<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>ZONNEPARK SCHOOTSEDIJK
Quickscan Niet Gesprongen Conventionele Explosieven
(NGCE)

Statkraft Markets B.V.



26 OKTOBER 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>ZONNEPARK SCHOOTSEDIJK




Contactpersoon
                            BERNARD SLAA




                                                        Arcadis Nederland B.V.
                                                        Postbus 4205
                                                        3006 AE Rotterdam
                                                        Nederland




Onze referentie: D10041291:5 - Datum: 26 oktober 2020                            2 van 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>ZONNEPARK SCHOOTSEDIJK




INHOUDSOPGAVE
1     INLEIDING                                          4
      1.1          Afbakening onderzoeksgebied            4

      1.2          Regelgeving                            4

      1.3          Onderzoeksopzet                        5
     Literatuur                                           5
     Online beschikbare archieven                         5
     Websites                                             5

      1.4          Disclaimer                             5

2     RESULTATEN BRONNENONDERZOEK                        6
      2.1          Literatuur                             6
      2.2          Onderzoek derden                       8

      2.3          Luchtoorlog                            9
      2.3.1        Vliegtuigcrashes                       9
      2.3.2        Vergeltungswaffen                      9

      2.4          Verdedigingswerken                     9
      2.5          Explosievenruimingen                   9

      2.6          Naoorlogse ontwikkelingen            11

3     CONCLUSIE EN ADVIES                               12




COLOFON                                                 13




Onze referentie: D10041291:5 - Datum: 26 oktober 2020   3 van 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>ZONNEPARK SCHOOTSEDIJK




1                  INLEIDING
ARCADIS Nederland B.V. heeft opdracht gekregen om de mogelijkheden voor de aanleg van een zonnepark
binnen de gemeente Meierijstad te verkennen. Voor dit project heeft de opdrachtgever verzocht om een
Quickscan ten aanzien van het risico op de aanwezigheid van Niet Gesprongen Conventionele Explosieven
(NGCE) uit te voeren.

1.1                Afbakening onderzoeksgebied
Het onderzoeksgebied is afgebakend op basis van de aangeleverde gegevens door de opdrachtgever. Het
gebied wordt begrensd door de Golfbaan De Schoot in het noorden en oosten, de weg Gagel in het westen
en de Schootsedijk in het zuiden. Op het moment wordt het gebied gebruikt voor akkerbouw.




Figuur 1. Het onderzoeksgebied zonnepark Schootsedijk in de omgeving van Sint-Oedenrode.


1.2                Regelgeving
De omgang met Niet Gesprongen Conventionele Explosieven (NGCE) is geregeld in de
Arbeidsomstandighedenregeling (Arboregeling). Hiervoor is in bijlage 12 van artikel 4.17f het
Werkveldspecifiek Certificatieschema voor het Systeemcertificaat Opsporen Conventionele Explosieven
(WSCS-OCE) opgesteld.

Het WSCS-OCE heeft betrekking op het opsporen van conventionele explosieven die in de (water)bodem zijn
achtergebleven tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hierbij heeft het certificatieschema een drieledige
doelstelling:

•   Bewerkstelligen dat risicovolle werkzaamheden voldoende veilig voor het eigen personeel en derden
    aanwezig op het projectgebied worden uitgevoerd;
•   Bewerkstelligen dat risicovolle werkzaamheden zodanig en met die deskundigheid worden uitgevoerd dat
    omwonenden veilig zijn en dat de openbare orde en publieke veiligheid wordt gewaarborgd;
•   Bewerkstelligen dat het vooronderzoek en/of de opsporing volgens de gegunde opdracht wordt uitgevoerd
    en opgeleverd.



Onze referentie: D10041291:5 - Datum: 26 oktober 2020                                                 4 van 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>ZONNEPARK SCHOOTSEDIJK




Indien er bij voorgenomen (graaf)werkzaamheden een ‘vermoeden’ bestaat dat er NGCE kan worden
aangetroffen in de (water)bodem, dient een vooronderzoek conform het WSCS-OCE te worden uitgevoerd. In
het WSCS-OCE zijn uitgangspunten opgenomen om te bepalen wanneer een gebied verdacht dan wel
onverdacht is. Het vooronderzoek heeft tot doel om te beoordelen of er indicaties zijn dat binnen het
onderzoeksgebied conventionele explosieven aanwezig zijn, en zo ja, om het verdachte gebied af te bakenen.
Het vooronderzoek bestaat uit zowel het inventariseren als beoordelen (analyseren) van bronnenmateriaal.
Eindresultaat is een rapportage en een bijbehorende NGCE-bodembelastingkaart.

Bij een Quickscan NGCE wordt een beperkte hoeveelheid historische gegevens verzameld om vast te stellen
of er sprake is van een ‘vermoeden’ op het aantreffen van NGCE in de (water)bodem.

1.3                Onderzoeksopzet
De scope van de Quickscan NGCE is het onderzoeksgebied met daaromheen een arbitraire marge van 250
meter. Deze marge houdt rekening met het feit dat niet alle historische indicaties voor NGCE een nauwkeurige
plaatsbeschrijving hebben.

Voor het onderzoek zijn de volgende literatuur en bronnen geraadpleegd:

Literatuur

•   Bodac, Vooronderzoek NGCE – Duin Zuid Schijndel (3035; d.d. 31-10-2013).
•   Christ Klep en Ben Schoemaker, De bevrijding van Nederland 1944-1945 – Oorlog op de flank (Den Haag
    1995).
•   Frans Govers, Operation Market Garden september-oktober 1944. Hoe Oost-Brabant wereldnieuws werd
    (Uden 2019).
•   De strijd op Nederlands grondgebied tijdens de wereldoorlog II – De verdediging van Noord-Limburg en
    Noord-Brabant mei 1940 (Den Haag 1953).
•   T. Eversteijn, Bombardementen, raketbeschietingen, neergekomen V-wapens en militaire
    vliegtuigverliezen in de periode 10 mei 1940 – 5 mei 1945 (versie 2011).
•   G.J. Zwanenburg, En nooit was het stil… Kroniek van een luchtoorlog (Den Haag 1990).

Online beschikbare archieven
•   Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)
•   Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD)

Websites
•   Indicatieve Kaart Militair Erfgoed – IKME (ikme.nl)
•   Luchtfoto-archief WUR (library.wur.nl/WebQuery/geoportal/raf)
•   Oorlogshandelingenkaart REASeuro (reaseuro.nl)
•   Project ’44-’45 (map.project44.ca)
•   Ruimingskaart Explosieven BeoBOM (beobom.nl)
•   Studiegroep Luchtoorlog - Verliesregister 1939-1945 (verliesregister.studiegroepluchtoorlog.nl)
•   V1 & V2-inslagenkaart Nederland (vergeltungswaffe.nl)
•   Zuidfront Holland mei 1940 (zuidfront-holland1940.nl)



1.4                Disclaimer
De Quickscan NGCE is op zorgvuldige wijze uitgevoerd volgens algemeen gebruikelijke inzichten en
methoden bij historisch explosievenonderzoek. De Quickscan is niet volgens de beoordelingsrichtlijn WSCS-
OCE uitgevoerd. Een Quickscan is namelijk gebaseerd op een (relatief) beperkt archiefonderzoek. Het is
overigens bij elke vorm van bureauonderzoek mogelijk dat relevante informatie niet wordt achterhaald.




Onze referentie: D10041291:5 - Datum: 26 oktober 2020                                                    5 van 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>ZONNEPARK SCHOOTSEDIJK




2                  RESULTATEN BRONNENONDERZOEK
In dit hoofdstuk worden de resultaten van het literatuur- en bronnenonderzoek m.b.t. NGCE besproken.

2.1                Literatuur
In de literatuur is vooral gezocht naar eventuele gevechtshandelingen in de meidagen van 1940 en het moment
dat het onderzoeksgebied bevrijd is door het geallieerde leger in 1944.

Mei 1940

Tijdens de Duitse invasie van Nederland op 10 mei 1940 bevonden zich in Sint-Oedenrode in eerste instantie
geen militaire troepen. Na de snelle Duitse doorbraak van de Maas- en Peel-Raamstellingen moest het
Nederlandse leger zich hergroeperen langs de Zuid-Willemsvaart. In de omgeving van Sint-Oedenrode moest
toen het 1e compagnie van het 15e grensbataljon als reservetroepen stelling nemen langs de weg Schijndel-
Sint-Oedenrode. Ook deze stelling werd in de loop van 11 mei haastig ontruimd, waarna een chaotische
aftocht van het Nederlandse leger begon naar Tilburg. In deze periode kwamen verschillende troepen door
Sint-Oedenrode en werd de brug over de Dommel opgeblazen om de Duitse opmars te frustreren. Tot
gevechten tussen Duitse en Nederlandse troepen in de omgeving kwam het echter niet. 1

Operatie Market Garden (september-oktober 1944)

De militaire Operatie Market Garden had tot doel een snelle bezetting van het Ruhrgebied om zo de Duitse
oorlogsindustrie uit te schakelen. Hiervoor werd een verrassingsaanval gepland waarbij er een belangrijke rol
was voor de luchtlandingstroepen. De parachutisten moesten in een lijn langs Eindhoven-Son-Sint-
Oedenrode-Veghel-Uden-Grave-Nijmegen-Arnhem neerkomen om belangrijke bruggen te veroveren. Zo zou
een ‘corridor’ worden gecreëerd voor het Tweede Britse Leger die vanaf de Belgische grens bij Valkenswaard
snel zou optrekken naar Arnhem.

Rondom Sint-Oedenrode kwam op 17 september 1944 het Amerikaanse 101ste Airborne Division neer. De
verrassing voor de Duitse troepen in de omgeving is compleet en Sint-Oedenrode wordt dezelfde dag nog na
korte gevechten bevrijd. Het Britse grondleger vanuit Valkenswaard vorderde echter langzaam dan verwacht,
waardoor de Duitsers kans krijgen om te hergroeperen in Schijndel. Tijdens een verkenning van Amerikanen
langs de Schijndelseweg komt het op 18 september tot gevechten en een Amerikaans regiment graaft zich bij
het Damianenklooster (1,5 kilometer ten oosten van het onderzoeksgebied). De Duitse tegenstand zal in de
dagen hierna alleen maar verder toenemen.

Op 21 september proberen de Amerikaanse parachutisten Schijndel in te nemen, om zo de corridor te
vergroten. Dit lukt in eerste instantie, maar omdat ondertussen er Duitse versterkingen zijn gearriveerd die de
corridor op ander plaatsten aanvallen, trekken de Amerikanen zich weer terug op Sint-Oedenrode. Duitse
aanvallen op 22 en 25 september worden steeds tot staan gebracht ter hoogte van het Damianenklooster,
waardoor de strijd enkele keren over de Rooise en Schijndelse heide golft.




1
 De strijd op Nederlands grondgebied tijdens de wereldoorlog II – De verdediging van Noord-Limburg en Noord-Brabant mei 1940 (Den
Haag 1953); zuidfront-holland1940.nl.
Onze referentie: D10041291:5 - Datum: 26 oktober 2020                                                                        6 van 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>ZONNEPARK SCHOOTSEDIJK




  Figuur 2. Kaart van de Duitse tegenaanval vanuit Schijndel op Sint-Oedenrode op 25 september 1944. De gestippelde pijl wijst het
        Damianenklooster aan, wat ernstig beschadig raakte (zie inzetfoto). In oranje is het onderzoeksgebied weergegeven.




Figuur 3. De frontlijn tussen het geallieerde leger in Sint-Oedenrode en de Duitse troepen in Schijndel over de periode 27 september –
             23 oktober 1944. In oranje is het onderzoeksgebied weergegeven. Bron: Project ’44-’45 (map.project44.ca).




Onze referentie: D10041291:5 - Datum: 26 oktober 2020                                                                              7 van 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>ZONNEPARK SCHOOTSEDIJK




Na deze gevechten ontstaat zich een meer stabiele frontsituatie, waarbij de frontlijn van zuidwest naar
noordoost liep in het gebied tussen Schijndel en Sint-Oedenrode. Vanaf 1 tot 23 oktober vinden er dagelijks
artillerieduels plaats tussen de geallieerde artillerie, opgesteld in de corridor, en de Duitse artillerie in Schijndel.
Pas op 23 oktober weet het Schotse 51 ste Highland Division Schijndel eindelijk te bevrijden. De trieste balans
na de bevrijdingsgevechten: meer dan honderd burgerdoden in Schijndel en Sint-Oedenrode, honderden
gesneuvelde soldaten en eveneens de verwoesting van honderden panden in het gebied. 2

De hierboven genoemde grondgevechten in 1944 liggen binnen het onderzoeksgebied (zie figuur 2 en 3).

2.2                Onderzoek derden
In het verleden zijn al enkele gebieden onderzocht door het explosievenopsporingsbedrijf Bodac. Zo is bijv.
het gebied Kienehoef onderzocht in Sint-Oedenrode (kenmerk 17p002; d.d. 31-03-2017) en ECG Explosive
Clearance Group (kenmerk H9021; d.d. 28-10-2019). Dit vooronderzoek hebben we echter niet kunnen inzien.

Het andere vooronderzoek hebben we wel kunnen raadplegen. Het gaat hier om het vooronderzoek ‘Duin
Zuid’ in Schijndel van Bodac (kenmerk H3035; d.d. 31-10-2013). Uit dit onderzoeken kunnen we de volgende
conclusies trekken:

•   Het projectgebied Duin Zuid Schijndel is gekwalificeerd als ‘verdacht’ op de aanwezigheid van NGCE.
    Bodac heeft indicaties gevonden dat er oorlogshandelingen plaatsvonden in de omgeving van het
    projectgebied.




    Figuur 4. Weergave van het onderzoeksgebied (oranje) t.o.v. eerder uitgevoerde vooronderzoeken door Bodac (blauwpaars) en
                                               detectieonderzoek (donkergroen).




2
  Bodac, Vooronderzoek Duin Zuid Schijndel; Christ Klep en Ben Schoemaker, De bevrijding van Nederland 1944-1945 – Oorlog op de
flank (Den Haag 1995); Frans Govers, Operation Market Garden september-oktober 1944. Hoe Oost-Brabant wereldnieuws werd (Uden
2019).


Onze referentie: D10041291:5 - Datum: 26 oktober 2020                                                                           8 van 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>ZONNEPARK SCHOOTSEDIJK




2.3                Luchtoorlog
Op basis van gegevens uit de literatuur en eerder uitgevoerde vooronderzoeken zijn de volgende gegevens
over de luchtoorlog (bombardementen, beschietingen, vliegtuigcrashes) verzameld. In de omgeving van het
onderzoeksgebied hebben zich geen bombardementen voorgedaan.

2.3.1              Vliegtuigcrashes
Uit het verliesregister van de Studiegroep Luchtoorlog (SGLO) blijkt dat er in de directe omgeving van Sint-
Oedenrode en Olland zes vliegtuigen zijn neergestort. Het gaat hierbij om de volgende toestellen:

•    6 januari 1942 - T 1372 Messerschmitt Bf 110 met Werkenummer 3720 van het 6./NJG 3 bij St. Oedenrode.
•    6 augustus 1942 - T 1757 Halifax Mk II R9495 DY-L van het No. 102 Ceylon squadron om 01.10 uur in de
     omgeving van St. Oedenrode.
•    23 april 1944 -T 3613 Halifax Mk III LW633 KW-O for Oboe van het No. 425 RCAF Aloutte squadron om
     02.15 uur nabij St. Oedenrode.
•    17 juni 1944 – T 3790 Halifax Mk III MZ698 KN-J van het No. 77 squadron te St. Oedenrode bij Boskant.
•    18 september 1944 - T 4123 Douglas C-47 met nummer 43.15663 CU- van het 72nd Troop Carrier
     Squadron van de 434th Troop Carrier Group om 15.00 uur te St. Oedenrode bij Olland.
•    26-27 december 1944 - T 4863 Junker Ju 88G-6 met Werkenummer 620141 van het 7./NJG 2
     neergekomen bij St. Oedenrode.


Er zijn geen indicaties gevonden dat één van deze crashes plaatsvond binnen het onderzoeksgebied.


2.3.2              Vergeltungswaffen
Vanaf 1944 tot en met april 1945 lanceerde de Duitse bezetter in Nederland 8.000 Vergeltungswaffen, beter
bekend als de ‘vliegende bommen’ V1 en V2, af op doelen ver achter de frontlinies. Hierbij valt te denken aan
steden als Londen en Antwerpen. Veel van de gelanceerde V1’s en V2’s bereikten hun doel niet maar kwamen
voortijdig neer in Nederland. De website vergeltungswaffen.nl toont zo’n 2.200 locaties in Nederland waar een
V1 of V2 (voortijdig) is neergekomen en in veel gevallen ontploft.

Uit een inventarisatie van deze locaties, blijkt dat er geen Vergeltungswaffen in de directe omgeving van het
onderzoeksgebied zijn neergekomen.

2.4                Verdedigingswerken
Na bestudering van de Indicatieve Kaart Militair Erfgoed (IKME) kan gesteld worden dat in de directe omgeving
van het onderzoeksgebied geen militaire werken worden verwacht. Wel ligt het onderzoeksgebied in het
operatieterrein van Market-Garden, het grootschalige geallieerde offensief in september 1944.




2.5                Explosievenruimingen
In de omgeving van het onderzoeksgebied zijn er in het verleden NGCE geruimd door de Explosieven
Opruimingsdienst Defensie (EODD). De dichtstbijzijnde ruimingen, volgens de ruimingskaart van BeoBOM,
hebben plaatsgevonden aan de Schootsedijk te Sint-Oedenrode. Deze ruimingen dateren uit 1982, 1986,
1987, 1989, 1998, 1999, 2002 en 2013.

De ruimingskaart geeft geen informatie wat voor soort NGCE hier is geruimd. Deze informatie is voor één
ruiming tegenover de ingang van de golfclub echter wel gevonden:

    Ruimingsnummer EODD                           Locatie                                 Type NGCE

                                                        Schootsedijk, perceel tegenover
                  20130427                                                                 1x staartstuk 3 inch mortiergranaat
                                                               ingang golfclub



Onze referentie: D10041291:5 - Datum: 26 oktober 2020                                                                       9 van 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>ZONNEPARK SCHOOTSEDIJK




In de nabije omgeving van het onderzoeksgebied (kruising Schootsedijk-Erica) lag een Duits mijnenveld.




Figuur 5. Uitsnede van de ruimingskaart van BeoBOM. Het oranje symbolen geven indicatief de locaties aan van explosievenruimingen
en mijnenvelden. In oranje is indicatief de locatie van het zonnepanelenpark weergegeven.




Figuur 6. Uitsnede van de oorlogshandelingenkaart van REASeuro. De paars gearceerde velden geven de locaties weer van
mijnenvelden. In oranje is indicatief de locatie van het zonnepanelenpark weergegeven.




Onze referentie: D10041291:5 - Datum: 26 oktober 2020                                                                        10 van 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>ZONNEPARK SCHOOTSEDIJK




2.6                Naoorlogse ontwikkelingen
Het gebied in de omgeving van de Schootsedijk is sinds de Tweede Wereldoorlog gedeeltelijk veranderd. Zo
zijn er in het landbouwgebied meer boerderijen en landbouwbedrijven gebouwd en zijn sommige percelen
herkaveld. Ten noorden en ten westen van het onderzoeksgebied zijn de akkers omgevormd tot een
golfterrein. Het onderzoeksgebied zelf is echter amper veranderd sinds het einde van de oorlog.




Figuur 7. Uitsnede van topotijdreis van 1945 (boven) en 2020 (onder) van het onderzoeksgebied.




Onze referentie: D10041291:5 - Datum: 26 oktober 2020                                               11 van 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>ZONNEPARK SCHOOTSEDIJK




3                  CONCLUSIE EN ADVIES
We hebben een Quickscan NGCE uitgevoerd voor de beoogde zonnepark Schootsdeijk. Er kan niet worden
uitgesloten dat wanneer er een vooronderzoek NGCE volgens het WSCS-OCE wordt uitgevoerd gebieden
verdacht zullen zijn op NGCE. Echter, deze conclusie kan pas worden getrokken nadat dit vooronderzoek is
uitgevoerd.




Onze referentie: D10041291:5 - Datum: 26 oktober 2020                                               12 van 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>ZONNEPARK SCHOOTSEDIJK




COLOFON

ZONNEPARK SCHOOTSEDIJK
QUICKSCAN NIET GESPRONGEN CONVENTIONELE EXPLOSIEVEN (NGCE)


KLANT
Statkraft Markets B.V.

AUTEUR
Bernard Slaa

PROJECTNUMMER
30069074

ONZE REFERENTIE
D10041291:5

DATUM
26 oktober 2020

STATUS
Definitief

GECONTROLEERD DOOR                                      VRIJGEGEVEN DOOR




Frank Gierman                                           Frank Gierman
Senior projectleider                                    Senior projectleider



Arcadis Nederland B.V.

Postbus 4205
3006 AE Rotterdam
Nederland
+31 (0)88 4261 261

www.arcadis.com




Onze referentie: D10041291:5 - Datum: 26 oktober 2020                          13 van 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>