<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                      Aan de raad van de gemeente
                      LEIDSCHENDAM-VOORBURG




           Datum      7 januari 2020
         Nummer       1409
       Onderwerp      Raadsbrief Actieplan CO2-reductie in het verkeer


Portefeuillehouder    Wethouder Van Eekelen
  Behandeld door      BNP Ligthart



             1. Waarom wordt de raad geïnformeerd?
                Op 5 november heeft het college een raadsbrief verstuurd om de raad te informeren
                     over de regionale aanpak van Duurzame Mobiliteit voor de reductie van CO2-uitstoot in
                     het Verkeer (1354). Bij die brief was ook het Rapport Aanpak CO2-reductie verkeer (april
                     2019) gevoegd. Om als regio de ambitie te kunnen behalen dat in 2025 de CO2-uitstoot
                     in het verkeer 30% lager is dan in 2016 dienen alle regiogemeenten maatregelen te
                     treffen. In deze raadsbrief wordt aangegeven welke maatregelen van het
                     maatregelenpakket (te vinden in het Rapport Aanpak CO2-reductie verkeer) de
                     gemeente Leidschendam-Voorburg voornemens is te treffen om bij te dragen aan de
                     CO2-reductie.

             2. Korte inhoudelijke toelichting
                     De regionale CO2 opgave
                     In de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid 2016-2025 (UAB 2016) en de Strategische
                     Agenda Metropoolregio Rotterdam Den Haag 2022 (SA, vastgesteld 2019) is de ambitie
                     vastgelegd dat in 2025 de CO2-uitstoot in het verkeer 30% lager is dan in 2016. Beide
                     beleidsdocumenten zijn door het Algemeen Bestuur van de MRDH vastgesteld. De
                     ambitie om 30% CO2-uitstoot in het verkeer te reduceren in 2025, strookt met de
                     klimaatafspraken van Parijs en het Klimaatakkoord dat het Kabinet op 28 juni 2019 heeft
                     gepresenteerd. De ambitie sluit ook aan bij het coalitieakkoord waarin wordt
                     aangesloten bij het klimaatakkoord van Parijs om voor 2050 CO2-neutraal te zijn.
                     Daarnaast dragen veel van de maatregelen ook bij aan andere beleidsdoelen, zoals
                     verbetering van de luchtkwaliteit en een betere bereikbaarheid.


                     Regionale aanpak
                     Omdat verkeer niet ophoudt bij de gemeentegrens is gekozen voor een regionale
                     aanpak, waarbij de Metropoolregio als procescoördinator optreedt. Op 31 januari 2018
                     is door de Bestuurscommissie Vervoersautoriteit (BCVa) besloten een
                     maatregelenpakket CO2-reductie Verkeer op te stellen om de ambitie te realiseren. In
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre> Datum    7 januari 2020
Nummer    1409
 Pagina   2/8



          een werkgroep, waarin Leidschendam-Voorburg ook was vertegenwoordigd, is
          vervolgens in beeld gebracht welke maatregelen er mogelijk zijn om de CO2-uitstoot in
          het verkeer te reduceren. Alle gemeentelijke voorstellen bij elkaar vormen het Actieplan
          CO2-reductie. Op 5 november 2019 heeft u dit rapport ontvangen, waarin het
          maatregelenpakket wordt toegelicht, inclusief een indicatie van de effecten (1354). Uit
          de globale berekening blijkt dat met het uitvoeren van alle maatregelen circa 230 kiloton
          CO2-reductie behaald kan worden in 2025. Dit is circa 17% van de totale opgave. De
          rest van de opgave moet worden bereikt met Europese maatregelen, voorgenomen
          landelijke maatregelen en potentieel aanvullende regionale maatregelen. Uit de globale
          doorrekening blijkt dat daarmee 85% van de opgave bereikt kan worden. Dus zelfs met
          uitvoering van alle maatregelen, resteert nog 15% van de opgave.


          De besluitvorming over maatregelen en de uitvoering ervan is aan de gemeenten zelf.
          De mogelijke maatregelen zijn tijdens een technische raadsessie op 3 september 2019
          besproken met de gemeenteraad.


          Actieplan CO2-reductie
          Het Actieplan bestaat uit 40 mogelijke maatregelen, die in te delen zijn in 4 categorieën:


          1. Eigen huis op orde (categorie A)
             Alle maatregelen die MRDH en gemeenten zelf kunnen nemen in de verduurzaming
              van aanbestedingen en assets en maatregelen die gericht zijn op een CO2-neutrale
              mobiliteit van de eigen voertuigen en het vervoer van werknemers en
              toeleveranciers.

          2. Systeemverbeteringen op korte termijn (categorie B)
             Maatregelen gericht op systeemverbeteringen die tussen 2020 en 2025
              geïmplementeerd kunnen worden. Dit zijn verbeteringen in het openbaar vervoer,
              maatregelen om het fietsgebruik te stimuleren, maar ook plannen gericht op een
              versnelde invoering van zero-emissie voertuigen (zoals laadinfrastructuur voor
              elektrische auto’s), parkeerbeleid en pilots met nieuwe vervoersconcepten.


          3. Plannen voor voorbereidingen systeemverbeteringen op de lange termijn (categorie
              C)
              Maatregelen in het verkeerssysteem vanaf 2025 op gebied van OV en fiets,
              elektrisch vervoer, nieuwe vervoersconcepten, etc. die een langere
              voorbereidingstijd vragen in verband met planvorming, ruimtelijke procedures en het
              regelen van de bekostiging en financiering.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre> Datum    7 januari 2020
Nummer    1409
 Pagina   3/8



          4. Voorbereiden van structuurverbeteringen (categorie D)
             Ruimtelijke maatregelen gericht op het bouwen rondom OV-knooppunten en
              aanpassingen in de verkeerscirculatie en de herinrichting van straten. Deze hebben
              per definitie een lange voorbereidingstijd en zijn pas op langere termijn (na 2025)
              effectief.


          Maatregelen door de MRDH
          Van de 40 voorgestelde maatregelen worden er 14 vanuit de Metropoolregio Rotterdam
          Den Haag getrokken. Dit zijn de volgende maatregelen:
           A1 - Zero Emissie-bussen
                 Alle bussen zijn per 2030 100% zero emissie; tussendoel in 2025 55%.
             A2 - Zonnepanelen HTM/RET grid - stations en remises
                 25.000 zonepanelen op metro- en lightrailstations en remises. Stroom wordt direct
                 gebruikt in HTM-RET grid. Jaarlijks 4,4 GwH.
             A3 - Zonnepanelen HTM/RET grid - naastgelegen partijen
                 5.000 nieuwe panelen van naastgelegen partijen op de HTM/RET grid.
             A4 - Donkergroene stroom RET en HTM
                 Tram-/metro-systemen van de RET en HTM schakelen voor 2025 over van lichtgroene
                 stroom naar donkergroene stroom.
             A5 - Pilot met waterstofbussen
                 In 2025 fungeert er minimaal één pilot met waterstofbussen in het regionaal OV.
             B1 - Verhogen capaciteit en frequentie tram- en lightrailverbindingen
                 Onder andere: Verlenging Hoekse lijn tot strand (inclusief extra station; 2021); tram 19
                 doortrekken naar TU wijk Delft (in plaats van bus; 2020); frequentieverhoging lightrail 3
                 en 4 Zoetermeer-Den Haag Zuidwest van 18 naar 24 per uur in de piek (2022);
                 vervanging zestig tramstellen door tramstellen met grotere capaciteit (2025).
             B2 - Zero Emissie OV over water
                 Openbaar vervoer over water per 2020 bij voorkeur in zero-emissie boten.
             B3 - Onderzoek upgrade busverbindingen naar HOV/R-net
                 Onderzoek naar mogelijkheden om de reistijd in de bus te verkorten en meer bestaande
                 verbindingen te upgraden naar HOV-/R-net. Dit onderzoek moet leiden tot aanvullende
                 voorstellen voor verbetering van het regionaal OV (zowel in de steden als in de landelijke
                 gebieden).
             C2 - Verdubbeling Oude lijn
                 Het vergroten van de capaciteit en de frequentie op de spoorlijn Rotterdam-Amsterdam.
                 Het doel is het vergroten van de agglomeratiekracht en het creëren van nabijheid. Door
                 een hoge verdichting in het stedelijk gebied langs de Oude Lijn en een goed OV-systeem
                 zal de modal split zich ontwikkelen richting fiets, lopen en OV.
             C3 - Doortrekken tramlijn CID/Binckhorst
                 Door in een gebied waar ongeveer 25.000 woningen en arbeidsplaatsen gecreëerd
                 worden een goede en hoogwaardige OV-verbinding te realiseren, zal de modal split zich
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre> Datum    7 januari 2020
Nummer    1409
 Pagina   4/8



                  ontwikkelen richting een groter aandeel fiets, lopen en OV. Daarmee kunnen op termijn
                  ongeveer 150.000 autobewegingen per dag bespaard worden.
             C4 - MIRT-verkenning oeververbinding Rotterdam
                  Onderzoek een nieuwe multimodale oeververbinding tussen Kralingen en Feijenoord in
                  Rotterdam en een aanvullend pakket aan maatregelen dat de bereikbaarheid van de
                  regio Rotterdam moet verbeteren.
             C5 - Verkenning CID/Binckhorst lange termijn.
                  Het projectgebied Central Innovation District (CID)-Binckhorst is een belangrijk
                  economisch centrum voor zowel de regio Den Haag als het land. De verkenning focust
                  zich op het verkennen van oplossingen voor de bereikbaarheidsopgave waarbij drie
                  opgaven centraal staan: (1) met bereikbaarheidsmaatregelen bijdragen aan de
                  verstedelijkingsopgave, (2) het beperken/wegnemen van knelpunten uit de Nationale
                  Markt- en Capaciteitsanalyse (NMCA) in de zuidelijke randstad en (3) het bijdragen aan
                  ambities op het gebied van fiets en OV.
             D1 - Duurzaam mobiliteitssyteem i.r.t. verstedelijkingsopgave
                  Uitvoeren van een onderzoek naar de ontwikkeling van een duurzaam mobiliteitssysteem
                  in relatie tot de verstedelijkingsopgave
             D2 - Uitwerken benodigde opwaardering OV-knooppunten lange termijn
                  Inzet op nieuwbouw rondom OV-knooppunten, zodat de bestaande ruimte in het stedelijk
                  gebied en het openbaar vervoer optimaal benut worden.


          Voor de globale berekening van de effecten van alle maatregelen wordt verwezen naar
          het Actieplan CO2-reductie.


          Maatregelen die Leidschendam-Voorburg al doet of al gepland heeft
          Van de 40 maatregelen zijn er 8 maatregelen die al in uitvoering zijn of reeds gepland
          zijn om uit te voeren. Dit betreft de maatregelen:

             A6 - Zero Emissie doelgroepenvervoer
                  Het doelgroepenvervoer in de gemeente is per 2030 100% zero emissie. Tussendoel in
                  2025: 75%. In de transitieperiode wordt minimaal groen gas gevraagd. De gemeente
                  neemt de minimumeisen op bij de eerstvolgende aanbesteding van concessies.
             A8 - Zero Emissie bestratings- en rioleringswerkzaamheden
                  De bestratings- en rioleringswerkzaamheden in de gemeente zijn per 2030 100% zero
                  emissie. Tussendoel in 2025: 50%. De gemeente neemt de minimumeisen op bij de
                  aanbesteding van onderhoudscontracten.
             A9 - Zero Emissie eigen wagenpark
                  Het eigen wagenpark c.q. geleast materieel is per 2025 100% zero emissie.
             A10 - Zero Emissie zakelijk verkeer gemeenten
                  Alle zakelijk verkeer van de gemeente is per 2025 100% zero emissie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre> Datum    7 januari 2020
Nummer    1409
 Pagina   5/8



             B4 - Metropolitaan fietsroutenetwerk
                  Vijf geprioriteerde fietsroutes (ca. 85 km) worden naar verwachting vanaf 2020
                  uitgevoerd. De uitwerking van het overige netwerk (ca. 165 km) is voorzien na 2020 en
                  de tweede tranche wordt vanaf 2021 gerealiseerd, afhankelijk van aanvragen van
                  gemeenten.
             B5 - Pilot nieuwe vervoerconcepten
                  De gemeente gaat aan de slag met minimaal een pilot met nieuwe vervoersconcepten
                  (zoals automatisch vervoer, Mobility as a Service, deelauto’s en truck platooning in het
                  goederenvervoer); start pilot in 2020. Bij gebleken succes worden pilots regionaal
                  opgeschaald.
             B8 - Laadinfrastructuur uitbreiden en andere maatregelen elektrische auto's
                  De gemeente breidt de laadinfrastructuur voor elektrische auto’s uit; in lijn met
                  groeiambitie elektrisch rijden. Daarnaast worden er plannen uitgewerkt voor een
                  wijkgerichte aanpak elektrisch rijden in 2025 (communicatie/participatie met bewoners,
                  pilots met teruglevering elektriciteit, laadinfrastructuur, parkeerbeleid, deelauto’s,
                  prijsprikkels, privileges).
             B18 - Talking traffic
                  De gemeente onderzoekt de toepassing van Talking Traffic en slimme verkeerslichten.
                  Doel: beter rijgedrag en minder uitstoot, minder zoekverkeer naar parkeerplaatsen,
                  mogelijke prioritering voor gewenste doelgroepen, verkorting rittijd OV-voertuigen,
                  fietsvriendelijke regelingen op hoofdfietsroutes en een betere detectie van fietsers.


          Maatregelen die Leidschendam-Voorburg kansrijk acht en nader wil onderzoeken
          Van de lijst met maatregelen zijn er 16 die als kansrijk worden gezien. Om
          uiteenlopende redenen is echter nog nader onderzoek nodig om te bepalen op welke
          wijze invulling gegeven kan worden aan de maatregel. Dit zijn de volgende
          maatregelen:
           A7 - Zero Emissie groen onderhoud
                  Het groenonderhoud in de gemeente is per 2030 100% zero emissie. Tussendoel in
                  2025: 50%. De gemeente neemt de minimumeisen op bij de aanbesteding van
                  onderhoudscontracten.
             A11 - Mobiliteitsplan gemeenten
                  De gemeenten stelt een mobiliteitsplan op voor de eigen werknemers met als doelstelling
                  30% minder CO2 in het woonwerk- en zakelijk verkeer per 2021
             B7 - Inzet logistiek makelaar
                  De gemeente verwelkomt versterkte inzet van de logistiek makelaar. Er worden vijf extra
                  makelaars ingezet om bedrijven te ondersteunen bij het maken van slimme logistieke
                  keuzes, gericht op het verminderen van verkeers- en vervoersbewegingen.
             B9 - Onderzoek regionale tariefstelling
                  De gemeente voert onderzoek uit naar een regionale tariefstelling voor het gebruik van
                  laadinfrastructuur.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre> Datum    7 januari 2020
Nummer    1409
 Pagina   6/8



             B10 - Laadinfrastructuur VVE's
                  Ter bevordering van laadinfrastructuur bij VVE’s voert de gemeente uiterlijk in 2021 EV-
                  ready eis in via parkeernorm nieuwbouw. Meer VVE’s beschikken over laadinfrastructuur.
             B11 - Werkgeversaanpak
                  De gemeente maakt afspraken met de tien grootste werkgevers per gemeente gericht op
                  CO2-reductie door de werknemers.
             B12 - Lage parkeernorm
                  De gemeente onderzoekt de mogelijkheid van het hanteren van een lagere parkeernorm
                  bij nieuwbouw en stelt hiervoor – zo mogelijk afgestemd met behulp van regionale
                  normen – uiterlijk in 2020 een plan op.
             B14 - Onderzoek fiets-en autoparkeerplekken (herkomst P&R)
                  De gemeente onderzoekt de mogelijkheid en de impact van het opwaarderen van OV-
                  knooppunten (aanleg van fiets- en autoparkeerplaatsen) langs HOV-lijnen op kansrijke
                  herkomstlocaties. De gemeente stelt hiervoor plannen op, met ondersteuning van de
                  MRDH.
             B15 – Scholenaanpak
                  De gemeente werkt (mee) aan plannen voor scholen in de eigen gemeente om 10% van
                  de ritten naar school uit de auto en met de fiets of per voet te realiseren.
             B16 - Zero Emissie-zones vrachtverkeer
                  De gemeente bereidt het instellen van zero-emissie zones voor vrachtverkeer voor vanaf
                  2025 (invulling van door 22 gemeenten ondertekende Green Deal Zero Emission
                  Stadslogistiek).
             B17 - Logistieke hubs
                  De gemeente bereidt plannen voor logistieke hubs voor (parallel aan het voorbereiden
                  van zero-emissie zones)
             B19 - Wagenpark adviseur
                  De gemeente schakelt een wagenparkadviseur in waarmee in samenwerking bedrijven
                  worden geselecteerd om te benaderen. De wagenparkadviseur adviseert deze bedrijven
                  over de aanschaf van schone voertuigen voor in het wagenpark. De wagenparkadviseur
                  werkt samen met de Verkeersonderneming en Bereikbaar Haaglanden.
             C1 - Pilots innovatieve beprijzing
                  De gemeente werkt (mee) aan het selecteren en voorbereiden van kansrijke pilots voor
                  innovatieve vormen van beprijzing van het wegverkeer (aanvullend op de
                  rijksmaatregelen voor beprijzing goederenvervoer).
             D3 - Richtlijn bouwen rondom OV-locaties
                  De gemeente ontwikkelt samen met andere MRDH-gemeenten een richtlijn voor
                  toekomstige ontwikkelingen “bouwen rondom OV-locaties”.
             D4 - Modal shift korte ritten
                  De gemeente bereidt plannen voor om in de verkeerscirculatie fiets en OV voorrang te
                  geven boven de auto. Doel is 10% modal shift op korte ritten (<15 km). De gemeente
                  ontwikkelt eventueel een voorstel voor pilot(s).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre> Datum    7 januari 2020
Nummer    1409
 Pagina   7/8



             D5 - Straat van de Toekomst
                 De gemeente ontwerpt een Straat van de Toekomst. De gemeente brengt een straat in
                 en gaat voor die straat samen met bewoners na welke winst er is te behalen is door
                 nieuwe ontwikkelingen mee te nemen (autodelen, elektrisch rijden, waterberging,
                 fietsparkeren, ruimte voor spelen).


          Diverse maatregelen zijn met name interessant als deze in regionaal verband worden
          opgepakt (A7, B9, B16, B17, C1, D3). Andere maatregelen dienen nader onderzocht te
          worden, om te bepalen of het effect opweegt tegen de benodigde inzet van middelen
          (A11, B7, B10, B11, B12, B14, B15, B19, D4, D5).


          Relatie met Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid
          In het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2019-2022 (884) zijn op thema Duurzaam
          verkeer en mobiliteit 13 maatregelen benoemd. Hieronder wordt per maatregel de
          relatie met het Actieplan aangegeven.

          Opslag en uitwisseling elektriciteit
           Pilot wijkoplossingen in combinatie met mobiliteit: wijkbatterij en deelauto  B8


          Uitstoot mobiliteit verminderen en netwerk van OV- en fiets bevorderen
           Participeren in diverse regionale haalbaarheidsstudies (o.a. nieuwe brandstoffen,
              stedelijke distributiesystemen, P+R deelhub)  o.a. A5, B17, B14.
             Participeren in concessie op basis van MRDH-strategie in de aanschaf van
              elektrische bussen  A1
             Onderzoek naar halte Overgoo en verbeteren bereikbaarheid Leidschendam-Zuid
               D1.
             Participeren in convenant doelgroepenvervoer  A6.
             Metropolitane fietsroute naar o.a. Pijnacker onderzoeken en aanleggen  B4.
             Routeonderzoek en uitvoering verlengde Velostrada  B4.


          Leefbaarheid wijken verbeteren en ketenmobiliteit versterken
           Doorvertalen van regionale mobiliteitsstrategie MRDH naar lokale
              mobiliteitsstrategie  D1.
             Uitbreiden laadnetwerk auto’s op basis van vraag via lopende concessie  B8.
             Haalbaarheidsonderzoek naar ‘laadstraat’ en laadpunten in lantaarnpalen met
              businesscase  B8.
             Parkeernota en parkeervisie opstellen  B12.
             Fietspromotie uitvoeren i.s.m. Haaglanden, twee acties per jaar  B11, B15.
             Opstellen voorstel voor de inzet van deelfietsen en deelauto’s  B5.
             Uitrol deelauto’s in Leidschendam Centrum  B5.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre> Datum    7 januari 2020
Nummer    1409
 Pagina   8/8



          Duurzaamheid in al ons beleid
           Aanschaf van emissieloze wagens en pilot van het ombouwen van wagens  A9
           Emissie-arme mobiele werktuigen opnemen in aanbestedingsdocumenten (bij
              bouw)  A8

          De maatregelen uit het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid geven dus in meer of
          mindere mate al invulling aan diverse maatregelen uit het Actieplan.


          Vervolgtraject Actieplan CO2-reductie
          Net als de gemeente Leidschendam-Voorburg geven ook de andere regiogemeenten
          aan welke maatregelen zij voornemers zijn om uit te voeren. Door onderzoeksbureau
          CE Delft wordt de impact van alle maatregelen doorgerekend. Ditmaal zal ook gekeken
          worden naar het lokale effect op de luchtkwaliteit. Op basis hiervan dient bepaald te
          worden of de uitvoering van het maatregelenpakket voldoende is, of dat er nog
          ingrijpender maatregelen nodig zijn om de doelstelling van 30% CO2-reductie in 2025 te
          behalen.


          Leidschendam-Voorburg gaat zich inzetten op het voortvarend uitvoeren danwel verder
          onderzoeken en uitwerken van bovengenoemde maatregelen. Verder uitgewerkte
          maatregelen die nog niet in het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid staan, kunnen
          worden afgewogen in de Kadernota 2021-2024, aangezien het oppakken daarvan extra
          middelen vereist.




          burgemeester en wethouders van Leidschendam-Voorburg,




          A. van Mazijk                           K. Tigelaar
          secretaris                              burgemeester




          Bijlage bestemd voor de raad:
          Nummer: 1      Onderwerp: Aanpak CO2-reductie verkeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>