<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                   Aan de raad van de gemeente
                   LEIDSCHENDAM-VOORBURG
            Datum  5 november 2013
       Onderwerp   Raadsvoorstel deelname gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag
        Categorie  A
 Verseonnummer     916925 / 919437
Portefeuillehouder Burgemeester
  Behandeld door   De heer De Bruin
                   Samenvatting
                   Op basis van de ingediende zienswijzen zis de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio
                   Rotterdam Den Haag aangepast. U ontvangt nu de definitieve gemeenschappelijke regeling op
                   grond waarvan u een besluit moet nemen over de deelname aan de Metropoolregio. Wij stellen u
                   voor om in te stemmen met de gemeenschappelijke regeling.
                   1. Inleiding
                   Vlak voor het afgelopen zomerreces hebben wij ons met uw raad voor de derde keer gebogen over
                   de plannen voor de vorming van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag (hierna Metropoolregio).
                   In april van dit jaar ontvingen wij de voorstellen voor de vorming van de metropoolregio, gebaseerd
                   op de ontvangen reacties op het zienswijzendocument uit 2012 en op de discussies die op de open
                   raadsbijeenkomsten en tijdens het goed bezochte congres in Vlaardingen gevoerd zijn.
                   Alle gemeenteraden hebben nu hun reactie gegeven op de voorstellen over de oprichting van de
                   Metropoolregio. Zij kunnen zich op hoofdlijnen vinden in de voorstellen, maar er zijn ook
                   voorstellen voor verbetering. De reacties van de raden zijn in het bestuursforum besproken en
                   verwerkt. In dit voorstel lichten wij toe tot welke aanpassingen dat heeft geleid. Daarnaast treft u in
                   dit voorstel het financieel en organisatorisch kader op basis waarvan het bestuursforum de
                   gemeentesecretarissen en de kwartiermakers van de Metropoolregio/Vervoersautoriteit de
                   opdracht geeft een ontwerpbegroting op te stellen en de organisatie in te richten.
                   2. Het doel van de samenwerking
                   Mondiaal en binnen Europa vindt een trek plaats naar stedelijke regio's. Dat zijn de brandpunten
                   van economische ontwikkeling. Regio's concurreren met elkaar om bedrijven, investeringen en
                   menselijk kapitaal. De sterke economische clusters in de Metropoolregio zijn alle wereldspelers.
                   Maar succes in het verleden is geen garantie voor succes in de toekomst. De topsectoren in onze
                   regio groeien nog wel in productiviteit, maar veel minder in vernieuwing en werkgelegenheid. Daar
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Pagina  2/16
       tegenover staan te weinig nieuwe, innovatieve groeisectoren. De uitdaging is om onze
       economische structuur weerbaarder te maken. Het gaat om vernieuwing van onze traditioneel
       sterke sectoren én om de groei van nieuwe sectoren.
       Ontmoetingen tussen mensen, uitwisseling van ideeën en kennis zijn daarvoor de basis.
       "Interactie" is het kernwoord. Nabijheid en bereikbaarheid zijn daarvoor vereisten. Stedelijke
       agglomeraties bieden voordelen: meer banen binnen bereik, veel innovatie en kennisuitwisseling,
       economische specialisaties, een goede infrastructuur en hoogwaardige voorzieningen. De
       afgelopen decennia zijn de regio's rondom Rotterdam en Den Haag steeds meer aaneen gegroeid,
       en vormen daardoor steeds meer één stedelijk systeem (in eerdere documenten spraken wij van
       Daily Urban System). Het besef groeit dat gemeenten in de Metropoolregio sterk met elkaar
       verbonden zijn. Stedelijk wonen en werken, suburbaan en landelijk: tezamen vormt het één
       stedelijk systeem. Het gaat erom deze veelheid van kleinere en grotere gemeenten in onze regio
       nog meer als één geheel te laten functioneren maar wel met behoud van de eigen identiteit. Die
       diversiteit kan een kracht zijn, mits wel op elkaar betrokken. Recente wetenschappelijke inzichten
       (Onder andere: De Weerbare Regio, Universiteit Utrecht , december 2012; De internationale
       concurrentiekracht van de Nederlandse regio's; PBL maart 2013; De ratio van ruimtelijk-
       economisch topsectorenbeleid, PBL 2012) laten zien dat er meer uit onze regio te halen is als deze
       nog meer als één samenhangend geheel gaat functioneren.
       Het belang van agglomeraties wordt in deze rapporten keer op keer benadrukt. Daarbij gaat het om
       het verbeteren van de bereikbaarheid, een sterkere economische structuur én om een aantrekkelijk
       economisch vestigingsklimaat om te werken, te wonen en te recreëren. Succesvolle
       metropoolvorming vraagt om sterkere netwerken binnen de metropool op het gebied van zakelijke
       contacten, woon-werk relaties, en het gebruik van voorzieningen. Betere bestuurlijke
       samenwerking op metropoolschaal is daar dienend aan. Als we dat succesvol doen is voor de
       Economische Agenda Zuidvleugel (Zuidvleugel, de topregio van Nederland - Naar een nieuwe
       economische agenda Zuidvleugel 2010-2020. Roland Berger 2011) berekend dat we in 2020 € 30
       tot € 35 miljard aan extra economische groei kunnen realiseren. Dat betekent een economische
       groei die ca. één procentpunt hoger ligt dan de groei zonder maatregelen en boven de verwachte
       prestaties van de andere topregio's. Onze gezamenlijke opgave en opdracht is om de aanwezige
       potenties van deze en van opkomende clusters volledig te benutten. In de wereldeconomie van
       vandaag komt het aan op innovatief vermogen.
       De contouren van de strategische agenda heeft daarom niet voor niets de naam "Kwaliteiten
       Verbinden". Het realiseren van de opgaven in die agenda vraagt om de gezamenlijke inzet en
       acties van een heleboel betrokkenen: bedrijfsleven, bewoners, kennis- en onderwijsinstellingen,
       maatschappelijke organisaties, waterschappen, individuele gemeenten, samenwerkende
       gemeenten, de provincie en het Rijk. Vanuit hun eigen kwaliteiten, doelstellingen en activiteiten
       dragen al deze partijen - ook nu al - bij aan de economische prestaties en het vestigingsklimaat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Pagina  3/16
       van deze regio.
       Maar het gaat niet vanzelf. De krachten van al deze partijen moeten worden gebundeld. Te
       beginnen met de 24 gemeenten; daar ligt de kracht en de uitdaging om het geheel meer te laten
       zijn dan de som der delen. Daarbij hebben het verbeteren van het economisch vestigingsklimaat
       en van de bereikbaarheid de hoogste prioriteit. Er hoeft geen grote organisatie voor te worden
       opgericht die nieuw beleid gaat maken. Een kleine organisatie volstaat.
       Voor de financiën ontstaat zo een overzichtelijke situatie. Enerzijds middelen voor een klein
       hoogwaardig team met adequate ondersteuning en anderzijds financiën voor noodzakelijk
       onderzoek, communicatie, branding en het onderhouden en uitbreiden van een nationaal en
       internationaal netwerk, en om zo nodig te kunnen deelnemen in ontwikkelingen bijvoorbeeld met
       cofinanciering. De financiën en een voorstel voor de organisatie werken we verder uit in de
       paragraaf over het Financieel en organisatorisch kader (zie blz. ..).
       3. Status van het wetvoorstel en de ingangsdatum
       Vrijwel alle gemeenten maken hun instemming met de regeling afhankelijk van aanname van het
       wetsvoorstel en zekerheid over de toekenning van de BDU (Brede Doeluitkering Verkeer &
       Vervoer) aan de Vervoersautoriteit als onderdeel van de Metropoolregio. Het wetsvoorstel tot
       afschaffing van de plusregio's sluit naadloos aan bij de samenwerking die de 24 gemeenten in de
       Metropoolregio vorm aan het geven zijn. Voor het verbeteren van de bereikbaarheid kiest het
       kabinet in dit wetsvoorstel voor het mogelijk maken van vervoerregio's in de regio Rotterdam Den
       Haag en Amsterdam-Almere, gemotiveerd vanuit de specifieke grootstedelijke problematiek op de
       twee vleugels van de Randstad. Het kabinet nodigt de betrokken gemeenten en provincies uit om
       deze vervoerregio's vorm te geven. In de memorie van toelichting geeft het kabinet aan dat de
       vervoerregio het gebied zal beslaan van de Metropoolregio. Daarmee ondersteunt het wetsvoorstel
       onze plannen. Ervan uitgaand dat het wetsvoorstel tot wet zal worden verheven hebben we
       hiermee de gevraagde zekerheid over de BDU Verkeer & vervoer.
       De voorziene datum van inwerkingtreding van het wetsvoorstel is 1 januari 2015. In de regeling is
       evenwel opgenomen dat deze in werking treedt op het moment dat de wet door de Eerste Kamer is
       goedgekeurd. Dat gebeurt om een aantal redenen. In de eerste plaats bepaalt het wetsvoorstel dat
       de BDU wordt toegekend aan een bestaand openbaar lichaam op basis van de Wet
       gemeenschappelijke regelingen (Wgr). De gemeenschappelijke regeling Metropoolregio moet
       daarom al eerder in werking zijn getreden opdat de BDU-gelden per 1 januari 2015 kunnen worden
       toegekend.
       In de tweede plaats moet vooruitlopend op de inwerkingtreding van de wet per 1 januari 2015 een
       aantal voorzieningen worden getroffen op basis waarvan vervolgvoorstellen kunnen worden
       voorbereid die - na zienswijzen van de raden - op de eerste constituerende vergadering van het
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Pagina   4/16
       algemeen bestuur, dagelijks bestuur en de Vervoersautoriteit kunnen worden vastgesteld. Daarbij
       gaat het om onder meer het reglement van orde, financiële verordeningen en de verordening
       Vervoersautoriteit. Ook zullen de nodige mandaatbesluiten moeten worden voorbereid. Om hier
       voldoende tijd voor te hebben is het wenselijk om de regeling eerder dan de datum van
       inwerkingtreding van de wet in te laten gaan.
       In de derde plaats biedt dit ook de ruimte om een zorgvuldige afbouw van de stadsregio's te
       kunnen organiseren, onder meer voor de bovenlokale taken van de plusregio's die niet meegaan
       naar de Metropoolregio, zoals in het sociale domein op het gebied van jeugdzorg. De personele en
       financiële gevolgen alsmede de gevolgen voor derden moeten natuurlijk zorgvuldig en vlekkeloos
       verlopen. Voor de Vervoersautoriteit is een kwartiermaker aangesteld. Voor de Metropoolregio als
       zodanig zal dat binnenkort het geval zijn.
       4. De samenstelling van het dagelijks bestuur
       Het dagelijks bestuur (DB) zal niet drie maar vijf gemeentelijke leden tellen om zo een groter
       draagvlak van de 24 gemeenten in het dagelijks bestuur te creëren. Leidschendam-Voorburg heeft
       in de zienswijze de voorkeur uitgesproken voor drie leden, omdat wij daarin de grootste garantie
       zagen dat het DB uitsluitend agendavoorbereidend is. Bovendien mag het derde lid van het DB niet
       afkomstig zijn uit Rotterdam en Den Haag. Vergroting van het aantal DB-leden is echter een
       nadrukkelijke wens van een meerderheid van de gemeenten. De overige drie zetels van het DB
       worden verdeeld over de 22 andere gemeenten.
       Het is niet de bedoeling dat het DB inhoudelijke portefeuilles krijgt. De voorzitter en vicevoorzitter
       zijn roulerend de burgemeesters van Rotterdam en Den Haag. Drie leden zijn afkomstig uit de
       overige gemeenten met een (regionale) spreiding over middelgrote en kleinere gemeenten en
       worden benoemd voor een periode van twee jaar. Zo wordt het mogelijk dat alle gemeenten een
       keer deel uitmaken van het DB. Het moge u duidelijk zijn dat de overige 22 gemeenten (met de
       fusie van Spijkenisse en Bernisse per 1 januari 2015 21 gemeenten) slechts eens in de 14 jaar
       voor twee jaar een DB-lid mogen leveren.
       De voorgestelde omvang en de taak van het DB hangt nauw samen met de sturingsfilosofie van de
       Metropoolregio en dus met de taken en samenstelling van het algemeen bestuur (AB). De
       Metropoolregio is een samenwerking van 24 gemeenten die alle vertegenwoordigd zijn in het AB.
       Daar vinden de inhoudelijke discussies en besluitvorming plaats. Portefeuilles - als die al nodig zijn
       - worden belegd in het AB en niet in het DB. Bij deze sturingsfilosofie past een zo klein mogelijk en
       louter agenda-voorbereidend DB.
       Het AB kan op verzoek van gedeputeerde staten een lid van gedeputeerde staten in het DB
       benoemen. In die situatie bestaat het DB niet uit vijf maar uit zes leden.
       Totdat de regeling ook formeel in werking treedt en het AB is benoemd, zal het bestuursforum de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Pagina  5/16
       rol vervullen van overlegplatform van de deelnemende gemeenten en zorgen voor de nodige
       uitwerkingen.
       5. Zienswijze Leidschendam-Voorburg ten aanzien van het dagelijks bestuur
       In de zienswijze heeft Leidschendam-Voorburg gevraagd om in de gemeenschappelijke regeling
       op te nemen dat de voozitter van het DB en de voozitter van de bestuurscommissie
       Vervoersautoriteit niet van dezelfde gemeente afkomstig mogen zijn. Nu dat niet in de
       gemeenschappelijke regeling is opgenomen stellen wij u voor om dit punt in te brengen bij het
       opstellen van het reglement van orde van de bestuurscommissie Vervoersautoriteit.
       6. Horizonbepaling
       De gemeenten gaan de regeling in beginsel aan voor onbepaalde termijn. Dat is wenselijk omdat
       de Metropoolregio en de Vervoersautoriteit zekerheid moet kunnen bieden aan zowel het Rijk als
       aan de vervoersbedrijven. Toch is in de voorstellen een horizonbepaling opgenomen voor als blijkt
       dat de Metropoolregio niet het goede samenwerkingsverband is om de doelen te bereiken.
       Tegelijkertijd moet de Metropoolregio zich kunnen bewijzen. Een beslissing tot beëindiging van de
       regeling moet ruim van te voren genomen worden om alle raden in de gelegenheid te stellen een
       oordeel te vormen en om de personele, financiële en juridische gevolgen (overeenkomsten,
       concessies) hiervan op te vangen. De datum van beslissen over beëindiging wordt in de regeling
       opgenomen. In lijn met de suggestie van verschillende gemeenten is een termijn van 12 jaar als
       horizon genomen en dient 2 jaar daaraan voorafgaand expliciet een besluit te worden genomen
       over continueren of beëindigen. Met het oog op synchroon lopen van collegeperiodes en eventuele
       beëindiging van de Metropoolregio is ervoor gekozen om in 2024 een besluit te nemen over
       beëindiging of continueren van de regeling per 2026 (aanvang nieuwe collegeperiode).
       7. Bestuurlijke platforms
       Alle gemeenten zijn het erover eens dat verbeteren van het economisch vestigingsklimaat en de
       bereikbaarheid kerntaken van de Metropoolregio moeten zijn. Voor deze taakvelden voorziet de
       ontwerpregeling dan ook in de mogelijkheid om financieel en juridisch bindende besluiten te
       nemen. Het AB is bevoegd deze besluiten te nemen, na een zienswijzenprocedure.
       Net als Leidschendam-Voorburg vragen veel gemeenten om een steviger positie voor ruimte,
       wonen en/of groen en zijn van mening dat er in ieder geval een platform zou moeten zijn waar
       gemeenten elkaar treffen en vrijwillig afspraken kunnen maken. Andere gemeenten willen het
       takenpakket juist beperkt houden tot bereikbaarheid en economisch vestigingsklimaat.
       De Metropoolregio kan ondersteuning bieden bij onderlinge afstemming en overleg als ten minste
       twee deelnemers daarom verzoeken en voor zover de gespreksonderwerpen van dit platform een
       directe relatie hebben met de strategische agenda. Te denken valt aan het ondersteunen van
       vrijwillige samenwerking op het gebied van ruimte, wonen of groen tussen twee of meer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Pagina  6/16
       gemeenten in de vorm van een bestuurlijk platform. Wanneer deze gemeenten verdergaande
       samenwerking wensen, dragen zij zelf daarvoor de kosten. Het gaat om de lichtst denkbare vorm
       van samenwerken. Voor de beleidsvelden ruimte, wonen en groen kan de Metropoolregio ambities
       formuleren waaraan geen bindende (financiële) gevolgen zijn verbonden.
       Met andere gemeenteraden heeft uw raad gewezen op het maatschappelijke, toeristische en
       economische belang van groen voor de Metropoolregio. De Metropoolregio kan hierin een rol
       vervullen, maar dat wil niet zeggen dat de Metropoolregio zich tot in detail met groen hoeft te
       bemoeien. Op dit moment wordt voor het metropolitane landschap Hof van Delfland, samen met de
       provincie een pilot uitgevoerd die wellicht ook voor andere groengebieden van betekenis kan zijn.
       Een bestuurlijk platform voor groen loopt hier niet op vooruit, noch op een eventueel later in te
       stellen groenautoriteit. Ook is er ruimte voor subregionaal overleg op het niveau van de
       metropolitane landschappen.
       Ook duurzaamheid zal als facet nadrukkelijk in alle programma's van de Metropoolregio aan de
       orde zijn. Een strategie gericht op duurzaamheid dient ook een economisch belang; zie
       bijvoorbeeld Clean Tech Delta als sterk opkomend innovatief cluster. Innovatie in duurzaamheid
       vergroot de aantrekkelijkheid van de regio als vestigingsplaats en is bovendien een sterk
       exportproduct. Het Planbureau voor de Leefomgeving concludeert in zijn onderzoek 'Vergroenen
       en verdienen - op zoek naar kansen voor de Nederlandse economie' (oktober 2013) dat een stevig
       groen innovatiebeleid nodig is dat meer dan nu ondersteuning van vernieuwende kleine,
       snelgroeiende bedrijven centraal zet. De Metropoolregio kent een zeer sterke concentratie van
       bedrijven in dit bio-based cluster.
       8. Koppositie raden
       De koppositie van de raden is één van de dragende beginselen bij de vormgeving van de
       Metropoolregio. De wet gemeenschappelijke regelingen voorziet bovendien in een aantal
       belangrijke bevoegdheden van de raden. Aanvullend daarop is de zienswijzenprocedure een
       belangrijk instrument om de raden de gewenste koppositie te geven. Bij alle relevante besluiten zal
       een zienswijzenprocedure van toepassing zijn. In de regeling is opgenomen welke besluiten dit
       tenminste betreft. Daarnaast is in de regeling opgenomen dat het AB kan bepalen dat nog meer
       onderwerpen moeten worden onderworpen aan een zienswijzenprocedure.
       Om de betrokkenheid van de raden verder te versterken is in de regeling ook een adviescommissie
       voor het AB opgenomen voor het economisch vestigingsklimaat. Voor de Vervoersautoriteit was
       hierin al voorzien.
       Daarnaast krijgt het AB de mogelijkheid om moties in te dienen over onderwerpen die niet op de
       agenda staan, met als doel om actuele onderwerpen te agenderen en daarover een uitspraak te
       vragen van het AB. In de mogelijkheid van ieder AB-lid om onderwerpen te agenderen was al
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Pagina  7/16
       voorzien. Gemeenteraden kunnen 'hun' AB-lid verzoeken om een dergelijke motie in te dienen. Dit
       vergroot de invloed van gemeenteraden op de agenda van het AB.
       Een enkele gemeenteraad vraagt om voorstellen waardoor raden eerder dan in de formele fase
       van zienswijzen betrokken kunnen worden bij de beleidsvorming, bijvoorbeeld door instellen van
       ronde tafelgesprekken, themabijeenkomsten of via (opiniërende) digitale peilingen voorafgaande
       aan besluitvorming door het AB. Het gaat hierbij eerder om opiniërende dan om adviserende of
       besluitvormende discussies. In het reglement van orde zullen dergelijke procedures kunnen
       worden opgenomen.
       De koppositie van de raden is in de regeling vorm gegeven, maar ook in andere nog vast te stellen
       documenten wordt de koppositie vastgelegd. Tijdens de constituerende vergadering van het AB zal
       een aantal aanvullende documenten worden vastgesteld zoals het reglement van orde. Om een
       soepele overgang te waarborgen zullen deze documenten aan de raden voor reactie worden
       toegezonden in de periode voorafgaand aan de constituerende vergadering van het AB.
       Wij stellen voor om samen met uw raad een procedure vast te stellen hoe uw raad het beste met
       de zienswijzeprocedure kan omgaan. Daarbij moeten wij ook betrekken op welke wijze u met
       andere raden afspraken kunt maken over gezamenlijk afstemming over de in te dienen
       zienswijzen. Dat kan van het onderwerp afhankelijk zijn. Het uitgangspunt daarbij zou moeten zijn
       de positionering van de gemeente in de regio. Maar ook redenerend vanuit de kracht van
       Leidschendam-Voorburg, wat heeft onze gemeente re regio te bieden, wat willen wij voor onze
       gemeente bereiken in de regio en welke andere gemeenten zijn onze partners voor de
       verschillende beleidsonderwerpen.
       Een ander aandachtspunt is de terugkoppeling uit het AB. Wij stellen voorlopig het volgende voor.
       Het AB-lid geeft na afloop van een vergadering van het AB direct op hoofdlijnen een
       terugkoppeling. Dit doen op dit moment de huidige AB-leden van het stadsgewest Haaglanden.
       Verder zullen wij in de nog aan te bieden nota verbonden partijen nader ingaan op de afstemming
       en terugkoppeling tussen college en raad over gemeenschappelijke regelingen.
       9. Zienswijze van Leidschendam-Voorburg ten aanzien van het algemeen bestuur
       In de zienswijze heeft Leidschendam-Voorburg zijn ten aanzien van het AB enkele specifieke
       aandachtspunten opgenomen. Het gaat in eerste instatie om bevoegdheden van het algemeen
       bestuur (AB). In de zienswijze verzoeken wij om in de gemeenschappelijke regeling op te nemen
       het recht van interpellatie, het recht om moties ook over onderwerpen die buiten de orde zijn in te
       dienen en het recht om mondelinge en schriftelijke vragen te stellen. Daarvan is alleen opgenomen
       het recht om moties buiten de orde van de vergadering in te dienen. Wij stellen daarom voor om bij
       het opstellen van het Reglement van Orde voor het AB voor te stellen het recht van interpellatie en
       het recht om mondelinge en schriftelijke vragen alsnog op te nemen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Pagina  8/16
       Over de samenstelling van het AB heeft Leidschendam-Voorburg voorgesteld om een keuze te
       maken wie lid kunnen zijn: alleen wethouders en burgemeesters of alleen raadsleden. Het
       bestuursforum heeft in meerderheid echter gemeend dat het aan de gemeenteraden zelf moet
       worden overgelaten wie zij willen afvaardigen naar het AB. Dit sluit ook aan op het dragende
       beginsel dat de gemeenteraden de koppositie hebben in de Metropoolregio.
       10. Stemverhoudingen AB en VA
       Enkele gemeenteraden hebben om een nadere onderbouwing van de verschillen in de
       stemverhoudingen tussen het AB en de VA gevraagd. Zij hebben de suggestie gedaan om de
       stemverhoudingen van de VA ook toe te passen op het AB. Daarnaast wordt gesuggereerd dat
       minimaal 4 gemeenten moeten instemmen met een voorstel.
       In de stemverhoudingen binnen het AB is getracht recht te doen aan de verschillen in omvang van
       de deelnemende gemeenten, zoals ook in de huidige regelingen van Haaglanden en Stadsregio
       Rotterdam het geval is. De gemeenschappelijke regeling kent daarom stemgewichten al naar
       gelang de grootte van de gemeenten. Het is niet de bedoeling dat Rotterdam en Den Haag samen
       de meerderheid hebben. Daarom is in de ontwerpregeling een stemverhouding opgenomen die
       meer ten gunste van de kleinere gemeenten is en die meer aansluit bij de stemverhoudingen in de
       huidige stadsregio's. Daarmee wordt ook bereikt dat er altijd minstens vier gemeenten vereist zijn
       om een besluit aangenomen te krijgen.
       Bij de stemverhouding in de VA is het uitgangspunt geweest dat elke gemeente één stem zou
       krijgen, met uitzondering van Den Haag (5) en Rotterdam (6), zowel vanwege hun inwonertal als
       hun relatie tot vervoersbedrijven en de financiële risico's die zij daarbij dragen.
       Het ligt overigens niet voor de hand dat de VA andere opvattingen zal hebben dan de
       Bestuurscommissie van de VA, omdat in beide organen dezelfde gemeenten vertegenwoordigd
       zijn. Bij de eerste evaluatie, die na twee jaar plaatsvindt, zal het functioneren van het stelsel
       inclusief de stemverhoudingen aan de orde komen. Indien er dan aanleiding is om de
       stemverhoudingen te herzien, kan dat op grond van deze evaluatie plaatsvinden.
       11. Samenwerking met de Provincie Zuid-Holland
       De provincie Zuid-Holland is op fysieke en economische onderwerpen een belangrijke partner voor
       het welslagen van de doelstellingen van de metropoolsamenwerking. In de praktijk wordt al op veel
       terreinen goed samengewerkt. Veel gemeenten hebben dit belang ook in hun reactie op de
       metropoolvoorstellen onderstreept. De sleutel tot succes ligt in bestuurlijke samenwerking in
       metropoolverband zonder het opgeven van eigen verantwoordelijkheden maar juist in benutting
       van ieders kracht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Pagina  9/16
       De provincie heeft tot op heden uitgedragen wel te willen samenwerken met de Metropoolregio,
       maar niet te willen deelnemen. Wat de provincie zal doen als de wetsvoorstellen (afschaffing Wgr-
       plus en instellen Vervoersautoriteit) tot wet zijn verheven is op dit moment niet te zeggen. In de
       voorstellen is rekening gehouden met de mogelijkheid tot deelname door de provincie.
       Ervan uitgaande dat het om het gezamenlijke streven gaat de economische motor te versterken en
       daarmee de bewoners en bedrijven van dit gebied te ondersteunen, zijn er verschillende wijzen
       waarop deze samenwerking vorm kan krijgen. Uiteraard met respect voor elkaars eigen
       bestuurlijke verantwoordelijkheid.
       De provincie kan op ieder niveau haar inbreng leveren zodat er sprake is van een optimale
       afstemming en waarbij de provincie een sector overstijgende en verbindende rol kan vervullen
       zoals eind 2011 overeengekomen in de bestuursafspraken tussen kabinet, VNG en IPO. Als
       invulling van deze samenwerking kan een lid van Gedeputeerde Staten deelnemen aan de
       beraadslagingen van het algemeen bestuur en kan het algemeen bestuur een lid van
       Gedeputeerde Staten als volwaardig lid, dus met stemrecht, benoemen in de Vervoersautoriteit en
       in het DB.
       Daarmee is samenwerking tussen de metropool en de provincie op alle niveaus mogelijk, in
       verschillende vormen en met een variatie aan intensiteit. Dat biedt een solide juridische basis
       én voldoende ruimte om de samenwerking met de provincie in goed onderling overleg
       invulling te geven.
       12. Samenwerking met omliggende regio's
       Enkele gemeenteraden hebben aandacht gevraagd voor de samenwerking met de omliggende
       regio's, onder meer op het gebied van verkeer & vervoer. Vooralsnog volgt de Metropoolregio de
       gebiedsafbakening die het Rijk voorstelt, namelijk de die van de twee huidige plusregio's. In de
       memorie van toelichting bij het wetsvoorstel staat dat in de zuidelijke randstad de vervoerregio het
       gebied zal beslaan van de metropoolregio Rotterdam - Den Haag. Vanzelfsprekend zal er in de
       praktijk goed en intensief worden samengewerkt, niet alleen met de provincie maar ook met
       samenwerkingsverbanden zoals Holland Rijnland en de Drechtsteden, zowel op het gebied van
       verkeer en vervoer als bij de versterking van het economisch vestigingsklimaat, onder andere in
       het Zuidvleugelverband.
       13. Uittredebepalingen
       Enkele gemeenteraden hebben om meer duidelijkheid gevraagd over de uittredebepalingen in de
       regeling. De regeling is daarom op dit punt aangevuld. Het is echter niet mogelijk om vooraf en
       voor alle situaties tot in detail de voorwaarden van uittreden te regelen. Daarvoor zijn de situaties
       te verschillend. Wel kunnen enkele meer procedurele regels worden opgesteld. Het AB kan
       daarvoor een kader vaststellen waarin procedures en termijn worden vastgelegd. Tevens wordt
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Pagina  10/16
       geregeld dat de belangen van zowel de uittredende gemeente als de overige deelnemers
       evenwichtig worden behartigd. Verder is het van de concrete situatie op dat moment afhankelijk
       welke afspraken er gemaakt worden over onder meer de financiële en personele gevolgen. Alle
       bestuursorganen (gemeenteraden, colleges en burgemeesters) die de oorspronkelijke regeling
       aangingen moeten een besluit nemen over het uittredingsplan. Er is een meerderheid nodig van
       ten minste 2/3 van de bestuursorganen. Iedere stem weegt hierbij even zwaar.
       14. Instellen rekeningencommissie
       Uw raad heeft in de zienswijze gewezen op het belang van een rekeningencommissie die uit
       raadsleden moet bestaan. Het bestuursforum erkent vanuit democratisch oogpunt het belang van
       controle op het financieel beheer en op de uitgaven. Iedere gemeentelijke rekenkamer (of
       rekenkamercommissie) is bevoegd om gemeenschappelijke regelingen waaraan de gemeente
       deelneemt, te controleren op rechtmatigheid en doelmatigheid. Iedere gemeenteraad kan hiertoe
       ook een opdracht geven. De accountant van elke gemeente kan elk jaar de verantwoording(en)
       van de gemeenschappelijke regeling(en) controleren waaraan de gemeente deelneemt. De
       accountant schrijft haar bevindingen uit in het accountantsrapport bij de verantwoording van de
       gemeente, waarbij zij altijd ingaat op rechtmatigheid en soms ook op doelmatigheid van beleid.
       Analoog hieraan kan de accountant van iedere gemeente de verantwoording van de
       Metropoolregio controleren en haar bevindingen meenemen in haar accountantsrapport aan de
       gemeente. Dat kan nu ook al.
       Een aanvullende mogelijkheid, die de eerste twee onverlet laat, is een adviescommissie aan het
       AB. Enkele gemeenten kennen een rekeningencommissie. Een zelfstandige adviescommissie aan
       het AB past niet in de sturingsfilosofie waarbij de bestuurlijke organisatie zo licht mogelijk ingevuld
       wordt. Het heeft daarom de voorkeur om een van deze bestaande adviescommissies te verzoeken
       om advies uit te brengen aan het AB over de rekening van de Metropoolregio.
       Wij stellen u voor om met andere gemeenten af te stemmen op welke wijze wij de functie van de
       rekeningencommissie kunnen vormgeven met de bestaande gemeentelijke rekeningencommissies.
       15. Financieel en organisatorisch kader
       De Metropoolregio krijgt taken en middelen voor verbeteren van het economisch vestigingsklimaat
       en van de bereikbaarheid en voor het faciliteren van bestuurlijke platforms. De begroting, die begin
       2014 zal worden opgesteld, moet passen binnen door de raden vast te stellen kaders. Daarmee
       geven de raden aan hoe hoog de inwonerbijdrage maximaal mag zijn. Begin 2014 zal vervolgens
       een conceptbegroting worden opgesteld, waarin concreet de baten en lasten voor 2015 worden
       verwerkt en een verdere inhoudelijke onderbouwing wordt geboden van de taken bereikbaarheid
       en economie en de bestuurlijke platforms voor ruimte, wonen en groen. Deze conceptbegroting zal
       middels een zienswijzenprocedure in 2014 aan alle raden worden voorgelegd, zodat deze invloed
       kunnen uitoefenen op de definitieve begroting Metropoolregio 2015.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Pagina   11/16
       De taken op het gebied van verkeer en vervoer worden aan de vervoersautoriteit toebedeeld en
       zijn identiek aan die van de plusregio's nu. Het gaat om taken op het gebied van exploitatie van
       openbaar vervoer, verkeersveiligheid, beschikbaar stellen railinfrastructuur, financiering nieuwe
       wegen fiets-infrastructuur, en optimalisering van benutting van bestaande infrastructuur.
       De taken op het gebied van het economisch vestigingsklimaat richten zich vooral op economische
       structuurversterking en vernieuwing; economische profilering en werklocaties voor zover de schaal
       van de schaal van de metropoolregio daarbij dienstig is.
       ·     Bij economische structuurversterking en vernieuwing gaat het om het stimuleren van
             netwerkvorming tussen bedrijven, overheden en kennis- en onderwijsinstellingen, het
             signaleren van kansen voor kruisbestuiving tussen verschillende economische sterkten en het
             bevorderen van gerichte acties om die kansen economisch te verzilveren.
       ·     Bij economische profilering gaat het om het leveren van bouwstenen en het verzorgen van
             afstemming over de internationale marketing en promotie van de hele metropoolregio en het
             versterken van de positie van de Metropoolregio in internationale netwerken, waaronder
             instellingen van de Europese Commissie.
       ·     Op het gebied van werklocaties gaat het om het ontwikkelen en uitdragen van de
             economische strategie ten aanzien van bedrijventerreinen, kantoren, campussen en
             detailhandel) en heeft de metropool de taak om afstemming tussen gemeenten te verbeteren.
       Vanuit de algemene economische ambities van de metropoolsamenwerking zal de Metropoolregio
       ook werken aan het opstellen en actueel houden van de economische strategie voor het gebied om
       van daaruit coalities te kunnen smeden voor versterken van het economisch vestigingsklimaat en
       investeringen in infrastructuur en openbaar vervoer in de regio.
       De middelen voor verkeer en vervoer zijn afkomstig van het Rijk (hoofdzakelijk de brede
       doeluitkering verkeer & vervoer) en van de gemeenten. Aanvullende middelen kunnen afkomstig
       zijn van bijvoorbeeld Europa. De huidige stadsregio's werken met jaarlijks voortschrijdende
       investeringsplannen voor de infrastructuur. Aangegane verplichtingen worden door de
       Metropoolregio overgenomen en nagekomen. Tot en met 2017 blijven de investeringsplannen
       afzonderlijke herkenbaar; vanaf 2018 worden ze geïntegreerd.
       De middelen voor de niet-bereikbaarheidstaken zijn hoofdzakelijk afkomstig van de gemeenten in
       de vorm van een vast bedrag per inwoner.
       Voor de verkeers- en vervoerstaken is een organisatie benodigd van 74 fte, verdeeld over een
       vaste kern van 50 fte en een flexibele schil van 24 fte; dit is 30% minder dan de optelsom van de
       organisaties nu. De kosten van de VA worden bekostigd uit rijksmiddelen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Pagina  12/16
       Anders dan de Vervoersautoriteit, die ook uitvoerende taken kent, is voor versterking van het
       economisch vestigingsklimaat slechts een klein maar hoogwaardige ambtelijk apparaat nodig.
       Daardoor kan de financiële bijdrage van de gemeenten beperkt blijven. Dit wordt ook bereikt door
       waar mogelijk uit te gaan van voortzetting of hergebruik van bestaande systemen en huisvesting
       zolang bestaande contracten nog doorlopen.
       De organisatie bestaat uit een kleine vaste hoogwaardige kern. Deze kern beschikt over een mix
       van bestuurlijke en inhoudelijke kennis en procesvaardigheden en wordt adequaat uitgerust voor
       de zwaartepunten van de inhoudelijke opgave. Zij kan op gelijk niveau bestuurders en topmensen
       van de deelnemende gemeenten, provincie, rijk, Europa en bedrijfsleven enthousiasmeren en
       overtuigen en daarmee ook coalities sluiten. Aan het hoofd staat een secretaris-directeur (als
       indicatie: op het niveau van een SG) die wordt bijgestaan door enkele programmadirecteuren (op
       het niveau van een DG), een klein team medewerkers en enkele staffunctionarissen op het gebied
       van onder meer juridische, communicatieve en financiële zaken. In totaal gaat het dan naast de VA
       om niet meer dan ca. 15 fte. Daarin is ook meegerekend de ondersteuning van de bestuurlijke
       platforms. Inclusief overhead en huisvesting wordt met een gemiddelde van € 133.000,- gerekend
       en daarmee met een personeelsbudget van ca. € 2 miljoen. Op basis van de strategische agenda
       worden programma's opgesteld. Het Metropoolregio-team vormt samen met medewerkers van de
       gemeenten programmadirecties onder aansturing van de programmadirecteuren samen met de
       gemeentesecretarissen. De gemeentesecretarissen zijn verantwoordelijk voor de bemensing vanuit
       de gemeenten.
       Om effectief te kunnen opereren in het bestuurlijke en maatschappelijke speelveld dient de
       Metropoolregio daarnaast te beschikken over een beperkt en flexibel inzetbaar programmabudget
       ter ondersteuning van het bereiken van de inhoudelijke ambities. Hiermee kan actief worden
       ingezet op het aantrekken van financieringsmiddelen, onder meer in Brussel bij de Europese
       Commissie en bij het Rijk, maar ook bij bijvoorbeeld private investeerders, financiële instellingen en
       institutionele beleggers. Met beperkte eigen middelen kunnen op die manier hefboomeffecten
       worden gerealiseerd. Met name op het gebied van economisch vestigingsklimaat zijn daartoe
       kansen, onder meer in de cofinanciering van programma's en projecten van andere (markt)partijen.
       Voor de taken binnen het economisch vestigingsklimaat wordt een beperkt materieel budget
       voorzien voor onderzoek en advies, externe inhuur van specifieke expertise en kosten van
       processen, werkbijeenkomsten e.d. Voor het programmabudget en materieel budget tezamen is
       ca. € 4,5 miljoen nodig.
       De kosten voor de Metropoolregio bedragen daarmee afgerond € 6,5 miljoen per jaar. De
       algemene inwonerbijdrage komt hiermee uit op een bedrag van structureel € 2,95 per inwoner per
       jaar maximaal. Hoewel niet geheel vergelijkbaar, de bijdrage van de gemeenten aan de Stadsregio
       Rotterdam bedraagt thans € 4,65 en die aan Stadsgewest Haaglanden € 5,40 per inwoner.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Pagina   13/16
       Deze uitgangspunten worden meegegeven aan de kwartiermakers. Zij zullen in opdracht van het
       bestuursforum en onder leiding van de gemeentesecretarissen de kaders vertalen in een
       ontwerpbegroting 2015 die begin 2014 gereed zal moeten zijn. De ontwerpbegroting wordt door
       een zienswijzenprocedure aan de raden voorgelegd. Bij de eerste evaluatie van de
       metropoolsamenwerking na 2 jaar zullen de raden kunnen beoordelen of deze organisatorische en
       financiële principes werkbaar blijken.
       16. Nadere uitwerking kosten Metropoolregio per inwoner
       In deze paragraaf geven wij de kosten van de Metropoolregio en de kosten van de afbouw van het
       stadsgewest Haaglanden (SGH) gezamenlijk weer. De bijdragen van Leidschendam-Voorburg zijn
       gerelateerd aan het aantal Inwoners van onze gemeente. De huidige bijdragen aan SGH zijn als
       volgt (in de begroting 2014 van SGH):
       Soort bijdrage                          Per inwoner       Begroting SGH
       Huidige inwonerbijdrage aan SGH         €    5,40         € 392.600,-
       Bijdrage aan het Groenfonds             €    1,00         € 72.700,-
       Bijdrage aan het Mobiliteitsfonds       €    9,13         € 663.800,-
       totaal                                  €    15,93        € 1.129.100,-
       De in het kader van het SGH opgebouwde financiële middelen van het Groenfonds en het
       Mobiliteitsfonds blijven gereserveerd voor de gemeenten die het fonds hebben gevuld. Daartoe
       zullen in het kader van de oprichting van de Metropoolregio sluitende afspraken moeten worden
       gemaakt. Als gemeenten besluiten niet meer deel te nemen aan deze fondsen kunnen zij ook geen
       beroep meer doen op uitkeringen uit deze fondsen, inclusief de aan deze fondsen gekoppelde
       bijdragen van derden (de co-financiering). Over de voortzetting van deelname aan deze fondsen
       zullen afzonderlijke besluiten moeten worden genomen.
       17. Kosten van de opbouw van de Metropoolregio
       De kosten van de Metropoolregio zijn in de voorstellen begroot op maximaal € 2,95 per inwoner.
       De meerjarenbegroting voor de Metropoolregio moet nog worden opgesteld. In paragraaf 15 staat
       hoe dit bedrag tot stand is gekomen.
       18. Kosten van de afbouw van SGH
       De kosten van afbouw van SGH bestaan uit personele en materiële frictiekosten. Personele
       frictiekosten zouden kunnen ontstaan omdat niet alle medewerkers van het SGH overgaan naar de
       Metropoolregio of Vervoersautoriteit. Omdat de medewerkers die niet overgaan naar
       Metropoolregio of Vervoersautoriteit volgens een vaste verdeelsleutel (het inwoneraantal) uiterlijk
       per 1 januari 2015 worden geplaatst in een vaste aanstelling bij de negen gemeenten die in SGH
       deelnemen, worden de personele frictiekosten uiterlijk 1 januari 2015 tot nul gereduceerd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Pagina   14/16
       Eventueel optredende tijdelijke extra-formatieve functies bij de gemeente Leidschendam-Voorburg
       worden deels gedekt uit de brede doeluitkering verkeer & vervoer (BDU) en deelt uit het verschil
       tussen de bestaande inwonerbijdrage SGH van € 5,40 en de Metropoolregio van € 2,95. Wanneer
       de gemeente de bijdrage aan regionale samenwerking in de meerjarenbegroting voorlopig op basis
       van de bestaande inwonerbijdrage van € 5,40 blijft ramen is het financiële risico van tijdelijke extra-
       formatieve functies voldoende afgedekt. Dit kan ook door het financiële verschil tussen de
       inwonerbijdrage SGH van € 5,40 en de inwonerbijdrage van de Metropoolregio van € 2,95, zijnde €
       2,45, onder te brengen in een bestemmingsreserve waaruit tijdelijke extra-formatieve functies
       kunnen worden bekostigd. De keuze voor de oplossing wordt vooral bepaald door de mate waarin
       de gemeente verwacht dat het risico op tijdelijke extra-formatieve functies zich zal voordoen.
       Het is dus verstandig om de bijdrage aan de regionale samenwerking in de meerjarenbegroting
       voorlopig op basis van de bestaande inwonerbijdrage te blijven ramen, omdat:
       1. De gemeenten binnen de meerjarenbegroting of de bestemmingsreserve dan de ruimte hebben
           om eventuele kosten (extra-formatieve functies) van de afbouw te kunnen bekostigen,
       2. De opheffing van het SGH pas plaats kan vinden nadat de Eerste Kamer de intrekkingswet
           Wgr-plus heeft goedgekeurd,
       3. De nadere uitwerking van de bestuurlijke tafels van de Metropoolregio moet worden afgewacht
           voordat de gemeenten kunnen verkennen voor welke taken van het SGH een oplossing moet
           worden gevonden om de inhoudelijke continuïteit te waarborgen. Pas als dat duidelijk is kan
           een inschatting worden gemaakt wat de kosten hiervoor zullen zijn.
       Daarnaast is ook sprake van materiële frictiekosten, zoals voor de afschrijvingen op
       bedrijfsmiddelen en lopende contracten voor huisvesting en ICT-licenties. De materiële
       frictiekosten staan hieronder in de tabel.
       Frictiekosten overig                                          Raming
       Huur pand incl. servicekosten                                 €     3.500.000
       Afwikkelen SGH in liquidatie                                  €     1.000.000
       Voormalig gecommitteerden                                     €     250.000
       Automatisering                                                €     160.000
       Facilitaire zaken                                             €     50.000
       DIV                                                           €     10.000
       Overige                                                       €     10.000
       Totaal                                                        €     4.980.000
       Deze frictiekosten worden gedekt uit de algemene en bestemminsreserves van het SGH. Hiervoor
       zijn twee modellen:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Pagina  15/16
           1. De saldi van de reserves en fondsen worden uitgekeerd aan de gemeenten en de
                gemeenten betalen vervolgens hun aandeel in de frictiekosten,
           2. De overige frictiekosten worden betaald uit de reserves en fondsen die in regionaal
                verband worden beheerd en het restant van de reserves wordt later aan de gemeenten
                uitgekeerd.
       De algemene reserves van het SGH staan hieronder in de tabel.
       Stand algemene reserve per 1 januari 2015
       Egalisatiefonds                                                                  €   4.289.585
       Besluit bestemming voorlopig voordeel exploitatieresultaat 2012                  €   688.700
       subtotaal                                                                        €   4.978.558
       Reserve huisvesting                                                              €   200.000
       Reserve automatisering                                                           €   160.000
       Totaal                                                                           €   5.338.558
       19. Verzoek van Leidschendam-Voorburg om een quickscan van de gemeenschappelijke
            regeling
       In de zienswijze heeft Leidschendam-Voorburg verzocht om een quickscan te houden na één jaar
       na inwerkingtreding. Hiervan heeft het bestuursforum afgezien omdat de organisatie van de
       Metropoolregio en Vervoersautoriteit zich in het eerste jaar nog moeten kunnen vormen en de
       werkwijze met de zienswijzeprocedure zich moet kunnen bewijzen. Wij vinden dit een billijk
       standpunt en stellen u voor om akkoord te gaan met een evaluatie na twee jaar.
       20. Samenvattend stellen wij u voor:
           1. In te stemmen met de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag
                en de daarbij behorende toelichting,
           2. Kennis te nemen van de Verordening Vervoersautoriteit,
           3. Bij het opstellen van het Reglement van Orde van het algemeen bestuur voor te stellen
                om:
                a. Het recht van interpellatie op te nemen,
                b. Het recht om schriftelijke en mondelinge vragen te stellen op te nemen,
           4. Bij het opstellen van het reglement van orde van de bestuurscommissie Vervoersautoriteit
                voor te stellen om vast te leggen dat de voorzitter niet uit dezelfde gemeente komt als de
                voorzitter van het dagelijks bestuur.
           5. In de komende periode met de andere gemeenteraden af te stemmen hoe de
                zienswijzeprocedure het beste kan worden vormgegeven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Pagina  16/16
       burgemeester en wethouders van Leidschendam-Voorburg,
       mr. ing. J. Eshuis                                drs. J.W. van der Sluijs
       secretaris                                        burgemeester
       Bijlagen:
       1. Ontwerp Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2014
       2. Artikelsgewijze toelichting
       3. Ontwerp Verordening Vervoersautoriteit Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>