<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>In het geel gearceerd de reactie van de Stuurgroep.
REACTIE CLIENTENRADEN WERK EN INKOMEN
EN FSU OP CONCEPT TUSSENEVALUATIE PASTIEL
De cliëntenraden in het werkgebied van Pastiel en het FSU hebben kortgeleden de concept-
tussenevaluatie van Pastiel toegestuurd gekregen. In een bijeenkomst op 5 november j.l. hebben de
cliëntenraden en het FSU de tussenevaluatie besproken. Afgesproken is om niet afzonderlijk te
reageren op het concept maar om een gezamenlijke reactie toe te sturen aan Pastiel, de gemeenteraden
en college’s van B&W en de diensten Werk en Inkomen in de Pastiel-regio.
Algemeen
1.De cliëntenraden en het FSU hebben regelmatig overleg gevoerd met het projectmanagement van
Pastiel over de voortgang van de Pilot. Veel van de punten in deze reactie zijn ingebracht in dit
overleg en vervat in – eerder toegestuurde - notities en rapportages. Het heeft geleid tot een aantal
verbeteringen in de werkwijze van Pastiel, ook genoemd in de tussenevaluatie: een aangepaste
uitnodigingsbrief en meer aandacht voor persoonlijk maatwerk. We rekenen er graag op dat Pastiel
volgens het parool ‘Verbeteren werd een sport’ (Inleiding, blz. 3) doorgaat met het aanbrengen van
veranderingen, met name als het gaat om de positie van de deelnemers.
Reactie: we gaan ermee door.
2. We vinden de status van de tussenevaluatie niet helder. Het oogt alsof Pastiel een zelfbeoordeling
heeft gemaakt, met vooral veel lovende kwalificaties. Bij een formele Pilot is het goede gewoonte om
een meting van de voortgang en resultaten te laten verrichten door een externe onderzoeker zodat
objectiviteit gewaarborgd is. Het is niet duidelijk of hiervoor een externe organisatie is ingeschakeld
(CAB?) en er wordt ook geen verantwoording gegeven over de gevolgde methode van meten en
evalueren. Er wordt in het hoofdstukje 5 ‘Resultaten’ verwezen naar meetpunten: kritische prestatie
indicatoren (KPI’s). Onduidelijk is of deze meetpunten in de interne procesgang ingezet zijn of dat
deze door een externe partij getoetst zijn. We zijn overigens niet bepaald onder de indruk van de
matrixen waarin de doelstellingen, meetpunten, doelen en resultaten staan aangegeven: ze zijn weinig
SMART. We geven de gemeenteraden de suggestie mee om de Rekenkamers te laten kijken naar het
rendement van Pastiel: uitgaven in verhouding tot de geboekte resultaten en plaatsingen.
Reactie: De stuurgroep heeft de tussenevaluatie vastgesteld. Onafhankelijke externe partijen
hebben de verschillende tevredenheidsonderzoeken uitgevoerd. . Ook is er een projectcontrol
groep met controllers van alle deelnemende partijen de periodieke rapporteren over de
doelstellingen en resultaten. De status van de tussenevaluatie is een voortgangsrapportage met
als doel bijsturen waarnodig op een optimaal resultaat te halen.
3. Bij de uitstroomcijfers is wat ons betreft sprake van onterechte resultaatclaims: Pastiel rekent zich
resultaten toe die niet of nauwelijks gevolg zijn van inspanningen en diensten van Pastiel (in de
toelichtende tekst staat dan ook cryptisch “invloed van Pastiel”). Pastiel onderscheidt zich daardoor
helaas niet van veel commerciële re-integratiebedrijven die zich ook zo ruim mogelijk resultaten toe-
                                                                                                         1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>eigenen. Zo worden 2 categorieën deelnemers genoemd van wie de aanvraag van een WWB-uitkering
is ingetrokken, met als ijkpunt het wel of niet bijwonen van de startbijeenkomst. Als reden voor het
intrekken van de aanvraag wordt gemeld “vanwege het vinden van werk”. Hoe heeft Pastiel dat
vastgesteld? Pastiel blijkt zelfs een taak uit te voeren als Poortwachter: stimuleren dat een
uitkeringsaanvraag ingetrokken wordt, vervat in de doelstelling met de dure naam ‘Preventiequote’.
Opvallend van de uitstroomcijfers is dat een omvangrijke groep deelnemers gedeeltelijk in de WWB-
uitkering blijft omdat sprake is van een beperkt dienstverband.
Reactie: Pastiel meet op persoonsniveau een aantal bewegingen van de kandidaten, waaronder
de intrekking van de aanvraag voor een WWB uitkering nadat de mensen een brief hebben
ontvangen van Pastiel met een uitnodiging. Deze brief geeft soms al aanleiding om als potentiele
werknemer in beweging te komen en hun aanvraag in te trekken. Dus n.a.v. de eerste actie van
Pastiel. Theorerisch bestaat uiteraard de mogelijkheid dat er andere externe oorzaken hebben
geleid tot de intrekking. Dit is niet gecheckt..
4. In de tussenevaluatie worden cijfers genoemd over de mate van tevredenheid van verschillende
betrokkenen. In de betreffende rapportjes wordt aangegeven dat er niet sprake is van representativiteit.
We vinden dan ook dat voorzichtigheid met conclusies op zijn plaats is: het gaat om voorlopige
indicaties. Er wordt gemeld dat de drie tevredenheidsonderzoeken de nulmeting vormen. Dat is wel
een opvallende opvatting van ‘nulmeting’ omdat deze onderzoeken de resultaten weergeven van de
halve looptijd van een Pilot. We willen nog de volgende kanttekening maken bij het meten van
tevredenheid: in de onderzoekswereld worden steeds meer vraagtekens gezet bij de validiteit van
tevredenheids-onderzoeken. Het blijkt dat naarmate de afhankelijkheid van de geïnterviewde van de
opdrachtgever groter is dat deze meer ‘gewenste’ antwoorden geeft uit angst voor negatieve effecten.
Anonimiteit geeft geen afdoende waarborg, zeker niet bij kleinschaliger onderzoek.
Reactie: De onderzoeken geven belangrijke signalen voor verbetering die worden gevolgd. Aan
het einde van de pilot worden ze herhaald zodat er een langere periode van ervaringen aan ten
grondslag ligt.
5. In de inleiding staat vermeld dat de insteek steeds openheid en transparantie is geweest. We hebben
inderdaad veel informatie verstrekt gekregen over het hoe en wat van Pastiel. Maar op onze vragen
naar concrete resultaten over effecten van de gevolgde werkwijze en over de uitstroom werd door
Pastiel terughoudend gereageerd. Er werd verwezen naar de komst van de formele tussenevaluatie.
Een tussentijdse toelichting op de plaatsingscijfers die dagelijks op de website te zien waren werd niet
verstrekt. We hebben minder openheid en transparantie ervaren dan in de tussenevaluatie gesuggereerd
wordt. De verstrekte informatie en publiciteit hadden vooral een stevig promotie-karakter.
6. De werkwijze van Pastiel lijkt in belangrijke mate gebaseerd op de werkwijze die in WSW-
bedrijven gehanteerd wordt. Verschillende werkmethoden, werkzaamheden, instrumenten, de werk
coaching, observatietechnieken: ze komen zo uit de WSW-keuken en worden toegepast op een heel
andere doelgroep. Het is wellicht de verklaring waarom Pastiel – aanvankelijk - volledig voorbij ging
aan het maatwerkprincipe: aansluiten bij de situatie, kennis, vaardigheden en mogelijkheden van de
persoon. Verschillende deelnemers met recente werkervaring en hoge opleidingsachtergrond werden 4
weken aan het werk gezet met washandjes vouwen of elastiekjes om zakjes met zaden binden. Ze
voelden zich niet serieus genomen en respectloos behandeld. Het traject werd door hen niet ervaren als
een bijdrage aan re-integratie maar als verplicht bezig gehouden worden.
7. Waarom is eigenlijk gekozen voor het Pastiel-model? Gaat het om een nieuwe aanpak die
werklozen meer kansen biedt dan de reguliere re-integratieprojecten? Of gaat het om een aanpak
waarbij hogere scores voor minder geld uitgangspunt zijn? De tussenevaluatie is daar niet helder over.
We constateren dat het niet gaat om deelnemers die lang werkloos zijn en al een tijd in de WWB
zitten. Het gaat om deelnemers van wie de WW-uitkering (met vaak een beperkte duur) is beëindigd of
om personen die geen WW-rechten hebben en die een WWB-uitkering aanvragen. Dus een groep
                                                                                                        2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>werkzoekenden van wie de afstand tot de arbeidsmarkt nog niet groot is en waarbij er een hogere
slaagkans is.
We constateren ook dat er een financiële reden is: Pastiel noemt in het concept als actiepunt ‘Enerzijds
grenzen van maatwerk opzoeken, anderzijds een betaalbare uitvoering behouden’. En bij de begroting
valt te lezen ‘Na de periode van een jaar kunnen we de balans opmaken en concluderen of het project
Pastiel tot een duurzaam goedkope oplossing leidt’. Het verklaart ook waarom Pastiel geen
loonsubsidies, weinig individuele trajecten en geen opleidingen inzet: de groepsgerichte en
gestandaardiseerde aanpak is veel goedkoper. Zelfs de begrote deelnemersbijdrage van 1 euro per uur
is geschrapt. Het levert een grote kostenbesparing op ten aanzien van de deelnemers (er wordt wel
voor 900.000 euro aan loonkosten en overhead geïnvesteerd). Pastiel lijkt daardoor een aantrekkelijk
alternatief te zijn voor de gemeenten die een groot deel van hun re-integratiebudgetten kwijt zijn en
meer voor minder moeten doen. We vinden het wrang dat hiermee niet de situatie van de deelnemer en
de kwaliteit van de diensten voorop staan maar het geld.
Reactie: In het door de colleges en gemeenteraden omarmde startplan van de pilot staat het doel
helder omschreven. Ook de aanleiding, namelijk minder middelen en een effectieve & efficiente
werkwijze staat hierin. Dat de suggestie wordt gewekt dat de deelnemer niet voorop staat stuit
ons tegen de borst. Binnen de mogelijkheden die er zijn wordt het optimale voor de deelnemer
nagestreefd. De signalen in de tussenevaluatie geven weer dat er een optimale balans en resultaat
wordt nagestreefd en gerealiseerd.
8. De cliëntenraden en het FSU hebben meermalen gewezen op het mogelijke verdringingseffect van
Pastielplaatsingen ten aanzien van werk bij reguliere werkgevers en WSW-werk. De werkgevers-
dienstverlening van Pastiel biedt aantrekkelijke voorwaarden voor regionale werkgevers. In hoeverre
dreigt dat uitstroom van Pastiel ten koste gaat van het niet (meer) regulier invullen van vacatures, zoals
het niet verlengen van tijdelijke contracten met bestaande werknemers door het inschakelen van
Pastiel-deelnemers. Op welke manier zien gemeenten toe op het voorkomen van verdringingseffecten?
Reactie: Er is een goed contact met de werkgever en Pastiel leert de werkgevers steeds beter
kennen. Signalen van misbruik worden gelijk opgepakt. Misbruik leidt tot stopzetting van de
samenwerking.
9. Pastiel wil mensen geschikt maken en houden om daarmee snelle plaatsing op de reguliere
arbeidsmarkt te realiseren. Maar dat moet gebeuren in een periode van economische crisis en een
krappe regionale arbeidsmarkt. Je zou denken dat dit parten speelt bij de uitstroom en de
vooruitzichten van de deelnemers op een duurzamere baan. We lezen hier niets over. De schets van de
werkgeversdienstverlening is uitsluitend een succesverhaal. Volledige werkgelegenheid in het
werkgebied van Pastiel lijkt in het verschiet te liggen. Of is de praktijk toch wat weerbarstiger?
Reactie: De resultaten van de vacatures leest u in de tussenevaluatie. Een 100 % uitstroom is er
niet en is niet realistisch. Het liefste wil Pastiel zich overbodig maken, maar de huidige praktijk
is anders. Daarbij speelt dat er naast de huidige doelgroep van Pastiel ook nog andere
doelgroepen zijn die graag een baan willen.
Inhoud van de tussenevaluatie
We hebben nog de volgende vragen en opmerkingen ten aanzien van de inhoud van de
tussenevaluatie:
Stroomschema
Personen die niet geplaatst worden bij Pastiel gaan terug naar de gemeente om in een ‘zorgtraject’
geplaatst te worden. We nemen toch aan dat deze werkzoekenden niet als zorgbehoevende door het
leven moeten maar dat het ook kan gaan om andere participatie!
                                                                                                         3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Reactie: Klopt
Werk & Diagnose
* Waarom vormt een persoonlijk intakegesprek niet bij alle drie Pastiel-vestigingen de start van het
Pastiel-aanbod, dus voordat een persoon aan het werk gezet wordt? Reactie: Werken we naar toe.
* Pastiel wil personen stimuleren om af te zien van een uitkering (blz. 7 bij Doel). Het gaat hier om het
vaststellen van een wettelijk recht op een inkomensvoorziening. Het lijkt ons niet de taak van Pastiel
om hier over te oordelen maar een taak van de gemeente. Reactie: Gemeente en Pastiel werken
hierin samen. Pastiel is trouwens een samenwerkingsverband van de gemeenten.
* Maximaal 4 weken wordt eenvoudig productiewerk uitgevoerd, maar die ‘maximale’ termijn kan
toch weer opgerekt worden tot 10 weken. Wanneer en voor wie gebeurt dit dan en wat is de reden voor
de verlenging? Reactie: Zie reactie op CR vraag.
* Er worden productiewerkzaamheden verricht voor externe bedrijven die hiertoe een opdracht
gegeven hebben. Is sprake van door Empatec uitbestede werkzaamheden of heeft Pastiel zelf een
contract met de bedrijven afgesloten? Hoe worden de betalingen door deze bedrijven geboekt (in de
begroting van Pastiel is hier niets over terug te vinden)? Reactie: Loopt via Empatec.
Werken & Ontwikkelen
De deelnemer wordt 6 maanden te werk gesteld bij Empatec (dus niet bij Pastiel) en krijgt begeleiding
van een mobiliteitscoach. Er wordt een plan van aanpak gemaakt over de te nemen stappen. De
cliëntenraden en het FSU zouden graag de beschikking willen hebben over zo’n plan van aanpak. Gaat
het om een plan waarbij beide partijen tekenen voor akkoordverklaring (zoals bij plannen van aanpak
gangbaar is)? Worden de wederzijdse inspanningen in het plan vastgelegd en welke sancties zijn er als
partijen zich niet aan de overeengekomen inspanningen houden?
Reactie: Zie reactie op CR vraag.
Werken & Ervaren
De nazorg duurt 3 maanden. Dat is een heel korte periode, ook – toevallig?- de termijn van een
werkervaringsplaats of een proefplaatsing met behoud van uitkering. Wat is het doel van nazorg: gaat
het om de tijdelijke werkervaring of gaat het om het perspectief van de deelnemer om uit de uitkering
te kunnen blijven? Afhankelijk van ‘beperkingen’ kan de nazorg langer duren staat op blz. 8: om
welke beperkingen gaat het en hoe lang kan nazorg dan duren?
Reactie: Zie reactie op CR vraag
Tijd voor solliciteren
In de periode van productiewerk wordt tijd vrijgemaakt voor sollicitatieactiviteiten. Hoe is deze
mogelijkheid geborgd en wekelijks ingepland en welke steun biedt Pastiel aan de deelnemers?
Wanneer en hoe vaak kunnen de deelnemers rekenen op persoonlijke steun van een jobcoach?
Reactie: Zie reactie op CR vraag. In de 2e helft van de pilot zal deze aandacht nog toenemen.
Overdracht gegevens gemeente naar Pastiel
Hoe vindt de overdracht van gegevens plaats van de gemeente naar Pastiel nadat de aanvraag voor een
uitkering bij de gemeente binnengekomen is? Heeft de consulent van Werk en Inkomen hierbij een rol
of is sprake van een administratieve overdracht? Vindt voor de overdracht een beoordeling en selectie
bij Werk en Inkomen plaats van de aan te melden deelnemers?
Reactie: De poortwachtersfunctie ligt bij de gemeente en die voert hiervoor de passende adm. En
de handhavingstaak uit. Pastiel heeft m.b.t. de uitstroom/doorstroom zijn eigen adm.
Cijfers uitstroom
De cijfers en toelichting op de uitstroom zijn globaal en geven geen inzicht in de soorten plaatsingen
zoals: werkervaringsplaats, stageplaats, opleiding, werk gevonden door deelnemer zelf, soort contract
(tijdelijk, 0-uren, afroep). Is Pastiel bereid om een specifiek overzicht te verstrekken van de
uitstroomresultaten?
                                                                                                       4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Reactie: Afhankelijk van wat wordt gevraagd. De vraag is eerst of het wordt bijgehouden en
vervolgens of het openbare info betreft.
Draaideureffect
In de tussenevaluatie worden enkele zinnen besteed aan het draaideureffect: van uitkering naar werk
naar uitkering. Het is een klassiek probleem: zijn er in de re-integratieperiode wel daadwerkelijke
voorwaarden geschapen om plaatsing in duurzamer werk te realiseren? Het pleit er voor om de
geplaatste werknemer in een langer nazorgtraject te volgen. De meetperiode voor de tussenevaluatie
was 26 weken. We wijzen er op dat dat ook de termijn is waarmee er WW-recht ontstaat (26 weken
gewerkt hebben in de 36 weken voor de werkloosheid) zodat melding bij de gemeente en vervolgens
Pastiel pas later plaatsvindt. We rekenen op gegevens in de volgende evaluatie.
Reactie: Zie reactie op CR vragen
Werkgeversdienstverlening
De evaluatie van de contacten met de werkgevers is zeer lovend. Het gaat dan wel om een beoordeling
van de werkgevers die meewerken in ‘partnerschappen’. Maar het lijkt ons dat de benadering van
werkgevers niet tot 100% resultaat heeft geleid. Hoeveel werkgevers met potentiele
plaatsingsmogelijkheden zijn er in de arbeidsmarktregio, afgezet tegen het aantal werkgevers dat
werkelijk bereid is om te plaatsen? Graag daarbij duidelijkheid of het gaat om plaatsing bij een bedrijf
of een uitzendbureau. We zijn ook benieuwd naar de 10 partners. Betekent “verantwoordelijkheid
nemen in het plaatsingsproces van Pastiel” dat ook sprake kan zijn van een rol bij de Pastiel-
vestigingen zelf? Zo ja, in welke vorm gebeurt dat dan?
Reactie: Zie reactie op CR vragen
Leeuwarden, november 2013.
Cliéntenraad Noordwest Friesland
Cliéntenraad Sudwest Fryslân en Littenseradiel
Cliéntenraad de Friese Meren
Fries Samenwerkingsverband Uitkeringsgerechtigden FSU.
Namens deze:
Nanne de Jong.
                                                                                                       5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>