<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Regionale detailhandelsstructuurvisie
Midden-Holland 2020
Een visie op vitale steden en dorpen
                                      maart 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
       1. Actualisatie detailhandelsvisie                                                               3
             1.1 Aanleiding                                                                              3
             1.2 Vertrekpunt: Regionale structuurvisie detailhandel Midden-Holland 2013                  3
             1.3 Detailhandelsstructuur Midden-Holland                                                   3
             1.4 Positie in de omgeving                                                                  6
       2. Trends detailhandel Nederland                                                                 7
             2.1 Veranderend winkellandschap                                                             7
             2.2 Trendbreuk                                                                              7
             2.3 Leegstand niet gelijk verdeeld                                                          8
             2.4 Aandeel internet neemt toe                                                              9
             2.5 Wijk- en dorpswinkels blijven goed presteren                                            9
       3. Dynamiek in Midden-Holland                                                                  10
             3.1 Onttrekking en vernieuwing                                                            10
             3.2 Leegstand in Midden-Holland daalt                                                     11
             3.3 Verbreding van functies                                                               13
             3.4 Toenemend belang van de supermarkt                                                    13
             3.5 Volumineus aanbod                                                                     14
             3.6 Centraal en gespreid                                                                  14
       4. Aanpak in de vijf gemeenten                                                                 16
             4. Vijf gemeenten, vijf aanpakken in één regio                                            16
             4.1 Gouda                                                                                 17
             4.2 Krimpenerwaard                                                                        19
             4.3 Zuidplas                                                                              21
             4.4 Bodegraven-Reeuwijk                                                                   23
             4.5 Waddinxveen                                                                           25
       5. Covid-19                                                                                    27
             5.1 Effecten coronacrisis op het functioneren van winkelgebieden                          27
             5.2 Effecten in de gemeenten in Midden-Holland                                            27
       6. Regionale detailhandelsvisie Midden-Holland                                                 28
             6.1 Goed onderweg                                                                         28
             6.2 Punten van aandacht                                                                   28
             6.3 Regionale detailhandelsstructuur Midden-Holland                                       29
             6.4 Gezamenlijk bewaken regionale structuur                                               30
             6.5 Samenwerking en stimulering                                                           30
                                                                                        Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1. Actualisatie detailhandelsvisie                                                    is een aanpak ingezet om dreigende negatieve ontwikkelingen tegen te gaan. Met
                                                                                      deze analyse kijken we waar de gemeenten nu staan, welke ontwikkeling is ingezet
                                                                                      en waar verdere kansen liggen. De aanpak is in die zin ‘bottom up’ en ingegeven
1.1 Aanleiding                                                                        vanuit de energie die zit in de aanpak van de gemeenten om hun winkelgebieden
                                                                                      uitnodigend, actueel en aantrekkelijk te houden. Op basis daarvan worden lijnen
Er is behoefte aan een actualisatie van de regionale detailhandelsvisie voor de Regio aangegeven voor een verdere gezamenlijke versterking van de detailhandel in de
Midden-Holland. De Detailhandelsstructuurvisie Midden-Holland dateert uit 2013        regio. Dit met als achterliggende gedachte het gezamenlijk doel om bestedingen in
en gaf vooral de waarschuwing dat een veranderd landschap van consumenten,            de regio zo goed mogelijk vast te houden.
bestedingen en winkels dringend om actie vroeg. Actie om winkels te behouden.
Actie om winkelgebieden aantrekkelijk te houden en actie om een teveel aan            Tijdens het schrijven van deze visie brak half maart 2020 de coronacrisis uit.
winkelruimte een andere bestemming te gaan geven. Die actie is er gekomen             Net na een brede bijeenkomst met bestuurders, ambtenaren en winkeliers ten
en leidt inmiddels tot zichtbare resultaten bij de gemeenten in Midden-Holland.       behoeve van deze visie. Corona zet weer een andere trend, andere cijfers, andere
Resultaten die de waarschuwing van toen doen overgaan in nieuwe kansen en             ontwikkelingen. Belemmeringen, maar ook nieuwe inventiviteit en kansen tekenen
een nieuw ingeslagen weg naar de vorming van vitale toekomstbestendige stads-         zich af. In vervolg op de gesignaleerde trends worden de eerste analyses van de
en dorpskernen. Vitale steden en dorpen waar detailhandel een belangrijke,            coronacrisis zo goed mogelijk meegenomen. Dit met de bemoedigde boodschap,
actieve, eigentijdse en energieke rol blijft vervullen. Deze actualisatie geeft een   dat niet alles door corona geheel anders is geworden.
beeld van de ontwikkeling van de detailhandelsstructuur in de gemeenten in
Midden-Holland en het door deze gemeenten ontwikkelde beleid. De regionale            Naast de effecten van de coronacrisis is zijn er ook redenen om wat anders naar
detailhandelsstructuurvisie Midden-Holland 2020 geeft hieraan verdere verbinding      zaken te gaan kijken dan bij opstelling van de eerdere structuurvisie het geval was.
en geeft een aantal kaders aan voor ontwikkelingen in de komende vijf jaar.           Daar waar de structuurvisie van 2013 nog voornamelijk een ruimtelijk beschouwing
                                                                                      bevat, geeft deze analyse een bredere blik. Uit de aanpak die de verschillende
                                                                                      gemeenten inmiddels hebben blijkt dat een goed functionerende detailhandel meer
                                                                                      vereist dan alleen ‘kijken naar de stenen en vierkante meters vloeroppervlak’.
1.2 Vertrekpunt: Regionale structuurvisie
detailhandel Midden-Holland 2013
                                                                                      1.3 Detailhandelsstructuur Midden-Holland
In 2013 is de Regionale Structuurvisie Detailhandel Midden-Holland opgesteld.
Dit op uitnodiging van de provincie Zuid-Holland en tegen de achtergrond van          De regionale detailhandelsstructuur in Midden-Holland is in 2020 op hoofdlijnen
een snel veranderende winkelmarkt. Een winkelmarkt, die zich wijzigde van een         een heldere structuur met 38 verschillende winkellocaties gelegen in de gemeenten
groeimarkt naar een verdringingsmarkt. Een markt waar – door een intredende           Waddinxveen, Bodegraven-Reeuwijk, Zuidplas, Krimpenerwaard en Gouda. Veelal
crisis - de bestedingen terugliepen en door opkomst van webshops de bestedingen       winkelcentra gericht op de eigen inwoners van het dorp of de wijk. Een uitzondering
verschoven naar een toenemend aandeel uitgaven aan online aanbod in het               hierop vormt Gouda met een uitgebreider aanbod voor recreatief winkelen, waarin
bestedingenpatroon van consumenten. Afname van winkelbestedingen leidt tot            naast een breed winkelaanbod in de historische binnenstad ook een concentratie is
minder behoefte aan winkels en een toename van de leegstand op met name               te vinden van winkels voor doelgerichte- en volumineuze aankopen, geconcentreerd
kwetsbare winkellocaties. Een ontwikkeling die zich ook in de winkelgebieden          op de locatie Goudse Poort. In de andere vier gemeenten vinden we centra in
van regio Midden-Holland - de gemeenten Gouda, Krimpenerwaard, Zuidplas,              wisselende grootte met het accent op de aankoop van niet dagelijkse goederen
Bodegraven-Reeuwijk en Waddinxveen - deed aftekenen.                                  naast de dagelijkse boodschappen en een groot aantal verzorgende dorps- en
                                                                                      wijkwinkellocaties. Een goede spreiding van deze locaties is een belangrijke bijdrage
Om hierop een antwoord te geven is door de regio een schets gemaakt van de            aan een goed voorzieningenniveau voor de inwoners. Winkels in de nabije omgeving
gewenste detailhandelsstructuur en aangegeven dat in de gemeenten maatregelen         voor dagelijkse inkopen worden door inwoners als een basisvoorziening gezien. Een
genomen dienden te worden. Alle gemeenten in Midden-Holland hebben een visie          goed gespreide structuur van winkels over stads-, dorps- en wijkcentra in de regio is
op de eigen problematiek van de detailhandel ontwikkeld. In alle vijf gemeenten       uit dit oogpunt van groot belang.
                                                                                                                               Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Kaart 1: Winkelstructuur Midden-Holland
                                        Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1.4 Positie in de omgeving
De detailhandel in Midden-Holland heeft een bijzondere positie. Gelegen in het
Groene Hart en tussen de grote steden van de Randstad moet een winkelier zich
wellicht toch een beetje meer bewijzen dan in een andere omgeving. Immers de
grote steden zijn dichtbij en afstand is voor de consument geen onoverkomelijk
probleem. Het ondernemerschap, service, aandacht en ambachtelijkheid kunnen
hier het verschil maken. Echter, de concentratie aan winkels in het bovenregionale
aanbod is ontegenzeggelijk van invloed op de detailhandel in de regio. Te
grootschalige ontwikkelingen op dit niveau kunnen de bestaansbasis van gevestigde
winkels in de regio bedreigen. Mede in dat verband bleek voor de toevoeging
van een omvangrijke Outlet Mall in het Groene Hart uiteindelijk geen draagvlak
te bestaan. In deze detailhandelsvisie dan ook – naast de regio – ook oog voor de
omgeving en bovenregionale ontwikkelingen.
                                                                                   Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Kaart 2: Regio Midden-Holland en omliggende centra niet dagelijks en volumineus aanbod.
                                                                                        Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>2. Trends in de detailhandel in                                                                                 zich versneld te voltrokken. In de eerste acht maanden van 2018 zijn er zo’n 1000
                                                                                                                winkelpanden met een oppervlakte van 250.000 m² uit de landelijke voorraad
Nederland                                                                                                       aan winkellocaties verdwenen (bron: Locatus). In toenemende mate heeft
                                                                                                                herbestemming naar wonen plaatsgevonden, mede door de grote vraag op de
                                                                                                                woningmarkt. Daarnaast neemt horeca in veel gevallen de plek van winkels in.
2.1 Veranderend winkellandschap                                                                                 Met de aantrekkende economie en wijziging in leefstijlen en vrijetijdsbesteding
                                                                                                                speelt de horeca een steeds belangrijker rol het bestedingspatroon van
Rond 2011 traden er aanzienlijke veranderingen op in het koopgedrag van                                         consumenten. Het aandeel horeca in het winkellandschap is van 18% in 2015
consumenten. De teruglopende bestedingen in fysieke winkels in verband met de                                   gestegen naar 20% in 2018 (bron: Locatus). Opgemerkt wordt daarbij dat de nieuwe
conjuncturele crisis van 2008 werden nog eens versterkt door de toename van de                                  invulling tevens een toename van de kwetsbaarheid betekent. Horeca is een meer
aankopen via internet. Vooral niet dagelijkse aankopen zoals kleding, schoenen,                                 conjunctuurgevoelig segment dan detailhandel, bovendien bijzonder gevoelig voor
boeken en geluidsdragers vinden in eerste instantie snel nieuwe verkoopkanalen                                  coronamaatregelen.
via webwinkels. In de provincies in de Randstad worden de ontwikkelingen in de
     Na een stijging daalt de leegstand landelijk
detailhandel nauwlettend gevolgd met het Randstad koopstromenonderzoek (KSO
2011, 2016, 2018).                                                                                              2.2 Trendbreuk
                                                                                                                Over 2019 constateert bureau Locatus in de Rapportage winkelleegstand 2019/2020
     8%
                                                                                                                een breuk in positieve trend van leegstandontwikkeling. Stond op 1 januari 2019
                                                                                                                landelijk zo’n 6,7% van de winkels leeg. Op 1 januari 2020 is dit opgelopen tot 7,3%,
                                                                                                                waarmee de ontwikkeling bijna weer terug is bij het dieptepunt van 2015. Locatus
     6%
                                                                                                                ziet drie oorzaken voor deze trendbreuk:
                                                                                                                •	Het aantal winkels is verder afgenomen. In 2019 sloot een record aantal van
                                                                                                                   2.767 winkels de deuren. Het aantal winkelsluitingen in 2019 was 40% hoger
     4%
                                                                                                                   dan in 2018. Opvallend daarin de sluiting van warenhuis Hudson’s Bay en het
                                                                                                                   faillissement van een aantal modeketens. Faillissementen waren verantwoordelijk
     2%                                                                                                            voor zo’n 20% van de winkelsluitingen in 2019. Het overgrote deel van de winkels
                                                                                                                   is echter uit strategisch bedrijfsmatige overwegingen gesloten. Daaronder
                                                                                                                   ruim 300 vestigingen van winkelketens en bijna 2000 winkels van zelfstandige
     0%                                                                                                            winkeliers.
       jan-04 jan-05 jan-06 jan-07 jan-08 jan-09 jan-10 jan-11 jan-12 jan-13 jan-14 jan-15 jan-16 jan-17 jan-18 •	De opname van de winkelpanden door de horeca lijkt te stagneren. De
                                                         %Leegstand                                                afgelopen jaren werden er jaarlijks 700 vrijgekomen panden gevuld met nieuwe
                                                                                                                   horecalocaties. In 2019 was dat met 239 fors minder.
                                                                                                                •	De ombouw van winkelpanden naar andere functies is minder omvangrijk. In
Fig 1. Na een stijging daalt de leegstand landelijk                                                                2019 verdween slechts de helft van het aantal panden uit de retailvoorraad (ca.
                                                                                                                   1000), in vergelijking met 2018 (2000 panden). Deze panden werden omgebouwd
Voor de crisis van 2008 stond gemiddeld zo’n 5% van de winkels leeg. Na 2008                                       tot bijvoorbeeld een woning of kantoor.
nam de leegstand toe. Landelijk stond op het dieptepunt zo’n 7,5% van de winkels
leeg. Na 2015 is de leegstand gedaald. Het aantal winkelpanden dat in Nederland
leegstond was daarmee gedaald van 17.000 tot zo’n 15.000 eind 2018. Dit komt
grotendeels door onttrekking van voormalige winkelpanden uit de voorraad. Elk
jaar verdwijnen er landelijk honderden winkelpanden. In 2018 heeft dit proces
                                                                                                                                                          Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Met het uitbreken van de coronacrisis medio maart 2020 zijn er ingrijpende             2.3 Leegstand niet gelijk verdeeld
gevolgen voor de detailhandel en de horeca ontstaan. De impact daarvan op de
lange termijn is nog niet goed in te schatten. Globaal zullen zich naar verwachting de Er zijn grote verschillen in type winkelgebieden. Uit het Randstad
volgende trends gaan voordoen:                                                         Koopstromenonderzoek 2016 (KSO 2016) bleek een trend naar versterking
•	Een verdere toename van het online winkelen.                                        van de positie van de centra van de grote steden. De grote centra hebben zich
•	Een verdere toename van afhaal- en bezorgdiensten in de horeca.                     ontwikkeld tot aantrekkelijke plaats voor verschillende aankopen, voornamelijk
•	Een lastiger economische basis voor de horeca i.v.m. de 1,5 meter maatregelen.      niet dagelijkse goederen, recreatief winkelen en verblijven. Daarnaast geeft het
•	Versterking van de economische basis van bepaalde winkels (dagelijkse               KSO 2016 een toename aan in het lokaal boodschappen doen, het betrekken van
   boodschappen dicht bij huis).                                                       dagelijkse goederen dicht bij huis. Daarmee heeft er een opmerkelijke verbetering
•	Vermindering van de basis van winkels met een grote internet concurrentie.          plaatsgevonden in de belangstelling voor de dorps- en buurtwinkels. Wat minder is
•	Er is een algehele economische teruggang voorspeld (mogelijk 7% krimp van de        de positie van de middelgrote en regionale centra, waar de bestedingen minder zijn
   economie CPB), die een brede invloed kan hebben op het bestedingsniveau van         gestegen dan bij de andere koopcentra. Dit vertaalt zich ook in een leegstand, die in
   consumenten in de komende jaren.                                                    middelgrote centra hardnekkiger lijkt.
                                                                                       In het Randstad koopstromenonderzoek 2018 (KSO 2018), gepresenteerd in januari
In september 2020 heeft bureau Locatus een eerste corona impactanalyse op de           2019, zet de drievoudige trend in het winkellandschap zich door. De Rapportage
retail uitgebracht. Daaruit blijkt dat de winkelgebieden in met name de grotere        winkelleegstand 2019/2020 van Locatus geeft echter een indicatie dat er grenzen
steden een enorme terugloop in bezoekers hebben gehad. Na een dip in de                zijn aan de trend van groei aan winkelvoorzieningen in de grote steden. Locatus
passantenaantallen in de winkelgebieden tot 25% van het aantal gebruikelijke           rapporteert dat de grootste stijging in leegstand in 2019 zich heeft voltrokken in
bezoekers in april 2020 lijkt het aantal passanten zich in september 2020 voorlopig    de grote steden van 5,3% in 2018 naar 7,3% eind 2019. De buurt- en dorpswinkels
te stabiliseren op 50% van voor de coronacrisis. Voor dorps-, buurt- en wijkcentra     bleven het daarentegen goed doen. Die trend lijkt zich onder invloed van de
ligt dat anders. Hier hebben de bezoekersaantallen zich gehandhaafd of is het          coronacrisis verder door te zetten.
aantal passanten juist toegenomen. Sectoren als de kledingbranche en de horeca
hebben te maken gehad met de grootste omzetdaling. De kledingbranche in april
2020 naar schatting met zo’n 30 tot 40%. Bouwmarkten en doe-het-zelf zaken deden
het juist erg goed in de periode.
Landelijk signaleert Locatus in september 2020 een verder oplopen van de
leegstand van 7,3 naar 7,6%. Vermoed wordt dat dit snel verder kan gaan oplopen,
vooral wanneer de steunmaatregelen van de overheid aan ondernemers zullen
worden beëindigd. Locatus schat in dat eind 2021 de winkelleegstand verder
zal oplopen tot zo’n 9,9%. Dit door een toenemend aantal bedrijfsbeëindigingen
van winkeliers die in het nu snel veranderende winkellandschap niet meer een
voldoende bestaansbasis kunnen vinden. Daarbij zal een deel van de vrijkomende
winkels – naar verwachting – weer in gebruik genomen worden door nieuwe
initiatieven. In totaal zal naar verwachting de trend naar minder winkels doorzetten,
maar er zullen ook weer nieuwe winkels geopend worden. De trend naar meer
horeca-ondernemingen, die in 2019 reeds was afgevlakt, zal niet verder doorzetten.
De conjunctuurgevoeligheid van deze ondernemingen zou tot een terugloop
aanleiding kunnen geven.
                                                                                                                                Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>2.4 Aandeel internet neemt toe                                                                            2.5 Wijk- en dorpswinkels blijven goed
Het aandeel van winkelen via internet neemt steeds meer toe. In 2018 is het aandeel
                                                                                                          presteren
zo’n zeven procent in het totaal aan detailhandelsuitgaven. iDEAL betalen is een
                                                                                                          Tegen de trend van online winkelen in, staan de meeste wijk- en dorpswinkelcentra
vliegwiel geweest voor internetwinkelen. Het online shoppen is technisch gezien
                                                                                                          in Nederland er goed voor. Onderzoek van vastgoedbureau Colliers International
nog sterk in ontwikkeling. Ook economisch is de plek nog niet duidelijk en stabiel.
                                                                                                          d.d. 18 januari 2020 geeft aan dat ruim 80% van de dorps- en wijkwinkels genoeg
Er wordt relatief veel geïnvesteerd, maar lang niet alle investeringen in online
                                                                                                          klanten trekt om hun bestaan te kunnen verzekeren. Ook scoren de winkels dicht bij
retail zijn winstgevend. Ook niet na vele jaren. Mogelijk geeft een marktcorrectie
                                                                                                          huis goed bij de klanten. Colliers analyseerde de wijk- en dorpscentra in de periode
(internetbubble) op enig moment aan waar de grenzen van het online shoppen
                                                                                                          2004-2019. Daaruit blijkt dat het aantal wijk- en dorpscentra in de afgelopen vijftien
liggen.
                                                                                                          jaar met 6,6% is gegroeid en de gemiddelde omvang is toegenomen met zo’n 20%
                                                                                                          extra aan oppervlak. De samenstelling is daarbij veranderd. Er zijn kappers en
In het KSO 2018 wordt aangegeven dat rekening is te houden met een verdere
                                                                                                          massagesalons bijgekomen. De videotheken, die vijftien jaar geleden bijna in ieder
stijging van het marktaandeel internetverkopen in de detailhandel. Er is daarbij een
                                                                                                          wat groter centrum te vinden waren, zijn verdwenen. Het aantal bankautomaten in
verschil in de aankoop van dagelijkse- en niet dagelijkse goederen. Het aandeel
 Figuur: Ontwikkeling      marktaandeel    internethandel   (KSO 2018)op tussen de 20 en
                                                                                                          de centra is met zo’n tweederde gereduceerd. Het aantal horecazaken in dorps- en
internetverkopen      in de  niet dagelijkse  goederen loopt   daarbij
                                                                                                          wijkcentra is toegenomen.
30%, terwijl het aandeel van dagelijkse goederen vooralsnog beperkt blijft, maar
wel oploopt tot boven de 3%. Door de coronacrisis heeft ook het thuisbezorgen
                                                                                                          Succesfactor van de wijk- en dorpswinkels is de aanwezigheid van een supermarkt.
van dagelijkse boodschappen een aanzienlijke vlucht genomen en neemt het
                                                                                                          Of effectiever nog een combinatie van een supermarkt en budgetsuper. Deze
martkaandeel internet voor dit segment ook verder toe.
                                                                                                          combinatie trekt veel publiek. Verswinkels (bakkers, slagers, groenten- en
                                                                                                          viswinkels), dichtbij gelegen, profiteren van de klantenstroom en voorzien in de
                                                                                                          grote vraag naar versproducten met kwaliteit. De groei van de dorps- en wijkcentra
                                                                                                          in omvang komt vooral voor rekening van de supermarkten, die groter zijn
                                                                                                          geworden om de klanten beter te kunnen bedienen met een breder assortiment.
                                                                                                          Winkelgebieden die voor het grootste deel zijn gericht op dagelijkse boodschappen,
                                                                                                          kennen doorgaans nauwelijks leegstand. Ook met het uitbreken van de coronacrisis
                                                                                                          zijn wijk- en buurtcentra het uitstekend blijven doen. Dit blijkt onder meer uit een
                                                                                                          aanvullend onderzoek van Colliers.
 Bron KSO
Figuur       2018
       2: Ontwikkeling marktaandeel internethandel (KSO 2018)
 Erzijn
Er   zijnsignalen
           signalen
                  datdatdoordoor  technische
                              technische        stappen
                                           stappen         in verbeterde
                                                     in verbeterde          logistieke-
                                                                    logistieke- en       en
betalingstechnieken
 betalingstechnieken      er er
                             eeneen
                                  verdere  en versnelde
                                     verdere   en versneldedoorzetting van het
                                                                doorzetting      markt
                                                                               van  het markt
internetverkopen in de detailhandel gaat plaatsvinden. De echte verschuiving
 internetverkopen in de detailhandel gaat plaatsvinden. De echte verschuiving van
van winkelaankopen komt er dus nog aan. Aankopen die ook niet (meer) gedaan
 winkelaankopen
worden                 komtvan
           in de webshops      er dus  nog
                                   lokale    aan. Aankopen
                                          winkeliers,  maar bij die ook
                                                                grote     niet (meer)
                                                                       distributeurs  of gedaan
                                                                                         direct worden in
bij
 dedewebshops
        webshop vanvan de    producent
                         lokale          via online
                                 winkeliers,   maar platforms.
                                                       bij groteHet  ontstaan van
                                                                 distributeurs    ofde online
                                                                                     direct  bij de webshop
platformeconomie zet het winkellandschap verder onder druk.
 van de producent via online platforms. Het ontstaan van de online platformeconomie zet
 het winkellandschap verder onderdruk.
 Wijk- en dorpswinkels blijven goed presteren                                                                                                      Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>3. Dynamiek in Midden-Holland                                                        Voorraad 2020 versus 2013 op basis van
                                                                                     aantal verkooppunten regio Midden-Holland
3.1 Onttrekking en vernieuwing
Het winkelaanbod in de regio Midden-Holland loopt in de pas met het gemiddelde
in Nederland. In de regio staan zo’n 231.756 inwoners 2655 verkooppunten ter
                                                                                            24%
beschikking1. Met zo’n 11,5 verkooppunten per 1000 inwoners is aanbod wat
bescheidener dan het landelijk gemiddelde. Het beschikbare winkeloppervlak
                                                                                                                                           Bestaande voorraad
is daarentegen wat ruimer dan gemiddeld. Per gemeente zijn er verschillen. De
gemeente Gouda telt de meeste verkooppunten op het aantal inwoners. Dit past                                                               Onttrokken
bij de regionale functie van de stad. De gemeente Waddinxveen kent relatief              12%                                               Nieuw
                                                                                                                    64%
het grootste winkelvloeroppervlak van de regio. In Bodegraven-Reeuwijk is het   1 In dit overzicht gaat het om de zgn. zuivere retail. Dienstverlening, kapperszaken enz. zijn niet
beschikbare winkeloppervlak per inwoners het kleinste.                          meegenomen. Deze groep, Leisure en Diensten, werd in 2013 nog niet in registratie van Locatus
                                                                                bijgehouden.
Winkelaanbod per gemeente Regio Midden-Holland
  Gemeente            Aantal        #Vkps   WVO        Vkp per       WVO per
                      inwoners                         1.000 inw     1.000 inw  Figuur 4: Ontwikkeling verkooppunten in Midden-Holland (Locatus, maart 2020).
  Bodegraven          34.869        379     38.650     10,9          1.108
  Reeuwijk                                                                      Met meer dan 370.000 m2 aan winkelvloeroppervlak in 2020 hebben de gemeenten
                                                                                in Midden Holland zich vanaf 2013 sterk ontwikkeld. In de periode 2013 – 2020 is
  Gouda               73.443        965     152.574    13,1          2.077
                                                                                een aandeel van zo’n 53% van het vloeroppervlak in de markt gebleven. Dit aandeel
  Krimpenerwaard      56.319        632     68.726     11,2          1.220      is door uitbreiding van de bestaande panden (mutatie) met zo’n 18% gegroeid.
  Waddinxveen         29.293        276     47.927     9,4           1.636      Daarnaast is zo’n 20% aan nieuw verkoopoppervlak toegevoegd en is een aandeel
  Zuidplas            43.894        371     62.597     8,5           1.426      9% van aan voorraad winkelruimten onttrokken en heeft een andere bestemming
  Regio totaal        237.818       2.623   370.474    11,0          1.558
                                                                                gekregen.
  Nederland           17.180.000    218.887 31.150.695 12,7          1.813
Figuur 3 Bron: Locatus, maart 2020.
                                                                                     Voorraad 2020 versus 2013
                                                                                     op basis van vloeroppervlakte (Wvo)
In de periode 2013 tot 2020 is het aantal verkooppunten licht gedaald. Van het
beschikbare aantal verkooppunten was 64% in 2013 ook al aanwezig. Van het
in 2013 aanwezige aantal verkooppunten heeft 12% een andere bestemming                        18%
gekregen. Terwijl 24% van de bestaande verkooppunten na 2013 aan de
winkelvoorraad is toegevoegd. Daaruit kan worden afgeleid dat de winkelvoorraad
in de afgelopen periode deels een vernieuwing heeft ondergaan.                                                                             Bestaande voorraad
                                                                                                                     53%                   Onttrokken
                                                                                         20%
                                                                                                                                           Nieuw
                                                                                                                                           Mutatie
                                                                                                 9%
                                                                                Figuur 5: Gemeenten in Midden-Holland: Wijziging samenstelling Wvo in 2020 t.o.v. 2013 (Locatus 2020).
                                                                                                                                Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Naast bijzonder omvangrijke toevoegingen (Hornbach, Intratuin, Go-stores,
Gouweplein) betreffen de toevoegingen in het bijzonder het aandeel volumineus            150.000
en supermarkten. Ook in de gemeenten in Midden-Holland stijgt het belang
van een aanbod aan goed gepositioneerde en goed over de buurten en dorpen                125.000
gespreid aanbod aan supermarkten. Dit om de inwoners gemak dichtbij te bieden
in de dagelijkse aankopen. Naast toevoeging van supermarkten op verschillende            100.000
plekken, heeft ook vernieuwing, vergroting en nieuwbouw van bestaande winkels
plaatsgevonden om supermarkten up to date te houden. Zo is in Gouda Oost                  75.000
in het kader van de stadsvernieuwing een nieuw supermarktcluster in de plaats
gekomen van de sterk verouderde winkelstrip aan de De Rijkestraat en heeft in             50.000
Bodegraven het supermarktcluster aan de Oud Bodegraafseweg-Doortocht met een
uitbreiding van een bestaande supermarkt en een prijsvechter zijn plek verworven          25.000
in het lokale winkellandschap. Op verschillende plekken heeft herbestemming van
verkooplocaties plaatsgevonden, veelal kleinere winkelpanden en in een enkel geval             0
een tuincentrum waarvan de locatie beschikbaar is voor nieuwe ontwikkelingen.                      Bodegraven-Reeuwijk    Gouda          Krimpenerwaard      Waddinxveen        Zuidplas
                                                                                                                              jan-13      okt-18      feb-20
De Regio Midden-Holland geeft in de periode 2013 – 2020 een stabilisatie van
de ontwikkeling van het aantal verkooppunten te zien. Daarin is sprake van           Figuur 6: Ontwikkeling winkelvloeroppervlak in m2 in Midden-Holland per gemeente (Locatus, maart 2020).
een dynamiek van enerzijds toevoeging van winkellocaties en anderzijds een
uit de markt nemen van incourante winkellocaties. Deze locaties worden veelal
getransformeerd en herbestemd voor andere functies. Daarbij is per saldo een         3.2 Leegstand in Midden-Holland
groei van het winkelvloeroppervlak gerealiseerd, dat ook voor het overgrote
deel in gebruik is. De gemeenten in de regio Midden-Holland laten daarmee een        De oplopende trend in de leegstand, waarmee de gemeenten in Midden-Holland
actief beeld zien van inspelen op de nieuwe ontwikkelingen in de retail en de        in 2013 te maken hadden is zich duidelijk aan het keren. De leegstand in de regio
veranderingen in het winkellandschap.                                                Midden-Holland daalt geleidelijk. Dit sluit aan bij de landelijke trend, maar is ook het
                                                                                     gevolg van actieve ingrepen door gemeenten, winkeliersverenigingen, investeerders
Binnen de regio zijn er wel verschillen per gemeente. Toevoeging van                 en pandeigenaren. Per gemeente zijn daarin specifieke situaties te onderkennen,
winkelvloeroppervlak heeft vooral te maken met een aantal specifieke grote           waarop ook een specifieke aanpak een antwoord geeft.
ontwikkelingen, in het bijzonder op enkele PDV-locaties en de toename van het
marktaandeel van supermarkten. De gemeente Gouda kent de grootste stijging van
                                                                                         18%
het winkelvloeroppervlak (WVO). Verklaring hiervoor is de komst van de Go Stores in
2012. Go Stores Gouda is de woonboulevard van Gouda met eten, wonen, klussen             16%
en outdoor faciliteiten. De gemeente Bodegraven-Reeuwijk en Krimpenerwaard               14%
kennen juist een lichte daling van het WVO. In die gemeenten wordt het aandeel in        12%
het winkeloppervlak voornamelijk bepaald door de centrale kernwinkelgebieden.
                                                                                         10%
Daar zijn de eerste stappen van het ingezette concentratiebeleid in de verschillende
dorpen het duidelijkste zichtbaar. Uit de markt nemen betreft hier veelal kleinere         8%
winkelpanden aan de randen van het centrum, waarvoor nieuwe bestemmingen zijn              6%
gevonden.                                                                                  4%
                                                                                           2%
                                                                                           0%
                                                                                               jan-13       jan-14     jan-15       jan-16        jan-17      jan-18     jan-19          jan-20
                                                                                                   Bodegraven-Reeuwijk   Gouda       Krimpenerwaard       Waddinxveen    Zuidplas
                                                                                     Figuur 7: Leegstand per gemeente - Regio Midden-Holland (Locatus, maart 2020).
                                                                                                                                     Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Bodegraven-Reeuwijk                                                                 Met dit koersdocument gaan gemeente en winkeliersverenigingen in de komende
De gemeente Bodegraven-Reeuwijk laat over de periode 2013 – 2020 een sterk          periode inzetten op bestendiging, versterking en op de ontwikkeling zowel de
stijgende en vervolgens sterk dalende leegstand zien. Dit heeft voornamelijk te     winkelstructuur als het ondernemen. Actieplannen per kern gaan verdere invulling
maken met de ontwikkelingen in Bodegraven centrum. Bodegraven heeft de              geven aan de positie van de retail in de gemeente en de toekomstbestendigheid
karakteristieken van een middelgroot centrum met een gedeeltelijk regionaal         daarvan.
verzorgingsgebied: de dorpen van Bodegraven-Reeuwijk e.o. Naast een breed
aanbod voor de dagelijkse aankopen kent het centrum ook een behoorlijk aanbod       Waddinxveen
aan goederen met niet dagelijkse aankopen. Die samenstelling bleek kwetsbaar.       In de gemeente Waddinxveen heeft toevoeging van een nieuw centraal winkelgebied,
Een relatief groot centrum met winkels die niet altijd even goed de aansluiting met Gouweplein, in de gemeente op een moment dat het minder ging met de
de markt wisten te behouden. Na enkele jaren van zorgen over de toenemende          detailhandel geleid tot een aanzienlijk oplopen van de leegstand. Verdere
leegstand is er nu een kerende trend te zien, mede door een actieve aanpak          concentratie van winkels in de gemeente in het nieuwe gebied bleek geen opgave
van de gemeente, ondernemersvereniging en het Kadaster met een vernieuwd            die eenvoudig voor alle betrokkenen is te realiseren. Toch is een positieve trend
centrumplan. Een centrumplan dat zich richt op concentratie van functies in een     ingezet, tussen 2018 en 2020 is de leegstand sterk afgenomen en zijn de meeste
kleiner kernwinkelgebied en inrichting van een aantrekkelijke openbare ruimte.      winkels op het Gouweplein gevuld. De verdere ontwikkeling van Waddinxveen
                                                                                    als woongemeente biedt stapsgewijs ook een steeds breder draagvlak voor de
Gouda                                                                               gerealiseerde centrale winkelvoorziening. Dit met behoud van een aantal sterke
Vanuit het perspectief om een aantrekkelijke woonstad te zijn én vanuit economisch  buurtgerelateerde winkellocaties met een ondernemerschap dat duidelijk in een
perspectief streeft Gouda naar een levendige en bruisende binnenstad. Sinds een     behoefte voorziet.
aantal jaren wordt structureel gewerkt aan een versterking van de binnenstad.
Een gerichte aanpak in de binnenstad met alle betrokken partners heeft onder        Zuidplas
andere gezorgd voor een verbetering van de openbare ruimte, een daling in de        De gemeente Zuidplas laat de laagste leegstand cijfers zien. Dit heeft te maken met
leegstand en meer groen in de binnenstad. In het oog springende resultaten zijn het de sterk per dorp gespreide winkelstructuur, gericht op het verzorgingsgebied in de
vernieuwen van de entree bij de “Kop van de Kleiweg”, gedeeltelijke transformatie   directe omgeving. Het betreft voornamelijk winkelvoorzieningen voor de dagelijkse
van de Nieuwe Markt Passage met de vestiging van een binnenstadsupermarkt en        aankopen. De onverwacht oplopende leegstand begin 2018 heeft te maken met
de komst van nieuwe toeristische trekkers zoals de Siroopwafelexperience en sinds   specifieke problemen die waren ontstaan in het grootste winkelcentrum van de
de zomer van 2020 de Cheese Experience. Het aantal woningen in de binnenstad        gemeente, Reigerhof, waar eigenaar, winkeliers en beheer elkaar onvoldoende
is toegenomen, o.a. door de regeling Wonen boven Winkels en transformatie van       wisten te vinden. Verandering van eigenaar, een actieve aanpak vanuit de
leegstaande kantoren en winkelpanden. De vernieuwingen bij de noordelijke entree    gemeente en een actieve samenwerking met het nieuwe gevormde bestuur van de
van de binnenstad zullen worden afgerond met een herinrichting van de Korte Vest,   winkeliersvereniging heeft het tij echter snel doen keren. Reigerhof laat begin 2019
Agnietenstraat en het Houtmanspad. De binnenstad van Gouda moet op termijn          al weer een nagenoeg volle bezetting zien, die klanten weet te boeien en te binden.
autoluwer worden. Het realiseren van toekomstbestendige stadsdistributie en
goede fietsvoorzieningen zijn hier een belangrijk onderdeel van.
Krimpenerwaard
De gemeente Krimpenerwaard laat relatief lage leegstandscijfers zien. Dit
heeft hoofdzakelijk te maken met een winkelstructuur die – verspreid over de
verschillende dorpen – voorziet in de dagelijkse boodschappen. In plaatsen
met een bredere functie in de winkelvoorziening – Schoonhoven, Bergambacht
– zijn wat grotere fluctuaties in de leegstandontwikkeling aan de orde. Nadere
stimulansen worden voorbereid op basis van de eind 2019 vastgestelde Retailvisie
Krimpenerwaard.
                                                                                                                           Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>3.3 Verbreding van functies                                                                         3.4 Toenemend belang van de supermarkt
De kernwinkelgebieden in de stads- en dorpscentra van de gemeenten in Midden-                       De trend in toename van het marktaandeel van supermarkten ten opzichte
Holland vormen het kloppend hart van een gemeenschap. Hier ontmoeten                                van de speciaalzaken heeft zich tussen 2013 en 2020 ook in de gemeenten in
mensen elkaar. Leegstand is een bijzondere bedreiging voor de kerncentra van                        Midden-Holland doorgezet. Naast de vestiging van extra supermarkten en nieuwe
gemeenten. Centra met een hardnekkige en duidelijk aanwezige leegstand gaan                         supermarktformules, neemt ook de omvang van de supermarkten toe. Dit komt tot
in aantrekkelijkheid achteruit. Leegstand heeft het bijzondere risico zichzelf te                   uiting in het aandeel in het totaal aan winkelvloeroppervlak.
versterken. Bezoekers gaan een ongezellig centrum mijden. Daarop is tijdig in te
spelen door mogelijkheden te scheppen voor de vestiging van andere activiteiten,                    Supermarkten worden groter in verband met het toenemende assortiment en het
horeca, vermaak (leisure) en diensten.                                                              willen bieden van kwaliteit aan de consument. Deze trend zet ook in de gemeenten
                                                                                                    in Midden-Holland door. Daarbij is er sprake van spreiding van supermarkten over
                                                                                                    de wijken en dorpen in de gemeenten.
     700
                                                                                   Leegstand
                                                                                                                                  0% 10%  20%    30%    40%     50%    60% 70% 80% 90% 100%
     600
                               101                                                 Detailhandel         Bodegraven-Reeuwijk 2013
                                         105                                                            Bodegraven-Reeuwijk 2020
     500                                                                           Leisure
                               123                                                 Diensten                          Gouda 2013
                                         136                                                                         Gouda 2020
     400
                                                                                                            Krimpenerwaard 2013
     300                                                                                                    Krimpenerwaard 2020
                               325                                                                             Waddinxveen 2013
     200                                 270
                                                                                                               Waddinxveen 2020
            32         31                                         31         36
            33                                                    24
     100               38                                                    27                                     Zuidplas 2013
            88                                  8 5         8 6   88                17          6 7                 Zuidplas 2020
                       72                                                    75       15
                                67        68     42          40                      38          40
       0    17         15                        2           4    12         12      5           10
                                                                                                                 Nederland 2013
           2013      2020     2013      2020   2013        2020  2013      2020    2013       2020
               Centrum            Centrum    Centrum Nieuwerkerk     Centrum            Centrum                  Nederland 2020
             Bodegraven            Gouda         aan den IJssel   Schoonhoven        Waddinxveen
                                                                                                                                           Supermarkten  Speciaalzaken
Figuur 8: Ontwikkeling functies centra gemeenten Midden-Holland januari 2013 tot januari 20202
(Locatus maart 2020).                                                                               Figuur 9: Vloeroppervlak supermarkten neemt toe (Locatus maart 2020).
In de afgelopen periode is in de dorpscentra van de gemeenten in de regio Midden-                   Op verschillende plaatsen in de gemeenten is de supermarkt als trekker voor
Holland een verbreding te zien van de functies. Waar eerder het accent lag op                       een centrum actief en weloverwogen gepositioneerd. Dit met op een aantal
detailhandel, is er nu meer ruimte voor horeca, leisure en diensten. De dorpen zijn                 plaatsen een ‘haltermodel’, een supermarktcluster met een winkel in het reguliere
niet enkel meer mono functionele winkelharten, maar worden steeds meer een                          supermarktsegment en een prijsvechter. Deze combinatie is een formule die
dorp met wonen, werken, winkelen, zorg en andere centraal aan te bieden functies.                   klanten blijkt te trekken en het winkelend publiek vasthoudt. In verschillende
De functieverbreding doet zich in het bijzonder voor in de centrale stads- en                       gemeenten zijn plannen om meer van deze combinaties te realiseren. Zo is er in
dorpscentra.                                                                                        Krimpenerwaard een plan ontwikkeld om het Plesmanplein te Schoonhoven met
                                                                                                    een supermarktcombinatie en aanpassing van de verblijfsruimte te transformeren
                                                                                                    naar een modern aankoopcentrum voor de dagelijkse boodschappen. Er zijn ook
                                                                                                    initiatieven vanuit de markt die ruimte zoeken voor vestiging op plaatsen waar dit
                                                                                                    vanuit het gevoerde beleid minder gewenst is, zoals vestiging van een supermarkt
2
  Figuur: Branchering per pand in de centra van de vijf gemeenten tussen in januari 2013            op een bedrijventerrein.
en januari 2020 naar het aantal panden. (Locatus maart 2020)
                                                                                                                                                Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                     zich ontwikkelt naar een breed cluster voor regionaal aanbod van volumineuze
                                                                                     detailhandel met een hoge verblijfskwaliteit: ‘De etalage van de regio’. De omvang van
                                                                                     het aanbod in het concept Go Stores is voorzien hierin te versterken en in oppervlakte te
                                                                                     vergroten, waarbij wordt ingezet op een verplaatsing van commerciële vestigingen op de
                                                                                     locatie Goudkade en een herpositionering van het aanpalende cluster Kamperingweg.
3.5 Volumineus aanbod                                                                                          Winkelaanbod in volimineuze clusters (m² WVO)
De gemeenten in Midden-Holland kennen gedifferentieerd volumineus aanbod
met verspreide locaties in de regio. In de regionale structuurvisie detailhandel
                                                                                                   Go Stores
Midden-Holland 2013 zijn twee regionale centra voor volumineuze detailhandel
aangegeven: Goudse Poort in Gouda en Rijnhoek in Bodegraven. In haar winkelvisie
                                                                                                 Goudkade*
                                                                                            Kromme   Gouwe
zet Gouda in op een concentratie en versterking van volumineuze detailhandel
op de Goudse Poort. Dit specifiek binnen het moderne winkelgebied concept Go
Stores. Bodegraven-Reeuwijk zet in op consolidatie van cluster Rijnhoek Plaza op              Rijnhoek Plaza
bedrijventerrein Rijnhoek.
                                                                                             Kampenringweg
In 2013 was beperking van de bestedingen in de sector volumineuze goederen nog
goed merkbaar. In het bijzonder was er een sterke toename van de leegstand op                                0         5.000       10.000     15.000     20.000     25.000      30.000
de zogenaamde meubelboulevards. Ook bouwmarkten werden geconfronteerd                                           Overig_niet_dagelijks     Volumineus_aanbod     Leegstand
met smallere marges. In 2018 zijn er – met op gang komen van de woningmarkt –
                                                                                          Figuur 10: Winkelaanbod in volumineuze clusters (m2 WVO). (Locatus 2018)
duidelijke meer bestedingen in het segment. Dat vertaalt zich ook in de basis voor   Bron: Locatus 2018
volumineuze detailhandel in de gemeenten in Midden-Holland. Bij de ontwikkeling
                                                                                          Naast de ontwikkeling van één duidelijk herkenbaar regionaal cluster kennen de
van Go Stores Gouda duurde het geruime tijd voordat de beschikbare winkelruimte      Naast de ontwikkeling van één duidelijk herkenbaar regionaal cluster kennen de
                                                                                          gemeenten in Midden-Holland een grote spreiding van bouwmarkten, tuincentra en
een volledige bezetting te zien gaf. Het cluster kent in 2019 een volledige          gemeenten in Midden-Holland een grote spreiding van bouwmarkten, tuincentra en
                                                                                          handelsbedrijven in volumineuze goederen, voornamelijk gericht op de lokale vraag.
bezetting met een bouwmarkt, beddenspeciaalzaak, meubelzaken in verschillende        handelsbedrijven in volumineuze goederen, voornamelijk gericht op de lokale vraag. Een
                                                                                          Eenvestiging
                                                                                     enkele     enkele vestiging
                                                                                                           heeft eenheeft   een bijzondere
                                                                                                                        bijzondere            bovenregionale
                                                                                                                                       bovenregionale    functiefunctie
                                                                                                                                                                  zoals dezoals de Hornbach
                                                                                                                                                                            Hornbach   in
prijsklassen en een keukenzaak.
                                                                                          in  Nieuwerkerk     en de  Intratuin
                                                                                     Nieuwerkerk en de Intratuin in Zevenhuizen.in   Zevenhuizen.
In het Onderzoek aanpak PDV-locaties Zuid-Holland (BRO augustus 2017) zijn 32        KaartVerder    concentratie
                                                                                            volumineus             in regionaal
                                                                                                        aanbod Locatus   invoegen   verband vergt aandacht. Eventuele verplaatsingen
aangewezen PDV-locaties in de provincie beschreven en beoordeeld. Uit deze
                                                                                          van bedrijven van locaties kan consequenties hebben voor ondernemingen en
verkenning bleek dat er in de provincie – op een enkel geval na - geen heel nijpende Verder concentratie in regionaal verband vergt aandacht. Eventuele verplaatsingen van
                                                                                          zijn op een afgewogen wijze te beschouwen. Een verplaatsing van het bedrijf naar
situaties van uitzichtloze leegstand in de volumineuze detailhandel aanwijsbaar      bedrijven van locaties kan consequenties hebben voor ondernemingen en zijn op een
                                                                                          Gouda is wellicht gewenst, maar dus geen vanzelfsprekendheid.
zijn. Wel is er sprake van een wisselende kwaliteit in het aanbod, winkeloriëntatie,
belevingswaarde en leegstand van de locaties. In het onderzoek komt Go Stores                                                                                                               14
Goudse Poort als regionaal cluster naar voren als een modern, goed ontsloten
(aan de A12) gelegen locatie met een breed aanbod. Vanwege de omvang richt het            3.6 Centraal en gespreid
cluster zich naast de stad Gouda ook op de regio Midden-Holland. Concurrentie is er
met enkele omliggende centra en PDV-locaties in Rotterdam, Zoetermeer en Alphen           In 2013 is een inventarisatie gemaakt naar centraal georganiseerde winkellocaties,
aan den Rijn.                                                                             ondersteunde (wijk) centra en verspreid liggende bewinkeling. Hieruit bleek dat –
                                                                                          naast een groot aandeel in centra gelegen winkels – er sprake is van een aanzienlijk
In de winkelvisie van de gemeente Gouda is voorzien dat bedrijventerrein                  aandeel verspreide winkels. Naar vloeroppervlak gemeten betreft is het grootste
Goudse Poort zich ontwikkelt naar een breed cluster voor regionaal aanbod van             gedeelte daarvan onderdeel van de sector volumineuze goederen. Locaties die in de
volumineuze detailhandel met een hoge verblijfskwaliteit: ‘De etalage van de regio’.      visie van de gemeenten in Midden-Holland ook goed gespreid over de gemeenten
De omvang van het aanbod in het concept Go Stores is voorzien hierin te versterken        in de regio zouden moeten liggen. Daarnaast zijn er supermarkten met een solitaire
en in oppervlakte te vergroten, waarbij wordt ingezet op een verplaatsing van             ligging, die vaak de enige winkelvoorziening in een dorp op wijk vormen. Er is echter
commerciële vestigingen op de locatie Kromme Gouwe en een verder betrekken                ook nog een aanzienlijk aantal op verspreide plekken gevestigde winkels die niet
van het gebied aan de rond GoStores (Kamperingweg) bij dit concept. Voor de               vallen in de categorie volumineus of supermarkt of winkelvoorziening van een
verplaatsing van detailhandel van Kromme Gouwe naar de binnenstad of Goudse               wijk of dorp. Deze verkooplocaties zijn daar om meerdere redenen in het verleden
Poort heeft de gemeente Gouda strikte voorwaarden geformuleerd zoals duidelijke           gevestigd, maar komen in deze tijd wellicht beter tot hun recht in een centraal
afspraken over de nieuwe bestemming op de achterlaat locaties.                            winkelgebied. In een centraal winkelgebied zouden deze verkooppunten in ieder
                                                                                                                                          Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>aantal op verspreide plekken gevestigde winkels waar deze situatie niet voor geldt. Deze
verkooplocaties zijn daar om meerdere redenen in het verleden gevestigd, maar komen
in deze tijd wellicht beter tot hun recht in een centraal winkelgebied. In een centraal
winkelgebied zouden deze verkooppunten in ieder geval een aanvulling zijn op het daar
reeds geconcentreede aanbod. In 2013 is de ambitie uitgesproken om die locaties te
doen verminderen door deze niet opnieuw voort te zetten na vervallen van een winkel
   geval een aanvulling zijn op het daar reeds geconcentreede aanbod. In 2013 is de
formule dan wel te zien of er verplaatsing plaats kan vinden naar een locatie in een
   ambitie uitgesproken om die locaties te doen verminderen door deze niet opnieuw
geconcentreerd winkelgebied. In de gemeenten is deze ontwikkeling naar mogelijkheden
   voort te zetten na vervallen van een winkelformule dan wel te zien of er verplaatsing
opgepakt.
   plaats kan vinden naar een locatie in een geconcentreerd winkelgebied. In de
   gemeenten is deze ontwikkeling naar mogelijkheden opgepakt.
                               Winkelaanbod naar locatietypen (m² WVO)
                     Centraal
             Ondersteunend
                       Overig
    Verspreide bewinkeling
                               0       20000    40000    60000      80000    100000    120000  140000
           Supermarkten       Overig_Dagelijks Mode   Overig_niet_dagelijks Volumineus_aanbod Leegstand
   Figuur 11: Winkelaanbod naar locatietypen (m2 WVO). (Locatus oktober 2018)
Bron: Locatus oktober 2018
                                                                                                        15
                                                                                                           Perifere distributie Goudse Poort, foto gemeente Gouda
                                                                                                                                                        Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>4. Aanpak in de vijf gemeenten
4. Vijf gemeenten, vijf aanpakken in één regio
In de regionale structuurvisie detailhandel Midden-Holland 2013 is een gewenste
structuur aangegeven die vooral inzet op een spreiding van een voldoende
aanwezigheid van basisfuncties in de gemeenten, dorpen en wijken. Hierbij
wordt een onderscheid gemaakt in grotere winkelcentra waar naast de dagelijkse
boodschappen ook een aanbod aan niet dagelijkse goederen beschikbaar is. In
deze categorie vallen 12 van de 38 winkelgebieden in de regio. In de visie 2013 is
een indeling gemaakt naar in omvang kleinere winkelgebieden. Hier is een groter
aandeel dagelijks aanbod aanwezig en ook soms een zeer bijzonder aanbod aan niet
dagelijkse aankopen. Een aantal kleinere centra heeft zich een gedegen positie als
centraal dorps- of wijkcentrum verworven.
De vijf gemeenten in de regio Midden-Holland hebben in de periode 2013 – 2018
allen een actieve aanpak ontwikkeld om in te spelen op de ontwikkelingen in het
winkellandschap. Iedere gemeente kent zijn eigen uitdagingen, waarbij maatwerk is
geboden. Die aanpak boekt op verschillende plekken duidelijk resultaten.
                                                                                   Kaart 3: Regio Midden-Holland
Supermarktcluster Sportlaan Gouda
                                                                                                                 Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                     Dynamiek in de historische binnenstad
                                                                                     De gemeente Gouda is zich bewust dat behoud van de centrumfunctie een
                                                                                     bijzondere inspanning vraagt. Alle betrokken partijen die actief zijn in de binnenstad
                                                                                     werken sinds 2012 integraal samen aan een betere binnenstad met verschillende
                                                                                     projecten en activiteiten met een steeds meer programmatisch karakter.
                                                                                     Na een periode van zorgelijke ontwikkeling van de leegstand kent de binnenstad
                                                                                     een positieve dynamiek. Weerspiegeld in een aantal in het oog springende
                                                                                     ontwikkelingen. De openbare ruimte bij de noordelijke entree van de binnenstad is
                                                                                     ingrijpend vernieuwd en deze ontwikkeling zal worden afgerond met een ingreep
4.1 Gouda                                                                            van de Korte Vest, Agnietenstraat en Houtmanspad. De functies in dit gebied
                                                                                     zijn ook vernieuwd, met het toevoegen van horeca, een binnenstadsupermarkt,
Gouda telt 73.443 inwoners (peildatum 1-1-2020) en is van oudsher de centrumstad     een toeristische trekker (Gouda Cheese experience) en wonen. Tevens is een
van de regio Midden-Holland. Het historisch centrum biedt niet alleen een            betere oplossing voor het fietsparkeren gerealiseerd. Elders in de stad hebben
winkelvoorziening aan de inwoners van de stad, maar is ook een aanvullend            zich ook positieve ontwikkelingen voorgedaan. De leegstand in de eeuwenoude
centrum voor inkopen en recreatief verblijf in de regio. Daarnaast is er een grote   winkelstraat Lange Groenendaal is gekeerd. Vertrek van traditionele winkels
spreiding aan buurt- en wijkcentra met winkels voor de dagelijkse boodschappen       verbonden aan ketens heeft plaats gemaakt voor een serie aan nieuwe
dicht bij huis. Op verschillende aankoopplaatsen kan men terecht voor doelgerichte   zelfstandige winkelondernemingen, die bijdragen aan de veelkleurigheid van het
aankopen (bouwmarkten, meubelzaken e.a.) zoals Goudse Poort, Kromme Gouwe            winkellandschap in de Goudse binnenstad. Daaronder een groot aantal winkels
en Gouwestroom. Het aanbod richt zich mede op de regio.                              met het fairtradelabel, zodat de Lange Groenendaal is uitgeroepen tot de eerste
                                                                                     fairtradestraat in Nederland.
Gezellig en gemakkelijk winkelen en boodschappen doen in Gouda
In haar winkelvisie 2017 – 2035 stelt Gouda drie ambities voor het winkellandschap   De gemeente Gouda hanteert een actieve pand voor pand benadering in het kader
in de gemeente:                                                                      van de leegstandsaanpak. Via gesprekken met winkeliers en pandeigenaren wordt
•	Het bieden van dagelijks gemak aan de inwoners. Inwoners van Gouda moeten         gekeken wat de toekomst van een detailhandelsvestiging op een bepaalde locatie
   voor hun dagelijkse boodschappen terecht kunnen ‘in de buurt’ in aantrekkelijke   is, en of er eventueel met andere functie(s) een beter perspectief kan worden
   wijk- en buurtcentra.                                                             gevonden. Deze aanpak is ingezet o.a. voor de aanloopstraten, waarin een aantal
• Doelgerichte aankopen kunnen door inwoners van stad en regio snel en efficiënt    winkels het minder goed deed. Een groot aantal panden in de centraal gelegen
   worden gedaan op Goudse Poort, dat een compleet cluster perifere detailhandel     pittoreske Zeugstraat heeft mede dankzij de pand voor pand pandbenadering
   aanbiedt.                                                                         weer een gevuld aanzien gekregen. Wonen boven winkels wordt gestimuleerd. Een
•	Vergelijkend. Gouda biedt beleving. De historische binnenstad kenmerkt zich       voorbeeld daarvan is de ontwikkeling van woningen in het voormalig stadskantoor
   door diversiteit, authenticiteit, de menselijke maat gezelligheid, verbeelding en aan de Agnietenstraat. Dit kantoor is omgebouwd tot gewilde woonruimte. In de
   cultuur. Kaas, stroopwafels en cultuurhistorie bieden een bijzondere beleving, in binnenstad wordt actief samengewerkt aan een doorlopend aanbod van goed
   toenemende mate voor mensen van buiten de stad.                                   gecoördineerde evenementen, attracties en beleving. De actieve aanpak levert
                                                                                     resultaat op. Gouda heeft de titel ‘Beste Binnenstad 2015-2017’ gewonnen waarbij
Gouda richt zich hiervoor op het handhaven van het fijnmazig                         er vooral waardering was voor de intensieve samenwerkingsverbanden van
boodschappenaanbod en het onderbrengen van grootschalige winkels en                  gemeente en ondernemers en de ontwikkeling van cultuur en leisure.
perifere detailhandel op één locatie, Goudse Poort. Daarnaast is een aantrekkelijk
winkelaanbod in de binnenstad te handhaven, de woonfunctie te versterken en kan
het horeca aanbod verder worden verruimd. Verder wordt ingezet op versterking
van het culturele aanbod en het toerisme alsmede dragende economische pijler.
                                                                                                                            Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Breed aanbod en concentratie                                                      Ingezet wordt op een verdere clustering van grootschalige winkels in perifere
Gouda kiest voor versterking van de winkelfunctie in buurten en wijken. Daarom    detailhandel op één locatie Go Stores Goudse Poort met een uitfasering van het
wil de gemeente geen medewerking verlenen aan de vestiging van (solitaire) XL     PDV-cluster Kromme Gouwe en solitair gevestigde winkels in het doelgerichte
supermarkten. De buurtvoorzieningen zijn in de afgelopen periode op verschillende segment. Op Goudse Poort wordt verder ruimte gegeven aan de vestiging van nieuw
plaatsen sterk in ontwikkeling geweest. Zo is winkelcentrum Bloemendaal een       grootschalig aanbod.
aantal jaar geleden ingrijpend verbouwd en gemoderniseerd. In Gouda Oost is – als
onderdeel van de stadsvernieuwing in die wijk – het verouderde winkelcentrum      Externe effecten
aan de De Rijkestraat vervangen door een nieuw modern winkelcluster aan de        Volgens het Randstad Koopstromenonderzoek 2016/2018 hebben middelgrote
Sportlaan. Eind 2019 is een vernieuwd winkelcentrum Goverwelle geopend. In        steden zoals Gouda een stevige uitdaging om hun positie bij de consument te
beide centra is een tweede supermarkt aan het aanbod toegevoegd. Een aantal       behouden. Voor recreatief winkelen wordt in toenemende mate gekozen voor de
supermarkten in winkelcentrum Bloemendaal heeft uitbreidingen kunnen              grote steden ten koste van de middelgrote steden. Zo ondervindt Gouda externe
realiseren. Voor de nieuwe woonwijk Westergouwe wordt aan de ontwikkeling van     effecten van Rotterdam Alexandrium en Hoog Catherijne in Utrecht. De uitdaging
kleinschalig winkel- en wijkvoorzieningencentrum gewerkt.                         is om Gouda aantrekkelijk te houden voor bezoekers en ondernemers en te
                                                                                  investeren in een binnenstad met een compleet en gevarieerd aanbod.
Gouda winkelgebieden
                              Karakter                    Verkoop-punten
                                                                                  Koers
                                                                                  In de Winkelvisie Gouda 2017-2025 worden duidelijke streefdoelen gesteld:
 Centrum Gouda                stadscentrum                338
                                                                                  Handhaven van het fijnmazige boodschappenaanbod. Een goede positionering van
 Bloemendaal                  stadsdeelcentrum            55                      Gouda als centrumstad van de regio. Ambitie is het concentreren van grootschalige
 Goverwelle                   wijkcentrum                 21                      winkels in de perifere detailhandel op Goudse Poort. Voor de binnenstad wordt
 Korte Akkeren                wijkcentrum                 12                      gestreefd naar een compleet en aantrekkelijk winkelaanbod met een mix van
                                                                                  kleinschalige zelfstandige ondernemers en grotere winkelketens. Er wordt inzet op
 Gouda Oost: Sportlaan        supermarkt-centrum          3
                                                                                  functieverbreding. De woonfunctie en het toeristische en culturele aanbod worden
 Van Hoogendorpplein          wijkcenrtrum                7
                                                                                  versterkt. Aan de randen van de binnenstad wordt meegewerkt aan de vestiging van
 Willem en Marialaan          buurtcentrum                11                      bredere functies of herbestemmen van winkelpanden naar wonen.
 Driewegplein                 buurtcentrum                2
 Vuurdoornlaan                buurtcentrum                4
 Plataanstraat                buurtwinkel                 2
 Nieuwe Park                  buurtwinkel                 1
Bron: Locatus maart 2020
Gouda verkoop volumineuze goederen
                              Karakter                    Verkoop-punten
 Go Stores                    PDV                         18
 Kamperingweg                 PDV                         3
 Kromme Gouwe                 PDV                         6
Bron: Locatus maart 2020
                                                                                  Gouda binnenstad
                                                                                                                        Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                    Gespreide kernen en winkelgebieden
                                                                                    Krimpenerwaard winkelgebieden
                                                                                                                  Karakter                     Verkooppunten
                                                                                     Bergambacht centrum          regionaal centrum            44
                                                                                     Gouderak centrum             kernverzorgend centrum       7
                                                                                     Haastrecht centrum           kernverzorgend centrum       17
                                                                                     Krimpen aan de Lek centrum   kernverzorgend centrum       17
                                                                                     Lekkerkerk centrum           kernverzorgende centrum      39
                                                                                     Lekkerkerk Kerkweg           supermarkt-centrum           2
4.2 Krimpenerwaard                                                                   Ouderkerk aan de IJssel      kernverzorgend centrum       14
                                                                                     Schoonhoven stadscentrum     regionaal centrum            87
De gemeente Krimpenerwaard telt 53.319 inwoners (peildatum 1-1-2020), met een
gemiddelde bevolkingssamenstelling. De gemeente bestaat uit 11 verschillende         Schoonhoven Plesmanstraat    buurtcentrum                 9
kernen met winkelgebieden. Deze richten zich vooral op de eigen inwoners.            Stolwijk centrum             kernverzorgend centrum       19
Dagelijkse boodschappen vormen het hoofdaanbod. In de stad Schoonhoven, en
                                                                                    Bron: Locatus maart 2020
kernen als Bergambacht, Stolwijk, Lekkerkerk en Krimpen aan de Lek is ook een
behoorlijk aanbod aan niet dagelijkse goederen te vinden. Schoonhoven is een
                                                                                    Horeca en toerisme zijn nadrukkelijk in de ontwikkelingen van een samenhangend
historische stad, die – door het gevestigde zilverambacht – ook veel toeristische
                                                                                    retailbeleid betrokken. Dit evenals een aantal trekkers die traffic kunnen genereren
belangstelling heeft.
                                                                                    waar meer ondernemers klanten van kunnen betrekken. Dit tegen de achtergrond
                                                                                    van nieuwbouwprojecten in verschillende dorpen die moeten zorgen voor een
Brede visie op retail
                                                                                    toename van het aantal inwoners en versterking van het draagvlak van de lokale
De detailhandel van Krimpenerwaard heeft in de verschillende dorpen een
                                                                                    winkelstructuur.
duidelijke plek en is daar ook stevig geworteld. De leegstand in Krimpenerwaard
is met circa 6 tot 7% in de afgelopen jaren lager dan het regionale- en landelijke
gemiddelde. Wel vragen de ontwikkelingen in het winkellandschap aandacht om het
                                                                                    Ontwikkeling retailstructuur
                                                                                    In de Retailvisie Krimpenerwaard is een ontwikkelrichting van de winkelgebieden
draagvlak te behouden en de positie te verstevigen. Richting hieraan wordt gegeven
                                                                                    aangegeven. Daarin is een inschatting gemaakt van het ontwikkelpotentieel. Op
door de eind 2019 vastgestelde Retailvisie Krimpenerwaard, tot stand gekomen
                                                                                    basis daarvan is een driedeling gemaakt in:
in nauwe samenwerking met de detailhandel in de verschillende kernen van de
                                                                                    •	Te optimaliseren centra, waarvoor een actieve aanpak wordt gekozen.
gemeente. Met de Retailvisie heeft de gemeente de volgende ambities:
                                                                                    •	Te versterken centra, waar lopende plannen worden afgerond.
•	Behoud van de eigen unieke identiteiten van alle kernen.
                                                                                    •	Te consolideren centra, waar beperkte maatregelen ingezet worden.
•	Bieden van vrijheid en ruimte aan ondernemers om kansen te benutten.
•	Behoud en waar mogelijk versterken van koopkrachtbinding.
                                                                                    Per gebied zijn ontwikkelopgaven geformuleerd. Een gemeentebreed
•	Behoud van het boodschappenaanbod in de kernen, waarbij draagvlak bepalend
                                                                                    uitvoeringsprogramma en specifieke actieplannen per kern gaan zorgen voor een
   is.
                                                                                    toegesneden aanpak per winkelgebied. Op een aantal plaatsen zijn ruimtelijke
•	Benutten van de kansen die recreatie en toerisme bieden.
                                                                                    ontwikkelingen voorgenomen in de vorm van afbouw of een verdere versterking van
                                                                                    de winkelstructuur. Naar functieverbreding en verlevendiging met activiteiten wordt
Gekozen is voor een brede oriëntatie vanuit het besef dat samenwerking en
                                                                                    nadrukkelijk gekeken. Dit moet de uitkomst zijn van een verdere invulling van de
benutten van nieuwe kansen versterking voor het draagvlak van de detailhandel kan
                                                                                    actieplannen samen met de ondernemers.
bieden. De visie is ook businessgericht. Gekeken is naar een breed functioneren van
de voorzieningen en succesvolle factoren voor verdienmodellen en nieuwe kansen.
Zo kan een verdere ontwikkeling van recreatie en toerisme in Krimpenerwaard een
bijdrage leveren aan de versterking van het draagvlak voor de detailhandel.
                                                                                                                           Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Ontwikkelrichting centra Krimpenerwaard                                                Externe effecten
                          Te optimaliseren Te versterken          Te consolideren      Externe effecten ondervindt men in Krimpenerwaard van Rotterdam, Krimpen aan
                                                                                       den IJssel en Gouda. In Krimpen aan den IJssel zijn er plannen om winkelcentrum
  Regionale functie/      Bergambacht
  accent op verblijf                                                                   Crimpenhof verder te ontwikkelen, waarmee een concurrentiecirkel kan ontstaan
                          Schoonhoven                                                  met de ingezette ontwikkelingen in de Krimpenerwaard. Daarnaast is Gouda een
                          centrum
                                                                                       optie voor de inwoners van verschillende dorpen in de Krimpenerwaard om de
  Lokale functie/         Lekkerkerk       Haastrecht             Gouderak
                                                                                       inkopen te doen. Winkels in bijvoorbeeld Haastrecht moeten mede in dit kader
  accent op
  boodschappen                             Krimpen a/d Lek        Ouderkerk a/d Ijssel positie kiezen. Voor andere dorpen vormen verschillende winkellocaties in- en rond
                                           Albert Plesmanplein    Stolwijk             Rotterdam een alternatief. Vernieuwing is nodig om de winkelfunctie in de dorpen in
                                                                                       de markt te houden en de functie als basisvoorziening te kunnen behouden.
Bron: Retailvisie Krimpenerwaard
                                                                                       Koers
Een aantal ontwikkelingen is reeds in gang gezet of voorgenomen. Zo wordt in           De Retailvisie Krimpenerwaard richt zich op het behoud en ontwikkeling van een
Lekkerkerk ingezet op compact maken van het centrum. Een begin is gemaakt om           goed gespreide winkelstructuur in de gemeente en het benutten van kansen voor
de winkelfunctie in de aanloopstraat te vervangen door woningbouw. Hiermee             ondernemers. In te spelen is op consumententrends zoals de behoefte aan een
wordt op een verdere consolidatie van het winkelgebied ingezet met een versterking     breed gesorteerd dagelijks aanbod in supermarkten. In te spelen is op de trend
van de verblijfsfunctie.                                                               naar compacte en aantrekkelijke winkelgebieden met verblijfskwaliteit. Daaronder
                                                                                       een verder benutten van kansen voor de horeca. Naast behoud van de inwoners
In Schoonhoven vindt een verdere vitalisering van de binnenstad plaats met een         als consument worden er ook kansen gezien om het draagvlak voor de retail te
verdere versterking van de beleving, verblijf, horeca en toeristische attracties. Een  vergroten met bestedingen vanuit recreatie en toerisme.
verder positionering als zilverstad geeft hier vorm aan. Daarnaast is voorgenomen
de winkelstructuur aan het Plesmanplein in Schoonhoven te versterken met
een supermarktcluster van twee elkaar aanvullende winkelformules volgens het
‘haltermodel’. Daarbij wordt een verblijfsgebied ontwikkeld met horeca, enkele
terrassen, speelvoorzieningen en een aantrekkelijk ingedeelde openbare ruimte.
In Bergambacht wordt ingezet op een verder compact maken van het centrum               Bijzondere aandacht is er voor versteking van de ondernemerssamenwerking en de
en verhogen van de verblijfskwaliteit. Voor Haastrecht zijn er plannen om de           ontwikkeling van het ondernemerschap.
supermarkt en aanvullende winkels te verplaatsen naar een plek naast het krappe
centrum. Hiermee kan een moderne winkelfunctie voor het dorp worden behouden
en in het centrum mogelijk plaats worden gevonden voor meer recreatieve functies
en horeca.
Versterking organisatorisch vermogen
Naast ruimtelijke ontwikkelingen zet Krimpenerwaard ook in op versterking van de
ondernemerssamenwerking. Tussen de verschillende ondernemersverenigingen
uit de voormalige gemeenten van de fusiegemeente Krimpenerwaard ontstaan
samenwerkingsverbanden. Daarnaast is voor de centrumgebieden in Schoonhoven
en Bergambacht een Biz ingevoerd waarmee activiteiten financieel kunnen worden
gestimuleerd.
Er is niet gekozen voor een breed centrummanagement. Dit is wel een overweging.
Onderkend is dat – om weerbaar te zijn in de hedendaagse marktomgeving – van
het ondernemerschap veel wordt gevraagd. Om het ondernemerschap te versterken
wordt vanuit de ondernemers-samenwerking gedacht aan de ontwikkeling van een           Schoonhoven stadscentrum, gemeente Krimpenerwaard
Retailacademie.
                                                                                                                               Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                      Naast de zes kernwinkelgebieden geeft Zuidplas ruimte aan de vestiging van een
                                                                                      grote bouwmarkt en is er een groot tuincentrum gevestigd. Zuidplas heeft geen
                                                                                      specifieke PDV-locatie aangewezen. Een enkele grotere meubelzaak is gevestigd
                                                                                      op een centrumlocatie. Een mogelijke uitplaatsing hiervan kan de vitaliteit van het
                                                                                      dorpscentrum Zevenhuizen versterken.
                                                                                      Positie dorpscentra Zuidplas
                                                                                      Uit het KSO 2016 blijkt dat lokale winkelcentra de bestedingen goed weten vast te
                                                                                      houden. Dat is ook in de dorpscentra in de gemeente Zuidplas het geval. Daarbij
                                                                                      wordt er in alle dorpen van Zuidplas gebouwd en groeit het aantal inwoners en
4.3 Zuidplas                                                                          daarmee het draagvlak voor de lokale winkelcentra.
                                                                                      Zuidplas is bezig met de planontwikkeling van het middengebied van de gemeente.
Zuidplas telt telt 43.894 inwoners (peildatum 1-1-2020), met een gemiddelde
                                                                                      Hier is in samenhang met de bestaande dorpen een nieuw vijfde dorp te realiseren.
bevolkingssamenstelling. Nieuwbouwprojecten zorgen voor bevolkingsaanwas en
                                                                                      Voor dit dorp wordt een ruimtelijke reservering gemaakt voor detailhandel
versterking van het draagvlak van de lokale winkelstructuur. De gemeente Zuidplas
                                                                                      betreffende de dagelijkse boodschappen en de komst van een supermarkt.
heeft vier dorpen met in totaal zes winkelgebieden. Deze richten zich voornamelijk
                                                                                      Daarmee wordt beoogd – binnen de kaders van het beleid van lokaal gerichte
op de eigen inwoners als verzorgingsgebied. Dagelijkse boodschappen vormen
                                                                                      winkelvoorzieningen – een gepaste uitbreiding van het winkeloppervlak in de
het hoofdaanbod. Met Rotterdam in de directe nabijheid is de marktruimte voor
                                                                                      gemeente te realiseren. In totaal staat er in de gemeente Zuidplas in de komende
een omvangrijk aanbod van niet dagelijkse goederen in de gemeente in principe
                                                                                      periode veel woningbouw gepland. Een ontwikkeling die ook op lange termijn het
beperkt.
                                                                                      draagvlak voor de detailhandel verder zal versterken.
Het detailhandelsbeleid van Zuidplas concentreert zich op het behoud van
                                                                                      Consolidatie en modernisering
sterke lokale winkelcentra als basisvoorziening voor de inwoners van de dorpen
                                                                                      De detailhandelsnota van de gemeente richt zich op consolidatie, actualisering
en wijken. Om hieraan gericht invulling te geven is een detailhandelsnota
                                                                                      en modernisering van het winkelaanbod voor de inwoners. Naast de ruimtelijke
opgesteld waarin verder profiel wordt gegeven aan de ontwikkeling van de
                                                                                      begrenzing van de kernwinkelgebieden richt het beleid zich op versterking van
detailhandelsstructuur in de gemeente Zuidplas. Kern daarin is het streven naar
                                                                                      de onderlinge samenwerking tussen gemeente, winkeliers en vastgoedeigenaren,
compacte en welomschreven kernwinkelgebieden en afbouw en verder voorkomen
                                                                                      bevordering van de kwaliteit van winkelomgeving en versterking van de kwaliteiten
van verspreide winkelvestigingen. Dat wordt nu helder vastgelegd. Dit vanuit de visie
                                                                                      van ondernemers.
dat men de bestaande winkelvoorzieningen aantrekkelijk wil houden en bestaande
koopstromen wil zien vast te houden.
                                                                                      Voorgenomen is dat er geen vestiging van winkels meer buiten de
                                                                                      aangewezen centra zal plaatsvinden. Dit moet de regelmatige aanvragen voor
Winkelgebieden in Zuidplas
                                                                                      detailhandelsactiviteiten op diverse locaties gaan kanaliseren. Discussie is er over de
                              Karakter                    Verkooppunten
                                                                                      inpassing van twee nieuwe supermarkten (Nieuwerkerk centrum en Zevenhuizen)
 Centrum Zevenhuizen          Kernverzorgend centrum      21                          in en aan de bestaande kernwinkelgebieden. Het gaat daarbij primair om de plek en
 Centrum Moerkapelle          Kernverzorgend centrum      12                          niet over de vraag over de wenselijkheid van de toevoeging aan het aanbod.
 Centrum Moordrecht           Kernverzorgend centrum      22
                                                                                      In de dorpen van Zuidplas is in de periode 2013-2018 een bijzonder lage
 Reigerhof Nieuwerkerk a/d    Kernverzorgend centrum      44
 IJssel                                                                               winkelleegstand te zien van 3 tot 6%. Dit met een uitschieter van 6% in Zevenhuizen,
                                                                                      waar in het bijzonder opvolgingsproblemen van een groot aantal oudere winkeliers
 Dorrestein                   Kernverzorgend centrum      10
                                                                                      een rol speelt. In deze kern wordt gewerkt aan een verder compact maken van
 Het Oude Dorp Nieuwerkerk    Kernverzorgend centrum      20                          het centrum en versterking van het moderne winkelaanbod. De gemeente werkt
 a/d IJssel
                                                                                      regelmatig mee aan de omzetting van winkels naar wonen, maar streeft daarbij naar
Bron: Locatus maart 2020                                                              behoud van een levensvatbaar compact centrum met basisvoorzieningen voor de
                                                                                      inwoners. De vestiging van een tweede supermarkt is daar een onderdeel van.
                                                                                                                             Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>In winkelcentrum Reigerhof (centrum Nieuwerkerk) is door een nieuw
flexibel huurbeleid van de vastgoedeigenaar een stevige basis voor het lokale
ondernemen ontstaan dat dreigende leegstand heeft voorkomen. Een actieve
winkeliersvereniging en een actieve aanpak van de vastgoedeigenaar en de
gemeente, houden dit centrum aantrekkelijk voor de consument.
Als maatregelen om de winkelfunctie in haar dorpen zo goed mogelijk vitaal te
houden ziet de gemeente Zuidplas vooral het beleid van compacte winkelgebieden
en het versterken van de ondernemerssamenwerking. De intensieve samenwerking
met de verenigingen van winkeliers en de vorming van de ondernemersvereniging
Reigerhof zijn hierin belangrijke stappen in. Gestreefd wordt naar een verdere
versterking van de ondernemerssamenwerking in Zuidplas.
Externe effecten
Volgens het KSO 2016/2018 weet Zuidplas de koopstromen goed vast te houden.
Wel ziet de gemeente aan haar randen zowel positieve en negatieve effecten
van buiten de gemeente op haar winkelgebieden optreden. Inwoners van de                  Nieuwerkerk Oude Dorp, gemeente Zuidplas
Rotterdamse wijk Nesselande komen nogal eens in de Reigerhof en de Dorpsstraat
van Nieuwerkerk winkelen. Dit vanwege de gezellige uitstraling van beide locaties.
De wijk Esse in Nieuwerkerk Zuid heeft een wat minder goede infrastructurele
aansluiting met Nieuwerkerk aan den IJssel. Inwoners geven er nogal eens de
voorkeur aan de boodschappen te doen in Capelle aan den IJssel waarheen de
aansluiting beter is. Er worden effecten verwacht van een verdere ontwikkeling van
regionaal en bovenregionaal gerichte locaties zoals Alexandrium en Goudse Poort.
Koers
De gemeente Zuidplas is een groeigemeente. Er is een bovenregionale woning­
bouwopgave. Gelet op deze opgave en de mogelijke uitplaatsing van bedrijven,
wordt ook de komst van een nieuw bedrijventerrein onderzocht. In de economische
visie 2020 wordt, vanuit de positionering van de gemeente Zuidplas aangegeven
welke kansen de komende jaren benut en uitgebouwd kunnen worden. Dit geldt
ook voor de detailhandelsnota die in 2021 wordt geactualiseerd en welke moet
leiden tot een duidelijke visie en beleid op de versterking van de ruimtelijke kwaliteit
en functioneren van de winkelgebieden in de gemeente Zuidplas.
Vanuit het thema “De watertuin van de Zuidelijke Randstad” wordt met verschillende
horeca- en recreatieondernemingen verbinding gezocht om met elkaar
arrangementen aan te bieden en te promoten via o.a. “https://www.beleefzuidplas.nl/”
Beleef Zuidplas, met als doel bezoekers langer vast te houden in de dorpen.
                                                                                                                                  Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                                                  In de overige dorpen is er sprake van (kleinschalige) supermarkten of
                                                                                  buurtwinkels die worden aangevuld met standplaatsen. Hierdoor wordt het lokale
                                                                                  voorzieningenniveau voor de inwoners op peil gehouden.
                                                                                  Gedifferentieerde ontwikkeling
                                                                                  Het centrum van Bodegraven heeft sinds de vorige collegeperiode de volle
                                                                                  aandacht van de politiek. Dit winkelgebied heeft het meest te lijden gehad onder
                                                                                  de economische crisis en de ontwikkelingen van internetverkoop. Dit past in het
                                                                                  landelijke patroon waarin je terugziet dat winkelcentra van deze omvang het erg
                                                                                  moeilijk hebben. Er is sprake van veel leegstand in een uitgestrekt gebied.
4.4 Bodegraven-Reeuwijk                                                           Winkelgebied Broekvelden (Bodegraven) is gedateerd en is de afgelopen jaren
                                                                                  achteruit gehold. Het college onderzoekt momenteel welke kwaliteitsimpulsen nodig
Bodegraven-Reeuwijk telt 34.869 inwoners (peildatum 1-1-2020). De gemeente
                                                                                  zijn om het winkelcentrum levensvatbaar te houden voor de toekomst.
telt de volgende grote dorpen: Bodegraven, Reeuwijk-Brug, Nieuwerbrug,
Reeuwijk-Dorp, Waarder en Driebruggen. Daarnaast bevinden zich nog kleinere
                                                                                  De winkelgebieden in Reeuwijk-Brug floreren juist. Deze winkelgebieden kennen
buurtschappen binnen de gemeente.
                                                                                  dan ook nauwelijks leegstand. De Miereakker is in 2015 volledig nieuw opgeleverd,
                                                                                  nadat het oude winkelgebied eerder is gesloopt. Het plein rondom Westplein is
In Bodegraven is het grootste winkelgebied te vinden dat is in te schalen in de
                                                                                  recentelijk opnieuw ingericht. In 2016 is bungalowpark Landal Reeuwijk geopend. De
categorie middelgroot dorpscentrum. Daarnaast is er ook nog een kleinschalig
                                                                                  winkelgebieden profiteren ook van deze gasten. Toerisme biedt hier een verbreding
winkelcentrum voor de dagelijkse boodschappen in de wijk Broekvelden. Aan
                                                                                  van de basis voor de detailhandel. De belangstelling van de gasten voor de locale
de rand bevindt zich winkelgebied Rijnhoek waar o.a. twee bouwmarkten, een
                                                                                  winkelgebieden zou nog verder kunnen worden vergroot.
tuincentrum en meubelzaak zijn gevestigd.
                                                                                  Voor de kleine supermarkten in de overige dorpen geldt dat deze nu goed
In Reeuwijk-Brug zijn twee winkelgebieden te vinden. Dit zijn beide kleinschalige
                                                                                  functioneren, maar dat hier goed moet worden gekeken naar de toekomst. In
winkelcentra die zich richten op de dagelijkse voorzieningen van lokale bewoners:
                                                                                  Reeuwijk-Dorp en Waarder bevinden zich grote supermarktketens. Binnen deze
Miereakker en Westplein.
                                                                                  ketens is schaalvergroting de norm. Iets wat niet passend en mogelijk is op de
                                                                                  huidige locaties. Dit vraagt aandacht voor de toekomst.
Bodegraven-Reeuwijk winkelgebieden
                              Karakter                    Verkooppunten
                                                                                  In Driebruggen en Nieuwerbrug bevinden zich buurtwinkels. Met name in
 Centrum Bodegraven           Kernverzorgend centrum      96                      Nieuwerbrug is het noodzakelijk om een duurzame oplossing te vinden die
 Broekvelden                  Buurtcentrum                8                       garandeert dat de buurtwinkel behouden blijft voor de toekomst.
 Rijnhoek Plaza               PVD locatie                 5
                                                                                  Voor de perifere winkels op Rijnhoek is de inzet om het bestaande aanbod te
 Centrum Driebruggen          Dorpscentrum                4
                                                                                  behouden. Het winkelgebied functioneert goed, maar kan tegelijkertijd een
 Westplein                    Buurtcentrum                6                       bedreiging vormen voor het centrum. Het is daarom van belang dat beide
 Miereakker                   Kernverzorgend centrum      14                      winkelgebieden hun eigen profiel en branchering behouden. De perifere winkels
 Reeuwijk Dorp                Dorpssupermarkt             1                       op Reeuwijkse Poort functioneren in de basis ook prima. Alhoewel hier wel wordt
                                                                                  aangemerkt dat het terrein niet goed herkenbaar is als winkelgebied.
 Waarder                      Dorpssupermarkt             1
Bron: Locatus, maart 2020
                                                                                                                         Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Koers
De gemeente heeft geen lokale detailhandelsvisie, maar legt in
bestemmingsplannen vast dat detailhandel zich in beginsel niet mag vestigen buiten
de winkelgebieden. Daarnaast is er in 2016 een visie vastgesteld voor het centrum
van Bodegraven. In samenwerking met vele belanghebbenden wordt uitvoering
gegeven aan deze visie. Hierbij wordt ingezet om de leegstand terug te dringen, het
winkelgebied compacter te maken en de verblijfskwaliteit te verhogen.
De gemeente en lokale ondernemersvereniging zetten gezamenlijk
centrummanagement in om de centrumaanpak in Bodegraven kracht bij
te zetten. Het centrummanagement pakt praktische zaken op, maar is ook
op strategisch niveau bezig om de leegstand in te vullen. Daarnaast heeft
de ondernemersvereniging budget tot haar beschikking via het lokale
Ondernemersfonds. Dit wordt voornamelijk ingezet voor sfeerverbetering in de
straten (verlichting en bloemen).
De gemeenteraad heeft voor de periode 2019 e.v. veel budget vrijgemaakt voor de
aanpak van het centrum. Er is € 2,8 miljoen beschikbaar voor diverse projecten,
waaronder herinrichting van de openbare ruimte. Daarnaast is er éénmalig € 1,0      Centrum Bodegraven, gemeente Bodegraven-Reeuwijk
miljoen beschikbaar gesteld voor diverse stimuleringssubsidies. Hiermee wordt
beoogd om verhuisbewegingen naar het centrum te stimuleren en de leegstand
in te vullen. Ook moet dit bijdragen om gewenste transformaties te realiseren net
buiten het winkelgebied. Tot slot wordt een kwaliteitsimpuls beoogd met de inzet
van gevelsubsidie.
Externe effecten
Volgens het KSO 2016 weet de gemeente Bodegraven-Reeuwijk de koopstromen
voor de dagelijkse boodschappen goed vast te houden. Voor de niet dagelijkse
goederen is er wel sprake van een toenemende afvloeiing. De centrale ligging van de
gemeente maakt dit niet vreemd. Grote winkelcentra in Gouda, Woerden en Alphen
a/d Rijn zijn vlakbij gevestigd. Daarnaast zijn ook de grote centra als Rotterdam,
Utrecht, Den Haag, Leiden en Amsterdam binnen een half uur bereikbaar.
                                                                                                                            Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                                                        Winkelgebieden in Waddinxveen
                                                                                                                      Karakter                      Verkooppunten
                                                                                          Centrum Waddinxveen         Regionaal verzorgend          49
                                                                                                                      centrum
                                                                                          Dorpsstraat Waddinxveen     Kernverzorgend centrum        12
                                                                                          Groenvoorde                 Buurtcentrum                  7
                                                                                          Kon Wilhelminaplein         Wijkcentrum                   10
                                                                                          Luifelbaan Waddinxveen      Buurtcentrum                  7
                                                                                          ‘t Oude Centrum             Wijkcentrum                   17
4.5 Waddinxveen                                                                           Zuidplas                    Wijkcentrum                   5
                                                                                        Bron: Locatus, maart 2020
Waddinxveen telt 29.293 inwoners (peildatum 1-1-2020). Waddinxveen heeft
geen duidelijk historisch gegroeid centrum waar van oudsher alle winkels
                                                                                        De winkelgebieden met perspectief moeten elkaar aanvullen. Winkelgebieden
en dorpsvoorzieningen zijn geconcentreerd. In de jaren zestig is de Passage
                                                                                        zonder perspectief zijn in een zorgvuldig proces uiteindelijk te transformeren naar
gerealiseerd. Dit gebied werd echter te klein en raakte verouderd. Daarom is
                                                                                        andersoortige functies.
in 2014 gekozen voor een nieuw centrum op een nieuwe locatie: Gouweplein.
Het Gouweplein richt zich op dagelijkse boodschappen en doelgerichte
                                                                                        Naar een optimale winkelstructuur
aankoopplaatsen. Het Gouweplein heeft een goede bereikbaarheid en voldoende
                                                                                        Uit enquêtes bleek dat voor een meerderheid van de Waddinxveners het
en moderne parkeergelegenheid. Sinds de vestiging is het centrum echter nog niet
                                                                                        Gouweplein inmiddels voelt als het centrum van de gemeente. Echter een centrum
volledig ingevuld.
                                                                                        dat nog niet volledig functioneert als hét centrum van Waddinxveen. Hoewel de
                                                                                        leegstand tussen 2016 en 2018 afnam van 17 naar 14 verkooppunten kan het
Naast het Gouweplein kent Waddinxveen nog zes door de gemeente verspreide
                                                                                        centrum nog wel wat meer levendigheid gebruiken. Gedachte is dat het Gouweplein
winkellocaties. Een aantal van deze locaties functioneert goed als wijk en
                                                                                        verder moet uitgroeien naar een breder toekomstbestendige centrale plek. Om
buurtvoorziening. Enkele van deze locaties heeft een onvoldoende winkelbezetting.
                                                                                        een echt dorpscentrum te worden zijn de verblijf- en ontmoetingsfuncties verder
In totaal heeft Waddinxveen een relatief omvangrijk winkelbestand voor het aantal
                                                                                        te versterken: van een ‘place to buy’ naar een ‘place to be’. Aanvullend op de
inwoners.
                                                                                        winkels is meer horeca en dienstverlening te huisvesten. De vestiging van het
                                                                                        goedgebruikte cultuurcentrum De Kroon levert al een opvallende bijdrage aan de
Aanpak                                                                                  functieverbreding.
De daling in de leegstand is mede resultaat van een systematische aanpak van het
winkelbestand. Het idee om alle winkelvoorzieningen zoveel mogelijk systematisch
                                                                                        De dagelijkse boodschappen betrekken de inwoners van Waddinxveen voor een
te concentreren op het Gouweplein bleek niet haalbaar. Een aanpak per gebied
                                                                                        aanzienlijk deel in de buurtwinkelcentra, die een relatief groot dagelijks aanbod
wel, waarbij een verdere positionering van het Gouweplein ook een toenemende
                                                                                        kennen, maar niet een geheel compleet aanbod. Deze goed functionerende centra
bezetting te zien gaf. Vastgesteld is dat de winkelstructuur verder is te optimaliseren
                                                                                        kennen weinig of geen leegstand. In enkele winkelgebieden aan de randen van
en het winkelbestand geleidelijk is terug te brengen.
                                                                                        Waddinxveen loopt de ontwikkeling van winkels in het dagelijks aanbod terug en
                                                                                        zijn de vrijkomende plekken opgevuld met winkels met een speciaal niet dagelijks
Naar een dorpscentrum met goed geprofileerde ondersteunende centra                      assortiment, soms met een regionale functie.
In de detailhandelsstructuurvisie Waddinxveen 2019-2030 (augustus 2019) wordt de
route geschetst naar een optimale winkelstructuur voor de gemeente. Die structuur
                                                                                        In de detailhandelsstructuurvisie Waddinxveen wordt onderkend dat de gemeente
is in samenwerking met winkeliers, inwoners en vastgoedeigenaren geschetst in een
                                                                                        een te ruim areaal aan winkelvoorzieningen heeft. Uitgangspunt is de ontwikkeling
creatief proces. De belangrijkste uitdaging daarin was om met elkaar een structuur
                                                                                        van een toekomstbestendige en voor de consument begrijpelijke winkelstructuur,
te formuleren, waarin ‘oud’ en ‘nieuw’ winkelaanbod zich goed tot elkaar zouden
                                                                                        waarin elk winkelgebied een herkenbare functie vervult, met daarin een duidelijk
verhouden en waarin de betrokkenen zich ook goed zouden kunnen vinden. Met dit
                                                                                        hoofdcentrum. De keuze is gemaakt Gouweplein deze rol te laten vervullen
uitgangspunt is gekeken naar het perspectief van de winkelgebieden in Waddinxveen.
                                                                                                                               Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>en de andere centra een plaats te geven als ondersteunend winkelgebied. Een          consolideren en bij nadere overwegingen te transformeren. Daarbij is de aanpak
tweeslagstelsel met twee nevencentra, één in Noord en één in Zuid.                   die van de geleidelijkheid, waarbij zorgvuldig met de belangen van de bestaande
Voor de invulling wordt gekeken naar behoud van goed functionerende detailhandel     ondernemers wordt omgesprongen. Naast uit de markt nemen van winkelpanden
en het perspectief, waarbij is geconstateerd dat een aantal gespecialiseerde winkels door herbestemmingen op plekken die hiertoe aanleiding geven zal de toename van
in de centra kunnen spreken van een goed toekomst perspectief.                       het inwoneraantal door de lopende woningbouwprojecten voor een toename van
                                                                                     het draagvlak voor het winkelbestand gaan zorgen.
Perifere detailhandel
In Waddinxveen is veel perifere detailhandel (PDV) verspreid over de kern gelegen.   De ambitie is dat het centrum van Waddinxveen in 2030 een hoogwaardig,
Er is een klein cluster, Kouwe Hoek (gelegen tegen Gouda aan) waar een aantal        aantrekkelijk en dynamisch gebied is dat goed verbonden is met de dorpen.
handelsbedrijven in volumineuze goederen is gevestigd. Vastgesteld is dat het niet   De gemeente werkt samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke
gewenst is het aanbod hier verder uit te breiden. Regionaal voorziet de nabijgelegen organisaties aan de levendigheid, aantrekkelijkheid en verblijfswaarde van het
locatie Goudse Poort in Gouda in die behoefte. Kouwe hoek is aangewezen als          centrum.
(beperkte) concentratielocatie voor PDV in Waddinxveen.
Zorgvuldig proces
Voor de ontwikkeling van de beoogde toekomstbestendige structuur wordt ingezet
op een geleidelijke ontwikkeling, waarbij zorgvuldig wordt omgegaan met de
belangen van de desbetreffende winkeliers. Door verplaatsingen op maat en per
bedrijf kan op Gouweplein verder worden geconcentreerd. Voor centra met een
beperkt perspectief wordt via monitoring gevolgd of transformatie moet worden
ingezet. Een mooi voorbeeld van transformatie naar een nieuwe functie is dat
van een winkelpand in het oude centrum naar een bedrijfsverzamelgebouw voor
ZZp-ers, co-workingspace en start ups.
Positie Waddinxveen
Waddinxveen is vooral gericht op de dagelijkse boodschappen. Bewoners doen hun
dagelijkse boodschappen vooral in de buurtwinkelcentra- en strips. Voor grotere
aankopen is er het Gouweplein. Het aantal inwoners en huishoudens neemt in
Waddinxveen de komende jaren naar verwachting toe. Het nieuwbouwproject Park
Triangel biedt kansen voor versterking van draagvlak voor winkelcentrum Zuidplas
en het Gouweplein. Aanvullende woningbouw rond Gouweplein moet draagvlak van
het dorpscentrum verder gaan versterken.
Externe effecten
Het winkelaanbod in Waddinxveen is vooral lokaal gericht. Het Gouweplein vervult     Winkelcentrum Groensvoorde, Waddinxveen.
een bescheiden regionale rol. Het aanbod voor de inwoners is breed, maar keuzen
zijn soms beperkt. Voor meer keuze gaan inwoners bijvoorbeeld naar Gouda,
Zoetermeer of Alphen a/d Rijn.
                                                                                             In de overzichten van de detailhandelscentra in de gemeenten
Koers                                                                                        is de omvang weergegeven naar het aantal geregistreerde
In de detailhandelsstructuurvisie heeft Waddinxveen keuzen gemaakt voor de                   verkooppunten detailhandel inclusief leegstand en exclusief horeca
ontwikkeling van de winkelfunctie met Gouweplein als duidelijk dorpscentrum met              en dienstverlening. Verkooppunten betreft het aantal verkooppunten
ondersteunende wijkwinkel gebieden. Verblijfsfuncties op en rond Gouweplein                  detailhandel per locatie.
zijn in dat verband verder te versterken. De winkelbezetting verder in te vullen.
In de perspectiefrijke ondersteunende centra is het winkelaanbod verder te
                                                                                                                              Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>5. Covid-19                                                                            Gouda
                                                                                       De leegstand in Gouda kent een fluctuerend verloop. Het is nog niet precies aan
                                                                                       te geven in hoeverre corona of andere oorzaken zoals aflopende huurcontracten
5.1 Effecten coronacrisis op functioneren                                              hierop invloed hebben. De horecaondernemers in Goudse binnenstad maken van
winkelgebieden                                                                         de nood zo goed mogelijk een deugd met soms in het oog springende initiatieven
                                                                                       en thuisbezorgd arrangementen. Met name mode- en accessoire winkels lijken het
                                                                                       zwaar te hebben, terwijl winkels voor woninginrichting en bouwmarkten het beter
Gedurende de uitwerking van onderliggende Visie regionale detailhandel Midden-
                                                                                       hebben gedaan. Een wisselend beeld dat landelijk ook terug te zien is.
Holland is de wereld, en dus ook de regio Midden-Holland, geconfronteerd met de
komst van het Covid-19 virus. Dit virus heeft ook zijn weerslag op de detailhandel en
het functioneren van winkelgebieden. Zonder afbreuk te doen aan de wellicht forse
                                                                                       Bodegraven-Reeuwijk
                                                                                       De verschillende winkelgebieden lijken de zware maanden gedurende de lockdown
effecten die dit kan hebben op de detailhandel wordt opgemerkt dat in dit stadium
                                                                                       goed te hebben doorstaan. Inwoners bleken zeer loyaal naar de lokale retail en ook
(maart 2021) deze effecten onvoldoende inzichtelijk en voorspelbaar zijn. Daarom
                                                                                       de wijkcentra werden goed bezocht. Er zijn op het eerste oog geen winkels verloren
beperken wij binnen deze visie ons tot slechts een globale eerste indruk van het
                                                                                       gegaan.
verloop van de periode maart t/m augustus 2020 binnen Midden-Holland.
Een eerste landelijk onderzoek van de Retailagenda over de gevolgen van Covid-19
                                                                                       Waddinxveen
                                                                                       In Waddinxveen liet de eerste lockdown een relatief gunstig effect zien op met
geeft alarmerende signalen af met o.a. een geschetste verwachte leegstand die
                                                                                       de detailhandel. De omzetten van de winkels kwamen weer op het normale
oploopt van 7 naar 19% en een lagere traffic in winkelgebieden. Hierbij wordt echter
                                                                                       verwachting of hebben het boven niveau gedaan. Dit komt, omdat veel mensen
opgemerkt dat het sentiment onder consumenten, waarop men zich mede baseert,
                                                                                       in de zomervakantie van 2020 thuis zijn gebleven of in Nederland op vakantie zijn
is gepeild in de periode dat de intelligente lockdown van kracht was in Nederland.
                                                                                       geweest.
In september 2020 ligt de intelligente lockdown alweer even achter ons en zijn de
eerste globale indrukken dat de consument er weer ‘gewoon’ op uit trekt.
                                                                                       Zuidplas
                                                                                       De meeste winkelgebieden hebben het relatief goed gedaan, mede doordat
Alle gemeenten hebben te maken met de tijdelijk beperkende maatregelen voor
                                                                                       minder mensen op vakantie zijn gegaan. Winkelcentrum de Reigerhof heeft de
horeca. Waarbij de nachthoreca en uitgaansgelegenheden al maanden gesloten
                                                                                       1,5 meter maatregelen goed kunnen doorvoeren. Ook hier is het relatief goed
zijn. De gevolgen hiervan zijn nog niet te overzien, maar het is aannemelijk dat
                                                                                       gegaan, alhoewel de modezaken het zwaar hebben. Zevenhuizen geeft aan dat
diverse horecazaken noodgedwongen zullen sluiten. In veel gemeenten zijn
                                                                                       het echt goed gaat, dit kan ook komen door het feit dat er door het opleveren van
diverse ‘koop lokaal’ acties opgericht en is ruimte geboden voor tijdelijke afhaal- en
                                                                                       nieuwbouwwoningen meer inwoners zijn bij gekomen. De tuincentra, bouwmarkten
bezorgmogelijkheden.
                                                                                       en supermarkten hebben in 2020 een hele goede zomer gedraaid.
                                                                                       Krimpenerwaard
5.2 Effecten in gemeenten Midden-Holland                                               De eerste berichten over een toenemende ontwikkeling van de leegstand bleken
                                                                                       alleszins mee te vallen en de signalen zijn relatief positief te noemen. In diverse
Alle gemeenten in Midden-Holland hebben de effecten ondervonden van de                 dorpen zien we zelfs dat nieuwe winkels zijn geopend op vrijgekomen locaties. Dit
uitgebroken crisis en de beperkende maatregelen. In het bijzonder de horeca heeft      zijn gunstige berichten en laat zien dat ondernemers durven in te stappen in deze
het zwaar met de beperkende maatregelen en voorzichtigheid van bezoekers.              tijd.
Daarbij is echter ook nieuwe creativiteit aan de dag gelegd, waarmee de horeca en
de detailhandel zich weerbaar hebben getoond in de nieuwe situatie.                    Al met al zien we dat binnen onze regio de eerste periode waarin de intelligente
                                                                                       lockdown van kracht is geweest, relatief goed is doorgekomen. De komende periode
                                                                                       blijft uiterst onzeker, omdat de ‘tweede golf’ wederom beperkende maatregelen
                                                                                       heeft meegebracht en de horeca - na een periode van voorzichtige heropening -
                                                                                       weer de deuren heeft moeten sluiten. Welke blijvende gevolgen dat zal hebben is
                                                                                       eerst na langere tijd vast te stellen.
                                                                                                                              Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>6. Regionale detailhandelsvisie                                                       6.2 Punten van aandacht
Midden-Holland                                                                        Hoewel de gemeenten actief onderweg zijn met actualiseren, positioneren en
                                                                                      concentreren van de centrumgebieden zijn er zeker ook punten van aandacht.
6.1 Goed onderweg                                                                     Aandachtspunten die mede door de coronacrisis in bepaalde opzichten sterker naar
                                                                                      voren zullen komen. Dit betreft:
De gemeenten in de regio Midden-Holland hebben de afgelopen jaren actief ingezet      • Verkopen via internet zetten door. Het winkelaanbod van stenen winkels moet zich
om in te spelen op het veranderende winkellandschap. Hierbij is een duidelijke           nog meer gaan onderscheiden en wellicht meer onderdeel worden van het verblijf in
voortgang geboekt ten aanzien van de eerder geformuleerde doelen.                        een centrum waar ook andere zaken kunnen worden gedaan, beleefd en ervaren.
•	De versterking van het recreatieve winkelhart van de regio: Gouda-centrum, heeft   •	Concentratie van publiek- en belevingsfuncties naast winkels is echter met in
   in de afgelopen jaren op een duidelijke manier vorm gekregen. Nieuwe creatieve        achtneming van de coronamaatregelen lastiger te organiseren. Hier is met
   concepten hebben een plaats gekregen. De leegstandsontwikkeling is goeddeels          weloverwogen beleid en naar mogelijkheden op in te zetten.
   gekeerd in een meer en beter geconcentreerd centrum dat in levendigheid verder     • Vitaliteit van kernen is niet alleen een belang van de betreffende gemeente zelf.
   is toegenomen. De ontwikkeling van de toeristische functie heeft daaraan mede         De hele regio heeft belang bij goed geconcentreerde winkelgebieden met een
   bijgedragen.                                                                          aantrekkelijke uitstraling en een zo beperkt mogelijke leegstand. Leegstand is in
•	De gemeenten en ondernemers slagen er in een zo gevarieerd mogelijk dagelijks-        die zin niet alleen een lokaal probleem. Het is een regionaal belang te streven
   en niet dagelijks aanbod in de grotere dorpscentra beschikbaar te houden.             naar actuele, geconcentreerde en goed bezette winkelgebieden.
   De functie van de centra wordt daarbij verbreed en het lukt op veel plekken        •	Tot het uitbreken van de coronacrisis nam de horeca een enthousiast groeiend
   om de detailhandelsfuncties beter geconcentreerd bij elkaar te krijgen. Een           aandeel in, in bijna alle centra van Midden-Holland. Dat sloot ook aan bij de
   gerichte aanpak van concentratie en versterking van functies leidt tot nieuwe         nieuwe levensstijl van veel inwoners, waarbij eten buiten de deur een regelmatiger
   investeringen en aantrekkelijke winkels waarvoor de consument het centrum wil         bezigheid werd. Met de coronarichtlijnen is het functioneren van de horeca lastiger
   blijven bezoeken.                                                                     geworden en is de ontwikkeling van de sector nauwlettend te volgen.
•	Behoud van de dagelijkse winkelvoorzieningen in de kleinere wijk- en dorpscentra   •	Op verschillende locaties is sprake van concurrentiecirkels zowel binnen als
   blijkt goed mogelijk en in de periode na het uitbreken van de coronacrisis zelfs      buiten de regio gelegen winkellocaties naar elkaar. Ontwikkelingen zijn hier bij
   essentieel. Winkelvoorzieningen in de wijken en de dorpen blijken in een blijvende    voorkeur binnen verhoudingen te houden. Binnen de regio gaat het om een
   behoefte voor de inwoners te voorzien. Een enkele detailhandelsvoorziening            goede inpassing van de ontwikkeling van centrum Go Stores op Goudse Poort.
   in een buurt of dorp is doorgaans een supermarkt. Supermarkten hebben de              Buiten de regio in het bijzonder om de verdere ontwikkeling van winkelcentrum
   behoefte om zich te blijven ontwikkelen in omvang en te bieden kwaliteit. Daarop      Alexandrium te Rotterdam. In de regio is rekening met elkaar te houden:
   wordt met aandacht ingespeeld.                                                        Ontwikkelingen met overlap zijn af te stemmen. Waar zich buiten de regio
•	Het is gelukt om een concentratie van grootschalige winkels in woninginrichting       ontwikkelingen aftekenen waarvan onevenwichtige concurrentie effecten op de
   gevestigd te krijgen op locatie Goudse Poort. Een nieuw concept van geschakelde       regio worden verwacht, is gezamenlijk daar tegen op te trekken.
   winkels biedt de regio een aanbod, waarvoor men eerder buiten de regio moest zijn. •	Bij de vormgeving van eventuele verdere regionale concentratie van
•	Ondanks de tendens naar schaalvergroting in de branche in en om het huis is een       grootschalig winkelaanbod is rekening te houden met effecten op de bestaande
   goede spreiding van bouwmarkten en tuincentra over de gemeenten en dorpen             ondernemingen. Niet alle ondernemingsconcepten kunnen zonder gevolgen voor
   in de regio in stand gebleven. Op verschillende plaatsen heeft vernieuwing van        het ondernemen (bijvoorbeeld lokaal gebonden licenties) worden verplaatst naar
   de verkoopformule plaatsgevonden. In Zuidplas heeft vestiging van een aantal          een locatie buiten de gemeente van vestiging.
   bovenregionale marktformules een plaats gekregen.                                  •	In de ambitie regionaal samen te werken is het zoeken wat centra van elkaar
•	In de gemeenten in de regio is nog sprake van een aanzienlijk aantal verspreide       doet onderscheiden en met elkaar verbindt. Een oplossing als specialisatie,
   solitaire winkels. Ambitie is de vestiging van winkels op de verspreide locaties      waardoor de bezoekers van de ene naar het andere centrum trekken
   geleidelijk te verminderen. Dit met uitzondering van solitaire supermarkten die in    voor onderscheidend aanbod of diensten ligt minder voor de hand. De
   een wijk of dorp soms de enige detailhandelsvoorziening vormen. Voor de overige       winkelstructuur van de gemeenten in Midden-Holland richt zich voornamelijk
   winkels blijft het de wens deze zoveel mogelijk te verplaatsen naar centra of         op lokale verzorgingsgebieden, waarbij het in eerste instantie de kunst is om de
   geclusterde winkelvoorzieningen.                                                      bestedingen van de eigen inwoners vast te houden.
                                                                                                                               Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>• Om een goed en zo gevarieerd mogelijk winkelaanbod te behouden is het in          voorkomen en verminderen van de leegstand. Dit door zo mogelijk panden her te
   deze tijd temeer zaak dat ‘stenen winkels’ zich onderscheiden en zich ook mogen  bestemmen of met stimulering weer actief bezet te krijgen. Daarnaast wordt er naar
   onderscheiden. Van ‘stenen winkels’ wordt verwacht zich te onderscheiden en      gestreefd zoveel mogelijk bezoekfuncties in het centrale gebied gevestigd te krijgen.
   meer aandacht te hebben voor beleving. Om te zorgen dat ‘stenen winkels’
   kunnen winnen dient - binnen de wettelijke kaders - zo goed mogelijk             Buurt- en wijkvoorzieningen:
   ruimte geboden te worden voor innovatie en het inspelen op consumenten- en       Bijzonder belangrijk voor de vele dorpen, kernen en wijken in de regio is dat
   markttrends.                                                                     winkels – in ieder geval voor de dagelijkse boodschappen – dichtbij gevestigd blijven.
•	Er kan inmiddels gesproken worden van een uitgebreide ‘gereedschapskist’,        Concentratie van voorzieningen in het centrum van een gemeente is hiermee in
   die door de gemeenten in de regio Midden-Holland worden ingezet om de            balans te houden. Voor veel wijk- en dorpsgerichte detailhandel blijkt een goede
   ontwikkelingen in goede banen te leiden en centrale kernen, dorps- en wijkcentra economische basis te bestaan.
   aantrekkelijk, levendig en vitaal te houden.
                                                                                    Supermarkten:
In de afgelopen zeven jaar is er in Midden-Holland een aanzienlijke dynamiek        Supermarkten vormen een essentieel onderdeel van de wijk- en
geweest in de ontwikkeling van detailhandelsruimten. Er heeft een toename           dorpsvoorzieningen. Om de klanten op het gewenste niveau te kunnen blijven
plaatsgevonden van het winkelvloeroppervlak en een consolidatie van het aantal      bedienen is er onmiskenbaar een trend naar schaalvergroting in de sector gaande.
verkooppunten. De dynamiek in de centra vraagt een voortdurende aandacht en         Voldoende ruimte voor de ontwikkeling van supermarkten in wijken en de dorpen
ook het nauwlettend volgen van ontwikkelingen. Daarnaast is er een ontwikkeling     is daarom van groot belang. Nieuwe supermarkten worden daarom bij voorkeur
van een aanzienlijk groter vloeroppervlak voor het aanbod van de moderne            gevestigd in of aan de rand van bestaande winkelgebieden. Voor de vestiging van
supermarkt aan haar klanten. Tenslotte is er de ontwikkeling van grotere perifere   regionale XL supermarkten zien wij in de regio in principe geen ruimte.
winkelformules. De bezetting van dit aanbod en verdere ontwikkeling daarvan is in
een goede balans te houden met de bestaande centra. Periodieke monitoring kan       Pick up points:
hiervoor het nodige inzicht verschaffen.                                            Door het ophalen van een online bestelling onderdeel te maken van het gewone
                                                                                    winkelen zorgen we voor een nieuwe vorm van combinatiebezoek. Afhalen van
                                                                                    een online bestelling in een ‘stenen winkel’ brengt de consument in contact met
6.3 Regionale detailhandelsstructuurvisie                                           het aanwezige relevante aanbod. Daarbij is er ook een duurzaamheidswinst.
                                                                                    Wanneer het ophalen van online bestellingen onderdeel wordt van het verdere
Midden-Holland                                                                      boodschappen doen, dan bespaart dit de CO2-belasting van een bezorgingsrit. Pick
                                                                                    up points willen we daarom zoveel mogelijk vestigen op en binnen de bestaande
De regio Midden-Holland kent een heldere detailhandelsstructuur, waarin             winkelgebieden.
verzorging van het eigen gebied de hoofdzakelijke doelstelling is. Naast een
zo volwaardig mogelijke detailhandelsvoorzieningen in de hoofdkernen van            Tuincentra en bouwmarkten:
de gemeenten is er een wijd vertakt netwerkwerk aanwezig van wijk- en               In de regio houden we vast aan zo goed mogelijk gespreide tuincentra en
dorpsvoorzieningen voor – hoofdzakelijk – de dagelijkse boodschappen.               bouwmarkten over het gebied, maar zien ook de ontwikkeling van schaalvergroting
                                                                                    in deze branche en de behoefte hieraan bij consumenten. In dat verband is er
Regionaal recreatief winkelhart:                                                    met een gepaste afweging te bezien of ruimte kan worden geboden aan nieuwe
In de regionale detailhandelsstructuur is Gouda het centrale regionale              ontwikkelingen. Dit vraagt per casus een zorgvuldige regionale afstemming in een zo
recreatieve winkelhart. Daarnaast is hier een belangrijke concentratie van          vroeg mogelijk stadium van eventuele planontwikkeling.
perifere distributiepunten gevestigd. Streven is zo veel mogelijk van dit aanbod te
concentreren op één duidelijke plek: Goudse Poort.                                  Perifere distributie:
                                                                                    Perifere distributielocaties (PDV) zijn te reserveren voor de echte handel in
Vitale kernen:                                                                      grootschalige goederen. De reguliere detailhandel hoort thuis in de stad- en
Om de centrale dorps- en stadscentra vitaal te houden gaan we uit van de visie      dorpscentra en winkelgebieden in wijken en dorpen. De regio streeft naar een
op vitale kernen. Dit betekent dat door de gemeenten en winkeliers actief wordt     verdere clustering van PDV.
gestuurd op het aantrekkelijk houden van deze centra en ingezet wordt op
                                                                                                                             Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Winkelgebieden, branchering en innovatie:                                           in de regio te bespreken en van een regionaal advies te voorzien. Dit advies is dan te
De gemeenten streven er naar de detailhandel zoveel mogelijk binnen aangesloten     voegen bij de adviesaanvraag aan de Provinciale adviescommissie detailhandel.
winkelgebieden en goed geconcentreerd te laten plaatsvinden. Branchering is         Regionale afstemming en advisering vindt in ieder geval plaats in de volgende
daarbij te respecteren, maar er is - binnen de wettelijke kaders - ook voldoende    situaties:
ruimte te geven aan innovatieve concepten die op een verrassende manier             •	Ruimte voor detailhandels ontwikkelingen, nieuwe locaties voor PDV-vestiging of
consumenten- en markttrends weten te volgen.                                           XL-formules in nieuwe bestemmingsplannen.
                                                                                    •	Bij uitbreidingsplannen van detailhandel groter dan 2000m2 buiten de bestaande
Uitbreiding:                                                                           centra en groter dan 1000m2 binnen de bestaande centra.
Gemeenten beogen de winkelmeters per saldo niet uit te breiden, maar tegelijkertijd
willen we nieuwe ontwikkelingen niet op voorhand tegenhouden. In lijn met het
beleid van de provincie Zuid-Holland zijn toevoegingen uitzonderingen, waarvoor
                                                                                    6.5 Samenwerking en stimulering
een goede motivatie moet bestaan. Die motivatie wordt ten minste in een vroeg
stadium afgestemd in de regio en eventueel gerelateerd aan de beperking van         Om de detailhandel verder te ondersteunen en te ontwikkelen onderzoeken gemeen­
winkelmeters die elders – door aanhoudende leegstand – voor bestemming naar         ten en ondernemersverenigingen de volgende mogelijkheden voor samen­werking.
andere functies in aanmerking zouden kunnen komen.
                                                                                    Retailacademie:
                                                                                    Een goed voorzieningenniveau aan detailhandel in de dorpen- wijken- en
6.4 Gezamenlijk bewaken regionale structuur                                         stadscentra is gebaat bij een goed ondernemerschap. Ondernemers in de
                                                                                    detailhandel staan voor veel uitdagingen om zo goed mogelijk in te spelen op
                                                                                    veranderend gedrag van consumenten en op conjuncturele- en technische
De vijf gemeenten zetten zich in om te regionale detailhandelsstructuur te bewaken  ontwikkelingen. Daar kan wellicht wat inspiratie en ondersteuning bij geboden
door de volgende afspraken:                                                         worden. In dit verband is door ondernemers in de Krimpenerwaard de gedachte
                                                                                    geopperd voor de ontwikkeling van een retailacademie. Een vorm waarbij
Monitoring:                                                                         ondernemers, elkaar helpen met de uitwisseling van nieuwe en inspirerende ideeën.
De ontwikkelingen in de detailhandel in de regio Midden-Holland worden door de      De behoefte en mogelijkheden zijn - in relatie met het bestaande aanbod - te
gemeenten nauwlettend gevolgd op basis van een tweejaarlijkse monitoring. Dit om    onderzoeken.
gezamenlijk de vinger aan de pols te houden en in te zetten op de ontwikkeling van
vitale stads- en dorpscentra en een actieve beperking van leegstand.                Gezamenlijke profilering:
                                                                                    De ambitie is de consumenten uit de woongemeente en de directe regio zoveel
Elimineren verborgen planvoorraad:                                                  mogelijk aantrekkelijke winkelvoorzieningen te bieden. Daarbij is het wellicht
Bij de bewaking van de structuurafspraken is een te onderkennen risico de           behulpzaam wanneer de regio zich wat meer weet te profileren ten opzichte van
mogelijkheid dat in vigerende bestemmingsplannen nog aanspraak kan worden           de grootstedelijke omgeving. Midden-Holland is echter niet één aaneengesloten
gemaakt op de ontwikkeling van detailhandel op plekken buiten de gewenste           winkelgebied, maar heeft wel een aantal onderscheidende kenmerken waarmee je
concentratiegebieden. Om ongewenste ontwikkelingen tegen te gaan onderzoeken        iets zou kunnen zetten tegenover de aantrekkingskracht van de grote steden:
de gemeenten bestemmingsplannen op eventueel verborgen planvoorraad.                •	Er is onmiskenbaar een aantal erg gezellige historische plekken te vinden om te
                                                                                       winkelen en te verblijven.
Regionale afstemming:                                                               •	Er is ruimte en gelegenheid voor ontspanning en recreatie.
Met de komst van de Provinciale adviescommissie detailhandel is de verplichte       •	Het concept Cheese Valley kan voor een deel van het gebied zorgen voor een
gemeentelijke regionale advisering voor de grotere winkeluitbreidingen komen           onderscheidend karakter.
te vervallen. Wel wordt door de adviescommissie naar afstemming met de              •	Er zijn overal wel evenementen die mensen van binnen en buiten de regio kunnen
omliggende gemeenten gevraagd. Voor de zorgvuldige bewaking van de regionale           aantrekken.
detailhandelsstructuur spreken de gemeenten een aanvullende regionale
aftstemmingsprocedure af. Ruimte voor eventuele grote detailhandels ontwikkelingen  Nagegaan wordt of de ontwikkeling van een regionale evenementenkalender een
en uitbreidingen kunnen een grote impact hebben op de gevestigde detailhandel in    bijdrage kan leveren aan de verdere profilering van het gebied en de versterking van
de regio. Ontwikkelingen van enige omvang zijn in dit verband in een vroeg stadium  de basis voor horeca en detailhandel. Bestaande initiatieven zijn hier te benutten.
                                                                                                                          Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Detailhandelsstructuurvisie Midden-Holland 2020
Bestuurlijk trekker mw. I.C.J. Nieuwenhuizen, wethouder economische
zaken gemeente Bodegraven-Reeuwijk
Ambtelijk projectleider A.A. van Alten gemeente Bodegraven-Reeuwijk
De detailhandelsstructuurvisie is een document opgesteld door en voor
de gemeenten in de Regio Midden-Holland.
Daarbij is gebruik gemaakt van de cijfermateriaal van bureau Locatus en
geciteerde onderzoeken. Tekst en interpretatie zijn voor rekening van
Regio Midden-Holland.
Regio Midden-Holland 4 maart 2021
                                                                        Visie regionale detailhandel Midden-Holland 2021 - 31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>