<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                   Niersman
                                                                   T.a.v. de heer R. Gras
                                                                   Postbus 119
                                                                   2250 AC Voorschoten




Zoetermeer, 25 juli 2016



betreft:              Resultaten nader onderzoek vleermuizen en jaarrond beschermde broedvogels
project:              herontwikkeling Damlaan 66-68 te Leidschendam
referentie:           20150744/brf01
status:               Versie 1
behandeld door:       S. (Sjoerd) van Donselaar
gecontroleerd door:   P.I. (Pim) Godschalk
bijlage(n):           -


Geachte heer Gras,

In deze briefrapportage worden beknopt de resultaten weergegeven van het nader onderzoek naar
vleermuizen en de jaarrond beschermde broedvogels gierzwaluw en huismus ter plaatse van
Damlaan 66-68 te Leidschendam.

Aanleiding en doel
U bent voornemens om een perceel op de Damlaan 66-68 te Leidschendam te herontwikkelen. Op het
perceel zijn momenteel een woning, een winkelpand en enkel opslagruimten aanwezig. Ten behoeve
van het voornemen wordt de opstal gesloopt en wordt nieuwbouw gerealiseerd. Als onderdeel van het
planologische traject is een quickscan Flora- en faunawet door ATKB uitgevoerd (kenmerk:
20150744/rap01, definitief. d.d. 24 augustus 2015).

Uit de quickscan blijkt dat door het voornemen om het plangebied te herontwikkelen, mogelijk het
leefgebied van beschermde soort(groep)en huismus, gierzwaluw en gebouwbewonende vleermuizen
wordt verstoord of aangetast, waardoor de Flora- en faunawet wordt overtreden (art. 11 Flora- en
faunawet).

Nader onderzoek naar bovengenoemde soorten moet uitsluitsel geven over het al dan niet voorkomen
en over de eventuele noodzaak voor een ontheffingsaanvraag.

Methode
Broedvogels (huismus en gierzwaluw)
Om de aan- of afwezigheid van nestlocaties van bovengenoemde soorten te onderzoeken is een
nestinspectie uitgevoerd. De nestinspectie is uitgevoerd door middels een ladder de eerste drie rijen
dakpannen te lichten en hierbij te zoeken naar nesten. De nesten van zowel huismus als gierzwaluw
zijn te onderscheiden van andere vogelsoorten. De nesten van huismus zijn vaak op de onderste rijen
aanwezig. Verder is bij de inspectie gelet of de hogere rijen dakpannen goed aansluiten (geen
invliegopeningen) of dat er andere ruimtes zijn voor vogels. Bij de veldbezoeken voor vleermuizen is
aanvullend gelet op activiteit van huismus en gierzwaluw in en in de omgeving van het plangebied
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Vleermuizen
De aan- of afwezigheid van vleermuizen is onderzocht middels een nadere geschiktheidscontrole en
door twee vleermuisonderzoeken uit te voeren. De nadere geschiktheidscontrole is uitgevoerd tijdens
de nestcontrole voor vogels, hierbij zijn alle openingen (scheuren, stootvoegen, loodslabben,
daklijsten) in de bebouwing bekeken en beoordeeld op hun geschiktheid als verblijfplaats voor
vleermuizen. Dit biedt aanvullende informatie omvat vanaf straatniveau niet altijd zichtbaar is of er
ruimtes achter een daklijst of scheur aanwezig zijn.

De vleermuisonderzoeken geven inzicht in de functie van de te slopen bebouwing (verblijfplaatsen).
Vleermuizen kunnen op meerdere manieren gebruik maken van de bebouwing in verschillende
perioden van het jaar, daarom bestaat een vleermuisonderzoek uit meerdere onderzoeksronden.

Het vleermuisonderzoek is uitgevoerd aan de hand van het landelijk vastgestelde protocol voor
vleermuisonderzoek (versie maart 2013). Dit is een door het Gegevensautoriteit Natuur en het
Netwerk Groene Bureaus goedgekeurde methodiek. Er is echter vanwege de (in de quickscan
bepaalde) beperkte geschiktheid van het pand enigszins afgeweken van het protocol, waarbij middels
twee veldbezoeken en de geschiktheidsbeoordeling informatie wordt verzameld of het pand geschikt
is voor vleermuizen en zo ja of het ook gebruikt wordt.

Met behulp van een batdetector van het type Pettersson D240x en zichtwaarnemingen kunnen
verblijfplaatsen en foerageergebieden van vleermuizen worden vastgesteld. Een batdetector zet de
voor mensen onhoorbare geluiden van vleermuizen om in hoorbare geluiden. Aan de hand van
frequentie en ritme van de geluiden is het mogelijk om de vleermuissoorten te onderscheiden. Deze
onderzoeken zijn uitgevoerd in de avond- en vroege ochtendperiode in de periode 15 april en 15
oktober , met een tussenliggende periode van minimaal 20 dagen. Hiermee is het mogelijk om de
geschiktheid als zomerverblijfplaats te onderzoeken. De onderzoeken zijn met één persoon uitgevoerd
omdat de locatie goed te overzien is.

Verslagen veldbezoeken
1e veldbezoek (vleermuisonderzoek, nestcontrole en geschiktheidsanalyse)
Op 12 mei 2016 heeft tussen 03:30 – 08:00 het eerste veldbezoek plaatsgevonden. De
weersomstandigheden ten tijde van het vleermuisonderzoek waren gunstig (16C, 3bft NO en droog).
Gedurende de inventarisatie zijn 4 waarnemingen gedaan van langs vliegende gewone
dwergvleermuizen, er zijn geen waarnemingen gedaan van vleermuizen die het pand in gingen of
gedrag vertoonden wat daar op wijst. De achterzijde van de woning kon niet van dichtbij worden
bekeken tijdens het vleermuisonderzoek door een gesloten hek. Activiteit van vleermuizen is echter
ook vanaf de straat te inventariseren. Dit heeft zodoende geen invloed op de onderzoeksresultaten
gehad.

Ongeveer 100 meter ten oosten van het plangebied is een waterpartij gelegen, hierboven
foerageerden de gewone dwergvleermuizen die eerder langs het pand vlogen. Rondom de bebouwing
in het plangebied zijn geen foeragerende vleermuizen waargenomen.

Na het vleermuisonderzoek is het dak onderzocht op nesten. Hierbij zijn drie oude nesten van
huismussen aangetroffen. het betrof oude nesten die al jaren niet meer in gebruik zijn omdat het
nestmateriaal erg ingedroogd was en de veerresten grotendeels verteerd waren. In de omgeving zijn
geen huismussen gehoord of gezien. Enkel de onderste pannen zijn gelicht, hoger op het dak gelegen
dakpannen konden niet gelicht worden (pannen deels met cement vast of niet veilig te bereiken met
ladder). Huismussen broeden echter hoofdzakelijk onder de onderste rij dakpannen.

De pannen lagen strak tegen elkaar aan en een groot deel van de kantpannen was afgesmeerd met
cement, hierdoor biedt het dak weinig/geen nestgelegenheid voor gierzwaluwen. Omdat er toch een
enkele matig geschikte invliegopening aanwezig was kon de aanwezigheid niet geheel worden
uitgesloten. Tijdens het volgende vleermuisonderzoek is gelet op de aanwezigheid van gierzwaluwen
in het plangebied en de omgeving. Het tweede bezoek is uitgevoerd in de geschikte periode voor
gierzwaluwen.



Resultaten nader onderzoek vleermuizen en broedvogels Damlaan 66-68 te Leidschendam        Blz. 2 van 4
Kenmerk: 20150744/brf01, d.d. 25 juli 2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Uit de technische inspectie blijkt dat veel scheuren in de gevel niet ver doorlopen en dat de
stootvoegen niet breed genoeg zijn voor vleermuizen. Verder is een groot deel van de kantpannen
afgesmeerd met cement waardoor vleermuizen hier geen gebruik van kunnen maken (figuur 1-1). De
invliegopeningen die er zijn bieden slechts ruimte aan één of twee vleermuizen.




 Figuur 1-1: Ongeschikte elementen in bebouwing.

2e veldbezoek 28 juni 2016 (vleermuis- en gierzwaluwonderzoek)
In de avond/nacht van 28 juni 2016 is tweede vleermuisonderzoek en een gierzwaluwonderzoek
uitgevoerd. Bij aanvang van het onderzoek (21:00) waren de weersomstandigheden gunstig (droog,
weinig wind en 17C). Rond 23:00 trok de wind aan en begon het onophoudelijk te regenen. Het
onderzoek is daarom rond die tijd gestaakt.

Tijdens het onderzoek is één overvliegende gewone dwergvleermuis waargenomen, en op grote
hoogte enkele gierzwaluwen. Geen van de waargenomen soorten toonde enige binding met de
planlocatie.

Ondanks dat het onderzoek halverwege gestaakt is kan met zekerheid gezegd worden dat de
resultaten valide zijn en het onderzoek niet opnieuw uitgevoerd hoeft te worden. Dit kan omdat het
eerste uur van een avondonderzoek het belangrijkst is omdat dan eventueel nestelende gierzwaluwen
invliegen en eventueel verblijvende vleermuizen uitvliegen. Tijdens dit uur waren de omstandigheden
gunstig maar zijn geen waarnemingen gedaan.

Belang plangebied
Vleermuizen
Tijdens het onderzoek zijn geen verblijvende of foeragerende vleermuizen waargenomen en is
gebleken dat de bouwkundige aspecten grotendeels ongeschikt zijn voor vleermuizen, het plangebied
is derhalve niet van belang als zomerverblijfplaats of foerageergebied. Kraam- en winterverblijven zijn
om deze reden ook uitgesloten, paarverblijven worden evenmin verwacht omdat er slechts beperkte
ruimtes zijn (er kunnen niet meerdere vleermuizen zitten).
Wel zijn enkele overvliegende gewone dwergvleermuizen waargenomen. Het plangebied is echter
gesitueerd in de dorpskern van Leidschendam waardoor voldoende alternatieve
oriëntatiemogelijkheden aanwezig zijn en blijvende effecten zijn uitgesloten. Om tijdelijke effecten op
overvliegende vleermuizen gedurende de werkzaamheden te voorkomen zijn enkele maatregelen
noodzakelijk.

Jaarrond beschermde broedvogels
Tijdens het tweede veldbezoek zijn enkele waarnemingen gedaan van hoog overvliegende
gierzwaluwen, deze toonden echter geen binding met de planlocatie. Geschikte invliegopeningen
ontbreken en bij de nestcontrole zijn geen nesten van gierzwaluw aangetroffen. De aanwezigheid van
gierzwaluw kan met zekerheid worden uitgesloten.

Er zijn geen waarnemingen gedaan van huismussen. Wel zijn drie oude nesten aangetroffen, maar
deze zijn met zekerheid al enkele jaren niet in gebruik. Het onderzoek op 12 mei is in de beste periode

Resultaten nader onderzoek vleermuizen en broedvogels Damlaan 66-68 te Leidschendam         Blz. 3 van 4
Kenmerk: 20150744/brf01, d.d. 25 juli 2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>voor onderzoek naar huismus uitgevoerd. Bij beide veldbezoeken zijn echter ook geen adulten
waargenomen in of in de omgeving van het plangebied. Omdat de nesten al jaren niet meer in gebruik
zijn en waarnemingen in de omgeving ontbreken, kan de aanwezigheid van huismus met zekerheid
worden uitgesloten. Een verklaring kan zijn dat door recente herontwikkelingen in de omgeving
onderdelen van het leefgebied verloren zijn gegaan (zoals schuil- en foerageermogelijkheden),
waardoor er geen compleet leefgebied meer aanwezig is.

Discussie
Het is niet nodig de najaarsonderzoeken (voor het onderzoeken van paar- en winterverblijven) uit te
voeren, omdat uit de nadere bouwtechnische analyse is gebleken dat in het pand geen
verblijfplaatsen met genoeg ruimte voor meerdere vleermuizen aanwezig zijn. Hierdoor zijn kraam-,
paar-, en winterverblijfplaatsen reeds uitgesloten. Het vleermuisonderzoek voldoet aan de eisen voor
onderzoek naar zomerverblijven conform het vleermuisprotocol (2x2 uur in de periode 15 april – 15
oktober, minimaal 20 dagen tussenperiode).

Conclusie en maatregelen
Uit het onderzoek blijkt dat er geen verblijfplaatsen van vleermuizen of essentieel foerageergebied
aanwezig is. Ook zijn er geen vaste rust- en verblijfplaatsen van de huismus en gierzwaluw.

Het aanvragen van een ontheffing voor deze soorten is daarom niet noodzakelijk, mits tijdelijke
verstoring op vleermuizen voorkomen kan worden tijdens de werkzaamheden.

Hiervoor zijn enkele voorzorgsmaatregelen nodig:

-        Werkzaamheden overdag of buiten de vleermuisactieve periode uitvoeren (april-oktober), in
         deze periode zijn effecten namelijk uitgesloten;
-        blijkt dit niet mogelijk dan dient het gebruik van (nachtelijke) bouwverlichting beperkt te
         worden en moet uitstraling naar de omgeving voorkomen worden.

Tot slot
Indien u opmerkingen heeft of aanvullende informatie wenst, dan kunt u contact opnemen met de heer
S. (Sjoerd) van Donselaar, bereikbaar op telefoonnummer 088 – 1153 272 / 06 – 13589303 of via e-
mail S.vanDonselaar@at-kb.nl.

Met vriendelijke groet,
ATKB B.V.




S. (Sjoerd) van Donselaar
Projectadviseur Ecologie




Resultaten nader onderzoek vleermuizen en broedvogels Damlaan 66-68 te Leidschendam         Blz. 4 van 4
Kenmerk: 20150744/brf01, d.d. 25 juli 2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>