los gebouw.
Het gebouw zal tenminste moeten voldoen aan:
-       Dames- en herentoilet (2x2)
-       Douche
-       Water
-       Elektriciteit

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                       Totale kosten project
     Waddenfonds (duurzaam recreëren)               € 300.000 euro
     Gemeente SWF
     Provincie Fryslân

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Deze ontwikkeling kan los van het ontwerp van de dijkversterking gerealiseerd worden.

Planning
In afwachting van onderzoeksresultaat informatiecentrum (hoofdstuk 3). Planuitwerking kan later parallel
lopen met de uitwerking van de passantenhaven.

Motivering criteria
Omschrijving                   Motivering
Duurzaam                       Maakt mogelijk gebruik van bestaande gebouwen.
Heeft toegevoegde waarde       Kornwerderzand krijgt mogelijk een horeca.
voor het gebied
Financierbaar
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk     De dijk wordt aantrekkelijker voor de pleziervaart.
Versterking onderling          Trekt de bezoekers voor de andere
                               voorzieningen/projecten.

Bron / Beschikbare informatie
-Aanlanding Afsluitdijk 2011




                                                    21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>        5.5 Bereikbaarheid Kazemattenmuseum


Project en locatie
Het Kazemattenmuseum is een museum met exposities over de Afsluitdijk in oorlogstijd en bunkers uit de
oorlogstijd en is een belangrijk onderdeel van het knooppunt Kornwerderzand. De bereikbaarheid van het
museum kan worden verbeterd. Het museum is momenteel alleen te bereiken via meerdere trappen
waardoor mensen die slecht ter been zijn het museum niet of moeizaam kunnen bezoeken. Om het museum
toegankelijker te maken voor het publiek dient de bereikbaarheid verbeterd te worden. Gezien de combinatie
van dit vraagstuk met de Rijksopgave om de kunstwerken ter plaatse te renoveren, moet dit in die samenhang
worden aangepakt. De regio agendeert het probleem en helpt bij het zoeken naar oplossingen. Mogelijk dat er
een combinatie is te maken met het beleven van de schutsluizen (project 5.2).

Betrokken partijen
Betrokken organisaties                   Trekker                      Beheer/onderhoud
     Stichting Kornwerderzand               Projectbureau               Gemeente SWF
     RWS                                                                 RWS
     Rijksdienst (cultureel erfgoed)
     Provincie Fryslân
     Gemeente SWF
     Dorpsbelang Kornwerderzand

Haalbaarheid
Agenderen dat een verbeterde loopbrug noodzakelijk is en gecombineerd kan worden met de dijkversterking
en/of bestaande brug. Mogelijke relatie met project 5.2 verkennen.

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                       Totale kosten project
     Waddenfonds (duurzaam recreëren)               pm
     RWS
     Gemeente SWF
     Provincie Fryslân

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Hoog: het verbeteren van de bereikbaarheid kan meegnomen worden tijdens de versterking van de
Afsluitdijk.

Planning
Onderzoeken of de bereikbaarheid geoptimaliseerd kan worden met de dijkversterking en/of bestaande brug
(2013/2014).




                                                    22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                 Motivering
Duurzaam
Heeft toegevoegde waarde     Verbeteren van de bereikbaarheid van een bestaande
voor het gebied              voorziening.
Financierbaar
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk   Museum is toegankelijker door een verbeterde
                             bereikbaarheid.
Versterking onderling        Verbetering bereikbaarheid van het museum draagt bij
                             aan het rondje Kornwerderzand.

Bron / Beschikbare informatie
-




                                                 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>        5.6 Opwaarderen wandel-/fietsverbinding Makkum-Kornwerderzand


Project en locatie
Om de verbinding tussen de toeristische trekpleister Makkum en Kornwerderzand te verbeteren zal een
wandel/fiets route worden aangelegd met kleine pleisterplaatsen. Op deze manier kan het knooppunt
Kornwerderzand beter en leuker worden bereikt door toeristen die de Afsluitdijk ook willen beleven vanuit
Makkum. Door de aanleg van deze fiets- en/of wandelroute kan de natuur (De Noordwaard) beleefd worden,
zonder het gebied te verstoren bijvoorbeeld door het realiseren van een vogelkijkhut. Ruimtelijke inpassing
van het fiets- en/of wandelpad en van een vogelkijkhut is van groot belang.

Realisatie van dit project moet worden afgestemd met de plannen van het Rijk voor de Afsluitdijk. Ligging van
het fietspadennetwerk over de Afsluitdijk (en het punt van aantakken van dit project) is op dit moment nog
niet duidelijk.

Er liggen wellicht ook mogelijkheden om aan te sluiten op pendeldiensten (9.3) en/of arrangementen (9.4).

Betrokken partijen
Betrokken organisaties                            Trekker                      Beheer/onderhoud
     It Fryske Gea                                   Gemeente SWF                ntb
     Wetterskip Fryslân
     Marktpartijen
     Rijk
     Provincie Fryslân
     Gemeente SWF

Haalbaarheid
Rekening houden met het kitesurf gebied bij Kornwerderzand. In de planuitwerking bepalen wat de
opwaardering en bebording van de paden inhoudt.

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                         Totale kosten project
     Waddenfonds (duurzaam recreëren)                 pm
     Marktpartijen
     Gemeente SWF
     Provincie Fryslân

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Ja, planfase aansluitpunt beide fietspaden her hoogte van de dijk.

Planning
Onderzoeken hoe paden geoptimaliseerd kunnen worden als onderdeel van de planuitwerking (2016).




                                                      24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                 Motivering
Duurzaam
Heeft toegevoegde waarde     De dijk heeft een betere verbinding met Makkum.
voor het gebied
Financierbaar
Natuurbehoud en -            Natuurbeleving wordt vergroot.
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk   Maakt de dijk toegankelijker en leuker.
Versterking onderling        Toegankelijkheid wordt verbeterd richting het
                             knooppunt Kornwerderzand.

Bron / Beschikbare informatie
-Aanlanding Afsluitdijk 2011




                                                 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>        5.7 Wandel-/fietsverbinding Kornwerderzand-Harlingen


Project en locatie
De wandel- en fietspaden vanuit Kornwerderzand richting Harlingen zullen worden opgewaardeerd, waarbij
aansluiting dient te worden gezocht op de al bestaande wandel- en fietspaden en waar een combinatie dient te
worden gezocht met bijvoorbeeld de route van de Gulden Pingjumer Halsband. De mogelijke
kwelderontwikkeling (project 4.2) voor de kust zal een positieve invloed hebben op beleving en mogelijk zelfs
de inrichting van deze verbinding.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties               Trekker                           Beheer/onderhoud
     Provincie Fryslân                  Gemeente SWF                     Gemeente SWF
     Gemeente Harlingen                 Gemeente Harlingen               Gemeente Harlingen
     Gemeente SWF                       Provincie Fryslân
     Waddenvereniging
     ANWB
     VVV

Haalbaarheid
In de planuitwerking ambities bepalen wat de opwaardering/route en bebording van de paden inhoudt.
Rekening houden met de mogelijke kwelderontwikkeling (project 4.2).

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                       Totale kosten project
     Waddenfonds (duurzaam recreëren)               pm
     Provincie Fryslân
     Gemeente SWF
     Gemeente Harlingen

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Deze ontwikkeling kan los van het ontwerp van de dijkversterking gerealiseerd worden.

Planning
Onderzoeken hoe de bereikbaarheid geoptimaliseerd kan worden als onderdeel van de planuitwerking
(2016).

Motivering criteria
Omschrijving                    Motivering
Duurzaam                        Eco-toerisme.
Heeft toegevoegde waarde        Natuurbeleving wordt vergroot in combinatie met de
voor het gebied                 Afsluitdijk.
Financierbaar
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk      Maakt de dijk toegankelijker en voor
                                fietsers/wandelaars aantrekkelijker.
Versterking onderling           Kan gecombineerd worden met de verbinding
                                Makkum-Kornwerderzand (5.6).

Bron / Beschikbare informatie
-Aanlanding Afsluitdijk 2011




                                                     26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>        5.8 Passende functie kazematten Kornwerderzand


Project en locatie
De kazematten Kornwerderzand vormen een bijzonder verdedigingswerk op een unieke locatie met uitzicht
over de Waddenzee en het IJsselmeer. Een deel van het complex wordt nu gebruikt door het museum. Andere
Kazematten (Waddenzijde) worden niet benut. Onder het adagium ‘ behoud door ontwikkeling’ zijn er
wellicht mogelijkheden een nieuwe passende functie te geven aan de kazematten die tegelijkertijd recht doet
aan de historische betekenis van het complex. De komende jaren wordt gezocht naar initiatiefnemers die
hierbij passen om gezamenlijk de haalbaarheid van functiewijziging te onderzoeken. In 2013 wordt gewerkt
aan het benoemen van ontwikkelingsrichtingen waarbinnen een ontwikkeling vorm kan krijgen. In
samenspraak met de werkgroep Ruimtelijke kwaliteit. Daarna wordt – mogelijk middels een prijsvraag – de
markt uitgedaagd om de ontwikkelrichtingen in te kleuren.

Dit project kan desgewenst in samenhang met de kazematten bij Den Oever (8.5) worden ontwikkeld.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties                   Trekker                      Beheer/onderhoud
     Stichting Kazemattenmuseum             Projectbureau
     Dorpsbelang Kornwerderzand
     Marktpartijen
     Rijk
     Provincie Fryslân
     Gemeente SWF
     Rijksdienst Cultureel Erfgoed

Haalbaarheid
Prijsvraag uitzetten om een passende functie van de kazematten te bepalen.

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                       Totale kosten project
     Waddenfonds (duurzaam recreëren)               Prijsvraag kazematten Den Oever & Kornwerderzand
     Marktpartijen                                  € 26.000
     Monumentenfonds
     Gemeente SWF

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Momenteel geen.

Planning
Prijsvraag uitzetten over mogelijkheden bij de kazematten van Kornwerderzand en Den Oever (2013).




                                                    27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                 Motivering
Duurzaam
Heeft toegevoegde waarde     Ervaren van een unieke locatie.
voor het gebied
Financierbaar
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk   Kans op een unieke waddenexperience.
Versterking onderling        Monument krijgt door passende functie een nieuwe
                             toekomst en blijft behouden.

Bron / Beschikbare informatie
-Aanlanding Afsluitdijk 2011




                                                  28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>        5.9 Publieksvriendelijke spuisluis Kornwerderzand


Project en locatie
Het IJsselmeer vormt een belangrijk onderdeel van het Nederlandse watermanagement systeem en is het
grootste zoetwaterbekken van West-Europa. Om bezoekers de kans te geven het spuigemaal in de Afsluitdijk
beter te bekijken wordt de spuisluis op een eenvoudige manier beter bereikbaar gemaakt voor het publiek.
De waterpeilen en de bekkenfunctie van het IJsselmeer (en ontwikkelingen daarin) worden beleefbaar
gemaakt.

Dit project zou kunnen inhouden dat er vanaf een balustrade bij het Kazemattenmuseum door de spuisluis
kan worden gekeken richting de Waddenzee. Peilbeheer in het IJsselmeer kan beleefbaar gemaakt worden
door bijvoorbeeld een roosterpad over het wateroppervlak te laten lopen. Door subtiele hoogteverschillen in
het looppad wordt duidelijk of het hoog- of laagwater is en kan globaal worden geduid hoeveel liter water er
teveel of te weinig in het IJsselmeer zit of hoe hoog of laag het water ooit is geweest.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties                  Trekker                         Beheer/onderhoud
     RWS                                Projectbureau                     RWS
     Provincie Fryslân                  RWS/Wetterskip                    Gemeente SWF
     Gemeente SWF
     Stichting
       Kazemattenmuseum
     Onderwijsinstellingen
Haalbaarheid
Mogelijkheden vaststellen op basis van een verkenning.

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                        Totale kosten project
     Waddenfonds (duurzaam recreëren)                € 180.000 euro
     KRW
     RWS
     Wetterskip Fryslân

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Gemiddeld, mogelijkheden onderzoeken in combinatie met de renovatie van de spuisluis.

Planning
Verkennings- haalbaarheidsstudie waarin verschillende opties worden bekeken (2015).




                                                     29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                     Motivering
Duurzaam
Heeft toegevoegde waarde         Laat het spuien in de praktijk zien en kan informatie
voor het gebied                  geven over de Nederlandse Waterbeheersing.
Financierbaar
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk       Cultuur historie en civiele kunstwerken worden beleefd
Versterking onderling            Kan mogelijk geïntegreerd worden met de beleving van
                                 de Kazematten.

Bron / Beschikbare informatie
-Een dijk van een attractie, juni 2006




                                                      30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>        5.10 Beleven vispassage/vismigratierivier Kornwerderzand


Project en locatie
Het verbeteren van de vismigratie bij de Afsluitdijk is een van de belangrijkste projecten in de ambitie agenda
voor de regio (zie ambitie natuur). Het beleef- en zichtbaar maken van vismigratie is een belangrijk onderdeel
van het project en kan één van de belangrijke attracties op de Afsluitdijk worden. Gedacht wordt aan een
voorziening waar de vissen letterlijk zichtbaar worden gemaakt middels een doorzichtige buis met eventueel
technische hulpmiddelen tijdens hun migratie. Vanuit een fysiek centrum wordt de vismigratie en het belang
van een goede visstand toegelicht vanuit diverse belangen. De uiteindelijke omvang van het centrum wordt
afgestemd met het informatiecentrum Afsluitdijk (hoofdstuk 3). Het ervaringscentrum bij de vismigratierivier
draagt bij aan de aantrekkelijkheid van Kornwerderzand als een van de belangrijkste knooppunten.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties                 Trekker                                       Beheer/onderhoud
     Waddenvereniging                     Waddenvereniging                             ntb
     Sportvisserij                        Werkgroep Natuur
       Nederland
     Vereniging Vaste
       Vistuigen Noord
     RWS
     Postcode Loterij
     Provincie Fryslân
     Gemeente SWF

Haalbaarheid
Aanvraag ingediend door Waddenvereniging.

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                         Totale kosten project
     Waddenfonds (duurzaam recreëren)                 pm
     Postcode Loterij (Waddenvereniging)
     KRW
     RWS

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Ja, rekening houden met bereikbaarheid van de vismigratierivier.

Planning
Realisatie fysieke voorziening in samenhang met vismigratierivier.




                                                      31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                     Motivering
Duurzaam                         Draagt bij aan het zichtbaar maken van duurzame
                                 karakter van de Afsluitdijk.
Heeft toegevoegde waarde         Vismigratierivier kan een belangrijke publiekstrekker
voor het gebied                  worden.
Financierbaar                    Kansrijk bij Waddenfonds en mogelijk Postcodeloterij.
Natuurbehoud en -                Het weghalen van de zoet/zout barrière voor de vis.
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk       Beleving groene dijk wordt vergroot.
Versterking onderling

Bron / Beschikbare informatie
-Een dijk van een attractie, juni 2006




                                                     32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>    6. Breezanddijk


Breezanddijk is een gebied met potentie op het terrein van energie, innovatie en duurzaamheid. Dit gebied
kan gebruikt worden voor het beproeven, ontwikkelen en exploiteren van duurzame energie toepassingen die
passen bij deze locatie. Het gebied kan voor pilots worden gebruikt als het gaat om blue energy en zonne-
energie. Het kan als het ware worden gezien als het eiland van energie. Het uitzonderlijke gebied met twee
werkhavens, een camping en een benzinepomp met verzorgingsplaats verdient een opwaardering ten aanzien
van ruimtelijke kwaliteit met hieraan gekoppeld energie, innovatie, informatie en educatie.




R&T projecten op kaart, Breezanddijk




Bron basiskaart: Google Maps                                                Figuur 6.1

Legenda


          6.1 Energie eiland Breezanddijk




                                                   33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>        6.1 Energie eiland Breezanddijk


Project en locatie
Er is een kleine camping op Breezanddijk, de zogeheten "Zeehengel en kampeervereniging Het Wad". Er is
geen riolering, elektriciteit en stromend water.

De camping kan in het kader van de ruimtelijke kwaliteit een verbetering ondergaan, mede door legalisering,
betere inpassing en uitbreiding met een aantal camperplekken/passantenplekken.

Om knooppunt Breezanddijk aantrekkelijker te maken voor bezoekers kunnen de huidige voorzieningen
worden verbeterd. Speerpunt is het versterken van de ruimtelijke kwaliteit en het beleefbaar maken van een
innovatief energie-eiland. De pilots rondom innovatieve duurzame energie zullen –zeker na gereedkoming -
bezoekers trekken, vooral met een educatief en wellicht zakelijk karakter. Gekoppeld aan de bedrijfslocatie
pilot Blue Energy wordt door de initiatiefnemers een klein informatiepunt gerealiseerd zodat deze groepen
kunnen worden ontvangen/opgevangen. De samenhang met het informatiecentrum (hoofdstuk 4) moet nog
worden bepaald.

Alhoewel de locatie vooral ook een werkterrein voor Rijkswaterstaat en Defensie zal blijven kan na de
reconstructie van de Afsluitdijk het geheel zeker aan ruimtelijke kwaliteit winnen.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties             Trekker                             Beheer/onderhoud
     Zeehengel en                     Gemeente SWF                       Marktpartij
       kampeervereniging - Het         Infocentrum Red Stack
       Wad
     Red Stack
     ROVB
     Provincie Fryslân
     ANWB
     RWS
     Marktpartij
     Gemeente SWF
     Texaco

Haalbaarheid


Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                        Totale kosten project
     Waddenfonds (duurzaam recreëren)
     Marktpartijen
     Gemeente SWF
     Provincie Fryslân

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Zeer wel mogelijk. Terrein is nu tevens opslag voor RWS. Kan tijdens renovatie als werkterrein gaan
functioneren waardoor er mogelijk geen definitieve inrichting gemaakt kan worden.

Planning
Realiseren informatiepunt Blue Energie (2013).




                                                     34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                     Motivering
Duurzaam                         Energiewinning gebeurt op een duurzame manier.
Heeft toegevoegde waarde         Huidige locatie wordt opgewaardeerd.
voor het gebied
Financierbaar
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk       Beleefbaarheid verbetert mogelijk door een
                                 opwaardering van Breezanddijk.
Versterking onderling            Kan informatie geven over andere projecten.

Bron / Beschikbare informatie
-Een dijk van een attractie, juni 2006




                                                     35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>    7. Monument


Het in 1933 gebouwde Monument van architect Willem Dudok op de Afsluitdijk is vanuit historie gezien het
belangrijkste punt op de Afsluitdijk, omdat de dijk op deze plek is gedicht. Het Monument en ook de
standbeelden van ir. Cornelis Lely en de stenenlegger markeren dit. Zij trekken jaarlijks rond de 250.000
(buitenlandse) bezoekers naar deze locatie (bron: ANWB/Dijk van een Monument). Dit knooppunt heeft om
deze reden veel potentie maar is in de huidige situatie sterk verouderd en toe aan opwaardering. Er zijn geen
nutsvoorzieningen. De huidige exploitanten hebben een contract met Rijkswaterstaat als beheerder. Het
Monument is eigendom van het Rijk/Dienst Domeinen.

Bezoekers van dit belangrijk(st)e knooppunt vragen om meer informatie. Dat merken de huidige exploitanten
en blijkt ook uit het onderzoek van Stenden. Om die reden is het Monument één van de belangrijkste
zoeklocaties voor het informatiecentrum (hoofdstuk 3). De locatie is technisch gezien meer complex. Dat komt
door o.a. de monumentale status en de beperkte fysieke ontwikkelruimte die bij plannen voor uitbreiding
mogelijk kostenverhogend zullen werken.

De exploitanten (ondernemer restaurant en ondernemer souvenirwinkel) hebben uitbreidingsplannen en
willen in en rond het paviljoen (binnen en buiten) informatie geven over de Afsluitdijk. Die uitbreiding biedt
ook mogelijkheden voor een meer volwaardige horecavoorziening. Een drijvend terras zou gecombineerd
kunnen worden met drijvende steigers, zodat de bereikbaarheid voor bezoekers over water verbetert. Met
deze laatste projecten wordt gestart. Ze zijn altijd van toegevoegde waarde voor het monument. De kansen
voor verdere ontwikkeling en uitbreiding worden aan de hand van de marktoriëntatie v oor het
informatiecentrum bepaald.




                                                      36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>R&T Projecten op kaart, het Monument




Bron basiskaart: Google Maps                Figuur 7.1

Legenda


          7.1 Opwaardering Monument




                                       37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>7.1 Opwaardering Monument


Project en locatie
Fase 1: in 2013 wordt begonnen met de voorbereiding voor de aanleg van drijvende steigers bij het
monument.

Fase 2: op basis van de resultaten van de marktconsultatie moet worden bepaald welke invulling dit
knooppunt verder krijgt.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties                         Trekker                            Beheer/onderhoud
     RWS                                          Gemeente Hollands                 Marktpartij
     RCE                                             Kroon
     Provincie Noord-Holland                      Ondernemer
     Gemeente Hollands Kroon                         souvenirwinkel
     ANWB                                         Ondernemer
                                                      restaurant
     VVV
                                                   Stichting het
     Ondernemer souvenirwinkel
                                                      monument (i.o.)
     Ondernemer restaurant
     Marktpartij

Haalbaarheid
Het project zal tenminste de volgende onderdelen moeten bevatten:
-       Horecavoorziening met drijvend terras
-       Uitbreiding parkeergelegenheid
-       Aansluitding nutsvoorzieningen
-       5/10 aanlegplaatsen voor passantenboten


Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                            Totale kosten project
     Waddenfonds (duurzaam recreëren)                    Fase 1:
     Cultureel erfgoed
     RWS
     Provincie Fryslân
     Provincie Noord-Holland
     Gemeente Hollands Kroon
     VVV
     Marktpartij

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Ja, ligging fietspad. Uitbreidingsplannen bouwfase etc.

Planning
In afwachting van het onderzoeksresultaat over het informatiecentrum. Vervolgens verkenningsstudie over
mogelijkheden Monument (2013/2014).




                                                      38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                     Motivering
Duurzaam                         Kan uitgerust worden met zonnepanelen en aansluiten
                                 op openbare nutvoorzieningen.
Heeft toegevoegde waarde         Huidige locatie wordt opgewaardeerd en uitgebreid.
voor het gebied
Financierbaar
Natuurbehoud en –
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk       Beleving van het uitzicht over de dijk, Waddenzee en
                                 het IJsselmeer. Maar ook informatief.
Versterking onderling

Bron / Beschikbare informatie
-Een dijk van een attractie, juni 2006

-Opdrachtbrief HID MUZ aan architect Dudok

-Schetsontwerp Dudok voor uitbreiding monument met restaurant/museum

-Schetsontwerp Rijkswaterstaat (jaren’70)




                                                     39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>    8. Halter van Noord-Holland


De halter van Noord-Holland heeft op het gebied van recreatie en toerisme potentie omdat het gelegen is op
een kruispunt van wegen, zoet en zout water. Verhoudingsgewijs komt het grootste aantal bezoekers over de
weg uit de richting Noord-Holland. Echter, de meeste mensen rijden of varen er momenteel langs zonder te
stoppen.

De gemeente Hollands Kroon heeft voor Den Oever, wat grenst aan de Afsluitdijk en een belangrijke locatie in
dit gebied is, het masterplan ‘Historische Haven Den Oever’ ontwikkeld. Aan de hand van dit strategische plan
wordt getracht aan de ‘oude economie’ in Den Oever (werkhaven en visserij) nieuwe economie toe te voegen
met name op het gebied van duurzaamheid en recreatie. Belangrijke aanleiding voor de planvorming is de
opgave van het Hoogheemraadschap om de waterveiligheid bij Den Oever te verbeteren. Deze plannen zullen
een grote impact op de haveninrichting hebben.

In het plan van de gemeente staat beschreven dat er een recreatietransferium wordt gerealiseerd aan de rand
van het dorp met daarbij ruimte voor retail, horeca en een uitzichttoren. Hiernaast is er veel ruimte
gereserveerd voor het aanbieden van toeristisch-recreatieve informatie over de omgeving, mogelijk in de
vorm van een informatiecentrum (hoofdstuk 3).

De herinrichting van de vissers- en Waddenhaven bij Den Oever maakt ook onderdeel uit van de plannen. De
haven is een plek waar inwoners wandelen, fietsen en elkaar ontmoeten. Momenteel wordt er al veel
aangeboden voor bezoekers. Zo is er de wekelijkse Zeeverse Vismarkt maar bestaat ook de mogelijkheid om
aan te monsteren op een voormalige vissersboot en een robbentocht te maken op de Waddenzee. Dit
toeristische aanbod kan nog beter worden neergezet. De gemeente ziet deze kansen ook en zal het gebied
daarom aantrekkelijker maken door de haven te herstructureren. Getracht wordt industrie, overige
bedrijvigheid en de vissersvloot in de Noorderhaven te concentreren zodat er ruimte komt voor een kleine
jachthaven in het oude historische deel. De haven zal op deze manier in twee duidelijk herkenbare zones
worden opgedeeld. De gemeente wil onderzoeken of de benodigde energie voor de jachthaven duurzaam
opgewekt kan worden door ofwel gebruik te maken van zonnepanelen, windenergie of van de opgewekte
getijdenenergie. Hierbij ontstaat ook de mogelijkheid een dergelijke vorm van energiewinning inzichtelijk te
maken voor de bezoeker. Om de ruimtelijke kwaliteit te garanderen in deze haven zal een beeldkwaliteitsplan
worden opgesteld.

Hiernaast zal samen met de markt worden gekeken naar opties voor de ontwikkeling van de kazematten. Dit
gebied zou met de historische waarde en unieke ligging interessant kunnen zijn voor diverse functies en/of
activiteiten/evenementen.

Delen van de zuidelijke haven zullen ook worden opgewaardeerd. Het Hoogheemraadschap Hollands
Noorderkwartier (hierna HHNK) gaat hier de dijken versterken. Daarmee kunnen de aanwezige
zwemvoorzieningen worden verbeterd. Daarnaast wordt gedacht aan het plaatsen van sanitaire
voorzieningen en overnachtingsmogelijkheden voor camperaars.

Tot slot zal de verbinding met het achterland van de halter Noord Holland verder worden ontsloten door
aansluiting te zoeken met het lange afstands wandel pad en het wandelroutenetwerk Noord Holland.




                                                     40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>R&T projecten op kaart, halter Noord-Holland




Bron basiskaart: Google Maps                                                                      Figuur 8.1

Legenda


          8.1 Transferium Den Oever                           8.5 Opwaarderen natuurstrand

          8.2 Beleefbaar maken testcentrum getijdenenergie    8.6 Ornithologisch uitkijkpunt Den Oever

          8.3 Passende functie kazematten Den Oever           8.7 Wandelroutenetwerk kop Noord-Holland

          8.4 Duurzame havenontwikkeling Den Oever




                                                         41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>        8.1 Recreatief transferium Den Oever


Project en locatie
De gemeente Hollands Kroon wil een recreatietransferium bij Den Oever aan de Havenweg ontwikkelen. Het
aanbod op deze locatie zal divers zijn. Er wordt getracht retail, horeca en toeristisch-recreatieve informatie op
deze locatie te realiseren. Een uitkijktoren zou de relatie met de Afsluitdijk kunnen versterken en kunnen
dienen als ‘landmark’ en baken voor het transferium. Deze locatie zou belangrijk kunnen zijn in combinatie
met andere projecten, zoals de ontwikkeling van de pendeldiensten (9.3). Voor het ‘bedwingen van de
Afsluitdijk’ kan Den Oever als belangrijke uitvalsbasis worden ontwikkeld. Meer informatie over de projecten
rondom het recreatief transferium Den Oever is terug te vinden in het projectplan van de ambitie
‘Waddenpoort Den Oever’.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties                Trekker                             Beheer/onderhoud
     Provincie Noord-Holland             Gemeente Hollands                  Gemeente Hollands
     Gemeente Hollands Kroon                Kroon                               Kroon

Haalbaarheid
Het project zal tenminste de volgende onderdelen bevatten:
-       Parkeerplaatsen
-       Fietsenstalling + verhuur
-       Horeca
-       Waddeninformatiepunt
-       Vikinginformatiepunt
-       VVV steunpunt
-       Uitkijktoren

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                         Totale kosten project
     Waddenfonds                                      pm
     Provincie Noord-Holland
     Gemeente Hollands Kroon

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Deze ontwikkeling kan los van het ontwerp van de dijkversterking gerealiseerd worden.

Planning
Voor een deel inmiddels in uitvoeringsfase. 2013: bouw supermarkt met een uitkijktoren, informatiepunt en
realisatie horeca. Aanleg parkeerplaatsen en fietsenstalling. 2014: planafronding




                                                       42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                   Motivering
Duurzaam                       Gebruik van duurzame bouwmaterialen, een duurzame
                               energiehuishouding en waar mogelijk CO2 neutraal.
Heeft toegevoegde waarde       Belangrijke toeristische spil in de halter van Noord-
voor het gebied                Holland. Nieuwe locatie zorgt voor behoud
                               voorzieningen voor Den Oever.
Financierbaar                  Ja.
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk     Meer mogelijkheden voor bezoekers, uitzicht vanuit de
                               toren op de Afsluitdijk.
Versterking onderling          Kan aangesloten worden op andere projecten.

Bron / Beschikbare informatie
-Masterplan havenvisie Den Oever met Masterplankaart (2011, v4, juli 2012)
-Schetsontwerp Uitkijktoren recreatietransferium (juli 2012)




                                                   43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>        8.2 Beleefbaar maken testcentrum getijdenenergie


Project en locatie
Bij Den Oever wordt gewerkt aan de ontwikkeling van getijdenenergie. Er is een testlocatie voor
getijdenturbines ontwikkeld. Een van de belangrijkste gebruikers van die voorziening is het lokale bedrijf
Tocardo. Onder de ambitie duurzame energie is hierover meer te vinden.

Voor het toerisme is deze van energiewinning ook interessant. De Afsluitdijk kan een proeftuin voor
duurzame energie worden (energiedijk). Het inzichtelijk maken van deze nieuwe vormen van energiewinning
draagt bij aan de aantrekkelijkheid voor dagtochten, bedrijfsuitjes, zakelijke reizen en educatieve reizen.

De fysieke bereikbaarheid van de toeristisch interessante locatie moet worden verbeterd zodat ook hier het
verhaal rondom duurzaamheid goed uitgelegd en zichtbaar gemaakt kan worden. Het is mogelijk om dit
project te combineren met het bezichtigen van de sluizen en een kleine informatievoorziening voor de KRW
maatregel die hier wordt gerealiseerd. Er wordt voornamelijk gekeken naar fysieke bereikbaarheid en
informatievoorziening. Het persoonlijk begeleiden van bezoekers is qua exploitatie waarschijnlijk te kostbaar.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties              Trekker                             Beheer/onderhoud
     RWS                               Projectbureau                      Tidal testcentre
     Tidal testcentre                  Tidal testcentre
     Tocardo

Haalbaarheid
Alleen bereikbaar langs de A7. Afhankelijk van bijkomende veiligheidseisen. Zal tenminste een voetpad,
hekwerk en informatieborden moeten bevatten.

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                        Totale kosten project
     Waddenfonds (duurzaam recreëren)                pm
     KRW
     Stimuleringsfonds Afsluitdijk

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Hoog: fysieke ingrepen rondom de sluiscomplexen moeten in grote samenhang met de rijksprojecten worden
ontwikkeld.

Planning
Planstudie (2013/2014), parallel met dijkversterking (2015).




                                                      44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                     Motivering
Duurzaam                         Duurzame manier van energie winnen.
Heeft toegevoegde waarde         Kan bijdrage aan onderwijs, toeristische, ecologische
voor het gebied                  sector.
Financierbaar                    Ntb.
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk       Beleving energiedijk wordt vergroot.
Versterking onderling            Bij de sluizen van Den oever kan ook informatie worden
                                 gegeven over de spuisluizen (afvoercapaciteit etc.) en
                                 over de vismigratie (KRW).

Bron / Beschikbare informatie
-Een dijk van een attractie, juni 2006




                                                      45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>        8.3 Passende functie kazematten Den Oever


Project en locatie
De kazematten bij Den Oever zijn een spiegeling van Kornwerderzand en vormen gezamenlijk een bijzonder
verdedigingswerk op een unieke locatie met uitzicht over de Waddenzee en het IJsselmeer. Onder het
adagium ‘ behoud door ontwikkeling’ zijn er wellicht mogelijkheden een nieuwe passende functie te geven
aan de kazematten die tegelijkertijd recht doet aan de historische betekenis van het complex. De komende
jaren wordt gezocht naar initiatieven die hierbij passen om gezamenlijk de haalbaarheid van functiewijziging
te onderzoeken. In 2013 wordt gewerkt aan het benoemen van ontwikkelingsrichtingen waarbinnen een
ontwikkeling vorm kan krijgen. In samenspraak met de werkgroep Ruimtelijke kwaliteit. Daarna wordt –
mogelijk middels een prijsvraag – de markt uitgedaagd om de ontwikkelrichtingen in te kleuren.

Dit project wordt mogelijk integraal georganiseerd met de kazematten bij Kornwerderzand (4.8).

Betrokken partijen
Betrokken organisaties                    Trekker                      Beheer/onderhoud
     Rijk                                    Projectbureau               Rijksdienst Cultureel
     Provincie Noord-Holland                 Gemeente                       Erfgoed en/of
     Gemeente Hollands Kroon                    Hollands Kroon               marktpartij
     Rijksdienst Cultureel Erfgoed
       (RCE)
     Cultuurcompagnie
     VVV

Haalbaarheid
Ntb

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                        Totale kosten project
     Waddenfonds                                     pm
     Marktpartij
     Monumentenfonds
     Gemeente Hollands Kroon

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Een verbeterde bereikbaarheid van de Kazematten kan van invloed zijn op de versterking en de veiligheid van
de dijk.

Planning
Prijsvraag uitzetten over mogelijkheden bij de kazematten van Kornwerderzand en Den Oever (2013).




                                                     46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                 Motivering
Duurzaam
Heeft toegevoegde waarde     Ervaren van een unieke locatie.
voor het gebied
Financierbaar
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk   Mogelijk maken om een unieke locatie te ervaren.
Versterking onderling        Versterkt de beleving van het knooppunt.

Bron / Beschikbare informatie
-




                                                  47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>        8.4 Duurzame havenontwikkeling Den Oever


Project en locatie
Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) heeft een opgave om in Den Oever de dijken te
versterken. Dat project heeft een grote impact op het havengebied. Het biedt bovendien de kans om Den Oever
snel aantrekkelijker te maken voor passanten. Het Masterplan Historische Haven Den Oever is een plan
waarbij de huidige haven in Den Oever gereed wordt gemaakt voor de toekomst. Dat wordt o.a. gedaan door
herstructurering om daarmee meer ruimte te creëren voor de recreatievaart en door de werkhaven te
verduurzamen door o.a. gebruikmaking van duurzame energie.

De jachthaven wordt aan de noordzijde gerealiseerd en de bedrijvigheid aan de zuidzijde van de
noorderhaven. Kwaliteit van een haven is heel belangrijk om bezoekers te verleiden tot het aanmeren voor
een dagtrip of voor een meerdaags verblijf. Omdat het een buitendijkse haven betreft, gelegen aan de
Waddenzee, is dit een bijzondere uitdaging.

Het project start met het opstellen van een inrichtingsplan in 2013. Op basis daarvan zal een
ontwikkelingsstrategie worden bepaald in samenhang met de opgave van het HHNK. Volgend op de
verplaatsing/clustering van enkele bedrijven kan de oude haven worden ontwikkeld tot vooral een
toeristische haven. Mogelijk kunnen hier ook campers worden geplaatst waardoor de dynamiek in het gebied,
en daarmee de aantrekkelijkheid ervan, wordt verhoogd. Meer informatie over de projecten rondom de
havenontwikkeling in Den Oever is terug te vinden in het projectplan van de ambitie ‘Waddenpoort Den
Oever’.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties                        Trekker                        Beheer/onderhoud
     Provincie Noord-Holland                     Gemeente Hollands             Marktpartij
     Gemeente Hollands Kroon                        Kroon
     Marktpartijen
     HHNK

Haalbaarheid
Ntb

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                        Totale kosten project
     Markt                                           pm
     Waddenfonds
     Water als economische drager

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Het project is niet afhankelijk van de Rijksopgave. Wel is er een zeer sterke samenhang met het
dijkversterkingproject van HHNK.

Het beeldkwaliteitsplan moet aansluiten op het beeldkwaliteitsplan dat op dit moment opgesteld wordt voor
de Afsluitdijk.

Planning
Er is een opdracht verstrekt voor het opstellen van het beeldkwaliteitsplan 2012/2013. Inrichtingsplan 2013.
Uitvoering 2014 e.v. Voor het beoordelen van de kansen voor een energieneutrale haven wordt een onderzoek
uitgevoerd in 2013/2014.



                                                     48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                  Motivering
Duurzaam                      Een energieneutrale haven past uitstekend in het
                              economische Waddenbeleid.
Heeft toegevoegde waarde      Minder energieverbruik is voor ieder gebied positief.
voor het gebied               Een aantrekkelijke haven maakt dat meer passanten de
                              haven langer bezoeken. Dat is goed voor het
                              bestedingsniveau.
Financierbaar                 Ntb
Natuurbehoud en –
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk    Den Oever voor toeristen over water zal toegankelijker
                              worden. Tevens versterken de dijk, industrie en
                              recreatie op een innovatieve en duurzame wijze.
Versterking onderling         Meer passanten kunnen Den Oever gebruiken als
                              uitvalsbasis voor de andere attracties op en rondom de
                              Afsluitdijk.

Bron / Beschikbare informatie
-Masterplan havenvisie Den Oever (2011)
-Masterplankaart (v4, juli 2012)
-Ambitieagenda Afsluitdijk




                                                  49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>        8.5 Opwaarderen natuurstrand


Project en locatie
De zuiderhaven ligt enigszins verstopt en geeft een geheel eigen Afsluitdijkbeleving. Er zijn mogelijkheden
voor een verdere ontwikkeling. Eerste stap daarbinnen is uitbreiding en verbetering van de
zwemvoorzieningen. Doordat het HHNK de dijken hier gaat aanpakken kunnen gelijktijdig de zwemfaciliteiten
(strand e.d.) worden verbeterd. Daarnaast zou er, ter vervanging van dixies, een sanitaire unit geplaatst
moeten worden. Het verbeteren en uitbreiden van de parkeervoorzieningen is nodig voor de veiligheid ter
plekke. De parkeerplaatsen kunnen ook gebruikt worden door camperaars.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties                      Trekker                       Beheer/onderhoud
     Provincie Noord-Holland                   Gemeente                     Marktpartij
     Gemeente Hollands Kroon                      Hollands Kroon
     HHNK                                      Projectbureau
     Marktpartijen                                Afsluitdijk

Haalbaarheid
Het project zal tenminste de volgende onderdelen gaan bevatten:
-       Aanleg ligweides met zandstrand
-       Plaatsing picknick sets + prullenbakken
-       Toiletgebouw
-       Parkeerplaatsen en fietsenstalling
-       (Info)borden
-       Camperplaatsen

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                      Totale kosten project
     Markt                                         € 210.000 euro
     Waddenfonds

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Deze ontwikkeling moet geïntegreerd met het dijkversterkingprogramma van het HHNK gerealiseerd worden.

Planning
In 2013 wordt samen met HHNK een inrichtingsontwerp gemaakt voor de zwemfaciliteiten c.a. Realisatie kan
in samenhang met de werkzaamheden van HHNK (werk met werk).




                                                    50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                  Motivering
Duurzaam
Heeft toegevoegde waarde      Opwaardering van het gebied heeft een positieve
voor het gebied               invloed op de verblijfsduur van de recreant en toerist.
Financierbaar
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk    Het gebied geeft een geheel unieke beleving van de dijk
                              en het IJsselmeer.
Versterking onderling         Het project versterkt de dagrecreatieve functie van de
                              Afsluitdijk


Bron / Beschikbare informatie
-Masterplan Historische Haven Den Oever (2011)




                                                   51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>        8.6 Ornithologisch uitkijkpunt Den Oever


Project en locatie
De Waddenzee is een bijzonder natuurgebied waarvan veel bezoekers willen genieten. Om deze bezoekers de
mogelijkheid te bieden de natuur en serene omgeving te ervaren wordt een ornithologisch informatie- en
observatiepunt gerealiseerd. Met name vogelaars wordt op deze manier de kans geboden om in aanraking te
komen met de natuur van de Waddenzee. Het punt is echter bedoeld voor een bredere doelgroep dan enkel
(amateur) ornithologen. Mogelijk is het ook interessant voor sterrenkijkers. Het ornithologische uitkijkpunt
zal op het uiterste punt van de strekdam ten noorden van de nieuwe jachthaven geplaatst worden.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties                  Trekker                            Beheer/onderhoud
     Provincie Noord-Holland               Gemeente Hollands                 Marktpartij
     Gemeente Hollands Kroon                  Kroon
     Landschap Noord-Holland
     Waddenvereniging
     Marktpartijen

Haalbaarheid
Combinatie wordt gezocht met sterrenkijkers

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                       Totale kosten project
     Markt                                          € 200.000 euro
     Waddenfonds

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Deze ontwikkeling kan los van het ontwerp van de dijkversterking gerealiseerd worden.

Planning
Er vindt een haalbaarheidsonderzoek plaats om dit project in 2013 te kunnen realiseren.

Motivering criteria
Omschrijving                    Motivering
Duurzaam                        Houten constructie geproduceerd in Robbenoordbos.
Heeft toegevoegde waarde        Het gebied zal bezocht worden door vele vogelaars die
voor het gebied                 hun verblijf in het gebied en de omgeving zullen
                                zoeken. Het betekent een versterking voor de
                                verblijfsrecreatie.
Financierbaar
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk
Versterking onderling           Het wordt een officieel vogelaarspunt. Het vormt een
                                onderdeel van een keten van vogelaarspunten.

Bron / Beschikbare informatie
-Masterplan Historische Haven Den Oever (2011)
-Masterplankaart (v4, juli 2012)
-Schetsontwerp Ornithologisch informatiepunt en observatiepunt juli 2012
-Ambitieagenda Afsluitdijk



                                                     52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>        8.7 Wandelroutenetwerk kop Noord-Holland


Project en locatie
Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord heeft, mede namens de ILG commissie Kop van Noord-Holland en
de betrokken gemeenten, opdracht verleend om in 2011 een quickscan uit te voeren naar de mogelijkheden
voor een wandelroutenetwerk in de kop van Noord-Holland. De quickscan voor de kop van Noord-Holland
betreft het gebied van de gemeenten Hollands Kroon, Den Helder en Harenkarspel. De quickscan is opgesteld
en de volgende stap is het ontwikkelen van een wandelroutenetwerk in de kop van Noord-Holland. Dit
wandelroutenetwerk loopt door de hele gemeente Hollands Kroon en moet aansluiting vinden op het
‘Waddenwandelplan’ en het wandelpad over de Afsluitdijk. De route verbindt de Afsluitdijk via het voormalige
Waddeneiland Wieringen en Wieringermeer met het achterland.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties                  Trekker                           Beheer/onderhoud
     Provincie Noord-Holland               Provincie Noord-                 Gemeente Den Helder
     Gemeente Hollands Kroon                  Holland                        Gemeente Hollands
     Gemeente Den Helder                                                        Kroon
     Private partijen

Haalbaarheid
De gemeenten Den Helder, Harenkarspel en Hollands Kroon hebben een quick scan op laten stellen voor een
wandelroutenetwerk in deze gemeenten. De wandelroute omvat onder andere de waddenwandelpaden, Het
Lange Afstands Wandelpad en het Holland Pad. Voor de verdere ontwikkeling wordt een plan van aanpak
opgesteld waaruit de financiele consequenties van de verschillende gemeenten duidelijk worden gemaakt.
Planning is om het wandelroutenetwerk de komende vier jaar te ontwikkelen.

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                       Totale kosten project
     Gemeente Hollands Kroon                        € 75.000
     Gemeente Den Helder
     Gemeente Harenkarspel
     Waddenfonds
     ILG

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Het wandelpad loopt over de Afsluitdijk. Het wandelpad zal hier dus aan beide kanten op moeten aansluiten.

Planning
De quickscan is uitgevoerd. In 2013 tot en met 2016 wordt het traject verder uitgewerkt. In 2016 wordt het
opgeleverd.




                                                    53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                 Motivering
Duurzaam

Heeft toegevoegde waarde      Een goede wandelroute trekt de sportieve toerist
voor het gebied               naar de Afsluitdijk. Tevens is het voor bezoekers van
                              de provincies Noord-Holland, Friesland en Groningen
                              een toevoeging van de recreatieve mogelijkheden.
                              Het pad voert tussen Den Helder en Den Oever langs
                              de Waddenzee en vormt lussen in gebieden nabij de
                              Waddenzee. Het vormt een uniek netwerk om te
                              genieten van de rust en ruimte.
Financierbaar
Natuurbehoud en –
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk
Versterking onderling

Bron / Beschikbare informatie
-Quickscan wandelroutenetwerk kop van Noord-Holland van 15 september 2011.




                                                 54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>    9. Overallprojecten


Er zijn ook projecten die betrekking hebben op de hele Afsluitdijk. Bij deze projecten staat voornamelijk de
beleving van de volle lengte van de dijk centraal. Deze projecten zullen dus invloed hebben op meerdere
zoniet alle knooppunten op de Afsluitdijk die staan weergegeven in figuur 9.1.



Knooppunten Afsluitdijk




Bron basiskaart: Google Maps                                             figuur 9.1


Legenda

Halter van Fryslân                1
Kornwerderzand                    2
Breezanddijk                      3
Het monument                      4
Halter van Noord-Holland          5




                                                      55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>        9.1 Fietspad met zicht op beide zijden


Project en locatie
Het Rijk is verantwoordelijk voor de aanleg van een utilitair fietspad over de Afsluitdijk. In de
Rijksstructuurvisie is gekozen voor een fietspad aan de IJsselmeerzijde. Rijk en regio hebben afgesproken dat
het Rijk bij het uitwerken van haar plannen ook onderzoek zal doen naar een fietspad met uitzicht op beide
zijden. Het fietspad langs het IJsselmeer loopt nog steeds langs de A7 en is in dat opzicht recreatief minder
aantrekkelijk. Een fietspad dat meer op het wad georiënteerd is, is recreatief passender bij de unieke beleving
die het wad en de Waddenzee kan bieden.

Het fietspad moet minimaal over 70% van het tracé uitzicht op het wad bieden. Een samenvoeging met een
beheerweg langs het wad is een optie of een lus met het fietspad aan de IJsselmeerzijde. Het fietspad zou
eventueel doorgetrokken kunnen worden naar Den Helder en Harlingen (‘Wadden onderlangs’) waardoor ook
de bereikbaarheid voor fietsers en wandelaars wordt verbeterd. Wanneer de plannen voor het fietspad
vastere vorm krijgen zal ook worden gekeken of het fietspad als zogeheten solaroad uitgevoerd kan worden.
Een lopende pilot in Noord-Holland moet de kansrijkheid daarvan bepalen.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties                           Trekker                        Beheer/onderhoud
     RWS                                            Projectbureau                 Gemeente SWF
     Provincie Fryslân                                                             Gemeente Hollands
     Provincie Noord-Holland                                                          Kroon
     Gemeente Hollands Kroon                                                       RWS
     Landschap Noord-Holland
     Gemeente SWF
     Gemeente Harlingen

Haalbaarheid
Het fietspad dient tenminste te voldoen aan:
-        Recreatief fietspad
-        Comfortabel
-        Minimaal 70 % aan de waddenkant
-        Deel uitmakend van lange afstand fietsroutes
-        Aansluitend op bestaande paden

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                          Totale kosten project
     Waddenfonds (duurzaam recreëren)
     Rijkswaterstaat
     Provincie Fryslân
     Provincie Noord-Holland

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Meenemen in planuitwerkingsfase (eventueel combinatie met onderhoudsweg). Uitvoering gelijktijdig met
dijkversterking (vanaf 2015).

Planning
Planvoorbereiding met RWS (2012/2013). Planstudie en -uitwerking (2014).




                                                        56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                 Motivering
Duurzaam                     Eco-toerisme, duurzame vorm van verplaatsing
                             Kan uitgerust worden met solaroad.
Heeft toegevoegde waarde     Verbind verschillende projecten met elkaar.
voor het gebied
Financierbaar
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk   De uitstraling van het Wad en de Afsluitdijk kan beter
                             beleefd worden dan nu.
Versterking onderling        Er kan fietsenverhuur komen, projecten worden
                             gelinkt, duurzaam voortbewegen wordt leuk door de
                             fietsvoorzieningen die op de dijk gerealiseerd wordt.

Bron / Beschikbare informatie
-Aanlanding Afsluitdijk 2011




                                                  57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>        9.2 Gebiedsmarketing


Project en locatie
De Afsluitdijk is op dit moment veelal onderdeel van een dagtocht. Met name voor buitenlandse toeristen is
dat het geval (dagtocht langs Volendam, Zaanse Schans, Alkmaar en uiteindelijk de Afsluitdijk). Door realisatie
van dit uitvoeringsprogramma zal de Afsluitdijk een attractie op zich gaan vormen waar je langere tijd kunt
verblijven. De Afsluitdijk wordt hierdoor meer het doel van een dagtocht dan een onderdeel ervan.
Gebiedsmarketing is daarbij van belang om de Afsluitdijk naar buiten toe te promoten. Het bereik van de
Afsluitdijk kan verbreed worden door ook het waddengebied/waddenbeleving en bijvoorbeeld
Deltatechnologie mee te nemen in de boodschap. Samengewerkt wordt met de marketingbureau’s van de
partners.

Om de bezoekers goed te kunnen ontvangen en begeleiden zal ook moeten worden gedacht moeten worden
aan het beter in beeld brengen van de te bezoeken locaties. Denk hierbij aan de verbetering van de
wegbewijzering en de informatievoorziening langs de wegen (bezoekersgeleiding/ visitormanagement).

 Bekeken moet worden op welke (toeristische) marketinginspanningen die al plaats vinden rondom de
Wadden en Werelderfgoed, vanuit de bestaande marketingorganisaties rond het Wad en vanuit NBTC
(Nationaal Bureau voor toerisme en Congressen/ kustcampagne) aangehaakt kan worden door de attractie
Afsluitdijk binnen de verschillende campagnes in de schijnwerper te zetten.

In het Waddenfondsprogramma 2012-2013 wordt aangekondigd dat er een gemeenschappelijke aanpak
promotie en marketing Wadden moet worden ontwikkeld. Er wordt onderzocht via de themaregisseur op
welke wijze deze actielijn het best kan worden vormgegeven. Promotie van het product Afsluitdijk en
gebruikmaking van deze USP (unique selling point) moet hierin meegenomen en bewaakt worden.
Gebiedsmarketing start wanneer de projecten enigszins op gang komen.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties                     Trekker                                Beheer/onderhoud
     Fryslân Marketing                        Marketingorganisaties, op
     VVV en marketingorganisaties                uitnodiging van
     Provincie Fryslân                           Waddenfonds iom
     Provincie Noord-Holland                     provincies
     Gemeente Hollands Kroon
     Gemeente SWF
     Gemeente Harlingen

Haalbaarheid
Afsluitdijk mee laten nemen in Waddenfonds actielijn 3.1 van programma Werelderfgoed, toerisme en
recreatie over promotieplannen en -instrumenten en mee laten liften op bestaande marketingcampagnes.




                                                      58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                            Totale kosten project
     Waddenfonds (duurzaam recreëren)                    pm
     Provincie Fryslân
     Provincie Noord-Holland
     Gemeente Hollands Kroon
     Gemeente SWF
     Gemeente Harlingen
     Marketing Waddengoud

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
n.v.t.

Planning
Eind 2012 concretiseren onder Waddenfondsactielijn 3.1, onder programma Werelderfgoed, toerisme en
recreatie, landschap en cultuurhistorie.

Motivering criteria
Omschrijving                  Motivering
Duurzaam
Heeft toegevoegde waarde      Meer reclame voor de dijk betekent meer aandacht
voor het gebied               voor de verschillende knooppunten en projecten.
Financierbaar
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk    De integrale benadering versterkt de beleving van het
                              product de Afsluitdijk.
Versterking onderling         Vermarkting is essentieel om het project Afsluitdijk een
                              succes te laten zijn. Het onderwerp dat vermarkt wordt
                              is de Afsluitdijk met al zijn mogelijkheden. Het wordt
                              als één product op de markt gebracht.

Bron / Beschikbare informatie
-Masterplan havenvisie Den Oever (2011)
-Postma, A (2012) Onderzoek internationale marktkansen voor toeristisch Noord-Nederland.




                                                   59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>        9.3 Pendeldiensten tussen knooppunten


Project en locatie
Zodra het toeristisch product op de Afsluitdijk veelzijdiger wordt ontstaan er kansen om bezoekers de
mogelijkheid te bieden meerdere knooppunten te bezoeken. Een buspendeldienst kan uitkomst bieden. Op
deze manier kunnen bezoekers in één dag tijd de duurzame, natuurlijke en historische componenten van de
dijk op de verschillende knooppunten bezoeken. Ook kan dit gecombineerd worden met fietsverhuur en/of
een verbeterde busdienst met fietsendrager/aanhanger over de Afsluitdijk. Bezoekers kunnen dan kiezen of
ze terug fietsen of zich laten brengen (voor de wind arrangement). Het bedwingen van de Afsluitdijk kan op
die manier gemakkelijker worden gemaakt. Uiteraard kan dit aansluiten op meerdaagse arrangementen
waarbij gebruik wordt gemaakt van overnachtingen bij of op de Afsluitdijk.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties                                  Trekker              Beheer/onderhoud
     Connexion                                             Marktpar            Marktpartij
     Provincie Fryslân                                        tij
     Provincie Noord-Holland
     Gemeente Hollands Kroon
     Gemeente SWF
     Gemeente Harlingen
     VBZH (beroeps- en zeilvaart Harlingen)
     Marktpartijen

Haalbaarheid
Marktverkenning zal moeten uitwijzen of er partijen zijn die willen investeren

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                        Totale kosten project
     Markt                                           pm

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
n.v.t.

Planning
Marktverkenning (2014).




                                                     60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                 Motivering
Duurzaam
Heeft toegevoegde waarde     De hele dijk kan op deze manier worden beleefd.
voor het gebied
Financierbaar
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk   De hele dijk, en dus ook meerdere knooppunten en
                             projecten, kunnen op deze manier worden beleefd.
Versterking onderling        De hele dijk, en dus ook meerdere knooppunten en
                             projecten, kunnen op deze manier worden beleefd.

Bron / Beschikbare informatie
-




                                                 61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>        9.4 Arrangementen


Project en locatie
Om bezoekers de mogelijkheid te bieden om meerdere knooppunten te bezoeken op de Afsluitdijk kunnen
dagprogramma’s worden gevolgd waarbij de internationale toerist meer centraal staat. De Afsluitdijk kan
worden opgenomen als onderdeel van een programma waarbij de vraag hoe Nederland omgaat met water
naar voren komt. Het programma kan dan ook een groter gebied beslaan dan alleen de Afsluitdijk. Hiermee
wordt ingespeeld op de potentie die Noord-Nederland als geheel heeft voor met name buitenlandse
bezoekers. Toeristen kunnen bijvoorbeeld in aanraking komen met het terpenlandschap, polders, het
Nationaal Landschap Zuidwest Fryslân, de Agriport A7 en de Noordzeekust, waarbij de Afsluitdijk ook
onderdeel is van dit programma.

Samen met ondernemers, belangenbehartigers, KVK’s en gemeenten worden arrangementen bedacht en
ontwikkeld. Marktpartijen gaan daarna de arrangementen implementeren.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties                             Trekker             Beheer/onderhoud
     Provincie Fryslân                                KvK                Marktpartijen
     Provincie Noord-Holland
     Gemeente Hollands Kroon
     Gemeente SWF
     Gemeente Harlingen
     KvK
     VVV
     Marktpartijen

Haalbaarheid
Versterken bezoekersmobiliteit + verblijf op/aan de Afsluitdijk.

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                         Totale kosten project
     Waddenfonds
     Markt

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
n.v.t.

Planning
2014.




                                                      62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                  Motivering
Duurzaam
Heeft toegevoegde waarde      De hele dijk kan op deze manier beleefd worden.
voor het gebied
Financierbaar
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk    De hele dijk, en dus ook meerdere knooppunten kunnen
                              binnen arrangementen beleefd worden.
Versterking onderling         De hele dijk, en dus ook meerdere knooppunten kunnen
                              binnen arrangementen beleefd worden.


Bron / Beschikbare informatie
- Postma, A (2012) Onderzoek internationale marktkansen voor toeristisch Noord-Nederland.




                                                   63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>        9.5 Evenementen


Project en locatie
Binnen de gebiedsmarketing van de Afsluitdijk spelen evenementen een rol bij het vermarkten van het gebied.
Voor een modeketen is de Afsluitdijk in 2011 de langste catwalk ter Wereld geweest en er is een
marktinitiatief van BUOG voor een theaterevenement aan de Waddenzeezijde bij Breezanddijk in 2013. Het
zijn manieren om mede de aandacht te vestigen op het bijzondere karakter van de Afsluitdijk. Tijdens de
gehele projectfase Afsluitdijk moet er minimaal eens in de 2 jaar een bijzondere publieksaantrekkend
evenement worden georganiseerd

Betrokken partijen
Betrokken organisaties                         Trekker                      Beheer/onderhoud
     Provincie Fryslân                            Marktpartij                 Marktpartij
     Provincie Noord-Holland                      Projectbureau
     Gemeente Hollands Kroon                         Afsluitdijk
     Gemeente SWF
     Gemeente Harlingen
     Marktpartijen

Haalbaarheid
Evenementen dienen spraakmakend en innovatief te zijn.

Financiën
Mogelijke financieringsbronnen                      Totale kosten project
     Markt
     Reguliere (cultuur)subsidies

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Deze ontwikkeling kan los van het ontwerp van de dijkversterking gerealiseerd worden.

Planning
Vanaf 2013.

Motivering criteria
Omschrijving                   Motivering
Duurzaam
Heeft toegevoegde waarde       Wanneer de bezoekers op de dijk zijn kunnen deze ook
voor het gebied                makkelijker naar de overige knooppunten/projecten
                               worden getrokken.
Financierbaar
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk
Versterking onderling          De hele dijk, en dus ook meerdere knooppunten en
                               projecten kunnen op deze manier beleefd worden.


Bron / Beschikbare informatie
-




                                                    64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>        9.6 Kunstbeleving


Project en locatie
Beleven van de Afsluitdijk kan op allerlei manieren: met de auto, fiets, wandelend of over het water. De
Afsluitdijk staat voor vele belevingen. De verbinding, poorten naar het vaste land, de elementen, het wad, de
rechte lijnen, vergezichten en mooie luchten. Kunst kan veel aan die beleving toevoegen doordat het
alledaagse vanuit een bijzondere hoek te belichten.

Voorgesteld wordt om in een of meerdere (toegepaste/ingetogen) kunstobjecten die specifieke beleving van
de Afsluitdijk te vangen. De Afsluitdijk wordt daardoor nog aantrekkelijker en veelzijdiger voor de bezoeker.

Betrokken partijen
Betrokken organisaties                           Trekker                        Beheer/onderhoud
     RWS                                            Projectbureau
     Provincie Fryslân                              RWS
     Provincie Noord-Holland
     Gemeente Hollands Kroon
     Gemeente SWF
     Marktpartijen

Haalbaarheid
Onderzoek naar mogelijkheden om de beleving van met name het fietspad te versterken. Uitzetten prijsvraag
bij kunstenaars.

Financiën en haalbaarheid
Mogelijke financieringsbronnen                          Totale kosten project
     Overheden
     Markt
     Waddenfonds

Afhankelijkheid ontwerp dijkversterking
Ja, mogelijke grotere kunstwerken in dijk integreren.

Planning
Onderzoek naar verschijningsvormen en mogelijkheden kunst Afsluitdijk d.m.v. prijsvraag (2014).




                                                        65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Motivering criteria
Omschrijving                 Motivering
Duurzaam
Heeft toegevoegde waarde     Het fietspad kan op deze manier intenser worden
voor het gebied              beleefd.
Financierbaar
Natuurbehoud en -
ontwikkeling
Beleefbaarheid van de dijk   De hele dijk, en dus ook meerdere knooppunten en
                             projecten kunnen op deze manier worden beleefd.
Versterking onderling        De hele dijk, en dus ook meerdere knooppunten en
                             projecten kunnen op deze manier worden beleefd.


Bron / Beschikbare informatie
-




                                                 66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>   10. Financiën
PLANNING EN KOSTENRAMING R&T PROJECTEN

Projecten                              Kosten                                    Totaal (euro)
                                       per jaar
                                           2013        2014   2015   2016 e.v.
Camperplaatsen Kornwerderzand                                                          400.000
Opwaardering Monument                                                            pm
Passende functie kazematten Den
Oever                                                                                    13.000
Passende functie kazematten
Kornwerderzand                                                                           13.000
Kwelderontwikkeling kustgebied
Harlingen-Zurich (building with
nature)                                                                          pm
Passantenhaven Kornwerderzand                                                         1.400.000
Wandelroutenetwerk kop Noord-
Holland                                                                                 75.000
Ornithologisch uitkijkpunt Den Oever                                                   200.000
Opwaarderen Natuurstrand                                                               210.000
Transferium Den Oever                                                            pm
Duurzame havenontwikkeling Den
Oever                                                                            pm
Arrangementen                                                                    pm
Evenementen                                                                      pm
Gebiedsmarketing                                                                 pm
Havengebouw bij passantenhaven                                                   pm
Pendeldiensten tussen knooppunten                                                pm
Publieksvriendelijke spuisluis
Kornwerderzand                                                                   pm
Toeristische kwaliteitsimpuls
scharnierpunt Zurich                                                             pm
Beleefbaar maken testcentrum
getijdenenergie                                                                  pm
Beleven Lorentzsluizen                                                           pm
Bereikbaarheid Kazemattenmuseum                                                  pm
Energie eiland Breezanddijk                                                      pm
Fietspad met zich op beide zijden                                                pm
Kunstbeleving                                                                    pm
Wandel/fietsverbnding
Kornwerderzand-Harlingen                                                         pm
Opwaarderen wandel/fietsverbinding
Makkum-Kornwerderzand                                                            pm
Beleven vispassage/vismigratierivier
Kornwerderzand                                                                   pm
Totale kosten
Tabel 10.1



                                                  67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>