<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                     Aan de raad van de gemeente
                     LEIDSCHENDAM-VOORBURG



           Datum     25 april 2016
       Onderwerp     Raadsbrief: Duurzaamheidsagenda 2016 t/m 2020
        Categorie    B


 Verseonnummer       1541758 / 1555603
Portefeuillehouder   Wethouder Kist
  Behandeld door     Mevrouw Buitenweg

                     1. Samenvatting
                     Met de duurzaamheidsagenda wordt de komende jaren gewerkt aan een duurzamer
                     Leidschendam-Voorburg, waarmee overigens al een start is gemaakt. Uw college stelt de raad
                     voor kennis te nemen van de duurzaamheidsagenda.
                     De focus ligt op de vijf belangrijkste thema's die de ecologische duurzaamheid in Leidschendam-
                     Voorburg bepalen: groen&biodiversiteit, water&klimaatadaptatie, afval&grondstoffen, gezonde
                     leefomgeving en CO2-reductie&energie. De inzet is gericht op verbetering van deze thema's.
                     De duurzaamheidsagenda biedt het overzicht als een soort van paraplu van de verschillende
                     beleidskaders met ambities en doelen en maakt duidelijk wie wat kan doen
                     Gelijktijdig met de duurzaamheidsagenda zijn twee beleidsvelden nader uitgewerkt zodat deze
                     beleidsvelden weer actueel zijn. Dit betreft het actieplan Luchtkwaliteit (onderdeel van het thema
                     gezonde leefomgeving) en het uitvoeringsprogramma klimaatplan als nieuw uitvoeringsprogramma
                     van het Klimaatplan 2009-2020 (thema energie en CO2 reductie). Het college zal beide
                     documenten separaat aan de raad ter kennisname voorleggen.

                     2. Inleiding
                     Duurzaamheid is een strategisch thema van de raad. Deze duurzaamheidsagenda biedt het
                     overzicht van de relevante beleidsvelden en accenten waaraan met de samenleving de komende
                     jaren gewerkt zal worden, naast de geplande maatregelen vanuit de beleidsvelden zelf, zoals
                     vermeld in de eerdere raadsbrief (1335041).


                     3. Stand van zaken
                     In het participatietraject is met inwoners, ondernemers en organisaties een enorme hoeveelheid
                     ideeën opgehaald en deze zijn meegenomen in de duurzaamheidsagenda.


                     De duurzaamheidsagenda biedt overzicht van de verschillende relevante beleidskaders met
                     ambities en doelen en maakt duidelijk wie wat kan doen, op welk niveau.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Pagina    2/6




         De gemeentelijke organisatie heeft daarin een voorbeeldfunctie in navolging van projecten als de
         centrale huisvesting en de uitvoering van het Waterplan.


         Naast de geplande maatregelen per beleidsveld biedt de duurzaamheidsagenda mogelijkheden
         voor inwoners, ondernemers en organisaties om Leidschendam-Voorburg duurzamer te maken. Dit
         wordt nader uitgewerkt in aparte subsidieregelingen. Deze regelingen zijn in voorbereiding en
         worden zo spoedig mogelijk aangeboden. In 2016 is er naar verwachting subsidie beschikbaar
         voor groene daken, zonnestroom en labelsprongen.


         Aan de duurzaamheidsagenda wordt al uitwerking gegeven. Dit betreft onder meer het volgende:
             ·   Op het gebied van groen is al overleg met enkele scholen over een groen schoolplein. Op
                 het burger ecologisch centrum Rusthout wordt onder de stand van zaken moties ingegaan;
             ·   Wat betreft water is de actie regenton gestart samen met stichting Rusthout en enkele
                 tuincentra, ook de waterschappen verlenen een bijdrage. Aan de uitdagingsprijs vanuit de
                 speciale sessie is gehoor gegeven door enkele bewoners en zijn recent enkele groene
                 daken aangelegd op Park de Elsberg;
             ·   Over afval wordt u via Grip op grondstoffen op de hoogte gehouden over de uitrol van
                 nieuwe extra afvalcontainers;
             ·   Ten aanzien van luchtkwaliteit is recent een grote aanbesteding gestart voor de uitbreiding
                 van elektrische oplaadpunten. Ook zijn er goede afspraken gemaakt met de GGD;
             ·   Op het gebied van energie vordert het proces van de pilot nul op de meter, maar zoals
                 gebruikelijk bij pilots gaat dit niet zo snel als gehoopt. Met de woningcorporaties
                 Wooninvest en Vidomes zijn recent lokale prestatieafspraken gemaakt ook over
                 duurzaamheid. Het doel is uiteindelijk na onderzoek daadwerkelijk veel meer zonne-
                 energie te realiseren op huurwoningen en verder te komen met de energierenovatie van de
                 woningen;
             ·   Als het gaat om nieuwbouwprojecten zijn bij zowel CBS als DVC hoge eisen t.a.v. de
                 duurzaamheid gesteld (breder dan energie). Overigens komen met projectontwikkelaars,
                 ook voor andere locaties, sociale naast ecologische aspecten aan de orde;
             .   De in gemeentelijke panden gevestigde Wijkvereniging de Poort en Essesteijn worden als
                 pilots vanuit de duurzaamheidsagenda energiezuiniger gemaakt.


         Het actieplan Luchtkwaliteit en het nieuwe uitvoeringsprogramma klimaatplan gaan dieper in op de
         input vanuit de samenleving en is in deze producten concreter vertaald. Ook deze worden separaat
         ter kennisname aan u voorgelegd.

         4. Stand van zaken moties
         Gedurende het proces om te komen tot de duurzaamheidsagenda zijn naast de aangenomen
         moties, ook verschillende andere suggesties van de raad meegenomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Pagina    3/6




         Aan de moties is op de volgende manieren uitwerking gegeven:


         Motie 633: vergroening schoolpleinen (verseon 138119)
         De duurzaamheidsagenda heeft bij het onderdeel groen en biodiversiteit als accent groene
         schoolpleinen opgenomen. Hiervoor zal een deel van de dekking vanuit de duurzaamheidsagenda
         beschikbaar worden gesteld. Samen met geïnteresseerde scholen wordt naar andere financiële
         middelen gezocht om vervolgens daadwerkelijk groene schoolpleinen aan te leggen, zo mogelijk
         met moestuin. In de afspraken met de scholen zal ook het onderdeel verdere beheer worden
         opgenomen.
         Stichting de groene basis biedt scholen al lesmogelijkheden over natuur en groen die door veel
         scholen worden afgenomen.

         Motie 635: Communicatie onderdeel van Lokale duurzaamheidsagenda (verseon 1381174)
         In de duurzaamheidsagena wordt hierop nader ingegaan. Communicatie is een belangrijk middel
         om inwoners, ondernemers en organisaties te kunnen attenderen op wat zij kunnen doen aan
         verdere verduurzaming van Leidschendam-Voorburg. Daarnaast kan door middel van
         communicatiemiddelen aangeven hoe de gemeente hen hierbij kan en zal helpen.
         Met de komst van de woonwijzerwinkel is er eind vorig jaar een speciale site ontwikkeld in
         Haaglandenverband inclusief adviesmogelijkheid voor inwoners hoe hun woning te verduurzamen.
         Er is ook enkele malen een mobiele woonwijzerwinkel ingezet voor inwoners van Leidschendam-
         Voorburg. Vorig jaar zijn naast de speciale sessie over de duurzaamheidsagenda en het water en
         rioleringsplan, ook informatieavonden georganiseerd over nul op de meter én de groepsaankoop
         zonnepanelen. Voor ondernemers heeft recent de beurs duurzaam ondernemen loont
         plaatsgevonden. De speciale energiepostbus is nog steeds actief. Eén en ander is geregeld
         gecommuniceerd via de diverse kanalen (gemeenterubriek, facebook, website).
         Voor de uitrol van de duurzaamheidsagenda is een communicatiestrategie in de maak, hierbij
         zullen de nog niet beantwoorde elementen worden meegenomen.

         Motie 634: Duurzaam inkopen (131172)
         De gemeente is deelnemer aan het netwerkoverleg duurzaam inkopen van de MRDH. De MRDH
         behartigt ook duurzaamheid vanuit de strategische bereikbaarheidsagenda (SBA) en de
         Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid (de UAB, in wording). De MRDH is concessieverlener voor het
         bus- en railvervoer in de regio. Duurzaamheidseisen ten aanzien van bussen en rail moeten verder
         vorm krijgen in de Kadernota Openbaar Vervoer die in 2016 wordt geschreven.
         In regionaal verband wordt al nauw samengewerkt (vrij recent de aanbesteding van de
         energievoorziening van gemeentelijke panden inclusief openbare verlichting en oplaadpunten voor
         electrische auto's). Het college zal bij regionale aanbestedingen hoog inzetten op duurzaamheid.

         Motie 667: Informatiepunt Natuur, Milieu en Duurzaamheid Stadstuin Rusthout (1447482)
         Met het bestuur van stadstuin Rusthout heeft de gemeente geregeld overleg. Hun ambitie is te
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Pagina    4/6




         groeien naar een burger-ecologisch centrum. Bij de speciale bijeenkomst van de
         duurzaamheidsagenda is hun initiatief beloond met een prijs voor zonnepenalen op hun dak. Het
         college is bekend met plannen voor een verdere verbouwing van het informatiecentrum van
         stadstuin rusthout. Omdat dit een initiatief is vanuit de speciale avond over de
         duurzaamheidsagenda wil de gemeente hen hierin faciliteren en voor een klein deel stimuleren. Er
         is rekening gehouden met een bijdrage in isolatiemaatregelen in het budget van de
         duurzaamheidsagenda.


         5. Risico's
         Gezien de afhankelijkheid van de duurzaamheidagenda van initiatieven uit de samenleving, hangt
         het slagen van de uitvoering van de agenda hiermee samen. De ervaring met bijvoorbeeld de
         energiesubsidieregeling, de opkomst bij informatieavonden en de vele vragen die via allerlei
         ingangen binnen komen, tonen aan dat het risico klein is dat er weinig initiatieven komen. Ook is er
         duidelijk meer aandacht voor andere relevante thema's als elektrisch vervoer en groene daken.
         Een mogelijk risico is dat andere (hogere) overheden onvoldoende rugwind geven om verder te
         kunnen verduurzamen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de verbetering van de luchtkwaliteit rond wegen
         (en de eisen aan vervoer) en de steun voor andere overheden op het gebied van energie en co2
         reductie (goede subsidieregeling van het rijk, duidelijkheid over de salderingsregeling etc.).


         6. Financiële toelichting
         Bij de kadernota 2015 is € 400.000,- structureel per jaar beschikbaar gesteld voor het uitvoeren
         van de duurzaamheidsagenda. Het budget uitvoeren duurzaamheidsagenda is een taakstellend
         budget.


         Binnen het totaal van de duurzamheidsgenda wordt ook het uitvoeringsprogramma klimaatplan
         inclusief structureel budget van € 125.000,- meegenomen. Het actieplan luchtkwaliteit wordt
         gefinancierd vanuit het budget van de duurzaamheidsagenda.
         Bij de kadernota 2015 is eenmalig € 50.000,- beschikbaar gesteld voor het opstellen en opstarten
         van de duurzaamheidsagenda. Deze werkzaamheden zijn in 2015 niet volledig uitgevoerd. De
         middelen zijn bij de jaarrekening 2015 ten gunste van het jaarrekening resultaat gekomen en bij
         eerste tussentijdse rapportage wordt uw raad voorgesteld de middelen opnieuw beschikbaar te
         stellen voor het opstellen en oprstarten van de duurzaamheidsagenda.
         Dit te samen maakt dat het college voor grotendeels projecten en subsidies in 2016 € 575.000,- en
         in 2017 € 525.000,- beschikbaar hebben. Circa 20% van de beschikbare middelen zijn
         uitvoeringskosten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Pagina    5/6




         Dit ziet er indicatief voor 2016 als volgt uit:


         Onderwerp                              Bedrag
         Groen en Biodiversiteit                € 60.000
         Water en Klimaatadaptatie              € 93.000
         Afval                                  -
         Gezonde Leefomgeving                   € 17.000
         Energie en CO2-reductie                € 320.000
         Duurzame initiatieven                  € 35.000
         Aanvullende inzet middelen 2015        € 50.000
         Totaal                                 € 575.000


         Buiten de inzet van € 575.000,- in 2016 lopen er ook ander vastgestelde beleidsplannen met eigen
         budget, bijvoorbeeld Grip op grondstoffen met betrekking tot afval.

         7. Communicatie
         Communicatie is één van de belangrijkste middelen die de gemeente heeft om anderen te
         attenderen op de kansen en mogelijkheden die er zijn op het gebied van duurzaamheid.
         Communicatie vindt op verschillende manieren via meerdere communicatiekanalen plaats
         (Facebook, twitter, gemeenterubriek, advertenties, website, posters etc.) Er zijn meerdere
         infographics gemaakt, die met regelmaat - elkaar afwisselend - in de communicatie worden
         ingezet. De duurzaamheidsagenda en de daarmee samenhangende thema's zullen goed vindbaar
         zijn op de website. Ook zal duidelijker worden waar inwoners ideeën kunnen aandragen, anders
         dan de huidige energiepostbus met speciaal emailadres. De vorig jaar gelanceerde digitale
         woonwijzerwinkel (met tips en advies over energiemaatregelen voor particuliere woningeigenaren)
         zal beter te vinden zijn en de fysieke woonwijzerwinkel zal nog meerdere malen worden ingezet.
         In de communicatie voor verschillende relevante projecten zal het onderdeel duurzaamheid aan de
         orde komen en verder zichtbaar worden gemaakt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Pagina    6/6




         8. Conclusie
         Met de duurzaamheidsagenda hoopt het college samen met u als raad en met inwoners,
         organisaties en ondernemers aan de slag te gaan om Leidschendam-Voorburg verder te
         verduurzamen.



         burgemeester en wethouders van Leidschendam-Voorburg,




         B.J.D. Huykman                                   drs. J.W. van der Sluijs
         secretaris                                       burgemeester



         Bijlagen (n) bestemd voor de raad:
         Registratiekenmerk:                  Onderwerp
         1555840                              Duurzaamheidsagenda 2016-2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>