<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Bedrijfsplan DSW 2018-2022
Roadmap realisatie lokale netwerkstrategie
OPGESTELD DOOR:
DSW
DATUM
19 april 2018
Edelgasstraat 250, 2718 TC Zoetermeer
VOOR INFORMATIE:
DSW
Adres:           Edelgasstraat 250
                 2718 TC Zoetermeer
Telefoon:        079 363 34 00
E-mail:          info@dswrijswijk.nl
Website:         www.dswrijswijk.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoud
Managementsamenvatting                                                                                                                       1
1      Missie en opgaven voor DSW                                                                                                            5
       1.1   Aanleiding voor het bedrijfsplan .............................................................................................. 5
       1.2   Toelichting op financiële motivatie voor bedrijfsplan ............................................................. 6
       1.3   ‘Stip op de horizon’, de droom voor 2022............................................................................... 7
2      Huidig presteren DSW en kansen en risico’s voor de toekomst                                                                           9
       2.1   SWOT-analyse SW-bedrijf .......................................................................................................14
       2.2   SWOT-analyse re-integratiebedrijf..........................................................................................16
3      Van droom naar realisatie, uitwerking van de strategie                                                                              18
       3.1   Maatregelen basispakket: optimalisering van verdienvermogen ........................................19
       3.2   Maatregelen basispakket: verbetering van de bedrijfsvoering ............................................22
       3.3   Extra maatregelen voor ‘break even’: meer rendement door betere benutting ..................24
       3.4   Terugvaloptie: uitbloeien, saneren en op termijn opheffen .................................................26
4      Financiële uitwerking businesscase bedrijfsplan                                                                                     27
       4.1   Zonder aanvullende maatregelen sterk negatief bedrijfsresultaat......................................27
       4.2   Toelichting op kern van pakket maatregelen ........................................................................28
       4.3   Basisscenario “versterkt samenwerken”: balans in aanpak en perspectief .......................29
       4.4   Terugvaloptie gericht op krimp: duur en met risico van neerwaartse spiraal .....................30
       4.5   Kiezen voor DSW als sterke lokale netwerkpartner met brede focus .................................31
Bijlage I: maatregelen in voorkeursscenario (in detail)                                                                                    32
          Bedrijfsplan DSW 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Managementsamenvatting
Dit bedrijfsplan is een vervolgstap op eerdere besluitvorming door het bestuur van DSW en
gemeenten. In 2012 is gekozen voor DSW als speciaal bedrijf met werkplekken voor Wsw-
medewerkers en re-integratiekandidaten. Dit besluit is in 2013 in het herstructurerings-
plan DSW herbevestigd. De beloofde middelen uit het herstructureringsfonds van het rijk
zijn destijds uitgebleven, maar desondanks is het herstructureringsplan in uitvoering geno-
men. Dit heeft ertoe geleid dat veel meer medewerkers zijn gaan werken bij bedrijven, via
detacheringen of werken op locatie. Financieel heeft het echter niet tot de gewenste resul-
taten geleid.
In 2016 hebben de gemeenten een gemeenschappelijke visie vastgesteld: laat mensen
met een arbeidsbeperking zo regulier mogelijk lokaal werken en indien werk minder oppor-
tuun is, onderzoek de haalbaarheid van maatschappelijke inzet (‘de vermaatschappelij-
king’). Het bestuur van DSW heeft toen in het belang van de doelgroep en op financiële
overwegingen de keuze gemaakt om DSW om te vormen tot een lokale netwerkorganisatie
(scenario 3 uit het IROKO rapport) en niet te kiezen voor een sterfhuisconstructie. De lo-
kale netwerkstrategie leidt er bijvoorbeeld ook toe dat DSW in de toekomst minder huis-
vesting en eigen bedrijfsmiddelen nodig heeft, waardoor de organisatie goedkoper en flexi-
beler wordt.
De gemeenten hebben de voorkeur voor de wijze van samenwerking in 2017 herzien en
hebben gezamenlijk gekozen voor het scenario ‘Sociaal Werkbedrijf met Zoetermeer als
centrumgemeente’ (scenario 4). Begin 2018 hebben de gemeenten een intentieverklaring
getekend voor de transitie naar deze andere vorm van samenwerking op basis van de ge-
deelde inhoudelijke visie op de doelgroep.
Begin 2018 heeft het bestuur van DSW de opdracht gegeven tot het opstellen van een be-
drijfsplan lokale netwerkstrategie waarin ook de doelstelling om het bedrijfsresultaat naar
break even te brengen, wordt ingevuld. Het bestuur heeft de gemeenten aangegeven dat
het bedrijfsplan tegelijkertijd met de begroting 2019 wordt opgesteld.
Met het voorliggende bedrijfsplan voorziet DSW in een concrete uitwerking van zijn ambitie
om zich om te vormen tot een lokaal netwerkbedrijf en het bedrijfsresultaat, dat nu nega-
tief is, terug te brengen naar ‘break even’ eind 2021. Als basis voor het bedrijfsplan is
waar mogelijk uitgegaan van de meest recente inzichten in de bedrijfsvoering van DSW,
met als uitgangspunt de realisatie over 2017, in combinatie met de actuele vooruitzichten
voor de komende jaren, zoals uitgewerkt in de begroting voor 2019.
Op het bedrijfsplan zal, op initiatief van de OR van DSW, een second opinion worden uitge-
voerd door een onafhankelijke deskundige, de heer Robert Capel.
De financiële opgave die voor ligt is groot. Uitgaand van de meest recente inzichten in
meerjarenperspectief, komt het bedrijfsresultaat van DSW, zonder extra maatregelen, uit
op jaarlijks circa € 1,0 miljoen negatief in de periode van 2018 tot en met 2022. In dit be-
drijfsresultaat zijn al wel maatregelen verwerkt die hebben geleid tot een verbetering van
het bedrijfsresultaat met € 0,56 miljoen per jaar (in lijn met de herziene begroting voor
Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                          1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>2018 opgenomen taakstelling van € 0,4 miljoen). Bij het opstellen van de begroting voor
2019 is gebleken dat de financiële opgave aanmerkelijk groter was dan voorzien in de her-
ziene begroting voor 2018, toen nog werd uitgegaan van een negatief bedrijfsresultaat van
circa € 750.000 in 2021. Bij het opstellen van het bedrijfsplan zijn de volgende waarne-
mingen belangrijk:
 De voornaamste oorzaak van de toename van het verwachte tekort is enerzijds de
    neerwaartse bijstelling van het aantal medewerkers met een arbeidsbeperking door
    een hogere raming van de uitstroom van SW-medewerkers en anderzijds een neer-
    waartse bijstelling van de instroom van de nieuwe (nieuw beschut werk) doelgroep. Met
    een hogere SW-uitstroom, een lagere instroom ‘nieuw beschut’ en de beperkte inkoop
    door gemeenten van (re-integratie) werkplekken benadert DSW steeds meer het model
    van een werkbedrijf dat alleen de Wsw uitvoert en daarmee in een staat van perma-
    nente krimp verkeert. Dit proces loopt bij deze uitgangspunten ook na 2022 onvermin-
    derd door.
 IROKO heeft eerder in opdracht van de gemeenten doorgerekend dat het scenario van
    alleen uitvoeren van de Wsw financieel zeer ongunstig is. Een neutraal bedrijfsresultaat
    is in dit scenario (“alleen de Wsw nog samen uitvoeren”) gegeven de (uitgangs-)positie
    van DSW niet haalbaar. Om deze reden heeft het Algemeen Bestuur destijds besloten
    het scenario “alleen de Wsw nog samen uitvoeren” niet verder uit te werken.
De keuzes die ons inziens noodzakelijk zijn om het bedrijfsresultaat naar minimaal break
even te brengen, beschrijft DSW navolgend in het bedrijfsplan “DSW 2018-2022, Road-
map realisatie lokale netwerkstrategie”. Om het bedrijfsresultaat in 2022 daadwerkelijk
‘break even’ te krijgen zal DSW naast een efficiëntere bedrijfsvoering (kosten omlaag) ook
het rendement op zijn activiteiten moeten verhogen (opbrengsten omhoog) en een aantal
investeringen gericht op de toekomst moeten plegen. Hiervoor staat de DSW aan de lat en
zal daar maximaal op sturen. Daarnaast heeft DSW ook haar eigenaren nodig.
In het voorliggende bedrijfsplan wordt onderscheid gemaakt naar:
 Een basispakket van maatregelen dat DSW zelfstandig kan doorvoeren. Dit pakket re-
    sulteert in een verbetering van circa € 750.000 van het bedrijfsresultaat en omvat
    maatregelen gericht op zowel het in lijn brengen met de vraag als het doorbouwen aan
    de organisatie.
 Overige maatregelen waarvoor bestuurlijke keuzen van de gemeenten nodig zijn.
Uitvoering van het basispakket draagt bij aan de realisatie van de financiële opgaven,
maar er resteert nog een ‘gat’ van circa € 450.000. Het voorliggende bedrijfsplan werkt
twee scenario’s uit waarmee DSW de resterende financiële opgave kan realiseren.
Het voorliggende bedrijfsplan werkt een basisscenario uit in lijn met de lokale netwerkstra-
tegie waarmee DSW de resterende financiële opgave kan realiseren. In dit model herbe-
vestigen de gemeenten de eerdere besluitvorming over de toekomst van DSW waarbij de
infrastructuur van DSW wordt gebruikt voor de brede doelgroep van de Participatiewet en
waarin gemeenten anderszins aanvullende dienstverlening van DSW afnemen. Om de be-
Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                          2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>sturen van de gemeenten een keuze voor te kunnen leggen is een terugvaloptie geformu-
leerd waarin krimp en sanering centraal staan, resulterend in een kleiner bedrijf dat min of
meer exclusief gericht is op uitvoering van de Wsw en dat ook na 2022 zal blijven moeten
krimpen.
De basis: Meer rendement door betere benutting (“versterkt samenwerken”)
Om de bestuurlijke en financiële doelen te realiseren, streeft DSW in het basisscenario
een intensieve vraaggerichte samenwerking na met de aangesloten gemeenten en lokale
werkgevers op het terrein van de brede doelgroep van de Participatiewet, de Wmo en de
doelgroep van leerlingen die uitstromen uit VSO/praktijkonderwijs. Extra opbrengsten kun-
nen daarnaast ook komen door het meer afnemen van bestaande dienstverlening van
DSW.
De voor de doelgroep van de Wsw opgebouwde werkbedrijven lenen zich uitstekend voor
het vervullen van zowel de opvang- als de springplankfunctie voor mensen met een ar-
beidsbeperking. Voor mensen die de sprong naar werk of ondernemerschap kunnen ma-
ken, kan DSW werkfittrajecten bieden met uitzicht op plaatsing bij externe werkgevers;
voor mensen voor wie de sprong naar regulier werk nog te groot is kan DSW ook een vang-
net bieden met passende werkplekken. Ook wil DSW inzetten op het publieke en private
netwerk van DSW om startende ondernemers uit de bijstand te houden of de realisatie
van private initiatieven in de vorm van social firms te ondersteunen.
DSW is voornemens een re-integratie-expert aan te stellen, zodat in samenspraak met de
gemeenten passende trajecten aangeboden kunnen worden. De extra instroom die deze
activiteiten oplevert, is voor DSW van belang om ook bij een krimpende Wsw-formatie de
huidige breedte aan werksoorten te kunnen blijven aanbieden. Daarnaast is de extra in-
stroom belangrijk omdat zo de indirecte kosten van DSW niet te zwaar gaan drukken op de
krimpende Wsw-formatie.
Het beoogde effect van deze maatregel komt uit op circa € 490.000 in 2022 (in 2019
circa € 100.000).
Terugvaloptie: krimp, sanering en op termijn opheffen (“uitbloeiscenario”)
Een scenario waarmee het resterende gat kan worden gedicht, is een scenario waarin
DSW de minimalisering van kosten voorop stelt en er extra formatiereductie wordt doorge-
voerd. De formatiereductie heeft betrekking op 4 fte. Aan de afvloeiing van deze medewer-
kers zijn naar verwachting hoge kosten verbonden. De kosten van deze voorziening wor-
den in de exploitatie voor 2019 verwerkt. Het scenario houdt verder in dat DSW besluit tot
sluiting van de locatie Martinifabriek en van het tweede pand aan de Populierendreef en
het budget voor marketing en communicatie en het vormings- en opleidingsbudget wordt
gehalveerd. Bij het sluiten van de genoemde locaties, gaat DSW er van uit dat dan ook de
aan deze locaties specifiek verbonden formatie (uitgegaan wordt van 2 fte) komt te verval-
len door de centralisatie van de productie.
Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                          3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>De extra opbrengst van dit scenario wordt geraamd op uiteindelijk circa € 500.000 in
2022. Doordat aan dit scenario afvloeiingskosten verbonden zijn, is in 2019 rekening ge-
houden met extra kosten (saldo besparing/kosten in 2019 circa -/- € 260.000).
Zowel het basisscenario als de terugvaloptie dragen beide, in combinatie met het hiervoor
toegelichte basispakket, voldoende bij aan het bedrijfsresultaat om voldoende zekerheid
te hebben over het realiseren van de voorliggende financiële opgave. Deze financiële op-
gave is, uitgaand van de begroting voor 2019, vastgesteld op circa € 1,0 miljoen structu-
reel. DSW gaat in het bedrijfsplan uit van een totaal pakket aan maatregelen dat deze op-
gave in enige mate overtreft, zodat er een buffer aanwezig is voor eventuele tegenvallers
in de implementatie van de voorgenomen maatregelen. In combinatie met het basispakket
resulteren beide scenario’s in een verbetering van het bedrijfsresultaat met circa € 1,2
miljoen in 2022.
DSW licht de scenario’s en de daarin opgenomen maatregelen hierna in detail toe en
plaatst de inspanningen en de resultaten van het bedrijfsplan in een meerjarenperspec-
tief. Om tot een adequate beoordeling van de huidige organisatie en haar presteren te ko-
men, is in het bedrijfsplan bovendien een analyse van sterke en zwakke punten, kansen
en bedreigingen opgenomen en voorzien van een benchmark op de uitvoering van de be-
langrijkste werksoorten in termen van productiviteit en kosten per medewerker. De bench-
mark heeft als peildatum 2017.
                                             ***
Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                       4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>               1 Missie en opgaven voor DSW
           1.1 Aanleiding voor het bedrijfsplan
Groot en          De kern van het voorliggende bedrijfsplan is de idee dat DSW in 2022 een geheel
oplopend tekort ander bedrijf is dan op dit moment. Er zijn maatschappelijke, bestuurlijke, organisatori-
                  sche en financiële redenen om nieuwe maatregelen te overwegen gericht op hogere op-
                  brengsten, lagere kosten en een verbetering van de bezettingsgraad van het bedrijf. De
                  keuze welke maatregelen te nemen hangt ook samen met de vraag hoe DSW zich moet
                  c.q. zou moeten verhouden tot de aangesloten gemeenten en welke positionering dan het
                  meest passend en perspectiefrijk is.
                  In het voorliggende hoofdstuk wordt de voorliggende probleemstelling nader toegelicht,
                  waarna in hoofdstuk 2 een analyse wordt gepresenteerd van het bedrijf DSW, met zijn hui-
                  dige sterke en minder sterke kanten en kansen en bedreigingen voor de toekomst. In
                  hoofdstuk 3 worden de voorliggende scenario’s nader uitgewerkt, waarna in hoofdstuk 4
                  de financiële consequenties daarvan worden toegelicht.
Bedrijfsresultaat In het bedrijfsplan richt DSW zich met name op verbetering van het bedrijfsresultaat. Het
& subsidie-       subsidieresultaat, dat kan worden gezien als het saldo van de rijkssubsidie voor uitvoering
resultaat         van de Wsw en de Wsw-loonkosten, is niet of nauwelijks beïnvloedbaar voor DSW noch de
                  aangesloten gemeenten. De lonen voor de Wsw-ers zijn het resultaat van landelijke cao-
                  afspraken (de VNG is de gesprekspartner in de cao-onderhandelingen met de vakbonden)
                  en het kabinet bepaalt de subsidie. Het tekort op de van het Rijk te ontvangen middelen
                  als dekking voor de lonen van de Wsw-medewerkers komt voor 2018 naar verwachting uit
                  op € 2,4 miljoen. Daarbij is nog geen rekening gehouden met toepassing van het Lage In-
                  komens Voordeel (LIV) op de formatie van DSW (naar verwachting ongeveer € 0,3 mln.),
                  resulterend in lagere Wsw-loonkosten.
                  Het bedrijfsresultaat komt zonder extra maatregelen uit op een verlies van € 1,1 miljoen in
                  2018. Het bedrijfsresultaat laat structureel een tekort zien van circa € 1,0 miljoen, ook na
                  doorvoeren van de al in de begroting opgenomen maatregelen van samen € 0,56 miljoen.
                  Omdat DSW een onttrekking pleegt van € 415.000 uit de herstructureringsreserve in
                  2018, komt de gemeentelijke bijdrage (voor het subsidie- en bedrijfsresultaat) in 2018 uit
                  op circa € 3,1 miljoen.
Relatie met       Mede hierdoor hebben de drie gemeenten er voor gekozen de relatie met DSW anders en
gemeenten         ‘losser’ te gaan organiseren. Het uitgangspunt wordt meer vrijheid voor de drie gemeenten
                  om te bepalen welke diensten zij afnemen van DSW en welke niet. Continuïteit kan dan
                  alleen worden gewaarborgd als de aangesloten gemeenten en opdrachtgevers tevreden
                  zijn over de door DSW geboden ondersteuning en als deze ondersteuning op marktcon-
                  forme maar voldoende kostendekkende wijze kan worden aangeboden. Voor DSW is het
                  positief dat de GR-gemeenten de intentie hebben uitgesproken, ook als zij de relatie met
                  Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                          5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>             DSW losser willen inrichten, van de diensten van DSW gebruik te blijven maken
Meerwaarde   De continuïteit van DSW is verder gebaseerd op het leveren van voldoende meerwaarde
bieden       voor de aangesloten gemeenten en de te bedienen opdrachtgevers. Dit geldt in het alge-
             meen en met name voor diensten waarbij gemeenten in vrijheid beslissen van welke aan-
             bieder zij gebruik maken. DSW kan deze meerwaarde vergroten door nog meer dan nu te
             fungeren als springplank naar de arbeidsmarkt voor mensen met een arbeidsbeperking (of
             afstand tot de arbeidsmarkt), voor mensen die deze sprong kunnen maken, en als vangnet
             voor mensen met een arbeidsbeperking waarvoor deze sprong of afstand te groot is. DSW
             moet haar dienstverlening daarbij optimaal afstemmen op de veranderingen in de doel-
             groep van mensen met een arbeidsbeperking. Niet alleen verandert naar verwachting de
             samenstelling van deze doelgroep, maar toegespitst op de gemeentelijke verantwoordelijk-
             heid nemen de volumes ook toe. Tegenover de daling van het aantal Wsw-ers staat een
             instroom van mensen met een arbeidsbeperking die voor 2015 nog niet tot de doelgroep
             van de gemeenten behoorden. Een belangrijke vraag daarbij is hoe DSW aan de gemeen-
             telijke beleidsdoelstelling kan bijdragen om zoveel mogelijk mensen met afstand tot werk
             dichter bij werk te brengen.
             In het bedrijfsplan wordt daarom niet alleen overwogen of en in welke mate DSW de hui-
             dige activiteiten doelmatiger kan uitvoeren, met hogere opbrengsten en tegen lagere kos-
             ten, maar ook of DSW voor de aangesloten gemeenten en de bredere kring van opdracht-
             gevers voldoende toegevoegde waarde genereert, zodanig dat dit de basis kan zijn van ex-
             tra afname door gemeenten. De kans dat DSW in de gelegenheid wordt gesteld om extra
             diensten aan te bieden gericht op de bredere doelgroep van de Participatiewet is daarmee
             direct gerelateerd aan de kwaliteit die geboden wordt, de effectiviteit van de dienstverle-
             ning en de prijs-kwaliteitverhouding waartegen deze diensten (kunnen) worden aangebo-
             den.
         1.2 Toelichting op financiële motivatie voor bedrijfsplan
             Het bedrijfsplan heeft als ambitie het tot nihil reduceren van het nu negatieve bedrijfsre-
             sultaat. Zoals hiervoor toegelicht houdt dit in dat het bedrijfsplan zich niet richt op het sub-
             sidieresultaat c.q. het tekort op de rijkssubsidie ten opzichte van de Wsw-loonkosten.
             DSW heeft directe invloed op de bedrijfsvoering en kan door middel van maatregelen wer-
             ken aan hogere opbrengsten dan wel lagere kosten of een combinatie daarvan. Voor het
             bedrijfsplan is daarnaast van belang dat extra instroom ook kan bijdragen aan het bedrijfs-
             resultaat en wel langs twee lijnen: een bijdrage aan het directe resultaat op re-integratie
             en een bijdrage aan het resultaat op de bedrijfsvoering omdat de infrastructuur van DSW
             doelmatiger benut kan worden indien er meer cliënten mee worden bediend. Dit effect is
             met name van belang omdat zonder gerichte maatregelen het omgekeerde zal gebeuren:
             de huidige infrastructuur wordt dan steeds groter ten opzichte van de te bedienen aantal-
             len cliënten als gevolg van de trendmatige afname van het aantal Wsw-medewerkers.
             Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                              6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>             Per saldo is voor 2018 een negatief bedrijfsresultaat voorzien van € 1,1 miljoen, uitgaand
             van de herziene begroting voor 2018. In deze begroting is al uitgegaan van een taakstel-
             ling voor verbetering van het bedrijfsresultaat. Conform de begroting 2019 en de daarin
             opgenomen meerjarenbegroting, ontwikkelt het bedrijfsresultaat zich de komende jaren
             eerst positief waarna na 2020 weer een beperkte toename van het tekort wordt verwacht:
             Het financiële kerndoel van het bedrijfsplan is dat eind 2021 sprake is van een sluitende
             exploitatie over het geheel van activiteiten gericht op de Wsw-doelgroep en de overige
             doelgroepen van de Participatiewet.
        1.3 ‘Stip op de horizon’, de droom voor 2022
Roadmap 2022 Zoals hiervoor verwoord, wordt in het bedrijfsplan een scenario uitgewerkt waarin de focus
             ligt op een versterkte samenwerking van DSW met de gemeenten zodanig dat geborgd is
             dat de beschikbare infrastructuur doelmatig benut wordt ondanks de trendmatig krim-
             pende Wsw-formatie. De ‘stip op de horizon’ in het voorkeursscenario van DSW luidt als
             volgt:
             “DSW is in 2020 een netwerkorganisatie waar mensen in de regio met een afstand tot re-
             gulier werk terecht kunnen voor ondersteuning bij het vinden van passend werk bij regu-
             liere werkgevers en, indien dit vooralsnog niet tot de mogelijkheden behoort, voor een pas-
             sende werkplek bij DSW of één van de social firms die DSW in samenwerking met andere
             maatschappelijke partners heeft opgezet.”
             Het bedrijfsmodel van DSW wordt gekenmerkt door:
              Een decentrale en meer kleinschalige organisatie van activiteiten. Het huidige gebouw
                  is verlaten en de activiteiten zijn ondergebracht op twintig of meer locaties in de regio.
              Een groot deel van de activiteiten wordt op locatie georganiseerd bij reguliere werkge-
                  vers, onder leiding van een voorman DSW.
             Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                             7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre> DSW brengt voor deze activiteiten marktconforme en kostendekkende tarieven in reke-
    ning.
 Dit betekent dat voor een deel van de huidige werkzaamheden in overleg wordt getre-
    den over aanpassing van tarieven dan wel dat dienstverlening die niet (voldoende) kos-
    tendekkend is wordt afgebouwd.
 Mede door deze keuze realiseert DSW een sluitend bedrijfsresultaat.
Het bedrijfsplan hanteert 2022 als tijdshorizon. Dit betekent dat de voorgenomen transfor-
matie in een periode van drie en een half jaar (grotendeels) gerealiseerd moet worden.
Deze transformatie kent in grote lijnen de volgende fasering:
Zoals aangegeven heeft de zo geschetste roadmap betrekking op het voorkeursscenario
van DSW. Het is een scenario waarin in lijn met eerdere besluitvorming over DSW sprake
is van optimalisering van DSW door een combinatie van gerichte opbouw en afbouw van
activiteiten. Indien dit plan onvoldoende gedragen wordt door de aangesloten gemeenten,
kan het alternatieve scenario waarin krimp en afbouw centraal staan in beeld komen.
Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                        8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>             2 Huidig presteren DSW en kansen en risico’s voor de toekomst
               Het bedrijfsplan 2018-2022 is gebaseerd op een analyse van de huidige positie en de
               daarin te onderkennen sterkten en zwakten. Deze sterkten en zwakten resulteren in kan-
               sen voor DSW om de organisatie te versterken en de resultaten (maatschappelijk en finan-
               cieel), te verbeteren en in bedreigingen waar DSW een antwoord op moet formuleren.
Krimp formatie De belangrijkste bevindingen en conclusies worden hierna toegelicht, uitgesplitst naar de
doelgroepen    activiteiten gericht op de doelgroep van Wsw-ers en de activiteiten gericht op de overige
               doelgroepen van de Participatiewet. Alvorens nader op de beide hoofdactiviteiten in te
               gaan, wordt eerst de ontwikkeling van het bedrijf DSW als geheel tegen het licht gehou-
               den. DSW is in de branche een middelgroot bedrijf met een formatie van 500 fte met een
               Wsw-dienstverband en daarnaast 100 fte vanuit de bredere doelgroep van de Participatie-
               wet (inclusief nieuw beschut). Enkele ontwikkelingen zijn dan met name van belang:
                De nu voorziene krimp van de te bedienen Wsw-doelgroep overtreft de verwachte toe-
                   name van arbeidskrachten vanuit de overige doelgroepen van de Participatiewet.
                De nu verwachte instroom van arbeidskrachten uit de overige doelgroepen van de Par-
                   ticipatiewet is omgeven met veel onzekerheden.
                Met een relatief beperkt aantal arbeidskrachten biedt DSW toch een breed palet aan
                   werksoorten, bovendien op meerdere locaties.
               Per saldo ontwikkelt de formatie zich als volgt:
               De voorziene afbouw van de SW-formatie wordt deels gecompenseerd met een toename
               van het aantal arbeidskrachten dat werkzaam is op basis van de voorziening nieuw be-
               schut. Per saldo vermindert de totale formatie van 565 in 2018 naar bijna 538 in 2022.
               Na 2022 zet een versnelling in van de krimp van de formatie, als meer Wsw-medewerkers
               met pensioen gaan waarmee de druk op het bedrijfsresultaat ook na 2022 blijft bestaan.
Meerdere       DSW Rijswijk e.o. werkt vanuit diverse locaties. Naast de centrale vestiging in Zoetermeer
locaties       betreft dit de locatie Populierendreef in Leidschendam-Voorburg en de locatie Martinifa-
               briek in Rijswijk. De afdeling Groen, die gehuisvest was op de locatie Sionsgaerde, is ver-
               huisd naar de Gemeentewerf in Rijswijk.
               Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                         9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Van binnen     Van de totale SW-formatie van circa 490 fte op dit moment, is bijna 160 fte werkzaam bij
naar buiten    de beschutte bedrijfsonderdelen. Het gaat dan om SW-medewerkers die werkzaam zijn op
               de locatie Edelgasstraat, Populierendreef en de Martinifabriek. Circa een derde van de
               SW-formatie werkt op een beschutte werkplek, wat in lijn is met de branche van SW-
               bedrijven als geheel. Ook het aandeel detachering komt overeen met wat in de branche
               gebruikelijk is. Een uitdaging voor DSW is dat een deel van de beschutte werkzaamheden
               relatief lage opbrengsten per medewerker genereren, ook als wordt meegewogen dat het
               werkzaamheden betreft met een beschut karakter.
Beschut binnen De opbrengsten per medewerker vallen voor het geheel van alle beschutte werkzaamhe-
               den binnen de in de branche gebruikelijke marge, zij het dat de opbrengsten wel relatief
               laag zijn, maar met name de totale kosten (inclusief toegerekende indirecte kosten) per
               medewerker zijn hoog. DSW is bezig om over contracten met relatief lage tarieven opnieuw
               in gesprek te gaan met de betreffende opdrachtgevers:
               Bij de beschutte bedrijfsonderdelen werken in 2017 136,65 fte Wsw en 24,5 fte vanuit
               overige doelgroepen van de Participatiewet. Dit verbreedt de basis onder deze bedrijfson-
               derdelen en draagt ook bij aan het resultaat door het directe re-integratieresultaat dat
               Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                       10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>              wordt gerealiseerd met de inzet van deze mensen. Het directe re-integratieresultaat kan
              dan worden gezien als het saldo van enerzijds bijvoorbeeld loonkostensubsidie en traject-
              vergoedingen en anderzijds de loonkosten van mensen die worden ondersteund bij re-inte-
              gratie naar werk. Bij de beschutte bedrijfsonderdelen levert dit voor DSW een bijdrage aan
              het resultaat op van per saldo € 60.000. Omgerekend over de 161,15 fte (Wsw en niet-
              Wsw-ers vanuit de doelgroep van de Participatiewet) levert dit een verbetering van het ope-
              rationeel resultaat per fte op van circa € 375 per jaar.
              Nota bene: deze bijdrage aan het operationeel resultaat per fte vanwege de inzet van arbeidskrach-
              ten uit de overige doelgroepen van de Participatiewet is in bovenstaande figuur niet doorgevoerd. De
              reden hiervoor is dat de prestaties van DSW dan niet meer goed te vergelijken zijn met die van de
              collega-bedrijven in de branche, omdat voor die bedrijven geen gegevens beschikbaar zijn over het
              effect van inzet van niet-Wsw-ers.
Werken op     Bij de activiteiten behorend bij de werksoort Werken op Locatie is sprake van uiteenlopen-
Locatie (WOL) de niveaus van arbeidsproductiviteit, gemeten in de gerealiseerde opbrengsten (NTW) per
              fte. De opbrengst per medewerker op de opdrachten voor de WOL’s zijn relatief laag, ook
              in brancheperspectief (met als kanttekening dat nieuwe of heronderhandelde WOL-
              opdrachten tegen aanmerkelijk gunstiger tarieven worden uitgevoerd). De totale kosten,
              inclusief toegerekende indirecte kosten, zijn in brancheperspectief hoog, mede doordat
              voorheen niet standaard alle voorlieden in rekening werden gebracht, waardoor het uitein-
              delijke operationeel resultaat per medewerker (Wsw en overige doelgroep) ongunstig is:
              Van belang is om te constateren dat WOL per saldo betere resultaten geeft dan activiteiten
              Beschut Binnen. Op langere termijn (wanneer het pand in Zoetermeer kan worden verla-
              ten), is doorstroom naar WOL dus financieel aantrekkelijk. Dit past naadloos in de lokale
              netwerkstrategie.
              Ook bij WOL-Jobhouse werken niet alleen mensen met een Wsw-indicatie (in totaal 79,08
              fte) maar ook mensen vanuit de andere doelgroepen van de Participatiewet (54,3 fte).
              Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                                  11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>            Daardoor geldt ook voor WOL-Jobhouse dat het resultaat per fte nog verder verbetert (met
            circa € 1.835 per fte) als ook het resultaat op re-integratie (nihil) en de vergoeding voor
            trajectbegeleiding (circa € 243.000) wordt omgeslagen over de medewerkers. In boven-
            staande figuur is dit effect niet verwerkt om de prestatie van DSW vergelijkbaar te houden
            met die van de collega-bedrijven.
Groen       Voor de activiteiten van DSW op het gebied van groen geldt dat de opbrengsten per fte
            (Wsw en overige doelgroepen) met bijna € 19.000 per jaar in lijn liggen met de opbreng-
            sten die collega-bedrijven in de branche realiseren. De totale kosten per medewerker, in-
            clusief toegerekende indirecte kosten, zijn in brancheperspectief niet hoog. Samen resul-
            teert dit in een groenbedrijf dat een ook in brancheperspectief goed operationeel resultaat
            per medewerker genereert:
            Bij het groenbedrijf werken relatief weinig niet-Wsw-ers (65,05 fte Wsw en 2,4 fte overige
            doelgroepen). Dit betekent dat bij Groen nauwelijks vergoedingen voor trajectbegeleiding
            worden ontvangen en ook het re-integratieresultaat (ontvangen bijdragen van gemeenten
            voor werkplekken minus de loonkosten voor werknemers vanuit bredere Participatiewet-
            doelgroep) zeer beperkt is. Dit biedt anderzijds mogelijkheden om het groenbedrijf in de
            komende jaren meer te benutten ten behoeve van doelgroepen niet-Wsw-ers.
Individuele Op het gebied van individuele detachering slaagt DSW er in relatief hoge opbrengsten per
detachering fte Wsw en overige doelgroepen per jaar te realiseren. Bij DSW liggen de opbrengsten op
            circa € 14.700 per jaar per fte. Voor de meeste SW-bedrijven geldt dat de opbrengsten per
            fte per jaar liggen tussen € 8.000 en € 16.000. De laatste jaren hadden veel SW-bedrijven
            last van de economische crisis, die doorwerkt in lagere tarieven voor te detacheren mede-
            werkers en een lagere bezetting. DSW lijkt hier relatief weinig last van gehad te hebben:
            Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                         12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                 De totale kosten per fte, inclusief doorberekende indirecte kosten, zijn in brancheperspec-
                 tief weliswaar hoog, maar in combinatie met de ook relatief hoge opbrengsten per mede-
                 werker, doet DSW het toch relatief goed uitgedrukt in de bijdrage per fte aan het operatio-
                 neel resultaat. De medewerkers die op basis van individuele detachering werken, zijn voor-
                 namelijk Wsw-ers (126,54 fte) met daarnaast een beperkt aantal medewerkers vanuit de
                 overige doelgroepen van de Participatiewet (6,6 fte). Aan vergoedingen voor trajectbegelei-
                 ding ontvangt de unit circa € 32.000 en daarnaast is sprake van een tekort op de vergoe-
                 ding van gemeenten voor loonkosten van medewerkers uit de Participatiewetdoelgroep
                 met een arbeidscontract (circa 80.000). Als het hiervoor in de grafiek gepresenteerde ope-
                 rationeel resultaat per medewerker hiervoor wordt gecorrigeerd, komt het operationeel re-
                 sultaat circa € 360 per fte lager uit. In bovenstaande figuur is dit effect niet verwerkt om
                 de prestatie van DSW vergelijkbaar te houden met die van de collega-bedrijven.
Kritisch kijken  Het is voor DSW van groot belang om kritisch te kijken naar de voorwaarden waaronder
naar tarieven    werk wordt aangenomen en uitgevoerd. Niet alleen de hiervoor genoemde beschutte acti-
                 viteiten worden uitgevoerd tegen tarieven die relatief laag zijn, maar ook voor een deel van
                 de activiteiten van Werken op Locatie (WOL) geldt dat de opbrengsten in termen van NTW
                 in een ongunstige verhouding staan ten opzichte van de kosten.
Beter zicht op DSW is op dit moment bezig om het inzicht in de integrale kosten van aangeboden
integrale kosten producten en diensten te verbeteren. In principe is de administratie voldoende in staat om
                 integrale kosten te bepalen van geleverde producten en diensten, maar het systeem waar-
                 mee de indirecte kosten vanwege directie en staf, ondersteunende diensten en infrastruc-
                 tuur worden doorgerekend naar activiteiten (in de vorm van een opslag op de directe kos-
                 ten), moet worden verbeterd.
Waardering       Per saldo is de conclusie dat de activiteiten van DSW op het gebied van Groen en
prestaties       Individuele Detachering een goede bijdrage leveren aan het operationeel resultaat en dat
                 Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                          13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>             deze bijdrage ook in brancheperspectief gunstig is. Daar staat tegenover dat bij enkele on-
             derdelen van Beschut Binnen de opbrengsten per medewerker relatief laag zijn, door lage
             tarieven, terwijl de kosten in brancheperspectief relatief hoog zijn. Dit laatste geldt ook
             voor WOL-Jobhouse, waardoor de bijdrage per fte aan het operationeel resultaat voor deze
             unit negatief is. Belangrijke actiepunten voor DSW betreffen daarom waar mogelijk heron-
             derhandeling met opdrachtgevers bij vooral Beschut over tarieven en bij Beschut en bij
             WOL-Jobhouse doorvoeren van kostenbeperkende maatregelen. Bij WOL-Jobhouse kan het
             doorberekenen van de kosten van voorlieden resulteren in aanzienlijke verbeteringen.
         2.1 SWOT-analyse SW-bedrijf
             Voor het bedrijfsplan heeft DSW de sterke en minder sterke aspecten van de activiteiten
             voor de Wsw-doelgroep geïnventariseerd en de kansen en bedreigingen voor de toekomst:
Compleet     DSW biedt aan de doelgroep van mensen met een Wsw-indicatie een compleet aanbod
werkaanbod   aan werksoorten, in die zin dat er voor uiteenlopende categorieën SW-medewerkers pas-
             sende werkplekken zijn. Dit betekent dat het mogelijk is om binnen het bedrijf medewer-
             kers te stimuleren tot doorstromen naar andere werkplekken waar mensen hun kwalitei-
             ten nog beter kunnen benutten en die dan vaak financieel ook meer bijdragen aan het re-
             sultaat. Het gaat dan met name om de doorstroom van beschut werk naar Werken op Lo-
             catie (WOL) en naar Groen, of van WOL dan wel Groen naar Detachering.
             In grote lijnen biedt DSW de volgende werksoorten:
              Beschut werk.
              Groen.
              Werken op Locatie (WOL).
             Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                         14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>               Detachering.
              Zoals hiervoor toegelicht, is het met name bij de beschutte werkzaamheden maar ook bij
              een deel van de WOL-activiteiten gewenst om kritisch te kijken naar de tarieven waartegen
              werk wordt uitgevoerd. Mede als gevolg van te weinig kostendekkende tarieven, heeft
              DSW een aanzienlijk negatief bedrijfsresultaat op de activiteiten gericht op de doelgroep
              van mensen met een Wsw-indicatie, waar andere collega-bedrijven in de branche er in sla-
              gen om een neutraal of zelfs positief bedrijfsresultaat te realiseren. Dit is onder andere
              vertaald in het taakstellend opnemen in de begroting 2018 van 6 procent autonome om-
              zetstijging en 1 procent in de jaren daarna.
Betrokkenheid De voorliggende analyse van sterke en minder sterke kanten focust niet alleen op het
& loyaliteit  financiële resultaat, maar ook op hoe DSW haar activiteiten organiseert en dus op aspec-
              ten als kennis van zaken, markt- en klantgerichtheid, bedrijfsvoering en efficiency en de
              kwaliteit van het werkproces in brede zin. Het beeld is op hoofdlijnen als volgt:
              Als sterkte kan met name de uitgebreide kennis van het werken met mensen met uiteenlo-
              pende arbeidsbeperkingen en de grote betrokkenheid van de mensen uit deze doelgroep
              bij het bedrijf DSW worden genoemd. Medewerkers werken graag voor DSW. Het rapport-
              cijfer dat SW-medewerkers geven aan DSW is een 7.
              Een sterk punt van het SW-bedrijf van DSW is verder dat klanten doorgaans tevreden zijn.
              De klanttevredenheid ligt met scores tussen 7,3 (detacheringen) en 8,2 (groen) en 8,3
              (productie en diensten) op een nog hoger niveau dan de medewerkerstevredenheid. Deze
              tevredenheid kan er in ieder geval voor een deel op teruggevoerd worden dat DSW succes-
              vol is in het zoveel als mogelijk ontzorgen van opdrachtgevers (zowel administratief als
              operationeel door inzet van eigen voorlieden indien dit wenselijk is).
              Zwakke punten van DSW zijn voor een deel cultuuraspecten. DSW is nog in enige mate
              een traditioneel SW-bedrijf. Er moet nog een slag gemaakt worden bij het vergroten van de
              slagvaardigheid en het verkleinen van interne bureaucratie. Onder meer de doorgevoerde
              afschaffing van een management-tussenlaag moet hier aan bijdragen. Het laat onverlet
              dat anderzijds op bepaalde aspecten wel juist een strakkere aansturing gewenst is. Dit be-
              treft met name het proces van acquisitie en bepaling van te hanteren tarieven. De grote
              klantgerichtheid van DSW kan doorslaan in te weinig bewust zijn van de waarde van de
              eigen dienstverlening en de door DSW in te zetten medewerkers.
              Kansen voor de komende jaren liggen er vooral op het vlak van acquisitie en marktbewer-
              king (DSW is voornemens hier ook in te investeren) en het doorvoeren van tariefaanpas-
              singen waar dit wenselijk is en mogelijk. De grote aandacht van zowel gemeenten en an-
              dere publieke opdrachtgevers als private ondernemingen voor het concept van Maat-
              schappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) is hiervoor een stimulans. Met name voor de
              publieke markt biedt ook het concept van Social Return on Investment (SROI) perspectief,
              Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                        15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>    zeker als het betekent dat DSW in een vroeg stadium van aanbestedingen kan meeden-
    ken met partijen die offreren voor werkzaamheden waarbij aandacht voor inzet van men-
    sen met een afstand tot regulier werk als voorwaarde wordt gehanteerd. Ook de aantrek-
    kende economie biedt kansen, niet alleen op meer werk maar ook op werk tegen betere
    condities.
2.2 SWOT-analyse re-integratiebedrijf
    De activiteiten gericht op de bredere doelgroep van de Participatiewet betreffen voor een
    belangrijk deel opdrachten voor de gemeente Zoetermeer (dit betreft circa 80 procent van
    de omzet). Het beeld over 2017 is als volgt:
     Regelingen t.b.v. doelgroep Participatiewet Beginstand Instroom   Uitstroom  Eindstand  Actuele FTE
     31‐12‐2016 t/m 31‐12‐2017                                                               Gewogen
     WAW Rijswijk (176)                              32          0         32         0              ‐
     Nero                                             6          7         12         1             0,80
     Arbeidsontwikkeling LeVo                         8        39          36        11             5,05
     Centurion 4                                     93          0         93         0             6,50
     Centurion 5                                      0        167        130        37           24,76
     Praktijkervaringsplaatsen                       12         37         39        10             5,35
     Beschut ZTM                                      6         13          7        12             8,05
     Alternatief Nieuw Beschut LeVo                   3         13         12         4             1,16
     Beschut LeVo                                     0          3          0         3             1,70
     Beschut RSW                                      0          1          0         1             0,60
     Statushouders ZTM                               11         13         24         0             0,73
     Pilot Mooi Werk                                  1          0          0         1             0,60
     Individueel project                              0          0          0         0              ‐
     Individueel (LKS)                                0         12          0        12             8,76
     Individueel (LKD‐UWV)                            1          0          0         1             0,50
     project Van Gils                                 0          7          5         2             1,97
     Statushouders LeVo                               0         17         12         5             6,00
     Mercator LeVo 2016                               0          0          0         0              ‐
     Columbus LeVo                                    0         0           0         0              ‐
     Zoetermeer Flexgroep                             0         3           1         2             0,06
     Werkstraf                                       15        108        106        17             0,44
     medewerker algemeen                              1          0          1         0              ‐
                                                        189        440        510        119      73,04
    Het qua volume grootste project in 2017 is het project Centurion 5. DSW plaatst als uit-
    vloeisel van dit project mensen met behoud van een uitkering bij diverse werkleerbedrij-
    ven. Er is onzekerheid over het continueren van dit project. De gemeente Zoetermeer be-
    raadt zich op eventuele alternatieven.
    Andere re-integratieactiviteiten waarop DSW zich richt zijn onder meer:
     Arbeidsontwikkelingstrajecten (voor met name de gemeente Leidschendam-Voorburg).
     Werkplekken nieuw beschut voor de drie GR-gemeenten met bovendien voor Leid-
         schendam-Voorburg een alternatief voor de doelgroep van nieuw beschut.
     Praktijkervaringsplaatsen.
     Statushouders.
     Werken met inzet van loonkostensubsidie dan wel loondispensatie.
     Werkstraffen vanuit de reclassering.
    Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                                  16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                De reguliere re-integratieactiviteiten en de werkplekken nieuw beschut genereren samen
                een positieve bijdrage aan het bedrijfsresultaat (voor 2018 geraamd op bijna € 340.000,
                uitgaand van de herziene begroting voor 2018). Het resultaat is in vergelijking met 2016
                en de jaren daarvoor wel minder positief, waarbij meespeelt dat het opdrachtenvolume
                vanuit de gemeente Zoetermeer is gekrompen, nadat daarvoor al sprake was van een te-
                ruggang van het opdrachtenvolume van de gemeenten Rijswijk en Leidschendam-Voor-
                burg. Per saldo komen de totale opbrengsten vanwege vergoedingen voor re-integratietra-
                jecten en werkplekken nieuw beschut in 2018 uit op € 1,9 miljoen, waar dit in 2016 nog €
                2,4 miljoen was. Door de toename van het aantal werkplekken nieuw beschut kunnen de
                opbrengsten de komende jaren weer toenemen tot naar verwachting ruim € 3,0 miljoen in
                2021.
Lagere instroom De mogelijke toename van het aantal werkplekken nieuw beschut en ook het niveau van
reëel risico    de reguliere re-integratietrajecten zijn beide onzeker. Er is een reëel risico dat door de aan-
                gesloten gemeenten minder opdrachten worden gegund voor deze doelgroepen. Voor DSW
                heeft dit als consequentie dat de krimp van de totale formatie, inclusief Wsw-medewer-
                kers, versneld wordt, daar waar vanuit bedrijfsvoeringperspectief juist een toename van
                het aantal re-integratietrajecten wenselijk zou zijn. DSW gaat met de gemeenten optrek-
                ken om arrangementen te ontwikkelen waar de gemeenten behoefte aan hebben voor de
                betreffende doelgroepen.
                Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                             17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>               3 Van droom naar realisatie, uitwerking van de strategie
                 De analyse van sterke en minder sterke kanten van DSW en de relevante kansen en be-
                 dreigingen vormt de basis voor een samenhangend pakket aan maatregelen om het maat-
                 schappelijk en financieel presteren van DSW te optimaliseren. De maatregelen zijn zowel
                 gericht op optimaliseren van het verdienvermogen als op kostenbeheersing.
Verbeterlijnen   DSW baseert het voorliggende bedrijfsplan op de voor de branche van participatie-
‘Capel’          bedrijven vaak gehanteerde zes ‘verbetersporen’ van Robert Capel:
                  Drie zijn gericht op het verdienvermogen: (1) stimulering van de beweging ‘van binnen
                      naar buiten’, (2) optimalisering van werksoorten en (3) acquireren van werk.
                  De overige drie richten zich op kostenbeheersing met focus respectievelijk (4) kosten
                      van begeleiding en staf, (5) kosten van infrastructuur en (6) Wsw-personeels kosten.
                 Daarnaast neemt in het bedrijfsplan de keuze om het huidige aanbod van werksoorten
                 voor de Wsw en andere doelgroepen vraaggericht te waarborgen dan wel de infrastructuur
                 van DSW in lijn met de krimp van de Wsw-formatie af te bouwen, een belangrijke plaats in.
                 Navolgend wordt een basispakket maatregelen toegelicht, uitgewerkt naar de sporen van
                 Capel, waarna een basis- en een terugvalscenario worden geschetst waarmee de dan nog
                 resterende financiële opgave voldoende opgepakt kan worden met accent op respectieve-
                 lijk extra sanering dan wel inzet op extra instroom of anderszins groter opdrachtenvolume:
                 Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                        18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>               De netwerkstrategie van DSW focust op vijf aspecten van het bedrijf. Het betreft aspecten
               waarvan DSW het meeste rendement verwacht door juist op deze aspecten de aandacht
               te richten:
                Binnenhalen van nieuwe contracten, bij voorkeur op locatie of gedetacheerd bij regu-
                   liere werkgevers (onderdeel van spoor 1 van ‘Capel’).
                Verbeteren van de voorwaarden op basis waarvan DSW opdrachten uitvoert (onderdeel
                   van spoor 2 van Capel).
                Inzetten op een zo ‘lean’ mogelijke organisatie van de werkprocessen, met als rand-
                   voorwaarde dat de zowel de primaire werkprocessen als de ondersteunende processen
                   op het gebied van P&O, ICT, Financiën en administratie op een kwalitatief voldoende
                   hoog niveau worden uitgevoerd (sporen 4 en 5 van Capel).
                Vergroten van het marktaandeel van DSW onder jongeren en dan met name jongeren
                   die uitstromen uit scholen voor VSO en het praktijkonderwijs (spoor 3 van Capel).
                Verhogen van de bezettingsgraad door volume te laten toenemen dan wel door capaci-
                   teit af te bouwen.
               De overkoepelende doelstelling van het bedrijfsplan is, om met de hiervoor samengevatte
               aandachtspunten, ook in de komende jaren in staat te zijn om een voldoende breed en
               voor de diverse te bedienen doelgroepen interessant aanbod aan werksoorten te kunnen
               blijven bieden.
           3.1 Maatregelen basispakket: optimalisering van verdienvermogen
               Langs drie wegen kan DSW werken aan de verdere optimalisering van het verdienver-
               mogen:
                Spoor 1: stimuleren van de beweging ‘van binnen naar buiten’.
                Spoor 2: optimalisering van werksoorten.
                Spoor 3: acquireren van werk.
Spoor 1, van   Spoor 1, gericht op het bevorderen van de beweging ‘van binnen naar buiten’, wordt
binnen naar    uitgewerkt met behulp van de volgende maatregelen, waarvan een deel op dit moment
buiten         voldoende concreet is uitgewerkt om in hoofdstuk 4 te worden voorzien van een indicatie
               wat betreft de van de maatregel verwachte bijdrage aan het operationeel resultaat:
                DSW-organisatie gereed maken voor ‘werken op locatie’ op grotere schaal.
                Stimuleren van doorgroei van SW-medewerkers van beschutte werkplekken binnen
                   naar WOL of groepsdetachering.
                Nu intern werkzame (en in die zin niet productieve) SW-ers extern plaatsen.
                Stimuleren van individuele detachering en Begeleid Werken.
               Een eerste maatregel die DSW neemt ter bevordering van de beweging ‘van binnen naar
               buiten’, is het in gereedheid brengen van de organisatie voor meer werken op locatie. Me-
               dewerkers in beschut werk worden voorbereid op het werken op locatie. Voor een deel van
               de medewerkers is het belangrijk dat dit in kleine stapjes gebeurt, bijvoorbeeld door eens
               een dagje mee te werken op locatie. Tegelijkertijd stelt DSW haar eigen werklocaties ook,
               Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                        19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>               nog meer dan nu reeds het geval is, open voor private partners, onderwijs en maatschap-
               pelijke organisaties voor gezamenlijke activiteiten.
               Een tweede ambitie van DSW is dat het aandeel medewerkers dat werkzaam is op basis
               van detachering of Begeleid Werken of op basis van WOL/groepsdetachering toeneemt.
               De groei van detachering, Begeleid Werken en WOL komt tot stand door het stimuleren
               van doorgroei van medewerkers vanuit activiteiten beschut binnen. Een voorwaarde voor
               het realiseren van meer werkplekken detachering of Begeleid Werken is dat per gemeente
               met het WerkgeversServicePunt (WSP) de geldende werk- en resultaatsafspraken ook in
               de praktijk worden gebracht.
               Het aandeel beschut binnen bedraagt in 2017 nog 23 procent en, conform uitwerking in
               de begroting voor 2019, wordt voor 2019 uitgegaan van nog maar 19 procent:
               Beide doelen zijn reeds verwerkt in de begroting 2019. Deze maatregelen maken daarom
               geen deel uit van het pakket maatregelen dat de kern vormt van het voorliggende bedrijfs-
               plan. DSW rekent wel met extra opbrengsten vanwege uitvoering van het bedrijfsplan door
                Nu intern werkzame (in die zin niet productieve) SW-ers extern plaatsen (circa €
                   60.000,-).
                Stimuleren van (met name individuele) detachering, mede door het maken van betere
                   afspraken over zowel vraag als mensgerichte acquisitie door de WerkgeversService-
                   punten (WSP’en) en door meer eigen acquisitie. Het gaat hier om extra doorstroom ten
                   opzichte van de begroting 2019 (circa € 58.000,-).
Spoor 2,       Een belangrijke lijn in het bedrijfsplan betreft verdere optimalisering van werksoorten.
optimalisering DSW kijkt over de gehele breedte van werksoorten kritisch naar de wijze waarop deze
werksoorten    werksoorten worden georganiseerd. En waar mogelijk zet DSW in op het bevorderen van
               de groei van werksoorten die relatief goed renderen, met als ondergrens dat sprake blijft
               van een voldoende breed en continu aanbod van werksoorten. Het doel is dus niet primair
               om, bijvoorbeeld, beschut werken binnen te minimaliseren, maar wel om binnen deze
               werksoort te kiezen voor activiteiten met zo gunstig mogelijk operationeel resultaat.
               In het kader van het bedrijfsplan werkt DSW langs twee lijnen aan de verdere optimalise-
               ring van de aangeboden werksoorten:
                Contracten beschut werk heronderhandelen
                Meer voormannen in rekening brengen
               Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                       20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>               Vooral het in rekening brengen van (meer) voorlieden draagt belangrijk bij aan het resul-
               taat van DSW. Voor 2022 rekent DSW met een bijdrage aan het resultaat van minimaal €
               125.000 en maximaal € 175.000. Ook het heronderhandelen van contracten biedt poten-
               tie. Voorlopig is de inschatting dat heronderhandeling van met name minder gunstige con-
               tracten bij beschut werk op termijn c.q. in 2022 zeker € 75.000 op jaarbasis kan opleve-
               ren, wellicht zelfs € 125.000. Met enkele opdrachtgevers heeft DSW al gesprekken geo-
               pend over aanpassing van de voorwaarden waartegen werk wordt uitgevoerd.
Spoor 3,       Het derde spoor waarlangs DSW werkt aan de optimalisering van het verdienvermogen, is
acquisitie van het bevorderen van de acquisitie van werk. De nadruk bij DSW ligt conform de begroting
werk           2019 op de acquisitie van groepsdetacheringen (met of zonder betaalde voorman). Naast
               het zelfstandig acquireren, is een aangrijpingspunt voor actie in dit bedrijfsplan het in sa-
               menspraak met de gemeenten beter benutten van het instrument van Social Return on
               Investment (SROI). Concreet is het doel om bij aanbestedingen van gemeentelijke (en well-
               licht ook overige publieke) werkzaamheden te bevorderen dat door de gemeenten in hun
               inkooppraktijk concrete SROI-afspraken eerder in het proces (voorafgaand aan de gun-
               ning) worden vastgelegd. Waar de gemeente kansen ziet voor de doelgroepen die door
               DSW worden bediend, kan DSW dan al op dat moment door de gemeenten actief wordt
               gepromoot als de partij waarmee aanbiedende ondernemingen aan hun SROI-doelstelling
               kunnen voldoen. In de gevallen dat DSW in gegunde opdrachten dan vervolgens ook de
               mensen mag aanleveren kan DSW als onderaannemer van de inschrijver gaan acteren.
               De opbrengst van met gemeenten te maken afspraken over de inzet van het SROI-
               instrument, wordt op termijn (in casu voor het jaar 2022) ingeschat op tussen € 60.000
               en € 80.000 op jaarbasis.
Opbrengst      Per saldo raamt DSW dat de maatregelen gericht op optimalisering van het verdienver-
               mogen op de termijn van 2022 tussen € 334.000 en € 522.000 bijdragen aan het opera-
               tioneel resultaat (gemiddeld € 428.000):
               Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                           21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Verkennende Deze opbrengst is exclusief de mogelijke opbrengst van enkele vooralsnog minder
businesscases uitgewerkte en dus ‘harde’ maatregelen gericht op het bevorderen van het verdienver-
              mogen. DSW is voornemens op korte termijn twee businesscases uit te werken gericht op
              de ontwikkeling van twee nieuwe activiteiten:
               Schoonmaakwerkzaamheden in opdracht van derden.
               Arbeidsmatige dagbesteding (gericht op doelgroep van Participatiewet en Wmo).
                Verkenning                 Toelichting op businesscase
                Schoonmaak                 In het aanbod aan werksoorten bij DSW ontbreekt schoonmaak ten
                                           behoeve van externe opdrachtgevers. Bij diverse andere bedrijven
                                           in de branche neemt schoonmaak een belangrijke plek in als een
                                           werksoort die voor veel mensen ‘passend’ is en die bovendien po-
                                           sitief bijdraagt aan het bedrijfsresultaat. DSW gaat de marktpoten-
                                           tie van schoonmaak als nieuwe werksoort verkennen en stelt een
                                           verkennende businesscase op waarin ook de best passende opzet
                                           (alleen doen, samen doen met collega-bedrijf in de branche of met
                                           een private onderneming) wordt verkend.
                Arbeidsmatige dagbeste-    Een tweede potentiële nieuwe activiteit betreft arbeidsmatige dag-
                ding                       besteding. Deze activiteit sluit aan bij een deel van de mensen die
                                           momenteel beschut binnen werken, maar waarvan de arbeidsbe-
                                           perkingen toenemen. Met arbeidsmatige dagbesteding kan ook
                                           een nieuwe doelgroep worden bediend van mensen die momenteel
                                           actief zijn op basis van recreatieve dagbesteding maar die de
                                           sprong naar een meer arbeidsmatige setting kunnen maken. Ook
                                           voor de businesscase arbeidsmatige dagbesteding geldt, dat deze
                                           zowel gericht is op het toetsen van voldoende potentiële cliënten
                                           als op de vorm waarin de activiteit het beste kan worden opgezet.
                                           Een belangrijke voorwaarde voor uitvoering is dat de gemeente(n)
                                           het initiatief steunen en kandidaten ‘voorsorteren’.
          3.2 Maatregelen basispakket: verbetering van de bedrijfsvoering
              Langs drie wegen kan DSW werken aan de verbetering van de bedrijfsvoering:
               Spoor 4: kostenbeheersing ambtelijke begeleiding en centrale staf.
               Spoor 5: kostenbeheersing infrastructuur.
               Spoor 6: beheersing loonkosten Wsw.
              DSW combineert zijn inzet gericht op optimalisering van het verdienvermogen met aan-
              dacht voor kostenbeheersing. De focus ligt op kostenbeheersing van het kader en kosten-
              beheersing van infrastructuur (respectievelijk spoor 4 en 5 in de benadering van ‘Capel’).
              De volgende maatregelen zijn reeds dermate concreet, dat deze in het bedrijfsplan voor-
              zien zijn van een verwachte bijdrage aan het resultaat:
               Formatiereductie door aanpassing van de organisatie en (staf-)processen.
               Besparing op de ICT-kosten.
               Besparing op huisvesting conform netwerkstrategie (Zoetermeer).
               Sluiting van één van de panden aan de Populierendreef (Leidschendam-Voorburg).
              Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                              22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Spoor 4, minder Van de op een betere bedrijfsvoering gerichte maatregelen, draagt de keuze om de
ambtelijke staf formatie voor ambtelijke begeleiding en staf verder te reduceren belangrijk bij aan het re-
                sultaat, namelijk in 2022 naar verwachting circa € 175.000 tot € 225.000 (bovenop de in
                de begroting 2019 al verwerkte afbouw van € 370.000). Een vergelijking op hoofdlijnen
                van DSW met collega-bedrijven in de branche onderbouwt dat formatiereductie van de
                ambtelijke begeleiding en staf mogelijk is. Per arbeidsjaar Wsw bedragen de kosten van
                niet-gesubsidieerde professionals bij DSW in 2017 circa € 8.000 terwijl die voor collega-
                bedrijven in de branche uitkomen op € 6.000 in 2016.
Spoor 5, kosten DSW ziet daarnaast concrete mogelijkheden om de infrastructurele kosten verder te
Infrastructuur beperken. In het bedrijfsplan rekent DSW met besparingen vanwege aanbesteden van ICT
                (geraamde besparing in 2022 tussen € 60.000 en € 100.000 per jaar) en huisvesting als
                gevolg van de gekozen netwerkstrategie waarbij ruimten van DSW verhuurd kunnen wor-
                den en omgekeerd DSW gebruik kan maken van ruimten van maatschappelijke partners
                waarmee samengewerkt wordt. Daarnaast gaat DSW in het bedrijfsplan uit van sluiting
                van één pand aan de Populierendreef in Leidschendam-Voorburg.
Spoor 6, loon-  De loonkosten van Wsw-medewerkers bieden weinig mogelijkheden voor verhoging van de
kosten Wsw      doelmatigheid omdat de lonen bepaald worden op basis van de landelijke cao. DSW ziet
                wel kansen het vervoer van Wsw-medewerkers doelmatiger uit te voeren, waardoor het
                subsidieresultaat gunstig beïnvloed wordt. Concreet kan inzet van regiotaxi’s in plaats van
                eigen doelgroepenvervoer op termijn € 60.000 tot € 100.000 per jaar besparen.
Opbrengst       DSW raamt dat de maatregelen gericht op verbetering van de bedrijfsvoering op de termijn
                van 2022 tussen € 340.000 en € 500.000 (gemiddeld € 420.000) bijdragen aan het ope-
                rationeel resultaat (exclusief het doelgroepenvervoer, want dat komt ten gunste van het
                subsidieresultaat).
                De grootste bijdrage zal naar verwachting afkomstig zijn van formatiereductie van kader-
                personeel.
                Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                         23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>3.3 Extra maatregelen voor ‘break even’: meer rendement door betere benutting
    De hiervoor toegelichte maatregelen gericht op verhoging van het verdienvermogen en op
    een efficiëntere bedrijfsvoering zijn nog niet voldoende om de ambitie van een ‘break
    even’-bedrijfsresultaat vanaf 2021 te realiseren. Aanvullende maatregelen zijn daarvoor
    noodzakelijk.
    Als middelgroot sociaal werkvoorzieningsbedrijf onderkent DSW de beperkingen (en de
    voordelen) van de relatief kleine schaal van werken. Door de sluiting van de toegang tot de
    Wsw neemt de Wsw-formatie trendmatig af, van circa 480 momenteel naar ruim 400 in
    2022. De jaarlijkse afname in de jaren daarna zal naar verwachting nog groter zijn omdat
    het aantal medewerkers dat met pensioen gaat relatief toeneemt. Echter, om interessant
    te zijn en te blijven voor de doelgroep van mensen met een arbeidshandicap, stagiaires of
    re-integranten en werkgevers, is het gewenst over een voldoende breed aanbod aan werk-
    soorten te beschikken.
    Het is vanuit deze ontwikkeling voor de continuïteit van de variëteit in het aanbod van
    werksoorten en het financiële rendement van belang dat infrastructuur intensief benut
    wordt. Dit kan door deze infrastructuur naast het gebruik door mensen met een arbeidsbe-
    perking juist ook lokaal vraaggericht te benutten voor de overige doelgroepen in het brede
    sociaal domein (waaronder de volledige breedte van de Participatiewet). De extra instroom
    en opdrachtverlening vormen een compensatie voor DSW voor de trendmatige krimp van
    de Wsw-formatie waarbij primair uiteraard van belang is dat het ten goede komt aan inwo-
    ners waar de gemeente een verantwoordelijkheid voor heeft.
    Daarbij is ook van belang dat deze extra activiteiten maatschappelijke inverdieneffecten
    genereren, die na de decentralisaties in het sociaal domein voor een groot deel neerslaan
    bij gemeenten. Concreet kan het ‘uit een uitkering halen’ en naar werk begeleiden van
    mensen resulteren in een lager beroep op gemeentelijke voorzieningen op het terrein van
    zorg en welzijn. Maatschappelijke inverdieneffecten zijn in de regel het grootst bij mensen
    die al langer buiten het werkproces staan en waar mede daardoor sprake is van een cu-
    mulatie van problemen. Inverdieneffecten kunnen ook groot zijn bij jongeren, als door in-
    zet van leerwerktrajecten en/of begeleiding naar entree-opleidingen schooluitval kan wor-
    den voorkomen.
    Dit betreft mensen met een afstand tot regulier werk, die met inzet van loonkostensubsi-
    die of anderszins naar werk kunnen worden begeleid binnen en buiten DSW, mensen die
    behoren tot de doelgroep van de voorziening nieuw beschut en daarnaast bijvoorbeeld ook
    jongeren die uitstromen uit VSO/praktijkonderwijs en mensen die in aanmerking komen
    voor arbeidsmatige dagbesteding. In het voorkeursscenario wordt uitgegaan van een addi-
    tioneel opdrachtvolume naast de Wsw die toeneemt tot 40 fte in 2021 voor de brede P-
    wet ten opzichte van de reeds voorziene instroom. Het aantal fte nieuw beschut neemt
    daarnaast ook toe, van 20 fte in 2018 tot 37 fte in 2021 en 46 fte in 2022:
    Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                         24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Extra instroom In dit scenario is de inzet gericht op het bevorderen van extra opbrengsten voor DSW
en/of werk     waarbij deze extra opbrengsten gerealiseerd kunnen worden door middel van extra in-
               stroom en ook door verhoging van het gemeentelijke opdrachtenvolume. In dit scenario
               wordt concreet uitgegaan van de volgende bijdragen aan het bedrijfsresultaat:
                Door extra instroom of een hoger gemeentelijk opdrachtvolume uiteindelijk extra op-
                   brengsten ten bedrage van circa € 460.000 in 2022.
                Continuering en mogelijke uitbreiding van inkoop door regiogemeenten die niet aange-
                   sloten zijn bij GR DSW.
               De geraamde bijdrage aan het bedrijfsresultaat bouwt als volgt op in de tijd:
               De in dit scenario voorziene extra instroom en opdrachtverlening vormt een compensatie
               voor de trendmatige krimp van de Wsw-formatie. Het draagvlak voor continuering van het
               huidige aanbod aan werksoorten wordt zo bevorderd. Dit is van strategisch belang. Om in-
               teressant te zijn en te blijven voor de doelgroep van mensen met een arbeidshandicap,
               stagiaires of re-integranten, is het gewenst over een voldoende breed aanbod aan werk-
               soorten te beschikken.
               Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                      25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>          3.4 Terugvaloptie: uitbloeien, saneren en op termijn opheffen
Focus op krimp Wat betreft het terugvalscenario gericht op krimp en sanering, raamt DSW dat de extra
en sanering    bijdrage aan het bedrijfsresultaat in 2022 uit kan komen op circa € 500.000. Hiervoor zijn
               ingrijpende maatregelen nodig. Het scenario bevat de volgende maatregelen:
                Sluiting van de locatie Martinifabriek en van het tweede pand aan de Populierendreef,
                   inclusief de daaraan verbonden formatie (2 fte).
                Halveren van vormings- en opleidingsbudgetten en budgetten voor marketing en com-
                   municatie.
                Een reductie van de formatie met 4 fte.
               Deze aanvullende maatregelen staan deels haaks op de realisatie van de lokale netwerk-
               strategie. Het weer centraliseren van beschut werk c.q. de sluiting van de locaties aan de
               Martinifabriek en Populierendreef is een strategische ingrijpende maatregel. Bij het sluiten
               van deze locaties, betreffen de besparingen niet alleen lagere huisvestingskosten (circa
               € 45.000). De sluiting maakt dat ook 2 fte kunnen worden bespaard (circa € 155.000).
               Ook het goeddeels schrappen van budget voor vorming en opleiding, budget voor marke-
               ting en communicatie en de extra reductie van formatie zijn maatregelen die ten koste
               gaan van de in principe wenselijke (extra) impulsen.
               Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                          26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>              4 Financiële uitwerking businesscase bedrijfsplan
           4.1 Zonder aanvullende maatregelen sterk negatief bedrijfsresultaat
Extra ingrepen In de herziene begroting van 2018 is een pakket maatregelen verwerkt van meer dan
onvermijdelijk € 0,4 miljoen. Deze maatregelen kunnen echter niet voorkomen dat het bedrijfsresultaat
                zonder aanvullende maatregelen de komende jaren jaarlijks uitkomt op circa € 1,0 miljoen
                negatief:
                In dit meerjarenperspectief is zoals aangegeven een taakstelling van € 0,4 miljoen ver-
                werkt, die al opgenomen was in de herziene begroting 2018. DSW is er in geslaagd deze
                taakstelling meer dan in te vullen. De realisatie ligt in 2019 op circa € 560.000 en in
                2022 op circa € 520.000. De belangrijkste bijdrage aan het (meer dan) realiseren van
                deze taakstelling, wordt geleverd door het structureel niet invullen van formatie dan wel
                niet vervangen van externe inhuur (€ 370.000 besparing). Ook de verhoogde huurinkom-
                sten, herijking van investeringen en de sluiting van de keuken dragen wezenlijk bij:
                                                                       Aantal  Begroting Begroting  Begroting  Begroting  Begroting
                                                                          fte      2018       2019       2020       2021       2022
                 Taakstelling herziene begroting 2018                            200.000    400.000   400.000     400.000    400.000
                 Structureel niet invullen formatie/ inhuur              ‐4,2              ‐370.834  ‐370.834    ‐370.834   ‐370.834
                 Verhoogde huurinkomsten                                                    ‐99.228    ‐99.228    ‐99.228    ‐99.228
                 Sluiting keuken                                                            ‐31.365    ‐31.365    ‐31.365    ‐31.365
                 Herijking investeringen en afschrijvingen (incl. wagenpark)                ‐50.602    ‐36.763    ‐11.018     ‐9.183
                 Overige kleine besparingen (m.n. belastingen & verzekeringen)              ‐12.541    ‐12.541    ‐12.541    ‐12.541
                                                     Sub‐totaal                           ‐164.569   ‐150.730   ‐124.985   ‐123.151
                 Restant taakstelling herziene begroting 2018                                     0          0          0          0
                In aanvulling op de al in de begroting verwerkte taakstelling, zijn extra maatregelen nodig
                om de ambitie te realiseren dat in 2021 sprake is van een bedrijfsresultaat dat niet meer
                negatief is.
                Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                                                  27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Financiële     Concreet is de financiële opgave, om in 2021 uit te komen op ‘break even’ wat betreft het
opgave groter  bedrijfsresultaat, nu niet meer € 750.000 zoals in de herziene begroting voor 2018, maar
               € 1,0 miljoen (uitgaand van begroting 2019).
               DSW gaat er bovendien voorzichtigheidshalve vanuit dat het in het bedrijfsplan op te ne-
               men pakket maatregelen in enige mate ‘oversized’ moet zijn. De praktijk leert dat voorge-
               nomen maatregelen soms niet of niet geheel gerealiseerd kunnen worden. Dit betekent
               concreet dat DSW in het voorliggende bedrijfsplan uitgaat van een pakket maatregelen
               van circa € 1,2 miljoen, om voldoende marge te hebben voor mogelijke tegenvallers in de
               implementatie op te vangen, noodzakelijke versterkingen in de bedrijfsvoering (circa €
               140.000,-) te plegen en een jaarlijkse spiraal van bezuinigingsrondes te voorkomen.
           4.2 Toelichting op kern van pakket maatregelen
Basispakket    De in hoofdstuk 3 toegelichte (mogelijke) maatregelen gericht op verhoging van het ver-
               dienvermogen en verbetering van de bedrijfsvoering bevatten een kern van maatregelen
               die DSW naar verwachting in alle toekomstscenario’s kan en zal doorvoeren. De verwachte
               opbrengst van dit kernpakket telt op tot circa € 750.000 in 2022:
                Opbrengstverhogende                 Raming     Maatregelen gericht op effici-        Raming
                maatregelen                        2022 (€)    ënte bedrijfsvoering                 2022 (€)
                Contracten heronderhandelen:        100.000    Kader afslanken 3,5 fte (extra        200.000
                                                               naast 6,5 fte realisatie in 2019)
                Integrale kosten in rekening bren-  150.000    Bedrijfsvoering efficiënter: ICT op-   80.000
                gen (o.a. voorlieden)                          nieuw aanbesteden.
                Meer SW-ers productief inzetten       60.000   Lagere huisvestingslasten door         40.000
                                                               sluiting 1 van de 2 panden aan
                                                               de Populierendreef (1-1-20)
                Afspraken over SROI (DSW eerder       60.000   Idem door nieuw huurcontract          100.000
                in beeld)                                      voor hoofdvestiging (per 1 juli
                                                               2021)
                Mensgericht acquireren door de        58.000
                gemeentelijke WSP’s
                Nieuwe businesscases arbeids-             pm
                matige dagbesteding en schoon-
                maak
                Wel investeren in capaciteit ac-     -90.000
                quisitie
                Totaal                              338.000    Totaal                                420.000
               Gelet op de voorliggende financiële opgave van € 1,2 miljoen, betekent dit dat DSW nog
               aanvullende maatregelen moet vinden ten bedrage van circa € 450.000.
               DSW ziet, zoals hiervoor in hoofdstuk 3 toegelicht, voor het invullen van deze resterende
               opgave goede mogelijkheden in het basisscenario gericht op “versterkt samenwerken”.
               Om een en ander in perspectief te kunnen plaatsen is ook een terugvaloptie gericht op fa-
               ciliteren van krimp uitgewerkt.
               Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                           28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>         4.3 Basisscenario “versterkt samenwerken”: balans in aanpak en perspectief
             Het basisscenario bouwt ook verder op het hiervoor geschetste basispakket, dat naar ver-
             wachting € 750.000 bijdraagt aan de verbetering van het bedrijfsresultaat omdat het aan-
             vullende dekking voor de staf en infrastructuur biedt. De extra maatregelen worden niet
             gezocht op het vlak van verdergaande kostenreductie. Het scenario “versterkt samenwer-
             ken” gaat uit van extra inzet van DSW ten behoeve van uiteenlopende segmenten binnen
             de brede doelgroep van de Participatiewet:
               Maatregelen gericht op verruiming verdienvermogen door extra instroom of              Raming
               opdrachtverlening                                                                    2022 (€)
               Hogere opbrengsten door extra opdrachtverlening door gemeenten en/of vraagge-         489.000
               richt bedienen van brede doelgroep Participatiewet t.b.v. aangesloten gemeenten,
               bijvoorbeeld door de lokale realisatie van:
                  Het inkopen van extra dienstverlening in het groenbeheer.
                  BBL en Entree-opleidingen (ook MBO 2) in Fietsherstel, Groen, Logistiek, schoon-
                   maak, horeca, zorg e.d.
                  Stageplekken voor uitstromende leerlingen van VSO/praktijkonderwijs.
                  Werkoriëntatie in dienstverband 2x 1 jaar.
                  School at Work (jongeren MBO die van de ‘schoolradar’ zijn).
                  Coachen, faciliteren en op weg helpen van ondernemers uit de bijstand.
                  Part time werk in de bijstand ondersteunen.
                  Arbeidsmatige dagbesteding voor mensen op snijvlak van Participatiewet en
                   Wmo.
                  Inzet op stimuleren van het ontstaan en de bloei van private social firms.
               Totaal                                                                                489.000
             Om deze extra instroom te kunnen realiseren, moet DSW rekening houden met een ver-
             sterking van de organisatie met een brede re-integratiedeskundige, die in samenspraak
             met de aangesloten gemeenten en overige maatschappelijke partners zo nodig nieuwe,
             innovatieve aanpakken ontwerpt voor de verschillende te bedienen doelgroepen.
Samenspel    Bij een keuze voor balans in kostenbeheersing en opbrengstverhoging, ook door extra
gemeenten en instroom, blijft het draagvlak voor het huidige aanbod aan werksoorten voldoende groot.
DSW          Deze infrastructuur kan dan worden benut voor de doelgroep van Wsw-ers en eveneens
             voor nieuwe doelgroepen binnen de brede doelgroep van de Participatiewet. Het is uitein-
             delijk aan de gemeenten om hiertoe te besluiten of niet. Indien DSW de gevraagde werk-
             plekken, trajecten, dienstverlening en ondersteuning kan bieden tegen concurrerende,
             marktconforme tarieven, is er in beginsel sprake van een ‘win-win’-situatie als gemeenten
             bijdragen aan extra instroom of opdrachten voor DSW. Met dit meerwerk wordt de bedrijfs-
             voering van DSW versterkt, als gevolg van de positieve impact op de opbrengsten enerzijds
             Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                             29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>               en anderzijds de mogelijkheid de noodzakelijke bedrijfskosten te spreiden over een bre-
               dere basis.
               De extra inkomsten en uitbreiding van de dekking voor de indirecte kosten dragen wezen-
               lijk bij aan het kunnen realiseren van het financiële hoofddoel van het bedrijfsplan, name-
               lijk het in 2021 realiseren van een bedrijfsresultaat dat ‘sluit’. De gemeentelijke exploita-
               tiebijdragen kunnen dan beperkt blijven.
           4.4 Terugvaloptie gericht op krimp: duur en met risico van neerwaartse spiraal
               De voorliggende financiële opgave kan ook worden gerealiseerd in een scenario waarin
               wordt gefocust op het faciliteren van de krimp door afstoting van panden en extra forma-
               tiereductie. Met het navolgende pakket maatregelen bereikt DSW een besparing van circa
               € 500.000, zodat inclusief het hiervoor toegelichte ‘basispakket’ en de daarmee te reali-
               seren verbetering van het bedrijfsresultaat van circa € 750.000 wordt voldaan aan de
               wens om voor in totaal € 1,2 miljoen aan maatregelen beschikbaar te hebben.
               De extra besparing wordt vooral gerealiseerd door het schrappen van 4 fte in de formatie
               en het sluiten van zowel het tweede pand op de locatie Populierendreef als de locatie Mar-
               tinifabriek.
                 Maatregelen gericht op efficiënte bedrijfsvoering                                  Raming
                                                                                                   2022 (€)
                 In 2020 t/m 2022 4,0 fte extra saneren                                             260.000
                 Halveren van vorming en opleidingsbudget staf                                       25.000
                 Sluiting 2e pand Populierendreef en Martinifabriek                                 200.000
                 Halveren van marketing of communicatie budget                                       15.000
                 Totaal                                                                             500.000
Sanering is    De formatiereductie levert per fte een besparing op van € 65.000 structureel gemiddeld.
duur…          De aanpassing van de niet-Wsw-formatie voor begeleiding en staf is echter kostbaar. Op
               basis van het IROKO-rapport “Onderzoek consequenties andere vorm van samenwerking”
               van eind 2017, kan worden uitgegaan van circa € 150.000 kosten gemiddeld vanwege
               het beëindigen van een medewerker met een ambtelijke aanstelling of een dienstverband
               bij Krijnen B.V. Dit betekent concreet dat DSW rekening moet houden met een investering
               van circa € 600.000 in de vorm van afvloeiingsregelingen voor de betreffende medewer-
               kers. De afvloeiingskosten kunnen worden beperkt indien DSW erin slaagt de betrokken
               mensen elders te plaatsen. DSW zal zich hiervoor uiteraard inspannen, waarbij ook ge-
               meenten mogelijk een rol kunnen spelen door mensen over te nemen en zo afvloeiings-
               kosten te beperken.
… neerwaartse Een eenzijdige focus op kostenreductie heeft als risico dat de opgebouwde infrastructuur
spiraal        van DSW zodanig wordt aangetast, dat dit ten koste gaat van de breedte van het aanbod
               dat DSW kan doen aan gemeenten en cliënten vanuit de gemeentelijke doelgroepen van
               Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                           30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>    beleid. Het betekent een keuze voor het volgen van de krimp van de Wsw-formatie, waar-
    door zeker op termijn schaalnadelen kunnen optreden bij verschillende werksoorten.
    Daarnaast kan door formatiereductie ook de kwaliteit van werkprocessen onder druk ko-
    men te staan. Daar waar DSW in principe wil investeren in extra capaciteit voor acquisitie
    en accountmanagement en innovatie op het vlak van passend werk en re-integratie, bete-
    kent een focus op kostenreductie dat deze kwaliteitsimpulsen niet gerealiseerd zullen wor-
    den.
    Tot slot betekent een focus op kostenbesparingen dat aanwezige kansen op extra op-
    brengsten niet worden opgepakt. Van dit scenario mag ook niet worden verwacht dat het
    bijdraagt aan de groei van het aantal individuele detacheringen (daar ligt wel een uitda-
    ging, omdat het volume van medewerkers dat werkt op basis van individuele detachering
    sinds 2015 niet meer is toegenomen).
4.5 Kiezen voor DSW als sterke lokale netwerkpartner met brede focus
    DSW heeft een sterke voorkeur voor het basisscenario in lijn met de eerdere besluitvor-
    ming, gericht op ‘versterkt samenwerken’ met gemeenten en andere lokale en regionale
    partners. Het pakket van maatregelen is in balans, met zowel aandacht voor en inzet op:
     Kostenbesparing.
     Opbrengstverhoging.
     Volume (aansluiten infrastructuur DSW op vraag van Participatiewet)
    Hierdoor kan DSW continuïteit bieden aan de doelgroep van Wsw-ers en voor de aangeslo-
    ten gemeenten dienen als strategische partner bij het effectief en doelmatig oppakken
    van de grote uitdagingen die er liggen op het brede terrein van de Participatiewet.
    Het voorkeursscenario gaat uit van de kennis en kunde van DSW en de binnen DSW ge-
    bundelde professionaliteit ten behoeve van uiteenlopende doelgroepen met een arbeids-
    beperking of anderszins een afstand tot regulier werk.
    Het geloof in eigen kunnen heeft niet alleen betrekking op de benodigde kennis en kunde,
    maar ook op het vermogen om ingrijpende maatregelen te kunnen doorvoeren. De taak-
    stelling van € 0,4 miljoen in de begroting voor 2018 onderstreept dit. DSW heeft deze
    taakstelling meer dan gerealiseerd.
    Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie                        31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                                      Invulling ambitie 'break even', bedrijfsvoeringsresultaat naar nihil
                                                                                                                                    Jaarschijf meerjarenbegroting 2019        2019         2020         2021      2022 Actor              Toelichting
                                                                      maatregel of investering                                                                               Bedrag       Bedrag       Bedrag    Bedrag
                                                                      Bedrijfsvoeringsresultaat begroting 2019                                                           €   ‐647 €       ‐594 €       ‐840 €    ‐996
                                                                      Verdienvermogen verhogen/ rendementsverhoging
                                                                      Bestaande taakstelling omzetstijging 9%
                                                                      Verdere ontwikkeling medewerkers van beschut naar WOL en Deta
                                                                      Uitbreiding van het aantal WOL‐locaties/ contracten
                                                                      Nieuwe taakstelling omzetstijging 9% + xx %
                                                                      Contracten beschut werk heronderhandelen (DS loopt al)                                             €      50 €         75 €        100 €     100 DSW                1% ‐ 2% omzetstijging
                                                                      Meer voormannen in rekening brengen                                                                €      50 €        100 €        150 €     150 DSW                € 50.000 p/fte; 1 ‐ 3 voormannen
                                                                      Aantal SW'ers dat declareerbaar is verhogen                                                                     €      20 €         40 €      60 DSW                € 5.000 p/fte; 4 ‐ 12 fte
                                                                      Mens centraal in aanpak WSP ism DSW (meer Deta plekken)                                            €      19 €         38 €         58 €      58 Gemeente ism DSW   € 4.800 stijging p/fte; 4‐12 fte
                                                                      Gemeentelijk inkoopbeleid SROI verschuiving naar voorkant                                          €      20 €         40 €         60 €      60 Gemeente ism DSW   € 5.000 stijging p/fte; 4‐12 fte
                                                                      sub‐totaal                                                                                         €    139 €        273 €        408 €     428
                                                                      Efficiente bedrijfsvoering
                                                                      Formatiereductie aanpassing organisatie en (staf)processen                                         €     180 €        180 €        200 €     200 DSW                2‐ 4 fte; € 50.000 ‐ € 90.000 p/fte
                                                                      Besparing ICT kosten                                                                               €      40 €         80 €         80 €      80 DSW                25% ‐ 40% o.b.v. initiele prijsopgave/ inv. Raming
                                                                      Besparing huisvesting cf netwerkstrategie (Z'meer)                                                                           €      50 €     100 DSW                Naar kleiner/ goedkoper pand met wegvallende kosten en opbrengsten Edelgasstraat
                                                                      Sluiting pand Populierendreef (Leidschendam‐Voorburg)                                                           €      40 €         40 €      40 DSW ism Levo       o.b.v. huidige kosten één pand P'dreef
                                                                      sub‐totaal                                                                                         €    220 €        300 €        370 €     420
                                                                      Investeringen bedrijfsplan (netwerkstrategie)
                                                                      Formatie en kennis accountmanagement en sales naar 2,0 fte                                         €     ‐90 €        ‐90 €        ‐90 €     ‐90 DSW                1 fte
                                                                      Expert reintegratie en arbeidsmatige dagbesteding (1,0 fte)                                        €     ‐90 €        ‐90 €        ‐90 €     ‐90 DSW                1 fte
                                                                      Buninesscase Schoonmaak ontwikkelen                                                                €     ‐30         +pm          +pm       +pm DSW ism gemeente    inschatting
                                                                      Buninesscase arbeidsmatige dagbesteding                                                            €     ‐40         +pm          +pm       +pm DSW ism gemeente    inschatting
                                                                      Extra Opleiding Doelgroep: klaar voor werken op locatie                                            €     ‐40 €        ‐40 €        ‐40 €     ‐40 DSW                inschatting
                                                                      DSW breed gertificeerd leerbedrijf                                                                 €     ‐30 €        ‐30 €        ‐10 €     ‐10 DSW                inschatting
                                                                      Communicatie binnen netwerkorganisatie diverse locaties
                                                                      sub‐totaal                                                                                         €   ‐320 €       ‐250 €       ‐230 €    ‐230
                                                                      Bedrijfsvoeringsresultaat na maatregelen DSW                                                       €   ‐608 €       ‐271 €       ‐292 €    ‐378
                                                                      Continuïteit i.r.t. instroom participatie/ overige dienstverlening
                                                                      Hogere stabiele inkoop re‐integratie en nieuw beschut/ overige dienstverlening                     €     102 €        213 €        323 €     459 Gemeente ism DSW   stabiele groei instroom naar niveau 2017; inbreng extra diensten vanuit gemeenten
                                                                      Continuering en mogelijk uitbreiding inkoop omliggende gemeenten na 2020                                                     €      30 €      30 Gemeente en DSW    (voorzichtige) inschatting
                                                                      Scenario C: Continuïteit i.r.t. instroom re‐integratie/ overige dienstverlening €                       102 €        213 €        353 €     489
Bedrijfsplan 2018-2022 – roadmap realisatie lokale netwerkstrategie
                                                                      Bedrijfsvoeringsresultaat na scenario Continuïteit                              €                      ‐506 €        ‐58 €         61 €     111
                                                                      Terugvaloptie 'Uitbloeien'/ saneren
                                                                                      Saneren: extra formatiereductie                                                    €    ‐340 €        260 €        260 €     260 DSW                4 fte, € 65.000 p/ fte; afvloeiingsregeling € 150.000 p/ fte
                                                                                      Schrappen vormings en opleidingsbudget                                             €      50 €         50 €         50 €      50 DSW
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Bijlage I: maatregelen in voorkeursscenario (in detail)
                                                                                      Sluiting Martinifabriek/ 2e pand Populierendreef incl. formatie                                           €         50 €     200 DSW ism gemeente   Pandkosten (€ 45.000) en 2 fte (€ 155.000); afvloeiingsregeling (€ 150.000)
                                                                                      Schappen budget marketing en communicatie                                          €      30 €         30 €         30 €      30 DSW
                                                                                      Versoberen arbeidsvoorw./ minder kader OR                                                pm           pm           pm        pm DSW
                                                                      Terugvaloptie 'Uitbloeien'/ saneren                                                                €   ‐260 €        340 €        390 €     540
                                                                      Bedrijfsvoeringsresultaat na optie 'uitbloeien'/ saneren                                           €   ‐868 €         69 €         98 €     162
                                                                      Verbetering subsidieresultaat
                                                                      Aanpassing beleid doelgroepvervoer (i.r.t. regiotaxi)                                              €      80 €         80 €         80 €      80 Gemeente ism DSW
32                                                                    sub‐totaal                                                                                         €     80 €         80 €         80 €      80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>