<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>INT
AAN DE RAAD
                                                                Agenda: 22-10-2020
                                                                Franeker, 6-10-2020
Onderwerp
Bildtdijken 2
Portefeuillehouder
Wethouder N. Haarsma
Auteur
Joke van der Veen, telnr. 06 34 55 69 64, mailadres j.vanderveen@waadhoeke.nl
Wietse Terpstra, tel 06 30 09 02 61, mailadres w.terpstra@waadhoeke.nl
Samenvatting
De Bildtdijken vormen een uniek stuk landschap met een bijzondere woonkwaliteit. In 2015 zijn
de Bildtdijken aangewezen als beschermd dorpsgezicht wat dit bijzondere karakter bekrachtigt.
Tegelijkertijd waren en zijn er zorgen over het grote aantal woningen met een matige tot
slechte kwaliteit. Daarnaast zijn de woningen er goedkoop en wonen er veel mensen met lage
inkomens, die niet altijd in staat zijn de woning te onderhouden ofwel te verbeteren.
Ongerustheid over de ‘verrommeling’ en verkrotting van de bebouwing, heeft in 2013 geleid
tot het ‘Actieplan Bildtdijken’ en tot de eerste uitvoeringsfase Bildtdijken voor de periode 2016-
2019.
Het project is uitgevoerd door Stichting herstel dorpen en Bildtdijken (ShdB). De eerste fase van
het project is afgerond waarmee tien verwaarloosde woningen zijn gerenoveerd. Het werk aan
de Bildtdijken is echter nog niet klaar. De situatie met nog te veel slechte panden vraagt om
extra aandacht, zeker ook gezien het unieke karakter van de Bildtdijken. Dit wordt ook
bevestigd door de recent uitgevoerde onderzoeken van KAW en Adema Architecten (zie bijlage
behorende bij projectvoorstel Bildtdijken 2).
In de eerste fase is er veel kennis opgedaan en is er veel energie bij inwoners en de Stichting
herstel dorpen en Bildtdijken voor een vervolg. Samen met de vrijwilligers en inwoners willen
we uitvoering geven aan een vervolg. Om de kwaliteit van de woningen op de Bildtdijken
structureel op niveau te brengen is een investering nodig die is becijferd op € 18,8 miljoen.
Dit is omvangrijk en niet in één keer haalbaar om dit gelijktijdig op te pakken. Op basis van de
ervaringen van de 1e fase is het projectvoorstel Bildtdijken 2 opgesteld. Dit projectvoorstel
vormt de basis voor het vervolg in de vorm van de aanpak Bildtdijken 2. In het projectvoorstel
*20.204126*
20.204126                                         1 / 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>INT
wordt een 2e fase geschetst waarbij circa 13 slechte woningen en 35 matige woningen op de
Bildtdijken zullen worden opgeknapt, wat onder meer positieve effecten heeft op de
omgevingskwaliteit en de leefbaarheid.
In de begroting 2020 is een bedrag van € 250.000 voor woningherstel Bildtdijken opgenomen.
Wij hebben u beloofd om een (inhoudelijk) voorstel over dit project voor te leggen alvorens het
bedrag beschikbaar wordt gesteld. Dit voorstel voorziet daarin.
Voorstel
1. In te stemmen met de 2e fase van de Bildtdijken zoals beschreven in het projectvoorstel
    Bildtdijken 2.
2. Voor de aanpak Bildtdijken 2 een bedrag van € 450.000 beschikbaar te stellen en
    dit voor € 250.000 te dekken uit het budget dat in de begroting 2020 is opgenomen voor
    het project Bildtdijken 2 en voor € 200.000 ten laste te brengen van de reserve Risico's
    dorpsherstel Bildtdijken.
Inleiding
     De bevolkingskrimp en de terugloop van het aantal huishoudens zorgen voor grote
     uitdagingen voor de gemeente Waadhoeke. Leegstand en verpaupering zullen onder druk
     van deze ontwikkelingen steeds vaker voorkomen. In onze gemeente zien we dat een deel
     van de particuliere woningvoorraad en panden kwetsbaar is en soms in slechte staat
     verkeert. Er wordt een aanpak verpaupering voorgesteld bestaande uit een viertal sporen,
     te weten:
         1. Aanpak verpaupering samen met de dorpen door middel van DOM
              (dorpsontwikkelingsmaatschappij) methodiek;
         2. Herbestemming van leegstaande ofwel verpauperde panden;
         3. Handhavingstrajecten voor rotte kiezen en verpauperde panden;
         4. Lobby richting het Rijk en provincie voor een transitiefonds m.b.t. aanpak rotte
              kiezen en verpauperde panden.
     Over deze gemeente brede aanpak van verpaupering kan uw raad in maart 2021 een
     voorstel tegemoet zien. Het voorstel Bildtdijken 2 maakt onderdeel uit van spoor 1.
     De Bildtdijken vormen een uniek stuk landschap met een bijzondere woonkwaliteit. In
     2015 zijn de Bildtdijken aangewezen als beschermd dorpsgezicht wat dit bijzondere
     karakter bekrachtigt. Tegelijkertijd is onderkend dat het karakter onder druk staat doordat
     een flink aantal woningen in een zeer slechte staat van onderhoud verkeert. Deze
     combinatie vormde aanleiding voor de toenmalige gemeente het Bildt om een
     woningverbeteringsproject op te starten. Het project is begin 2020 geëindigd. Er zijn 10
     van de slechtste woningen gerenoveerd. Aangezien er nog een substantiële opgave ligt, is
     voortzetting van het project op korte termijn van wezenlijk belang.
                                                  2 / 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>INT
    Daarbij is het van belang om het vervolg van de Bildtdijken nu op te pakken, omdat er nu
    energie en kracht in de stichting en inwoners zit voor een vervolg. Het is noodzakelijk voor
    een succesvol vervolg om dit te behouden. Daarom wordt vooruitlopend op de aanpak
    verpaupering een voorstel voorgelegd m.b.t. de Bildtdijken 2.
Beoogd (meetbaar) effect
    Het primaire doel is het opknappen van 13 slechte woningen en 35 matige woningen op de
    Bildtdijken.
    Secundaire doelstellingen zijn:
        - Versterken van het unieke karakter van Waadhoeke;
        - Vergroten van de ruimtelijke kwaliteit en de aantrekkelijkheid van de
             leefomgeving;
        - Versterken van de cultuurhistorische waarde van het beschermd dorpsgezicht
             Oude - en Nieuwe Bildtdijken;
        - Versterken van de leefbaarheid en sociale structuur door dorpsgemeenschappen te
             betrekken bij de verpauperingsopgave d.m.v. de DOM methodiek;
        - Versterken van de recreatieve aantrekkelijkheid van het gebied;
        - Herkenning van (sociale) problematiek;
        - Terugdringen van energie armoede;
        - Bijdrage aan brede welvaart door o.a. duurzaamheidsmaatregelen toe te passen.
Motivering
    1.1 Het projectplan Bildtdijken 2 sluit aan bij de ambities in het coalitieakkoord.
    Mede op basis van ervaringen van de 1e fase is een projectplan voor de 2de fase opgesteld.
    Dit projectplan vormt de basis voor het vervolg in de vorm van de aanpak Bildtdijken 2. In
    het coalitieakkoord is opgenomen dat behoud van de ruimtelijke kwaliteit centraal staat.
    Daarnaast is in het coalitieakkoord de ambitie opgenomen om het unieke karakter van
    Waadhoeke te versterken. Dit door o.a. rotte kiezen ofwel verpauperde panden aan te
    pakken. Dit sluit goed aan bij het project Bildtdijken 2.
    1.2 Het project Bildtdijken 2 past in de ontwikkellijn Fijn Leven.
    De ontwikkellijn Fijn Leven zet in op krachtige en vitale dorpen. Binnen deze ontwikkellijn
    is opgenomen dat wordt ingezet op:
          Aanpakken van ‘rotte kiezen’ (verpauperde panden en gebieden);
          Faciliteren van herbestemming van leegstaande panden.
    Het project Bildtdijken 2 voorziet in beide doelstellingen.
                                                  3 / 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>INT
    1.3 De problematiek is in dit gebied van onze gemeente het grootst.
    Het is van belang om te onderkennen dat het markperspectief van de woningen aan de
    Bildtdijken kwetsbaar is en als geheel kwetsbaarder dan andere dorpen in Waadhoeke.
    Ook vallen de woningen aan de Bildtdijken sinds 2015 onder een beschermd dorpsgezicht.
    Van de vijf beschermde dorpsgezichten in Waadhoeke is de kwaliteit van de woningen op
    de Bildtdijken met afstand de slechtste.
    1.4 Er zit nu kracht en energie bij de vrijwilligers, deze wordt vastgehouden door een
    vervolg van het project de Bildtdijken.
    Het stichtingsbestuur (en ook de Raad van toezicht) wordt gevormd door gekwalificeerde
    en enthousiaste vrijwilligers. De afgelopen vier jaar is daardoor ook veel bereikt. Naast dat
    er overeenkomstig de opdracht en de subsidiebeschikking 10 verwaarloosde woningen zijn
    opgeknapt, is er een werkorganisatie ingericht, is er veel kennis en ervaring opgedaan, is er
    een netwerk opgebouwd en zijn er instrumenten ontwikkeld. Het is van belang om hier nu
    een vervolg aan te geven.
    2.1 Met het project Bildtdijken 2 kan een multiplier effect worden bereikt.
    Met een bijdrage van € 450.000 kan een multiplier effect worden behaald. Het is nog niet
    bekend hoe groot het multiplier effect is. De komende periode zullen fondsen, waaronder
    LEADER, overheden, banken etc. worden aangeschreven ten behoeve van dit project.
    Provincie Fryslân heeft de bereidheid uitgesproken om bij te dragen aan dit project. De
    ambitie is om dit bedrag minimaal te verdubbelen. Daarmee komt in totaal meer dan €
    900.000 beschikbaar voor de uitvoering van de Bildtdijken fase 2.
    2.2 Andere partijen zullen alleen bereid zijn om middelen beschikbaar te stellen als de
    gemeente ook een (significante) bijdrage doet.
    De provincie en het Rijk zullen ook vragen wat de bijdrage van de gemeente is. Met deze
    bijdrage wordt aangegeven dat het een serieus probleem is, maar dat we het niet alleen
    kunnen. Door zelf een substantieel bedrag ter beschikking te stellen, zullen andere
    overheden genegen zijn ook een bijdrage te leveren.
    2.3 Het beschikbare budget moet nog door de raad geautoriseerd worden.
    De raad heeft bij de begrotingsbehandeling op 31 oktober 2019 besloten om de budgetten
    voor wensen beschikbaar te stellen met uitzondering van het fietspad buitendijks,
    opwaardering doorgaande route Dongjum en woningherstel Bildtdijken, die separaat aan
    de Raad zullen worden voorgelegd.
    Voor deze wens is een budget van € 250.000,- gereserveerd, echter de middelen worden
    pas ter beschikking gesteld als de Raad een voorstel heeft ontvangen. Met het project
    Bildtdijken 2 wordt hier uitvoering aan gegeven.
    2.4 De reserve ‘reserve Risico's dorpsherstel Bildtdijken’ is met dit doel ingesteld.
    De raad van Het Bildt heeft op 12 november 2015 besloten tot instellen van deze reserve
    en € 400.000 over te hevelen vanuit het Bildts Investeringsfonds.
    De gemeentelijke bijdrage in het project is destijds geraamd op € 400.000 (risico’s
    garantstellingen hypotheken, dragen risico’s van aangekochte woningen etc.) en als
    reserve ‘risico’s Dorpsherstel Bildtdijken’ in de begroting opgenomen. Van deze reserve is
                                                    4 / 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>INT
    reeds € 200.000 aan de stichting beschikbaar gesteld in de vorm van een voorschot
    (collegebesluit d.d. 4 december 2018, Corsanummer 18.212398) en € 200.000 in de vorm
    van een voorfinanciering (collegebehandeling d.d. 15 oktober 2019, Corsanummer
    19.205645). Het totaal aan voorgefinancierde middelen komt hiermee op € 400.000.
    De helft van dat bedrag is gelijk aan het bedrag dat na vaststelling van de subsidie door de
    provincie aan de gemeente maximaal wordt uitgekeerd (€ 200.000). De andere helft wordt
    binnenkort door de Stichting afgelost nu de laatste door de stichting gerenoveerde woning
    verkocht is. Deze middelen kunnen opnieuw worden ingezet voor de Bildtdijken 2.
    Kanttekeningen
    2.1 Mogelijk zijn de middelen niet afdoende om 13 slechte woningen en 35 matige
         woningen aan te kunnen pakken.
    Het aanpakken van de woningen kost tussen de € 25.000 tot soms wel € 250.000. Dit is
    afhankelijk van de staat waarin zij verkeren en welke werkzaamheden er verricht moeten
    worden. De gemeente probeert een multiplier effect te behalen van tenminste 2, maar is
    hiervan afhankelijk van derden. Werkzaamheden en bijdragen van derden kunnen in de
    praktijk tegenvallen, waardoor het doel van het opknappen en renoveren van 13 slechte
    woningen en 35 matige woningen mogelijk niet kan worden gerealiseerd.
    2.2 Er wordt alleen geïnvesteerd in de onrendabele top.
    Er is sprake van lage inkomens op de Bildtdijken. Van de bewoners wordt ook bij de
    Bildtdijken 2 een eigen bijdrage gevraagd. Mogelijk kunnen de bewoners de eigen bijdrage
    niet opbrengen en vindt er geen renovatie of herstel van de woning plaats. Er wordt echter
    met de inwoners meegedacht op de wijze waarop invulling aan de eigen bijdrage kan
    worden gegeven.
    2.3 De provincie Fryslân heeft de subsidie voor het eerste project nog niet vastgesteld.
    Uit de reserve Risico's dorpsherstel Bildtdijken is € 200.000 aan de stichting beschikbaar
    gesteld in de vorm van een voorschot (collegebesluit d.d. 4 december 2018, Corsanummer
    18.212398). De provincie is verzocht de subsidie vast te stellen en
    een bedrag van afgerond € 100.000 aanvullend beschikbaar te stellen, maar op dit moment
    van schrijven is de subsidie nog steeds niet definitief vastgesteld.
    De uiteindelijke financiële afrekening door de provincie bepaalt in welke mate er een
    beroep wordt gedaan op deze € 200.000. Dit brengt echter de financiering van het project
    niet in gevaar.
Analyse
    Vroeg of laat krijgt heel Nederland te maken met een demografische transitie. Het gaat dan
    vooral om meer ouderen (vergrijzing), minder kinderen (ontgroening) en minder
    bevolkings- en huishoudensgroei in delen van het land. De gemeente Waadhoeke krijgt de
    komende jaren als een van de eerste gemeenten te maken met deze demografische
    transities. De neveneffecten hiervan worden in deze transitieregio’s dan ook het eerst en
    meest duidelijk merkbaar. Het gaat onder meer over opgaven in teruglopen van aantal
    huishoudens, veranderende woningvraag en afnemend draagvlak voor voorzieningen.
                                                  5 / 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>INT
    Uit bovenstaand model blijkt dat de groep ouderen steeds groter wordt. Dit betekent een
    andere vraag naar voorzieningen en woningen. Uiteindelijk neemt het aantal inwoners af
    en zien we in gemeente Waadhoeke een terugloop van het aantal huishoudens.
                                               6 / 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>INT
    Door de terugloop van inwoners en het aantal huishoudens zullen dorpen steeds vaker te
    maken krijgen met een negatieve woningvraag met als gevolg langdurige leegstand,
    verpaupering en uiteindelijk sloop van woningen. Op dit moment zijn er 21.112 woningen
    in de gemeente Waadhoeke (bron Rijksoverheid).
    Uit het onderzoek van KAW komt naar voren dat veel panden aan de Bildtdijken voor wat
    betreft de woningkwaliteit, (zeer) laag scoren in vergelijking met andere delen van de
    gemeente Waadhoeke. Er zijn daarbij onderlinge verschillen in kwaliteit tussen panden en
    delen van de Bildtdijken. Ook de marktpositie van woningen langs de Bildtdijken is als
    geheel slechter dan elders in de gemeente waardoor de woningen aan de Bildtdijken
    kwetsbaar zijn, zeker in tijden van bevolkingsdaling.
    Daarbij zijn de Bildtdijken extra kwetsbaar. De Bildtdijken vormen een waardevol
    cultuurhistorisch woongebied met een lengte van 14 km en ruim 500 woningen. De dijken
    vormen een bijzonder beschermd dorpsgezicht; ze zijn met hun lengte en lintbebouwing
    geen ‘dorp’ in de eigenlijke zin van het woord. Daarnaast zijn de woningen er goedkoop en
    wonen er veel mensen met lage inkomens, die niet altijd in staat zijn de woning te
    onderhouden ofwel te verbeteren.
    Op plekken waar veel huishoudens met lage inkomens wonen én waar de duurzaamheid
    van woningen matig tot slecht is, ligt energiearmoede op de loer. Dat betekent dat mensen
    een relatief groot deel van hun inkomen kwijt zijn aan energielasten. Het
    woningmarktonderzoek voor Waadhoeke laat zien dat het relatief gasverbruik overal langs
    de Bildtdijken hoger is dan gemiddeld in de gemeente. Het kaartje op pagina 12 in het
    projectvoorstel Bildtdijken 2 is een uitsnede waarbij een deel van de gemeente te zien is.
Alternatieven
     De gemeente kan er voor kiezen geen financiering ter beschikking te stellen. In dat geval
     wordt het multiplier effect niet behaald en wordt er geen bijdrage geleverd aan de
     gemeentelijke ambities en waardevolle informatie op gehaald voor een in de toekomst
     groeiend vraagstuk.
Vervolg
    Indien de raad het voorstel vaststelt wordt uitvoering gegeven aan het projectvoorstel
    Bildtdijken 2. De eerste stap van de uitvoering zal er op gericht zijn afspraken te maken met
    de stichting en enthousiaste en gekwalificeerde vrijwilligers. Middels de DOM methodiek
                                                 7 / 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>INT
     kan de betrokkenheid van plaatselijke vrijwilligers worden vergroot. Binnen dit project
     zullen ervaringen en instrumentaria ontwikkeld worden, die in kunnen worden gezet voor
     de bredere aanpak verpaupering.
Inwonersparticipatie
     De plannen zullen samen met inwoners en enthousiaste vrijwilligers worden uitgevoerd.
Communicatie
     Nadat dit voorstel is vastgesteld zullen we de pers actief gaan informeren en de op de
     dijken actieve Vereningen van Plaatelijke Belang daarin meenemen. Daarnaast kan
     communicatie plaatsvinden via de website van ShdB. Hierin zullen wij hen ondersteunen en
     faciliteren.
Financiën
     Voor de uitvoering van de 2e fase van de Bildtdijken is € 450.000 nodig.
     De gevraagde bijdrage van € 250.000 voor het project is al in de begroting 2020
     opgenomen; er is dus geen aanvullende dekking nodig.
     De reserve Risico’s dorpsherstel Bildtdijken heeft na terugbetaling door de stichting van de
     voorgefinancierde € 200.000 (zie onder kopje 2.4 motivering) voldoende saldo om de
     resterende € 200.000 voor het project Bildtdijken 2 te dekken.
     Ook de andere helft van de oorspronkelijke reserve is voor het project ingezet in de vorm
     van een voorschot. De uiteindelijke financiële afrekening door de provincie bepaalt in
     welke mate er een beroep wordt gedaan om deze € 200.000. Het restant vloeit terug in
     deze reserve en kan (via de reguliere begrotingscyclus) beschikbaar worden gesteld aan het
     project.
Juridisch kader
     Niet specifiek van toepassing.
Bijlagen
     Bijlage 1: Projectplan Bildtdijken 2 (Corsanummer: 20.204123);
     Bijlage 2: KAW, Verdiepingsanalyse Bildtdijken (Corsanummer: 20.204125);
     Bijlage 3: Adema Architecten, Samenvatting scan Oude- en Nieuwebildtdijk aug 2020
     (Corsanummer: 20.204124).
                                              Burgemeester en wethouders van Waadhoeke
                                                  8 / 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>INT
           , burgemeester
                , secretaris
    9 / 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>INT
NR.: 20.204126
De raad van de gemeente Waadhoeke
Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van Waadhoeke van 6-
10-2020;
BESLUIT
    1. In te stemmen met de 2e fase van de Bildtdijken zoals beschreven in het
        projectvoorstel Bildtdijken 2.
    2. Voor de aanpak Bildtdijken 2 een bedrag van € 450.000 beschikbaar te stellen en
        dit voor € 250.000 te dekken uit het budget dat in de begroting 2020 is opgenomen
        voor het project Bildtdijken 2 en voor € 200.000 ten laste te brengen van de reserve
        Risico's dorpsherstel Bildtdijken.
                                                  Aldus vastgesteld in de openbare
                                                  raadsvergadering van 22-10-2020,
                                                                     {{Signer2}}                             , voorzitter
                                                                       Signed By: Waanders, M.C.M. <m.waanders@waadhoeke.nl>
                                                                       23/10/2020 15:42:57 CEST
                                                                       ID: 1a06a889-4862-4ac1-b885-477048acf6b1
                                                                       Auth: Scribble
                                                                           {{Signer1}}                             , griffier
                                                                              Signed By: Lyklema, Tinco <t.lyklema@waadhoeke.nl>
                                                                              23/10/2020 11:28:00 CEST
                                                                              ID: 1a06a889-4862-4ac1-b885-477048acf6b1
                                                                              Auth: Scribble
Dit document is digitaal ondertekend.
                                                10 / 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>