<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>  Memo Inventarisatie rugstreeppad Vlietvoorde, Leidschendam
  Datum                           : 4 oktober 2019
  Opgesteld door                  : Mevr. I. Kroes (ecoloog)
  Contactpersoon
  Gemeente Leidschendam           : Dhr. R. Jonker
Inventarisatie rugstreeppad, deelterrein van het project Vlietvoorde
Inleiding
Gemeente Leidschendam-Voorburg heeft het voornemen om, vooruitlopend op de geleidelijke ontwikke-
ling van Vlietvoorde als natuurvriendelijke woonlocatie, op korte termijn alvast een deel van het terrein
op te hogen.
In het voorjaar is voor het hele te ontwikkelen plangebied Vlietvoorde een Flora en Fauna quickscan
uitgevoerd, waarbij de conclusie was, dat er tijdens die momentopname nog geen aanwijzingen waren
dat er beschermde soorten voorkomen, behalve mogelijk de rugstreeppad.
Het terrein ligt momenteel braak, en in de buurt liggen natuurgebieden waar verscheidene beschermde
soorten voorkomen, onder andere de vanuit de Habitatrichtlijn beschermde rugstreeppad.
Het gebied kan om die reden vrij eenvoudig door verschillende beschermde soorten gekoloniseerd wor-
den, met name door een pionierssoort als de rugstreeppad. Vandaar dat voorafgaand aan het ophogen
van dit deel van het terrein een nader onderzoek is uitgevoerd naar de aanwezigheid van rugstreeppad.
Locatiegegevens
Het plangebied is gelegen ten noordoosten van de kern van Leidschendam, tussen Leidschendam en
Voorschoten, aan de rand van Park Vlietland. Volgens de topografische kaart van Nederland kaartblad
30G (schaal 1:25.000) zijn de coördinaten van het midden van het plangebied X = 088.850, Y = 457.494
Het onderzoeksgebied betreft een deel van het totale te ontwikkelen plangebied Vlietvoorde, op een
terrein waar voor een deel tot 2014 nog kassen stonden en waar daarna een intensief beheerd grasland
was. Een ander deel van het te onderzoeken terrein was tot in het vroege voorjaar van 2019 nog voor
het grootste deel bebouwd met kassen en er was een parkeerplaats. Dit deel maakte toen dus in geen
geval onderdeel uit van het voortplantingshabitat zomerhabitat of winterhabitat van de rugstreeppad.
Het deel wat voorheen intensief beheerd grasland was, ligt erg laag en is momenteel erg drassig. Tijdens
het laatste veldbezoek stond dit deel van het plangebied voor het grootste deel blank.
Het deel waar voorheen de kassen stonden en de bestrating lag, is momenteel volledig begroeid met
hoge pionierskruiden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Figuur 1: Luchtfoto met begrenzing geïnventariseerd gebied. De gele lijn geeft bij benadering aan waar
er relatief veel bruine kikkers werden aangetroffen.
Habitat beschrijving rugstreeppad
Voortplantingsbiotoop
Rugstreeppadden (planten zich voort in ondiep, onbeschaduwd en vaak onbegroeid water dat vrij snel
opwarmt. Vaak wordt gebruik gemaakt van tijdelijke poeltjes en plassen, maar ook slootjes en vennen
kunnen geschikt zijn. Een voorwaarde is wel dat het water niet te zuur is (pH niet lager dan 5). Ook
(enigszins) brak water wordt getolereerd. Tijdens de voortplantingsperiode proberen de mannetjes met
hun roep, meestal vanuit geschikt voortplantingswater, vrouwtjes te lokken. De meeste roepactiviteit is
na half april en in mei, maar meerdere pieken met roepactiviteit in het jaar komen voor. De complete
ontwikkeling van eiafzet tot aan land gaan duurt circa 3-12 weken. Een tweede legsel, meestal half zo
groot dan het eerste, is vaak minder succesvol. Larven worden het hele seizoen aangetroffen, juvenielen
vooral tussen juni en half september.
Zomerbiotoop
In de zomer zitten de padden overdag ingegraven of ergens onder gekropen. Als het donker is komen
ze tevoorschijn om te jagen op kleine dieren (zoals spinnen, regenwormen, op de grond levende insec-
ten)
Winterbiotoop
Rugstreeppadden overwinteren altijd op het land, ingegraven in de grond (60-180 cm diep) of weggekro-
pen onder/in schuren of in kelders, in en om boerderijen. Overstroming van hun winterplaats overleven
2019-09 Nader onderzoek rugstreeppad op deelterrein Vlietvoorde                                      2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>ze meestal niet. Wanneer de temperatuur in het voorjaar weer hoog genoeg wordt (grondtemperatuur >
5-6°C) verlaten de mannetjes hun overwinterplaats. Voor een stabiele, duurzame populatie moeten de
verschillende biotopen (op de juiste momenten in het jaar) beschikbaar zijn en moeten er voldoende
migratiemogelijkheden zijn tussen de verschillende biotopen. In veranderende terreinen zoeken rug-
streeppadden de plaatsen op die op dat moment geschikt zijn. De voortplantingstijd is de beste periode
om aanwezigheid van rugstreeppadden vast te stellen.
Migratieroutes
Er is een groot verschil in het dispersie-gedrag tussen juveniele en volwassen rugstreeppadden. Volwas-
sen dieren verplaatsen zich tot enkele kilometers, maar regionaal zijn daarin grote verschillen. Het zijn
voornamelijk verplaatsingen tussen overwinterplaats en voortplantingswater. Tijdens de voortplantings-
tijd is de actieradius beperkt. Een aantal van de mannetjes is trouw aan het voorplantingsgebied en keert
jaar na jaar terug. Vrouwtjes daarentegen keren niet steeds terug naar het bekende voortplantingswater.
Vrouwtjes verlaten direct na de eiafzet het water en blijven niet lang in de buurt van het voortplantings-
water. Het zijn voornamelijk de juvenielen die rondtrekken en nieuw voortplantingsgebied koloniseren.
Afstanden zijn niet bekend, maar het is waarschijnlijk dat uitwisseling van juvenielen plaatsvindt tussen
populaties die 3-5 km van elkaar liggen
Op basis van de habitatbeschrijving, het feit dat eind vorig jaar een deel van het terrein nog deels be-
bouwd of bestraat was, en er geen geschikt voortplantingswater aanwezig was, en er dus geen geschikt
habitat was, kan worden geconcludeerd dat er op deze plek tot afgelopen zomer geen rugstreeppadden
voor konden komen, totdat de kassen en de bestrating verdwenen zijn. In theorie zou het terrein dus
uitsluitend in de zomer of daarna gekoloniseerd kunnen worden door juvenielen. Om uit te sluiten dat
deze bijna volwassen juvenielen aanwezig zijn, is onderstaand onderzoek uitgevoerd.
Doel van het onderzoek
Het gebied was in het vroege voorjaar 2019 nog voor een deel bebouwd en er was een parkeerplaats,
waardoor het dus in geen geval onderdeel uitmaakt van het voortplantingshabitat van de rugstreeppad.
Wel kunnen in de loop van de zomer jonge individuen het gebied gekoloniseerd hebben als zomer-land-
habitat. Om die reden is het van belang om voordat de ophoging plaatsvindt een gedegen onderzoek te
doen naar mogelijke aanwezigheid van enkele zwervende volwassen en juveniele rugstreeppadden.
Methode van onderzoek
Op basis van habitatkenmerken zoals hierboven beschreven, is geconcludeerd dat in het deel van het
plangebied waar de directe wens tot ophoging ligt, geen voortplantingsbiotoop aanwezig is. Het terrein
bevatte tot en met het voorjaar 2019 geen geschikt waterbiotoop. Er zijn hier ook momenteel nog steeds
geen diepe karresporen of greppels aanwezig die geschikt zijn als voortplantingsbiotoop.
Het deel van het terrein, wat in het verleden eventueel mogelijk wel geschikt zou kunnen zijn geweest
als winterbiotoop (het intensief beheerde grasland), en wat naast het oorspronkelijk bestraatte en be-
bouwde terrein ligt, staat momenteel bijna volledig onder water, na de zware regenbuien van afgelopen
tijd. Het is dus momenteel eveneens ongeschikt als winterbiotoop.
Als enige mogelijkheid voor kolonisatie van de rugstreeppad binnen dit deel van het plangebied, bestaat
dus uitsluitend de mogelijkheid dat er sinds kort juvenielen uit de omgeving aanwezig zijn, die er vanaf
ongeveer juni 2019 eventueel een zomerbiotoop hadden kunnen vinden.
Om deze laatste mogelijkheid uit te kunnen sluiten is een nader onderzoek opgezet waarbij op 4 vochtige
avonden in september gezocht is naar exemplaren die potentiële landhabitats hebben bezet, en dan
specifiek naar exemplaren van juveniele bijna volwassen rugstreeppadden, zoals o.a. beschreven in de
2019-09 Nader onderzoek rugstreeppad op deelterrein Vlietvoorde                                         3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>soorteninventarisatieprotocollen Netwerk Groene Bureaus 2017. Met een sterke zaklamp (Fenix TK 41)
is het gehele op te hogen terrein afgespeurd naar exemplaren van de rugstreeppad, waarbij per avond
het hele terrein systematisch, het gehele terrein dekkend, tweemaal belopen is.
De inspecties zijn uitgevoerd in de late avonduren, op 24, 26 en 29 september en op 1 oktober. In alle
gevallen was het zeer vochtig tot regenachtig weer, wat gunstig is voor het vinden van rugstreeppadden.
Tabel 1 geeft een overzicht van de weersomstandigheden tijdens het onderzoek.
Tabel 1 Bezoek i.v.m. inventarisatie rugstreeppad
   Datum         Type onderzoek                         Tijdsduur   Zon op/ on-  Weer                 Temp.
                                                        onderzoek   der
   24-09-2019    Inspectie plangebied,                  21.00-24.00 07.29-19.35  Wind gemiddeld 3 Bft 15.0ºC
                 Zichtwaarnemingen landhabitat juve-                             Geheel bewolkt
                 nielen met behulp van sterke zak-                               Neerslag 5,6 mm
                 lamp.
   26-09-2019    Inspectie plangebied,                  21.00-24.00 07.32-19.30  Wind gemiddeld 3 Bft 15.9ºC
                 Zichtwaarnemingen landhabitat juve-                             Geheel bewolkt
                 nielen met behulp van sterke zak-                               Neerslag 15,6 mm
                 lamp.
   29-09-2019    Inspectie plangebied,                  21.00-24.00 07.37-19.23  Wind gemiddeld 3 Bft 15.0ºC
                 Zichtwaarnemingen landhabitat juve-                             Geheel bewolkt
                 nielen met behulp van sterke zak-                               Neerslag 22,1 mm
                 lamp.
   01-10-2019    Inspectie plangebied,                  21.00-24.00 07.41- 19.19 Wind gemiddeld 3 Bft 15.1ºC
                 Zichtwaarnemingen landhabitat juve-                             Geheel bewolkt
                 nielen met behulp van sterke zak-                               Neerslag 17,1 mm
                 lamp.
2019-09 Nader onderzoek rugstreeppad op deelterrein Vlietvoorde                                              4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Resultaten
Er zijn tijdens geen van de vier veldbezoeken rugstreeppadden op het plangebied aangetroffen.
Tijdens het tweede, derde en vierde veldbezoek zijn wel relatief veel juveniele bruine kikkers gevonden.
Het ging hierbij om zeker 16 exemplaren. Deze bruine kikkers werden vooral gevonden langs de oever
in de eerste meter vanaf de sloot die grenst aan het plangebied.
Effectenbeoordeling
Er zijn uitsluitend bruine kikkers aangetroffen (Wnb-andere soorten). Het gaat hierbij in alle gevallen om
een soort waarvoor een provinciale vrijstelling geldt van de Provincie Zuid-Holland. Het gebied is geschikt
voor algemeen voorkomende amfibieën.
Er zijn in het geheel geen rugstreeppadden (Wnb-hrl) aangetroffen binnen het plangebied. Hoewel het
in dit geval om een kwalitatief onderzoek gaat, is het op basis van deze resultaten redelijkerwijze uit te
sluiten dat dit gebied een essentieel leefgebied is van de zwaar beschermde rugstreeppad.
Toetsing aan de Wet natuurbescherming
Binnen het plangebied zijn momenteel geen vaste rust- of verblijfplaatsen of exemplaren van de rug-
streeppad aanwezig.
Negatieve effecten van de ophoging op de rugstreeppad zijn om die reden niet te verwachten, indien de
ingreep op korte termijn plaatsvindt, d.w.z. binnen uiterlijk drie à vier maanden. De ingreep zal in dat
geval voor wat betreft rugstreeppad niet leiden tot een overtreding van de Wet natuurbescherming.
Voor de aangetroffen bruine kikkers geldt een vrijstelling vanuit de Provincie Zuid-Holland. De ingreep
zal voor wat betreft de bruine kikker niet leiden tot overtreding van de Wet natuurbescherming
Conclusie
Binnen het plangebied zijn momenteel geen vaste rust- of verblijfplaatsen of exemplaren van de rug-
streeppad aanwezig. Er is geen sprake van essentieel foerageergebied voor de rugstreeppad op dit
plangebied.
Met het uitvoeren van de werkzaamheden wordt de Wet natuurbescherming niet overtreden, onder voor-
waarde dat de ingreep plaatsvindt voordat het komende voortplantingsseizoen van de rugstreeppad aan-
breekt.
Omdat het onderzoek heeft plaatsgevonden volgens een combinatie van aanwijzingen uit de soortenin-
ventarisatieprotocollen Netwerk Groene Bureaus 2017, en het kennisdocument Rugstreeppad Bufo Ca-
lamita, 1.0, BIJ12, juli 2017, kan worden gesteld dat het plangebied afdoende is geïnventariseerd.
2019-09 Nader onderzoek rugstreeppad op deelterrein Vlietvoorde                                          5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>