<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>








































Kadernota 2024

's-Hertogenbosch, november 2022

’s-Hertogenbosch, november 2021

Buiten in beweging 



Kadernota 2024

2 3Voorwoord

 
Geachte bestuurders, raads- en Statenleden, 

De leefomgeving waarvoor wij als omgevingsdienst dagelijks ons werk doen, staat onder druk. 
Nooit eerder was de spanning van verschillende dossiers, of zelfs crises, zo goed te voelen in de 
uitvoering van ons werk. Nu we aan de vooravond staan van het begrotingsjaar 2024, is het lastig 
om al deze ontwikkelingen te duiden en te vertalen naar onze begroting. Dit omdat de impact 
van die ontwikkelingen moeilijk voorspelbaar is waardoor  ook de gevolgen voor  onze organisatie, 
zowel inhoudelijk als financieel, lastig te duiden zijn. 

Enkele van deze inhoudelijke ontwikkelingen – die telkens zorgen voor bijstellingen in onze taken – 
zijn de opeenvolgende ontwikkelingen en jurisprudentie in het stikstofdossier, de agrarische sector 
en de impact van energietoezicht en de Kaderrichtlijn Water. Deze ontwikkelingen vergen een flinke 
personele inzet bij ons en onze deelnemers. Ook is de krapte op de arbeidsmarkt hier voelbaar. 

Daarnaast is er de financiële druk. De onderhandelingen voor de nieuwe CAO zijn op het moment 
van schrijven van deze kadernota nog niet afgerond. Daardoor is voor 2024 nog niet goed te 
voorspellen waar we in ons tarief rekening mee moeten houden. Waar normaal de macro-
economische verkenning een belangrijke graadmeter is, is door de inflatie de impact en daarmee 
de waarde ervan voor het tarief onbekend. Als ODBN zetten we ons in om desondanks een 
transparant financieel beleid te voeren, maar zijn we afhankelijk van (inter)nationale beslissingen die 
doorwerken op onze bedrijfsvoering. 

Ondanks – of juist met het oog op – deze onzekere tijden zijn we als omgevingsdienst volop aan de 
slag met onze ontwikkeling. Het Interbestuurlijk Programma versterking VTH van het Rijk vraagt om 
een actieve deelname, ook van de ODBN. We streven ernaar om ons werk iedere dag beter te maken 
en dragen bij aan verbetering in het VTH-stelsel. We stellen ons kwetsbaar op vanuit de gedachte 
dat iedere les leidt tot verbetering van onze organisatie. De deskundigheid van onze medewerkers 
is ons belangrijkste kapitaal om onze taken in de leefomgeving uit te voeren. Ook neemt het werken 
met data ieder jaar een grotere plek in onze organisatie. Dit stelt ons in staat om daar te zijn waar het 
milieurisico het grootst is, maar ook op steeds efficiëntere wijze onze medewerkers in te zetten.  

Het herhaaldelijk uitstellen van de Omgevingswet betekent dat we iedere keer weer de bakens 
moeten verzetten. Desondanks gaan we gewoon door met de voorbereidingen. De Omgevingswet 
heeft inmiddels wel een enorme investering gevergd, zowel in financiële als in personele zin. 
Hoewel de inwerkingtreding van de wet op dit moment gepland staat voor 1 juli 2023, is het nog 
altijd onzeker of we in 2024 daadwerkelijk onder de Omgevingswet zullen werken. Wij doen er in elk 
geval alles aan om goed voorbereid te zijn. 

In onze kadernota schetsen we een beeld van de ontwikkelingen die naar verwachting in 2024 
op ons af zullen komen. Het moge duidelijk zijn dat dit in onzekere tijden zoals deze geen 
gemakkelijke opgave is. Zoals altijd vinden we het gesprek met onze deelnemers en bestuur over 
de ontwikkelingen en de impact daarvan het allerbelangrijkst. We hebben elkaar nodig om die 
ontwikkelingen in goede banen te leiden. Deze goede samenwerking zetten we voort – ook in 2024 
– en daar kijk ik zoals ieder jaar naar uit. 

Jan Lenssen
Directeur Omgevingsdienst Brabant Noord
November 2022



Kadernota 2024

4 5

Voorwoord		 2

Inleiding		  6

	 Over de Kadernota 2024	 8

	 Programma-indeling P&C-documenten	 8

Ontwikkelingen in 2024	 10

1	 Individuele dienstverlening	 12

	 1.1	 Ontwikkelingen in het VTH-stelsel	 13

	 1.2	 Ontwikkelingen binnen vergunningverlening	 16

	 1.3	 Ontwikkelingen binnen toezicht	 17

	 1.4	 Ontwikkelingen binnen handhaving	 19

	 1.5	 Ontwikkeling binnen specialistische taakuitvoering	 20

	 1.6	 Natuurbescherming	 22

2	 Ontwikkelingen in de regionale dienstverlening	 24

	 2.1	 Interbestuurlijk Programma (IBP)	 26

	 2.2	 Werken onder de Omgevingswet 	 27

	 2.3	 Informatiegestuurd werken	 29

	 2.4	 Regionaal Operationeel Kader (ROK-VTH)	 32

	 2.5	 Transitie Zorgvuldige Veehouderij 	 33

	 2.6	 Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS)	 34

	 2.7	 Energie 	 36

	 2.8	 Water	 37

	 2.9	 Samen Sterk in Brabant (SSiB)	 38

	 2.10	 Ontwikkelingen binnen de Milieuklachtencentrale	 39

3	 Ontwikkelingen in de bedrijfsvoering	 40

	 3.1	 Cao-ontwikkelingen	 42

	 3.2	 Kwaliteitscriteria	 42

	 3.3	 Cao-ontwikkelingen	 42

	 3.4	 Prijsstijgingen	 45

4	 Financiële impact Kadernota 2024	 46

	 4.1	 Algemeen	 48

	 4.2	 Financieel-technische uitgangspunten	 48

	 4.3	 Tarief	 50

	 4.3.1	 Loonstijging	 50

	 4.3.2	 Prijsstijging	 50

	 4.3.3	 Schematische weergave tarief	 50

	 4.3.4	 Berekening van het tarief op basis van de CAO onderhandelingen	 52

Inhoud



6 7

Kadernota 2024

Oss

's-Hertogenbosch

Bernheze
Maashorst

Land van Cuijk

Boekel
MeierijstadBoxtel

Vught
Sint-

Michielsgestel

Inleiding

De Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) is een gemeenschappelijke regeling van 11 overheden: 
10 gemeenten in Noordoost-Brabant en de provincie Noord-Brabant (onze deelnemers). Samen 
dragen we een gedeelde verantwoordelijkheid voor een schone, duurzame en veilige leefomgeving 
voor mensen, dieren en planten. Als verlengstuk van het lokale en provinciale bestuur voert de 
ODBN een deel van de wettelijke overheidstaken op dit gebied uit.

Bij de ODBN werken uitvoeringsexperts op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving 
en diverse specialismen zoals geluid, bodem, asbest, natuur, omgevingsveiligheid, luchtkwaliteit, 
geur en mest. Ook heeft de ODBN op de genoemde terreinen een adviserende taak en wordt 
gewerkt aan innovatie en ontwikkeling. De taak rondom de groene wetten voert de ODBN voor heel 
Brabant uit. Vanuit het kantoor in ’s-Hertogenbosch werken bijna 300 collega's dagelijks aan een 
schone, duurzame en veilige leefomgeving, nu en in de toekomst. Dat is onze missie. 

Als deskundige uitvoeringsorganisatie signaleren en agenderen we de voortdurende veranderingen 
in onze leefomgeving. Dit betekent doorlopende ontwikkeling en vernieuwing van ons werk. Onze 
deskundige medewerkers op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) 
werken binnen de kaders van de wetten van milieu, natuurbescherming, bouwen en wonen. Zo 
kunnen we de gemeenten in Noordoost Brabant en de provincie Noord-Brabant professioneel en 
met kennis van zaken adviseren. De ODBN richt zich op samenwerking; binnen de eigen organisatie, 

met gemeenten, de provincie en andere relevante organisaties. Gemeenten en de provincie voelen 
zich als eigenaar en als opdrachtgever betrokken. Dat is onze visie. 

Als ODBN zijn we primair een uitvoeringsorganisatie voor VTH-taken. We streven naar continue 
verbetering van de kwaliteit en investeren in de deskundigheid van onze medewerkers, ons 
belangrijkste kapitaal. Naast de uitvoering van VTH-taken adviseren wij steeds meer over de effecten 
van beleid in de praktijk. Door ons werk zien we wat er in de leefomgeving gebeurt. 
Ook Brabantbreed en landelijk dragen we onze expertise uit en staat onze leefomgeving in Brabant 
Noord centraal. Kortom onze ambitie is:   

“De ODBN is dé deskundige uitvoerder op het terrein van vergunningverlening, 

toezicht en handhaving. Vanuit onze kennis van de praktijk adviseren wij over milieu 

en natuur en de uitvoerbaarheid en effecten van beleid.“  



9

Kadernota 2024

8 Over de Kadernota 2024
  
 

 
De Kadernota 2024 signaleert nieuwe ontwikkelingen en informeert u hierover. De effecten 
van deze ontwikkelingen - voor zowel de bedrijfsvoering als voor financiën - brengen we 
zoveel mogelijk in kaart. De Kadernota 2024 en de reactie daarop van onze deelnemers zijn van 
groot belang voor het vormgeven van de Begroting 2024 en de meerjarenraming 2024-2026. 
De daadwerkelijke inzet voor 2024 wordt uiteindelijk geraamd in de werkprogramma's en de 
provinciale opdracht. 

De kadernota is een product van de inhoudelijke kennis en expertise van de (medewerkers van de) 
ODBN. De kadernota is afgestemd met de deelnemers in het Regionaal Strategisch Platform en de 
groep ‘adoptie-ambtenaren’. Deze laatste groep is samengesteld uit ambtenaren van verschillende 
deelnemers die de planning- en controlecyclus het hele jaar volgen en hun advies daarover 
uitbrengen. 

Niet alle ontwikkelingen worden benoemd in deze kadernota, slechts de meest belangrijke. Daar 
waar mogelijk, en voor de ODBN relevant, koppelen we de ontwikkelingen aan onze taakuitvoering 
en maken we onderscheid tussen ontwikkelingen die invloed hebben op onze basistaken en op de 
verzoektaken. Wettelijk is de uitvoering van het basistakenpakket belegd bij de omgevingsdiensten. 
De verzoektaken kennen ook een wettelijke grondslag – in die zin dat ook deze taken wettelijk 
moeten worden uitgevoerd – maar onze deelnemers kunnen ervoor kiezen deze taken zelf uit 
te voeren of bij de ODBN te beleggen. De ODBN voert dergelijke taken uit op voorwaarde van 
voldoende massa.

Programma-indeling P&C-documenten

De ODBN kent in haar planning & control documenten drie programma’s.
 
1.	 Het programma Individuele Dienstverlening gaat over de wettelijke basistaken 

die de deelnemers bij de ODBN hebben belegd, en over de verzoektaken die we 
specifiek in opdracht van individuele deelnemers uitvoeren. Hierin zijn ook de 
aanvullende verzoektaken die buiten het werkprogramma vallen ondergebracht.

2.	 Het programma Regionale Dienstverlening gaat over regionale taken van de 
ODBN en over ontwikkelingen die de ODBN oppakt voor de regio, maar ook over 
zaken die raken aan de doorontwikkeling van de organisatie zelf. Voorbeelden 
uit het programma zijn: het Ontwikkelprogramma, Samen Sterk in Brabant (SSiB), 
sanering verkeerslawaai en het beheer van voormalige stortplaatsen.

3.	 Het derde programma gaat over de Bedrijfsvoering van de ODBN. 

In alle P&C producten – zoals de begroting, bestuursrapportage, het jaarverslag en 
deze kadernota – komt deze indeling terug. 



Kadernota 2024

1110 Ontwikkelingen  
in 2024
In dit hoofdstuk worden de meest relevante 
ontwikkelingen geschetst. Hierbij houden 
we de programma-indeling aan: individuele 
dienstverlening, regionale dienstverlening en 
bedrijfsvoering. 

Daarnaast zijn de ontwikkelingen opgesplitst in 
thema's en wordt per ontwikkeling aangegeven 
wat de verwachte effecten zijn.

1



12 13

Kadernota 2024

1.1   Ontwikkelingen in het VTH-stelsel
 
Vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn onze kernactiviteiten. 
Als uitvoeringorganisatie gaat ook in 2024 onze aandacht primair uit 
naar de uitvoering van deze taken. We staan aan de vooravond van grote 
veranderingen in het VTH-stelsel. Alle ontwikkelingen in deze kadernota 
hebben een relatie met de uitvoering van deze taken.  

De Omgevingswet, met de verwachte inwerkingtreding per 1 juli 2023, is 
een van deze ontwikkelingen. Als organisatie zorgen we ervoor dat we in 
2023 klaar zijn voor de uitvoering van de VTH-taken in overeenstemming 
met de Omgevingswet. Desondanks is het waarschijnlijk dat we in 
2024 – ook met de huidige inwerkingtredingsdatum – nog tegen 
problemen aanlopen die onvermijdelijk samengaan met de eerste 
ervaringen van het werken onder een nieuw wettelijk stelsel. We verwachten uitdagingen op het 
juridisch (reparatiewetgeving), informatie-technisch en organisatorisch terrein. We hebben daarop 
geanticipeerd met de formatie van een ‘interventieteam’ dat snel kan inspelen op onvoorziene 
vragen en bijzondere casuïstiek wanneer deze zich voordoet. Verder zijn we echter sterk afhankelijk 
van onze deelnemers. Zo is nog veel onduidelijk over de effecten van de omgevingsplannen en de 
omgevingsvisies, en wat deze gaan betekenen voor de taken van de ODBN. 

Het groeiende belang van data en informatie – en de uitdagingen die daarmee gepaard gaan 
– is een tweede ontwikkeling die ons in 2024 zal raken. Als ODBN blijven we inzetten op de 
doorontwikkeling van het informatiegestuurd werken, wat een steeds grotere invloed heeft op 
onze werkzaamheden. Door data slimmer te analyseren kunnen we onze VTH-taken effectiever 
en efficiënter uitvoeren. We krijgen meer grip op onze leefomgeving en kunnen ook onze impact 
op de leefomgeving steeds beter in kaart brengen.  Daarnaast is landelijk naar aanleiding van de 
publicaties van de Commissie van Aartsen, de Algemene Rekenkamer en Twijnstra Gudde een 
Interbestuurlijk Programma (IBP) opgezet, waarmee wordt gestreefd naar verbeteringen binnen het 
VTH-stelsel.  De ODBN participeert in verschillende pijlers van het IBP. De uitwerking van het IBP zal 
invloed hebben op onze organisatie in 2024, al is op dit moment nog niet volledig te overzien hoe 
groot die invloed zal zijn. 

Een belangrijke ontwikkeling is ook dat we de druk op het omgevingsstelsel steeds verder zien 
oplopen. We merken dat burgers steeds meer betrokken zijn en willen worden bij de leefomgeving. 
Daar moeten wij als overheid zorgvuldig mee omspringen. Ook neemt de rol van de media in het 
milieudomein steeds verder toe. De media signaleren en agenderen steeds meer zaken op ons 
werkgebied. Deze signalen leiden tot politieke aandacht maar ook voor een groeiend wantrouwen 
richting overheid. Door transparant te zijn over wat we doen – maar ook door onze taken 
onafhankelijk uit te voeren – pakken wij als ODBN onze verantwoordelijkheid bij het wegnemen van 
dit wantrouwen. 

1   Individuele dienstverlening

 
 
Inhoud programma

Het programma Individuele Dienstverlening sluit aan op de individuele werkprogramma's die we 
met onze deelnemers vaststellen. Het gaat om onze kerntaken: vergunningverlening, toezicht 
en handhaving op het gebied van milieu, natuurbescherming, bouwen, wonen, ruimtelijke 
ontwikkeling en omgevingsrecht (advies).

Beleidskader/richtlijnen

OMSCHRIJVING DATUM EXPIRATIEDATUM 

HUIDIGE WET TEN VOOR OMGEVINGSWET 

Wet milieubeheer 1 maart 1993 1 juli 2023*

Activiteitenbesluit 1 januari 2008 1 juli 2023*

Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) 1 oktober 2010 1 juli 2023*

Wet Natuurbescherming 1 januari 2017 1 juli 2023*

Draaiboek deelproces milieubeheer 25 september 2017  

NA INVOERING VAN OMGEVINGSWET 

Omgevingswet 1 juli 2023* In ontwikkeling 

Nadere regelgeving 1 juli 2023* In ontwikkeling 

*   Uitgaande van besluit invoering Omgevingswet per 1 juli 2023.

Tabel 2.1.1 Beleidskaders en richtlijnen Programma Individuele dienstverlening.



14 15

Kadernota 2024

	

	�Nieuwe wetenschappelijke inzichten leren ons steeds meer over Zeer zorgwekkende 
stoffen. Dat zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor mens en milieu. Dit heeft mogelijk effect 
op de VTH-taakuitvoering in 2024. 

	�Een belangrijk aspect binnen duurzaamheidsverbetering is energiebesparing. We 
zullen bedrijven adviseren bij de milieucontroles over energiebesparing. Daarnaast zien 
we toe op de naleving van de verplichtingen die de bedrijven hebben. We zien dat de 
rol die wij als Omgevingsdienst hebben en pakken op het gebied van energie steeds 
groter wordt. 

	�Duurzaamheidsinitiatieven in het kader van energietransitie kunnen ook gevolgen 
hebben voor de leefomgeving. Denk hierbij aan windmolens en zonneparken. We 
adviseren hier oog voor te houden en de ODBN hier zo nodig bij te betrekken. 

	�De mondiale crisis heeft impact op de economie, de energiemarkt en de 
uitbreidingsplannen van bedrijven. Dit heeft mogelijk effect op de milieucontroles 
die we uitvoeren in 2024 en het aantal vergunningaanvragen en meldingen dat we 
ontvangen. 

	�In 2024 is er naar verwachting nog steeds sprake van een krappe arbeidsmarkt. Het zal 
een uitdaging worden om uitvoering te geven aan de bovenstaande ontwikkelingen. 

	�De ODBN signaleert dat deelnemers steeds vaker de vraag stellen of het mogelijk 
is om (verzoek) taken op te pakken. De krappe arbeidsmarkt en het verdwijnen van 
vakinhoudelijke kennis op VTH-terrein bij onze deelnemers is een belangrijke reden. 
Ook de ODBN is echter niet altijd in staat om deze verzoeken in te willigen. Het is voor 
deelnemers belangrijk om hierover tijdig overleg te zoeken met de ODBN en ook zelf te 
blijven investeren in hun VTH-afdelingen.

Een andere ontwikkeling met grote invloed op ons werk is gelegen in ontwikkelingen binnen de 
rechtspraak. We zien in de jurisprudentie steeds meer uitspraken die het beleid maar ook wetten 
en regels ter discussie stellen. Daar waar de rechter voorheen voornamelijk toetste aan bestaande 
wet- en regelgeving, kijkt de rechter steeds meer naar de effecten van het beleid en de regelgeving 
in de praktijk. Dit geeft ook voor burgers meer ruimte om bepaalde overlastsituaties ter discussie 
te stellen. Een begrijpelijke ontwikkeling. Beleid, wet- en regelgeving zouden afdoende moeten 
zijn om burgers te beschermen, maar schieten in de praktijk op een groot aantal punten tekort. Dit 
zorgt echter wel voor veel onduidelijkheid en onzekerheid voor de aanvragers van vergunningen, 
maar ook voor de ODBN. Moet je situaties vergunnen die voldoen aan de wetgeving maar niet de 
gewenste milieueffecten hebben?  We verwachten een ontwikkeling waarbij vergunningen steeds 
meer doelvoorschriften dan middelvoorschriften zullen bevatten. Dit zal ook zijn effecten hebben 
voor  toezicht en handhaving. 

Tenslotte zien we dat de mondiale crisis een grote impact heeft op de economie en dus ook op 
de financiën van onze deelnemers en de bedrijven. De energiemarkt wordt geraakt en samen 
met het tekort aan materialen zorgt dit ervoor dat bedrijven hun uitbreidingsplannen on hold 
zetten. Hierdoor kunnen noodzakelijke maatschappelijke veranderingen langer duren dan gepland 
en gehoopt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de energietransitie. Dit vraagt meer geduld van de 
samenleving. Deze ontwikkelingen hebben mogelijk impact op de VTH-taakuitvoering in 2024.

Effecten 2024 en verder
	�Bij een inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2023, zullen we binnen het 

VTH-domein in 2024 te maken hebben met de doorontwikkeling van het werken 
onder de Omgevingswet. Zoals bij elke grote wetswijziging zullen er zich de eerste 
periode verschillende problemen voortdoen: juridisch, organisatorisch en/of in de 
informatievoorziening. Uiteraard streven wij er naar om deze problemen zo vroeg en 
goed mogelijk te beheersen, onder meer met ons interventieteam.  

	�Eerder is aangegeven dat de inzet is om de uitvoering van de Omgevingswet binnen 
de huidige financiële kaders uit te voeren. Vanuit landelijke rekenmodellen lijkt het erop 
dat dit niet haalbaar is en dat er rekening gehouden moet worden met een toename 
van de uren en daarmee de totale kosten voor de uitvoering van de Omgevingswet. 
De omvang is op dit moment nog onduidelijk. Zodra daar meer duidelijkheid over 
is, zullen we hierover communiceren en dit zo snel mogelijk verwerken in onze 
opdrachten. 

	�We zijn afhankelijk van het Rijk voor de ontwikkeling van het Digitaal Stelsel 
Omgevingswet. Het is op dit moment nog niet duidelijk of het systeem (volledig) 
operationeel is per juli 2023 en welke doorontwikkeling er plaatsvindt in 2024; 

	�Vanuit de bruidsschat (de tijdelijke set aan Rijksregels waarvoor gemeenten uiteindelijk 
zelf regels kunnen opstellen) zal er door de deelnemers een ontwikkeling naar een 
volledig omgevingsplan plaatsvinden, waaraan de ODBN vanuit haar inhoudelijke 
expertise een adviserende en ondersteunende bijdrage kan leveren. We adviseren 
deelnemers oog te houden voor de uitvoerbaarheid van de regels.	  

	�Informatiegestuurd werken zal richting 2024 een steeds grotere rol innemen in de VTH-
taakuitvoering 



16 17

Kadernota 2024

Effecten 2024 en verder
	�Het is op dit moment nog niet duidelijk welke impact de Omgevingswet gaat hebben 

op het aantal vergunningsaanvragen. Dit zal naar verwachting ook per type aanvraag 
variëren.  

	�Er ligt een omvangrijke opgave om het inrichtingenbestand te transformeren naar 
milieubelastende activiteiten en hiervoor de meldingen en vergunningen op orde en 
(altijd) actueel te hebben.  

	�Als effect van de Omgevingswet zullen er meer ‘robuuste’ altijd actuele vergunningen 
afgegeven worden. Een minder gedetailleerde omgevingsvergunning die meer 
uitgaat van vertrouwen, hoeft minder vaak te worden aangepast bij wijzigingen in 
de bedrijfsvoering. Hierdoor zien we in de uitvoering mogelijk een verschuiving van 
vergunningverlening naar toezicht en handhaving. 

	�De Routekaart stalaanpassingen zal ook in 2024 effect hebben op de werkzaamheden 
van de ODBN. In 2023 verwachten wij dat de contouren hiervan duidelijker worden.

1.3   Ontwikkelingen binnen toezicht

Voor toezicht geldt evenals voor vergunningverlening dat de komst van de Omgevingswet de 
nodige consequenties heeft voor de wijze waarop wij ons werk doen. Belangrijk is bijvoorbeeld dat 
er regionale verschillen kunnen ontstaan in regelgeving, wanneer onze deelnemers de bruidsschat 
aanpassen en vertalen naar de eigen Omgevingsplannen. Daarbij is het voor ons van groot belang 
dat deelnemers oog houden voor de uitvoerbaarheid. Ook de nadruk op doelvoorschriften boven 
middelvoorschriften is een belangrijke verandering onder de Omgevingswet. Het is van groot 
belang om vergunningverlening en toezicht en handhaving goed op elkaar af te stemmen. Daarom 
zal toezicht een grotere rol hebben in het vergunningverleningsproces en/of aansluiten op het 
Omgevingsoverleg.

In 2024 is een doorlopende ontwikkeling het almaar groeiende belang van data en 
informatiegestuurd werken. Mede met het oog op de krapte op de arbeidsmarkt, maar natuurlijk 
vooral in het kader van een doeltreffende en doelmatige uitvoering, zetten wij onze data beter 
in om gericht toezicht te kunnen houden en daar te acteren waar we het verschil kunnen 
maken. Daarbij maken we vaker gebruik van de ons beschikbare communicatiemiddelen om 
normadressaten en deelnemers bewuster te maken en naleefgedrag te bevorderen. We verwachten 
dat het klassieke toezicht steeds meer zal veranderen met de komst van nieuwe werkwijzen en 
technieken, waaronder geavanceerde data-analyses, de inzet van drones en het risicogericht 
prioriteren. 

1.2   Ontwikkelingen binnen vergunningverlening

In de Kadernota 2023 gaven wij al aan dat de belangrijkste ontwikkelingen binnen 
vergunningverlening naar verwachting toe te schrijven zullen zijn aan de komst van de 
Omgevingswet. Met het uitstel van de Omgevingswet naar juli 2023, is dit voor de Kadernota 
2024 niet anders. De wijzigingen in welke activiteiten vergunnings- of meldingsplichtig zijn, zullen 
een vooralsnog onbekende impact hebben op onze werkvoorraad. We zien bijvoorbeeld bij de 
omzetting van ‘inrichtingen’ naar ‘milieubelastende activiteiten dat de vergunningsplicht binnen 
veehouderij toe zal nemen, terwijl bij andere activiteiten waarvoor nu nog een vergunningsplicht 
van toepassing is, een meldingsplicht in de plaats zal komen. 

Als omgevingsdienst is een belangrijke taak in de voorbereiding op de Omgevingswet de omzetting 
van het inrichtingenbestand naar milieubelastende activiteiten, in lijn met de Omgevingswet. 
Vergunningen moeten geactualiseerd en actueel gehouden worden. Voordeel is dat onder de 
Omgevingswet vergunningen minder gedetailleerde middelvoorschriften zullen bevatten, en 
daardoor minder ingrijpend aangepast hoeven te worden bij wijzigingen in de bedrijfsvoering van 
een vergunninghouder. 

In 2024 zal ook de provinciale ‘Routekaart stalaanpassingen’ invloed hebben op de werkvoorraad 
van onze vergunningverleners. We verwachten dat in de loop van 2023 duidelijker wordt welke 
effecten wij kunnen verwachten. Op het moment van schrijven is nog veel onduidelijk, mede door 
de eerdergenoemde uitspraken van de rechter. 



18 19

Kadernota 2024

1.4   Ontwikkelingen binnen handhaving

Diverse publicaties hebben de afgelopen jaren een nieuw licht geworpen op de aanpak van 
milieucriminaliteit en -overtredingen. Kritische analyses zoals die van de Commissie van Aartsen 
en de Algemene Rekenkamer hebben de knelpunten van handhaving in het milieudomein verder 
blootgelegd. Het schort aan samenwerking tussen de instanties die met handhaving zijn belast, 
maar ook aan capaciteit binnen diezelfde instanties om opvolging te geven aan zaken die daarom 
vragen. Mede daarom is bestuurs- en strafrechtelijke handhaving en vervolging één van de pijlers 
van het Interbestuurlijk Programma VTH, dat volgens de huidige planning in 2024 zich in de 
afrondende fase zou moeten bevinden. Dit betekent dat we in 2024 de vruchten zouden moeten 
gaan plukken van meer prioritering van en capaciteit voor de aanpak van milieucriminaliteit bij de 
politie het Openbaar Ministerie, iets wat nadrukkelijk wordt genoemd als prioriteit van het IBP. 

Als omgevingsdienst zijn wij echter ook zelf aan zet om optimaal gebruik te maken van ons 
handhavingsinstrumentarium. We streven naar een geharmoniseerde inzet van bestuurs- en 
strafrecht. Daarbij hanteren we de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingrecht (LHSO) 
- de herziene versie van de LHS - die we de komende jaren parallel aan de invoering van de 
Omgevingswet zullen implementeren, borgen en monitoren. Daarbij houden we in ogenschouw 
dat de LHSO slechts een middel is om een doel te bereiken: een doeltreffende en evenredige inzet 
van ons bestuurs- en strafrechtelijke instrumentarium met inachtneming van de beginselplicht 
tot handhaving. Dit allemaal met het oog op onze missie: een schone, veilige en gezonde 
leefomgeving, nu en in de toekomst.

Door onze controles gericht in te zetten vergroten we de kans dat we overtredingen tijdig 
constateren en ongedaan maken. Indien nodig zetten wij ons bestuurs- en strafrechtelijk 
instrumentarium in om overtreders aan te pakken. Een dergelijke aanpak kan agressie opleveren. 
De veiligheid van onze medewerkers staat voorop. Dit kan betekenen dat we bij bepaalde controles 
ervoor kiezen om meerdere medewerkers samen controles uit te laten voeren.

Effecten 2024 en verder
	�Om het toezicht goed aan te laten sluiten bij vergunningverlening zal toezicht een rol 

hebben in het vergunningverleningsproces en/of bij het Omgevingsoverleg.   
	�Door slimmer met informatie om te gaan, kunnen we in 2024 gerichter 

toezichthouden. Door communicatie met bedrijven en deelnemers kunnen wij 
bewustwording vergroten om zo uiteindelijk milieuovertredingen te verkleinen en het 
naleefgedrag te vergroten.  

	�Door data gedreven toezicht uit te gaan voeren kunnen we gerichter toezicht 
uitvoeren. Om dit goed te doen is wel meer samenwerking nodig. Tussen 
omgevingsdiensten, maar ook met gemeenten, de provincie, waterschappen en 
organisaties als de brandweer, de veiligheidsregio, IL&T, OM, politie, NVWA en mogelijk 
ook organisaties als de Belastingdienst.  

	�Door steeds doelgerichter te controleren is de kans groter op het aantreffen van 
zorgwekkende stoffen en overtredingen. Het aantreffen van dergelijke overtredingen 
en het daarna te volgen handhavingstraject kunnen agressie opleveren. Wij hebben 
hier oog voor en gaan in de eerste plaats altijd uit van de veiligheid van onze 
medewerkers.  



20 21

Kadernota 2024

Daarnaast zien we bij onze deelnemers dat het hen steeds meer moeite kost met deze krappe 
arbeidsmarkt de benodigde kennis en expertise in eigen huis te hebben en te houden. Daarom 
worden steeds meer taken bij de ODBN belegd. Ook dit zorgt ervoor dat we voorzien dat de 
werkvoorraad de kopende jaren verder op zal lopen. 

Onder de Omgevingswet zal ook de rol van onze specialisten veranderen. Het is van groot belang 
om specialistische kennis aan de voorkant te betrekken bij nieuwe initiatieven. De betrokkenheid 
van onze specialisten vergroot de haalbaarheid van een initiatief en voorkomt problemen achteraf. 
Ook kunnen onze deelnemers een beroep doen op onze expertise bij de totstandkoming van de 
omgevingsplannen. 

Samenvattend verwachten we dat de trend waarbij een steeds breder beroep gedaan wordt op 
onze specialisten en juristen zich zal voortzetten. De daadwerkelijke inzet laat zich nu nog niet 
volledig ramen. Deze inzet is mede afhankelijk van de mate waarin onze deelnemers een beroep 
doen op onze kennis en expertise, bijvoorbeeld bij de totstandkoming van de Omgevingsplannen. 
Als ODBN dragen wij er zorg voor dat wij over voldoende capaciteit beschikken om onze taken uit te 
kunnen voeren, en treden tijdig in overleg wanneer krapte op de arbeidsmarkt of een toegenomen 
vraag voor problemen zorgen. 

Door de diverse ontwikkelingen – zowel intern als extern – voorzien we in 2024 een grotere rol 
voor (strafrechtelijke) handhaving. Door de LHSO goed te implementeren en te borgen binnen 
onze organisatie zorgen we ervoor dat we tot een gewogen en effectieve inzet komen van ons 
handhavingsinstrumentarium. Het informatiegestuurd handhaven helpt ons om efficiënter op te 
treden daar waar wij het grootste verschil kunnen maken. Daarbij zetten wij zelf in op de ruimte die 
we zien om de samenwerking met bijvoorbeeld het Functioneel Parket en de politie te intensiveren. 
Daarbij is de landelijke prioritering die wordt gegeven aan milieucriminaliteit- en overtredingen een 
welkome ontwikkeling.

Effecten 2024 en verder
	�We verwachten in 2024 een toename in de inzet van (strafrechtelijke) handhaving, 

onder invloed van interne projecten en externe ontwikkelingen. Een goede 
toepassing van de LHSO zal naar verwachting leiden tot een toename in het aantal 
handhavingszaken.

	�De invloed van het informatiegestuurd handhaven zal de komende jaren verder 
toenemen. We willen onze capaciteit – die ook onder druk staat door de krapte op de 
arbeidsmarkt – daar inzetten waar de risico’s het grootst zijn en wij het verschil kunnen 
maken. 

	�We voorzien een intensivering van de samenwerking binnen de handhavingsketen, 
onder meer onder invloed van de prioritering die wordt gegeven aan 
milieucriminaliteit en -overtredingen.

1.5   Ontwikkeling binnen specialistische taakuitvoering

We verwachten in 2024 net als in de afgelopen jaren dat de inzet van onze specialisten en juristen 
zal blijven toenemen. Verschillende oorzaken liggen aan deze trend ten grondslag. Ingewikkelde 
dossiers zoals stikstof doen een steeds groter beroep op onze medewerkers. Voor dit specifieke 
dossier geldt dat uitspraken van de rechter en de uitwerking van het rapport Remkes een blijvende 
inzet van onze juristen vragen. Het vertalen van bestuurlijke ambities naar de uitvoering vraagt om 
inzet van expertise van de ODBN. Het aan de voorkant betrekken van onze kennis zorgt ervoor dat 
bestuurlijke ambities vertaald kunnen worden naar de VTH-uitvoering en daarmee ook resultaat 
bereikt kan worden. We zien en verwachten dat ook de toenemende zorgen in de samenleving over 
de leefomgeving – zoals de onrust rondom de asfaltcentrales en intensieve veehouderij – steeds 
meer zullen vragen om inzet van onze specialisten en juristen.



22 23

Kadernota 2024

Dit alles heeft ook consequenties voor onze uitvoering. Dat geldt 
ook voor de uitwerking van het adviesrapport van Remkes van 
oktober 2022. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de grotere juridische 
inzet, zoals we eerder hebben geschetst onder ‘Ontwikkelingen 
specialistische taakuitvoering’. Daarnaast verwachten we steeds meer 
handhavingsverzoeken, intrekkingsverzoeken en zullen we steeds vaker 
moeten inzetten op repressieve handhavingstrajecten. In 2024 zal het 
stikstofdossier ongetwijfeld weer veel inspanning van ons vergen als 
omgevingsdienst. We houden de ontwikkelingen nauwlettend in de 
gaten en vertalen deze zo snel en goed mogelijk naar de uitvoering. 
In de toekomst verwachten we slimmer gebruik te kunnen maken 
van data, onder meer om de effecten van onze inspanningen op het 
stikstofdossier inzichtelijk te maken. Zo willen wij onder andere de 
stikstofreductie in Noord-Brabant in beeld brengen. 

De ODBN verzorgt ook de VTH-taken op het gebied van soortenbescherming. Waar de VTH-
uitvoering onder de Omgevingswet verschuift van ‘nee-tenzij’ naar ‘ja, mits’, gaat dit niet op voor 
het onderdeel Natuur. Hier gaat de Omgevingswet nog nadrukkelijk uit van het beschermen van 
de fysieke leefomgeving, boven het mogelijk maken van allerhande ontwikkelingen. Dat gaat 
echter niet altijd goed samen met maatschappelijke ontwikkelingen zoals isolatie en renovatie 
van gebouwen in verband met de klimaatopgave en de woningbouwopgave. Hierbij kunnen 
verblijfplaatsen van beschermde diersoorten worden aangetast. Voor een dergelijke ontwikkeling 
is een ontheffing nodig. Bij dergelijke dossiers zorgt de ODBN voor een goede belangenafweging, 
zonder de bescherming van soorten uit het oog te verliezen. Het Rijk heeft de afgelopen jaren de 
maatschappelijke betrokkenheid bij het belang van natuurbehoud gestimuleerd. 

Het groeiende belang van natuur heeft consequenties voor de rol van de ODBN. Dit zien we onder 
andere terug bij de toenemende vraag vanuit onze deelnemers naar ondersteuning voor het 
toepassen en uitvoeren van de Wet natuurbescherming. We verwachten dat deze vraag in 2024 
verder toe zal nemen. 

Effecten 2024 en verder
	�De ODBN houdt haar deelnemers op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen op Wnb-

gebied.
	���Ook in 2024 zal de inzet van de ODBN op het stikstofdossier groot zijn, de exacte   

omvang is door telkens nieuwe (juridische) ontwikkelingen moeilijk in te schatten.
	��Met het ontsluiten van data geven we inzage in de bijdrage van de ODBN op 

natuurbescherming
	��We verwachten meer repressieve inzet in 2024 op het onderdeel gebiedsbescherming

Effecten 2024 en verder
	�We verwachten door een toename aan verzoektaken een toename van de inzet van 

onze specialisten en juristen. De toename in verzoektaken wordt veroorzaakt door een 
afname van inhoudelijke expertise bij onze deelnemers, die als gevolg daarvan meer 
taken bij de ODBN beleggen.

	�De Omgevingswet beoogt om aan de voorkant van vergunningstrajecten meer 
afstemming tussen initiatiefnemer en overheid tot stand te brengen. Daarnaast 
is de verwachting dat er door de Omgevingswet meer nadruk komt te liggen op 
toezicht houden. Dit zorgt ervoor dat er zowel aan de voor- als achterkant van de 
vergunningverlening een grotere behoefte aan specialistische kennis zal zijn.  

	�De toename is eveneens afhankelijk van de vraag van onze deelnemers (aanvullende 
verzoektaken) op het vlak van de Omgevingswet en ramen we in overleg met de 
deelnemers in het werkprogramma 2024. 

	�De komst van de Omgevingswet heeft effecten op de uitvoering van beleid met 
betrekking tot luchtkwaliteit, geluid en omgevingsveiligheid. Onze specialisten zullen 
beschikbaar zijn om de deelnemers mee te nemen in deze veranderingen.

1.6    Natuurbescherming

Namen de provincie verleent de ODBN vergunningen en ontheffingen op het gebied van de Wet 
natuurbescherming (Wnb) en verzorgt het toezicht en de handhaving daarop. Deze opdracht 
staat in grote mate onder invloed van de ontwikkelingen binnen het stikstofdossier (of –crisis). Het 
ontbreekt aan consequent landelijk beleid. Daarnaast zien we dat bestaand beleid steeds vaker de 
rechterlijke toets niet kan doorstaan. De discussie in de samenleving wordt op het scherpst van de 
snede gevoerd. 



Kadernota 2024

2

2524 Ontwikkelingen in de  
regionale dienstverlening

2
Naast het programma Individuele Dienst-
verlening (waaronder het uitvoeren van 
basistaken en verzoektaken) voert de ODBN 
ook het programma Regionale Dienstverlening 
uit, waarin werkzaamheden zijn opgenomen 
die worden uitgevoerd voor het collectief aan 
deelnemers. 

Daarnaast vallen ook thema’s die raken aan 
de inhoudelijke doorontwikkeling van de 
VTH-taken en specialistische taken onder dit 
programma.  Onder dit programma vallen 
onderwerpen zoals het Ontwikkelprogramma 
2022, Samen Sterk in Brabant (SSiB) en de 
klachtenregeling.



26 27

Kadernota 2024

vervolging’. Daarnaast fungeert de ODBN als een van de drie diensten waarbij bij wijze van pilot een 
externe visitatie plaatsvindt. 

Het IBP kent vooralsnog een doorlooptijd van twee jaar (2022 en 2023). Dat betekent dat eind 
2023 – bij de huidige planning – de gevolgen voor de ODBN bekend zouden moeten zijn. De 
implementatie zal een doorloop kennen in 2024 en mogelijk verder.  We volgen de ontwikkelingen 
op de voet en dragen waar mogelijk bij aan constructieve en duurzame verbeteringen in het VTH-
stelsel.  

Effecten 2024 en verder
	�De ODBN levert een actieve bijdrage aan de realisatie van het IBP.
	�We verwachten de eerste resultaten bij de huidige planning eind 2023. 
	�Het IBP is op dit moment onvoldoende concreet om exacte resultaten te benoemen. 

Wij houden onze deelnemers op de hoogte van relevante ontwikkelingen binnen het 
IBP.

	�Het IBP wordt bekostigd vanuit het Rijk en vergt geen financiële inzet van onze 
deelnemers.

 

2.2    �Werken onder de Omgevingswet      

De afgelopen jaren hebben we als ODBN de nodige stappen gezet in de voorbereiding op de 
komst van de Omgevingswet. Zo hebben we gewerkt aan onze werkprocessen, hebben we 
onze infrastructuur ingericht als anticipatie op het nieuwe wettelijke stelsel en hebben we onze 
medewerkers opgeleid. De voortdurende onzekerheid rond de inwerkingtredingsdatum blijft 
echter onrust geven. De omvang en impact van het nieuwe wetgevingsregime zijn evident. De 
wederzijdse afhankelijkheden tussen ons en onze deelnemers zijn groot, bijvoorbeeld op het 
gebied van de bruidsschat, het DSO en de doorlooptijden. 

In 2024 zouden we bij de huidige inwerkingtredingsdatum een halfjaar geoefend moeten 
hebben met het werken onder de Omgevingswet. Desondanks verwachten we ook in 2024 nog 
te maken te hebben met een overgangseffect. Dit effect is nog niet goed te kwantificeren. Wel 
zijn we bijvoorbeeld aan het oefenen met het omzetten van inrichtingen naar milieubelastende 
activiteiten. Na uitvoering van een pilot zullen wij een inschatting kunnen geven van hoeveel tijd 
dit gemiddeld kost. De omzetting van inrichtingen naar mba's zal nog niet volledig gereed zijn als 
de Omgevingswet in werking treedt. Dit is ook niet nodig. We zullen de omzettingen uitvoeren op 
natuurlijke momenten zodra de wet in werking is getreden. Daarmee wordt gedoeld op momenten 
waar bijvoorbeeld een vergunning wordt aangevraagd of een melding wordt ingediend. Met deze 
werkwijze komen de prioritaire inrichtingen in 2023 vanzelf snel aan de beurt. Extra inspanningen 
als gevolg van de omzettingen worden vertaald naar de werkprogramma's. 

2   Ontwikkelingen in de regionale dienstverlening

 
Een belangrijk onderdeel van de regionale dienstverlening is het jaarlijks op te stellen 
ontwikkelprogramma. In het ontwikkelprogramma bundelen we de meerjarige ontwikkelopgaven 
van de ODBN.  Het Ontwikkelprogramma 2024 wordt eind 2023 opgesteld op basis van deze 
kadernota, de Begroting 2024 en de dan actuele ontwikkelingen. De werkzaamheden in het 
ontwikkelprogramma zijn gericht op innovatie en ontwikkeling, kwaliteitsverbetering en het 
efficiënter uitvoeren van de primaire taken. Het ontwikkelprogramma en de daaruit volgende 
projecten vormen daarmee een vliegwielfunctie voor noodzakelijke ontwikkelingen op het 
programma Individuele Dienstverlening.

2.1   �Interbestuurlijk Programma (IBP)

Maart 2021 presenteerde de Commissie Van Aartsen haar rapport “Om de leefomgeving. 
Omgevingsdiensten als gangmaker voor het bestuur”. De aanbevelingen uit het rapport van de 
commissie zijn vertaald naar het IBP: het Interbestuurlijk Programma versterking VTH-stelsel. Binnen 
dit programma zijn een zestal pijlers opgetrokken waarin de aanbevelingen van het rapport vertaald 
moeten worden naar verbeteringen in het VTH-stelsel. Het IBP wordt getrokken door het Rijk, in 
nauwe samenwerking met onder andere Omgevingsdienst NL, de VNG en het IPO.

Ook wij als ODBN pakken onze rol binnen het IBP. Zo zijn wij actief betrokken bij projecten binnen 
de pijlers ‘robuuste diensten en financiering’ – met als doel het versterken van de effectiviteit 
en slagvaardigheid van de diensten – en ‘bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving en 



28 29

Kadernota 2024

Effecten 2024 en verder 
	�Er vindt een verschuiving plaats tussen vergunningsplichtige en meldingsplichtige 

activiteiten. Wat de impact hiervan is, is op dit moment onduidelijk
	�De omzetting van het inrichtingenbestand naar MBA’s is nog niet afgerond en zal dus 

tijd vergen in het primaire proces van 2024. Hiermee wordt in de werkprogramma’s 
rekening gehouden. 

	�We zijn afhankelijk van het Rijk, de ontwikkeling van het DSO om de Omgevingswet 
te kunnen uitvoeren. Zoals gewoonlijk communiceren we met deelnemers over deze 
ontwikkelingen en de impact daarvan

	�We zijn afhankelijk van onze deelnemers die hun processen goed voorbereiden en 
afstemmen op de onze. Ook beleidskeuzes in Omgevingsplannen en -visies hebben 
een impact op de uitvoering van de VTH-taken.

2.3    Informatiegestuurd werken 

Als deskundig uitvoerder van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) op het gebied 
van milieu zijn wij onderdeel van een razendsnelle continue ontwikkeling. Onderwerpen als het 
klimaat en energie staan hoog op de politieke agenda’s, terwijl de landelijke onrust en polarisatie 
toeneemt en er sprake is van ongekende landelijke personeelstekorten. Diverse kritische rapporten 
over het functioneren van omgevingsdiensten (zoals het rapport van de Commissie van Aartsen 
en de Algemene Rekenkamer) zorgen voor een urgentie om het VTH-stelsel in hoog tempo te 
versterken en verder te professionaliseren.

De ODBN heeft informatie gestuurd werken (IGW) als belangrijk hulpmiddel omarmd om adequaat 
op deze doorlopende ontwikkelingen in te springen en tegelijkertijd op een slimme manier het 
werk te vernieuwen. Sinds wij in 2021 een impuls hebben gegeven aan IGW vormen informatie en 
inzichten die voortkomen uit data-analyses een steeds belangrijker fundament onder alles wat wij 
doen. Hierbij geldt dat hoe beter het ons lukt om data te transformeren in waardevolle informatie 
en inzichten, des te groter onze bijdrage aan een schone, veilige en duurzame leefomgeving.
Om te ontwikkelen tot een volledig informatiegestuurde organisatie wordt de strategie gevolgd 
om data en data-analyse op te nemen in de kern van de organisatie. De effecten van deze 
strategie komen tot uiting in de steeds verder toenemende vraag naar informatie en inzichten die 
voortkomen uit data-analyses. Steeds meer medewerkers worden zich in toenemende mate bewust 
van het belang en de waarde van data. Dankzij deze ontwikkelingen neemt de kwaliteit van onze 
beschikbare data steeds verder toe en ontstaat er een groeiende behoefte om de datakwaliteit 
actief te verbeteren. Om de ontwikkelingen op het gebied van IGW bij te houden en verder te 
kunnen versterken heeft de ODBN in 2022 de data-analyse capaciteit uitgebreid.



30 31

Kadernota 2024

Voor steeds meer onderdelen in het programma van 2023 speelt IGW een belangrijke rol. Daarom 
wordt er actief geïnvesteerd om de kwaliteit van onze data te verbeteren en de waarde van deze 
data te vergroten door slimme combinaties met andere (externe) databronnen. We dragen er zorg 
voor dat onze vergunningverleners, toezichthouders en handhavers de beschikking hebben over 
actuele en relevante informatie voor de uitvoering van hun taken. Op deze wijze wordt informatie 
gecombineerd met menselijke denkkracht om te komen tot de best mogelijke beslissing. Tijdens de 
uitvoering van onze VTH-taken genereren medewerkers zelf ook weer veel nieuwe data. Analyses 
van het gehele samenspel aan data resulteert in nieuwe sturingsinformatie en leidt uiteindelijk tot 
inzichten in de effecten van onze inzet op de leefomgeving. Deze inzichten helpen ons en onze 
deelnemers om nieuwe – op de uitvoering gerichte – beleidsbeslissingen mogelijk te maken.

Mede onder invloed van de steeds verder toenemende complexiteit van ons werkveld speelt 
IGW een steeds belangrijkere rol in de uitwerking van het ontwikkelprogramma voor 2023. De 
ontwikkelingen van IGW binnen de organisatie leiden er op termijn toe dat data en data-analyse 
een centrale rol krijgen bij de uitvoering van onze reguliere VTH-taken. Hierdoor zal de inzet van 
ons VTH-instrumentarium efficiënter en effectiever worden. Dit betekent dat ook de wijze waarop  
opdrachten vormgegeven wordt, zal wijzigen. De ontwikkeling van IGW is een continu proces wat 
blijft vragen om investeringen in de juiste kennis, competenties en structuren.

Effecten 2024 en verder
	�Data en data-analyse wordt meer en meer onderdeel van de kern van onze organisatie. 

De waardevolle kennis en inzichten die hieruit voortkomen zorgen ervoor dat: 
	Onze keuzes en beslissingen transparanter worden; 
	De inzet van ons VTH-instrumentarium effectiever en efficiënter wordt; 
	We meer kunnen sturen op resultaten en samenhang; 
	�We steeds beter kunnen anticiperen op de razendsnelle ontwikkelingen binnen ons    

domein;
		    �Onze organisatie flexibeler wordt en beter in staat is om te adapteren in onze 

complexe omgeving;
		    �Ons vermogen om een positieve bijdrage te leveren aan een schone, veilige en 

duurzame leefomgeving verder ontwikkelt.
	�Onder druk van de klimaatverandering is er steeds meer aandacht voor het klimaat en 

het milieu. Dit zorgt voor een groei van ons takenpakket, een toenemende complexiteit 
van onze taken en een steeds hogere eis naar kwaliteit. Deze uitdaging vraagt om meer 
dan alleen mensen en middelen. Om onze (maatschappelijke) relevantie te behouden 
en verder te ontwikkelen zullen wij in de nabije toekomst moeten investeren in 
data-analyse, digitalisering en technologische ontwikkelingen om onze mensen te 
ondersteunen en ons VTH-instrumentarium te verrijken en verbreden. Voorbeelden 
hiervan zouden uiteenlopende toepassingen van bijvoorbeeld AI, machine learning en 
robotisering kunnen zijn om bijvoorbeeld (op afstand) transparante en betrouwbare 
waarnemingen en metingen te verrichten.

	�In 2022 is de analyse-capaciteit ten behoeve van het primaire proces uitgebreid. Dankzij 
deze uitbreiding ontstaan er meer mogelijkheden om data op slimme manieren vast te 
leggen, te ontsluiten, te bewerken en te analyseren. Met de toenemende verbetering 
van de informatiepositie zal het aantal vragen naar en de behoefte aan inzichten, 
digitalisering en technologische ontwikkelingen in een toenemend tempo gaan 
groeien en zal bovendien de complexiteit van de (analyse)vraagstukken een vlucht 
gaan nemen. Het is daarom aannemelijk dat extra analyse-capaciteit en investeringen 
in de toekomst nodig zullen zijn.



32 33

Kadernota 2024

2.4   Regionaal Operationeel Kader (ROK-VTH)

In het Regionaal Operationeel Kader (ROK-VTH) leggen we ons uitvoeringsbeleid uniform vast. 
Het ROK vormt daarmee de basis van hoe wij ons werk uitvoeren. Voorheen was er alleen een ROK 
Toezicht & Handhaving. Sindsdien hebben we ook een ROK-vergunningverlening vastgesteld. Op 
het moment van schrijven werken we aan een integratie van het ROK-VV en het ROK-T&H: het 
ROK-VTH. We verwachten dat het ROK-VTH in 2023 in werking zal treden. In het ROK verankeren 
wij vernieuwingen in onze werkwijze. Te denken valt daarbij aan de wijzigingen als gevolg van de 
Omgevingswet, de nieuwe methodieken die voortkomen uit het informatiegestuurd werken en de 
implementatie van aanbevelingen uit het IBP.

Voor het opstellen van het ROK-VTH werken we nauw samen met onder andere de 
Omgevingsdienst Midden West Brabant (OMWB) en de Omgevingsdienst Zuidoost Brabant 
(ODZOB). Daar waar mogelijk zoeken wij de aanknopingspunten om gezamenlijk op te trekken en 
ons uitvoeringskader te uniformeren. We streven ernaar om het ROK-VTH in de eerste helft van 2023 
voor te leggen aan onze deelnemers. 

Effecten 2024 en verder
	�We verwachten dat we het nieuwe ROK-VTH in 2023 opleveren. Dit betekent dat we in 

2024 werken onder het nieuwe kader voor de uitvoering van onze taken. 
	�Binnen het ROK-VTH verankeren we diverse ontwikkelingen in onze werkwijzen, die 

gedeeltelijk ook in deze kadernota geadresseerd worden. 

2.5    �Transitie Zorgvuldige Veehouderij        

De transitie naar een Zorgvuldige Veehouderij is in Brabant nog in volle gang. Provinciaal beleid 
zoals de Interim Omgevingsverordening, maar ook de lokale uitwerking van Europese richtlijnen 
(m.n. water, bodem) hebben een grote invloed op deze transitie. De ODBN focust zich voornamelijk 
op de uitvoeringsconsequenties van het (veranderende) beleid, zodat de VTH-taken kwalitatief 
hoogwaardig en efficiënt uitgevoerd kunnen worden. 

Brabantbreed zoeken we de samenwerking en analyseren we actuele ontwikkelingen om 
vervolgens de impact te duiden van deze ontwikkeling op onze uitvoering. De Taskforce 
Transitie Veehouderij heeft meermaals een inschatting opgeleverd van de verwachte toename 
in het aantal vergunningsaanvragen, als gevolg van de deadline die gesteld is in de Interim 
Omgevingsverordening. Volgens de IOV zouden op 1 januari 2024 alle stallen moeten 
voldoen aan de nu geldende emissie-eisen. Met de Routekaart Stalaanpassingen poogt 
de provincie te bevorderen dat veehouders tijdig een beslissing nemen. Dit mede om het 
vergunningverleningsproces soepel te laten verlopen. Wij zien echter dat de verwachte piek in 
de vergunningaanvragen uitblijft. Veehouders lijken investeringen uit te stellen, gegeven de vele 
onzekerheden waar zij (en wij) op dit moment mee te maken hebben. Daarom veronderstellen wij 
dat de vergunningverlening meer tijd gaat vergen dan in de Routekaart wordt gesuggereerd. 

Er bestaat veel maatschappelijke onrust rond dit thema. Daarnaast heeft het verschijnen van het 
rapport Remkes impact op onze werkzaamheden. De aanbevelingen van Remkes kunnen zich 
mogelijk vertalen naar de uitkoop en/of onteigening van piekbelasters. Het is goed mogelijk 
dat dit zich voltrekt via het intrekken van vergunningen. Hierin heeft het Rijk samen met de 



34 35

Kadernota 2024

provincies de regie, maar dit zal een sterke doorwerking hebben op onze taakuitvoering. We 
volgen ontwikkelingen binnen de veehouderij en aanpalende onderwerpen – zoals stikstof – 
nauwgezet. Als ODBN blijven we het belang van een tijdige vertaling naar het VTH-instrumentarium 
benadrukken.

Effecten 2024 en verder
	�Als ODBN blijven we actief betrokken bij de ontwikkelingen en pakken we het 

geven van deskundig en onafhankelijk advies aan deelnemers steeds verder op. Van 
omgevingsdiensten wordt dat ook steeds meer verwacht.

	�Naast het capaciteitsvraagstuk proberen we ook de gevolgen voor het VTH-beleid 
en-strategie in kaart te brengen. Ook verwachten we dat onze deelnemers een steeds 
groter beroep gaan doen op onze capaciteit ter uitvoering van VTH, maar ook als 
kennispartner bij het duiden van nieuwe ontwikkelingen.

	�Als gevolg van de extra vergunningswerkzaamheden voortvloeiende uit de Routekaart 
2024 kan niet uitgesloten worden dat er extra capaciteit nodig is, met name bij de Wnb.

 

2.6    Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS)      

Zowel op Europees als op landelijk niveau hebben gevaarlijke stoffen die risico's opleveren voor 
mens en milieu de afgelopen jaren veel aandacht gekregen. Het opstellen van beleid ten aanzien 
van deze chemische stoffen, die volgens Europees vastgelegde criteria kwalificeren als ‘Zeer 
Zorgwekkende Stoffen (ZZS)’, heeft daarom grote prioriteit gekregen van de Nederlandse overheid. 
Het streven is om deze stoffen in de toekomst uit de leefomgeving te weren en zo emissies naar 
lucht, water en bodem te voorkomen.

Doordat er pas recentelijk veel aandacht is gekomen voor ZZS, staat ook het beleid in zekere zin 
nog in de kinderschoenen. Het Nederlandse beleid had de afgelopen jaren als voornaamste doel 
om emissies en bronnen van ZZS in kaart te brengen en deze informatie te ontsluiten ten behoeve 
van vergunningverleners en bevoegde gezagen. Uit een recent verschenen publicatie blijkt dat het 
huidige beleid tot dusver redelijk lijkt te werken. Zeer zorgwekkende stoffen zijn in Nederland steeds 
beter in beeld en er worden stappen gezet om emissies aan te pakken. Gezien de ontwikkelingen 
in aanpak en groeiende aandacht voor ZZS bij bevoegde gezagen en omgevingsdiensten wordt 
verwacht dat het beleid richting de toekomst aan effectiviteit zal winnen. Tegelijkertijd is wel 
duidelijk dat het complexe systeem van wet- en regelgeving zorgt voor verschillende interpretaties 
waardoor het VTH-stelsel worstelt met de uitvoering van het beleid.

ZZS zal de komende jaren prominent terugkomen in onze risicoanalyses. ZZS blijft dan ook een 
belangrijk onderwerp voor onze VTH-taakuitvoering, zowel provinciaal als op gemeentelijk niveau. 
We hebben de afgelopen jaren Brabantbreed samen met de andere Brabantse OD's de belangrijkste 
bedrijven in beeld gebracht. We streven ernaar om voor elk van deze bedrijven plannen te maken 
om ZZS uit de werkprocessen te verbannen. Als ODBN zullen we toezien op de naleving van deze 
plannen. 

Ook op gemeentelijk niveau zetten we met ons toezicht in op het terugdringen van schadelijke 
stoffen. We kennen de risicorelevante bedrijven als het gaat om ZZS. We gaan vanuit onze 
toezichthoudende rol in gesprek met deze bedrijven. Daarbij hebben we samen met deze bedrijven 
een ‘learning by doing’-aanpak.

Als ODBN streven we naar het voorkomen van emissies van zeer zorgwekkende stoffen richting 
lucht, water en bodem. Daarnaast zien we de toenemende mate aandacht voor ZZS in afval 
en de risico's die daarbij horen. De ODBN heeft oog voor deze ontwikkeling en zullen deze op 
de voet volgen. Nieuwe inzichten op het gebied van ZZS vertalen we indien mogelijk naar de 
werkprogramma's en de uitvoering daarvan. 

Effecten 2024 en verder
	�De uitvoering van zowel vergunningverlening als toezicht en handhaving rondom 

ZZS zal een prominente plek krijgen binnen het gemeentelijke en provinciale 
werkprogramma van 2024.

	�Het volgen van ontwikkelingen en het adviseren daarover, wordt in 2024 bekostigd 
vanuit het budget collectieve taken. De omvang van deze uren wordt bepaald in het 
Ontwikkelprogramma 2024.



36 37

Kadernota 2024

Ten slotte moeten vanaf het eerste kwartaal van 2024 werkgevers met meer dan 100 medewerkers 
een eerste rapportage indienen over de co2-uitstoot van het woon-werk en werk-werk verkeer van 
hun medewerkers. Ook het toezicht hierop komt onder de basistaken van de omgevingsdiensten te 
vallen.  

Effecten 2024 en verder 
	�De energiebesparingswetgeving wordt per 2023 aangescherpt en dat betekent extra 

uitvoeringstaken voor de ODBN in 2024; 
	�De kosten voor deze extra taken worden vergoed vanuit de SPUK-THE regeling; 
	�Voorwaarde van de SPUK-THE regeling is dat gemeenten en provincie haar lopende 

opdrachten aan de ODBN voortzetten zodat de SPUK-THE niet in de plaats komt van 
gemeentelijke of provinciale budgetten.

 

2.8    Water         

Door het veranderende klimaat krijgen we steeds vaker te maken met lange periodes van droogte, 
extreme regenval en een verslechterde waterkwaliteit: slechts 1% van de wateren in Nederland 
voldoet aan de kwaliteitseisen uit de Europese Kaderrichtlijn Water. De industrie draagt hieraan bij 
door het lozen van schadelijke stoffen op riolering en oppervlaktewater. Daarnaast zien we ook 
steeds sterker de negatieve effecten van (kunst)mest op het milieu en de natuur. De ODBN voelt 
de maatschappelijke onrust die ontstaat en gaat het thema water actief oppakken gedurende de 
komende jaren. 

Door indirecte lozingen komen gevaarlijke stoffen terecht in rioleringen. Dit water moet worden 
gezuiverd door de rioolwaterzuiveringsinstallaties van de waterschappen. Er is echter gebleken 
dat een aantal stoffen niet of nauwelijks gezuiverd kan worden en daarmee achterblijft in het 
oppervlaktewater. Daarnaast heeft de Europese Unie besloten de derogatie voor Nederland in te 
trekken. Dit betekent dat agrariërs minder dierlijke mest mogen uitrijden over akkers, met als doel 
een verminderde uitspoeling van nitraat en fosfaat naar het oppervlakte- en grondwater. 

De ODBN houdt samen met de waterschappen toezicht op indirecte lozingen en gaat hier 
de komende jaren een kwaliteitsimpuls aan geven. We zetten ons actief in op het gebied van 
waterkwaliteit- en kwantiteit, door het actualiseren van de kennis van 
onze medewerkers op het gebied van indirecte lozingen. Daarnaast gaan 
we met de waterschappen en Brabantse omgevingsdiensten in gesprek 
om de samenwerkingsbanden te versterken. We werken nauw samen 
om onze kennis en ervaring op gebied van afvalwater en waterkwaliteit 
met elkaar te delen en samen de lozing van schadelijke stoffen bij de 
bron aan te pakken. 

2.7    Energie          

De ODBN draagt bij aan de energie-ambities van haar deelnemers. Gemeenten hebben in de RES-
NOB 1.0 vastgelegd dat in 2030 11 procent energie moet zijn bespaard ten opzichte van het peiljaar 
2017. Als ODBN dragen we bij aan deze ambitie door toe te zien op de wettelijke informatie-, 
energiebesparings-, en onderzoeksplicht voor bedrijven. In 2023 wijzigen deze verplichtingen, wat 
een effect heeft op de uitvoering voor 2024. Zo wordt energietoezicht onder de Omgevingswet een 
basistaak. Verder moeten bedrijven voor 1 december 2023 voldoen aan een aantal verplichtingen: 

	 ➜	   �Circa 2000 informatieplichtige bedrijven in onze regio moeten een nieuwe rapportage 
ingediend hebben over hun energieverbruik en uitgevoerde energiebesparende 
maatregelen.

	 ➜	   �Ongeveer 150 van de grootste energieverbruikers moeten voor het eerst een 
energiebesparingsonderzoek ingediend hebben.

	 ➜	   �Zo’n 1000 vergunningsplichtige bedrijven komen voor energie onder algemene regels te 
vallen.

Daarnaast komen 7 bedrijven die participeren in het Europese systeem voor emissiehandel (ETS) 
onder het toezicht van de ODBN te vallen, waar deze taak voorheen door het Rijk werd ingevuld. 
Vanaf 1 december start het toezicht op de genoemde verplichtingen als aanvulling op het al 
bestaande toezicht op de energiebesparingsplicht. De uitvoeringskosten hiervan worden door het 
Rijk bekostigt vanuit de SPUK-THE-regeling. 



38 39

Kadernota 2024

      www.ssibbrabant.nl

2.10   Ontwikkelingen binnen de Milieuklachtencentrale

Voor de gemeenten en de provincie voert de ODBN de millieuklachtenregeling uit. Burgers moeten 
hun beklag kunnen doen wanneer zij overlast ervaren van bedrijven, bijvoorbeeld wanneer sprake 
is van geluidsoverlast, geuroverlast of bodemverontreiniging. Burgers kunnen hun milieuklacht 
kwijt bij de MilieuKlachtenCentrale (MKC), een samenwerkingsconstructie van de Brabantse 
omgevingsdiensten. De MKC zet de klacht vervolgens door richting de betrokken omgevingsdienst.  

Een belangrijke ontwikkeling richting 2024 is dat we gaan werken met een nieuw systeem voor de 
registratie van milieuklachten. Het huidige registratiesysteem – S@men – wordt immers niet meer 
ondersteund. Samen met de andere twee Brabantse Omgevingsdienst en de RUD Zeeland zijn we 
een aanbestedingstraject gestart. We verwachten dat het nieuwe systeem in 2024 operationeel zal 
zijn.

Ook binnen de afhandeling van de milieuklachten zetten we steeds meer in op het 
informatiegestuurd werken. We krijgen aan de hand van de data over de binnengekomen klachten 
een steeds beter beeld over de aard van de klachten. We gebruiken de beschikbare informatie 
bijvoorbeeld om bedrijven waarover veel klachten binnenkomen extra te controleren. Ook 
betrekken we de data bij het branchegericht toezicht. 

Effecten 2024 en verder
	�In 2024 zullen we werken met een nieuw registratiesysteem voor het uitvoeren van de 

klachtenregelening. 
	�We maken steeds slimmer gebruik van data in de analyse en afhandeling van 

milieuklachten.

Effecten 2024 en verder
	�Als ODBN zijn we actief betrokken bij de ontwikkelingen rondom waterkwaliteit- en 

kwantiteit. We zijn samen met de waterschappen gesprekspartner voor gemeenten en 
provincie en werken aan een aanpak bij de bron. 

	�We zetten in op het opleiden van onze medewerkers tot specialisten op het gebied van 
water en werken aan de doorontwikkeling van het thema water in onze organisatie.

 

2.9   Samen Sterk in Brabant (SSiB)

Samen Sterk in Brabant (SSiB) is een provinciebrede samenwerkingsvorm – onder formeel 
werkgeverschap van de ODBN – waarin gemeenten, provincie, terreinbeherende organisaties, 
particuliere grondeigenaren, waterschappen en waterwinbedrijven participeren. Samen met het 
netwerk wordt gewerkt aan een schoon, veilig en groen buitengebied. SSiB handhaaft op zaken 
als stroperij, wildcrossen, afvaldumpingen en het overtreden van de toegangsbepalingen. Daarbij 
kan SSiB onder andere steunen op een eigen handhavingsteam, dat samen met boa’s van de 
handhavingspartners en met ondersteuning van de politie optreedt in de Brabantse natuur- en 
buitengebieden.

In 2023 rondt een werkgroep met partners die onderdeel uitmaken van SSiB een notitie af voor de 
missie en visie voor 2024-2030, alsmede over de bijbehorende strategie. Daarbij wordt gewerkt aan 
een structurele financieringsvorm voor SSiB. SSiB hanteert een eigen planning en controle-cyclus, 
inclusief bijbehorende documenten zoals het meerjarenprogramma en het jaarverslag. Zie hiervoor 
www.ssibbrabant.nl. Wanneer deze beschikbaar zijn, zullen ook vernieuwde missie, visie en 
strategie hier gepubliceerd worden.



Kadernota 2024

40 41

23

Ontwikkelingen in de 
regionale dienstverlening
Dit programma gaat over de bedrijfsvoering 
van de ODBN. Alle ontwikkelingen die de 
bedrijfsvoering van  de ODBN raken worden in 
dit programma vermeld.



42 43

Kadernota 2024

In deze MEV heeft het CPB cijfers gepresenteerd tot en met jaarschijf 2023. Jaarschijf 2022 
laat nu een indexering van 4,8% zien, waar wij in de begroting 2,4% vanuit de cao hebben 
opgenomen. Naar verwachting zal er dus een inhaaleffect optreden over de jaarschijf 2022 in de 
onderhandelingen om een nieuwe CAO.

De jaarschijf 2023 laat op dit moment een indexering zien van 3,3% voor de loonvoet van de 
overheid. In de begroting 2023 hebben wij ook een lagere indexering van 2,3% opgenomen. Omdat 
er geen cijfers voor 2024 en verder bekend zijn, hebben we bij het opstellen van de Kadernota 2024 
gebruik gemaakt van de jaarschijf 2023. Het percentage van 3,3% is gebruikt om zowel 2023 als 
2024 te indexeren. 

Hierbij zijn nog twee belangrijke kanttekeningen om te maken.
1.	 Het bod van de werkgeversorganisaties in de Cao-onderhandelingen 2023 ligt nu al 

hoger dan de 3,3% uit de MEV. We weten dus dat dit percentage onvoldoende zal zijn om 
alle ontwikkelingen in 2023 en 2024 op te vangen. Echter omdat er verder geen andere 
vastgestelde gegevens zijn, gaan we voorlopig uit van de MEV (bestand beleid).  

2.	 Ook van onze inhuurpartners krijgen we op dit moment de signalen dat de indexering van 
de inhuurtarieven voor komend jaar fors zullen zijn. De eerste vooraankondigingen spreken 
van indexeringen tussen de 8% en 12%. In de begroting 2023 hebben we de opslag voor de 
externe inhuur structureel uit de begroting gehaald. De verwachting was dat de meerprijs 
die we voor externe inhuur betalen op te vangen is binnen de totale loonsom. Wanneer de 
indexeringen van de externe inhuur daadwerkelijk zo hoog terug gaan komen, ontstaat de 
situatie dat de meerprijs van externe inhuur niet meer opgevangen kan worden binnen de 
huidige begroting. 

Ontwikkelingen in de bedrijfsvoering
 
 
  
3.1   Arbeidsmarkt
We voorzien dat de arbeidsmarkt in de komende jaren krap blijft, ook in 2024. De maatschappelijke 
relevantie van onze organisatie wordt een steeds belangrijker aspect bij de keuze voor een nieuwe 
werkgever. Richting 2024 gaan we dit aspect verder benutten in onze arbeidsmarktcommunicatie. 
Dit sluit aan bij de initiatieven die we nemen vanuit de strategische HR-pijler Proactieve 
arbeidsmarktbenadering.

Om minder afhankelijk te zijn van werving & selectie van nieuwe medewerkers intensiveren we 
de initiatieven voor het behoud van bestaande medewerkers. Vanuit de strategische HR-pijlers 
Permanente Educatie en Duurzame inzetbaarheid worden in 2022 en 2023 de fundamenten gelegd, 
om in 2024 en navolgende jaren medewerkers langer aan de ODBN te binden.

3.2   Kwaliteitscriteria

In 2023 maken we de omslag van ad-hoc rapporteren over de kwaliteitscriteria, naar structurele 
validatie en borging van de kwaliteitscriteria binnen de ODBN. Dit betekent dat we in 2024 de eerste 
significante kwalitatieve effecten verwachten binnen het personeelsbestand. 
Bestaande medewerkers kunnen aantoonbaar deskundig worden en blijven en het helpt de ODBN 
om het opleidingsbudget gerichter in te zetten.

Structurele inbedding van de kwaliteitscriteria helpt ons bij de instroom van nieuwe medewerkers, 
die steeds meer bestaat uit zij-instromers en starters, welke meer opleiding nodig hebben. Een 
goede validatie en borging van de kwaliteitscriteria zijn een belangrijk aspect voor de continuïteit 
van het hoge niveau dienstverlening wat ODBN nastreeft.

3.3   Cao-ontwikkelingen

Op het moment van verschijnen van deze Kadernota 2024 wordt er nog onderhandeld over de 
CAO voor 2023. Dit zal een cao zijn met een looptijd van een jaar waarna er opnieuw onderhandeld 
gaat worden voor een cao voor 2024 en verder. Dit maakt dat het inschatten van de effecten van 
de loonindexeringen voor 2024 erg lastig is. Om ons heen zien we diverse CAO's afgesloten worden 
met forse loonindexeringen. Zo krijgen medewerkers in dienst bij het Rijk er 7,5% bij in de jaren 2022 
en 2023. Onze verwachting is dat de onderhandelingen nog tijd in beslag zullen nemen aangezien 
het bod van de werkgeversorganisaties en de eisen van de vakbonden extreem ver (verschil is zo'n 
8%) uit elkaar liggen. In paragraaf 5.3.4 zijn berekeningen van het tarief gepresenteerd op basis van 
het bod van de werkgevers en de eis van de bonden.

Omdat er nog geen nieuwe CAO voor 2023 of 2024 bekend is, gaan we, conform bestaand beleid, 
uit van de cijfers die het CPB presenteert in de Macro Economische Verkenningen (MEV) van 
september 2022. 



44 45

Kadernota 2024

3.4   Prijsstijgingen

In de Kadernota 2023 hebben we al gesignaleerd dat de kosten voor levensonderhoud flink stijgen. 
Dit heeft effecten op de cao-onderhandelingen, maar ook op de bedrijfsvoering van de ODBN. 
Steeds vaker geven leveranciers aan dat ze de prijzen moeten verhogen. Indexeringen van ruim 
7% tot 12% zijn hierbij geen uitzondering. In 2022 hebben we de effecten nog weten te beperken 
aangezien veel contracten nog lopende waren waarin prijsindexeringen gemaximeerd waren. De 
verwachting is dat bij het opnieuw afsluiten van de contracten deze flink hoger zullen uitvallen om 
de gemiste indexeringen uit eerdere jaren op te vangen. 

Ook voor de prijsstijgingen hebben we, conform bestaand beleid, de MEV aangehouden. Om 
de verwachte prijsstijgingen van diverse contracten op te kunnen vangen, hebben we de 
prijsindexering vanaf 2022 herijkt. Voor het jaar 2024 zijn in de MEV geen cijfers gepubliceerd. Voor 
de indexering van dit jaar hebben we gebruik gemaakt van de cijfers van 2023. 

Effecten 2024 en verder 
	�De Macro Economische Verkenning is op het onderdeel prijs verwerkt in het tarief.
	�Door de onzekere ontwikkelingen is de feitelijk prijsindex mogelijk hoger.

Naast de onzekerheden over de cao-ontwikkelingen, is er op dit moment ook nog onduidelijkheid 
over de hoogte van de pensioenpremies voor 2023 en verder. Aangezien de werkgever zo'n 70% 
van de pensioenpremies betaald, zal een stijging van deze premies betekenen dat de kosten van de 
werkgever zullen toenemen. 

Zodra er meer duidelijkheid is over de effecten van de cao-onderhandelingen en pensioenpremies 
zullen we u zo spoedig mogelijk informeren. 

Effecten 2024 en verder 
	�De structurele effecten van de CAO 2021-2022 zijn vertaald in het tarief.
	�De effecten van een nieuwe CAO 2023 zijn nog zeer onzeker, bod van de werkgevers 

en de bonden liggen ver uit elkaar.
	�We verwachten een inhaaleffect op de loonindexering over 2022 nu de cijfers van de 

Macro Economische Verkenningen voor 2022 zo veel hoger zijn dan waar rekening 
mee is gehouden.



46 47

Kadernota 2024

III	 BIJLAGEKopFinanciële impact  
Kadernota 2024

4
In dit hoofdstuk vatten we samen wat 
de verwachte financiële impact is van de 
geschetste ontwikkelingen. 

Daarnaast worden de voor de Begroting 2024 te 
hanteren financiële kaders en uitgangspunten 
beschreven en toegelicht. 



48 49

Kadernota 2024

Lasten
Bij de lasten dient rekening te worden gehouden met de volgende uitgangspunten:
	 ➜	   �De ramingen voor loon- en prijsstijgingen voor het jaar 2024 zijn gebaseerd op 

de verwachtingen van het CPB voor de jaarschijf 2023, zoals genoemd in de 
septemberraming van de Macro Economische Verkenningen 2023, gepubliceerd in 
september 2022.

	 ➜	   �Dit betreft voor loonstijgingen 3,3% en voor prijsstijgingen 5,9%.
	 ➜	   �Conform vastgestelde programmabegroting 2023 beslaan lonen ongeveer 79% van de 

totale lasten (excl. de stelpost onvoorzien) en de overige lasten (waar de prijsverhoging 
relevant is) ongeveer 21%.

	 ➜	   �Dit leidt tot een gewogen gemiddelde van 3,8%

KOSTENONT WIKKELING INDEX AANDEEL

Lonen 3,3% 79%

Prijzen 5,9% 21%

GEWOGEN GEMIDDELDE 3,8%

	 ➜	   �De benodigde formatieomvang is gebaseerd op de gemeentelijke werkprogramma’s, de 
provinciale opdracht, aanvullende opdrachten en regionale programma’s tezamen (“de 
urenraming”). Deze uren worden omgerekend naar een totale formatie voor primair proces 
en overhead. 

	 ➜	   �De benodigde inzet van medewerkers die de werkprogramma’s en provinciale opdracht 
gaan uitvoeren is gebaseerd op gemiddeld 1.316 declarabele uren per fte in het primaire 
proces.

	 ➜	   �De lasten passen binnen bestaande Kpi’s. 

4   Financiële impact Kadernota 2024

4.1    Algemeen

In deze kadernota stellen we voor om het gemiddelde tarief te verhogen naar € 111,40. Hierbij 
plaatsen we wel de kanttekening dat de effecten van een definitieve CAO 2023 op dit moment zeer 
lastig te voorspellen zijn. In het uurtarief is rekening gehouden met de indexering van de lonen 
op basis van de cijfers uit de Macro Economische Verkenningen van het CPB. Deze cijfers liggen 
lager dan het actuele bod van de werkgeversorganisaties. De definitieve indexering zal dus hoger 
uitvallen dan waar nu rekening mee is gehouden. Zeker is dat de werkelijke loonindexering een 
opdrijvend effect zal hebben op het hier aangekondigd tarief.

Als laatste een opmerking over de bijdragen per deelnemer voor het programma Individuele 
dienstverlening. Deze kunnen nog veranderen als gevolg van aanpassingen in de benodigde 
ureninzet vanuit het werkprogramma.

4.2    Financieel-technische uitgangspunten

De financieel-technische uitgangspunten voor de begroting 2024 zijn:
	 ➜	   �De Begroting 2024 voldoet aan het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en 

gemeenten (BBV).
	 ➜	   �De Begroting 2024 inclusief meerjarenperspectief is structureel sluitend.
	 ➜	   �De Begroting 2024 gaat uit van het bestaand actueel beleid, rekening houdend met de 

financiële effecten die betrekking hebben op de beleidsontwikkelingen zoals opgenomen 
in deze nota.

	 ➜	   �Bij de ramingen van de meerjarenbegroting 2024-2027 wordt uitgegaan van constante 
prijzen. 

Baten
De ramingen voor de inkomsten in de begroting 2024 worden gebaseerd op:
	 ➜	   �Voor gemeenten: De concept-werkprogramma’s 2024;
	 ➜	   �Voor provincie: De vastgestelde provinciale opdracht 2023;
	 ➜	   �De vastgestelde Begroting 2023.
	 ➜	   �Het tarief uit deze kadernota is het vertrekpunt voor de Begroting 2024. Als er concrete 

aanleiding is om het tarief/ de tarieven aan te passen, zullen wij dit voorleggen in 
besluitvorming over de begroting.



50 51

Kadernota 2024

EFFECT TARIEF IN EURO'S

VASTGESTELDE TARIEF BEGROTING 2023  104,45 

Aanpassing indexering prijs 2022, van 1,5% naar 7,8% cf MEV                 1,08 

Aanpassing loonindex 2023 van 2,3% naar 3,3% cf MEV                   0,74 *

Aanpassing indexering prijs 2023, van 1,6% naar 5,9% cf MEV                    0,99 

TARIEF 2023 NA HERIJKING               107,26 

Indexering loon 2024 met 3,3% cf MEV                    2,77 

Indexering prijs 2024 met 5,9% cf MEV                    1,37 

TARIEF 2024                 111,40

*   �Deze aanpassing is op basis van de MEV. Het bod van de werkgeversorganisaties ligt hoger dan het 

indexeringspercentage van 3,3%. Naar verwachting gaat dit dan dus ook niet voldoende zijn om alle effecten uit 

de cao-onderhandelingen op te vangen. 

4.3    Tarief 

4.3.1    Loonstijging

Bij het opstellen van de Kadernota 2024 zijn de definitieve prijsstijging en de cao-afspraken voor 
het begrotingsjaar van de Kadernota nog niet bekend. In de Kadernota gaan wij daarom uit van 
de voorspellingen van het Centraal Planbureau op basis van de Macro Economische Verkenning. 
In deze verkenning van het CPB wordt voor het jaar 2023 voor de overheid uitgegaan van een 
loonvoet van 3,3%. Deze indexering is gebruikt voor de jaarschijven 2023 én 2024. Op het tarief 
heeft dit een stijgend effect van € 3,51.

4.3.2    Prijsstijging

Voor de prijsstijging gaan we ook uit van de gegevens van de macro-economische verkenning. 
Hierin wordt uitgegaan van een prijsstijging van 7,8% voor 2022 en 5,9% voor 2023.  
Ook deze indexering is in deze Kadernota vertaald en leidt tot een stijging van het gemiddelde  
tarief met € 3,44.

4.3.3    Schematische weergave tarief

In het schema hieronder zijn alle genoemde ontwikkelingen die effect hebben op het tarief 
getoond. Het vastgestelde tarief in de begroting 2023 is € 104,45. Dit is het startpunt voor het 
nieuwe tarief 2024.



52 53

Kadernota 2024

4.3.4   Berekening van het tarief op basis van de cao-onderhandelingen

Op dit moment worden de onderhandelingen gevoerd voor een nieuwe CAO voor 2023. In deze 
onderhandelingen liggen het bod van de werkgevers en de eis van de bonden ver uit elkaar. In 
onderstaande tabel zijn het huidige bod en eis uitgewerkt. Deze uitwerking geeft hiermee een 
indicatie van de bandbreedte waarin het gemiddelde uurtarief zou kunnen fluctueren. 

(TARIEF IN EURO'S)
BOD

WERKGEVERS
EIS 

VAKBONDEN

VASTGESTELDE TARIEF BEGROTING 2023              104,45                104,45 

Aanpassing indexering prijs 2022               1,08                    1,08 

Aanpassing loonindex 2023 cf bod werkgevers (4,0% 
loonsverhoging + 0,5% verhoging IKB)

                  1,70  

Aanpassing loonindex 2023 cf eis vakbonden
 (12,0% loonsverhoging)

                     7,79 

Aanpassing indexering prijs 2023                   0,99                    0,99 

TARIEF 2023 NA HERIJKING               108,22                  114,31 

Indexering loon 2024 met 3,3% cf MEV                   2,80                       3,00 

Indexering prijs 2024 met 5,9% cf MEV                  1,37                      1,37 

TARIEF 2024  112,39 118,68

Bij bovenstaande berekening is alleen uitgegaan van de loonindexeringen. Eventuele andere 
afspraken in de CAO, zijn hier niet mee genomen.



www.odbn.nl

Vragen over de Kadernota 2024?  

Neem gerust contact op met de ODBN

Victorialaan 1
5213 JG  ‘s-Hertogenbosch
Telefoon: 088 7430 000
E-mail: info@odbn.nl




</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>