<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Gemeente Krimpenerwaard
Aan de Commissie Ruimte & Financiën en de gemeenteraad
Postbus 5120 AB STOLWIJK



Datum: 15 januari 2024
Ons kenmerk: 2024LVMW
Betreft: raadsvoorstel ontwerp omgevingsprogramma zon op veld c.a.


Geachte commissie(-leden / geachte raad(-sleden),
De Natuur-en VogelWerkgroep Krimpenerwaard (NVWK) heeft kennis genomen van het
raadsvoorstel ontwerp omgevingsprogramma zon op veld c.a..
Wij verbazen ons er over dat in de raadstukken geen melding is gemaakt van de Kamerbrief,
aangescherpte voorkeursvolgorde zon op land van 26 oktober 2023.
De Kamerbrief gaat er in principe vanuit dat er geen zonneparken op landbouwgrond worden
gerealiseerd. Wij verzoeken u deze Kamerbrief in uw beraadslaging te betrekken.
Over de RES kansenkaart hebben wij geen opmerkingen.
Over het Afwegingskader hebben we wel enkele opmerkingen.
De afwegingscriteria gelden voor beoordeling van de initiatieven in het hele gebied Midden-
Holland.
Onder het criterium biodiversiteit missen we de voorwaarde van ecologisch beheer. De
NVWK pleit er elke keer voor om ook het gewenste beheer te bestendigen; toekomst is meer
dan inrichting! Zo ook bij de inrichting van zonnevelden, zoals eerder door ons ook in het
participatieproces naar voren gebracht.
Bij het criterium landschappelijke inpassing missen we de voorwaarde van inheemse planten
en diversiteit ten behoeve van insecten (niet alleen honingbijen!).
Wij verzoeken u - anders dan het raadsvoorstel - over het Programma zon op veld wel
zienswijzen naar voren te brengen.
Met vriendelijke groet,
Namens de NVWK,
Marije Willems en Leen Verschoor
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>> Retouradres postbus 20011 2500 EA

                                                                                      Ministerie van Binnenlandse
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-
                                                                                      Zaken en Koninkrijksrelaties
Generaal
Postbus 20018                                                                         Turfmarkt 147
                                                                                      Den haag
2500 EA Den Haag
                                                                                      postbus 20011
                                                                                      2500 EA


                                                                                      Kenmerk
                                                                                      2023-0000629635

                                                                                      Uw kenmerk


                                                                                      Bijlage
                                                                                      1

Datum          26 oktober 2023
Betreft        Aangescherpte voorkeursvolgorde zon



Met deze brief informeer ik uw Kamer, mede namens de minister voor Klimaat en
Energie (K&E), over de uitkomsten van de overleggen tussen Rijk, Interprovinciaal
Overleg (IPO), Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), Unie van
Waterschappen (UvW) en Netbeheer Nederland (NBNL) (hierna: de koepels) over
het juridisch verankeren van de aangescherpte voorkeursvolgorde zon zoals
toegezegd in de zonnebrief van 6 juli 2023 (Kamerstuk 32 813, nr. 1218).

Aanleiding voor de wens tot aanscherping van de voorkeursvolgorde zon zijn de
ruimtelijke implicaties van de sterk stijgende vraag naar duurzaam opgewekte
elektriciteit als gevolg van de bevolkingsgroei en de energietransitie. Op weg naar
2030 hebben Rijk en medeoverheden zich uitgesproken om het RES-bod waar te
maken, dat blijft onveranderd met de aanscherping van de voorkeursvolgorde zon.
Om de klimaatdoelstellingen voor 2050 te halen is het behalen van het RES-bod en
verdere uitbreiding van duurzame opwek van energie nodig, onder andere met
zonnepanelen. Tegelijkertijd is de hoeveelheid ruimte een gegeven terwijl de
transities alleen maar om meer ruimte vragen. Nederland moet kiezen waar en hoe
we ruimte bieden aan duurzame opwek via zon-PV om ervoor te zorgen dat de
huidige zekerheden – zoals voldoende voedsel, schoon drinkwater en energie – ook
voor toekomstige generaties blijven bestaan. Hierbij blijven de
klimaatdoelstellingen overeind en zetten we in op lokale initiatieven voor
multifunctioneel zon-PV die bijdragen aan meer zon-PV op plaatsen waar dit samen
kan gaan met andere functies.

Om dit te bewerkstelligen streven we naar meervoudig grondgebruik, waarbij we
de vrije ruimte op daken, gevels en andere plekken binnen en buiten bebouwd
gebied (zoals parkeerplaatsen, langs weg- en spoorinfrastructuur, geluidschermen,
stortplaatsen etc.) benutten voor zonnepanelen. Dit kunnen we doen door de vrije
ruimte, waar zonnepanelen technisch en betaalbaar samen kunnen gaan met de
bestaande of nieuwe functie (het zgn. meervoudig grondgebruik, ook wel
multifunctioneel gebruik genoemd), te gebruiken en daarmee de landbouw- en
natuurgronden vrij te houden voor de andere ruimtelijke opgaven.

Door de toenemende krapte op het elektriciteitsnet hebben steeds meer gebieden
in Nederland te maken met netcongestie. De groei van opwek met zonnepanelen
hangt daarmee samen. Voor structurele versterking van het elektriciteitsnet
investeren netbeheerders volgend jaar 6 miljard euro, en vanaf 2025 8 miljard euro
om het net te verzwaren en uit te breiden. Daarnaast werkt de minister voor K&E
nauw samen met de netbeheerders, medeoverheden en kennisinstellingen via het


                                                                                      Pagina 1 van 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                             Ministerie van Binnenlandse
                                                                                             Zaken en Koninkrijksrelaties




Landelijk Actieprogramma Netcongestie (LAN) (Kamerstuk 29023, nr. 443) en heeft
                                                                                             Kenmerk
het kabinet op 18 oktober 2023 een pakket extra maatregelen (Kamerstuk 29023,                2023-0000629635
nr.451) gepresenteerd om de krapte op het net aan te pakken. Daarnaast
faciliteren partijen binnen het LAN zon-PV-projecten in combinatie met opslag,
andere soorten opwek van elektriciteit of nabijgelegen grote stroomgebruikers. Op
die manier worden ze slim ingepast in het elektriciteitsnet met zo min mogelijk
extra belasting op de beschikbare netcapaciteit.

Ten aanzien van zonnevelden was de markt in het verleden leidend en ontbrak
sturend ruimtelijk beleid door de overheden. Mede als gevolg van maatschappelijke
ontwikkelingen hebben medeoverheden in de afgelopen jaren meer ingezet op een
zorgvuldige ruimtelijke afweging en multifunctioneel ruimtegebruik. Nu zetten Rijk
en medeoverheden samen de volgende stap door in bestuurlijke afspraken de
voorkeursvolgorde zon uit de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) aan te scherpen. In
deze brief worden de gemaakte bestuurlijke afspraken kort weergegeven. De
volledige bestuurlijke afspraken staan in de bijlage bij deze brief.

Bestuurlijke afspraken
Rijk en de koepels dragen de aangescherpte voorkeursvolgorde zon uit met
volgordelijkheid in de vier treden. Hierbij wordt eerst gekeken naar de mogelijkheid
van zonnepanelen op daken en gevels (trede 1) en op gronden binnen en buiten
bestaand bebouwd gebied (trede 2 en 3) en, als deze 3 treden onvoldoende
mogelijkheden bieden, naar zonnepanelen op landbouw- en natuurgronden (trede
4) onder de hieronder genoemde voorwaarden.

Het gebruik van landbouw1 - en natuurgronden voor zonnepanelen is in principe
ongewenst. Om die reden hebben de provincies in hun verordeningen de
voorkeursvolgorde zon of een vertaling daarvan vastgelegd, waarbij trede 4 niet
gebruikt zal worden tenzij het gaat om de volgende uitzonderingsmogelijkheden:
 A. Agri-PV: combinatie van een substantiële agrarische functie met een
    zonnepark;
 B. landbouwgronden die op basis van bestuurlijk bindende afspraken in transitie
    zijn, bijvoorbeeld gronden die in de toekomst een andere bestemming krijgen
    zoals woon-werk-bestemming, recreatie of overgang naar natuur of gronden
    die minder geschikt worden voor een landbouwfunctie door verzilting,
    vernatting of bodemdaling. Zon-PV draagt financieel bij aan het mogelijk
    maken van de gebiedsgerichte opgaven voor een maximale periode (30 jaar),
    waarna de gebieden hun definitieve bestemming zullen krijgen.
 C. als de aanleg van zonneparken op gronden betekenisvol bijdraagt aan de
    vermindering van de netcongestie of zorgt voor vergroting van een efficiënter
    netwerkgebruik (netneutraal).

Noodzakelijke voorwaarden voor elk zon-PV-project dat gerealiseerd wordt zijn dat
ze:
a. landschappelijk goed vormgegeven en ingepast zullen worden en
b. het inpasbaar is in het energienetwerk.
Bovendien streven partijen er naar dat alle zon-op-land projecten voldoen aan het

1
    Als we het hebben over landbouwgrond dan blijkt dat er ook gronden planologisch als
    landbouwgrond zijn bestemd, die in de praktijk niet meer als zodanig worden gebruikt.
    Indien gronden gedurende een ruime periode niet meer gebruikt worden als
    landbouwgrond, ondanks dat ze wel als zodanig zijn bestemd, dan vallen deze niet onder
    trede 4. Het gaat dan onder andere om gronden langs snelwegen of spoorwegen en andere
    restgronden.


                                                                                             Pagina 2 van 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                                         Ministerie van Binnenlandse
                                                                                         Zaken en Koninkrijksrelaties




streven van 50% participatie van omwonenden en kan rekenen op voldoende
                                                                                         Kenmerk
draagvlak, zoals genoemd in het Klimaatakkoord.                                          2023-0000629635

Zoals gezegd zullen de provincies deze inhoud in hun verordeningen juridisch
bindend vastleggen. En wanneer na 1 januari 2024 blijkt dat dit niet voldoende is,
zullen ze dat alsnog bij de eerstvolgende herziening van verordeningen doen.

Bijna alle regio’s hebben in hun RES-bod 1.0 zon op landbouwgrond opgenomen.
Daarin is een grote mate van verscheidenheid zichtbaar, evenals in het vervolg
daarop. Projecten waarvan de participatietrajecten al in een vergevorderd stadium
zijn en niet (helemaal) conform de aangescherpte voorkeursvolgorde zon zijn
vormgegeven, kunnen doorgang vinden. Daar waar slechts sprake is van
zoekgebieden en waar nog geen serieus vervolg aan is gegeven, geldt de
aangescherpte voorkeursvolgorde zon.

Vervolgstappen
Met deze afspraken hebben het Rijk en de koepels concrete stappen gezet om de
aangescherpte voorkeursvolgorde zon in de praktijk te brengen en juridisch te
verankeren in de provinciale verordeningen. Een belangrijk gevolg van deze
afspraken is dat zonnepanelen op natuurgronden ongewenst zijn.

Met deze aanpak is gekozen om afspraken te maken met medeoverheden,
waardoor het opstellen van een instructieregel in het Besluit kwaliteit leefomgeving
(Bkl) voor de voorkeursvolgorde zon niet nodig is nu de provincies hebben
toegezegd hun eigen verordeningen, waar nodig, aan te passen aan de gemaakte
afspraken. Hierbij zal rekening gehouden worden met initiatieven die nu al in een
vergevorderd stadium zijn om te voorkomen dat lopende lokale initiatieven
stilvallen.

In januari 2024 zal bekeken worden of de verordeningen voldoen aan de gemaakte
afspraken. Indien nodig zal aanpassing van de provinciale verordening volgen om
deze in lijn te brengen met de gemaakte afspraken. In de volgende zonnebrief zal
uw Kamer hierover geïnformeerd worden. Ook blijven het Rijk en de
medeoverheden binnen het Nationaal Programma Regionale Energiestrategieën (NP
RES) met elkaar in gesprek over de ontwikkelingen en effecten in relatie tot de
gemaakte afspraken en het delen van goede voorbeelden2.

Stimuleren en faciliteren zon-PV op trede 1, 2 en 3
Rijk en medeoverheden zijn zich ervan bewust dat de bestuurlijke afspraken extra
druk kunnen leggen op het realiseren van het RES-bod, terwijl partijen zich daar
ook aan verbonden hebben. Het vinden van voldoende geschikte locaties voor
zonnepanelen blijft een uitdaging. In de contourennotitie Nota Ruimte van 6
oktober 2023 (kamerstuk 29435 nr. 264) wordt ook opgeroepen tot bundeling van
functies. Dit geldt ook voor het toepassen van zon-PV, gelet op de schaarse ruimte
in Nederland en de groeiende vraag naar duurzame energie. Ten einde de
doelstellingen blijvend te kunnen realiseren zet het Rijk zich in om het gebruik van
de treden 1, 2 en 3 te inspireren, faciliteren en stimuleren. Hieronder volgt een kort
overzicht van de inspanningen vanuit het Rijk. Veel inspanningen zijn reeds

2
  Zie bijvoorbeeld: Wageningen Solar Research Programme - WUR en Agrivoltaics - WUR,
https://www.tno.nl/nl/duurzaam/hernieuwbare-elektriciteit/zonne-energie-
veiligheid/zonnepanelen-wegen/ en https://ce.nl/wp-content/uploads/2023/04/CE-
Delft_220389_Inspiratiegids_nieuwe_ruimte_voor_de_zon_Def.pdf

                                                                                         Pagina 3 van 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                Ministerie van Binnenlandse
                                                                                                Zaken en Koninkrijksrelaties




vermeld in de zonnebrief van 6 juli 2023 (Kamerstuk 32 813, nr. 1218). Hiermee
                                                                                                Kenmerk
wil het Rijk blijven inzetten op het realiseren van opwek van hernieuwbare                      2023-0000629635
elektriciteit middels zon-PV in afstemming met bestaande of nieuwe ruimtelijke
functies en inpassing op het elektriciteitsnet.

De aangekondigde aanpassing van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)
waarbij gemeenten de mogelijkheid krijgen om eigenaren van bestaande
utiliteitsgebouwen met een gebruiksoppervlakte > 250 m2 te verplichten om de
(volledige) dakpotentie te benutten voor de opwek van zonne-energie en
de juridische verkenning tot verdergaande verplichting van zon op daken en
zonneparkeren lopen door zoals toegelicht in de zonnebrief van 6 juli 2023. Ook
blijft het Rijk zich inzetten voor meer zon-PV op water en monumenten via
onderzoek en op Rijksvastgoed via het programma Opwek Energie op
Rijksvastgoed (OER). Binnen het NP RES werken Rijk en de koepels samen aan het
ondersteunen en versnellen van de realisatie van zon-PV via de helpdesk
Zonopwek3, handreikingen en (online) sprintsessies.

Voor de stimulering van zon-PV4 geldt de SDE++ als het voornaamste
stimuleringsinstrument voor grootverbruikaansluitingen. De salderingsregeling is op
dit moment nog het belangrijkste stimuleringsinstrument voor kleinverbruikers.
Daarnaast zijn er ook nog lokale regelingen die zon (op dak) stimuleren. Daarnaast
is er in het Klimaatfonds geld gereserveerd voor aanvullende inzet zon op daken en
objecten (€222,5 mln.) en voor de tegemoetkoming huursector (samen met VRO
en indien de salderingsregeling wordt afgeschaft (€100 mln.). Deze maatregelen
worden op dit moment nader uitgewerkt en de Kamer wordt hier eind dit jaar
verder over geïnformeerd. Dit alles in het licht van de nog altijd aantrekkelijke
investering die zonnepanelen zijn. Onderstaand tabel geeft overzicht van bestaande
subsidievormen die van toepassing zijn op het stimuleren van zon-PV, zoals
beschreven door RVO5:

    SDE++                   Subsidie voor de opwek van grootschalig hernieuwbare
                            energie voor ondernemers.
    SCE                     Subsidie voor de installatie van hernieuwbare
    (Subsidieregeling       elektriciteitsbronnen (zon-, wind, water-energie) voor
    Cooperatieve            energie coöperaties of vereniging van eigenaars (VvE).
    Energieopwekking)
    SVVE (Subsidie voor     De SVVE vervangt de Subsidie Energiebesparing Eigen
    de verduurzaming        Huis (SEEH) en de Investeringssubsidie Duurzame
    voor verenigingen       Energie (ISDE) voor VvE’s. De SVVE bestaat uit drie
    van eigenaars           onderdelen waarvoor apart subsidie wordt
    (VvE’’s))               aangevraagd; energieadvies,
                            verduurzamingsmaatregelen en oplaadpunten advies.
    Salderingsregeling      ‘Wegstrepen’ ofwel terugleververgoeding voor
                            opgewekte elektriciteit die particulieren ontvangen bij
                            het terug leveren van elektriciteit aan het net.


3
  Helpdesk Zonopwek | Helpdesk Zonopwek
4
  Het in de bestuurlijke afspraken genoemde aantrekkelijker pakket bevat de in deze alinea en
in onderstaande tabel genoemde maatregelen. Rijk en medeoverheden blijven in gesprek om
te bezien of op termijn extra maatregelen nodig zijn.
5
  https://www.rvo.nl/onderwerpen/zonne-energie/subsidies-regelingen#rvo-subsidies-en-
regelingen

                                                                                                Pagina 4 van 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                                   Ministerie van Binnenlandse
                                                                                   Zaken en Koninkrijksrelaties




                        Particulieren krijgen net zo veel betaalt voor de stroom
                                                                                   Kenmerk
                        die wordt afgenomen van het energiebedrijf.                2023-0000629635
BTW 0%-tarief           Sinds 1 januari 2023 is het btw-tarief op zonnepanelen
                        0% waardoor particulieren geen btw betalen voor
                        zonnepanelen op of bij de woning.
BOSA (Stimulering       Subsidie voor bouw en onderhoudskosten van
bouw en onderhoud       sportaccommodaties en aanschaf van sportmaterialen.
sportaccommodaties)     Activiteiten gericht op energiebesparing,
                        toegankelijkheid, circulariteit, klimaataanpassing en
                        veiligheidsbeleving kunnen extra subsidie aanvragen
                        (10%).
Subsidies energie-      Subsidie voor ondernemers, wetenschappers en
innovatie (Topsector    onderzoeksinstellingen die werken aan innovaties die
Energie)                duurzaamheid en economische groei aan elkaar
                        koppelen (onderzoek). Hier vallen o.a. de DEI+
                        (Demonstratie Energie- en Klimaatinnovatie) & HER+
                        (Hernieuwbare Energietransitie) onder.
MOOI (Missie            Subsidie voor partijen die in een consortium
gedreven Onderzoek,     samenwerken aan complete, innovatieve oplossingen
Ontwikkeling en         die bijdragen aan de klimaatdoelen. Regeling richt zich
Innovatie)              op projectontwikkeling voor elektriciteit, gebouwde
                        omgeving en industrie. Innovatie focus.
EIA voor                (Fiscale) regeling voor ondernemers die, op basis van
ondernemers             een investering in een bedrijfsmiddel leidt tot een
(Energie-               mindering in CO2-uitstoot, 45,5% van de
Investeringsaftrek)     investeringskosten kan aftrekken van de winst.
MIA/Vamil (Milieu       (Fiscale) regeling voor ondernemers die, op basis van
Investeringsaftrek,     een investering in een bedrijfsmiddel en technieken
en Willekeurige         leidt tot een mindering in CO2-uitstoot, kan oplopen tot
Afschrijving Milieu-    45% van het investeringsbedrag.
Investeringen).
ISDE                    Investeringssubsidie voor woningeigenaren en zakelijke
(Investeringssubsidie   gebruikers (bedrijven, woningcorporaties,
duurzame energie en     verenigingen, VvE’s, overheden en particuliere
energiebesparing)       verhuurders) voor het nemen van duurzame
                        maatregelen in hun bestaande woning of bedrijfspand.
                        In deze subsidieregeling zijn zonnepanelen tot eind
                        2023 beschikbaar.
Nationaal               Lening voor aanschaf van zonnepanelen.
Warmtefonds




                                                                                   Pagina 5 van 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                              Ministerie van Binnenlandse
                                                                              Zaken en Koninkrijksrelaties




Zoals gezegd zal in de zonnebrief van 2024 de voortgang gemeld worden op de
                                                                              Kenmerk
gemaakte afspraken en de genoemde maatregelen om te sturen op meer zon-PV     2023-0000629635
op trede 1, 2 en 3.

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,




Hugo de Jonge




                                                                              Pagina 6 van 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Van:                             Griffie Krimpenerwaard
Verzonden:                       dinsdag 16 januari 2024 09:26
Aan:                             'werkgroepro@nvwk.nl'
Onderwerp:                       RE: cie R&F 17-1-2024; omgevingsprogramma zon op veld


Beste meneer Verschoor,

Wij hebben uw brief d.d. 15 januari 2024 ontvangen.
Wij voegen deze (incl. Kamerbrief) toe aan de openbare lijst ingekomen stukken van de raad 6 februari met het
afhandelingsadvies ‘Ter afweging individuele fracties’.
Uw brief is ook toegevoegd als bijlage bij de beeldvormende vergadering op 17 januari. De raad en commissie zijn
hier via een notificatie van op de hoogte gesteld.
Van de raad als collectief ontvangt u geen schriftelijke reactie op uw brief.
Mogelijk reageren fracties of individuele raadsleden persoonlijk op uw brief.


Met vriendelijke groet,




            Postbus 51 2820 AB Stolwijk
            Bezoekadres Burgemeester van der Willigenstraat 58 2941 ES Lekkerkerk
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>