<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Transect-rapport 2853

Bergambacht, Lekdijk West 67a
Gemeente Krimpenerwaard (ZH)
Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend
veldonderzoek, verkennende fase




                                          1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>  Auteur                                             Drs. T. Nales
  Versie                                             Conceptversie
  Projectcode                                        20020098
  Datum                                              28-06-2020
  Opdrachtgever                                      Hogendoorn Adviesburo
                                                     Molenlaan 10
                                                     2861 LB Bergambacht
  Uitvoerder                                         Transect
                                                     Overijsselhaven 127
                                                     3433 PH Nieuwegein
  Onderzoeksmelding                                  4875678100
  Bevoegde overheid                                  Gemeente Krimpenerwaard
  Adviseur namens bevoegde overheid                  Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH)
  Beheer documentatie                                Transect, Nieuwegein




Autorisatie
Naam                               Datum                              Paraaf
Drs. T. Nales                      07-07-2020
Senior KNA Prospector




  ISSN: 2211-7067



  © Transect, Nieuwegein

  Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie of
  op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgevers.

  Transect aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit de toepassing van de
  adviezen of het gebruik van de resultaten van dit onderzoek.

                                                                                                                3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                Overijsselhaven 127               T: 030-7620705
                                                3433 PH Nieuwegein                F: 030-7620706
                                                                                  E: informatie@transect.nl




Samenvatting

In opdracht van Hogendoorn Adviesburo heeft Transect in juni 2020 een archeologisch vooronderzoek
uitgevoerd in een plangebied aan de Lekdijk West 67a in Bergambacht (gemeente Krimpenerwaard).
Het archeologisch vooronderzoek bestaat hier uit een Archeologisch Bureauonderzoek (BO) en een
Inventariserend veldonderzoek (IVO). De vraagstelling van deze onderzoeken is het specificeren van de
archeologische verwachting van het plangebied en het toetsen en aanvullen van deze verwachting
door middel van waarnemingen in het veld.

Op basis van het archeologisch vooronderzoek zijn de volgende conclusies te trekken:

Op basis van het archeologisch vooronderzoek zijn de volgende conclusies te trekken:
1) Op basis van het bureauonderzoek is vastgesteld dat het plangebied van een middelhoge tot hoge
   archeologische verwachting heeft. De middelhoge verwachting is gebaseerd op de mogelijke
   aanwezigheid van oever- en/of crevasseafzettingen van de Lekkerkerk stroomrug, een voormalige
   Rijnloop die in het Neolithicum actief is geweest. De stroomrug ervan heeft mogelijk in het
   noorden of net ten noorden van het plangebied gelegen. Deze oever- en crevasseafzettingen
   kunnen voor samenlevingen uit die tijd geschikte woonplaatsen hebben gevormd vanwege de
   relatief hogere ligging in het toenmalige rivierenlandschap. Tevens is sprake van een middelhoge
   verwachting op resten uit de Romeinse tijd-Vroege Middeleeuwen. Deze is gebaseerd op het
   voorkomen mogelijke oeverafzettingen van de Lek, die rond het begin van de jaartelling ontstaan
   is. De hoge verwachting is gebaseerd op de ligging van het plangebied langs de Lekdijk West, een in
   oorsprong middeleeuwse rivierdijk waarlangs op verschillende plekken verhoogde woonplaatsen
   aanwezig zijn. Deze woonplaatsen kunnen teruggaan tot het begin van de ontginningen in het
   gebied in de 12e eeuw. De verwachting op resten uit de Nieuwe tijd zijn echter laag, aangezien op
   historisch kaartmateriaal uit het begin van de 19e eeuw geen bebouwing aanwezig is. De
   verwachting dat daarvoor bebouwing aanwezig is geweest, is laag.
2) Tijdens het veldonderzoek is het toekomstig bouwvlak van de nieuw te realiseren woning
   onderzocht. Hier is vastgesteld dat de archeologische verwachting uit het bureauonderzoek naar
   beneden (laag) bij te stellen is. Er zijn namelijk geen aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid
   van cultuur- of terplagen die erop wijzen dat in het plangebied sprake is geweest van een
   woonheuvel uit de Late Middeleeuwen-Nieuwe tijd. Er zijn verder tot een diepte van 6,0 m -Mv
   geen archeologisch relevante niveaus aanwezig. Er zijn geen veraarde of verteerde veenniveaus
   waargenomen en kleiige afzettingen als onderdeel van een crevasse of oever van de Lekkerkerk
   stroomrug ontbreken. Zodoende is de verwachting op resten uit de periode Neolithicum-Vroege
   Middeleeuwen laag.
3) De periode Paleolithicum-Mesolithicum is vanwege de grote diepteligging binnen dit
   onderzoekskader buiten beschouwing gelaten. Rivierduinen werden immers op basis van het
   bureauonderzoek niet verwacht.

Advies
Op basis van de resultaten van het vooronderzoek bestaat in archeologisch opzicht geen bezwaar
tegen de voorgenomen sloop en nieuwbouw van een woning in het plangebied. Er worden immers
geen archeologische waarden verwacht en de sloopwerkzaamheden vinden uitsluitend oppervlakkig
plaats. Daarom wordt geadviseerd dat aanvullende archeologische maatregelen niet nodig zijn.



                                                                                                        4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Onderhavig onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke methoden
en inzichten en is erop gericht om de kans op het onverwacht aantreffen dan wel het ongezien
vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen.
Aangezien het onderzoek is uitgevoerd door middel van een steekproef kan echter de aan- of
afwezigheid van eventuele archeologische resten niet gegarandeerd worden. Wanneer bij
graafwerkzaamheden toch onverhoopt waardevolle resten worden aangetroffen, dient u deze
conform de conform de Erfgoedwet 2016, artikel 5.10, bij de gemeente te melden.

Bovenstaande vormt een advies. Op grond van de resultaten van het rapport en het advies zal het
bevoegd gezag (de gemeente Krimpenerwaard) een besluit nemen over de daadwerkelijke omgang
met eventueel aanwezige archeologische waarden binnen het plangebied.
.




                                                                                                   5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Inhoud

1. Aanleiding                                            2

2. Aard en doel van het archeologisch vooronderzoek      3

3. Afbakening van het plan- en onderzoeksgebied          4

4. Planvorming en consequenties toekomstig gebruik       6

5. Beleidskader                                          7

6. Landschap, geomorfologie en bodem                     8

7. Archeologische verwachting en bekende waarden         11

8. Historische situatie en bodemverstoringen             12

9. Gespecificeerde archeologische verwachting            18

10. Resultaten veldonderzoek                             20

11. Beantwoording onderzoeksvragen                       22

12. Conclusie en Advies                                  23

13. Geraadpleegde bronnen                                24



Bijlage 1: Beleidskaart van de gemeente Krimpenerwaard   25

Bijlage 2: Geologische kaart                             26

Bijlage 3: Geomorfologische kaart                        27

Bijlage 4: Hoogtekaart (AHN)                             28

Bijlage 5: Stroomruggenkaart                             29

Bijlage 6: Bodemkaart                                    30

Bijlage 7: Archeologische waarden-informatie             31

Bijlage 8: Boorpuntenkaart                               32

Bijlage 9: Foto’s van de boringen                        33

Bijlage 10: Boorbeschrijvingen                           34




                                                          1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1. Aanleiding

In opdracht van Hogendoorn Adviesburo heeft Transect1 in juni 2020 een archeologisch
vooronderzoek uitgevoerd in een plangebied aan de Lekdijk West 67a in Bergambacht (gemeente
Krimpenerwaard). De aanleiding voor het onderzoek vormt de aanvraag van een omgevingsvergunning
voor de bouw van een nieuwe woning en het verwijderen van bedrijfsbebouwing in het plangebied.

Het plangebied bevindt zich volgens het bestemmingsplan Buitengebied 2011 in een gebied met een
Waarde – Archeologie 2. Graafwerkzaamheden die niet groter zijn dan 100 m2 en niet dieper dan 30
cm -Mv plaatsvinden zijn in dit gebied toelaatbaar. Als dit niet het geval is, zal in het kader van een
vergunningsaanvraag een rapport moeten worden overlegd waarin de archeologische
(verwachtings)waarde van de te verstoren bodem in voldoende mate is vastgesteld.

Voor de sloop en nieuwbouw vinden werkzaamheden plaats, waarbij de toekomstige bebouwing in
het plangebied 130 m2 zal beslaan. Hiertoe zal circa 550 m2 bebouwing worden gesloopt. Hiervoor
vinden graaf- en heiwerkzaamheden plaats, die dieper reiken dan 30 cm -Mv. Zodoende is in het kader
van de vergunningsaanvraag voor onderhavig plan een archeologisch onderzoek nodig. Onderhavig
rapport geeft invulling aan die onderzoeksplicht.

Het onderzoek is uitgevoerd in overeenstemming met de eisen van de Kwaliteitsnorm Nederlandse
Archeologie (KNA), versie 4.1 en het voor dit onderzoek opgestelde Plan van Aanpak (Melman, 2020).




1Transect b.v. voldoet aan de eisen zoals gesteld in de kwaliteitsnorm ‘BRL SIKB 4000’, versie 4.1, en is gecertificeerd door
middel van een procescertificaat. Transect b.v. is certificaathouder van de volgende protocollen: ‘KNA Protocol 4001 Programma
van Eisen’, ‘KNA Protocol 4002 Bureauonderzoek’, ‘Protocol 4003 Inventariserend Veldonderzoek, variant Overig’, ‘Protocol
4003 Inventariserend Veldonderzoek, variant Proefsleuven’ en ‘Protocol 4004 Opgraven’, en staat geregistreerd bij het RCE en
de SIKB.
                                                                                                                            2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>2. Aard en doel van het archeologisch vooronderzoek

Het archeologisch vooronderzoek bestaat uit een gecombineerd onderzoek, te weten een
Archeologisch Bureauonderzoek (BO) en een Inventariserend Veldonderzoek (IVO), verkennende fase.

Het doel van het archeologisch bureauonderzoek is het specificeren van de archeologische
verwachting, dat wil zeggen het aan de hand van beschikbare en nieuwe informatie over de
archeologie, cultuurhistorie, geomorfologie, bodemkunde en grondgebruik, bepalen van de kans dat
binnen het plangebied archeologische resten kunnen voorkomen. Hiervoor is onder andere het
centraal Archeologisch Informatiesysteem (Archis) van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE)
geraadpleegd, waarin vondstmeldingen, onderzoeksmeldingen en de Archeologische
MonumentenKaart (AMK) zijn opgenomen. Aanvullende (cultuur)historische informatie is verkregen
uit divers voorhanden historisch kaartmateriaal. Om inzicht te krijgen in de opbouw en ontwikkeling
van het landschap zijn onder andere de bodemkaart en beschikbaar geologisch-geomorfologisch
kaartmateriaal geraadpleegd. Deze gegevens zijn eventueel aangevuld met relevante informatie uit
achtergrondliteratuur en van lokale amateurs of verenigingen.

Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en waar mogelijk bijstellen van de
gespecificeerde archeologische verwachting, door het verzamelen van informatie over de feitelijke
bodemopbouw, bodemreliëf en bodemintactheid in het plangebied. Hiermee ontstaat inzicht in de
landschapsvormende processen en landschappelijke eenheden uit het verleden. Op basis hiervan kan
een oordeel worden gegeven over waar, wanneer en in hoeverre het gebied in het verleden geschikt
was voor de mens (verkennende fase). Het inventariserend veldonderzoek is uitgevoerd in de vorm
van een booronderzoek (IVO-O).

Het onderzoek probeert hiermee aan de hand van feitelijke informatie antwoord te geven op de
volgende vragen:

1.   Hoe heeft het plangebied oorspronkelijk in het natuurlijk landschap gelegen?
2.   Zijn er binnen de bodemopbouw archeologisch relevante bodemniveaus te onderscheiden en
     hoe diep liggen deze?
3.   In hoeverre zijn de archeologisch relevante bodemniveaus nog intact (verstoring, erosie,
     afdekkend substraat)?
4.   Wat is de archeologische verwachting van het plangebied en in hoeverre is deze te differentiëren
     in laag, middelhoog en hoog?

Het resultaat van het archeologisch vooronderzoek is dit rapport met een conclusie omtrent het risico
dat eventueel aanwezige archeologische waarden in het plangebied worden verstoord als gevolg van
de voorgenomen plannen. Op basis van dit rapport neemt het bevoegd gezag een beslissing in het
kader van de vergunningverlening of planprocedure. Het rapport bevat waar mogelijk gegevens over
de – verwachte – aan- of afwezigheid, aard, omvang, ouderdom, gaafheid, conservering en (relatieve)
kwaliteit van archeologische waarden. Het bureauonderzoek is uitgevoerd conform protocol 4002 van
de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie, versie 4.1 (KNA 4.1). Het inventariserend veldonderzoek
is uitgevoerd conform protocol 4003 van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie versie 4.1 (KNA
4.1).




                                                                                                    3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>3. Afbakening van het plan- en onderzoeksgebied

Gemeente                                          Krimpenerwaard
Plaats                                            Bergambacht
Toponiem                                          Lekdijk 67A
Kaartblad                                         38D
Centrumcoördinaat                                 112022 / 436816



Binnen het archeologisch bureauonderzoek is onderscheid gemaakt in het plangebied en het
onderzoeksgebied. Het plangebied is het gebied waarin de geplande bodemingrepen zullen
plaatsvinden. Het onderzoeksgebied omvat het plangebied en een deel van het direct omringende
gebied en wordt bij het onderzoek betrokken om tot een beter inzicht te komen in de archeologische,
(cultuur)historische en bodemkundige situatie in het plangebied. Het onderzoeksgebied beslaat in dit
geval een straal van circa 500 meter rond het plangebied.

Het plangebied omvat de moestuin en een deel van het erf van het bedrijfsterrein aan de Lekdijk West
67a in Bergambacht (gemeente Krimpenerwaard). De plek waar de nieuwe woning is voorzien, is in
gebruik als moestuin. De ligging van het plangebied is weergegeven in figuur 1. Kadastraal gezien
omvat het plangebied een deel van perceel BAB00 Sectie B nummer 9310. De begrenzingen van het
plangebied zijn gebaseerd op het gebied waar ruwweg werkzaamheden gepland zijn. In totaal beslaat
de oppervlakte van de te realiseren woning circa 130 m2, het plangebied waarbinnen
bedrijfsbebouwing zal worden gesloopt en opnieuw inrichting plaatsvindt, bedraagt 2994 m2.




                                                                                                       4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Figuur 1: Ligging van het plangebied (met rode lijnen aangegeven). Bron:
www.pdok.nl




                                                                           5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>4. Planvorming en consequenties toekomstig gebruik

Kader                                               Aanvraag omgevingsvergunning
Planvorming                                         Sloop (bedrijfs)bebouwing, bouw nieuwe woning
Bodemverstorende werkzaamheden                      Graaf- en heiwerkzaamheden



In het plangebied zal bedrijfsbebouwing en een houten schuurwoning worden gesloopt (circa 550 m2).
Op een plek in de huidige moestuin zal een nieuwe woning worden gebouwd, een zogenaamde
kangoeroe-woning. De woning zal 130 m2 in omvang worden. De toekomstige situatie in het
plangebied is weergegeven in figuur 2. Hoe exact de fundering van de woning zal worden aangelegd is
nog niet bekend. Het is zeer waarschijnlijk dat heiwerkzaamheden voor de constructie nodig zijn. De
uitvoering van de werkzaamheden zal naar verwachting grondverstoring teweeg brengen, waarbij de
kans bestaat dat eventueel aanwezige archeologische waarden zullen worden aangetast. Voor wat
betreft de sloop zal hoofdzakelijk bovengronds gesloopt worden. Heipalen zullen in de ondergrond
achterblijven, aangezien deze vanwege de slapheid van de bodem niet te verwijderen zijn.




           Figuur 2: Tekening van de toekomstige situatie (bron: Hogendoorn
           Adviesburo).                                                                             6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>5. Beleidskader

Onderzoekskader                         Aanvraag omgevingsvergunning
Beleidskader                            Bestemmingsplan Buitengebied 2011
Onderzoeksgrens                         Groter dan 100 m2 en dieper dan 30 cm -Mv



In 1992 heeft Nederland het Europees Verdrag inzake de bescherming van het archeologisch erfgoed
ondertekend; ook wel het Verdrag van Malta of Valletta genoemd, naar het eiland en de plaats waar
het is ondertekend. Het Verdrag is in 1998 geratificeerd en op 1 september 2007 via de Wet op de
Archeologische Monumentenzorg (Wamz) geïmplementeerd. De Wamz is een wijzigingswet en omvat
een wijziging van de Monumentenwet 1988, de Wet Milieubeheer, de Ontgrondingenwet en de
Woningwet, op grond waarvan overheden onder andere bij bodemingrepen verplicht rekening
moeten houden met het behoud van archeologische waarden. Sinds juli 2016 is het behoud en beheer
van het Nederlandse erfgoed geregeld door één integrale Erfgoedwet. De omgang met archeologie in
de fysieke leefomgeving zal in de nieuwe Omgevingswet worden geregeld, die (naar verwachting) in
2021 in werking zal treden.

In het bestemmingsplan Buitengebied heeft het plangebied een Waarde - Archeologie 2 (bron:
www.ruimtelijkeplannen.nl). De zone van waarde uit het bestemmingsplan is gebaseerd op de
archeologische beleidskaart van de gemeente. Op deze kaart heeft het plangebied een hoge
verwachting (bijlage 1, WA-3).

Bij bodemingrepen is daarom archeologisch (voor)onderzoek noodzakelijk wanneer deze in omvang
groter zijn dan 100 m2 en dieper reiken dan 30 cm -Mv. Wanneer werkzaamheden dieper worden
gepland dient een rapport aan de gemeente overlegd te worden, waarin de archeologische waarde
van het plangebied naar het oordeel van Burgemeester en Wethouders in voldoende mate is
vastgesteld. Afhankelijk van de uitkomsten van het archeologisch (voor-)onderzoek dat hiervoor nodig
is, kunnen aan de ontwikkeling regels worden verbonden ter behoud van belangrijke archeologische
waarden. Deze kunnen bestaan uit technische aanpassingen of een veiligstellende opgraving. Het
archeologisch vooronderzoek kan hiertoe worden uitgebreid met een al dan niet gecombineerd
karterend en waarderend onderzoek, zodat op basis van de KNA-waarderingssystematiek een
waardestelling kan worden opgemaakt.

De sloopwerkzaamheden en nieuwbouw overschrijden de regels in het bestemmingplan. Er vinden
immers grondwerkzaamheden op een oppervlakte van 680 m2 en beneden 30 cm -Mv plaats. Daarom
is archeologisch onderzoek nodig.

Het onderzoek is uitgevoerd in overeenstemming met de eisen van de Kwaliteitsnorm Nederlandse
Archeologie (KNA), versie 4.1.




                                                                                                   7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>6. Landschap, geomorfologie en bodem

Archeoregio                                         Hollands veengebied
Geomorfologie                                       Ontgonnen veenvlakte (kaartcode 1M81)
Maaiveld                                            -1,5 m NAP
Bodem                                               Koopveengronden (hVb)
Grondwater                                          GWT-II



Landschapsgenese
De omgeving van Bergambacht, met inbegrip van het plangebied, ligt in het Midden-Nederlandse
rivierengebied in het stroomgebied van de Rijn (Berendsen, 2005). Reeds in het midden van de laatste
ijstijd (het Weichselien, vanaf 50.000 tot 15.000 jaar geleden) maakte dit gebied deel uit van een
brede riviervlakte, waarbinnen de riviergeulen in een verwilderd (“vlechtend”) patroon verspreid
lagen. Door deze geulen werd grof zand en grind afgezet, dat geologisch gezien wordt gerekend tot de
Formatie van Kreftenheije (De Mulder e.a., 2003). De aanwezigheid van grof zand en grind wijst op
hoge stroomsnelheden en sterke variaties in de (piek)afvoer (als gevolg van grote hoeveelheden
(smelt)water). Op andere momenten lag de bedding van de riviervlakte lange perioden droog. Vanuit
de drooggelegen vlakte kon fijner rivierzand door sterke winden worden verstoven, dat vervolgens
langs de randen van de riviervlakte tot afzetting kwam. Daar konden op grote schaal rivierduinen
ontstaan (Berendsen en Stouthamer, 2001).

Vanaf 15.000 jaar geleden begon dit beeld enigszins te veranderen aangezien toen het klimaat
geleidelijk begon te verbeteren. In eerste instantie was sprake van enkele relatief kortdurende
warmere perioden (respectievelijk het Bølling- en Allerød-interstadiaal, tussen 14.000 en 11.000 jaar
geleden). Gedurende deze oplevingen nam de vegetatie toe en werd de afvoer van rivierwater beter
verdeeld. De riviergeulen begonnen te kronkelen (meanderen) en sneden zich in de riviervlakte in,
waardoor langzamerhand een rivierdal ontstond. In het dal werd tijdens overstromingen zogenaamd
“Hochflutlehm” afgezet, ook wel bekend als het Laagpakket van Wijchen (De Mulder e.a., 2003;
Bennema en Pons, 1952). Pas vanaf 10.000 jaar geleden, in het Holoceen, zetten de verbeterde
klimaatsomstandigheden definitief door, waardoor de toenemende vegetatie de verstuivingen van
rivierzand aan banden legde en de oevers van de rivieren door de alsmaar kleiner wordende
verschillen in afvoer zich stabiliseerden. Door de stabiele oevers traden de rivieren alleen nog bij
hoogwater buiten de oevers. De klei die bij hoogwater buiten de rivieren werd afgezet wordt
eveneens gerekend tot het Laagpakket van Wijchen.

De zich insnijdende meanderende rivieren gingen onder invloed van een voortdurend stijgende
zeespiegel in het Holoceen over in accumulerende meanderende rivieren, die meermalen hun loop
verlegden en daardoor verschillende stroomgordels ontwikkelden. Hierdoor vond in het grootste deel
van het rivierengebied afzetting plaats van zand (beddingafzettingen), zandige klei (oeverafzettingen)
en zware klei (komafzettingen), die werden afgewisseld door veen. Daarbij werden de oudere
afzettingen door jongere begraven. Het moment waarop dit optreedt, hangt af van de ligging van de
zogenaamde terrassenkruising (Berendsen en Stouthamer, 2001). De terrassenkruising is het punt
waarop de netto insnijding overgaat in een netto accumulatie van sediment (Berendsen, 2005). De
ligging van dit punt ligt niet vast maar is afhankelijk van het debiet, de sedimentlast van een rivier en
de stijging c.q. daling van de zeespiegel. Berendsen en Stouthamer (2001) vermoeden dat de
terrassenkruising rond 7000 v. Chr. in de omgeving van Bergambacht heeft gelegen. Daarna raakten de
Laat-Pleistocene en Vroeg-Holocene afzettingen afgedekt met holocene rivierafzettingen en kon


                                                                                                        8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>veenvorming optreden op de plekken die verder verwijderd van een rivier lagen. Uiteindelijk raakte
het volledige laat-pleistocene dal opgevuld met holoceen sediment en konden rivieren buiten het
oude rivierdal treden.

Geologie en lithologie
Uit het Dinoloket, het boringenarchief van de geologische dienst TNO, blijkt dat in het plangebied ooit
in het verleden een boring is gezet (bron: www.dinoloket.nl). Dit betreft boring B38D3280 (112018,
436823 (RD), -1,6 m NAP). Deze boring reikt tot in de rivierafzettingen van de Formatie van
Kreftenheije, op een diepte van 9,1 m -Mv. Het betreft hier klei, die deel uitmaakt van het Laagpakket
van Wijchen binnen deze Formatie (De Mulder e.a., 2003). Hierop ligt veen (de Basisveen Laag, tussen
7,7 en 9,1 m -Mv), (kom)afzettingen (Formatie van Echteld, tussen 6,0 en 7,7 m -Mv), veen
(Hollandveen Laag, tussen 4,2 en 6,0 m -Mv) en (kom)klei (vanaf maaiveld).

Volgens de geologische kaart ligt het plangebied in een gebied met Afzettingen van Tiel op een
afwisseling van kom- en oeverafzettingen van de Afzettingen van Gorkum (rF2k; bijlage 2). De
Afzettingen van Tiel en Gorkum vormen een oude benaming voor de Formatie van Echteld en duiden
specifiek op rivierafzettingen respectievelijk vanaf en tot circa 3000 v. Chr. (Zagwijn en Van
Staalduinen, 1975). Direct ten noorden van het plangebied zou een oude riviergeul aanwezig zijn
(rA0k, bijlage 2). Dit betreft een onder klei en veen begraven geul als onderdeel van de Afzettingen
van Gorkum. Rivierduinen zijn in de ondergrond van het plangebied volgens de kaart niet aanwezig.

Geomorfologie en Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN)
Op de geomorfologische kaart van Cohen e.a. (2012) ligt het plangebied deels in een
overstromingsvlakte ten noorden van de Lek (zowel de natuurlijke als de bedijkte) en deels op de
Lekkerkerk stroomrug. De Lekkerkerk stroomrug ligt in het noorden van het plangebied en is actief
geweest als Rijnloop in de periode tussen 3650 en 2600 v. Chr. (bijlage 3). Vanuit deze rivier zijn
vermoedelijk in het zuidelijk deel van het plangebied overstromingsafzettingen gevormd, zoals uit de
hierboven beschreven geologische boring valt af te leiden (tussen 6,0 en 7,7 m -Mv). De Lek ten zuiden
van het plangebied is actief sinds 50 v. Chr.. Ook hiervan zullen in het plangebied afzettingen te
verwachting zijn. Volgens de geomorfologische kaart ligt het plangebied in een rivierkomvlakte,
waarmee in ieder geval komafzettingen aanwezig zullen zijn (kaartcode 1M46, bijlage 4). Gezien de
ligging van het plangebied dicht aan de Lek kunnen echter ook oeverafzettingen te verwachten zijn,
die in hoger gelegen wallen langs de rivier tot stand zijn gekomen. Vanwege hun relatief hogere ligging
vormen deze plaatsen aantrekkelijke plaatsen voor bewoning.

Het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN), dat doorgaans aan de hand van hoogteverschillen van
het maaiveld de aanwezigheid van oude diep-gelegen geulen laat zien, geeft hiervoor ter plekke van
het plangebied geen aanwijzingen (bijlage 4). Op deze kaart valt juist uitsluitend de relatief lage ligging
van het plangebied op, te midden van een hoger gelegen Lekdijk ten zuiden van het plangebied (op
circa 1,0 m NAP) en een geulvormige verhoging die vermoedelijk op de ligging van de eerder
genoemde Lekkerkerk stroomrug wijst (een inversierug, op -1,0 m NAP). Het maaiveld ter plaatse van
het plangebied bevindt zich op een hoogte van -1,5 m NAP.




                                                                                                          9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Bodem en grondwater
Volgens de bodemkaart liggen ter plaatse van het plangebied drechtvaaggronden (Rv01, bijlage 6).
Drechtvaaggronden zijn wijd verbreid en komen zijn kleigronden, waarbinnen vanaf een diepte tussen
40 tot 80 cm -Mv veen aanwezig is. Verder hebben ze een zwak ontwikkelde humeuze bovengrond. De
gronden komen doorgaans voor in overstromingsvlaktes van rivieren en worden ook wel klei-op-veen
gronden genoemd (De Bakker, 1966). De bodems hebben grondwatertrap II, wat betekent dat de
gemiddeld hoogste grondwaterstand (winterpeil) binnen 40 cm -Mv ligt en de gemiddeld laagste
grondwaterstand (zomerpeil) tussen 40 en 80 cm –Mv. Vanuit archeologisch oogpunt betekenen
dergelijke grondwaterstanden dat zowel organische als anorganische archeologische resten goed in de
bodem geconserveerd kunnen zijn gebleven, voor zover deze beneden 80 cm –Mv liggen.
Onverbrande organische resten die binnen 40 cm –Mv liggen zijn naar verwachting door oxidatie
aangetast dan wel gedegradeerd.




                                                                                                10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>7. Archeologische verwachting en bekende waarden

Wettelijk beschermd monument                      Nee
AMK terrein                                       Nee
Verwachting gemeentelijke kaart                   Middelhoge tot hoge archeologische verwachting
Archeologische waarden en/of informatie           Nee



Archeologische verwachting
Het plangebied heeft volgens het centraal archeologisch informatiesysteem (Archis) van de Rijksdienst
voor het Cultureel Erfgoed (RCE) geen archeologisch wettelijk beschermde status en is ook niet
opgenomen op de Archeologische MonumentenKaart (AMK). Op de gemeentelijke verwachtingskaart
is aan het plangebied een hoge archeologische waarde toegekend (bijlage 1). Deze verwachting is
gebaseerd op de ligging van het plangebied langs een dijk. In het noorden is sprake van een
middelhoge archeologische verwachting. Deze is vermoedelijk gebaseerd op het voorkomen van oude
rivierafzettingen in de ondergrond.

Bekende waarden
In het plangebied zelf heeft niet eerder archeologisch (veld)onderzoek plaatsgevonden. Ook zijn niet
eerder vondstmeldingen gedaan. In de omgeving is de informatie eveneens beperkt. Direct ten westen
van het plangebied staat een vondstmelding geregistreerd, die is ingemeten tijdens een grootschalige
inventarisatie van de Krimpenerwaard (vondstmelding 2041915100). Het betreft een fragment
laatmiddeleeuws aardewerk, die tijdens een veldkartering in het terrein is opgeraapt. Tevens heeft op
een afstand van respectievelijk 590 m ten oosten en 470 m ten westen van het plangebied langs de
Lekdijk eerder een onderzoek plaatsgevonden. Het onderzoek ten oosten toonde de aanwezigheid van
een dun pakket oeverafzettingen aan (onderzoeksmelding 2378836100). Op grond hiervan
concludeerde Hanemaaijer (2013) dat het plangebied zich op de rand van een oeverwal van een
crevasse van de Lek ligt. De top van de afzettingen bevindt zich aan het maaiveld is omgewerkt als
gevolg van recente grondbewerkingen (ploegen). Er is geen archeologische laag aangetroffen.
Zodoende is de verwachting op archeologische resten hier klein. Tijdens het onderzoek ten westen van
het plangebied zijn eveneens geen aanwijzingen gevonden (Exaltus, 2015, onderzoeksmelding
2479998100). Hier zijn onderin de boringen beddingafzettingen gevonden van de Lek, in tegenstelling
tot het eerder beschreven onderzoek. Ook hier zijn geen aanwijzingen op resten aanwezig. Ondanks
het ontbreken van informatie in de omgeving van het plangebied kan in combinatie met de gegevens
uit het voorgaande hoofdstuk geconstateerd worden dat het voorkomen van archeologische
vindplaatsen in het gebied hoofdzakelijk bepaald wordt door de aanwezigheid van de rivierdijk langs
de Lek met woonheuvels of -plaatsen uit de Late Middeleeuwen-Nieuwe tijd. Uit de overige perioden
zijn geen vindplaatsen in de omgeving van het plangebied bekend, maar zijn op voorhand niet volledig
uit te sluiten in het onderzoeksgebied. Ze zullen theoretisch gezien te relateren zijn aan oever- en
crevasse-afzettingen van fossiele rivieren in de ondergrond in de wijde omgeving van het plangebied.




                                                                                                   11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>8. Historische situatie en bodemverstoringen

Landschapstype                                     Veenontginningslandschap
Historische bebouwing                              Nee
Historisch gebruik                                 Weiland
Huidig gebruik                                     Schuur, woning, tuin
Bodemverstoringen                                  Verstoringen als gevolg van de aanleg van de
                                                   aanwezige bebouwing.



Historische situatie
De historische situatie van het plangebied wordt hoofdzakelijk bepaald door twee cultuurhistorische
elementen, namelijk de dijk langs Lek en bebouwing aan de dijk. De dijk is naar verwachting van
oorsprong als kade aangelegd ten behoeve van de ontginningen van het klei-op-veen landschap ten
noorden van de dijk. Deze ontginningen kenmerken zich door een sterk rationeel verkavelingspatroon
en de aanwezigheid van lange sloten. Dit patroon van verkaveling is historisch bepaald en typerend
voor de laatmiddeleeuwse cope-ontginningen (in de periode 11e tot 13e eeuw). De oevers van de Lek
dienden hierbij als ontginningsbasis, vanwaar daar de kade verscheen. Het veen ten noorden van de
oevers lag aanvankelijk hoger, maar door de ontwatering van het gebied trad bodemdaling op.
Hierdoor dreigden de polders vanuit de rivieren vaak te overstromen. Dit leidde tot de aanleg van
rivierdijken, onder meer langs de Lek ter hoogte van het plangebied (de Lekdijk Westt). Over het
tijdstip wanneer deze bedijking (c.q. kadeverzwaring) heeft plaatsgevonden bestaat enige
onzekerheid. Aan het begin van de 13e eeuw (1235 na Chr.) is de dijk in ieder geval opgehoogd (De
Jong, 1954).

Op de oudst geraadpleegde kaart, het kadastrale Minuutplan uit 1811-1832, is het plangebied niet
bebouwd. Dit geldt eveneens voor het hele dijktraject van de Lekdijk West aan weerszijden van het
plangebied. Vermoedelijk is het plangebied in gebruik als weiland. Ten oosten is op de kaart ook een
wiel ingetekend. Dit wiel, een waterplas, vormt een relict van een kolkgat dat ontstaan is als gevolg
van een dijkdoorbraak. Wanneer deze heeft plaatsgevonden, is niet exact bekend. Op later
kaartmateriaal blijft het plangebied onbebouwd. Pas vanaf 1975 verschijnt in het plangebied
bebouwing. Dit is een oude schuur. In de jaren ’90 van de 20e eeuw volgt de rest van de bebouwing in
het plangebied, hetgeen een uitbreiding vormt van het erf dat ten oosten van het plangebied in de
jaren ’30 van de 20e eeuw verschenen is.

Militair Erfgoed
Het plangebied heeft geen aanduiding op de Indicatieve Kaart Militair Erfgoed (IKME, bron:
www.ikme.nl). Ook zijn er geen bijzondere elementen of structuren in het plangebied aanwezig (bron:
www.vergeltungswaffen, www.bunkerinfo.nl, www.tracesofwar.nl).

Huidig gebruik en bodemverstoringen
Het plangebied is ten tijde van het onderzoek ten dele bebouwd en verhard (in het noordelijk deel) en
in gebruik als (moes)tuin (in het zuidelijk deel). De bebouwing in het noordelijk deel van het
plangebied dateert in de jaren ’70 of ’80 van de 20e eeuw. De schuren in het noorden zijn voormalige
stallen, maar hieronder zijn volgens de eigenaar geen mestkelders aanwezig. Ze zijn van zuid naar
noord respectievelijk 95 m2, 58 m2 en 365 m2 in omvang. Wel zijn de stallen gefundeerd op heipalen.
Voor de voorgenomen sloop zullen deze in de grond achterblijven. Centraal in het terrein is een
houten schuurwoning aanwezig (107 m2). Deze is niet gefundeerd. Rondom de bebouwing is sprake
van betonverharding.

                                                                                                   12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Er zijn verder in het plangebied geen verstoringen bekend. De enige denkbare verstoringen die kunnen
hebben plaatsgevonden hangen samen met de aanleg van de huidige inrichting in het plangebied. Met
name de bouw van de stallen zullen graaf- en heiwerkzaamheden hebben plaatsgevonden, die de
oorspronkelijke bodemopbouw in het gebied hebben aangetast. Oude constructietekeningen van de
bebouwing, waaruit valt af te leiden wat exact de mate van verstoring van de ondergrond is geweest,
ontbreken echter. Uit het Bodemloket is geen informatie bekend van ontgrondingen of saneringen,
waarbij grond in het terrein is afgegraven (bron: www.bodemloket.nl, atlas.odmh.nl).




                                                                                                 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Figuur 3: Uitsnede van de kadastrale Minuut uit 1811-1821. Het plangebied
is met rode lijnen weergegeven.




Figuur 4: Uitsnede van een topografische kaart uit 1900. Het plangebied is
met rode lijnen weergegeven.
                                                                             14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Figuur 5: Uitsnede van een topografische kaart uit 1925. Het plangebied is
met rode lijnen weergegeven.




Figuur 6: Uitsnede van een topografische kaart uit 1950. Het plangebied is
met rode lijnen weergegeven.
                                                                             15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Figuur 7: Uitsnede van een topografische kaart uit 1975. Het plangebied is
met rode lijnen weergegeven.




Figuur 8: Uitsnede van een topografische kaart uit 1995. Het plangebied is
met rode lijnen weergegeven.
                                                                             16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Figuur 10: Luchtfoto uit 2018 van het plangebied (bron: PDOK).




                                                                 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>9. Gespecificeerde archeologische verwachting

Kans op archeologische waarden                      Middelhoog, hoog
Periode                                             Neolithicum
                                                    Romeinse tijd-Vroege Middeleeuwen
                                                    Late Middeleeuwen
Complextypen                                        Nederzettingen, sporen van landgebruik,
                                                    grafvelden
Stratigrafische positie                             In de top van oever-/crevasseafzettingen en/of in
                                                    ophooglagen op het veen
Diepteligging                                       Neolithicum op circa 6,0 m -Mv, Late
                                                    Middeleeuwen-Nieuwe tijd direct onder maaiveld



Het plangebied ligt direct aan de Lek evenals in een gebied waarbinnen in de ondergrond oudere
rivierlopen begraven kunnen liggen. In beide gevallen is deze landschappelijke ligging van
archeologische betekenis. Door de ligging van het plangebied aan de Lek kunnen oevers en crevasses
bestaan, die relatief hoger in het oorspronkelijke landschap lagen en daarmee bewoonbaar waren
voor samenlevingen in de Romeinse Tijd en de Vroege Middeleeuwen (tot aan de ontginning c.q.
bedijking tussen circa 1000 en 1200 na Chr.). Het voorkomen van een mogelijk oude rivierloop (de
Lekkerkerk stroomrug) in de ondergrond van het noordelijk deel van het plangebied betekent dat in
het plangebied resten uit het Neolithicum aanwezig kunnen zijn. De oevers van oude rivierlopen
vormden namelijk van oudsher relatief hogere en droge locaties in het rivierengebied, waardoor deze
als bewoningslocaties geschikt waren. Nadat de rivier inactief werd in het Neolithicum zijn de oevers
vermoedelijk in de Bronstijd als gevolg van sterke veenvorming begraven en grotendeels aan het oog
onttrokken, waardoor er geen bewoningsmogelijkheden meer waren. Voor wat betreft het voorkomen
van archeologische resten uit de Romeinse tijd-Late Middeleeuwen geldt in het plangebied vanwege
het mogelijk voorkomen van oever- en crevasseafzettingen van de Lek een middelhoge archeologische
verwachting. Resten uit het Neolithicum zijn mogelijk in het noordelijk deel van het plangebied te
verwachten, waar volgens Cohen e.a. (2012) de Lekkerkerk stroomrug gelegen zou moeten hebben
(zie bijlage 3). Op basis van het AHN lijkt de stroomrug echter juist net ten noorden van het plangebied
te liggen. Mochten in het plangebied oever- of crevasseafzettingen aanwezig zijn, waarvan de top
enigszins gerijpt is, bestaat een middelhoge archeologische verwachting op de aanwezigheid van
resten uit laatstgenoemde periode. Omdat er verder geen bekendheid is met de exacte
bodemopbouw in het plangebied, verdient het de aanbeveling om boringen te verrichten op de te
herontwikkelen plaatsen in het plangebied om deze verwachting te toetsen en/of vast te stellen.

Theoretisch gezien kunnen er in het plangebied ook resten uit de Late Middeleeuwen aanwezig zijn,
die stammen uit de tijd toen de Lekdijk als kade ten zuiden van het plangebied is aangelegd. Deze
resten omvatten nederzettingsresten van een verhoogde huisplaats of erf, van waaruit het veengebied
ten noorden van het plangebied ontgonnen is. Dergelijke resten kunnen dateren sinds de 12e eeuw.
Aanwijzingen hiervoor zijn in de omgeving van het plangebied niet bekend, met uitzondering van een
los scherffragment ten westen van het plangebied. Om de aanwezigheid van deze resten aan te
kunnen tonen, zijn grondboringen nodig om de aanwezigheid van eventuele (middeleeuwse)
ophogingslagen als onderdeel van een huisplaats vast te stellen. Voor wat betreft de Nieuwe Tijd geldt
een lage archeologische verwachting. Het plangebied ligt direct achter de dijk, maar buiten de zone
waar bewoning aanwezig was. Op historisch kaartmateriaal is dit te zien. Sporen van landgebruik en
verkaveling uit die tijd zijn daarentegen niet uit te sluiten (greppels e.d.).



                                                                                                     18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Stratigrafische positie
Wanneer in het plangebied Neolithische resten aanwezig zijn, zullen deze zich naar alle
waarschijnlijkheid kenmerken als cultuur of afvallagen in de top van oever- of crevasseafzettingen
bevinden. Deze bevinden zich waarschijnlijk op een diepte van circa 6,0 m -Mv. Deze dieptewaarde is
gebaseerd op de top van de diepst voorkomen van rivierafzettingen in de omgeving van het
plangebied (die van de Lekkerkerk stroomrug, op -7,6 m NAP; bron: www.dinoloket.nl). De afvallagen
zijn naar verwachting donker gekleurd en bestaan uit restanten houtskool, aardewerk en al dan niet
verbrand bot. Resten die aan bewoning uit de Romeinse tijd-Vroege Middeleeuwen en/of Late
Middeleeuwen-Nieuwe tijd te koppelen zijn bevinden zich in cultuur- of terplagen direct onder het
maaiveld. Ook deze bestaan uit humeuze kleilagen met hierin divers vondstmateriaal. De vraag is
echter in hoeverre deze lagen nog intact aanwezig zijn. De verwachting bestaat dat in delen van het
plangebied de aanleg van de huidige bebouwing in het gebied tot aantasting van het bodemarchief
hebben geleid.

Complextypen
Nederzettingsresten uit het Neolithicum zijn te herkennen als een vondst- of cultuurlaag in de top van
de oever- of crevasseafzetting. De vondsten bestaan daarbij hoofdzakelijk uit debitage en artefacten
van vuursteen in combinatie met bot en houtskool en aardewerk. De complexen die een dergelijke
laag hebben gevormd betreffen vermoedelijk nederzettingsterreinen, maar ook meer vondstarme
complexen als tijdelijke nederzettingen (jachtkampen), sporen van landgebruik (akkers) en grafvelden
zouden theoretisch gezien aanwezig kunnen zijn. Deze laatste complextypen zullen zich minder door
de aanwezigheid van vondsten kenmerken. Hierbij is de mate van bodemvorming in de top van de
oever- of crevasseafzettingen en de mate van intactheid van de afzettingen relevant. Dergelijke
complexen variëren in omvang tussen 100 m2 en 1000 m2.

Resten uit de Romeinse tijd-Vroege Middeleeuwen en Late Middeleeuwen- Nieuwe tijd betreffen
hoofdzakelijk nederzettingsterreinen in de vorm van verhoogde huisplaatsen. Deze zijn circa 500 tot
1000 m2 groot. Deze plekken kenmerken zich doorgaans door de aanwezigheid van ophooglagen,
waarin resten aardewerk, houtskool en bouwkeramiek aanwezig is (baksteen). De huizen zijn mogelijk
in hout of in steen opgetrokken en het is mogelijk dat er sprake was van een fasering, waarbij
meerdere bewoningsfasen (huizen) op elkaar liggen. De aanwezigheid van een vindplaats zal met
name samenhangen met de aanwezigheid van onvergraven ophooglagen.




                                                                                                    19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>10. Resultaten veldonderzoek

Onderzoeksmethodiek
Het doel van het booronderzoek is het toetsen van de gespecificeerde archeologische verwachting in
het plangebied, zoals deze is opgesteld in Hoofdstuk 9. Hiertoe is in het plangebied een verkennend
booronderzoek uitgevoerd conform het opgestelde Plan van Aanpak (Melman, 2020). De boringen zijn
daarbij gebruikt om zowel de mate van intactheid van de bodem als de bodemopbouw zelf te bepalen.
In totaal zijn in het plangebied vier boringen gezet (boring 1-4). De boorpunten zijn uitgevoerd op de
plaats van de toekomstige woning, aangezien daar daadwerkelijk bodemverstorende ingrepen gepland
zijn. Het slopen van de schuren blijft beperkt tot het verwijderen van de oppervlaktefunderingen,
palen en diepe funderingsresten blijven in de grond achter, waarmee van nieuwe grondverstoring hier
geen sprake is. De boorpuntenkaart is opgenomen in bijlage 6.

De boringen hebben een diepte van maximaal 600 cm –Mv en zijn handmatig gezet met behulp van
een Edelmanboor met een diameter van 7 cm. Beneden de grondwaterspiegel is gebruik gemaakt van
een gutsboor met een diameter van 3 cm. De boringen zijn gefotografeerd en beschreven volgens de
NEN5104 en de Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode (ASB; SIKB 2008). De foto’s van
de boringen zijn terug te vinden in bijlage 7, de beschrijvingen in bijlage 8. Na beschrijving zijn de
monsters handmatig doorzocht op de aanwezigheid van archeologische indicatoren. De locatie van de
boringen is met een meetlint bepaald aan de hand van de bestaande topografie in het plangebied. De
hoogteligging van de boringen is bepaald aan de hand van het AHN (bijlage 3).

Veldwaarnemingen
Het plangebied is bebouwd met een schuurwoning en oude stallen. Daaromheen ligt betonverharding.
Op de plaats waar de toekomstige woning zal worden gerealiseerd ligt een moestuin. Natuurlijk reliëf
is niet aanwezig. Foto’s ten tijde van het veldonderzoek zijn weergegeven in figuur 11.




Figuur 11: Foto's van het plangebied ten tijde van het onderzoek (25-06-2020).




                                                                                                    20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Bodemopbouw en lithologie
De lithologie en bodemopbouw in het plangebied is eenduidig. Onder in de boringen, vanaf een diepte
van circa 520-540 cm -Mv is sprake van zwak tot matig siltige klei (circa -6,8 tot -6,9 m NAP). De klei is
slap en verspreid in de laag zijn rietresten aanwezig. Tevens is de klei kalkarm, waarmee het
geïnterpreteerd is als komafzetting. Op de klei ligt veen. Dit veen is hoofdzakelijk mineraalarm en
donkerbruin van kleur: alleen de top is in boringen 2-4 zwak kleiig. De top van het veen bevindt zich op
een diepte van 25-50 cm -Mv (-1,8 tot -1,9 m NAP). Het gehele veenpakket bestaat binnen het
plangebied uit riet- en houtresten. Binnen het veen zijn geen verteerde of veraarde trajecten
aanwezig, die erop wijzen dat het veen lokaal en tijdelijk droog gelegen heeft. Ook ontbreekt
veraarding in de top. De top van het bodemprofiel bestaat uit een 25-50 cm dikke laag sterk zandige,
slappe, humeuze klei. In de klei zijn wortelresten en sporadisch resten baksteen aanwezig. Gezien de
slapheid en de aanwezigheid van (moderne) indicatoren is dit dek geïnterpreteerd als toemaakdek,
een mengsel van slootbagger, mest en afval dat in recente tijd is gebruikt om het plangebied op te
hogen. In boring 2 is net onder het toemaakdek nog sprake van een zwak siltige, grijze humeuze klei.
Deze is geïnterpreteerd als een restant van een komafzetting van de Lek.

Archeologische indicatoren
Er zijn tijdens het veldonderzoek geen archeologische indicatoren gevonden of andersoortige
waarnemingen gedaan, waaruit geconcludeerd kan worden dat in het plangebied sprake is van een
mogelijke vindplaats. Er is uitsluitend modern baksteen aanwezig.

Interpretatie
Op basis van de resultaten van het veldonderzoek is de archeologische verwachting uit het
bureauonderzoek voor het onderzochte deel van het plangebied naar laag bij te stellen:
•    Er zijn geen aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van cultuur- of terplagen die erop
     wijzen dat in het plangebied sprake is geweest van een verhoogde huisplaats uit de Late
     Middeleeuwen tijd. De aangetroffen ophogingen in het plangebied zijn relatief recent en
     betreffen toemaak.
•    Binnen het veen zijn geen archeologisch relevante niveaus aanwezig. Er zijn geen veraarde of
     verteerde veenniveaus waargenomen, waarop in theorie bewoningsmogelijkheden bestonden.
•    Onder in de boringen zijn komafzettingen aangetroffen. Deze zijn vermoedelijk afkomstig van de
     Lekkerkerk stroomrug waarvan de loop in of ten noorden van het plangebied ligt. De afzettingen
     zijn onder natte omstandigheden gevormd en zijn zodoende niet geschikt geweest voor
     bewoning. Archeologisch zijn de afzettingen niet als relevant te bestempelen.
•    De periode Paleolithicum-Mesolithicum is vanwege de grote diepteligging binnen dit
     onderzoekskader buiten beschouwing gelaten. Rivierduinen werden immers op basis van het
     bureauonderzoek niet verwacht.




                                                                                                       21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>11. Beantwoording onderzoeksvragen

1.   Hoe heeft het plangebied oorspronkelijk in het natuurlijk landschap gelegen?
     Het plangebied ligt in een voormalige overstromingsvlakte, die herhaaldelijk onder invloed van
     overstromingen van een rivier heeft gestaan (voorlopers van de Rijn evenals de Lek). In het deel
     waar gebouwd gaan worden zijn geen bewoonbare oeverafzettingen aangetroffen; uitsluitend
     overstromingsafzettingen.

2.   Zijn er binnen de bodemopbouw archeologisch relevante bodemniveaus te onderscheiden en
     hoe diep liggen deze?
     Er zijn geen archeologisch relevante bodemniveaus te onderscheiden. Bewoonbare
     oeverafzettingen evenals rivierduinafzettingen zijn niet in het plangebied aanwezig. Ook zijn
     geen andere lithologische aanwijzingen gevonden voor een potentieel archeologisch niveau.

3.   In hoeverre zijn de archeologisch relevante bodemniveaus nog intact (verstoring, erosie,
     afdekkend substraat)?
     De bodemopbouw in het door boringen onderzochte deel is onverstoord. Er zijn hierbinnen
     alleen geen archeologisch relevante bodemniveaus aanwezig. In het noordelijk deel van het
     plangebied zijn als gevolg van graaf- en heiwerkzaamheden in het kader van de thans
     aanwezige bebouwing wel verstoringen te verwachten.

4.   Wat is de archeologische verwachting van het plangebied en in hoeverre is deze te
     differentiëren in laag, middelhoog en hoog?
     Vanwege het ontbreken van archeologisch relevante niveaus tot een diepte van 6,0 m -Mv is de
     verwachting ter plaatse van de nieuw te bouwen woning in het plangebied naar beneden (laag)
     bij te stellen.




                                                                                                  22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>12. Conclusie en Advies

Op basis van het archeologisch vooronderzoek zijn de volgende conclusies te trekken:
1) Op basis van het bureauonderzoek is vastgesteld dat het plangebied van een middelhoge tot hoge
   archeologische verwachting heeft. De middelhoge verwachting is gebaseerd op de mogelijke
   aanwezigheid van oever- en/of crevasseafzettingen van de Lekkerkerk stroomrug, een voormalige
   Rijnloop die in het Neolithicum actief is geweest. De stroomrug ervan heeft mogelijk in het
   noorden of net ten noorden van het plangebied gelegen. Deze oever- en crevasseafzettingen
   kunnen voor samenlevingen uit die tijd geschikte woonplaatsen hebben gevormd vanwege de
   relatief hogere ligging in het toenmalige rivierenlandschap. Tevens is sprake van een middelhoge
   verwachting op resten uit de Romeinse tijd-Vroege Middeleeuwen. Deze is gebaseerd op het
   voorkomen mogelijke oeverafzettingen van de Lek, die rond het begin van de jaartelling ontstaan
   is. De hoge verwachting is gebaseerd op de ligging van het plangebied langs de Lekdijk West, een in
   oorsprong middeleeuwse rivierdijk waarlangs op verschillende plekken verhoogde woonplaatsen
   aanwezig zijn. Deze woonplaatsen kunnen teruggaan tot het begin van de ontginningen in het
   gebied in de 12e eeuw. De verwachting op resten uit de Nieuwe tijd zijn echter laag, aangezien op
   historisch kaartmateriaal uit het begin van de 19e eeuw geen bebouwing aanwezig is. De
   verwachting dat daarvoor bebouwing aanwezig is geweest, is laag.
2) Tijdens het veldonderzoek is het toekomstig bouwvlak van de nieuw te realiseren woning
   onderzocht. Hier is vastgesteld dat de archeologische verwachting uit het bureauonderzoek naar
   beneden (laag) bij te stellen is. Er zijn namelijk geen aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid
   van cultuur- of terplagen die erop wijzen dat in het plangebied sprake is geweest van een
   woonheuvel uit de Late Middeleeuwen-Nieuwe tijd. Er zijn verder tot een diepte van 6,0 m -Mv
   geen archeologisch relevante niveaus aanwezig. Er zijn geen veraarde of verteerde veenniveaus
   waargenomen en kleiige afzettingen als onderdeel van een crevasse of oever van de Lekkerkerk
   stroomrug ontbreken. Zodoende is de verwachting op resten uit de periode Neolithicum-Vroege
   Middeleeuwen laag.
3) De periode Paleolithicum-Mesolithicum is vanwege de grote diepteligging binnen dit
   onderzoekskader buiten beschouwing gelaten. Rivierduinen werden immers op basis van het
   bureauonderzoek niet verwacht.

Advies
Op basis van de resultaten van het vooronderzoek bestaat in archeologisch opzicht geen bezwaar
tegen de voorgenomen sloop en nieuwbouw van een woning in het plangebied. Er worden immers
geen archeologische waarden verwacht en de sloopwerkzaamheden vinden uitsluitend oppervlakkig
plaats. Daarom wordt geadviseerd dat aanvullende archeologische maatregelen niet nodig zijn.

Onderhavig onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke methoden
en inzichten en is erop gericht om de kans op het onverwacht aantreffen dan wel het ongezien
vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen.
Aangezien het onderzoek is uitgevoerd door middel van een steekproef kan echter de aan- of
afwezigheid van eventuele archeologische resten niet gegarandeerd worden. Wanneer bij
graafwerkzaamheden toch onverhoopt waardevolle resten worden aangetroffen, dient u deze
conform de conform de Erfgoedwet 2016, artikel 5.10, bij de gemeente te melden.

Bovenstaande vormt een advies. Op grond van de resultaten van het rapport en het advies zal het
bevoegd gezag (de gemeente Krimpenerwaard) een besluit nemen over de daadwerkelijke omgang
met eventueel aanwezige archeologische waarden binnen het plangebied.



                                                                                                   23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>13. Geraadpleegde bronnen

Archeologische kaarten en databestanden:
• Archeologische Monumenten Kaart (AMK), Rijksdienst voor Cultureel erfgoed (RCE), Amersfoort,
   2007.
• Archeologisch Informatie Systeem II (Archis-3), Rijksdienst voor Cultureel erfgoed (RCE),
   Amersfoort, 2016.
• Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden, 3e generatie, IKAW, Rijksdienst voor
   Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB), Amersfoort, 2008.
• Archeologische verwachtingskaart van de gemeente Krimpenerwaard
• www.ahn.nl
• www.ruimtelijkeplannen.nl
• www.topotijdreis.nl
• www.bodemloket.nl
• www.dinoloket.nl
• www.bodemdata.nl
• beeldbank.cultureelerfgoed.nl
• bagviewer.kadaster.nl

Literatuur:
• Bakker, H. de, 1966. De subgroepen van het systeem voor bodemclassificatie voor Nederland. In:
    Boor en Spade.
• Bakker, H. de en J. Schelling, 1989. Systeem van bodemclassificatie voor Nederland. De hogere
    niveaus. Wageningen.
• Bennema, J. & L.J. Pons, 1952, Donken, fluviatiel Laagterras en Eemzee-afzettingen in het westelijk
    gebied van de grote rivieren. Boor en Spade 5: 126-137.
• Berendsen, H.J.A., 2005. De vorming van het land. Assen (Fysische geografie van Nederland).
    Vierde, geheel herziene druk.
• Berendsen, H.J.A./ E. Stouthamer (eds.), 2001. Palaeogeographical development of the
    RhineMeuse delta, the Netherlands. Assen.
• Cohen, K.M., E. Stouthamer, H.J. Pierik, A.H. Geurts, 2012. Digitaal Basisbestand Paleogeografie van
    de Rijn‐Maas Delta. Dept. Fysische Geografie. Universiteit Utrecht. Digitale Dataset.
• Garrison, E.G. & N. Herz, 2007. Geological Methods for Archaeology, Oxford University Press,
    London
• Van de Plassche, O, B. Makaske, W.Z. Hoek, M. Konert en J. Van der Plicht, 2010. Mid-Holocene
    water-level changes in the lower Rhine-Meuse delta (western Netherlands): implications for the
    reconstruction of relative mean sea-level rise, palaeoriver-gradients and coastal evolution.
    Netherlands Journal of Geosciences / Volume 89 / issue 1.
• Mulder, E.F.J., M.C. Geluk, I.L. Ritsema, W.E. Westerhoff en T.E. Wong, 2003. De ondergrond van
    Nederland. Houten.
• Van Groningen, C., 2011. De Krimpenerwaard. Rijksdienst voor de Monumentenzorg, Zeist /
    Waanders Uitgevers, Zwolle 1996 (tweede druk)




                                                                                                   24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: Beleidskaart van de gemeente Krimpenerwaard




                                                         25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Bijlage 2: Geologische kaart




                               26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Bijlage 3: Geomorfologische kaart




                                    27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Bijlage 4: Hoogtekaart (AHN)




                               28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Bijlage 5: Stroomruggenkaart




                               29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Bijlage 6: Bodemkaart




                        30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Bijlage 7: Archeologische waarden-informatie




                                               31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Bijlage 8: Boorpuntenkaart




                             32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Bijlage 9: Foto’s van de boringen
Hieronder volgen opnames van boring 1. De boorkernen op onderstaande foto’s zijn van links naar rechts uitgelegd, waarbij de
onderkanten van de boringen naar boven wijzen. Een kern heeft de lengte van 10 cm. Het diepste punt van de guts is aan de rechterzijde




                                                                                                                                     33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Bijlage 10: Boorbeschrijvingen




                                 34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>boring: 20298-1
beschrijver: TN, datum: 11-2-2020, X: 112.027, Y: 436.819, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 38D, hoogte: -1,44, precisie hoogte: 1
dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: AHN bestand, boortype: Edelman-7 cm, doel boring: archeologie - verkenning, vondstzichtbaarheid:
geen, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Krimpenerwaard, plaatsnaam: Bergambacht, opdrachtgever: Hogendoorn Advies, uitvoerder: Transect b.v.


                             0 cm -Mv / 1,44 m -NAP
                             Lithologie: klei, sterk siltig, sterk humeus, donkerbruingrijs, spoor plantenresten, kalkloos
                             Bodemkundig: oxidatie en reductie verschijnselen, interpretatie: opgebrachte grond
                             Opmerking: toemaak

                             25 cm -Mv / 1,69 m -NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, spoor riet, kalkloos, interpretatie: komafzettingen
                             Bodemkundig: volledig gereduceerd

                             280 cm -Mv / 4,24 m -NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, spoor hout en riet, kalkloos, interpretatie: komafzettingen
                             Bodemkundig: volledig gereduceerd

                             530 cm -Mv / 6,74 m -NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: klei, zwak siltig, donkergrijs, kalkloos, interpretatie: komafzettingen
                             Bodemkundig: volledig gereduceerd

                             570 cm -Mv / 7,14 m -NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: klei, matig siltig, grijs, kalkloos, interpretatie: komafzettingen
                             Bodemkundig: volledig gereduceerd

                              Einde boring op 600 cm -Mv / 7,44 m -NAP




                                                                                         1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>boring: 20298-2
beschrijver: TN, datum: 11-2-2020, X: 112.026, Y: 436.812, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 38D, hoogte: -1,41, precisie hoogte: 1
dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: AHN bestand, boortype: Edelman-7 cm, doel boring: archeologie - verkenning, vondstzichtbaarheid:
geen, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Krimpenerwaard, plaatsnaam: Bergambacht, opdrachtgever: Hogendoorn Advies, uitvoerder: Transect b.v.


                             0 cm -Mv / 1,41 m -NAP
                             Lithologie: klei, sterk zandig, sterk humeus, donkerbruingrijs, spoor wortelresten, kalkloos
                             Bodemkundig: oxidatie en reductie verschijnselen, interpretatie: opgebrachte grond
                             Opmerking: tuingrond

                             30 cm -Mv / 1,71 m -NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: klei, matig siltig, matig humeus, donkergrijs, veenbrokken, kalkloos
                             Bodemkundig: oxidatie en reductie verschijnselen, interpretatie: opgebrachte grond
                             Opmerking: toemaak

                             50 cm -Mv / 1,91 m -NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: veen, zwak kleiig, donkerbruin, spoor hout en riet, kalkloos, interpretatie: komafzettingen
                             Bodemkundig: volledig gereduceerd

                             60 cm -Mv / 2,01 m -NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, spoor hout en riet, kalkloos, interpretatie: komafzettingen
                             Bodemkundig: volledig gereduceerd

                             200 cm -Mv / 3,41 m -NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, spoor hout, kalkloos, interpretatie: komafzettingen
                             Bodemkundig: volledig gereduceerd

                             520 cm -Mv / 6,61 m -NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: klei, matig siltig, grijs, kalkloos, interpretatie: komafzettingen
                             Bodemkundig: volledig gereduceerd

                              Einde boring op 600 cm -Mv / 7,41 m -NAP




                                                                                         2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>boring: 20298-3
beschrijver: TN, datum: 25-6-2020, X: 112.019, Y: 436.810, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 38D, hoogte: -1,39, precisie hoogte: 1
dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: AHN bestand, boortype: Edelman-7 cm, doel boring: archeologie - verkenning, vondstzichtbaarheid:
geen, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Krimpenerwaard, plaatsnaam: Bergambacht, opdrachtgever: Hogendoorn Advies, uitvoerder: Transect b.v.


                             0 cm -Mv / 1,39 m -NAP
                             Lithologie: klei, sterk zandig, sterk humeus, donkerbruingrijs, spoor wortelresten, kalkloos
                             Bodemkundig: oxidatie en reductie verschijnselen, interpretatie: opgebrachte grond
                             Opmerking: tuingrond

                             50 cm -Mv / 1,89 m -NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: veen, zwak kleiig, donkerbruin, spoor hout en riet, kalkloos, interpretatie: komafzettingen
                             Bodemkundig: volledig gereduceerd

                             75 cm -Mv / 2,14 m -NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, spoor hout en riet, kalkloos, interpretatie: komafzettingen
                             Bodemkundig: volledig gereduceerd

                             200 cm -Mv / 3,39 m -NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, spoor hout, kalkloos, interpretatie: komafzettingen
                             Bodemkundig: volledig gereduceerd

                             540 cm -Mv / 6,79 m -NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: klei, matig siltig, grijs, enkele humuslagen, spoor riet, kalkloos, interpretatie: komafzettingen
                             Bodemkundig: volledig gereduceerd

                              Einde boring op 600 cm -Mv / 7,39 m -NAP




                                                                                       3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>boring: 20298-4
beschrijver: TN, datum: 25-6-2020, X: 112.020, Y: 436.817, precisie locatie: 1 m, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 38D, hoogte: -1,42, precisie hoogte: 1
dm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: AHN bestand, boortype: Edelman-7 cm, doel boring: archeologie - verkenning, vondstzichtbaarheid:
geen, provincie: Zuid-Holland, gemeente: Krimpenerwaard, plaatsnaam: Bergambacht, opdrachtgever: Hogendoorn Advies, uitvoerder: Transect b.v.


                             0 cm -Mv / 1,42 m -NAP
                             Lithologie: klei, sterk zandig, sterk humeus, donkerbruingrijs, spoor wortelresten, kalkloos
                             Bodemkundig: oxidatie en reductie verschijnselen, interpretatie: opgebrachte grond
                             Opmerking: toemaak

                             40 cm -Mv / 1,82 m -NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, spoor hout en riet, kalkloos, interpretatie: komafzettingen
                             Bodemkundig: volledig gereduceerd

                             100 cm -Mv / 2,42 m -NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: veen, mineraalarm, donkerbruin, spoor hout, kalkloos, interpretatie: komafzettingen
                             Bodemkundig: volledig gereduceerd

                             540 cm -Mv / 6,82 m -NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: klei, matig siltig, grijs, enkele humuslagen, spoor riet, kalkloos, interpretatie: komafzettingen
                             Bodemkundig: volledig gereduceerd

                              Einde boring op 600 cm -Mv / 7,42 m -NAP




                                                                                       4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>