<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Kadernota 2020 t/m 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                                            Kadernota 2020 t/m 2023




Inhoud
1.    Inleiding ............................................................................................................................ 4

2.         Uitgangspunten ............................................................................................................. 7

      A.      Weerstandsvermogen ................................................................................................. 7

      B.      Inflatiecorrectie belastingen en heffingen ...................................................................... 9

      C.      Toezicht.................................................................................................................... 9

      D.      Planning ........................................................................ Error! Bookmark not defined.

      Samenvatting uitgangspunten ............................................................................................. 9

3.         Ruimteberekening ........................................................................................................10

     3.1   Structurele ruimte .......................................................................................................10

      A.      Autonome mutaties c.a. /doorvertaling bestaand beleid ................................................11

      B.      Gemeentefonds & Buig ..............................................................................................11

      C.      Verbonden partijen/ Gemeenschappelijke regelingen ....................................................13

      D.      Ontwikkelingen kapitaallasten.....................................................................................14

      E.      Belastingen en heffingen ............................................................................................15

      F.      Overig .....................................................................................................................15

     3.2   Incidentele ruimte .......................................................................................................17

      A.      Prognose stand per 1-1-2020 .....................................................................................17

      B.      Incidentele autonome ontwikkelingen 2020..................................................................17

      C.      Incidentele posten uit vorige kadernota .......................................................................17

      D.      Herindelingsbijdrage .................................................................................................18

4.         Wensen .......................................................................................................................19

     4.1   Minsken ......................................................................................................................20

     4.2   Wurk ..........................................................................................................................23

     4.3   Omjouwing .................................................................................................................26

     4.4   Algemien ....................................................................................................................31

     4.5   Samenvatting Wensen .................................................................................................33

5.         Ruimte versus Wensen..................................................................................................36

     5.1   Structureel beeld .........................................................................................................36

     5.2   Incidenteel Beeld .........................................................................................................37

     5.3   Samenvatting Ruimte versus Wensen ............................................................................39

                                                                      2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                                          Kadernota 2020 t/m 2023



6.       Bijlage: Wensen met een lagere prioriteit ........................................................................40

     Minsken ...........................................................................................................................40

     Wurk ...............................................................................................................................40

     Omjouwing .......................................................................................................................41

     Algemien ..........................................................................................................................42

     Overzicht wensen met een lagere prioriteit ...........................................................................43




                                                                    3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                     Kadernota 2020 t/m 2023




1. Inleiding
Jaarlijks stelt de gemeenteraad de kadernota vast en daarmee op hoofdlijnen de koers en het
financiële kader voor de komende vier jaren. De raad geeft de richting aan, waarbinnen het college de
begroting voor het volgende jaar kan voorbereiden. Het is de eerste stap naar het presenteren van
een (sluitende) begroting voor het volgende jaar: 2020 in dit geval, het derde (begrotings)jaar
inmiddels al van Waadhoeke.


Waar we de begroting 2018 beleidsarm opstelden, maakten we in de begroting 2019 keuzes op basis
van ons coalitieakkoord en ontwikkelperspectief. Daar gaan we mee verder in deze kadernota en de
begroting 2020, maar inmiddels binnen beperktere financiële marges. De landelijke context van de
tekorten binnen het sociaal domein1, grote opgaven als de invoering van de Omgevingswet en de
energietransitie, in combinatie met de ontwikkeling die wij als jonge gemeente willen doormaken en
onze hoge ambities, maakt lastige keuzes steeds onvermijdelijker. Die keuzes zullen we dan ook
moeten maken in onze begroting 2020. Deze kadernota is daartoe een eerste aanzet, bedoeld om
met uw raad het gesprek te voeren over koers en keuzes in die begroting 2020.


De jaren 2018 en 2019 stonden in het teken van opbouw, in control komen en harmoniseren. De
eerste aandacht ging uit naar de directe uitvoering, dienstverlening en harmonisatie: de basis op
orde. Dat is immers geen vanzelfsprekendheid. Trots zijn we op hoe die basis inmiddels staat. We
hebben dat als nieuwe organisatie gerealiseerd met een sober formatieniveau, ten opzichte van
vergelijkbare gemeenten. We zetten samen Waadhoeke op de kaart, we wennen samen aan onze
veranderende rol in de samenleving en ook binnen de regio, als grotere daadkrachtigere gemeente.
Trots zijn we ook op hoe we als organisatie, college en raad ‘nabij besturen’ in de praktijk brengen, al
gaat het soms met vallen en opstaan. Dat is de ontwikkeling die we doormaken om de gemeente te
worden die we samen ambiëren.


Naast trots zijn we tegelijkertijd onverminderd ambitieus. De jaren 2020 en 2021 richten we ons op
de transitie in werken, denken en handelen die nodig is om onze ambities, ons coalitieakkoord, de
dienstverleningsvisie en het ontwikkelperspectief waar te maken. Onze wensen en de te maken
keuzes in de begroting 2020 vloeien hier uit voort. In het licht van die ambities zullen we moeten
prioriteren en keuzes durven maken.


Duidelijk is dat onze ambities vragen om investeringen in middelen en menskracht. Duidelijk is ook
dat daarvoor een kanteling van ‘oud’ naar ‘nieuw’, creativiteit en onconventionele oplossingen nodig


1
    Evenals vrijwel alle Nederlandse gemeenten heeft ook Waadhoeke te maken met tekorten in het sociale domein.

Bij de invoering van de decentralisaties in 2015 heeft een korting van 15-20% plaatsgevonden op het Rijksbudget
dat aan de gemeenten is overgedragen. Voor de Jeugdwet bijvoorbeeld betekende dit t/m 2017 een bezuiniging
van 6,4% op het budget. Tegelijkertijd nemen de kosten per cliënt in Jeugdzorg toe: over 2018 met 16,6% ten
opzichte van het gemiddelde in de jaren 2015 t/m 2017

                                                        4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                               Kadernota 2020 t/m 2023



zijn. Vanuit de noodzaak van structureel begrotingsevenwicht enerzijds, en ruimte om te investeren in
onze ambities anderzijds, stellen wij u voor ons op te dragen de oplossing voor het resterende tekort
te zoeken in een bijstelling op staand beleid en (eventueel) een verdere fasering of prioritering van de
wensen. Wij doen dat uiteraard vanuit de richting die u ons meegeeft bij de behandeling van deze
kadernota.




                                                   5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                               Kadernota 2020 t/m 2023



Leeswijzer
In hoofdstuk 2 beschrijven wij de te hanteren uitgangspunten voor het bepalen van de beschikbare
ruimte voor wensen. In hoofdstuk 3 lichten we de budgettaire ruimte toe (op basis van die
uitgangspunten), zowel structureel als incidenteel. In hoofdstuk 4 presenteren we de wensen die wij
op dit moment een hoge prioriteit geven. In de bijlage hebben we de wensen opgenomen die wij op
dit moment een lagere prioriteit geven. In hoofdstuk 5 resulteert dit in een structureel en incidenteel
beeld als we de wensen met een hoge prioriteit afzetten tegen de beschikbare ruimte. Daarnaast
stellen wij u voor hoe we vervolgens tot een sluitende begroting 2020 en een sluitend
meerjarenperspectief 2021-2023 willen komen.




                                                   6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                          Kadernota 2020 t/m 2023




2. Uitgangspunten

Belangrijk is welke uitgangspunten we hanteren bij het maken van keuzes die passen bij een
verantwoord financieel beleid. In deze paragraaf zijn de uitgangspunten beschreven en daar waar van
toepassing zijn beslispunten geformuleerd.


Weerstandsvermogen
Het weerstandsvermogen is de mate waarin een gemeente in staat is middelen vrij te maken om
substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat het beleid ingrijpend moet worden gewijzigd.
We maken onderscheid tussen structureel weerstandsvermogen en incidenteel weerstandsvermogen.



Structureel weerstandsvermogen
Structurele weerstandscapaciteit is de mate waarin risico’s met een structureel karakter opgevangen
kunnen worden. Het betreft de structurele ruimte in de exploitatie en bestaat o.a. uit de onbenutte
belastingcapaciteit, de post onvoorzien structureel en het structureel begrotingssaldo. Het structurele
weerstandsvermogen is in de meerjarenraming beperkt en staat gezien de ambities onder druk. Dit
betekent dat tegenvallers met een structureel karakter sneller zullen leiden tot maatregelen in het
bestaande beleid.



Post onvoorzien structureel
In de begroting van Waadhoeke is in 2018 een post onvoorzien structureel opgenomen van € 10 per
inwoner. In 2019 hebben we € 5 per inwoner opgenomen voor onverwachte structurele tegenvallers.
In de praktijk zijn deze bedragen voornamelijk ingezet voor nagekomen wensen. Aangezien we de
afweging van wensen integraal in de kadernota en het begrotingsproces willen behandelen en gezien
onze ambities, stellen wij voor om de post onvoorzien structureel terug te brengen naar het
basisniveau zoals opgenomen in de Financiële Verordening, zijnde minimaal € 1 per inwoner.


Uitgangspunt 1: Onvoorzien structureel
In de begroting nemen we een post onvoorzien structureel op van € 1 per inwoner.



Structureel begrotingsevenwicht
Het structureel en reëel in evenwicht zijn van de begroting is één van de voorwaarden voor het
repressief toezicht van de provincie2. In de begrotingen van 2018 en 2019 hanteerden we als




2
    Er is altijd sprake van repressief toezicht als aan de volgende voorwaarden is voldaan: * De begroting is

structureel en reëel in evenwicht. De structurele baten dekken ieder jaar de structurele lasten en de ramingen zijn
realistisch. Als de begroting niet structureel en reëel in evenwicht is, dan moet aannemelijk zijn dat dit evenwicht
uiterlijk in het laatste jaar van de meerjarenraming tot stand wordt gebracht. * De jaarrekening en begroting zijn
op tijd ingezonden. De jaarrekening vóór 15 juli van het jaar volgend op het verslagjaar en de begroting vóór 15

                                                           7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                     Kadernota 2020 t/m 2023



afgeleide van deze toezichtsregel het uitgangspunt “het beschikbaar stellen van de helft van de
laagste jaarschijf voor wensen volgend uit de ruimteberekening” vanuit het voorzichtigheidsprincipe,
en behoudend financieel beleid. In deze kadernota stellen wij voor dit uitgangspunt los te laten,
omdat we de beschikbare ruimte willen benutten om te investeren in de ambities die we hebben. We
sluiten echter niet de ogen voor structurele risico’s, zoals in het sociaal domein en in de inkomsten
vanuit het gemeentefonds die onder druk staan. We stellen daarom het volgende voor:


Uitgangspunt 2: Structureel begrotingsevenwicht
De begroting voor de korte en langere termijn is structureel en reëel in evenwicht, dat wil
zeggen in zowel de begroting 2020 als in elke jaarschijf van de meerjarenraming 2021-2023.
De structurele baten dekken jaarlijks ten minste de structurele lasten.



Incidenteel weerstandsvermogen
Incidenteel weerstandsvermogen is de mate waarin risico’s met een eenmalig karakter opgevangen
kunnen worden door de incidentele weerstandscapaciteit. De incidentele weerstandscapaciteit bestaat
in eerste instantie uit de Algemene Reserve. In de nota Reserves en Voorzieningen (vastgesteld
raadsvergadering 2 januari 2018) is de ondergrens van de Algemene Reserve vastgesteld op € 15
miljoen. Als de algemene reserve zich onder het niveau van € 15 miljoen bevindt, wordt op basis van
de begroting en de jaarrekening eerst de algemene reserve aangevuld tot € 15 miljoen euro, zodat de
exploitatie niet belast wordt met minder ontvangen bespaarde rente door verlaging van het
weerstandsvermogen.


Incidentele risico’s die de gemeente Waadhoeke loopt betreffen met name risico’s in de
grondexploitatie en kapitaalgoederen. De ondergrens van € 15 miljoen is gebaseerd op een
risicoanalyse voorafgaand aan de herindeling. Momenteel wordt er gewerkt aan een herijking van het
risicoprofiel van de gemeente Waadhoeke met behulp van nieuwe tools en met ondersteuning vanuit
experts op het gebied van risicomanagement. We verwachten dat de uitkomsten hiervan in de
kadernota van volgend jaar beschikbaar zijn. Tegelijkertijd kunnen we stellen dat het risicoprofiel met
de ontwikkelingen rondom Waddenglas en Franeker-Zuid in ieder geval niet is afgenomen. We blijven
dan ook het kader hanteren van een ondergrens van € 15 miljoen. Vanuit de eventuele ruimte boven
de € 15 miljoen van de Algemene Reserve dekken we incidentele lasten, tenzij daarvoor een
bestemmingsreserve is ingesteld.


Uitgangspunt 3: Algemene Reserve
De algemene reserve heeft een minimum omvang van € 15 miljoen. Wanneer de algemene
reserve onder het vastgestelde minimum komt, wordt de algemene reserve aangezuiverd tot




november van het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar (Bron: het financieel toezichtskader van de provincie,
gebaseerd op artikel 203 van de gemeentewet).

                                                       8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                             Kadernota 2020 t/m 2023



dit drempelbedrag. De termijn waarop een te lage algemene reserve weer op peil gebracht
moet worden, is vastgesteld op de planperiode in de meerjarenraming (Nota reserves en
voorzieningen).


Uitgangspunt 4: Dekking incidentele lasten
Vanuit de eventuele ruimte boven de € 15 miljoen van de Algemene Reserve dekken we
incidentele lasten in deze kadernota, tenzij daarvoor een bestemmingsreserve is ingesteld.




Inflatiecorrectie belastingen en heffingen
Bij de start van Waadhoeke zijn de bedragen uit de begrotingen 2017 van de afzonderlijke gemeenten
het uitgangspunt geweest voor de harmonisatie van de tarieven belastingen en heffingen (Nota lokale
heffingen). In de begroting 2019 is dezelfde werkwijze gehanteerd. Er is dus de afgelopen twee jaar
geen inflatiecorrectie toegepast. Aangezien dit geen houdbare meerjarige gedragslijn is, passen we
met ingang van 2020 inflatiecorrectie toe. Het percentage dat we hiervoor gebruiken is het
inflatiepercentage van het CBS t-2. Dit wil zeggen dat we in de begroting 2020 het inflatiepercentage
van 2018 hanteren. Reden hiervoor is dat dit percentage reeds vastgesteld is en dus niet aan
verandering meer onderhevig is.


Uitgangspunt 5: Inflatiecorrectie Belastingen en heffingen
Voor belastingen en heffingen passen we jaarlijks inflatiecorrectie toe. We hanteren hierbij
het CBS percentage voor inflatie t-2.



Toezicht
Met deze uitgangspunten blijven we vallen onder repressief toezicht van de provincie als we ons
tevens houden aan de aanvullende voorwaarden t.a.v. inhoud, presentatie en tijdigheid van de
producten uit de P&C cyclus.


Uitgangspunt 6: Toezicht provincie
We blijven binnen de kaders voor repressief toezicht van de provincie en voldoen tevens aan
de aanvullende voorwaarden t.a.v. inhoud, presentatie en tijdigheid.



Samenvatting uitgangspunten
Wij vragen de Raad akkoord te gaan met de volgende uitgangspunten voor het bepalen van de
beschikbare ruimte voor wensen


1.   Onvoorzien structureel
In de begroting nemen we een post onvoorzien structureel op van € 1 per inwoner.




                                                  9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                               Kadernota 2020 t/m 2023



2. Structureel begrotingsevenwicht
De begroting voor de korte en langere termijn is structureel en reëel in evenwicht, dat wil zeggen in
zowel de begroting 2020 als in elke jaarschijf van de meerjarenraming 2021-2023. De structurele
baten dekken jaarlijks ten minste de structurele lasten.


3.    Algemene Reserve
De algemene reserve heeft een minimum omvang van € 15 miljoen. Wanneer de algemene reserve
onder het vastgestelde minimum komt, wordt de algemene reserve aangezuiverd. De termijn waarop
een te lage algemene reserve weer op peil gebracht moet worden, is vastgesteld op de planperiode in
de meerjarenraming (Nota reserves en voorzieningen);


4.    Dekking incidentele lasten
Vanuit de eventuele ruimte boven de € 15 miljoen van de Algemene Reserve dekken we incidentele
lasten in deze kadernota, tenzij daarvoor een bestemmingsreserve is ingesteld.


5.    Inflatiecorrectie Belastingen en heffingen
Voor belastingen en heffingen passen we jaarlijks inflatiecorrectie toe. We hanteren hierbij het CBS
percentage voor inflatie t-2.


6.    Toezicht provincie
We blijven binnen de kaders voor repressief toezicht van de provincie en voldoen tevens aan de
aanvullende voorwaarden t.a.v. inhoud, presentatie en tijdigheid.


3. Ruimteberekening

3.1      Structurele ruimte
De structurele ruimteberekening geeft inzicht in de mutaties ten opzichte van het voorgaande jaar. De
berekening is weergegeven ten opzichte van de begroting 2019 na de 6e begrotingswijziging en
begint met de stand van onvoorzien structureel. Hierna volgen de diverse mutaties. De eindstand van
het saldo van 2020 is de beginstand van het jaar 2021. (Een plus is een voordeel, een min is een
nadeel.)




                                                   10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                     Kadernota 2020 t/m 2023



   Bedragen x € 1                                                        2020       2021         2022       2023
  Onvoorzien structureel t/m wijziging 6                              278.020
  Saldo jaarschijf volgens prognose / voortschrijdend                 278.020     456.082     353.985    -451.659
A Autonome mutaties /doorvertaling bestaand beleid
  Autonome ontwikkelingen structureel                                -285.492     -78.956     -23.695     43.305
  Kadernota 2019-2022 gehonoreerde wensen structureel                 -15.000    -181.500      37.500
  Nieuw (bestaand) beleid IHP (integraal huisv plan onderwijs)        -61.000     -61.000     -61.000     -61.000
B Gemeentefonds&BUIG
  Mutaties gemeentefonds (2020 incl. 2019)                          2.380.000      84.000    -969.000    501.000
    (inclusief loon- en prijscompensatie & integratie-
    uitkering Participatie)
  Mutaties gemeentefonds herindelingsbijdrage                                               -1.815.000
  GIDS gelden                                                         -19.000                  129.000
  Reservering onv. met best. : overige in GF opgenomen               -156.000     114.000
  Reservering onvoorzien met bestemming (L&P)                        -704.000
  Sociaal Domein/Gebundelde uitkering (BUIG)                         -500.000
C Gemeenschappelijke regelingen
  Dienst SoZaWe                                                     -1.269.000
  Fryslân West (bijdrage per SE)                                      -308.500
     Lagere doorbetaling Wsw (zie gemeentefonds)                       202.000     90.000     162.000    245.000
  FUMO                                                                -168.401
  Veiligheidsregio                                                    -216.089    -22.641     -34.449     -29.778
D Kapitaallasten en investeringen
  Vrijval kapitaallasten                                              200.000     200.000     200.000    200.000
  Vrijval rente leningen                                               87.000      87.000      87.000     87.000
  Vervangingsinvesteringen kapitaallasten                             -80.000     -80.000     -80.000    -80.000
  Effect beheerplannen Wegen, Groen en Kunstwerken                   -128.209
  Herfinanciering bestaande leningenportefeuille                         p.m.        p.m.        p.m.        p.m.
  Reservering i.v.m. effect overige beheerplannen                     -78.791    -207.000    -207.000    -207.000
E Belastingen en heffingen
  Inflatie toepassen op tarief OZB, riool- en afvalstoffenheffing     273.300
F Overig
  Budgettair effect nota reserves                                     137.200
  Gevolg plaatsingen: overformatie 10,5 fte à € 65.000                136.000     136.000     136.000    136.000
  Structurele vrijval onvoorzien met bestemming                       834.044
  Reservering onvoorzien structureel (46.000 x € 1)                   -46.000     -46.000     -46.000     -46.000
  Inkomst dividend BNG                                                100.000
F Mutaties van/naar reserves
  Dotatie reserve herindelingsbijdrage                                977.000
  Dotatie algemene reserve (herindelingsbijdrage)                    -977.000               1.815.000
  Vrijval reserve Herindelingsbijdrage (overformatie)                -136.000    -136.000    -136.000    -136.000
  Totaal voortschrijdend                                              456.082     353.985    -451.659     200.868


De verschillende onderdelen worden hierna toegelicht.

    A. Autonome mutaties c.a. /doorvertaling bestaand beleid
In de ruimteberekening zijn de financiële effecten voor autonome ontwikkelingen en waar relevant
voor voortzetting van bestaand beleid opgenomen. De gehonoreerde structurele wensen met ingang
van 2020 en verder vanuit de Kadernota 2019-2022 zijn hier eveneens opgenomen.


    B. Gemeentefonds & Buig

                                                        11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                             Kadernota 2020 t/m 2023



Gemeentefonds
De grootste inkomstenbron van de gemeente is het gemeentefonds.
In deze kadernota is de meicirculaire 2019 verwerkt.


De mutaties in de algemene uitkering zijn positief en worden voornamelijk veroorzaakt door het
accres.


Het BTW-compensatiefonds (BCF) groeit mee met het accrespercentage van de algemene uitkering.
Sinds 2015 geldt een plafond voor het BTW-compensatiefonds. Indien gemeenten in een jaar minder
op het BTW-compensatiefonds declareren, valt het bedrag dat onder het plafond overblijft, vrij aan de
algemene uitkering. Declareren gemeenten in een jaar meer op het BTW-compensatiefonds dan er
aan middelen in zitten, dan wordt het tekort in het fonds aangevuld met geld uit de algemene
uitkering. Voor de begroting 2019 heeft de Provincie Fryslân aangegeven dat (vooruitlopend op de
toekenning van de ruimte in de septembercirculaire van elk jaar) 50% van de geraamde ruimte onder
het plafond meegenomen mocht worden in de ruimteberekening. De huidige verwachting is dat de
ruimte tot het declaratieplafond van het BCF alleen maar kleiner wordt. Met dit nieuwe inzicht
adviseert de Provincie om maximaal uit te gaan van de laatst bekende ruimte voor 2018 en deze
structureel door te trekken naar 2023. De nadelige effecten zijn in de Ruimteberekening opgenomen.


Met ingang van 2019 worden extra middelen toegevoegd aan het gemeentefonds voor de Jeugdwet.
De meicirculaire 2019 geeft aan dat in 2019 € 400 miljoen wordt toegevoegd en in 2020 en 2021 €
300 miljoen. Het bedrag dat we extra zullen ontvangen bedraagt voor het jaar 2019 € 1,2 miljoen en
voor 2020 en 2021 afgerond € 900.000.


Op dit moment vindt er landelijk een onderzoek naar de verdeling van het gemeentefonds plaats. Dit
onderzoek richt zich vooral op 2 onderdelen:het sociaal domein en de overige middelen in het
gemeentefonds. Het uiteindelijke doel is een nieuwe verdeling van de middelen met ingang van 2021.
Deze nieuwe verdeling wordt opgenomen in de meicirculaire 2020. Dit brengt herverdeeleffecten met
zich mee.


Herindelingsbijdrage
In de inkomst van het gemeentefonds is in de jaren 2020 en 2021 inbegrepen de herindelingsbijdrage
van € 1,8 miljoen. Deze wordt rechtstreeks toegevoegd aan de Algemene Reserve.


GIDS gelden
In de ontvangsten van het gemeentefonds zijn de middelen voor het project Gezond in de Stad
opgenomen. Bij het vervallen van de inkomst is rekening gehouden met het vervallen van de
uitgaven.


Reservering onvoorzien met bestemming
In het gemeentefonds zijn posten opgenomen met een bestemming. Deze worden gereserveerd.

                                                  12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                               Kadernota 2020 t/m 2023




Loon- en prijscompensatie
Vanuit de reservering onvoorzien met bestemming loon- en prijscompensatie vanuit het
gemeentefonds in 2020 (€ 1.344.000), vallen posten vrij waarvan de bijbehorende uitgaven al in de
uitgaven binnen de ruimteberekening zijn opgenomen, te weten Dienst/Sociaal domein € 360.000 en
tariefstijging ICT € 100.000 en een bedrag voor Veiligheidsregio € 180.000. Dat betekent dat alleen
het resterende deel van de loon- en prijscompensatie gereserveerd hoeft te worden, te weten €
704.000 (zijnde: € 1.344.000 - 360.000 – 100.000 – 180.000).


BUIG
Recentelijk is een herberekening van het BUIG-budget 2019 bekend geworden (BUIG, Bundeling
uitkeringen inkomensvoorzieningen Gemeenten). Deze lagere ontvangst van rijksmiddelen heeft een
verband met de gemeentelijke uitgaven op het onderdeel Inkomen. Per saldo wordt het effect op
€ 500.000 negatief berekend. Dit werkt structureel door. In september 2019 wordt het definitieve
bedrag voor 2019 bekend gemaakt en het voorlopige bedrag van 2020.


    C. Verbonden partijen/ Gemeenschappelijke regelingen
Waadhoeke neemt deel in een aantal verbonden partijen. Dit zijn partijen die gemeentelijke taken in
opdracht van de gemeente uitvoeren. Voor de GR-en wordt alleen het verschil tussen 2019 en 2020
opgenomen in de ruimteberekening. De vier verbonden partijen die, zoals het nu lijkt, de meeste
invloed hebben op onze begroting zijn hieronder weergegeven.


Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân
De gemeentelijke bijdrage aan de Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân
(Dienst) bedraagt € 43.656.000. In de conceptbegroting 2020 stijgt de bijdrage met € 1.269.000
naar € 44.925.000. Hiervan wordt onder andere € 360.000 veroorzaakt door loon- en prijsstijgingen.
Dit bedrag kan gedekt worden ten laste van de post Loon- en prijscompensatie 2020 (zie boven).
Hierdoor is het netto effect van de begroting van de Dienst € 909.000 negatief. De cijfers zijn
inhoudelijk toegelicht in de begroting 2020 van de Dienst.



Beschermd wonen
Met ingang van 2018 ligt de toegang van Beschermd wonen bij het Gebiedsteam, hiermee is de
inhoudelijke toetsing vanuit de gemeente Leeuwarden vervallen en daarmee ook de sturing op de
toegang en de financiën. Als gevolg hiervan worden tekorten op Beschermd wonen met ingang van
2018 doorberekend aan de gemeenten. Dit heeft in 2018 een tekort opgeleverd (effect Waadhoeke
€ 356.000). In de begroting 2019 en 2020 van de Dienst is geen raming opgenomen omdat er nog
geen zicht is op de effecten. Daarnaast wordt het budget van de centrumgemeente Leeuwarden met
ingang van 2021 overgeheveld naar de afzonderlijke gemeenten. Vanaf dat moment wordt ook het
objectief verdeelmodel voor de verdeling van de middelen Beschermd wonen ingevoerd. Dit gaat

                                                  13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                Kadernota 2020 t/m 2023



gepaard met een forse afname van het budget voor Friesland. Ook hiervan is nog niets opgenomen in
de ruimteberekening. Er is nog geen inzicht in het aandeel van de gemeente Waadhoeke in deze
afname. Op dit moment wordt aan een actieplan gewerkt om de uitgaven beheersbaar te krijgen.


Gemeenschappelijke Regeling Fryslân West
De bijdrage aan de GR Fryslân West bestaat uit een bijdrage per medewerker (omgerekend naar een
bijdrage per Subsidie Eenheid) en het doorbetalen van de rijksmiddelen WSW. Conform eerdere
besluitvorming gaat de bijdrage per SE met ingang van 2020 omhoog van € 500 naar € 2.000.
De gemeente ontvangt middelen uit het gemeentefonds voor de WSW. Dit budget neemt elk jaar af.
Deze afname is onder B. meegenomen in de ruimteberekening van het gemeentefonds. De afname
resulteert in een lagere doorbetaling aan de GR en wordt daarmee budgetneutraal in de
ruimteberekening meegenomen.


Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO)
De FUMO heeft geen kadernota voor 2020-2023 vastgesteld. Op basis van een conceptbegroting
houden we er rekening mee dat de algemene bijdrage voor Waadhoeke € 886.474 gaat worden.
Dit is ten opzichte van 2019 een stijging met € 168.401. De verhoging is nodig omdat er nieuwe en
meer reële normen voor productiviteit, tijdsbesteding aan producten en verwachte aantallen zijn
geformuleerd (FUMO 2.0).
Ook is er rekening gehouden met de implementatie van de Omgevingswet en de ingebruikneming van
het nieuwe zaaksysteem LEEF. Overigens is de begroting (begin juni) nog niet vastgesteld door het
Dagelijks Bestuur en aan de deelnemers aangeboden voor zienswijze.


Veiligheidsregio
De Veiligheidsregio Fryslân (VRF) heeft haar kaderbrief 2020-2023 op 7 maart 2019 vastgesteld. De
kaderbrief beschrijft de beleidsmatige en autonome ontwikkelingen die van invloed zijn op de
resultaten die Veiligheidsregio Fryslân wil bereiken. De uitzettingen zijn vrijwel allemaal het gevolg
van autonome ontwikkelingen of eerder gemaakte bestuurlijke keuzes. Om gemeenten tegemoet te
komen in de kritiek op de stijgende kosten is een oplossing gevonden door de incidentele kosten voor
JGZ 3.0 niet in 2020 en 2021 in rekening te brengen bij de gemeenten, maar deze kosten eenmalig te
financieren (ten laste van egalisatiereserve).
Op basis van de kaderbrief is de begroting 2020 op 28 maart 2019 in het dagelijks bestuur
behandeld, waarna deze naar de gemeenten is gegaan voor zienswijze.



    D. Ontwikkelingen kapitaallasten
Wanneer we de staat van activa 2020-2023 vergelijken met de staat van activa 2019 (van de
primitieve begroting) zien we een gemiddelde jaarlijkse vrijval van kapitaallasten van € 200.000
(afgerond). Met ingang van 2020 is rekening gehouden met de kapitaallasten van € 128.209 die
ontstaan uit de investeringen op grond van het beheerplan Kunstwerken. Tevens wordt rekening
gehouden met jaarlijks kapitaallasten voor vervangingsinvesteringen van afgerond € 80.000. De


                                                   14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                               Kadernota 2020 t/m 2023



vrijval rente van langlopende geldleningen is € 90.000 in 2020 aflopend naar € 86.000 in 2023.
Momenteel voeren we gesprekken over herfinanciering. Wat het effect hiervan zal zijn is nog niet
duidelijk. Daarom is dit als p.m. opgenomen. Daarnaast is er nog onvoldoende zicht op de gevolgen
van de overige beheerplannen op het investeringsprogramma van Waadhoeke. Hiervoor reserveren
we het restant van de vrijval van de kapitaallasten. Daarmee verlopen de kapitaallasten budgettair
neutraal in de ruimteberekening.



    E. Belastingen en heffingen
De OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing zijn aangepast voor het inflatiepercentage (zie
uitgangspunten). In de ruimteberekening is rekening gehouden met een inflatiecorrectie van 1,72%
(inflatiepercentage 2018/CBS t-2). De belastingen en heffingen blijven op deze manier
verhoudingsgewijs in de pas lopen met de rest van de begroting.




    F. Overig

Budgettair effect nota reserves
Het besluit van de raad van 23 mei jl. over de nota reserves heeft tot gevolg dat er niet meer
gedoteerd hoeft te worden aan de reserves die zijn komen te vervallen. Dit levert een structureel
voordeel op van € 137.000.


Structurele vrijval onvoorzien met bestemming
Analyse van de bestaande begrotingspost heeft geresulteerd in een structurele vrijval van € 834.044.
Dit bedrag bestaat voor € 613.000 uit loon- en prijscompensatie afkomstig uit de jaren 2018 en 2019,
€ 78.000 armoedebestrijding, € 24.000 kinderopvang, € 105.000 vroegschoolse opvang en nog een
aantal restposten. De bijbehorende uitgaven zijn al verdisconteerd in de begroting, of meegenomen in
de autonome ontwikkelingen, zodat de reservering kan vervallen.


Gevolgen plaatsingen
Als gevolg van de plaatsingen is er sprake van een overformatie van 10,5 fte in 2018. Rekening
houdend met de afspraken in het sociaal plan, zijn de gevolgen hiervan in de meerjarenraming
verwerkt conform vorige kadernota. Dat betekent een jaarlijkse afbouw. Dekking vindt plaats vanuit
de Reserve Herindelingsbijdrage.


Onvoorzien structureel
In de financiële verordening is vastgesteld dat minimaal € 1 per inwoner gedoteerd wordt aan
onvoorzien structureel. In 2019 kozen we er voor om dit bedrag vast te stellen op € 5. In deze
kadernota stellen wij voor dit bedrag bij te stellen naar € 1 per inwoner, zijnde het minimum bedrag
volgens de financiële verordening (zie uitgangspunten).




                                                  15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                          Kadernota 2020 t/m 2023



Inkomst dividend BNG
Op basis van het gemiddelde over de afgelopen 5 jaar zijn de inkomsten dividend BNG naar boven
bijgesteld.




                                               16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                              Kadernota 2020 t/m 2023



3.2     Incidentele ruimte

In de uitgangspunten is bepaald dat de ruimte boven de € 15 miljoen in de Algemene Reserve
beschikbaar is voor wensen.


Het verloop van de Algemene Reserve is als volgt:


Verloop Algemene Reserve                                  2020          2021           2022            2023
Prognose stand per 1-1                              15.826.500    16.886.300     18.351.300      18.351.300
incidentele autonome ontwikkelingen 2020              -333.200
incidentele posten vanuit vorige kadernota            -422.000      -350.000
toevoeging herindelingsbijdrage                      1.815.000     1.815.000
Eindstand Algemene Reserve                          16.886.300    18.351.300     18.351.300      18.351.300



Prognose stand per 1-1-2020
Eerst is de prognose van de Algemene Reserve ingeschat per 1-1-2020. Hierbij is rekening gehouden
met de stand van de Algemene Reserve na de 6e begrotingswijziging en is een inschatting gemaakt
van besluitvorming die we nog verwachten in 2019.


Verloop Algemene Reserve                                2019
Stand na 6e begrotingswijzing en verwerking       17.130.810
Rbs 23 mei
Effecten mei-circulaire 2019                        -802.870
Wensen onderweg (incidenteel 2019)                  -876.000
Incidentele vrijval onvoorzien met bestemming 2019 834.044
Effect beheerplannen raad 13 juni 2019              -459.520
Afronding                                                 36
Stand Algemene Reserve                            15.826.500



Incidentele autonome ontwikkelingen 2020
De incidentele autonome ontwikkelingen betreffen met name de uitvoering van de overeenkomst
Overdracht stedelijk water (OSW) 2016, betreffende het wegwerken van het achterstallig
baggeronderhoud stedelijk water in de dorpen en in de stad. Het achterstallig baggeronderhoud is
onlangs voor de gehele gemeente in kaart gebracht (april 2019). Uit deze inventarisatie blijkt dat het
gaat om circa 14 km aan watergangen met daarin 25.000 kubieke meter baggerspecie. De kwaliteit
van de baggerspecie is nog niet bekend. Uitgaande van niet verontreinigde baggerspecie is de
voorlopige kostenraming € 600.000. Afspraak in OSW 2016 is een kostenverdeling van 50/50
Gemeente-Waterschap, waardoor het bedrag voor rekening gemeente uit zou komen op € 300.000.
Conform de afspraken moet de uitvoering uiterlijk 31 december 2025 afgerond zijn.


Incidentele posten uit vorige kadernota


                                                  17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                             Kadernota 2020 t/m 2023



Organisatieontwikkeling
In de kadernota van 2019-2022 is voor de jaren 2019-2021 € 200.000 per jaar beschikbaar gesteld
voor organisatieontwikkeling. Dit budget benutten we ook voor doorontwikkeling van ‘nabij besturen’
in de organisatie en voor het programma gericht op verbetering van onze dienstverlening. Bij het
verder ontwikkelen van de organisatie worden andere rollen van management en medewerkers
gevraagd, waarin we in staat zijn bij te dragen aan de (complexe) vraagstukken die zich voordoen in
de veranderde samenleving. Voor het management betekent dit een verschuiving naar meer
coachend leidinggeven, leren, faciliteren, antennefunctie, innoveren en strategisch denken. Voor
medewerkers, naar meer “mogelijk maken dat”, van buiten naar binnen denken, integraal denken en
verantwoordelijkheid nemen. Om dit te realiseren, werken we aan de duurzame inzet van de
medewerkers, zodat kennis, houding en gedrag blijven passen bij de gevraagde dienstverlening.


Streekagenda/Streekwurk
De samenwerking tussen overheden in Noordwest Friesland via de zgn. Streekagenda is in 2019 het
laatste jaar in gegaan. In 2019 zal, naast het voortzetten van lopende projecten, een aantal nieuwe
projecten worden gestart. Vanwege het einde van de Streekagenda-periode is het van belang om de
continuïteit van deze projecten te borgen. Het projectbureau Streekwurk komt daarvoor in 2019 met
een voorstel. Voorgesteld wordt om voor 2020 vooralsnog uit te gaan van de bedragen die ook in
2019 beschikbaar zijn, nl. € 72.000.


Niet beveiligde spoorwegovergangen (NABO)
In de gemeente is er een tweetal NABO’s. Het betreft een locatie ten noorden van Wjelsryp en een
locatie ten zuiden van Deinum. Een oplossing voor de niet beveiligde spoorwegovergangen is de
aanleg van een tunnel. Deze wordt in samenwerking met ProRail en de provincie gefinancierd waarbij
de gemeente verantwoordelijk is voor 25% van de totale kosten, De wens is reeds opgenomen in de
kadernota 2019-2022 en voorbereidingen zijn in gang gezet. In dit proces is op grond van actuele
becijferingen het bedrag neerwaarts bijgesteld van € 250.000 naar € 150.000 in 2020 en 2021.




Herindelingsbijdrage
In de inkomst van het gemeentefonds is in de jaren 2020 en 2021 inbegrepen de herindelingsbijdrage
van € 1,8 miljoen. Deze wordt rechtstreeks toegevoegd aan de Algemene Reserve (zie ook structurele
ruimteberekening).




                                                 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                               Kadernota 2020 t/m 2023




4. Wensen

Wij geven in deze kadernota aan welke wensen wij een hoge prioriteit willen geven. Deze wensen zijn
meegenomen in de berekening en opgenomen in dit hoofdstuk. Andere wensen hebben we een lagere
prioriteit moeten geven. Om uw raad inzicht te geven in die prioritering, hebben wij de wensen met
een lagere prioriteit opgenomen in de bijlage.


In 2018 stelden wij een strategisch ontwikkelperspectief vast, dat onze koers uit zet: “Wij zijn
Waadhoeke!, Ontwikkelperspectief Waadhoeke 2018-2028”. Het betreft de volgende ontwikkellijnen:
        A. Waadhoeke – in positie en krachtig in de regio
        B. Beleven – Genieten tussen wad en stad
        C. Fijn leven – vitale en veerkrachtige dorpen en wijken
        D. Ons landschap – duurzame oogst voor de toekomst


Bij de prioritering van wensen in deze kadernota hebben wij ons steeds de vraag gesteld wat de
wensen bijdragen aan de ambities en doelen in onze dienstverleningsvisie of het Ontwikkelperspectief.


We geven de wensen weer in een tabel met daarbij aangegeven de bijdrage die ze leveren aan de
doelen van de Dienstverleningsvisie (DV) of van de ontwikkellijnen (A t/m D). Conform het
coalitieakkoord en de vorige kadernota volgen we de indeling van de thema’s Minsken, Wurk,
Omjouwing en Algemien bij de rubricering van de wensen.


De aanduiding I/U geeft aan of het inkomsten (I) of uitgaven (U) betreft, de aanduiding I/S of het
incidenteel (I) of structureel (S) is en OL heeft betrekking op de Ontwikkellijnen (A t/m D zie boven).
Alle bedragen in de tabellen in dit hoofdstuk zijn in €.




                                                    19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                  Kadernota 2020 t/m 2023



4.1      Minsken

Minsken vormen de gemeenschappen, de samenleving. Centraal in dit thema staan onze ambities
binnen het sociaal domein, onderwijs, cultuur, taal en sport. De sterke sociale cohesie, de vele
vrijwilligers en het goed georganiseerde verenigingsleven kenmerken de gemeenschappen in
Waadhoeke. We zijn rijk aan cultuur, meertaligheid en historie.


Regenbooggemeente
Door de gemeenteraad is in de vergadering van 14 maart jl. een motie aangenomen om Waadhoeke
aan te wijzen als Regenbooggemeente. Aan het college is gevraagd om een actief en preventief
antidiscriminatie programma samen te stellen, vergelijkbaar met de Regenbooggemeenten
Heerenveen, Leeuwarden en Súdwest-Fryslân en dit voor 1-10-2020 samen met een kostenraming
voor te leggen aan de raad. Kijkend naar het plan van aanpak van de gemeente Heerenveen ramen
wij vooralsnog eenzelfde bedrag als deze gemeente: € 20.000. Wij stellen voor om de start te doen
plaatsvinden in 2021.


    OL         I/U              Onderwerp                     2020      2021      2022       2023     I/S
     -          U           Regenbooggemeente                -3.500    -20.000   -20.000    -20.000    S


Beweegteams/buurtsportcoaches
Onderdeel van het sport- en beweegbeleid is het project ‘buurtsportcoach’. Bij de start in 2018 is
begonnen met een minimumvariant. Uit evaluatie blijkt dat er meer inzet van buurtsportcoaches
gewenst is in het sociale domein, voor verenigingsondersteuning en voor het bewegingsonderwijs.
Voorgesteld wordt een uitbreiding te doen van 5.8 FTE naar 9.1 FTE. We stellen u voor om daarvoor
alvast middelen beschikbaar te stellen, vooruitlopend op het beleidskader sporten en bewegen. Dit in
verband met continuïteit per 1-1-2020.


    OL         I/U             Onderwerp                      2020      2021      2022       2023     I/S
    C           U     Beweegteams/buurtsportcoaches          -93.000   -93.000   -93.000    -93.000    S


Amateuristische kunstbeoefening
De startnotitie cultuur voorziet erin dat nog in 2019 een geharmoniseerde subsidieregeling voor
amateuristische kunst- en cultuurbeoefening wordt vastgesteld. In het coalitieakkoord is opgenomen
dat bij deze harmonisatie voorlopig niet beknot wordt op subsidies voor muziek, zang en toneel. De
wijze van harmoniseren en de budgettaire effecten zijn onderzocht. Om verschillen tussen de oude en
de nieuwe subsidieregeling te overbruggen wordt een afbouwperiode voorgesteld waarvoor tijdelijk
extra middelen nodig zijn.


  OL     I/U                    Onderwerp                     2020      2021      2022       2023     I/S
  C       U          Subsidies amateuristische kunst-        -18.000   -9.000                          S
                                beoefening


                                                        20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                  Kadernota 2020 t/m 2023



Planetarium (1)
Nederland wil in 2022 het Planetarium nomineren voor UNESCO werelderfgoed. Om te komen tot een
compleet nominatiedossier moet tot eind 2021 nog veel werk verzet worden. De kosten om te komen
tot een compleet nominatiedossier worden geschat op € 150.000. Daarnaast is door UNESCO
geconstateerd dat de personeelsformatie van het Planetarium te klein is om het toekomstige
werelderfgoed te kunnen uitdragen en te beheren. Met de noodzakelijke uitbreiding (1,5 fte) is een
structureel bedrag van jaarlijks € 145.000 gemoeid. De verwachting is dat het Planetarium, de
Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en de provincie bijdragen in de eenmalige kosten. In hoeverre de
provincie kan bijdragen aan de structurele uitbreidingslasten is nog niet bekend.


    OL         I/U              Onderwerp                    2020       2021       2022       2023     I/S
    CA          U               Planetarium                -100.000   -100.000   -100.000   -100.000    S


Planetarium (2)
In verband met de te verwachten impact van de Werelderfgoed-status is het noodzakelijk om een
ruimtelijke visie op te stellen waarin o.a. wordt onderzocht hoe om te gaan met parkeren, de
verkeersafwikkelingen et cetera.


  OL     I/U                  Onderwerp                     2020       2021       2022       2023      I/S
  B       U                   Planetarium                  -15.000                                       I


Dorpshuizenbeleid
Het dorpshuizenbeleid wordt geharmoniseerd, vooralsnog op het uitvoeringsniveau van de voormalige
gemeente Franekeradeel. Dit betekent dat dorpshuisbesturen worden ondersteund met een 'groene
MOP' (meerjarig onderhoudsprogramma) waarmee onderhoudskosten en energiemaatregelen
inzichtelijk worden. Daarnaast ontvangen de dorpshuizen een bijdrage in de onderhoudskosten. De
harmonisatie van beleid vraagt in financiële zin een structurele verhoging van het begrote budget.


  OL     I/U                  Onderwerp                     2020       2021       2022       2023      I/S
  C       U          Harmonisatie dorpshuizenbeleid        -63.500    -63.500    -63.500    -63.500     S


Einsteinklas
De Einsteinklas is een pilot op de AMS voor de schooljaren 2018/2019 en 2019/2020, gericht op
kinderen met autisme-problematiek. Uit de tussenevaluatie blijkt dat er extra inzet en zorg nodig is
(één fte). Afgezet tegen de kosten van de dagbesteding, maar vooral om kinderen gewoon naar
school te kunnen laten gaan, is de inzet van deze zorg een besparing ten opzichte van de
alternatieven. De kosten worden deels verrekend met de gemeenten Leeuwarden, Súdwest-Fryslân,
Harlingen, Vlieland en Terschelling. Besluitvorming over de extra inzet moet nog plaatsvinden.


    OL         I/U              Onderwerp                   2020       2021       2022       2023      I/S
     -          U               Einsteinklas                p.m.       p.m.       p.m.       p.m.       S



                                                      21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                              Kadernota 2020 t/m 2023



Beschermd wonen
Beschermd wonen en opvang zijn als gemeentelijke taken in de WMO 2015 opgenomen. Momenteel
vervult centrumgemeente Leeuwarden de regierol in de financiering en organisatie van de zorg. Met
ingang van (waarschijnlijk) 2021 worden de middelen voor beschermd wonen en opvang aan de
lokale gemeenten toegekend. De Friese gemeenten werken aan een gezamenlijke visie, met als
uitgangspunt ‘lokale ondersteuning tenzij’. Pilotprojecten moeten uitwijzen wat voor type lokale
ondersteuning beschikbaar moet komen.


    OL     I/U             Onderwerp                   2020       2021        2022        2023     I/S
     -      U           Beschermd wonen                p.m.       p.m.        p.m.        p.m.      S




                                                  22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                  Kadernota 2020 t/m 2023



4.2     Wurk

Het thema Wurk beschrijft onze ambities ten aanzien van de economie. De pijlers daarvan zijn in
Waadhoeke de handel, industrie en dienstverlening en de land- en glastuinbouw op het platteland.
Groei van toerisme en recreatie biedt nieuwe kansen voor werkgelegenheid en in het verlengde
daarvan het voorzieningenniveau en de leefbaarheid.


Franeker Verwent: project 'verlichting'
Het doel van het binnenstadmanagement is om meer bezoekers, bedrijven en bewoners aan de regio
te binden. Dit resulteert in meer werkgelegenheid, meer bestedingen en het in standhouden van de
voorzieningen. De ambitie is de stad Franeker te positioneren als krachtig regionaal centrum. Deze
ambitie past ook bij de functie van de stad als bestuurscentrum van de gemeente Waadhoeke. De
focus wordt gelegd op de binnenstad, want een goed functionerende en aantrekkelijke binnenstad
speelt niet alleen voor de stad maar ook voor de omgeving een belangrijke rol. Aan de hand van de
drie speerpunten van binnenstadmanagement wordt hier nu invulling aan gegeven:
       Franeker Vastgoed: Richt zich op optimaliseren van de ruimtelijke structuur. Streven naar een
        compact winkelgebied, goede bezetting panden en aantrekkelijk aanlooproutes;
       Franeker Verleidt: Richt zich op de kwaliteit van aanbod van activiteiten en de promotie
                voor het trekken van meer bezoekers en dus meer bestedingen;
       Franeker Verwent. Richt zich op het zorgen voor een optimale beleving voor bezoekers en
        bewoners in de openbare ruimte. De kwaliteit van Franeker moet zichtbaar zijn in het
        straatbeeld. Dit speerpunt krijgt vorm via een drietal projecten. Voor de projecten rondom de
        ‘bebording’ en de ‘afvalvoorzieningen’ is reeds budget beschikbaar gesteld. Voor het project
        ‘verlichting’ (openbare verlichting/feestverlichting/aanlichten monumenten) worden de kosten
        op € 400.000 geschat (kapitaallasten berekend op € 40.000).


  OL    I/U               Onderwerp                           2020      2021      2022       2023     I/S
  A      U    Franeker Verwent: project 'verlichting'        -40.000   -40.000   -40.000    -40.000    S


Verder bouwen aan het binnenstadmanagement Franeker
Sinds november 2015 is een binnenstadmanager actief. Onder zijn begeleiding is er de afgelopen
jaren gewerkt aan de speerpunten Franeker Vastgoed, Franeker Verwent en Franeker Verleidt.
Diverse werkgroepen zijn in het leven geroepen die hier invulling aan geven. Eind 2019 begin 2020
moet een aantal projecten opgeleverd zijn. Daarna zullen nieuwe projecten opgestart worden waarbij
begeleiding gewenst is om dit van de grond te krijgen (opstellen agenda, prioritering, uitwerking,
aanjagen, verbinden, regie en uitvoer).


  OL    I/U                Onderwerp                          2020      2021      2022       2023     I/S
  A      U       Verder blijven bouwen aan het               -10.000   -10.000   -10.000    -10.000    S
                binnenstadmanagement Franeker



                                                        23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke        Kadernota 2020 t/m 2023




                     24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                              Kadernota 2020 t/m 2023



Recreatief fietspad buitendijks
De gemeenten Waadhoeke, Harlingen en Noardeast Fryslân hebben het initiatief genomen om een
projectplan op te stellen dat de ambities verwoordt voor fietsen op de buitenkant van de dijk langs
het Friese Wad. Buitendijks fietsen staat als wens opgenomen in het coalitieakkoord. Volgende stap is
het vinden van (externe) financieringsbronnen voor uitvoering van dit projectplan.


  OL   I/U                 Onderwerp                     2020     2021        2022       2023         I/S
  B     U             Fietspad buitendijks             -300.000                                         I




                                                  25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                            Kadernota 2020 t/m 2023



4.3    Omjouwing

Omjouwing gaat over de ambities voor onze leefomgeving. Polders, dijken en akkers, werelderfgoed
de Waddenzee, monumentaal Franeker en de karakteristieke (terp)dorpen: samen typeren ze ons
gebied. Ze geven Waadhoeke de ruimtelijke kwaliteit die inwoners en bezoekers zo waarderen.
Centraal in dit thema staan het behoud van die ruimtelijke kwaliteit en de opgaven ten aanzien van
leefbaarheid en duurzaamheid.


Opwaardering doorgaande route Dongjum
In het dorp Dongjum leeft de wens om de doorgaande provinciale weg (N384) aan te passen
vanwege verkeersoverlast (snelheid en geluid). De Provincie heeft voor het weggedeelte in de
bebouwde kom €200.000 onderhoudsbudget beschikbaar. De bedoeling is om dit werk uiterlijk in
2020 uit te voeren. Er zijn dan ook gemeentelijke (onderhouds-)werken noodzakelijk: de riolering aan
de westkant van de provinciale weg is aan vervanging toe. Daarnaast moet de ontsluiting van een
aangrenzend nieuw woongebied nog worden aangelegd. Er zijn kansen om “werk met werk” te
maken, en de provincie is bereid hieraan mee te werken. Om het geheel ook verkeersveiliger te
maken is een gemeentelijke bijdrage nodig.


  OL   I/U             Onderwerp                         2020     2021      2022       2023       I/S
  C     U Opwaardering doorgaande route Dongjum        -150.000                                     I


Gladheid meldsysteem
De gemeente heeft als wegenbeheerder verantwoordelijkheid voor de gladheidsbestrijding. Om dit
naar behoren te kunnen doen moeten twee gladheid-meldsystemen worden aangeschaft: een ter
vervanging en een voor een extra meetpunt (GMS). Dit is nodig voor het optimaliseren van het
strooiproces in gemeente Waadhoeke.


  OL   I/U                Onderwerp                     2020      2021      2022       2023       I/S
   -    U            Gladheidmeldsysteem               -30.000                                      I


Actueel kader voor verkeer en vervoer
Momenteel ontbreekt een actueel kader om verzoeken af te wegen, initiatieven te beoordelen,
knelpunten te signaleren, gemeentelijke ambities te bepalen en keuzes te maken. Dit vraagt om
actueel verkeers- en vervoersbeleid. Gelet op de naderende Omgevingswet en de gemeentelijke
Omgevingsvisie wordt voorgesteld om de bestaande Gemeentelijke Verkeers en Vervoers Plannen
(GVVP’s) te actualiseren/harmoniseren en te vergezellen van een actueel uitvoeringsprogramma. Voor
het vervaardigen van een GVVP zal deels een beroep worden gedaan op externe deskundigheid.


  OL   I/U               Onderwerp                      2020      2021      2022       2023       I/S
   -    U              Opstellen GVVP                  -50.000                                      I




                                                  26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                   Kadernota 2020 t/m 2023



Organiseren Regionale Energiestrategie Fryslân
In het Klimaatakkoord is opgenomen dat de uitvoering plaats gaat vinden via 36 energieregio’s. De
provincie Fryslân is één van die regio’s. Fryslân moet een Regionale Energiestrategie (RES) vormen
die inhoud geeft aan de twee thema’s ‘duurzame opwek’ en ‘warmtetransitie’. Na de ondertekening
van het Klimaatakkoord zal een startnotitie RES richting colleges en gemeenteraden gaan waarin de
organisatie van de RES Fryslân wordt beschreven en een beroep wordt gedaan op medewerking van
alle Friese gemeenten. In de startnotitie RES zal gevraagd worden om een structurele bijdrage van
€ 0,30 per inwoner per jaar. Gerekend met het inwonertal van januari 2019 komt dit op een jaarlijkse
bijdrage van € 13.800 voor 2020-2022.


  OL     I/U                 Onderwerp                         2020      2021      2022       2023     I/S
  D       U     Organiseren Regionale Energiestrategie        -13.800   -13.800   -13.800               I
                               Fryslân


Instandhouding monumenten
Jaarlijks verleent de gemeente subsidie voor de promotie (Open Monumentendag) en de
instandhouding van Rijksmonumenten die eigendom waren van de gemeente, en voor de
instandhouding van molens die als Rijksmonument zijn aangemerkt. Mede als gevolg van
veranderende rijksregelgeving is het daarvoor in de begroting opgenomen bedrag ontoereikend.


    OL         I/U             Onderwerp                       2020      2021      2022       2023     I/S
    B           U     Instandhouding monumenten               -40.000   -40.000   -40.000    -40.000    S


Kringloop en participatie
Stichting Omrin Estafette heeft een verzoek ingediend voor een extra financiële bijdrage om de beide
kringloopwinkels in Franeker en St.-Annaparochie open te kunnen houden. Estafette werkt zonder
winstoogmerk en richt zich op circulaire economie (hergebruik en kringloop) en het stimuleren van
een inclusieve samenleving (mens). Estafette is een belangrijke partner voor de gemeente op het
gebied van zowel duurzaamheid als participatie/re-integratie. De gemeente verstrekt reeds een
bijdrage van totaal € 14.000 per jaar aan de kringloopwinkel. Een hogere gemeentelijke bijdrage is
nodig vanwege het toenemende exploitatietekort door dalende omzetresultaten. Estafette vraagt een
vaste bijdrage van € 1,50 per aansluiting (totaal € 31.500 bij 21.000 aansluitingen) met ingang van
2020, vooreerst voor een periode van vijf jaar. Het gaat om een verhoging van de jaarlijkse bijdrage
met totaal €17.500 ten opzichte van de bestaande bijdrage.


    OL         I/U              Onderwerp                      2020      2021      2022       2023     I/S
    D           U        Kringloop en participatie            -17.500   -17.500   -17.500    -17.500    S


Stimuleringsbudget Duurzaamheid
De gemeentelijke ambities t.a.v. duurzaamheid vragen om een werkbudget om vlot in te kunnen
spelen op kansen die zich voordoen. Dit kan variëren van een eenmalige bijdrage aan een



                                                         27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                   Kadernota 2020 t/m 2023



(provinciale) campagne, landelijke acties, het deelnemen aan een activiteit/evenement, het
inschakelen van expertise of een stukje promotie rondom lopende projecten.


    OL         I/U              Onderwerp                    2020       2021       2022       2023      I/S
    CA          U    Stimuleringsbudget Duurzaamheid        -10.000    -10.000    -10.000    -10.000     S


Aan de slag met de Omgevingswet
In het 2e kwartaal van 2019 is het plan van aanpak implementatie Omgevingswet opgesteld.
Voorwaarde voor een succesvol verloop van de implementatie is het beschikbaar stellen van
voldoende financiële middelen. Uitgangspunt is dat de werkzaamheden, afhankelijk van de aanwezige
capaciteit en expertise, zoveel mogelijk in eigen beheer worden verricht. De eerder geraamde kosten
van ruim € 1,5 miljoen aan invoeringskosten ligt lager dan een recente verkenning van de VNG die
laat zien dat gemeenten van 25.000 tot 50.000 inwoners gemiddeld € 1,9 miljoen aan
invoeringskosten berekenen (periode tot 2025). Voor 2019 is € 150.000 beschikbaar gesteld. Wij
stellen voorom in 2020 € 250.000 beschikbaar te stellen en ook voor de jaren daarna 2021, 2022 en
2023 van dit bedrag uit te gaan. Gaandeweg het traject zal een steeds nauwkeuriger beeld van de
kosten ontstaan. Jaarlijks kan dit bedrag via de begrotingscyclus worden bijgesteld.


    OL         I/U              Onderwerp                     2020       2021       2022       2023     I/S
     -          U    Aan de slag met de omgevingswet        -250.000   -250.000   -250.000   -250.000     I


Woningherstel Bildtdijken
De Bildtdijken vormen een uniek stuk landschap met een bijzondere woonkwaliteit. In 2015 zijn de
Bildtdijken aangewezen als beschermd dorpsgezicht wat dit bijzondere karakter bekrachtigd.
Tegelijkertijd is onderkend dat het karakter onder druk staat doordat een flink aantal woningen in een
zeer slechte staat van onderhoud verkeert. Deze combinatie vormde aanleiding voor de toenmalige
gemeente het Bildt om een woningverbeteringsproject op te starten. Het project loopt begin 2020 ten
einde. Er zijn dan 10 van de slechtste woningen gerenoveerd. Aangezien er nog een substantiële
opgave ligt, is voortzetting van het project op korte termijn van wezenlijk belang.
Geraamde projectomvang € 1.000.000, waarvan gemeentelijke bijdrage eenmalig: € 500.000. Wij
stellen voorom vooreerst € 250.000 beschikbaar te stellen.


  OL     I/U                Onderwerp                         2020      2021       2022       2023      I/S
  C       U           Woningherstel Bildtdijken             -250.000                                      I


Stads- en dorpsvernieuwing
Via herstructurering en inbreiding wordt de huidige woningvoorraad continu verbeterd. Naast
investeringen door woningcorporaties in het woningbezit dient de gemeente regelmatig ‘mee’ te
investeren in het groen (openbare ruimte) en grijs (infrastructuur) om de gewenste ruimtelijke
kwaliteit te realiseren. Voeding van de bestaande reserve wordt nader bepaald op basis van de op te
stellen Woonvisie.


                                                       28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                 Kadernota 2020 t/m 2023



  OL   I/U               Onderwerp                  2020   2021   2022      2023     I/S
  C     U       Blijven inzetten op stads en        p.m.                              I
                     dorpsvernieuwing




                                               29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                              Kadernota 2020 t/m 2023



Arbeidsmigranten
Duidelijk is dat een aanzienlijk deel van onze beroepsbevolking (en daarmee inwoners) bestaat uit
arbeidsmigranten. De afgelopen periode is met alle partijen nagedacht over een integrale aanpak van
huisvesting en integratie van deze doelgroep. De uitvoering hiervan vraagt ook op langere termijn om
borging in de ambtelijke organisatie. Het gaat om huisvestingsvraagstukken, vergunningprocedures,
handhavingsverzoeken, leefbaarheids- en integratievraagstukken maar ook een actieve houding t.a.v.
de registratie in de gemeentelijke basisregistraties.


  OL    I/U               Onderwerp                       2020      2021      2022       2023       I/S
   -     U             Arbeidsmigranten                  -40.000   -40.000   -40.000                  I


Aanpak verpauperde panden
Vanuit het verleden is de aanpak van verpauperde panden en gebieden om verschillende manieren
aangepakt. In onze gemeente zien we dat een deel van de woningvoorraad en panden kwetsbaar is
en soms in slechte staat verkeerd. Om in 2020 tot een geharmoniseerde aanpak van verpaupering /
rotte kiezen te komen stellen wij voor om een eenmalig bedrag beschikbaar te stellen.


  OL    I/U               Onderwerp                       2020      2021      2022       2023       I/S
  C      U        Aanpak verpauperde panden              -25.000                                      I




                                                    30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                              Kadernota 2020 t/m 2023



4.4     Algemien

Waadhoeke wil nabij besturen. Het betekent dat onze dienstverlening persoonlijk, dichtbij en online
is: we geven uitvoering aan de vastgestelde Dienstverleningsvisie en zien die als leidraad voor de
noodzakelijke ontwikkeling en professionalisering van de organisatie en bestuurscultuur.
Gemeente Waadhoeke verleent de dienstverlening vanuit drie pijlers;
       Persoonlijk en zorgen voor echte oplossingen;
       Dichtbij;
       Online waar het kan en offline waar het helpt.


Deze pijlers zijn de basis van de dienstverlening en wat gemeente Waadhoeke wil uitstralen.


Ontwikkellijnen
In 2018 is het ‘ontwikkelperspectief Waadhoeke 2018-2028’ vastgesteld. Dit programma omvat 4
ontwikkellijnen. Zowel al in gang gezette beleidsthema’s (zoals cultuur, toerisme en wonen) als nog
uit te werken initiatieven met derden (private partijen, medeoverheden) gaan bijdragen aan het
realiseren van in het ontwikkelperspectief gestelde doelen. Een aantal van deze processen loopt door
tot eind 2019 / begin 2020. De gevolgen hiervan kunnen we nu nog niet op geld zetten. Daarom
stellen we voor in 2020 wederom een budget van € 200.000 beschikbaar te stellen van waaruit, in elk
geval in 2020, de benodigde bijdragen bekostigd kunnen worden. Zo verliezen we geen tijd in de
uitvoering van het perspectief / het realiseren van de ambities. De financiële gevolgen na 2020 zullen
blijken uit het programmaplan dat wordt gemaakt. Vooralsnog houden we de kosten na 2020 p.m.


  OL    I/U               Onderwerp                      2020     2021        2022         2023      I/S
  Alg    U           Budget Ontwikkellijnen            -200.000                                        I


Dienstverleningsvisie
Voor het continueren van het project dienstverlening is voor de projectleiding € 32.500 benodigd.


  OL    I/U               Onderwerp                     2020      2021        2022         2023      I/S
  DV     U            Dienstverleningsvisie            -32.500                                         I


Personele schouw
Bij het ontwerp van de nieuwe organisatie in 2016 is afgesproken de detailstructuur en het
formatieplan van de nieuwe organisatie te evalueren. Deze evaluatie is uitgevoerd in het eerste
kwartaal 2019. De evaluatie wordt aangeduid als de Personele Schouw.
Vanuit de organisatie is een verdiepingsvraag toegevoegd. Deze richt zich op de vraag in hoeverre we
naast de kwantitatieve beoordeling in staat zijn de kwalitatieve slag te kunnen maken als nieuwe
organisatie. Vanuit een gemeente in een groter perspectief, met de huidige bestuurlijke opgaven. De
uitkomsten en adviezen van het externe onderzoek, zijn vastgelegd in de Personele schouw, en zijn
nader toegelicht in een raadsbijeenkomst.


                                                  31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                    Kadernota 2020 t/m 2023




Onderzocht is in hoeverre de gemeentelijke organisatie en haar afdelingen in staat is om met de
huidige formatie, de huidige werkwijze en afspraken te voldoen aan de taken en de verwachtingen.
Uit dit onderzoek blijkt dat de gemeentelijke organisatie o.a. krap in de formatie zit. Dit komt ook
overeen met de uitkomsten van een eerdere benchmark. Er zijn een aantal belangrijke
randvoorwaarden niet goed geborgd (o.a. opvang van ziekte, enige ruimte per afdeling voor piek en
vervanging en het herstellen van een “weggevallen” budget in de fusiebegroting). Dit noemen we de
in- en bijstelling van de budgettaire kaders.


De krapte in de formatie is zorgvuldig geduid per aandachtsgebied. Er is ook gekeken naar
toekomstige ontwikkelingen. Om kwalitatief de slag te maken die voor onze huidige organisatie nodig
is, om de ontwikkelingen kwalitatief en kwantitatief ‘bij te benen’ stellen wij voor dit tekort nu voor de
helft in te vullen. Hiervan is ook een deel tijdelijk (zie tabel: uitbreiding structurele formatie en tijdelijk
formatiebudget). Het resterende tekort wordt opgevangen door keuzes en prioritering. Voor de
afdeling Informatiebeheer vindt nog een nadere scan plaats.


  OL    I/U                   Onderwerp                        2020       2021       2022        2023      I/S
  -      U       In- en bijstellen budgettaire kaders        -709.000   -849.000   -989.000    -989.000     S
  -      U         Uitbreiding structurele formatie          -455.000   -455.000   -455.000    -455.000     S
  -      U      Beschikking tijdelijk formatiebudget         -385.000   -385.000                            I


Verbeterde huur- en pachtadministratie
De schaal van Waadhoeke maakt het noodzakelijk om de huidige administraties rondom (in eerste
instantie) pacht-, huur- en zakelijk rechten te digitaliseren en automatiseren. Hierdoor zal de kwaliteit
van de administratie en daarmee de dienstverlening richting onze inwoners verbeteren.


  OL    I/U                Onderwerp                          2020       2021       2022        2023       I/S
   -     U    Verbeterde huur- en pachtadministratie         -10.000    -10.000    -10.000     -10.000      S


Beheersystemen
In het beheerprogramma GBI ontbreken gegevens. Er kan nu worden uitgegaan van een 80%
zekerheid. Verdere invulling is noodzakelijk om goed gebruik te kunnen maken voor het beheer.


  OL    I/U                Onderwerp                           2020      2021       2022         2023      I/S
  DV     U               Beheersystemen                      -100.000                                        I




                                                        32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                             Kadernota 2020 t/m 2023



4.5      Samenvatting Wensen

Wij vragen de Raad:


    1.   Akkoord te gaan met de voorgestelde prioritering;
    2.   De wensen met een lagere prioriteit niet mee te nemen in de begroting 2020 en
         meerjarenraming 2021-2023;
    3.   De wensen met een hogere prioriteit vooralsnog wel mee te nemen naar de begroting 2020
         en de meerjarenraming 2021-2023;
    4.   Met de vaststelling van de begroting 2020 definitief af te wegen of de wensen met een
         hogere prioriteit (geheel of gedeeltelijk) worden gehonoreerd.


Hierna volgt het totaaloverzicht van de structurele en incidentele wensen.




                                                  33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                      Kadernota 2020 t/m 2023



Structureel


Minsken
OL I/U     Onderwerp                                            2020         2021        2022         2023
 -    U    Regenbooggemeente                                   -3.500      -20.000      -20.000      -20.000
 C    U    Beweegteams/buurtsportcoaches                      -93.000      -93.000      -93.000      -93.000
 C    U    Subsidies amateuristische kunst-beoefening         -18.000       -9.000
 -    U    Planetarium, subsidie                             -100.000     -100.000     -100.000     -100.000
 C    U    Harmonisatie dorpshuizenbeleid                     -63.500      -63.500      -63.500      -63.500
 -    U    Einsteinklas                                         p.m.         p.m.         p.m.         p.m.
 -    U    Beschermd Wonen                                      p.m.         p.m.         p.m.         p.m.
           Totaal Minsken                                    -278.000     -285.500     -276.500     -276.500

Wurk
OL I/U Onderwerp                                               2020         2021         2022         2023
 A   U Franeker Verwent: project 'verlichting'                -40.000      -40.000      -40.000      -40.000
 A   U Verder blijven bouwen aan het                          -10.000      -10.000      -10.000      -10.000
       binnenstadmanagement Franeker
       Totaal Wurk                                            -50.000      -50.000      -50.000      -50.000

Omjouwing
 OL I/U Onderwerp                                              2020         2021         2022         2023
 B   U Instandhouding monumenten                              -40.000      -40.000      -40.000      -40.000
 D   U Kringloop en participatie                              -17.500      -17.500      -17.500      -17.500
 D   U Stimuleringsbudget Duurzaamheid                        -10.000      -10.000      -10.000      -10.000
        Totaal Omjouwing                                      -67.500      -67.500      -67.500      -67.500

Algemien
 OL I/U    Onderwerp                                            2020         2021         2022         2023
 -    U    Verbeterde huur- en pachtadministratie              -10.000      -10.000      -10.000      -10.000
  -   U    Personele schouw                                   -709.000     -849.000     -989.000     -989.000
  -   U    Personele schouw                                   -455.000     -455.000     -455.000     -455.000
           Totaal Algemien                                   -1.174.000   -1.314.000   -1.454.000   -1.454.000

           Totaal structurele wensen                         -1.569.500   -1.717.000   -1.848.000   -1.848.000




                                                        34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                 Kadernota 2020 t/m 2023



Incidenteel

Minsken
OL I/U                   Onderwerp                         2020        2021         2022         2023
 B    U         Ruimtelijke visie Planetarium             -15.000
                      Totaal Minsken                      -15.000

Wurk
OL I/U                    Onderwerp                        2020        2021         2022         2023
 B   U               Fietspad buitendijks                -300.000
                         Totaal Wurk                     -300.000

Omjouwing
 OL I/U                 Onderwerp                          2020        2021         2022         2023
 C   U    Opwaardering doorgaande route Dongjum          -150.000
  -  U             Gladheidmeldsysteem                    -30.000
  -  U                Opstellen GVVP                      -50.000
 D   U     Organiseren Regionale Energiestrategie         -13.800     -13.800      -13.800
                          Fryslân
  -  U                 Omgevingswet                      -250.000     -250.000     -250.000     -250.000
 C   U           Woningherstel Bildtdijken               -250.000
 C   U            Stads&dorpsvernieuwing                   p.m.
  -  U               Arbeidsmigranten                     -40.000     -40.000      -40.000
 C   U          Aanpak verpauperde panden                 -25.000
                     Totaal Omjouwing                    -808.800       -303.800     -303.800     -250.000

Algemien
 OL I/U                 Onderwerp                          2020        2021         2022         2023
 DV U               Dienstverleningsvisie                 -32.500
  -   U            Budget Ontwikkellijnen                -200.000
  -   U               Beheersystemen                     -100.000
  -   U              Personele schouw                    -385.000     -385.000
                      Totaal Algemien                    -717.500     -385.000

                  Totaal incidentele wensen              -1.841.300   -688.800     -303.800     -250.000




                                                    35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                              Kadernota 2020 t/m 2023




5. Ruimte versus Wensen

5.1      Structureel beeld
De structurele wensen afgezet tegen de structurele ruimteberekening geeft voorlopig het volgende
beeld:


Samenvatting                                         2020         2021          2022          2023
Saldo ruimteberekening                                456.082      353.985      -451.659       200.868
Totaal structurele wensen prioriteit hoog          -1.569.500   -1.717.000    -1.848.000    -1.848.000
Saldo                                              -1.113.418   -1.363.015    -2.299.659    -1.647.132

Op basis van de voorgestelde kaders, ruimteberekening en prioritering in wensen komen we dus nog
niet tot een sluitende begroting. Gezien onze ambities en de noodzaak hierin te investeren stellen
wij, om tot een sluitende begroting 2020 en sluitend meerjarenperspectief 2021-2023 te komen (zie
uitgangspunt 2), het volgende voor:


    1.   Toewerken naar het principe van kostendekkendheid van afvalstoffenheffing en rioolheffing
         binnen de planperiode.
    2.   De taakstellende opdracht om voor/in de begroting 2020 voorstellen ter grootte van het
         resterende bedrag te doen voor bijstelling van staand beleid en (eventueel) een verdere
         fasering of prioritering van de wensen


Voorstel 1: Kostendekkenheid heffingen


Voor rioolheffing en afvalstoffenheffing stellen wij voor om meer toe te werken naar het principe van
kostendekkendheid in de planperiode vanuit het oogpunt ‘vervuiler betaalt’. In de begroting van 2019
is het tarief voor afvalstoffenheffing en rioolheffing 85%, oftewel de baten dekken onvoldoende de
lasten. Tevens willen wij de overige leges betrekken bij deze analyse.


Kostendekkendheid brengt ook juridische risico’s met zich mee en stelt hoge eisen aan de modellen
voor kostentoerekening. Het is daarom verstandig om een zekere marge aan te houden en in een
aantal jaren naar kostendekkendheid toe te werken, aangezien er anders een risico wordt gelopen op
onrechtmatigheid van verordeningen.


Het principe van kostendekkendheid kan zowel gerealiseerd worden aan de kant van de inkomsten
(tarieven) als de uitgaven. Om een gevoel te krijgen van de impact op de lastendruk, is het effect
berekend van een tariefstijging van 10%. Voor een eenpersoonshuishouden is dit € 39,12, voor een
meerpersoonshuishouden is dit € 48,90. In de uitwerking van het principe van kostendekkendheid
zullen we de lastendruk t.o.v. omringende gemeentes meenemen in de overwegingen.




                                                  36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                Kadernota 2020 t/m 2023



In de tabel is weergegeven welke budgettaire stappen wij voor ogen hebben. Waarbij wij nogmaals
benadrukken, dat de in de tabel genoemde budgettaire voordelen zich niet 1 op 1 zullen vertalen in
tariefstijgingen. Een globale berekening geeft aan dat een opbrengststijging van € 250.000 zich zou
vertalen naar een tariefstijging van indicatief 2,5%.


Voorstel 1                                              2020        2021         2022            2023
Kostendekkendheid heffingen                              250.000     500.000      750.000       1.000.000

N.B. Tariefstijgingen als gevolg van kostendekkendheid staan los van de inflatiecorrectie (zie
uitgangspunten).


Voorstel 2: Taakstellende opdracht om te komen tot een meerjarig sluitende begroting
Na aanpassing van de uitgangspunten en na prioriteitsstelling resteert in de structurele
meerjarenraming nog een tekort. We hebben nog een aantal zaken uit te zoeken en keuzes te maken
om te komen tot een sluitende begroting. De opdracht die wij onszelf stellen is om in de periode tot
aan de begroting dit gat alsnog te dichten om zodoende een meerjarig sluitende begroting per
jaarschijf te presenteren. De oplossing hiervoor zoeken we in een bijstelling op de grotere
begrotingsposten en (eventueel)een verdere fasering of prioritering van de wensen.


Samenvatting structureel beeld

Samenvatting                                          2020           2021         2022           2023
Saldo ruimteberekening                                 456.082        353.985     -451.659        200.868
Totaal structurele wensen prioriteit hoog           -1.569.500     -1.717.000   -1.848.000     -1.848.000
Voorstel 1: Kostendekkenheid heffingen                 250.000        500.000      750.000      1.000.000
Voorstel 2: Taakstellende opdracht ruimte              863.418        863.015    1.549.659        647.132
zoeken binnen begroting
Saldo                                                         0            0               0           0



5.2     Incidenteel Beeld
De uitkomsten van de incidentele wensen versus de Algemene Reserve, rekening houdend met een
ondergrens van € 15 miljoen is als volgt (zie ook paragraaf 3.2):


Verloop Algemene Reserve                                 2020            2021         2022           2023
Prognose stand per 1-1                             15.826.500      15.045.000   15.821.200     15.517.400
incidentele autonome ontwikkelingen 2020             -333.200
incidentele posten vanuit vorige kadernota           -422.000        -350.000
toevoeging herindelingsbijdrage                     1.815.000       1.815.000
incidentele wensen prioriteit hoog                 -1.841.300        -688.800     -303.800       -250.000
Stand Algemene Reserve                             15.045.000      15.821.200   15.517.400     15.267.400




                                                   37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                        Kadernota 2020 t/m 2023



De eindstand van de Algemene Reserve komt met invulling van incidentele wensen met een hoge
prioriteit meerjarig uit boven de € 15 miljoen.




                                                  38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                              Kadernota 2020 t/m 2023



5.3      Samenvatting Ruimte versus Wensen

Gezien onze ambities en de noodzaak hierin te investeren stellen wij, om tot een sluitende begroting
2020 en sluitend meerjarenperspectief 2021-2023 te komen, het volgende voor:


1.    Toewerken naar meer kostendekkendheid van afvalstoffenheffing en rioolheffing binnen de
      planperiode.
2.    De taakstellende opdracht om voor/in de begroting 2020 voorstellen ter grootte van het
      resterende bedrag te doen voor bijstelling van staand beleid en eventueel een verdere fasering of
      prioritering van de wensen.




                                                  39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                 Kadernota 2020 t/m 2023




Bijlage: Wensen met een lagere prioriteit

In deze bijlage zijn de wensen opgenomen die een lagere prioriteit hebben gekregen en daarom niet
zijn meegenomen in deze meerjarenraming.


Minsken

Academie Franeker
De Academie Franeker is volop in ontwikkeling. De volgende stap is een interne verbouwing die
gefinancierd moet worden via Leader en externe financiers. Daarnaast wil de Academie jaarlijks 60
educatieve activiteiten uitvoeren voor verschillende maatschappelijke doelgroepen. Men vraagt een
gemeentelijke bijdrage van € 250 per activiteit. De aanvraag moet nog plaatsvinden. We stellen voor
om de bijdrage m.i.v. voor 2021 in de meerjarenraming op te nemen.


  OL     I/U               Onderwerp                         2020      2021      2022       2023      I/S
  CA      U             Academie Franeker                             -15.000   -15.000    -15.000     S


Overige Cultuur
Er is een subsidieregeling voor eenmalige initiatieven op het gebied van sport, cultuur en taal. De
regeling kent voor 2019 nog een budget van € 29.000. Voor 2020 en verder staat er € 19.000 in de
begroting. Het verschil heeft te maken met een tijdelijke verhoging van het budget in 2019 i.v.m.
LF2018. Gezien het grote aantal aanvragen over de eerste helft van 2019 is overwogen het budget
op € 29.000 te handhaven.


    OL         I/U           Onderwerp                       2020      2021      2022       2023      I/S
    B           U           Overige Cultuur                 -10.000   -10.000   -10.000    -10.000     S


Bevordering Bildtse/Friese taal
De uitvoering van het taalbeleid 'Waadhoeke, Lân fan Taal' zal jaarlijkse meerkosten met zich mee
kunnen brengen. Medio 2019 komt het uitvoeringsprogramma gereed waarin de activiteiten zijn
uitgewerkt. De daaruit voortvloeiende initiatieven kunnen leiden tot extra benodigd budget.


    OL         I/U            Onderwerp                      2020      2021      2022       2023      I/S
    CA          U    Bevordering Bildtse/Friese taal        -10.000   -10.000   -10.000    -10.000     S

Wurk

Retailagenda
Franeker en St.-Annaparochie zijn de belangrijkste koopcentra in onze gemeente. Deze koopcentra
staan onder druk door demografische ontwikkelingen en veranderd koopgedrag van consumenten.
We willen samen met ondernemers ons blijven inspannen om de centra toekomstbestendig te maken
en invulling te geven aan de provinciale retailagenda, het binnenstadsmanagement van Franeker en
de agenda van het ondernemersfonds in St.-Annaparochie.

                                                       40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                       Kadernota 2020 t/m 2023



Na een moeizame start krijgt het ondernemersfonds in St.-Annaparochie steeds meer vorm. Dit jaar
zullen er dan ook de nodige activiteiten worden georganiseerd welke gefinancierd worden door de
reclamebelasting en een jaarlijks bijdrage van € 10.000 uit het Bildts Startersfonds. Deze is t/m 2021
beschikbaar. Het goed neerzetten van een jaarlijks programma vraagt ook om zekerheid als het gaat
om de gemeentelijke bijdrage. Voorgesteld wordt om deze structureel in de begroting op te nemen.


  OL      I/U                     Onderwerp                       2020      2021       2022       2023     I/S
  A        U                     Retailagenda                              -10.000    -10.000    -10.000    S


Omjouwing

Verbeteren parkeersituatie Franeker
In het najaar van 2019 wordt de Parkeervisie Franeker door de raad vastgesteld. In de parkeervisie
zullen voorstellen worden gedaan die een meer structureel effect hebben. Op relatief korte termijn
kan echter een aantal eenvoudige maatregelen / verbeteringen worden doorgevoerd waarvoor
eenmalig middelen nodig zijn. Hierbij wordt gedacht aan wijzigingen in de regulering (blauwe zone),
kleinschalige uitbreiding parkeren (benutten kansen), opzetten monitoringsprogramma, verkenning
haalbaarheid uitbreiding parkeerterrein.


  OL      I/U                    Onderwerp                        2020      2021       2022       2023     I/S
  A        U          Verbeteren parkeersituatie Franeker         p.m.                                       I


Expertise handhavingsbudget
Het handhavingsbudget is in 2019 verhoogd naar 35.000 om handhavingstrajecten te kunnen starten.
Een uitzetting voor 2020 is opnieuw nodig. Er wonen binnen Waadhoeke veel markante mensen die
soms een afwijkende levensstijl hebben ontwikkeld. Handhaving wordt dan ingezet om uitwassen te
beteugelen. Deze trajecten kosten geld. Geld voor het inhuren van bijvoorbeeld expertise of
faciliteiten.


     OL         I/U                 Onderwerp                     2020      2021       2022       2023     I/S
      -          U         Expertise handhavingsbudget           -25.000   -25.000    -25.000    -25.000    S


Herinrichting Tsjerkebuorren Dronrijp
Betreft herinrichting van de Tsjerkebuorren te Dronrijp.


  OL      I/U                Onderwerp                            2020       2021      2022       2023     I/S
   -       U Herinrichting Tsjerkebuorren Dronrijp                         -150.000                          I


Fietssnelweg Franeker – Leeuwarden
Om het gebruik van de fiets te bevorderen in het kader van o.a. klimaatdoelstellingen en
volksgezondheid, heeft Waadhoeke ingeschreven op zowel een Nationale als Europese
subsidieregeling voor de realisatie van fietssnelwegen. Bedoeling is om het fietstraject Franeker –


                                                            41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                    Kadernota 2020 t/m 2023



Leeuwarden om te vormen en in te richten als snelfietsroute. Bij de reconstructie van de rotonde
N383 (provincie) bij Marsum wordt hierop al voorgesorteerd door de aanleg van een fietstunnel. Op
het gehele traject zijn maatregelen en voorzieningen noodzakelijk om daadwerkelijk van een
fietssnelweg te kunnen spreken. Het benodigde budget wordt geraamd op minimaal € 800.000 ton,
waarvan 40% subsidiabel.


  OL     I/U                    Onderwerp                       2020      2021      2022       2023     I/S
   -      U          Fietssnelweg Franeker - Leeuwarden                  -43.200   -43.200    -43.200    S


Omvormen recreatieve schelpenpaden
De wens is schelpenpaden omvormen naar een zogenoemde BGS verharding. Deze half-verharding
lijkt op schelpen. Er is een proef gedaan bij Beetgum, resulterend in minder onderhoud en minder
onkruid.


    OL         I/U               Onderwerp                      2020      2021      2022       2023     I/S
    D           U          Omvormen schelpenpaden              -10.000   -10.000   -10.000    -10.000    S


Verkeersborden: vervanging
Verkeersborden worden afgeschreven op 20 jaar. Er zijn circa 7800 stuks à € 100.


    OL         I/U                Onderwerp                     2020      2021      2022       2023     I/S
     -          U          Vervanging verkeersborden           -15.000   -15.000   -15.000    -15.000    S


Inrichting 30km/uur zones
De gemeente (en haar rechtsvoorgangers) zijn bezig om het wegenareaal aan te laten sluiten op de
vastgestelde wegcategorisering. Met name de 30km en 60km zones maken hier onderdeel van uit.
Voor de komende jaren zal de focus liggen op de nog als 30km zone in te richten buurten in de stad
en in een aantal dorpen. Door het ontbreken van een gemeentelijk verkeer en vervoersplan alsmede
een daaruit voortvloeiend uitvoeringsprogramma is het benodigde budget globaal te ramen op totaal
2 x € 150.000.


  OL     I/U                     Onderwerp                      2020      2021      2022       2023     I/S
   -      U              Inrichting 30km/uur zones              p.m.      p.m.                            I


Algemien

Duurzaamheid: blauwe diesel (1)
Uit oogpunt van duurzaamheid is het wenselijk het gemeentelijk wagenpark van zgn. blauwe diesel
(gemaakt van hernieuwbare grondstoffen)te laten rijden. De kostenraming betreft de aanschaf van
een eigen tank voor blauwe diesel op de gemeentewerf..


  OL     I/U                    Onderwerp                       2020      2021      2022       2023     I/S
  D       U               Tank voor blauwe diesel.             -15.000                                    I

                                                          42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                            Kadernota 2020 t/m 2023




Duurzaamheid: blauwe diesel (2)
Betreft meerkosten brandstofgebruik: blauwe diesel is duurder dan reguliere diesel.


    OL        I/U            Onderwerp                        2020           2021           2022         2023        I/S
    D          U       Meerkosten blauwe diesel              -40.000        -40.000        -40.000      -40.000       S


Aanschaf duurzame Bedrijfsauto’s
Er zijn op dit moment 4 bedrijfsauto’s in Waadhoeke. Daarnaast wordt er ca 20.000 km per maand
gedeclareerd bij gebruik van de eigen auto. In het kader van duurzaamheid zou de gemeente over
kunnen gaan op aanschaf van een aantal elektrische auto’s en/of auto’s op niet fossiele brandstof.
Hiermee zal een deel van de gedeclareerde km komen te vervallen. De aanschaf van 5 tot 10
elektrische auto’s is becijferd op € 2.500 tot € 7.000 per maand.


    OL        I/U             Onderwerp                       2020           2021           2022         2023        I/S
    D          U    Aanschaf duurzame Bedrijfsauto’s         -40.000        -40.000        -40.000      -40.000       S


Sleutelsysteem verhuur gebouwen
De aanschaf van een nieuw sleutelsysteem en programma (samenleving) ten behoeve van betere
dienstverlening aan huurders van overdekte sportaccommodaties. Hierbij is geen sleuteluitgave meer
nodig. Investering € 150.000 in 5 jaar af te schrijven tegen 4% rente.


    OL        I/U               Onderwerp                     2020           2021           2022         2023        I/S
    DV         U    Sleutelsysteem verhuur gebouwen          -36.000        -36.000        -36.000      -36.000       S




Samenvatting wensen met een lagere prioriteit

Incidenteel

Omjouwing
   OL     I/U                     Onderwerp                        2020           2021           2022         2023
    A      U         Verbeteren parkeersituatie Franeker           p.m.
    -      U         Herinrichting Tsjerkebuorren Dronrijp                      -150.000
    -      U              Inrichting 30km/uur zones                p.m.           p.m.

 Algemien
    OL        I/U                Onderwerp                         2020           2021           2022         2023
     D         U           Tank voor blauwe diesel                -15.000

                     Totaal incidentele wensen met lagere         -15.000       -150.000
                                   prioriteit

Structureel



                                                       43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Gemeente Waadhoeke                                                                Kadernota 2020 t/m 2023



Minsk en
    OL      I/U               Onderwerp                      2020       2021        2022        2023
    CA       U            Academie Franeker                            -15.000     -15.000     -15.000
     B       U             Overige Cultuur                  -10.000    -10.000     -10.000     -10.000
    CA       U       Bevordering Bildtse/Friese taal        -10.000    -10.000     -10.000     -10.000

Wurk
   OL       I/U               Onderwerp                      2020       2021        2022        2023
    A        U               Retailagenda                              -10.000     -10.000     -10.000

Omjouwing
    OL      I/U                Onderwerp                     2020       2021        2022        2023
     -       U    Fietssnelweg Franeker - Leeuwarden                   -43.200     -43.200     -43.200
     -       U         Vervanging verkeersborden            -15.000    -15.000     -15.000     -15.000
     -       U        Expertise handhavingsbudget           -25.000    -25.000     -25.000     -25.000
     D       U         Omvormen schelpenpaden               -10.000    -10.000     -10.000     -10.000
Algemien
    OL      I/U                Onderwerp                     2020       2021        2022        2023
     D       U      Aanschaf duurzame Bedrijfsauto’s        -40.000    -40.000     -40.000     -40.000
    DV       U     Sleutelsysteem verhuur gebouwen          -36.000    -36.000     -36.000     -36.000
     D       U         Meerkosten blauwe diesel             -40.000    -40.000     -40.000     -40.000

                  Totaal structurele wensen met lagere      -221.960   -343.358    -343.356   -343.354
                                 prioriteit




                                                       44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>