<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>POSITIEDOCUMENT                         1/25
bij het Regionaal Handelingsperspectief
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Positiedocument
bij het regionaal Handelingsperspectief
Huisvesting, Integratie en Participatie van internationale werknemers
in de regio Noordoost-Brabant
 Status: Ter besluitvorming aan het College van Burgemeester en Wethouders
 Versie       Datum                      Bespreking
 1.0          24 juni 2021               Besproken op de Regiodag
              REGIODAG
 1.1          Periode:                   Handelingsperspectief en onderliggende documenten worden
              1 juli tot 1 november      voorgelegd aan het College van B&W ter besluitvorming; het besluit
              2021                       betreft in te stemmen met het Handelingsperspectief zoals
                                         besproken en toegelicht op de Regiodag van 24 juni 2021, inclusief
                                         de dáár genoemde aanbevelingen en opmerkingen zoals verwerkt
                                         in versie 1.1.
 1.2          Periode:                   Regionale instemming met het Handelingsperspectief waarnodig
              Eind 2021                  aangevuld met annotaties vanuit de 17 Colleges in de periode 1 juli
                                         tot 1 november (week 35 van 2021).
Auteur                          Regionale projectgroep Arbeidsmigratie, steller: Gerard Olthof
Datum                           29 juni 2021
Status                          Vertrouwelijk / Besloten
POSITIEDOCUMENT                                           2/25
bij het Regionaal Handelingsperspectief
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>4  INLEIDING
5  BEGRIPPEN
   Internationale werknemers
   Verblijfsduur
   Omvang huisvesting
6  SOCIAAL BELEID
7  AMBITIE
7  ONTWIKKELINGEN OP DE ARBEIDSMARKT
7  LANDELIJK NIVEAU
   Afhankelijkheid
   Structurele behoefte aan internationale werknemers
   Bijdrage BNP
   Registratie
11 PROVINCIAAL NIVEAU
   PON-rapport
   Situatie
   Positie actoren / stakeholders
   Uitvoeringsgerichte aanbevelingen
13 REGIONAAL NIVEAU
   Talent binden
   Buitenlandse migratie en permanente vestiging
   Huisvesting
   Verschillende (woon)behoeftes
   Verantwoorde huisvestingslocaties
   Huisvesting in woonwijken voor short-stayers
   Verkamering
   Verkamering tegengaan
   Huisvesting op agrarische bedrijven
   Realisatie van nieuwe pensions / logiesgebouwen
   Balans tussen woningen en verkamerde woningen
17 GEMEENTELIJKE VOORZIENINGEN
18 WETTELIJKE BEPALINGEN
18 VERANTWOORDELIJKHEID
19 OPLOSSINGSRICHTINGEN
   Flexwonen
   Geclusterde huisvesting
                                                      3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>20 AFGESTEMDE AANPAK OVERHEDEN
20 INTEGRALE AANPAK
21 REGIONAAL HANDELINGSPERSPECTIEF
21 MIGRATIE INFORMATIE PUNT
21 LOKAAL MAATWERK
22 SAMENWERKING MET PARTNERS
22 DOEL HANDELINGSPERSPECTIEF
23 INTEGRAAL BELEID
24 LIJST VAN AFKORTINGEN
                                   4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Inleiding
In de regio Noordoost-Brabant werken ruim 20.000 internationale werknemers.1 Vaak in onze
topsectoren agrofood, voedingsindustrie, logistiek, landbouw. Zij houden onze economie
draaiend. Nu, maar ook in de toekomst hebben we deze werknemers hard nodig. Niet alleen
in de primaire sectoren zoals landbouw, ook in de secundaire (industrie) en de tertiaire
sectoren (dienstverlening) knelt het. Niet alleen nu, maar ook op de langere termijn. We willen
de internationale werknemers en hun inzet en talenten daarom binden aan onze regio.
Daarvoor willen wij als Noordoost-Brabantse overheden optimale randvoorwaarden creëren,
bijvoorbeeld voor goede en humane huisvesting, scholing, gezondheid en integratie.
Begrippen
Internationale werknemers
Arbeidsmigranten, hier verder aangeduid als ‘internationale werknemers’, zijn personen die
voor kortere of langere tijd naar Nederland komen om hier te werken en te verblijven. Het
begrip arbeidsmigrant heeft veelal een negatieve connotatie. Ook dekt de term de lading niet.
In dit handelingsperspectief wordt daarom de voorkeur gegeven aan de aanduiding
‘internationale werknemer’. Daarmee wordt bedoeld een persoon, woonachting binnen de EU
die in een arbeidsovereenkomst met een werkgever afspraken maakt om arbeid in Nederland
te verrichten waartegenover een financiële beloning staat (bron; CBS).
In de regio Noordoost-Brabant gaat het vooral om internationale werknemers uit EU-landen,
met name uit Midden- en Oost-Europa. Zij verrichten hier doorgaans ongeschoold of
laaggeschoold werk. De top 5 wat betreft nationaliteit van Midden- en Oost-Europese landen
bestaat achtereenvolgens uit Polen, Roemenië, Hongarije, Bulgarije en Litouwen. Daarvan is
61,6% man en 38,4% vrouw. Ruim 57% is jonger dan 35 jaar 2. Als EU-burgers hebben zij vrije
toegang tot de Nederlandse arbeidsmarkt. Zij bouwen verder dezelfde arbeidsrechten op als
Nederlandse werknemers en hebben bijvoorbeeld recht op het minimumloon en de opbouw
van WW-rechten.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen internationale werknemers en kennismigranten, ook
expats genoemd. Deze laatste groep zijn niet-Nederlanders, vaak van buiten de EU, die hier
hooggeschoold werk doen. Dit beleidsdocument gaat niet over kennismigranten.
De groep internationale werknemers is divers qua herkomst en qua inzet. Daarnaast levert het
vraagstukken op met betrekking tot de regionale en Nederlandse arbeidsmarkt, de financiële
en rechtspositie van de internationale werknemers zelf en last but not least hun huisvesting en
inburgering. Met name een verantwoorde en humane huisvesting die aansluit op de behoefte
en verblijfsduur van de te onderscheiden groepen internationale werknemers en die een goede
integratie niet in de weg staat, is een belangrijk vraagstuk.
1 Het PON, ‘Arbeidsmigratiecijfers in Brabant’ (januari 2020)
2 Het PON, ‘Arbeidsmigratiecijfers in Brabant’ (januari 2020)
                                                                                              5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Verblijfsduur
De verblijfsduur en de woonwensen van internationale werknemers zijn met elkaar
verbonden en kunnen worden onderverdeeld in de categorieën shortstay, midstay en
longstay.
Qua verblijfsduur wordt er onderscheid gemaakt tussen:
− short stay: officieel tot 4 maanden, maar kan uitlopen tot 1 jaar.
                 Shortstayers zijn internationale werknemers die maximaal tot één jaar in
                 Nederland gaan verblijven, hierdoor is een sobere, doelmatige logiesvorm met
                 minimale kosten het meest ideale voor deze groep.
− midstay:       1 - 3 jaar.
                 Midstayers zijn internationale werknemers die minimaal een jaar en maximaal
                 drie jaar in Nederland gaan verblijven. Deze groep stelt hogere eisen wat
                 betreft privacy en eigen voorzieningen. Qua woonvorm zijn studentenkamers
                 of andere vormen van flexwonen het meest passend bij deze groep.
− long stay: langer dan 3 jaar.
                 Longstayers zijn internationale werknemers die langer dan drie jaar in
                 Nederland gaan verblijven. Het gaat vaak om mensen die zich hier definitief
                 willen vestigen en dezelfde woonbehoeftes hebben als andere inwoners in
                 onze regio. Bij ‘long stay‘ kunnen we spreken over ‘inwoner‘.
Onze woningmarkt kent grote tekorten: de vraagprijs van koopwoningen is hoog en de
wachttijd voor huurhuizen lang. De vestiging van short stay en mid stay internationale
werknemers in reguliere woningen verhoogt de krapte op de woningmarkt.
De krapte wat betreft huisvesting en de problematiek liggen vooral bij de short- en midstay.
Diverse onderzoeken wijzen uit dat 30% van de internationale werknemers behoort tot de
short stayers, 40% tot de midstayers en tenslotte behoort de overige 30% van de
internationale werknemers tot de long stayers3.
Omvang huisvesting
Qua omvang van huisvesting wordt er onderscheid gemaakt tussen:
− kleinschalige huisvesting:              tot 20 internationale werknemers;
− middelgrote huisvesting:                van 20 t/m 80 internationale werknemers;
− grootschalige huisvesting:              vanaf 80 internationale werknemers.
3 Routekaart naar goede huisvesting voor EU-arbeidsmigranten, Expertisecentrum Flexwonen,2019
                                                                                              6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Sociaal beleid
In het handelingsperspectief is een minimumpakket voor sociaal beleid opgenomen, o.a.
        Geen minderjarigen in huisvesting arbeidsmigranten.
        Aansluiting van gemeentelijke informatie over wonen, inkomen, onderwijs,
        gezondheid etc. op regionale informatie (MIP).
        Aandacht voor de toegang tot de gezondheidszorg (huisartszorg, zorgverzekering).
Het gemeentelijk sociaal domein is veelomvattend. Voor een belangrijk deel worden hierover
al regionaal of subregionaal afspraken gemaakt. Denk aan Jeugdhulp, Wmo,
arbeidsmarktbeleid of onderwijsbeleid (o.a. inkoop NT1/WEB, passend onderwijs).
Daarnaast kan binnen het lokale welzijns- of cultuur- en onderwijsbeleid aandacht zijn voor
internationale werknemers, zoals via het wijkwelzijnswerk, volwasseneneducatie (taalcafé
e.d.) of sociaal raadsliedenwerk.
Gemeenten kunnen ook een lokaal informatiepunt hebben voor arbeidsmigranten,
werkgevers, huisvesters en omwonenden. Vanuit gezondheidsperspectief zijn GGD betrokken
bij inspecties van woonlocaties voor internationale werknemers.
Zodra internationale werknemers zich inschrijven in het BRP zijn het inwoners die een beroep
kunnen doen op voorzieningen van de gemeenten. Bijvoorbeeld op voorzieningen in het kader
van de Participatiewet of de jeugdhulp en leggen zij mogelijk extra druk op de krappe
budgetten in het sociaal domein.
Gewenste uitgaven in het sociaal domein zijn de uitgaven voor kinderen van internationale
werknemers gericht op integratie en het voorkomen van achterstanden, zoals Voor- en
Vroegschoolse Educatie of bijzondere bijstand (participatie). Ook taalonderwijs (o.a. NT1) voor
volwassenen en omscholing gericht op de tekorten op onze arbeidsmarkt kunnengewenste
investeringen zijn vanuit het sociaal domein gericht op participatie en integratie.
Om de actielijn ‘Van internationale medewerkers naar nieuwe Nederlanders’ uit de Regio Deal
Noordoost-Brabant te concretiseren verdient het aanbeveling dat gemeenten
arbeidsmigranten die zijn ingeschreven in het BRP proactief de mogelijkheid bieden om
gebruik te maken van de gemeentelijke voorzieningen die gericht zijn op de integratie en
participatie van deze, in potentie nieuwe Nederlanders. Arbeidsmigranten zijn onmisbaar
voor de economie in Noordoost-Brabant. Hen actief welkom heten en welkom laten voelen
voorkomt veel problemen achteraf. Voorkomen moet worden dat zijn niet of onvoldoende
integreren in de gemeente waar zij wonen in Noordoost-Brabant.
                                                                                              7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Ambitie
De tijdelijke huisvestingsvraag vraagt om speciﬁeke oplossingen gericht op tijdelijk verblijf van
internationale werknemers. Regio Noordoost-Brabant heeft op basis van de cijfers een ambitie
om in de periode 2021 t/m 2024 in de regio kwalitatief goede huisvestingsplaatsen voor in
totaal 4.000 tot 6.000 internationale werknemers te realiseren. Iedere gemeente neemt daarin
zijn verantwoordelijkheid. Periodiek zullen de gemeenten de voortgang monitoren en elkaar
indien nodig aanspreken op de bijdrage aan de regionale ambitie.
Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt
De werkloosheid in Oost-Europa daalt hard. De krapte op de arbeidsmarkt stuwt de lonen flink
op. In 2018 gingen de lonen in Polen en Roemenië met respectievelijk 6% en 30% omhoog.
Daarnaast moet Nederland concurreren met landen als Duitsland en Denemarken. De
verwachting is daarom dat het in de toekomst steeds moeilijker zal worden om voldoende
internationale werknemers uit (Midden- en Oost-) Europa te halen. Momenteel zien we dat
echter nog niet terug in de statistieken. Volgens het CBS groeide de Nederlandse bevolking
sneller in de eerste helft van 2019 dan in dezelfde periode in 2018, vooral door de komst van
werknemers uit onder andere Polen4. Door COVID-19 is in 2020 hier een, naar verwachting
tijdelijke, rem op gekomen.
In de media wordt het beeld neergezet dat er in de toekomst steeds meer internationale
werknemers van buiten de EU zullen worden aangetrokken. Dit is echter nog niet zo
gemakkelijk. Er moet namelijk een tewerkstellingsvergunning aan worden gevraagd om
personeel uit niet EU-landen werk te kunnen bieden in Nederland. Een dergelijke vergunning
is vrijwel niet te verkrijgen voor ongeschoold werk omdat er sprake moet zijn van een
'wezenlijk Nederlands belang'. Dat wil zeggen dat de werkgever in Nederland en elders in
Europa geen geschikt personeel heeft kunnen vinden. De werkloosheidscijfers in Europa zijn
(voorlopig) dermate hoog dat dit belang niet bewezen kan worden voor het veelal
ongeschoolde werk dat in onze regio wordt aangeboden. In de toekomst moet rekening
gehouden worden met een toename van internationale werknemers van buiten de EU voor
specifieke beroepen in bijvoorbeeld de zorg. Precieze cijfers zijn onbekend, maar naar
schatting gaat het momenteel nog maar om kleine aantallen.
Automatisering en robotisering zijn belangrijke ontwikkelingen waarmee rekening moet
worden gehouden in het (toekomstig) beleid. Ook is de inzet van arbeidskrachten voorlopig
goedkoper dan het investeren in robots. Het is niet duidelijk wanneer het omslagpunt zal
plaatsvinden. Toch is het niet ondenkbaar dat over 10 jaar minder arbeidskrachten nodig zijn
omdat een deel van het werk door robots wordt overgenomen. Tegelijkertijd zal door
automatisering en robotisering de vraag naar middelbaar en hoger opgeleide arbeidskrachten
toenemen. Uit enquêtes uitgezet onder internationale werknemers blijkt dat 44% momenteel
werk verricht dat op een lager niveau is dan de opleiding die ze hebben genoten! En dáár
liggen kansen voor de regio Noordoost-Brabant.
4 Volkskrant, 31 juli 2019. 'Nederlandse bevolking groeide sneller in eerste helft van 2019 dan vorig jaar, vooral
door komst van arbeidsmigranten
                                                                                                                 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>LANDELIJK NIVEAU
Op 4 mei 2020 heeft het kabinet het ‘Aanjaagteam Bescherming Internationale werknemers’
onder aanvoering van Emile Roemer ingesteld om voorstellen te doen om de werk- en
leefomstandigheden van internationale werknemers te verbeteren. De commissie heeft
inmiddels twee adviesrapporten aan de Tweede Kamer aangeboden5&6 die grotendeels door
het - nu demissionaire - Kabinet zijn overgenomen7&8. Doel van het eerste advies was het risico
op coronabesmetting voor internationale werknemers op de korte termijn af te laten nemen
en van het tweede advies om de positie van deze werknemers in Nederland ook op de langere
termijn te versterken.
Afhankelijkheid
Het aanjaagteam constateert dat de afhankelijkheid van de internationale werknemer van het
uitzendbureau en de inlener het grootste knelpunt is, die slecht willende partijen de kans
geven daar misbruik van te maken. Internationale werknemers werken vaak tegen minimale
arbeidsvoorwaarden (zo’n 70 tot 80% werkt voor een uurloon lager dan 15 euro) en wonen in
veel gevallen in door de werkgever, vaak het uitzendbureau, beschikbaar gestelde huisvesting.
Het gevolg veelal: veel mensen dicht op elkaar, met een geregeld wisselende samenstelling,
weinig privacy en geen mogelijkheden om afstand te houden tot elkaar en zijn daarmee extra
kwetsbaar voor besmetting met het coronavirus. Aanvullend geldt dat huisvesting en vervoer
vaak worden geregeld door het uitzendbureau; dit zorgt ervoor dat internationale
werknemers voor hun werk, huisvesting, vervoer én zorgverzekering afhankelijk zijn van één
en dezelfde instantie. De afhankelijkheid leidt ertoe dat verlies van werk ook verlies van
huisvesting en de zorgverzekering kan betekenen, en dat huisvesters internationale
werknemers boetes op kunnen leggen voor het naleven van (soms discutabele) huishoudelijke
reglementen.
Structurele behoefte aan internationale werknemers
De werkzaamheden die internationale werknemers in Nederland uitvoeren zijn zeer divers en
variëren van seizoensarbeid tot arbeid gedurende het hele jaar en van agrarisch tot
industrieel, bouw, logistiek en dienstverlenend. Door het verder opengaan van de grenzen is
de toestroom van internationale werknemers in de afgelopen jaren vanuit Midden- en Oost-
Europa sterk toegenomen. In Nederland heerst in verschillende sectoren een tekort aan
arbeidskrachten, waardoor internationale werknemers, aangetrokken door de relatief hogere
lonen, tijdelijke werkzaamheden verrichten en van belang zijn voor het functioneren van de
nationale en lokale economie.
Naar verwachting zal Nederland voor internationale werknemers aantrekkelijk blijven, zeker
ook gezien de verbeterde economische vooruitzichten. En doordat de Nederlandse
5Het eerste rapport van het Aanjaagteam bescherming Arbeidsmigranten op 11-06-2020:
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/06/11/eerste-aanbevelingen-aanjaagteam-bescherming-
arbeidsmigranten
6 En het 2de rapport van het Aanjaagteam van 30-10-2020:
https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/rapporten/2020/10/30/tweede-advies-aanjaagteam-
bescherming-arbeidsmigranten/Geen+tweederangsburgers-Interactief.pdf
7Kamerbrief eerste aanbevelingen Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten op 11-06-2020: Kabinetsreactie op
aanbevelingen aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl
8 en de Kamerbrief 2de advies Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten op 30-10-2020: Kamerbrief kabinetsreactie
Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl
                                                                                                               9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>beroepsbevolking vanaf 2021 zal krimpen zal ook de komende jaren de behoefte aan
internationale werknemers blijven bestaan en een structureel karakter hebben.
Bijdrage BNP
Volgens de laatste cijfers van het Sociaal Economisch onderzoek (SEO) uit 2018 droegen
internationale werknemers ongeveer 11 miljard euro bij aan het nationaal inkomen9. Na aftrek
van de daarvan uitgekeerde beloning aan internationale werknemers blijft ruim 5 miljard euro
over, ongeveer 300 euro per Nederlander10. Gemiddeld besteedt een internationale
werknemer jaarlijks minimaal € 2.600 in zijn of haar woonplaats, wat weer bijdraagt aan de
economie en de instandhouding van voorzieningen.
De keerzijde is dat internationale werknemers over het algemeen een laag inkomen hebben.
Gemiddeld verdienen zij tot een maximum van 130% van minimumloon. Een stijging van het
aantal internationale werknemers leidt tot stijging van het aantal laagopgeleiden en weinig
kapitaalkrachtige inwoners.
Registratie
Omdat het bij internationale werknemers in de meeste gevallen gaat om EU-burgers, valt dit
onder het principe van vrij verkeer van personen en hoeft men zich de eerste vier maanden
zich niet in te schrijven bij een gemeente. Inschrijving in de BRP is mogelijk als de
arbeidsmigrant naar verwachting vier maanden binnen een half jaar in Nederland gaat
verblijven. Deze termijn hoeft overigens niet aaneengesloten te zijn. In principe is iemand die
voor een periode van vier maanden of langer in Nederland verblijft een ingezetene en élke
ingezetene is verplicht zich in te schrijven in de basisregistratie van zijn of haar woonplaats.
Wanneer we spreken over niet-ingezetenen, dan hebben we het over personen die niet of
korter dan vier maanden in Nederland verblijven. Zij kunnen zich inschrijven als niet-ingezeten
bij een van de 19 Registratie-Niet-Ingezetenen-Loketten (RNI).
Beter zou het zijn als men zich ook direct inschrijft bij de BRP van de gemeente waar men
verblijft, zodat de gemeente van hun aanwezigheid op de hoogte is en hier rekening mee kan
houden in bijvoorbeeld haar volkshuisvestelijk beleid. Redenen waarom men zich niet
registreert zijn de vier-maanden-termijn, maar ook dat zij - soms - geen toestemming krijgen
van de huiseigenaar om zichzelf te registreren, omdat ze wonen in een huis van het
uitzendbureau en/of door het ontbreken van kennis hoè men zich moet inschrijven bij een
gemeente.
De wet- en regelgeving rondom de BRP en RNI (Registratie Niet-Ingezetenen) schiet op dit
moment tekort11. Het Aanjaagteam Bescherming Internationale werknemers adviseert dan
ook om de wet- en regelgeving rondom de BRP zodanig aan te passen dat contactgegevens
9 SEO-onderzoek, De economische waarde van arbeidsmigranten uit Midden- en Oost- Europa voor Nederland,
2018.
10 SEO Economisch Onderzoek, 2018. 'De economische waarde van arbeidsmigranten uit Midden- en
  Oost-Europa voor Nederland'.
11 Dit op basis van praktijkervaringen en diverse krantenartikelen hierover.
                                                                                                      10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>(e-mailadressen en telefoonnummers) en verblijfsadressen van niet-ingezetenen die tijdelijk
in Nederland zijn, kunnen worden geregistreerd in de BRP/RNI12.
Het inmiddels demissionair kabinet heeft dit advies overgenomen en kenbaar gemaakt in haar
brief aan de Tweede Kamerbrief op 14 december 2020.13
         “Het kabinet onderschrijft het belang van goed inzicht in arbeidsmigratie, in lijn met de
         motie-Palland/Tielen11. Er worden stappen gezet om de Basisregistratie Personen
         (BRP) zo in te richten dat daarin zichtbaar wordt welke internationale werknemers
         (tijdelijk) in Nederland verblijven en waar zij verblijven (door registratie van het
         verblijfsadres). Dit gebeurt in de context van de Ontwikkelagenda BRP die het kabinet
         in september jl. aan uw Kamer heeft aangeboden.12 Hierop zijn de punten ‘Uitbreiding
         mogelijkheden registratie niet-ingezetenen’ en ‘Registratie tweede adres’ opgenomen’.
         Vanaf begin volgend jaar worden (vooruitlopend op structurele aanpassingen in de
         BRP) contactgegevens opgenomen in de RNI-applicatie (Registratie Niet
         Ingezetenen), te weten telefoonnummers en e-mailadressen.
         Omdat de contactgegevens op die manier geen onderdeel van de persoonslijst in de
         BRP gaan uitmaken, kunnen ze worden geregistreerd en verstrekt zonder aanpassingen
         in BRP wet- en regelgeving. Met de Inspectie SZW wordt begin 2021 gestart met een
         proef met het verstrekken van deze contactgegevens.
         Voor de correcte en actuele registratie van internationale werknemers is het
         noodzakelijk dat een sluitend proces ontstaat, bestaande uit in ieder geval een melding
         van de aanvang van werkzaamheden in Nederland, het aanleveren van de gegevens
         over internationale werknemers, het bijhouden van de gegevens en een melding van
         afronding van de werkzaamheden en vertrek uit Nederland. Het kabinet neemt het
         ontwerpen en inrichten van een dergelijk proces ter hand, in samenwerking met andere
         stakeholders zoals het UWV, de Belastingdienst, gemeenten, werkgevers en
         internationale werknemers zelf zodat het volgende kabinet dit in kan voeren.
         Er zal daarbij ook aandacht zijn voor ontwikkeling van een laagdrempelige online tool,
         zodat de arbeidsmigrant zelf ook contactgegevens kan aanpassen.
         Het kabinet ondersteunt de gedachte dat de dienstverlening en informatievoorziening
         richting internationale werknemers verbetering behoeft, en verkent voor het volgende
         kabinet hoe onder andere de RNI-loketten daarbij een rol kunnen spelen.”
Het is belangrijk dat van elke internationale werknemer een actuele registratie wordt
bijgehouden om te kunnen weten waar hij/zij woont. De uitschrijving en herinschrijving bij
verandering van woonadres, heeft dan ook nadrukkelijk onze aandacht. Daarnaast geldt de
verplichting voor inleners en uitzendbureaus om direct de beschikking te hebben over het
BSN-nummer, woonadres en telefoonnummer of e-mailadres van de internationale
werknemers die voor de inlener of het uitzendbureau werken.
12 Zie pag. 31 en 32 van het 2de rapport van het Aanjaagteam Bescherming arbeidsmigranten (30-10-2020):
https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/rapporten/2020/10/30/tweede-advies-
aanjaagteam-bescherming-arbeidsmigranten/Geen+tweederangsburgers-Interactief.pdf
13 Zie pagina 11 van de Kamerbrief 2de advies Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten (14-12-2020):
Kamerbrief kabinetsreactie Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl
                                                                                                        11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>PROVINCIAAL NIVEAU
De provincie Noord-Brabant heeft een kwalitatief onderzoek laten uitvoeren door
onderzoeksbureau het PON, waarin wordt ingegaan op de algemene omstandigheden van de
internationale werknemers in Noord-Brabant14. De provincie kiest voor het organiseren van
Regiotafels waarin verschillende stakeholders met elkaar in gesprek gaan over diverse
aspecten binnen het thema. Verder speelt de provincie een coördinerende en verbindende
rol. Via een brede en integrale aanpak met urgentie op het huisvestingsvraagstuk wordt per
regio gekeken welk beleid passend is. Hiervoor is binnen de provincie een kernteam opgericht
dat zich specifiek bezighoudt met het thema internationale werknemers dat op 19 juni 2019
de ‘Brabantse aanpak arbeidsmigratie 2019-2020’ lanceerde. Met regelmaat verschijnen er
nieuwe publicaties van hun hand. Voor de provincie staat voldoende, goede en veilige
huisvesting voorop, waarbij er (ruimtelijk) veel mogelijk is op basis van maatwerk. Daarnaast
hecht zij veel belang aan draagvlak. Zij ondersteunt dan ook graag bij beeldvormingssessies.
Het PON-rapport (januari 2020)
Het PON heeft voor de Provincie Noord-Brabant een inventarisatie gemaakt van de stand van
zaken en knelpunten ten aanzien van arbeidsmigratie in Noord-Brabant; de cijfers betreffen
2018:
     Situatie:
         Diffuse cijfers door gebrekkige registratie;
         Handhaving arbeid en wonen nog altijd nodig;
         Precaire arbeidspositie (met name flexwerkers);
         Tekort aan (kwalitatief goede) huisvestingsplekken;
         Ervaren weerstand van omwonenden (met name rond huisvesting);
         Onvoldoende kennis van de Nederlandse taal en gebrek aan informatie bij
         internationale werknemers;
         Segregatie: internationale werknemers en andere inwoners leiden vaak parallelle
         levens;
         Ontbreken van opvang en ondersteuning bij sociale problemen.
     Positie van actoren/stakeholders:
         Onvoldoende regierol en realisatiemacht gemeenten;
         Afhankelijkheidspositie internationale werknemers (wonen en werken via werkgever);
         Centrale positie van uitzendbureaus aangaande huisvesting.
Voor een integrale benadering waarin werken, wonen en samenleven in samenhang wordt
bezien, is overheidsondersteuning noodzakelijk. Overheidsregie is nodig om het publieke
belang te borgen in een context waarin veel marktpartijen opereren.
14 Het PON, ‘Arbeidsmigratiecijfers in Brabant’ (januari 2020)
                                                                                           12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre> Het PON onderscheidt zowel beleidsvormende als uitvoeringsgerichte aanbevelingen voor de
 provinciale rol bij dit vraagstuk. Op het gebied van beleidsvorming kan de provincie ondersteunend
 en stimulerend zijn aan gemeenten in het integraal oppakken van dit vraagstuk. Daarbij is het
 ontwikkelen van een lange termijnperspectief en visie noodzakelijk. Op het gebied van
 huisvestingsbeleid is harmonisering nodig. De provincie is nodig als regisseur en verbinder tussen de
 verschillende stakeholders en betrokken partijen. Geef internationale werknemers ook een plek aan
 de gesprekstafels. Deze samenwerking is nodig ten behoeve van het borgen van publieke waarden,
 bovenregionale agendering en bovenlokale organisatiekracht.
Uitvoeringsgerichte aanbevelingen
1. Ontwikkel een mobiel expertteam arbeidsmigratie dat lokaal en op maat gemeenten
    ondersteunt in het toepassen en ontwikkelen van best practices op het gebied van
    werken, wonen, samenleven en handhaving/controle.
2. Faciliteer regionale informatie- en adviespunten. Het is van belang dat hier niet alleen
    juridische en administratieve informatie kan worden ingewonnen maar ook vragen rond
    zorg en welzijn kunnen worden gesteld.
3. Organiseer een Brabant brede bewustwordingscampagne arbeidsmigratie voor
    Brabanders, opgepakt in de regio’s. Daarmee investeer je in sociale samenhang.
4. Ontwikkel een handreiking communicatiestrategie richting bewoners voor betrokken
    partijen (stakeholders huisvesting).
Vanuit een handreiking van de provincie Noord-Brabant:
 Uitgangspunten:
          In het logiesverblijf worden internationale werknemers gehuisvest die hoofdzakelijk
          werkzaam zijn in de gemeente of in de directe nabijheid;
          Grootschalige huisvesting van internationale werknemers is qua aard en inrichting niet
          geschikt voor personen onder de 18 jaar en daarmee is het ook niet toegestaan personen
          onder deze leeftijdsgrens te huisvesten;
          De bezetting dient te worden bijgehouden in een nachtregister, waarin minimaal
          opgenomen: personalia en contactgegevens, datum aanvang huisvesting en datum
          beëindiging huisvesting.
          Voor de huisvesting zijn minimaal de eisen van de Stichting Normering Flexwonen (SNF) of -
          voor huisvesting van eigen personeel bij agrarische bedrijven - Agrarisch Keurmerk
          Flexwonen (AKF). De norm kent de onderdelen ruimte en privacy, sanitair, veiligheid en
          hygiëne, voorzieningen, informatievoorziening en overige eisen, en brandveiligheid.
          Gemeenten zijn uiteraard vrij om de lat voor zichzelf hoger te leggen waar het gaat om
          huisvesting, integratie en participatie.
          Voor iedere huisvestingslocatie dient een beheerder te zijn aangewezen. Deze zorgt voor het
          dagelijkse onderhoud van de huisvesting en is altijd (24 uur per dag en 7 dagen per week)
          bereikbaar voor de huurders/gebruikers, omwonenden, politie en/of de gemeente.
                                                                                                     13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>REGIONAAL NIVEAU
Talent binden
Regio Noordoost Brabant gelooft in talent. In veel opzichten vormt dit talent, zoals studenten,
kenniswerkers en internationale werknemers, de basis van ons succes in de regio. Dat talent
verdient de juiste aandacht, optimale faciliteiten en alles wat nodig is om te schitteren. Daarom
creëren wij de passende randvoorwaarden, bijvoorbeeld goede en veilige huisvesting. Dat doen
we niet alleen. Dat doen we samen met onze partners, zoals de uitzendbureaus, werkgevers,
woningcorporaties, ontwikkelaars en welzijnsorganisaties. Want alleen samen en door
rechtstreeks in contact te zijn met de internationale werknemers zelf komen we verder.
Buitenlandse migratie en permanente vestiging
Op basis van onderzoek15 weten we dat in 2018 ruim 20.000 internationale werknemers
werkzaam waren voor een werkgever gevestigd in één van de gemeenten van de regio
Noordoost Brabant (22,1% t.o.v. heel Brabant). In heel Noord Brabant werkten toen circa 92.000
internationale werknemers.
Op basis van de feitelijke bevolkingsontwikkelingen in de eerste helft van 2020 16, die een
sterke afname van de buitenlandse migratiesaldi laten zien, is verondersteld dat het
buitenlands saldo in Brabant in 2020 (beduidend) lager zal komen te liggen, vergeleken met
de (hoge) niveaus van de laatste jaren, maar de eerstkomende jaren (tot 2025) wel weer zullen
oplopen richting de saldi (zo tussen de 11.000 en 12.500), zoals deze af te leiden zijn uit de
meest recente prognose van CBS.
Onderzoek van het CBS maakt ook duidelijk dat 69% van de internationale werknemers hier op
tijdelijke basis is en 31% zich hier deﬁnitief vestigt17.
Voor de regio Noordoost-Brabant betekent dat geëxtrapoleerd een toename van tussen de
2300 en 2600 internationale werknemers per jaar (21% t.o.v. Brabant als geheel). De
(positieve) buitenlandse migratiesaldi lopen daarna terug tot een min of meer structureel
verondersteld niveau van gemiddeld ruim 7.000 personen per jaar vanaf 2030.
Huisvesting
Internationale werknemers hebben in dít handelingsperspectief onze speciﬁeke aandacht
omdat we constateren dat de huisvesting van internationale werknemers onvoldoende en niet
altijd humaan is. Dat is niet wenselijk omdat we internationale werknemers willen binden aan
onze regio. Ze zijn namelijk hard nodig als werknemer in onze bedrijven. Vanuit het perspectief
dat het huisvesten van internationale werknemers primair een economische opgave is, we
internationale werknemers humaan willen huisvesten, we aan willen sluiten op de
woonbehoefte van internationale werknemers en we woon-werkverkeer willen beperken
werken we daarom als regio samen aan het realiseren van voldoende humane huisvesting voor
internationale werknemers die in onze gemeenten werkzaam zijn. Een voorstel voor regionale
samenwerking is in dit handelingsperspectief uitgewerkt. Gemeenten kunnen dit
handelingsperspectief gebruiken als basis of als aanvulling op lokaal beleid. Daarbij realiseren
15 Het PON, ‘Arbeidsmigratiecijfers in Brabant’ (januari 2020)
16 De bevolkings- en woningbehoefteprognose Noord-Brabant, actualisering 2020 (hoofdstuk 3)
17 Centraal Bureau voor de Statistiek (S. Krieg en J. van Rooijen), 2018, Poolse werknemers in Nederland. De nieuwkomers
  van 2011 op de voet gevolgd. Den Haag: CBS.
                                                                                                                         14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>en exploiteren wij als regio of gemeenten niet zelf huisvesting. Maar we zorgen wel voor
regionaal gelijkluidende kwalitatieve uitgangspunten en een basis voor een constructieve
samenwerking zodat partners in goede huisvesting kunnen voorzien.
Verschillende (woon)behoeftes
Voor internationale werknemers, die hier kortdurend werken, wordt gestreefd naar
huisvesting dicht bij de bedrijven waar zij werken. Dat is maatwerk, waarbij grootschalige
locaties, voor internationale werknemers die hier werken, de voorkeur heeft vanwege de
scherpe kaders die wij willen stellen met betrekking tot 24/7 professioneel beheer, goede
woon- en leefvoorzieningen, optimalisering van de verkeersafwikkeling, enzovoort.
De verantwoordelijkheid voor het creëren van voldoende en kwalitatief goede huisvesting ligt
primair bij de werkgevers (waaronder uitzendbureaus). Gemeenten nemen hun
verantwoordelijkheid door het vervullen van een faciliterende en verbindende rol.
Projectontwikkelaars en huisvesters kunnen initiatieven ontwikkelen mits er een relatie is met
de huisvesting voor internationale werknemers van lokale bedrijven.
Het huisvesten van internationale werknemers is financieel zo lucratief dat het een
verdienmodel op zich is. Deze praktijk houdt mensen in een afhankelijkheidspositie. Een
scheiding tussen werk en wonen is dan ook wenselijk/noodzakelijk.
Internationale werknemers die hier kort verblijven hebben weinig tot geen behoefte aan
integratie en hebben naar verwachting vaak ook geen tijd en/ of behoefte om een plek te
vinden waar ze kunnen verblijven. De groep internationale werknemers die hier voor
middellange termijn verblijft is heel divers. Binnen deze groep bevindt zich ook een groot
aantal arbeidskrachten dat het grootste deel van het jaar hier werkt en enkele maanden per
jaar terugkeert naar land van herkomst. Zowel hun arbeidssituatie kan variëren (van flexibele
0- urencontracten tot meer stabiliteit) als ook hun behoefte om te participeren. Het is daarom
goed dat er verschillende huisvestingsmogelijkheden zijn voor deze groep.
Internationale werknemers die zich voor langere tijd of permanent in onze regio vestigen,
maken gebruik van het reguliere aanbod aan koop- en huurwoningen. Volgens het
Expertisecentrum Flexwonen is circa 30% van de huisvestingsvraag van internationale
werknemers gezien hun verwachte verblijfsduur gericht is op de langverblijf/ vestiging in een
gemeente18.
Als regio Noordoost-Brabant vinden we het belangrijk dat internationale werknemers worden
gehuisvest in die gemeente waar zij ook werken. Tegelijkertijd moet als kanttekening worden
geplaatst dat internationale werknemers vrij zijn om te werken en wonen waar zij willen.
Bovendien wisselt de werkplek nogal eens. Het is niet wenselijk dan mensen voortdurend
moeten verhuizen/verplaatsen. Naar schatting vormt minimaal een kwart van de
internationale werknemers een stel.
Verantwoorde huisvestingslocaties
We vinden het belangrijk dat huisvesting voor internationale werknemers verantwoord
gebeurt. Dit betekent dat we willen zorgen voor verschillende vormen van huisvesting
verspreid over meerdere locaties, afgestemd op de behoeften van internationale
werknemers. Veelal zal dit maatwerk zijn, afhankelijk van diverse ruimtelijke factoren binnen
18 Expertisecentrum Flexwonen, 2019. 'Routekaart naar goede huisvesting voor EU-arbeidsmigranten'
                                                                                                  15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>gemeenten, de sector waarin internationale werknemers werkzaam zijn en de verblijfsduur
van internationale werknemers.
Alle huisvestingslocaties zullen minimaal moeten voldoen aan het SNF (Stichting Normering
Flexwonen) keurmerk of het AKF (Agrarisch Keurmerk Flexwonen). Daarnaast kunnen
gemeenten aanvullende eisen en voorwaarden stellen met betrekking tot beheer, verkeer,
communicatie en kwaliteit van de huisvesting (voldoende privacy, voorzieningen, etc.). Dit
handelingsperspectief biedt een scala aan uitgangspunten waaruit gemeenten kunnen
putten.
Willen we kunnen concurreren met omringende landen wat betreft het aantrekken van
internationale werknemers dan heeft het de voorkeur toe te werken naar een passende
situatie van maximaal één persoon per slaapkamer (2 in geval van stelletje). Internationale
werknemers geven steeds nadrukkelijker aan behoefte te hebben aan voldoende privacy
hebben. Uit onderzoek19 blijkt dat internationale werknemers hier behoefte aan hebben.
Daarnaast zijn kleine behuizing en gebrek aan privacy factoren die ertoe kunnen leiden dat
internationale werknemers in hun vrije tijd de straat opgaan.20 21 Hierdoor kan overlast door
geluid of alcoholgebruik toenemen.
Huisvesting in woningen in woonwijken voor short-stayers
Een groot deel van de negatieve ervaringen die omwonenden ervaren gaat over internationale
werknemers die in groepen in woningen zijn gehuisvest. Het gaat dan bijvoorbeeld om
parkeer-, geluids- en afvaloverlast. De overlast door afval is gelegen in het feit dat
internationale werknemers die hier kort verblijven zich niet inschrijven in de Basisregistratie
Personen en daarom ook geen afvalstoffenheffing betalen. Niet alleen zorgen groepen
internationale werknemers in woningen vaak voor overlast, met name een steeds wisselende
samenstelling van bewoners is niet goed voor de leefbaarheid en sociale samenhang in de
kernen. Ook willen gemeenten voldoende goedkope woningen beschikbaar houden voor
starters en doorstromers gezien de enorme druk op de woningmarkt.
Verkamering
We zien in de regio dat internationale werknemers vaak wonen in woningen die ‘verkamerd’
zijn. Dat betekent dat een woning veel intensiever wordt bewoond dan wanneer er één
huishouden woont. Het is anders of iemand naast een gezin woont of naast een huis waar
bijvoorbeeld acht of meer mensen wonen. Vooral als die niet in gezinsverband samenwonen.
Voor de woning betekent dit feitelijk dat deze is verworden tot “onzelfstandige woonruimten”
en dat deze is onttrokken aan de gemeentelijk woningvoorraad. Als verkamering vaak
voorkomt in een wijk of straat legt dat een druk op de leefbaarheid en veroorzaakt dit op den
duur sociale erosie.
De afgelopen jaren hebben diverse vastgoedbedrijven en uitzendbureaus panden opgekocht
en ‘verkamerd’ om de huisvesting van internationale werknemers te regelen. De ervaring leert
dat de realisatie van deze onzelfstandige wooneenheden niet altijd leidt tot deugdelijke
huisvesting, omdat de leefomstandigheden en de veiligheid van de bewoners van
19 Expertisecentrum Flexwonen, 2019. 'Routekaart naar goede huisvesting voor EU-arbeidsmigranten'
20 Engbersen e.a., 2011. Rapport arbeidsmigratie in vieren.
21Gestel, van, e.a., Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum, 2013. Overlast, lokaal beleid en
arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa.
                                                                                                       16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>onvoldoende niveau is. Tevens zorgen de onzelfstandige wooneenheden voor ruimtelijke
effecten waar gemeenten graag op wil sturen. Hierbij kan gedacht worden aan het aspect
parkeren. Ook heeft de toevoeging van de onzelfstandige wooneenheden geleid tot een druk
op woonruimtes in het goedkope segment. Deze woonruimtes zijn namelijk veelal
gerealiseerd in woningen binnen dit goedkope segment, waardoor het aanbod goedkope
woningen onder druk is komen te staan. Dit tezamen maakt dat gemeenten steeds meer de
behoefte hebben om te kunnen sturen op de ruimtelijke gevolgen van het omzetten van een
woning in onzelfstandige wooneenheden.
Verkamering tegengaan
Het tegengaan van verkamering en daarmee voorkomen van misstanden als overbewoning,
onveiligheid en overlast kan daarvoor een oplossing bieden mitst alternatieven geboden
kunnen worden. Een van de instrumenten die gemeenten daarvoor ter beschikking hebben is
het vaststellen van een (nieuw) paraplubestemmingsplan, bedoeld om een eenduidige
regeling op te stellen en de gewenste regulering vorm te geven.
Binnen deze kaders kunnen gemeenten verkamerde woningen, bijvoorbeeld voor
internationale werknemers, tegengaan. Advies is om dit op maximaal 10 % van de woningen
in een straat toe te staan en geen twee woningen naast elkaar.
Advies is ook om de verkamering van reguliere woningen te beperken tot maximaal 4 per
woning, uiteraard afhankelijk van de grootte van de woning en een minimaal woonoppervlak
volgens de SNF of AFK-normen, waarbij de gemeenschappelijke ruimtes niet bij de individuele
woonruimte per bewoner mag worden opgeteld. In uitzonderingsgevallen kan in overleg bij
grotere woningen bekeken worden of huisvesting van meer personen mogelijk is.
Huisvesting op agrarisch bedrijven
In de regio maken ook agrarische bedrijven gebruik van woningen in de woonwijken om
internationale werknemers (kamergewijs) te huisvesten. Aanbevolen wordt om voor
agrarische bedrijven de mogelijkheden uit te breiden om huisvesting op eigen terrein te
realiseren ten behoeve van de eigen bedrijfsvoering.
Door de grotere behoefte van sommige bedrijven, zouden gemeenten middels maatwerk de
ruimte kunnen bieden om meer personen te huisvesten op het agrarisch bedrijf. De omvang
van de eigen arbeidsbehoefte, de omgeving en de ruimtelijke aspecten zouden dan de
mogelijkheden en voorwaarden kunnen bepalen. Vervalt de eigen behoefte aan
internationale werknemers, dan vervalt ook de behoefte aan huisvesting. De toestemming
kan dan door de betreffende gemeente worden ingetrokken.
In principe is deze vorm van huisvesting geschikt voor de groep internationale werknemers
die hier tot één jaar verblijven. Maar ook voor internationale werknemers die hiervoor
middellange dan wel korte tijd verblijven kan deze vorm van huisvesting aantrekkelijk zijn,
bijvoorbeeld voor internationale werknemers die hier jaarlijks terugkomen om op hetzelfde
bedrijf te werken.
Voorwaarden die gesteld zouden moeten worden aan huisvesting op een agrarisch bedrijf zijn
onder andere een goed beheer, minimaal huisvesten conform het SNF-keurmerk of Agrarisch
Keurmerk Flexwonen. Per locatie moet specifiek worden gekeken naar de verkeersituatie en
de verkeersaantrekkende werking in relatie tot de omvang van het initiatief.
                                                                                         17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Ook hier wordt aanbevolen om te streven naar maximaal 1 persoon per slaapkamer, zoals ook
toegelicht onder ‘verantwoorde huisvestingslocaties'. Internationale werknemers verblijven
soms langere tijd op het terrein. Zoals eerder toegelicht is voldoende privacy daarom
belangrijk in het kader van kwalitatief goede, maatschappelijk verantwoorde, huisvesting.
Realisatie van nieuwe pensions/logiesgebouwen
Naast de mogelijkheden binnen het bestaande bestemmingsplan zijn er mogelijkheden om
nieuwe pensions/logiesgebouwen te koppelen aan hergebruik van bestaande leegstaande
gebouwen. Op deze locaties is een permanente wijziging van de bestemming ten behoeve van
de maatschappelijk verantwoorde huisvesting van internationale werknemers mogelijk. Dit
sluit aan bij het uitgangspunt van zuinig ruimtegebruik en draagt bij aan de planologische
hergebruikmogelijkheden van vrijkomende locaties.
We bieden bedrijven/huisvesters de mogelijkheid om gezamenlijk of zelfstandig
maatschappelijk verantwoorde huisvesting te realiseren, zowel voor de internationale
werknemer als voor de omgeving. Een voorziening moeten beschikken over een 24/7 beheer
en goede woon- en leefvoorzieningen. De omvang (aantal bedden) is afhankelijk van de
omgeving en de relevante ruimtelijke aspecten. Omliggende bedrijven moeten niet
belemmerd worden in de ontwikkeling. Huisvesting dient minimaal te voldoen aan het SNF-
keurmerk. Andere voorwaarden die gesteld worden aan grootschalige locaties zijn voldoende
aandacht voor veiligheid, kwaliteit en een goede verkeersontsluiting. Net als bij huisvesting
op het agrarisch bedrijf wordt hier bij huisvesting de aanvullende eis opgenomen dat er sprake
moet zijn van maximaal één persoon per slaapkamer.
Bij de beoordeling van ingediende initiatieven zal bij de concrete planvorming gekekenworden
naar de gebruikelijke beoordelingsaspecten als archeologie, gevolgen flora en fauna,
waterhuishoudkundige consequenties etc. Specifiek willen we hier noemen de
verkeerskundige consequenties voor de directe omgeving. Dit is een stukje maatwerk bij de
concrete planvorming en kan bijvoorbeeld tot gevolg hebben dat er beperkingen worden
opgelegd aan de omvang van het initiatief.
Balans
Met dit handelingsperspectief willen we als regio Noordoost-Brabant ervoor zorgen dat er een
goede balans komt tussen woningen en verkamerde woningen. De woningen zijn in de basis
voor de huisvesting van één huishouden. Samenwonende internationale werknemers worden
juridisch dan niet als één huishouden gezien. Verkamering van een woning kan alleen middels
vergunning toegestaan worden. De huisvesting van grotere aantallen is (mits voldaan wordt
aan de leefbaarheidstoets etc.) mogelijk. Hiervoor kan dan de zogenaamde ‘kruimelregeling’
worden gebruikt.
Gemeentelijke voorzieningen
De internationale werknemers maken gebruik van de gemeentelijke voorzieningen, maar
dragen hierin financieel niet bij als ze niet staan ingeschreven in de Basisregistratie Personen
(hierna: BRP). Gemeenten missen daardoor inkomsten in relatie tot het werkelijke
inwoneraantal. Uitgangspunt is dan ook dat internationale werknemers dienen bij te dragen
aan het in stand houden van het voorzieningenniveau van de gemeente waarin ze woonachtig
zijn.
                                                                                              18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Wettelijke bepalingen
Met betrekking tot de problematiek van internationale werknemers is een scala aan wettelijke
kaders en regelingen van toepassing. In bijlage 2 (blz. 19) vindt u deze uitgebreid omschreven.
Ruimtelijke ordening, volkshuisvesting en veiligheid lopen hier door elkaar.
Bepalingen zijn te vinden in de Woningwet, de Wet ruimtelijke ordening en het Besluit
ruimtelijke ordening, Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, Wet milieubeheer,
Huisvestingswet, Bouwbesluit, Wet aanpak woonoverlast, de (provinciale) Verordening
ruimte, bestemmingsplannen, Bouwverordening en de APV.
Er is een aantal mogelijkheden binnen de relevante wetgeving op het gebied van het
huisvesten van internationale werknemers. Veel van deze wetgeving is rechtstreeks van
toepassing. Ze legt beperkingen op aan huisvesters. Er worden eisen gesteld op het gebied
van veiligheid, overlast en locaties.
Ten aanzien van het reguleren van de woningvoorraad en de aan woningen te stellen eisen
met betrekking tot bewoning, bieden bovenstaande regelingen geen directe oplossing. Een
huisvestingsverordening en een (paraplu) bestemmingsplan kan dan uitkomst bieden (zie
bijlage 4, pagina 43).
Verantwoordelijkheid
De Regio Noordoost-Brabant voelt de verantwoordelijkheid om deze internationale
werknemers goed te huisvesten22. De regio wil een aantrekkelijke omgeving zijn voor bedrijven
om te kunnen ondernemen; daarbij kunnen bedrijven in de regio niet zonder internationale
werknemers. De regio Noordoost-Brabant stelt dat arbeidsmigratie primair een economisch
vraagstuk is. Huisvesting is daarvan een afgeleid vraagstuk, maar vraagt veelal wel om de
meeste aandacht en heeft daarmee een hoge prioriteit. Dit zowel vanwege het tekort aan
kwalitatief goede en humane huisvesting in veel gemeenten, als vanwege de veelal ervaren
maatschappelijke weerstand. De regio ziet als kern van hun opgave het verbeteren van de
politieke en maatschappelijke beeldvorming en het creëren van draagvlak.
Als opmaat naar regionale afspraken zijn een aantal kwalitatieve uitgangspunten
geformuleerd:
1.        Huisvesting moet veilig en humaan zijn en daarvoor willen we een gezamenlijke norm
          hanteren;
2.        Beperken woon/werk verkeer voor internationale werknemers;
3.        Beperken relatie tussen wonen en werken voor internationale werknemers;
4.        Belang gezamenlijk beeldopgave;
5.        Geen contingenten, maar bijdragen aan de opgave naar rato van de mate waarin het
          vraagstuk speelt;
6.        Regio en gemeenten geven kaders en faciliteren; uitvoering ligt bij marktpartijen;
7.        Creëer begrip en acceptatie door met oplossingen voor internationale werknemers ook
          kansen te creëren voor andere woningzoekenden.
22 Regio Deal Noordoost-Brabant, pagina 17: 20168948.bijlage (4).pdf en (pagina 9): boekjeregiodeal nob.pdf
(regionoordoostbrabant.nl)
                                                                                                            19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Daarbij is de kwalitatieve huisvestingsvraag te verdelen in twee typen, namelijk tijdelijke
huisvesting (korter dan 2 tot 3 jaar) en permanente huisvesting (internationale werknemers
die zich deﬁnitief vestigen in Nederland).
De opgave voor de permanente huisvesting moet worden opgelost in de reguliere
woningmarkt. Deze behoefte is ook meegenomen in de provinciale bevolkings- en
woningbehoeftenprognoses. Dit vraagt om een versnelling van de woningbouw met speciﬁeke
aandacht voor voldoende sociale woningbouw. Dit laatste in verband met de betaalbaarheid
van huisvesting voor internationale werknemers en het voorkomen van verdringing van andere
woningzoekenden.
Oplossingsrichtingen
De tijdelijke huisvesting van internationale werknemers is mogelijk op verschillende soorten
locaties en in verschillende vormen en omvang. Daarbij vinden wij het van groot belang dat
huisvesters ook met internationale werknemers zelf in gesprek zijn over hun woonwensen.
Omdat de aard, omvang en (ruimtelijke) eigenschappen per gemeente verschillen is er niet één
type huisvestingsvoorziening ideaal, maar afhankelijk van de kenmerken van de gemeente.
Veelal is een mix van typen voorzieningen wenselijk. Vanuit de (omvang van de) opgave, het
wegnemen van druk op de reguliere woningmarkt, het bevorderen van integratie en vanuit het
oogpunt van beheer en draagvlak genieten in eerste instantie ﬂexwonen en daarna geclusterde
huisvesting de voorkeur.
Flexwonen
Flexwonen is een concept dat een snelle, tijdelijke en - natuurlijk - ﬂexibele vorm van wonen
voor verschillende doelgroepen realiseert, bijvoorbeeld afgestudeerde studenten, gescheiden
mensen en uitstromers uit de maatschappelijke opvang, de zogenoemde ‘spoedzoekers’ en
ook geschikt voor zich vestigende internationale werknemers. Het is bij uitstek geschikt voor
mensen die op zoek zijn naar een snelle (en betaalbare) oplossing voor een urgente
woonsituatie. Deze vorm van huisvesting typeren we als ‘wonen’.
Geclusterde huisvesting
Geclusterde huisvesting is huisvesting, meestal in de vorm van logies, voor één speciﬁeke
doelgroep. Deze vorm van huisvesting heeft een andere prijs en kwaliteit dan ﬂexwonen en
typeren we als ‘verblijven’. De mensen die hier ‘verblijven’ hebben hun hoofdverblijf elders.
Dat kan in verschillende groottes:
   − kleinschalig zijn (tot 20 personen)
   − middelgroot (20 tot 80 personen)
   − grootschalig (vanaf 80 personen)
Geclusterde voorzieningen en ﬂexwonen zijn beide mogelijk in woonkernen of woongebieden
waarbij de daadwerkelijke geschiktheid van de locatie afhankelijk is van de situatie en
omgevingskenmerken en de schaal van de huisvesting. Daarbij is er een kans om juist
leegstaand of leegkomend vastgoed, zoals kantoren, hotels en maatschappelijk vastgoed, te
benutten.
Buiten de woongebieden heeft ﬂexwonen, onder andere vanuit het oogpunt van integratie,
niet de voorkeur. Het is aan de individuele gemeente om op basis van beleidskaders te
                                                                                           20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>beoordelen waar en onder welke voorwaarden ﬂexwonen mogelijk is. Geclusterde huisvesting
is onder voorwaarden wel mogelijk buiten de woongebieden. De regionale uitgangspunten
voor geclusterde huisvesting zijn hierna nader uitgewerkt.
Afgestemde aanpak overheden
We constateren dat de noodzakelijke randvoorwaarden op de leefgebieden wonen, werken
en welzijn nog niet allemaal goed zijn ingevuld. Daar willen wij als lokale, regionale en
provinciale overheden door middel van een afgestemde aanpak aan werken. We houden
daarbij uiteraard rekening met onze mogelijkheden en de ontwikkelingen op nationaal niveau.
Afstemming binnen Noordoost-Brabant (en verder) is nodig om te voorkomen dat een
diversiteit aan voorwaarden leidt tot verschuiving van ongewenste situaties.
Integrale aanpak
De krapte op de woningmarkt maakt dat de schaarste aan ontwikkelruimte steeds meer wordt
gevoeld. Er zijn ook andere urgente groepen die passende huisvesting behoeven. Dit vraagt
om een specifieke ontwikkelstrategie die realiseerbare huisvestingsoplossingen biedt met
passende kwaliteit. Een goede samenwerking met ontwikkelende partners is cruciaal, de
gemeente alleen lost het tekort aan goede huisvesting niet op.
De huisvesting van internationale werknemers heeft ook raakvlakken met handhaving en
openbare orde en met zorg en welzijn. In dit ontwikkelkader wordt aangegeven dat het
vraagstuk van huisvesting internationale werknemers zich verder strekt dan de realisatie van
grootschalige huisvesting.
Vanuit de markt zijn er initiatieven om internationale werknemers in grootschalige
logiesvoorzieningen te huisvesten. Er is behoefte aan een afweegkader om dergelijke
initiatieven te beoordelen en af te wegen, of en waar een dergelijk initiatief gerealiseerd kan
worden en binnen welke randvoorwaarden. Het handelingsperspectief grootschalige
logiesvoorzieningen voor internationale werknemers geeft daarvoor handvatten en sluit aan
op provinciale en regionale kaders.
Één van de instrumenten om dit te realiseren is bijvoorbeeld het inzetten van een
omgevingsvergunning, nodig om een woning te gebruiken voor kamerverhuur. Onderdeel van
het onderzoek of deze vergunning kan worden afgegeven, is dan een leefbaarheidstoets als
onderdeel van de ‘paraplu-bestemming. Is het advies hiervan negatief, dan wordt de
vergunning niet verstrekt. Het streven van dit handelingsperspectief is dan ook om (een deel
van) de verkamerde woningen voor internationale werknemers weer beschikbaar te krijgen
voor de regionale en gemeentelijke woningvoorraad als zelfstandige woning. Dit vraagt dan
wel dat er alternatieven worden geboden in de vorm van grootschalige huisvesting voor
internationale werknemers.
                                                                                             21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Regionaal handelingsperspectief
Dit handelingsperspectief vormt een stevige basis voor de afgestemde Noordoost-Brabantse
aanpak. Internationale werknemers in Noordoost-Brabant zijn in verschillende sectoren
werkzaam. Dit verschilt per gemeente en dit vereist lokaal maatwerk. Graag willen we dat
deze medewerkers zich thuis voelen in onze regio, passend bij de opgaven uit de Regio Deal
Noordoost-Brabant: goed leven, fijn wonen en anders werken23 De urgentie ligt bij het
oplossen van de huisvestingsopgave, maar zeker ook bij integratie, participatie, sociaal
welzijn, veilig en het creëren van draagvlak. Met oog voor de verschillende positie van
internationale werknemers per gemeente (‘couleur lokale’) delen we een
gemeenschappelijke verantwoordelijkheid voor het verbeteren van de positie van
internationale werknemers, kunnen we leren van elkaar en maken we hiervoor afspraken.
Diversiteit is immers de kracht van onze regio.
Migratie Informatie Punt
Binnen de Regio Deal Noordoost-Brabant wil de provincie Noord-Brabant stapsgewijs, samen
met alle relevante regionale, nationale en internationale partners, de benodigde
informatievoorziening voor internationale werknemers in kaart brengen en op een uniforme
en structurele manier verbeteren. Om dit succesvol te doen, heeft de provincie Noord-Brabant
opdracht gegeven tot verkenning en mogelijke ontwikkeling van een Brabants Migratie
Informatie Punt (BMIP) dat aansluit bij het landelijk beleid en zoveel mogelijk gebruikmaakt
van de bestaande (kennis)structuren (zoals expatcentra, grensinformatiepunten en RNI-
locaties).
Het Informatiepunt wil op laagdrempelige wijze de internationale werknemers in de regio
Noordoost-Brabant in de toekomst goed informeren om de juiste stappen te zetten op weg
naar een veilige en prettige plek om te werken en wonen. Dit platform wil bij voorkeur ook
voor alle betrokkenen, dus ook de inwoners van de regio, een informatiepunt zijn waar men
met vragen terecht kan. Goede informatie leidt tot een betere beeldvorming over
internationale werknemers, meer draagvlak en begrip en help de internationale werknemers
om makkelijk(er) hun weg te vinden in onze regio.
Lokaal maatwerk
Gemeenten gebruiken dit afsprakenkader als aanvulling op en/of context voor lokaal beleid.
Door het vaststellen van deze afspraken geven wij als regio duidelijkheid aan onze partners
onder welke voorwaarden zij een bijdrage kunnen leveren aan de opgaven rond internationale
werknemers. Het regionale afsprakenkader laat ruimte voor lokale keuzes en besluitvorming.
23
   Regio Noordoost Brabant gaat voor regiodeal
                                                                                          22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Samenwerking met partners
Goed leven, fijn wonen en anders werken, ook voor internationale werknemers, is een
gezamenlijke verantwoordelijkheid van overheid en partners waaronder uitzendbureaus,
werkgevers, huisvesters, woningcorporaties, ontwikkelaars en maatschappelijke organisaties.
Het realiseren van huisvesting is de verantwoordelijkheid van marktpartijen. De overheid
schept de randvoorwaarden en de mogelijkheden waarbinnen dit invulling kan krijgen. Zij zijn
onderling afhankelijk en complementair in hun rollen. Zo kunnen kwalitatief goede
huisvesting en arbeidsomstandigheden voor positieve beeldvorming en vergroten van
draagvlak zorgen en daarmee ondersteuning van de lokale en regionale economie. Er zijn veel
goede voorbeelden van partners die verantwoordelijkheid nemen en waarmee we graag
willen samenwerken. Daarom vinden wij het belangrijk om in een vroegtijdig stadium in
gesprek te zijn met deze partijen. Want alleen samen en door rechtstreeks in contact te zijn
met hen en met de internationale werknemer zelf komen we verder.
Doel Handelingsperspectief
De sterke bedrijvigheid in agrifood, hightech en logistiek: dat is waar Noordoost-Brabant om
bekend staat. Drie sterke sectoren die samen goed zijn voor 11.000 bedrijven en ruim 91.000
banen. Van innovatieve starters tot snelle groeiers, van jonge foodrebellen tot grote
familiebedrijven.
Internationale werknemers zijn hard nodig voor de economische bedrijvigheid in Noordoost-
Brabant. Met dit handelingsperspectief willen we als Regio Noordoost-Brabant gezamenlijk
uitspreken welke verantwoordelijkheid wij willen nemen ten aanzien van arbeidsmigratie in
onze regio, welke randvoorwaarden wij stellen en op welke wijze wij gezamenlijk willen
optrekken met onze partners.
                                                                                           23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Integraal beleid
Regio Noordoost-Brabant streeft naar de realisatie van een integraal beleid wat betreft de
huisvesting voor haar internationale werknemers. Regio Noordoost Brabant gelooft in hun
talenten. Dat talent verdient de juiste aandacht, optimale faciliteiten en alles wat nodig is om
te schitteren. De Regio Deal Noordoost-Brabant streeft dat voor deze groep werknemers
nadrukkelijk na. Dat doen we samen met onze partners, zoals de uitzendbureaus, werkgevers,
woningcorporaties, ontwikkelaars en welzijnsorganisaties. Want alleen samen en door
rechtstreeks in contact te zijn met de internationale werknemers zelf komen we verder. Dit
handelingsperspectief probeert daarvoor de nodige ideeën aan te reiken. Gemeenten zouden
hiervoor o.a. de volgende stappen kunnen inzetten:
    Stap 1: Opstellen van uitgangspunten:
               Voor het ontwikkelen van beleid moet vooraf helder zijn welke uitgangspunten
               gemeenten kunnen hanteren om voor internationale werknemers te zorgen
               voor goede woon- en werkomstandigheden en ervoor te zorgen dat men
               (hopelijk) hier graag wil blijven komen en werken.
               Kern uitgangspunt: Gemeenten in Noordoost-Brabant willen zorgen voor
                                      goede, adequate en leefbare huisvesting voor
                                      internationale werknemers, waar zij zich kunnen
                                      ontspannen en bovenal vrij voelen.
    Stap 2: Kadernota met beleidsregels en een paraplubestemmingsplan:
               Gemeenten zijn geen voorstander van het huisvesten van kort verblijvende
               internationale werknemers in verkamerde woningen, maar streeft voor deze
               werknemers naar grootschalige logiesvoorzieningen. Het opstellen van een
               kadernota is dan behulpzaam. Een kadernota is een document dat diverse
               zaken met elkaar verbindt en uitlegt. Denk hierbij aan: de huisvesting
               internationale werknemers en seizoenwerkers, verkamering van panden,
               beleidsregels, leefbaarheidstoets, een voorbereidingsbesluit en invoering van
               een (paraplu) bestemmingsplan en het verminderen van overlast.
               Kernadvies: Het verkamering van woningen is alleen toegestaan als hiervoor
                               een omgevingsvergunning is verleend.
    Stap 3: Ontwikkelkader grootschalige logiesvoorzieningen:
               Om grootschalige logiesvoorzieningen mogelijk te kunnen maken wordt
               gemeenten een regionaal handelingsperspectief geboden. Dit perspectief kan
               dienen als toetssteen voor het opstellen van een gemeentelijk (nieuw)
               bestemmingsplan, buitenplanse afwijking van een bestemmingsplan
               (verklaring van geen bedenkingen), afwijkend gebruik toe te staan
               (kruimelgevallenregeling), tijdelijk huisvesting / ontheffing voor 10 jaar met
               mogelijkheid tot verlenging met 5 jaar, het verlenen van een
               omgevingsvergunning, etc. Ook hierbij kunnen zaken als een
               leefbaarheidstoets en prestatiecontract voorwaarden zijn.
                                                                                               24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>              Kernadvies: De gemeente wil grootschalige logiesvoorzieningen mogelijk
                                 maken       volgens      een     regionaal  vast te stellen
                                 handelingsperspectief.
Mochten gemeenten in de regio zich kunnen vinden in de uitgangspunten van dit
handelingsperspectief en de voorgestelde drie (3) stappen zoals hierboven aangegeven, dan
kunnen gemeenten door de regio ondersteund worden hoe dit in de dagelijkse praktijk
gerealiseerd kan worden.
Lijst veel voorkomende afkortingen
      AKF     = Agrarische Keurmerk Flexwonen
      ABU     = Algemene Bond Uitzendondernemingen
      AOV-er  = Adviseur openbare orde en veiligheid
      APV     = Algemeen Plaatselijke verordening
      BBHA     = Beheerstichting Bescherming en Huisvesting Arbeidsmigranten
      Boa     = Buitengewoon opsporingsambtenaar
      BRP     = Basis Registratie Personen
      BSN     = Burger Service Nummer
      Btw     = Belasting toegevoegde waarde
      CBS     = Centraal Bureau voor de Statistiek
      EU      = Europese Unie
      FIOD    = Fiscale Inlichtingen en Opsporings Dienst
      FNV     = Federatie Nederlandse Vakbeweging
      LIEC    = Landelijk Informatie- en Expertise Centrum
      RIEC    = Regionaal Informatie- en Expertise Centrum
      NBBU    = Nederlandse Bond van Bemiddelings- en Uitzendondernemingen
      NEN     = Nederlandse Norm
      Nimby   = Not in my back yard
      Nivea   = Niet in voor en achtertuin
      NOB     = Noord Oost Brabant
      RIVM    = Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
      RNI     = Registratie niet ingezetenen
      SNA     = Stichting Normering Arbeid
      SEO     = Sociaal Economisch onderzoek
      SNF     = Stichting Normering Flexwonen
      SZW     = Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
      VAB     = Vrijkomende agrarische bebouwing
      WABO    = Wet algemene bepalingen omgevingsrecht
      WW      = Werkloosheidwet
                                                                                          25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>