<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>REGIONAAL HANDELINGSPERSPECTIEF
WOONWAGENBELEID IN NOORDOOST BRABANT
22 december 2020
Onderschreven door de colleges van alle 17 gemeenten behalve Boekel.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Addendum
Bij het Regionaal Handelingsperspectief woonwagenbeleid in Noordoost Brabant, 30 juli 2020
Nadere duiding van een voorstel
Bij de behandeling van het Regionaal handelingsperspectief door de colleges van de 17 betrokken gemeenten is
gebleken dat enkele colleges moeite hebben met het op de juiste wijze duiden van voorstel zeven.
Voorstel zeven in het Regionaal handelingsperspectief luidt:
“Mocht de gemeten behoefte aanleiding zijn voor het realiseren van extra standplaatsen dan zal in eerste
instantie gekeken worden of op de bestaande woonwagenlocaties nog extra standplaatsen mogelijk zijn. Mocht
dat niet het geval zijn en is er dus behoefte aan een nieuwe woonwagenlocatie dan zal eerst gekeken worden of
dit binnen de eigen gemeente mogelijk is. Lukt dit niet dan wordt in regionaal verband gekeken naar gemeenten
waar het aantal standplaatsen nu lager is dan gemiddeld in de regio. Voor Noordoost Brabant wordt uitgegaan
van 1,3 standplaatsen per 1.000 woningen. De gedachte daarachter is om elkaar daarbij op regionaal niveau te
helpen. Als dit aan de orde is brengt de betreffende gemeente dit in bij het regionale portefeuillehoudersoverleg
wonen. Daarin wordt de casus besproken en welke gemeente(en) de behoefte over zouden kunnen nemen. Daar
waar mogelijk wordt rekening gehouden met de familieverbanden van woonwagenbewoners op de huidige en
toekomstige woonwagenlocaties.”
Met bovenstaand voorstel wordt bedoeld dat elke gemeente aan de hand van het uit te voeren
gemeentelijke behoefteonderzoek serieus aan de slag gaat met de eventueel benodigde extra
standplaatsen. Deze extra standplaatsen worden in eerste instantie binnen de eigen gemeente
gezocht. De verwachting is dat de standplaatszoekende bij voorkeur in de eigen gemeente wil
wonen. Wanneer een gemeente geen ruimte heeft om de extra standplaatsen aan te leggen, maakt
zij dat kenbaar bij haar regiogemeenten. Vanuit de solidariteitsgedachte wordt daarbij een beroep
gedaan op gemeenten waar wel ruimte is om standplaatsen aan te leggen, waarbij als eerste de
gemeenten die lager dan het gemiddeld aantal standplaatsen per 1.000 woningen (per maart 2020)
worden aangesproken.
Dit betekent dus niet dat gemeenten die nu meer dan het gemiddeld aantal standplaatsen per 1.000 woningen
hebben geen standplaatsen hoeven aan te leggen of zelfs af mogen bouwen. Dit betekent ook niet dat per
definitie elke gemeente tot het gemiddeld aantal standplaatsen moet komen. Het nog uit te voeren
behoefteonderzoek is hierin leidend.
Aanvulling op een voorstel
Over de wijze van inschrijven is juridisch advies gevraagd aan BZK. Op basis daarvan moet ten aanzien van
voorstel een en twee over het centraal inschrijven worden aangevuld dat elke woonwagenstandplaatszoekende
zich in moet kunnen schrijven. Vervolgens kan voorrang verleend worden aan die zoekenden die via het
afstammingsbeginsel aan kan tonen dat hij of zij woonwagenbewoner is.
Woningbouwcorporaties
Het regionaal handelingsperspectief is door de tien betrokken woningbouwcorporaties onderschreven. Dit betreft
de volgende corporaties: Area, Brabantwonen, Charlotte van Beuningen, JOOST, Mooiland, Peelrandwonen,
Stichting Woonveste, Wonen Vlieringsbeek, Woonmeij, Zayaz.
November 2020
                                                                                                                  2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre> Inhoudsopgave
1. Inleiding en context                             3
2. Achtergrondinformatie, enkele data en nul meting 6
3. Tien voorstellenen een advies                    10
                                                       3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1.        Inleiding en context
Het landelijk Beleidskader voor gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid dat in de
zomer van 2018 door BZK1 is uitgegeven, reikt gemeenten de kaders aan waarmee zij het
lokale woonwagenbeleid binnen het mensenrechtelijke kader kunnen ontwikkelen. Het biedt
bouwstenen die gemeenten kunnen gebruiken om invulling te geven aan het gemeentelijke
huisvestingsbeleid voor woonwagenbewoners.
Het Beleidskader
Het Beleidskader komt er in de kern op neer dat gemeenten geen “uitsterfbeleid”2 meer
mogen voeren ten aanzien van woonwagens en dat zij, indien in de gemeente geen
woonwagencentrum (meer) aanwezig is, woonwagenvoorzieningen moeten faciliteren,
wanneer daar behoefte aan is. Het Beleidskader is het antwoord op diverse Europese en
internationale rechterlijke uitspraken, waarin is geoordeeld dat de rechten van
woonwagenbewoners inzake huisvesting, door diverse gemeenten onvoldoende worden
gerespecteerd en dat woonwagenbewoners in verband met deze rechten niet gelijk worden
behandeld ten opzichte van niet-woonwagenbewoners3. Ook de Nationale Ombudsman is in
een rapport van 17 mei 2017 tot deze conclusie gekomen.4
Met het oog op deze uitspraken is het Beleidskader gestoeld op de volgende
uitgangspunten: het beschermen van woonwagenbewoners tegen discriminatie, het
waarborgen van hun mensenrechten en het bieden van rechtszekerheid en duidelijkheid.5 Dit
betekent volgens het Beleidskader voor gemeenten concreet het volgende:
- de gemeente stelt het beleid voor woonwagens en standplaatsen vast als onderdeel van
     het volkshuisvestingsbeleid;
- het beleid dient voldoende rekening te houden met en ruimte te geven voor het
     woonwagenleven van woonwagenbewoners;
- hiervoor is nodig dat de behoefte aan standplaatsen helder is;
- corporaties voorzien in de huisvesting van woonwagenbewoners voor zover deze tot de
     doelgroep behoren;
- de afbouw van standplaatsen is niet toegestaan (behoudens uitzonderlijke
     omstandigheden) zolang er behoefte is aan standplaatsen;
- een woningzoekende woonwagenbewoner die dit wenst, heeft binnen een redelijke
     termijn kans op een standplaats.
De bovenstaande actiepunten worden in het Beleidskader beschouwd als een
inspanningsverplichting. Binnen de grenzen van het Beleidskader wordt wél de
gemeentelijke beleidsvrijheid gerespecteerd, om het woonwagenbeleid, met eerbiediging van
de grond- en mensenrechten van woonwagenbewoners, op basis van de lokale behoefte te
ontwikkelen.6
1
   Beleidskader gemeentelijk woonwagen-en standplaatsenbeleid, 12 juli 2018 Ministerie van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties
2
   Het niet aanleggen van nieuwe standplaatsen wordt ook gezien als ‘uitsterfbeleid’ omdat de jongeren dan geen kans maken
  op een standplaats maar moeten wachten tot er iemand overlijdt.
3
   Zie ook het Advies van het College voor de Rechten van de Mens aan BZK d.d. 28-03-2018
4
   Nationale Ombudsman, Woonwagenbewoner zoekt standplaats: Een onderzoek naar de betrouwbaarheid van de overheid
   voor woonwagenbewoners, 17 mei 2017, Rapportnummer: 2017/060.
5
   Beleidskader, p. 7 en 19.
6
   Beleidskader, p. 13.
                                                                                                                          4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Regionaal samenwerken
In Noordoost Brabant hebben de gemeenten er voor gekozen gezamenlijk een regionaal
handelingsperspectief op te stellen. In dit handelingsperspectief worden voorstellen gedaan
om de gestelde doelen te bereiken. Het is duidelijk dat de situatie in elke gemeente anders is
en dat wordt gerespecteerd. Daarom worden handvatten aangereikt om het nieuwe
landelijke woonwagenbeleid te implementeren in de gemeente. Iedere gemeente is
uiteindelijk zelf verantwoordelijk of en zo ja welk deel van het regionaal beleid wordt gevolgd
en in de mate van tempo waarmee het wordt ingevoerd. Het is belangrijk dat de gemeente
een transparant en voor iedereen herleidbaar beleid voert.
In Noordoost Brabant wordt gekozen voor een regionale aanpak omdat;
    •   dit voor transparantie zorgt voor de standplaatszoekenden;
    •   de grotere gemeenten de kleinere gemeenten kunnen helpen, samen staan de
        gemeenten sterk(er);
    •   de veronderstelling is dat een groot deel van de behoefte regionaal is georiënteerd en
        dat dit dus vraagt om een regionale aanpak;
    •   daarmee een waterbedeffect tussen de gemeenten voorkomen kan worden;
    •   één centraal inschrijvingspunt voor woonwagenstandplaatszoekenden (en eenduidige
        toewijzingscriteria) transparant en efficiënt is;
    •   daarmee niet elke gemeente zelf het wiel hoeft uit te vinden;
    •   daarmee kennis en ervaring ten aanzien van specifieke aspecten van deze doelgroep
        met elkaar gedeeld kan worden.
Proces regionale aanpak
In oktober 2019 hebben de portefeuillehouders wonen van de gemeenten in Noordoost
Brabant in de twee sub regio’s (Land van Cuijk en Noordoost Brabant- west) de
bestuursopdracht vastgesteld.
In deze bestuursopdracht is als resultaat aangegeven: ‘Nagaan of het mogelijk is op dit
onderwerp regionale afspraken te maken, bijvoorbeeld door overal dezelfde
beleidsuitgangspunten en toetsingscriteria toe te passen’.
Betrokken partijen
Bij deze bestuursopdracht zijn de volgende partijen betrokken:
     De 17 gemeenten in Noordoost Brabant
     Provincie Noord Brabant
     Bestuurlijke Regiegroep Oost Brabant
     Tien woningbouwcorporaties in Noordoost
     BZK
     Platform 31
     VNG
     Drie landelijke belanggroeperingen van woonwagenbewoners
Er is een bestuurlijke kopgroep geformeerd waarvan de wethouder van de gemeente Mill en
Sint Hubert de voorzitter is.. Aan deze kopgroep nemen ook deel de wethouders van de
gemeenten Bernheze, Den Bosch, Oss, Uden en Boxmeer, en afgevaardigden vanuit BZK,
VNG, BRG en woningcorporaties. Naast deze bestuurlijke kopgroep bestaat een werkgroep
met ambtenaren van betrokken gemeenten en twee medewerkers van woningcorporaties.
De provincie begeleidt dit proces.
Bestuurlijke Regiegroep Oost Brabant
De Bestuurlijke Regiegroep Oostbrabant (BRG) heeft vorig jaar opdracht gegeven om tot
een niet verplichtend regionaal handelingsperspectief te komen.
Deze opdracht is tweeledig:
                                                                                               5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>1. het (doen) uitvoeren van een woonbehoefteonderzoek
2. een uitwerking geven van de wijze waarop gemeenten bij de uitvoering van het
beleidskader openbare orde kunnen handhaven met de bestuursrechtelijke en
civielrechtelijke mogelijkheden die gemeenten hebben.
De BRG volgt haar eigen afsprakenstructuur, maar BRG en Kopgroep blijven in nauw
contact met elkaar en stemmen zaken af.
Woningcorporaties
De corporaties in Noordoost Brabant; Area, Brabantwonen, JOOST, Mooiland,
Peelrandwonen, Stichting Woonveste, Wonen Vlieringsbeek, Woonmeij, Woonwijze, Zayaz
hebben aangegeven betrokken te willen zijn bij het implementeren van het Rijksbeleid. Mede
omdat een belangrijk deel van de woonwagenbewoners op grond van het inkomen tot de
doelgroep van de woningcorporaties behoort. Een vertegenwoordiger vanuit de directies is
aangesloten bij de bestuurlijke kopgroep en twee corporatiemedewerkers participeren in de
ambtelijke kopgroep.
Overige betrokken partijen
Bij de implementatie van dit nieuwe beleid zijn ook diverse andere partijen betrokken. Zowel
BZK als VNG nemen deel aan de bestuurlijke kopgroep en op deze manier geven zij hun
input . Een aantal ambtenaren heeft deelgenomen aan de leergang van Platform 31 over het
woonwagenbeleid.
In Nederland zijn drie landelijke belangenverenigingen voor woonwagenbewoners; Travellers
United Nederland, Vereniging Behoud Woonwagencultuur Nederland en de Vereniging Sinti
Roma Woonwagenbewoners Nederland. De Vereniging Behoud Woonwagencultuur
Nederland (VBWN) heeft november 2019 een advies uitgebracht over het gemeentelijk
woonwagen en standplaatsenbeleid. De informatie en adviezen die hierin worden gegeven
hebben mede geleid tot de voorstellen in het regionaal handelingsperspectief. Het was de
intentie met de drie verenigingen in overleg te gaan, maar vanwege de situatie rondom
Corona is dat (tot op heden) maar deels gelukt.
Drie stappen
Om te komen tot de implementatie van het rijksbeleid is een driestappen plan opgesteld:
1e het houden van een nul inventarisatie onder alle gemeenten in Noordoost
2e het maken van regionaal beleid
3e het creëren van een gezamenlijk regionaal aanbod
Met het opstellen van dit regionaal handelingsperspectief worden stap een en twee afgerond.
In het handelingsperspectief worden in hoofdstuk drie diverse voorstellen gedaan om de
implementatie van het nieuwe woonwagenbeleid regionaal aan te pakken. In veel gevallen
gebeurt dit samen met de corporaties in deze regio.
In een separate bijlage zijn diverse informatieve teksten op het gebied van ruimtelijke
invulling, behoefteonderzoeken en civiel- en bestuursrechtelijke instrumenten opgenomen.
                                                                                             6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>    2. Achtergrondinformatie, enkele data en
        nulmeting
Verdeling van aantal standplaatsen per provincie
BZK heeft bureau Companen7 gevraagd in Nederland te inventariseren hoeveel
woonwagenstandplaatsen er per gemeente zijn. In onderstaande tabel is de stand van zaken
per 1/1/2018 opgenomen.
Per provincie is het aantal locaties en standplaatsen in onderstaande tabel opgenomen. In
Nederland is er gemiddeld 1,2 standplaats per 1000 woningen. In Noord-Brabant is dit 1,6
standplaats
7
  Companen, Woonwagenstandplaatsen in Nederland, stand van zaken op 1 januari 2018, eindrapportage, 10 oktober 2018
                                                                                                                    7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Op de deze overzichtskaart is het aantal standplaatsen per 1.000 woningen in Nederland te
zien. De zwarte grens is de begrenzing van de regio Noordoost Brabant.
Bron: Companen, woonwagenstandplaatsen in Nederland, aanvullende notitie, 10/10/2018
                                                                                          8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Standplaatsen in Noordoost Brabant, nul inventarisatie
De eerste stap in de implementatie van het woonwagenbeleid was een nul inventarisatie in
de regio. De gemeente hebben informatie over het aantal locaties en standplaatsen
aangeleverd. Zie de tabel hieronder.
Aantal locaties en standplaatsen per gemeente (maart 2020).
                  Aantal                   Aantal beschikbare      Aantal standplaatsen per
 Gemeente
                  woonwagenlocaties        standplaatsen           1.000 woningen
 Bernheze                               4                      24                         1,9
 Boekel                                 1                       1                         0,2
 Boxmeer                                0                       0                         0,0
 Boxtel                                 1                      14                         1,0
 Cuijk                                  2                       9                         0,8
 Grave                                  1                       4                         0,7
 Haaren                                 2                       6                         1,0
 Heusden                                4                      24                         1,3
 Landerd                                1                       3                         0,5
 Meierijstad                            3                       7                         0,2
 Mill en Sint
                                        1                       6                         1,3
 Hubert
 Oss                                   14                      69                         1,7
 ‘s-
                                       14                     190                         2,6
 Hertogenbosch
 St Anthonis                            2                       2                         0,4
 St
                                        1                      10                         0,8
 Michielsgestel
 Uden                                   1                       3                         0,2
 Vught                                  2                      16                         1,4
 Totaal                                54                     387                         1,3
In Noordoost Brabant zijn in totaal 387 standplaatsen, een gemiddelde van 1,3
standplaatsen per 1.000 woningen. Enkel in de gemeente Boxmeer zijn geen
woonwagenlocaties. In 60% van de gemeenten is meer dan één woonwagenlocatie.
Overigens vinden eind dit jaar en volgend jaar diverse herindelingen plaats. Landerd en
Uden gaan per 1/1/2022 samen , Vught krijgt per 1/1/2021 een deel van Haaren erbij en per
1/1/2022 worden Cuijk, Mill en Sint Hubert, St Anthonis en Boxmeer één gemeente. Dit geeft
dan het volgende beeld:
  Gemeente               Aantal                  Aantal beschikbare     Aantal standplaatsen
                         woonwagenlocaties       standplaatsen          per 1.000 woningen
  Land van Cuijk         5                       17                     0,52
  Uden en Landerd        2                       6                      0,24
  Vught                  3                       19                     1,38
                                                                                             9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Uit de nul-inventarisatie is ook gebleken dat in merendeel van de gemeenten er nog geen
specifiek woonwagenbeleid is ontwikkeld. Dat in de helft van de gemeenten de corporatie
een rol als eigenaar en of verhuurder heeft maar dat de meeste gemeenten graag willen dat
de corporaties (meer) betrokken zijn bij het woonwagenbeleid en de uitvoering ervan.
In het gros van de gemeenten kunnen mensen hun interesse voor een standplaats melden,
oftewel via de gemeente (35%) of via de corporatie (15%) of via Nijbod (42%). Deze laatste
is een particuliere partij die door een aantal gemeenten als tussenpersoon wordt
ingeschakeld.
De verdeling tussen huur/koop standplaatsen en woonwagens ziet er in Noordoost als volgt
uit.
                              Totaal aantal
                              standplaatsen       Standplaatsen        Woonwagens
 Gemeente
                                                  huur/koop            huur/koop
 Bernheze                                      24                 huur                 13 koop
 Boekel                                         1                 huur                     koop
 Boxmeer                                        0
 Boxtel                                        14
 Cuijk                                          9                 huur                     koop
 Grave                                          4                 huur                     koop
 Haaren                                         6
 Heusden                                       24
 Landerd                                        3                 huur                     koop
 Meierijstad                                    7                 huur            huur en koop
 Mill en Sint Hubert                            6                 huur                     huur
 Oss                                           69                 huur          2 huur/67 koop
 ‘s Hertogenbosch                            190      116 huur/74 koop        32 huur/158 koop
 St Anthonis                                    2                 huur                     huur
 St Michielsgestel                             10                 huur          2 huur / 8 koop
 Uden                                           3                 huur                     koop
 Vught                                         16         huur en koop         merendeel koop
 Totaal                                      387
                                                                                              10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>3.       Tien voorstellen en een advies
  In dit hoofdstuk zijn diverse voorstellen en adviezen opgenomen over het instellen van een
  regionaal inschrijving- en toewijzingssysteem, het aantal standplaatsen dat nodig is en
  mogelijke wachttijden. Ook worden voorstellen gedaan over de eigendomssituatie van de
  standplaats en het ontwikkelen van een standaardwoonwagen. Daarnaast wordt aandacht
  geschonken aan de toepassing van de Wet Bibob. Een aantal van onderstaande
  voorstellen worden, nadat de regio hier akkoord op heeft gegeven nader uitgewerkt met de
  corporaties.
  Centraal inschrijving- en regionaal toewijzingssysteem
  Wanneer een woonwagenbewoner zich ingeschreven heeft als belangstellende voor een
  woonwagen dient duidelijk te zijn op basis van welke criteria beoordeeld wordt of, en in
  welke volgorde, hij of zij in aanmerking komt voor een woonwagen en of standplaats.
  Inschrijving
  Aangezien het aantal standplaatsen in de praktijk beperkt is, heeft het voor mensen die niet
  voldoen aan het afstammingsbeginsel8 weinig zin zich in te schrijven. Mede op advies van
  belangenorganisaties wordt de definitie gehanteerd dat iemand een woonwagenbewoner is
  wanneer zij kan aantonen dat zij of hun ouders én grootouders in een woonwagen hebben
  gewoond in een periode tot 31 december 2018.
  Voorstel 1 een centraal inschrijfpunt
  De inschrijving wordt centraal georganiseerd, zodat de woonwagenbewoner zijn of haar
  belangstelling kenbaar kan maken voor meerdere woonwagenlocaties én er regionaal een
  goed beeld ontstaat van de behoefte. Er wordt gestreefd naar één centraal inschrijfpunt
  voor de huur (sociale en vrije sector ) standplaatsen. Samen met de corporaties wordt
  onderzocht of het mogelijk is hiervoor Woonservice te gebruiken (zowel de technische als
  de financiële haalbaarheid hiervan moet onderzocht worden, vooralsnog is Woonservice
  enkel voor huurobjecten bedoeld). Eventueel kan een separate module voor deze
  doelgroep worden ontwikkeld.
  Voorstel 2 gemeente toetst het afstammingsbeginsel
  Enkel mensen die kunnen aantonen dat zij een woonwagenbewoner zijn kunnen zich bij
  het centrale punt inschrijven. De betreffende gemeente toetst (met behulp van BRP) of de
  inschrijver inderdaad een woonwagenbewoner is door vast te stellen of het adres van de
  ouders en grootouders gelegen is/was op een woonwagenlocatie.
  Toewijzing (incl. volgordebepaling)
  Het voorstel is om een regionaal voorrangsysteem toe te passen. Op deze wijze worden
  alle belangstellenden in de regio op dezelfde wijze behandeld en is duidelijk op welke
  manier voorrang verleend wordt.
8
  College voor de Rechten van de Mens definitie afstammingsbeginsel: 'mensen die in een woonwagen wonen
en deel uitmaken van een familie die van generatie op generatie in een woonwagen woont of heeft gewoond.'
                                                                                                        11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre> Voorstel 3 wijze van toewijzen
 Er wordt een regionaal voorrangsysteem opgezet waarvoor de volgende uitgangspunten
 gelden:
 - Woonwagenbewoners die sinds 31 december 2018 of langer woonachtig zijn op een
      standplaats in de eigen gemeente en daar ook een standplaats wensen, hebben
      voorrang op kandidaten uit een andere gemeente binnen de regio; het gaat dan veelal
      om inwonende kinderen
 - Woonwagenbewoners binnen de regio hebben voorrang op woonwagenbewoners van
      buiten de regio Noordoost
 - Bewoners die al hun gehele leven onzelfstandig inwonen bij (groot) ouders op een
      woonwagenlocatie hebben voorrang op bewoners die al zelfstandig wonen
 - Woonwagenbewoners die in het verleden met een financiële vergoeding (of materiele
      vergoeding met een financiële waarde) de woonwagenlocatie hebben verlaten (zgn.
      spijtoptanten) mogen zich wel inschrijven maar pas na 10 jaar na het ontvangen van de
      financiële vergoeding kunnen zij een standplaats toegewezen krijgen. Met financiële
      vergoeding wordt niet de wettelijke verhuisvergoeding bedoeld. NB met spijtoptanten
      worden niet jongeren bedoeld die een woning hebben geaccepteerd omdat er geen
      standplaats beschikbaar was.
 - Inschrijfduur telt mee vanaf 12 juli 2018.
Een mogelijkheid is om bovenstaande criteria uit te drukken in punten. In de informatieve
bijlage is een voorbeeld van een puntentelling opgenomen. Dit kan in de vervolgstappen
nader uitgewerkt worden.
Hardheidsclausule
Het is in enkele gevallen mogelijk beargumenteerd af te wijken van bovenstaande criteria.
Bijvoorbeeld wanneer familieleden in de eerste lijn door het vrijkomen van een standplaats
herenigd kunnen worden. Of andere zwaarwegende redenen. Wanneer een gemeente
gebruik wil maken van deze hardheidsclausule wordt dat gedeeld met het
portefeuillehouderoverleg wonen.
Voorstel 4      hardheidsclausule
Een gemeente mag gemotiveerd afwijken van de criteria onder voorstel 3. In het regionale
portefeuillehoudersoverleg Wonen wordt medegedeeld waarom een gemeente afwijkt van
het gezamenlijk afgesproken beleid.
De Vereniging Behoud Woonwagencultuur Nederland (VBWN) adviseert in overleg met de
plaatselijke vertegenwoordiging van woonwagenbewoners de prioritering of rangvolgorde op
de wachtlijst vast te stellen. Hierbij kan dan ook het criterium ‘wonen in familieverband’ en de
criteria op grond waarvan een potentiele huurder het aanbod mag weigeren verder worden
uitgewerkt.
Voorstel 5      betrekken van de doelgroep bij het beleid
Laat (georganiseerde) woonwagenbewoners mee denken over het woonwagenbeleid in hun
gemeente. Dit kan de gemeente samen met betrokken woningcorporaties organiseren,
bijvoorbeeld door een maal per jaar een bijeenkomst te organiseren
                                                                                               12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Behoefteonderzoek
Op twee manieren kan geïnventariseerd worden wat de behoefte is, zowel kwantitatief als
kwalitatief. De kwantitatieve behoefte richt zich op de wens om in familieverband in een
woonwagen op een woonwagenlocatie te wonen. En de kwalitatieve behoefte gaat over de
wensen die men heeft over de inrichting van de locatie en de standplaats.
De manier waarop een behoefteonderzoek in de gemeenten wordt uitgevoerd varieert van
een enquête tot een gesprek. En is een keuze van de gemeente zelf.
Voorstel 6        inventariseren van de behoefte en woonwens
Het staat de gemeente vrij op welke wijze zij een behoefte en woonwensenonderzoek uit wil
voeren.
In de informatieve bijlage is een voorbeeld van een woonwensenonderzoek opgenomen. Dit
is opgesteld door VWBN.
Hoeveel standplaatsen zijn er nodig?
Om te bepalen hoeveel standplaatsen er nodig zijn wordt vaak verwezen naar de behoefte-
inventarisatie onder de in een gemeente wonende woonwagenbewoners en spijtoptanten.
Het wordt echter moeilijk als de gemeten behoefte omgezet moet gaan worden in een extra
opgave. Men wil graag in familie verband bij elkaar wonen, maar vaak zijn de bestaande
woonwagenlocaties niet makkelijk uit te breiden. Extra standplaatsen kunnen dan ook niet
eenvoudig op bestaande locaties gevonden worden, Als er nieuwe locaties gerealiseerd
moeten worden is het de vraag of deze binnen dezelfde gemeente moeten worden
ontwikkeld, omdat er dan toch al geen sprake meer is van “wonen in familieverband”.
Eventueel kan ook een familie gezamenlijk naar een nieuwe locatie verhuizen.
Voorstel 7       benodigd aantal standplaatsen
Mocht de gemeten behoefte aanleiding zijn voor het realiseren van extra standplaatsen dan
zal in eerste instantie gekeken worden of op de bestaande woonwagenlocaties nog extra
standplaatsen mogelijk zijn. Mocht dat niet het geval zijn en is er dus behoefte aan een
nieuwe woonwagenlocatie dan zal eerst gekeken worden of dit binnen de eigen gemeente
mogelijk is. Lukt dit niet dan wordt in regionaal verband gekeken naar gemeenten waar het
aantal standplaatsen nu lager is dan gemiddeld in de regio. Voor Noordoost Brabant wordt
uitgegaan van 1,3 standplaatsen per 1.000 woningen. De gedachte daarachter is om elkaar
daarbij op regionaal niveau te helpen. Als dit aan de orde is brengt de betreffende gemeente
dit in bij het regionale portefeuillehoudersoverleg wonen. Daarin wordt de casus besproken
en welke gemeente(en) de behoefte over zouden kunnen nemen.
Daar waar mogelijk wordt rekening gehouden met de familieverbanden van
woonwagenbewoners op de huidige en toekomstige woonwagenlocaties.
Per wanneer zijn deze standplaatsen nodig?
Uit de vele uitspraken van het College voor de Rechten van de Mens over toepassing van
het Rijksbeleid blijkt dat er sprake dient te zijn van een gelijkwaardige situatie als elders op
de woningmarkt.
Er dient bijvoorbeeld een gelijkwaardig aanbod voor woonwagenbewoners te zijn als voor
mensen die een sociale (huur)woning zoeken. De procedures moeten gelijkwaardig zijn. Dat
                                                                                                 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>betekent dat de procedure “wie wat wanneer” een woonwagenstandplaats kan betrekken
transparant moet zijn. Ook moet reëel zicht zijn op het innemen van een standplaats en de
vervolgprocedure na de inschrijving moet duidelijk zijn.
Het creëren van nieuwe standplaatsen, zeker wanneer een bestemmingsplanwijziging nodig
is duurt in het algemeen ca vijf jaar. De beschikbaarheid van een sociale huurwoning is in
elke gemeente anders en wordt veelal uitgedrukt in de slaagkans9. Een
woonwagen(standplaats) is een bijzonder woonproduct in een relatief kleine markt die, in
tegenstelling tot een reguliere woning, nagenoeg geen natuurlijk verloop kent. Hierdoor ligt
een afwijkende lees langere wachttijd voor de hand.
Voorstel 8        wachttijden/slaagkansen
Sluit aan bij de procedures en wachttijden/slaagkansen die ook gelden voor sociale
huurwoningen. Dit is per gemeente verschillend en ook de situatie voor een
woonwagenstandplaats en of een woonwagen kan daarom verschillend zijn. Ontwikkel
regionaal een instrument dat in lijn is met de werkwijze voor reguliere sociale huurwoningen
de slaagkansen van woonwagenbewoners op een standplaats en of woonwagen inzichtelijk
maakt. Er wordt gestreefd naar een regionale inschrijving en toewijzing, volgens regionaal
afgestemde procedures
Standaardwoonwagen en huurprijs
Samen met de corporaties wordt onderzocht of het mogelijk is een ‘standaard’ sociale
huurwoonwagen te ontwikkelen. Hier hoort dan ook een regionaal gelijke huurprijs bij zoals
deze door de Huurcommissie wordt berekend10. Voordeel hierbij is dat door gezamenlijke
inkoop de kosten lager kunnen zijn. Gemeenten bezien of het mogelijk voor de toe te voegen
standplaatsen een standplaats te ontwikkelen met standaardafmetingen
Voorstel 9        standaard woonwagen
De corporaties onderzoeken in overleg met de gemeenten of het mogelijk is een standaard
woonwagen met een standaard huurprijs voor de sociale sector te ontwikkelen. De
gemeenten onderzoeken of het mogelijk is een standaardstandplaats die hoort bij de
standaard huurprijs te ontwikkelen.
Regionaal portefeuillehoudersoverleg wonen
Voor het slagen van de regionale implementatie van het nieuwe woonwagenbeleid en het
toepassen van de voorstellen in dit regionaal handelingsperspectief is het belangrijk dat de
portefeuillehouders elkaar op de hoogte houden en informatie met elkaar delen.
In voorstel vier is al aangegeven dat wanneer een gemeente de hardheidsclausule wil
toepassen worden de andere portefeuillehouders daarover geïnformeerd.
Wanneer het niet lukt om extra standplaatsen binnen de gemeente te realiseren is het
mogelijk om deze in andere gemeente te laten realiseren (voorstel zeven). Als dit aan de
orde is wordt deze casuïstiek in het portefeuillehoudersoverleg gebracht en wordt daar
besloten waar en op welke wijze de standplaatsen worden gerealiseerd.
9
   De slaagkans is de verhouding tussen het aantal verhuringen en het aantal reacties.
10
   www:huurcommissie.nl/onderwerpen/huurprijs-en-punten/huurprijscheck-en-puntentelling
                                                                                             14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Voorstel 10 jaarlijkse stand van zaken delen
Via het regionaal portefeuillehoudersoverleg wonen informeren de portefeuillehouders elkaar
één maal per jaar over de voortgang van de implementatie van het nieuwe beleid.
Bestuurs- en civielrechtelijke aspecten
Gemeenten hebben diverse mogelijkheden om te sturen op openbare ordethema’s. Dit kan
zowel bestuursrechtelijk als civielrechtelijk zijn. Dit laatste alleen voor zover zij tevens
eigenaar zijn van de gronden waarop woonwagenstandplaatsen zijn gevestigd. Een deel van
het instrumentarium is bedoeld om preventief de openbare orde te reguleren. Andere
instrumenten kunnen als reactie op een (concrete) openbare ordeverstoring worden ingezet.
Met het oog op de uitgangspunten van het Beleidskader is het van belang dat de inzet van al
deze instrumenten non-discriminatoir gebeurt en met inachtneming van het recht op gelijke
behandeling. Ook mag niet de schijn worden gewekt dat woonwagenbewoners nadeliger of
anders worden behandeld vanwege het feit dat zij woonwagenbewoner zijn.
In deze notitie wordt enkel de wet Bibob uitgelicht en ook wordt niet nader ingegaan op de
civielrechtelijke instrumenten, deze worden wel in een separate notitie benoemd.
Wet Bibob
Het bestuursrechtelijke “preventiemiddel” bij uitstek is de Wet bevordering
integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob). Kort gezegd kan op grond
van artikel 3 van deze wet een vergunning worden geweigerd of ingetrokken, als sprake is
van een “ernstig gevaar” dat de vergunning mede zal worden gebruikt om:
a. uit gepleegde strafbare feiten verkregen of te verkrijgen, op geld waardeerbare voordelen
    te benutten, of
b. strafbare feiten te plegen.
Om vast te stellen of zich een ernstig gevaar voordoet, wordt voorafgaande aan de
vergunningverlening en vastgoedtransacties een Bibob-onderzoek verricht naar degene die
de vergunning aanvraagt en diens “zakelijke relaties”. Ook nadat de vergunning is verleend
kan een dergelijk onderzoek worden gedaan. Gemeenten doen dat onderzoek in de eerste
plaats zelf. Als echter na het eigen onderzoek nog steeds twijfel bestaat over de “integriteit”
van de betrokkene, kan een adviesvraag bij het Landelijk Bureau Bibob (LBB) worden
gedaan. Komt uit het onderzoek een ernstig gevaar naar voren, dan kan de vergunning
worden geweigerd of ingetrokken.
Aanhaken bij andere vergunningen
De Wet Bibob werkt niet uit zichzelf, maar uitsluitend als in een (wettelijk) vergunningstelsel
een uitdrukkelijke verbinding is gemaakt met de Wet Bibob.
Art 2.2 van de Wabo (Wet algemene bepalingen Omgevingsrecht) regelt dat een
omgevingsvergunning bouwen kan worden geweigerd, indien sprake is van een “ernstig
gevaar” in de zin van artikel 3 lid 1 van de Wet Bibob. Daarmee bestaat direct een bruikbare
grondslag voor de voorliggende vraag. Voordat namelijk op een beschikbaar gestelde
standplaats een woonwagen kan worden geplaatst, zal daarvoor een omgevingsvergunning
bouwen moeten worden aangevraagd in de zin van artikel 2.1 lid 1 onder a van de Wabo. Op
grond van deze bepaling is het verboden zonder omgevingsvergunning een project uit te
voeren, voor zover dat geheel of gedeeltelijk bestaat uit het bouwen van een bouwwerk.
Een andere vergunning die in verband met woonwagenbewoners mogelijk relevant kan zijn,
betreft de huisvestingsvergunning die op grond van de gemeentelijke
huisvestingsverordening verplicht kan zijn gesteld op grond van de Huisvestingswet. Artikel
15 lid 5 van de Huisvestingswet bepaalt, voor zover relevant het volgende:
                                                                                               15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>         “5. De vergunning kan, in afwijking van het eerste lid, worden geweigerd in het geval
         en onder de voorwaarden, bedoeld in artikel 3 van de Wet bevordering
         integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur.”.
 Aldus kan – net als de omgevingsvergunning bouwen – ook de huisvestingsvergunning
 worden geweigerd, indien sprake is van een “ernstig gevaar” in de zin van de Wet Bibob.
 Daarbij zal wel op grond van een gemeentelijke huisvestingsverordening voor woonwagens,
 een vergunningplicht moeten gelden.
 Er zijn mogelijk ook andere vergunningstelsels die relevant kunnen zijn voor
 woonwagenbewoners. Zo kunnen er gemeentelijke exploitatievergunningstelsels gelden op
 grond van de Algemene plaatselijke verordening (APV), voor bepaalde type bedrijvigheid dat
 op een woonwagencentrum plaatsvindt. Dit kan per gemeente verschillend geregeld zijn, in
 die zin dat gemeenten verschillende vergunningstelsels in hun APV kunnen hebben staan.
 Vastgoedtransactie
 Naast vergunningen, kan de Wet Bibob ook worden toegepast op zogenoemde
 vastgoedtransacties tussen de gemeente en een woonwagenbewoner. Het belangrijkste
 verschil met een vergunningstelsel, is dat bij vastgoedtransacties de contractsvrijheid voorop
 staat. Bepaalt artikel 3 lid 1 van de Wet Bibob expliciet dat een vergunning kan worden
 geweigerd of ingetrokken, ingeval van een ernstig gevaar, heeft bij vastgoedtransacties te
 gelden dat contactspartijen vrij kunnen afspreken welke consequentie er verbonden wordt
 aan een bepaalde gevaarsconclusie. Zo zou bijvoorbeeld kunnen worden afgesproken dat bij
 de conclusie ernstig gevaar, de vastgoedtransactie wordt ontbonden.
 Het voorgaande betekent dat de gemeente ook via de uitgifte van standplaatsen c.q. de
 verstrekking van rechten, op grond van haar eigendomsrecht, de mogelijkheid heeft om de
 Wet Bibob toe te passen. Woningcorporaties hebben die bevoegdheid niet. Op deze manier
 kunnen gemeenten bijvoorbeeld in een huurovereenkomst met de woonwagenbewoner
 bedingen, dat bij een gebleken ernstig gevaar op grond van Bibob-onderzoek, de
 huurovereenkomst wordt ontbonden.
 Tabel
  Situatie                                        Middel
  Eigendom grond: corporatie                      Huurovereenkomst/overlastconvenant
  Eigendom woonwagen: huurder
  Eigendom grond: corporatie                      Huurovereenkomst/overlastconvenant
  Eigendom woonwagen: corporatie
  Eigendom grond: gemeente                        Bibob op
  Eigendom woonwagen: huurder                     vastgoedtransactie/huurovereenkomst
  Eigendom grond: gemeente                        Bibob op
  Eigendom woonwagen: gemeente                    vastgoedtransactie/huurovereenkomst
  Eigendom grond: gemeente                        Bibob op
  Eigendom woonwagen: corporatie                  vastgoedtransactie/huurovereenkomst
Advies           eigendom standplaats
Wanneer een gemeente de wet Bibob wenst toe te passen blijft de ondergrond van de
locaties en of standplaatsen in eigendom van de gemeente. Over het beheer en onderhoud
ervan worden door de betreffende gemeente separaat afspraken gemaakt met de betrokken
corporatie.
                                                                                              16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>