<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                        - MEMO

Memo




DATUM      14 november 2022                      PROJECT           RES - Omgevingswetinstrumenten
KENMERK    RL/MdK                                OPDRACHTGEVER     ROV
VAN        Ruud Louwes en Mark de Hek            AANWEZIG
AAN        Projectgroep RES                      AFWEZIG
CC                                               BIJLAGE(N)




PROGRAMMA


RES MIDDEN-HOLLAND EN VERLENING OMGEVINGSVERGUNNINGEN
De RES-regio Midden-Holland zet met name in op het realiseren van ‘zon op land’ om de RES-ambitie zoals opgenomen in
de RES 1.0 en RES 2.0 te realiseren. In dit stadium van uitwerking van de RES worden de Kansenkaart, het Afwegingskader
en de Gebiedsbeschrijvingen samengesteld. Een Beoordelingskader is een optie. De vraag is op welke wijze de RES-ambitie
zodanig kan worden uitgewerkt zodat op 1 januari 2025 omgevingsvergunningen kunnen zijn verleend voor een
toereikende capaciteit van projecten voor zon op land.

ROUTES RICHTING VERLENING OMGEVINGSVERGUNNINGEN VOOR 1 JANUARI 2025
Voor het vertalen van de RES-ambities naar Omgevingswetinstrumenten zijn verschillende routes denkbaar. Geïnspireerd
door de beleidscyclus zijn in de factsheet RES – Omgevingswet vier routes onderscheiden (20200206 NP RES Factsheets
toelichting RES Omgevingswet.pdf).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>2/8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>DE VIER VOORGESTELDE ROUTES ZIJN NIET BEGAANBAAR
De vier routes volgen in beginsel de beleidscyclus, zoals die binnen het kader van de Omgevingswet wordt voorgestaan.
Echter, het volgen van de koninklijke weg ‘omgevingsvisie – programma – omgevingsplan – omgevingsvergunning’ is niet
meer haalbaar, gezien de beschikbare tijdsperiode tot 2025, en is te complex. Regiobreed zouden dan de omgevingsvisie
van de vijf gemeenten moeten worden aangepast en in omgevingsplannen worden vertaald. Die weg is in tijd gezien te lang
en vergt een te complexe afstemming tussen de gemeenten, gezien de onderling afwijkende prioriteitsstellingen voor het
ontwikkelen van Omgevingswetinstrumentarium.
Ook de routes ‘omgevingsvisie - programma/omgevingsplan – omgevingsvergunning’ en’ omgevingsplan –
omgevingsvergunning’ zijn om de genoemde redenen geen zekere routes voor tijdige vergunningverlening. In uiterste nood
kan de route ‘omgevingsvergunning’ in beeld komen, daaraan zijn toch diverse nadelen verbonden.

ALTERNATIEVE ROUTE VIA HET REGIONAAL PROGRAMMA ALS BASIS VOOR VERTALING VAN DE RES NAAR HET
OMGEVINGSWETINSTRUMENTARIUM
Voorgesteld wordt het Omgevingswetinstrument Programma als basis te kiezen voor vertaling van de RES naar de
verschillende Omgevingswetinstrumenten en daarmee als primaire basis voor verlening van omgevingsvergunning.




Programma als voorloper van andere Omgevingswetinstrumenten
Het programma bevat bij voorkeur een integrale gebiedsgerichte of thematische afweging van opgaven voor de inrichting
van de regio, gemeenten en het waterschapsgebied, met daarnaast een onderbouwing van de gemaakte keuzes of
overzicht van belangen bij te maken keuzes. Aansluitend maakt een beoordelingskader voor het verlenen van
omgevingsvergunningen deel uit van het programma. Het visie-deel met verantwoording van de keuzes en het
beoordelingskader voor omgevingsvergunningen worden opgezet als toevoeging aan de omgevingsvisie en als aanzet voor
de regels in het omgevingsplan. Daarmee is het programma de voorloper van de omgevingsvisie en het omgevingsplan.

Het programma vervult voor een eerste periode onder meer de functies van integraal afwegingskader en
beoordelingskader en vult daarmee de leemte in van het nog niet tijdig op de RES afgestemde omgevingsvisies en
omgevingsplannen.
Gedacht vanuit de beleidscyclus betekent dit dat in een evaluatieronde, de strategische uitspraken uit een programma een
plek in de omgevingsvisie zullen krijgen en worden gevolgd door de juridische vertaling naar het omgevingsplan. Daarmee
wordt de beleidscyclus gecompleteerd.




3/8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Doelen en monitoring
In het programma worden doelen opgenomen waar het programma zich op richt (artikel 3.5 Omgevingswet). Het is nuttig
doelen op te nemen waarvan de realisatie kan worden gemonitord, zodat in de periode na vaststelling van het programma,
de realisering van RES-projecten kan worden bijgestuurd en het programma en de daarin opgenomen afspraken eventueel
kunnen worden aangescherpt of anderszins worden bijgesteld.

Programma al agenda, afsprakenkader, werk- en verantwoordelijkheidsverdeling met voorstellen
Omgevingswetinstrumenten en overeenkomsten
Het programma bestaat uit meerdere onderdelen.
● Het programma kan bij uitstek worden ingericht als een agenda voor thematische en gebiedsgerichte uitwerkingen met
    een afsprakenkader.
● Daarvan kan een werk- en verantwoordelijkheidsverdeling voor wat betreft het treffen van maatregelen deel uitmaken.
● Het is een optie dit te combineren met voorstellen voor aanpassingen van de andere Omgevingswetinstrumenten en
    voorstellen voor andere afspraken en het sluiten van aanvullende overeenkomsten.
Deze agenda is in verschillende vormen denkbaar, met een juiste mix van onderdelen: adresserend, prioriterend, faserend
    of bijvoorbeeld gericht op samenwerking.

Van regionaal programma naar gemeentelijk programma
Het programma wordt bij voorkeur in regionaal verband opgesteld. Door aan het regionale programma een gemeentelijk
hoofdstuk toe te voegen krijgt iedere gemeente een eigen afweging met een eigen beoordelingskader beschikbaar. Zo’n
programma kan op die manier voor iedere gemeente de basis vormen voor de af te geven omgevingsvergunningen. Bij
omgevingsvergunningverlening gebaseerd op een programma, is sprake van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit vals
afwijking van het geldende omgevingsplan. Vaststelling gebeurt vervolgens door ieder college van burgemeester en
wethouders als bevoegd gezagen.

Taakverdeling en monitoring
De uitwerking in het programma van afspraken met bijbehorende werkverdeling zorgt ervoor dat inzicht ontstaat wie, wat,
waar, hoe en wanneer een activiteit verzorgt en hoe de verantwoordelijkheden zijn toegedeeld. Daarmee kan het
programma bij uitstek houvast bieden voor de daadwerkelijke realisering van een RES. Dit zal dan ook blijken uit de
monitoring van uitvoering van het programma.

Samenwerking en overeenkomsten
De samenwerking tussen de ketenpartners binnen het RES-kader kan in het programma worden uitgewerkt met als extra
optie de uitbouw van samenwerking met andere marktpartijen en afspraken omtrent participatie door of met de omgeving.
Het afsprakenkader van het programma kan in een bestuursovereenkomst worden vertaald en in een
samenwerkingsovereenkomst met alle partijen, waaronder netbeheerders, zodat de afspraken voor alle ketenpartners en
(andere) marktpartijen bindend worden. Op deze manier is voor het programma mede een belangrijke rol weggelegd als
basis voor afstemming van RES-projecten, waaronder energie-infrastructuurprojecten, en voor investeringsbeslissingen
voor RES-projecten, zowel voor zonprojecten als voor energie-infrastructuurprojecten.

Mensen en middelen
In het programma kunnen afspraken worden opgenomen over de inzet van mensen en middelen. Met het programma kan
worden verkend of voldoende menskracht en financiële middelen beschikbaar zijn of dat een beroep moet of zal worden
gedaan op andere partijen. Het signaleren van deze twee capaciteitsvraagstukken is medebepalend voor de
uitvoerbaarheid van het programma. Bij beantwoording van deze capaciteitsvraagstukken komen op gemeentelijk niveau,




4/8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>de gemeenteraad, en op provinciaal niveau provinciale staten en daarnaast het Algemeen Bestuur van een waterschap in
beeld gelet op de begrotingsverantwoordelijkheid.

Vrijwillig programma
Een vrijwillig programma is de meest logische variant, omdat de andere programmavarianten volgen uit een verplichting of
een programmatische aanpak bevatten.


RES MIDDEN-HOLLAND – RES – PROGRAMMA - OMGEVINGSVERGUNNINGEN
Onderbouwing van keuzes
De RES-regio Midden-Holland beschikt over een RES. Hierin is de visie op de RES-ambitie en de vertaling hiervan naar de
omgeving opgenomen in de vorm van aanwijzing van gebieden voor zonne-energie. Voor het programma is een
voorwaarde – in feite voor alle Omgevingswetinstrumenten – dat de keuzes voor de aanwijzing van gebieden in samenhang
en afzonderlijk kunnen worden gemotiveerd, uitlegbaar zijn en consistent. Daaraan moet bij het opstellen van het
programma expliciet aandacht worden gegeven.

Plan-m.e.r.-plicht
Rekening moet worden gehouden met een eventuele plicht voor het opstellen van een plan-mer voor het programma. Die
plicht is aanwezig als het programma een kader biedt voor m.e.r.-(beoordelings)plichtige projecten en ook als bij de
voorbereiding van dat programma op grond van artikel 16.53c Wet natuurbescherming een passende beoordeling moet
worden gemaakt. Gelet op de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in de Porthos-zaak,
waarbij de bouwvrijstelling onderuit is gegaan en de stikstofdepositie van de bouwfase moet worden onderzocht, kan een
passende beoordeling aan de orde zijn. Overigens zijn de inzet van materieel bij de bouwfase waarbij minder of geen
stikstof vrijkomt, toepassing van adblue aan de brandstof en de duur van de aanlegfase variabelen die gewijzigd kunnen
worden om de stikstofdepositie te verlagen. Voor RVO/NPRES wordt momenteel door Kennislab
Omgevingswet/Rhoadviseurs/Soppe een nader advies over dit onderwerp voorbereid als vervolg op het advies ‘Een
plan-m.e.r.- voor de Regionale Energie Strategie?’ (Jan Jacob van Dijk; maart 2022).

Kansenkaart en Afwegingskader met Gebiedsbeschrijvingen en Beoordelingskader
Momenteel wordt aan een Kansenkaart gewerkt. Dat biedt de mogelijkheid om de keuzes zorgvuldig te maken. Aanbevolen
wordt om de Kansenkaart als Plan A te presenteren. Intern en wellicht ook extern kan daarnaast een set overwegingen voor
afwijking worden opgesteld in de vorm van Plan B. Het opstellen hiervan is in methodisch opzicht hoe dan ook nuttig om de
onderbouwing van Plan A te versterken. Om een prioriteitsstelling voor elkaar te krijgen in de projecten die zullen worden
aangemeld, wordt aan een Afwegingskader gewerkt. De Gebiedsbeschrijvingen bevatten voor de gebieden veelal een
belangrijk deel van de motivering voor de keuzes.

De opzet van de Kansenkaart en het Afwegingskader zoals voorgesteld in de concept-Handreiking Afwegingskader en de
concept-Handreiking Kansenkaart (9 november 2022) en de Gebiedsbeschrijvingen geven zeker vertrouwen dat een zeer
doordacht kader wordt ontwikkeld. Ook de botsproeven wijzen dit uit met inbegrip van de aanpassingen die vervolgens zijn
gedaan.

Met de Kansenkaart en het Afwegingskader inclusief de onderbouwingen hiervan en de Gebiedsbeschrijvingen, is een
belangrijk deel van het inhoudelijk deel van het programma beschikbaar. Uitwerking lijkt nog wel nodig te zijn in de vorm
van een Beoordelingskader, af te leiden uit de Kansenkaart, het Afwegingskader en de Gebiedsbeschrijvingen. Bij het
Beoordelingskader hoort een toelichting waarmee dat kader als aanzet voor de regels voor het omgevingsplan beschikbaar
komt.



5/8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Totstandkoming en opbouw programma (zie bijlage)
In een stroomschema zijn de stappen beschreven in de totstandkoming van het programma in algemene zin. Stappen
kunnen gewijzigd, overgeslagen of toegevoegd worden als de RES daar om vraagt. De vorm en inhoud van een programma
gekoppeld aan de RES is afhankelijk van de beleidsdoelstelling(en) die uitgewerkt of gerealiseerd gaan worden. In algemene
zin kan als inspiratie het overzicht met ingrediënten van het programma worden gebruikt. Meer informatie hierover is te
vinden in de Verkenning RES – Programma en bijbehorende uitwerking hiervan en de regionale verkenning m.b.t. specifieke
onderwerpen, zoals het netwerk en lokaal eigendom. (Verkenningen inzet regionaal programma voor uitwerking RES
ambitie - Regionale Energiestrategie (regionale-energiestrategie.nl)).

Planning (zie bijlage)
Voor het opstellen en afronden van de Kansenkaart en Afwegingskader is een tijdsplanning voorgesteld. Het programma
kan parallel worden opgesteld en zodoende deel uitmaken van de participatie.

Het is sterk aan te bevelen voor de vaststelling van het programma, een consultatieronde langs de gemeenteraden in te
plannen. Dan kan ook worden besproken of en op welke wijze de gemeenteraad bij de afzonderlijke RES-projecten
betrokkenheid wenst of dat, gelet op de strekking en inhoud van het programma, de verlening van omgevingsvergunningen
geheel aan het college van burgemeester en wethouders wordt overgelaten.




6/8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Bijlage 1     Totstandkoming en opbouw programma en tijdsplanning
TOTSTANDKOMING PROGRAMMA




7/8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>INGREDIËNTEN VAN HET PROGRAMMA




TIJDSPLANNING




8/8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>