<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Onderzoek uitstroomcijfers in het gebied Fryslân-
West 2011-2012
Aan:               Directieteam Werk Vermogen!
Kopie:             Transitieteam, Controllersoverleg
Van:               Mattijs Endedijk (projectcontroller Pastiel)
Datum:             20 september 2013
Betreft:           Onderzoek uitstroomcijfers in het gebied Fryslân-West over de jaren 2010 tot en met 2012
Inleiding
Sinds de start van de pilot Pastiel is er een behoefte aan meer duidelijkheid over de definitie en zo mogelijk een
nulmeting op het gebied van uitstroom naar werk. Het Directieteam Werk Vermogen! heeft daarom de
projectcontroller Pastiel verzocht om een onderzoek uit te voeren naar dit onderwerp, met als doel een
eensluidende uitstroomdefinitie en duidelijkheid over de mogelijkheden van een nulmeting, teneinde de
tussenevaluatie in augustus op een juiste wijze te kunnen uitvoeren. Als onderzoeksperiode zijn de jaren 2011
tot en met 2012 genomen. Het onderzoek is uitgevoerd aan de hand van interviews met de betrokken
functionarissen (met name de verantwoordelijken voor de registratie) binnen de verantwoordelijke partijen
(Gemeente SWF, Gemeente DFM, dienst SoZaWe NWF en Pastiel) en aan de hand van de geregistreerde
gegevens.
Via dit memorandum wordt een eerste verslag gedaan van de werkzaamheden.
Onderzoeksvragen
Het onderzoek is uitgevoerd aan de hand van de volgende onderzoeksvragen:
     1. Welke definitie van uitstroom naar werk wordt door de verschillende partijen gehanteerd en welke
          verschillen kunnen daarbij onderkend worden?
     2. Hoe komen de uitstroomcijfers tot stand bij de verschillende partijen?
     3. Welke vorm van controle vindt plaats op de uitstroomcijfers?
     4. Zijn er verstorende elementen met betrekking tot de uitstroomcijfers?
     5. Welke waarde moet uiteindelijk worden gehecht aan de cijfers en welke periode ligt daarbij voor de
          hand als referentie?
Bevindingen
Ad 1: Uitstroomdefinitie
Voor wat betreft de definitie van uitstroom naar werk hanteren de gemeenten en de dienst SoZaWe dezelfde
begrippen. Alle drie sluiten ze aan bij de uitstroomdefinitie van het CBS, die een codering voorschrijft voor de
uitstroom uit de WWB. Voor de gemeenten/de dienst is dit ook een voor de hand liggende werkwijze, omdat
men verplicht is periodiek te rapporteren aan het CBS over de uitstroom. Zoomen we in op de CBS definitie
voor uitstroom naar werk dan staan er verschillende coderingen die daarvoor in aanmerking komen:
     - Additionele arbeidsplaats
     - Ander inkomen
     - Arbeid dienstbetrekking/ziekteuitkering
     - Uitkering arbeidsongeschiktheid
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>     -   Zelfstandig beroep/bedrijf
     -   Uitkering werkeloosheid
Binnen de gemeenten/de dienst wordt niet unaniem dezelfde verzameling coderingen gehanteerd voor het
bepalen van de uitstroom naar werk. Daarbij zijn er vraagtekens te stellen bij het scharen van uitstroom naar
andere uitkeringen (arbeidsongeschiktheid, werkloosheid) onder de uitstroom naar werk. Dit zijn weliswaar
geen grote stromen, maar voor de duidelijkheid is het wel belangrijk.
         Aandachtspunt: Uitlijning codering uitstroom
Daarnaast is het belangrijk te vermelden dat pas bij een 100% uitstroom een einddatum op een
uitkeringsdossier komt en een registratie van een CBS codering volgt. Partiële uitstroom ten gevolge van
bijvoorbeeld parttime arbeid wordt hierdoor niet meegenomen.
         Aandachtspunt: Registratie partiële uitstroom
Daarnaast is er de uitstroom/uitplaatsdefinitie van Pastiel die op punten weer afwijkt van die van de
gemeenten (zie hiervoor separate notitie uitplaatsingen d.d. 20 juni 2013). Zodra de codering van de
uitstroomcijfers is uitgelijnd, dan kan dit verschil verder worden geanalyseerd t.b.v. de tussenmeting in
augustus.
Ad 2: Totstandkoming uitstroomcijfers
Hoe komen de uitstroomcijfers tot stand? Dit proces loopt bij de gemeenten/de dienst op vrijwel identieke
wijze. Registratie van de reden van uitstroom is primair de taak van de consulent die het uitkeringsdossier
beëindigt. Het is dan ook aan de consulent om te kiezen tussen de verschillende uitstroomdefinities. Op zich is
dit geen onlogische werkwijze. Er is echter niet bij alle partijen sprake van een eenduidige werkinstructie voor
het invullen van deze gegevens, waardoor er veel afhangt van de consulent zelf. Ter illustratie een voorbeeld:
Soms meldt iemand zich af voor de bijstand, omdat deze persoon werk gevonden heeft buiten de gemeente en
om die reden ook verhuist. Welk label dient er dan gegeven te worden? Verhuizing, of uitstroom vanwege
arbeid uit dienstbetrekking. Het verdient aanbeveling om hier eenduidige werkinstructies voor te maken.
         Aandachtspunt: Opstellen eenduidige werkinstructies uitstroomregistratie voor het gehele
                             werkgebied Pastiel
De registratie van de uitstroom vindt plaats in GWS4all bij de gemeenten/de dienst. Via query’s kunnen de
uitstroomcijfers worden verzameld bij de administraties van sociale zaken. Hierbij speelt timing een rol.
Vanwege de maximumtermijnen die worden gehanteerd (tot 8 weken), kunnen de cijfers per periode na
verloop van tijd nog veranderen. Een significante verkorting van de doorlooptijd zou dit probleem
beheersbaarder kunnen maken.
         Aandachtspunt: Monitoring doorlooptijd beëindiging uitkeringsdossiers
Ad 3: Controle
Nu duidelijk is hoe afhankelijk de codering van uitstroomreden is van de individuele consulent, komt ook het
belang van interne controle aan de oppervlakte Immers. het risico van diversiteit in invullen zou kunnen
worden gemitigeerd door een systeem van interne controle. Bij navraag blijkt echter dat er zeker een systeem
van interne controle is, maar dat de controlevragen niet specifiek genoeg zijn dat foutieve uitstroomredenen
ontdekt zullen worden. De nu gehanteerde controlevragen worden gesteld in de stijl van: ‘controleer dat het
uitkeringsdossier juist en volledig is ingevuld’. Het is niet te verwachten dat daarbij specifiek de reden van
uitstroom wordt gecontroleerd.
         Aandachtspunt: Bij blijvende focus op uitstroom naar werk, dient een passend interne controle
                             bouwwerk te worden ingericht daarbij.
Ad 4:    Verstorende elementen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Naast reeds genoemde factoren is er nog een aantal verstorende elementen binnen de cijfers. Een van de
belangrijkste factoren betreft natuurlijk de stand van de economie en het aantal beschikbare banen. Als cijfers
over verschillende gebieden en tijdsperioden worden vergeleken, dan kan dit een relatief grote rol spelen.
Een andere vraag is hoe wordt omgegaan met uitstroom richting gesubsidieerde arbeid. Er worden regelmatig
mensen bij Empatec in een WSW arbeidsplek geplaatst. Daarnaast werden tot 2011 ook nog relatief grote
aantallen mensen op een gesubsidieerde werkplek uit hoofde van bijvoorbeeld een voortraject bij Empatec
geplaatst. Dit effect wordt nog uitgezocht.
          Aandachtspunt: filteren van uitstroom naar gesubsidieerde arbeid
Ad 5: Welke waarde moet worden gehecht aan de cijfers
Al met al zijn er redelijk wat omstandigheden die invloed hebben op de betrouwbaarheid en vergelijkbaarheid
van de cijfers. Dit betekent natuurlijk niet dat er geen enkele waarde gehecht kan worden aan de cijfers.
Wanneer met terugwerkende kracht de uitstroomcodering wordt uitgelijnd en uitstroom naar gesubsidieerde
arbeid wordt gecorrigeerd, dan ontstaat een grove, maar niet onredelijke set van uitstroomcijfers naar werk,
die als nulmeting kan dienen. Daarbij moet wel een onzekerheid worden geaccepteerd die in de orde van
grootte van +/- 10% kan liggen.
Dan blijft de vraag nog over, welk referentiejaar dient te worden gebruikt als nulmeting. Over het gehele
gebied is in 2011 een uitstroom naar werk van 444 geregistreerd. Voor 2012 is dat 375:
Gemeente/Gebied                         2011                                    2012
De Friese Meren                         93                                      68
Noardwest Fryslân                       221                                     198
Súdwest Fryslân                         130                                     109
Totaal                                  444                                     375
Ook met inachtneming van de hierboven beschreven onzekerheden, is de daling significant en kan niet worden
verklaard door definitiekwesties en gesubsidieerde arbeid. Daarom zal het jaar 2012 het beste kunnen dienen
als referentiejaar en nulmeting. Dat is namelijk de startpositie waar het gebied vandaan komt en er zijn geen
redenen om aan te nemen dat die startpositie niet juist is. Een van de belangrijkste verklaringen voor de daling
moet wel liggen in de macro-economische factoren binnen het Fryslân-West gebied. Temeer daar bij
Noardwest Fryslân, waar gedurende 2011 en 2012 geen veranderingen zijn aangebracht in de werkwijze, de
daling ook waar te nemen is.
Conclusie
Geconcludeerd kan worden dat er een heel redelijke set van uitstroomcijfers beschikbaar is. De set kan
misschien wat afwijken van de werkelijkheid, maar is desondanks robuust genoeg om de koers te bepalen en
het relatieve succes van werkwijzen in het jaar 2013 te beoordelen.
Die beste manier om die beoordeling uit te voeren is aan de hand van referentiejaar 2012. Dat is het
vertrekpunt, dat is dus ook de nulmeting.
Uit de stuurcijfers van Pastiel van periode 7 blijkt dat de verwachting is dat in 2013 415 personen uitstromen
naar werk. Dit is nog exclusief de 61 personen die volgens verwachting gedeeltelijk zullen uitstromen
(parttime). Hiermee lijkt in ieder geval de neerwaartse trend van 2012 te zijn omgebogen, maar moet nog hard
gewerkt worden om weer op en uiteindelijk boven het oude niveau te komen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: uitstroomdefinitie CBS
(SoZaWe NWF)
CBS reden uitstroom uitkering
gaan volgen van onderwijs met studiefinanciering 01
aangaan relatie 02
bereiken AOW-gerechtigde leeftijd 03
overlijden 04
detentie 05
kunnen volgen van onderwijs maar dit niet doen 06
overschrijden maximale verblijfsduur buitenland 07
uit wiens houding en gedragingen duidelijk blijkt dat hij verplichtingen 08
ex. artikel 9 en artikel 55 niet wil nakomen
verkregen inkomsten uit:
arbeid in dienstbetrekking/uitkering ziekte 11
zelfstandig beroep of bedrijf 13
uitkering werkloosheid 14
uitkering arbeidsongeschiktheid 15
alimentatie 17
vermogensopbrengsten 18
ander inkomen 19
administratieve redenen:
geen inlichtingen 31
verhuizing naar andere gemeente 32
verhuizing naar buitenland 33
niet verschenen op herhaalde oproep inlichtingenplicht 34
niet verschenen op herhaalde oproep re-integratiegesprek 35
oorzaak bij partner 97
andere oorzaak 98
Toelichting op het waardebereik.
01 Gaan volgen van onderwijs met studiefinanciering
Deelname/gaan deelnemen aan onderwijs is een uitsluitingsgrond.
02 Aangaan relatie
Deze code is van toepassing als door het ontstaan van een gezamenlijke huishouding over
voldoende
bestaansmiddelen kan worden beschikt.
03 Bereiken van de AOW-gerechtigde leeftijd
Deze code is van toepassing als de uitkering wordt beëindigd vanwege het bereiken van de
AOWgerechtigde
leeftijd.
04 Overlijden
Deze code is van toepassing bij overlijden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>05 Detentie
Detentie is een uitsluitingsgrond.
06 Kunnen volgen van onderwijs maar dit niet doen
Voor de persoon met een bijstandsuitkering geldt de verplichting om onderwijs of een
vervolgopleiding
te volgen als hij /zij daar de capaciteiten voor heeft en als dit bijdraagt aan een beter
arbeidsmarktperspectief.
De weigering hieraan mee te werken kan leiden tot beëindiging van de uitkering.
07 Overschrijden maximale verblijfsduur buitenland
Een bijstandsgerechtigde mag per kalenderjaar maximaal 4 of 13 weken in het buitenland
verblijven
zonder dat dit gevolgen heeft voor zijn recht op algemene en bijzondere bijstand. Hij mag
deze
periode echter niet zo plannen dat hij in twee opvolgende kalenderjaren een aaneengesloten
periode
van langer dan 4 of 13 weken in het buitenland verblijft. De 13 weken gelden voor personen
die de
AOW-gerechtigde leeftijd hebben bereikt. Voor de rest geldt een maximaal verblijf in het
buitenland
van 4 weken. De maximale termijnen zijn wettelijk bepaald voor de WWB en BBZ 2004. In de
IOAW
en IOAZ staan geen concrete termijnen van verblijf in het buitenland genoemd. De
staatssecretaris
heeft gemeenten echter uitdrukkelijk verzocht in deze aan te sluiten bij de WWB (en BBZ
2004).
08 Uit wiens houding en gedragingen duidelijk blijkt dat hij verplichtingen ex. artikel 9 en
artikel 55
niet wil nakomen
De persoon die onvoldoende inspanningen verricht die erop gericht zijn om naar vermogen
algemeen
geaccepteerde arbeid te verkrijgen en deze te aanvaarden (waaronder de registratie als
werkzoekende bij het UWV) of die niet meewerkt aan overige, door het college, opgelegde
verplichtingen die arbeidsinschakeling danwel vermindering of beëindiging van de bijstand
tot doel
hebben, kan op basis daarvan het recht tot bijstand worden ontzegd.
11 t/m 19 Verkregen inkomsten
Onder 'verkregen inkomsten' wordt verstaan het feit dat beschikt kan worden over een
nieuwe
inkomstenbron of dat een bestaand inkomen voldoende groot is geworden om de
bijstandsafhankelijkheid
te laten eindigen. De inkomstenbron die aanleiding gaf tot het beëindigen wordt opgegeven.
31 Geen inlichtingen
Deze code heeft betrekking op de situatie dat betrokkene niet of onvoldoende heeft voldaan
aan de
periodieke inlichtingenverplichting en de betrokkene ook na aandringen van de gemeente
hierin
volhardt. Deze code kan ook van toepassing zijn als in het kader van heronderzoek
onvoldoende
informatie werd verstrekt aan de gemeente.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Als beëindiging van bijstand het gevolg is van het, ook na herhaalde oproep, niet verschijnen
in
verband met de inlichtingenplicht wordt dit aangegeven met code 34.
Is beëindiging van bijstand het gevolg van het, ook na herhaalde oproep, niet verschijnen
voor het reintegratiegesprek wordt dit opgegeven met code 35.
32 Verhuizing naar andere gemeente
Deze code is van toepassing als de bijstand is beëindigd door het niet langer woonachtig zijn
in de
gemeente.
Verhuizing naar een andere gemeente kan verband houden met één van de andere
genoemde
beëindigingsredenen. Bijvoorbeeld het aangaan van een nieuwe relatie of het verkrijgen van
een
werkkring. In dat geval worden de laatstgenoemde redenen aangegeven.
33 Verhuizing naar buitenland
Deze code geldt bij definitief vertrek naar het buitenland.
34 Niet verschenen op herhaalde oproep inlichtingenplicht
Zie toelichting bij code 31.
35 Niet verschenen op herhaalde oproep re-integratiegesprek
Zie toelichting bij code 31.
97 Oorzaak bij partner
Oorzaak bij partner wordt gebruikt als het beëindigen van de bijstandsverlening wordt
veroorzaakt
door een partner die geen recht heeft op bijstand.
98 Andere oorzaak
Hieronder wordt onder andere verstaan:
een andere tenaamstelling van de uitkering, bijvoorbeeld bij het aangaan van een relatie
met
een partner die reeds bijstand ontving
verkrijgen van vermogen
overgang van WWB naar BBZ of omgekeerd
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>