<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Energietransitie en Participatie
‘Tzum neemt zelf het heft in handen ‘
December 2019


Plannen maken en doen

Je dorp energieneutraal maken door eigen duurzame energie op te wekken en energie besparen. Het klinkt als
een droom, maar in Tzum werken ze daar al langer aan. Sinds 1994 exploiteert het dorp via de stichting MAST
een windturbine die duurzaam elektriciteit opwekt(e). Die is om bedrijfseconomische redenen in 2016 verkocht.
Nadien zijn diverse ‘kleinschalige’ windmolen- en zonneconcepten onderzocht. Die bleken financieel niet
haalbaar.

Door een ‘pilot Omgevingswet’ van o.a. de gemeente Waadhoeke en de provincie Fryslân, is in 2018 een plan
gemaakt voor het opschalen (verzwaren) van onze windturbine(rechten). Dat proces heeft bestuurlijke connecties
en draagvlak opgeleverd en in 2019 mee geresulteerd in een ruimer windmolenbeleid van de provincie Fryslân
(coalitieakkoord) voor o.a. dorpsmolens.

Klimaatakkoord en Energietransitie

In het kader van het Klimaatakkoord/Energietransitie en de mogelijkheden van nieuw windmolenbeleid, wil
stichting MAST haar milieu- en leefbaarheidsdoelen continueren. Zij wil meer duurzame energie opwekken en
plannen maken om het dorp op termijn gasloos te maken. Dat wil zij samen met inwoners en de gemeente
organiseren. Daarvoor is in 2019 de energiecoöperatie TOER u.a. opgericht. In 2020 wordt gestart met de
voorbereidingen voor de bouw van een nieuwe en grotere windturbine. Meer informatie is te lezen via de website:
www.toer.frl

Sociale innovatie

Een mooie bijkomstigheid van de Energietransitie is dat plannen maken en uitvoeren in coöperatief verband
(burgerparticipatie), leidt tot meer sociale verbindingen. Tzum is een kleine plaats en is een hechte
gemeenschap, daar past een coöperatieve samenwerkingsvorm prima bij. Hoeveel interesse er werkelijk is om
eigen lokaal opgewekte energie af te nemen is nog moeilijk in te schatten. De coöperatie gaat er veel aan doen
om het voor de inwoners interessant en betaalbaar te maken. Om mensen uit het dorp en de omgeving te
betrekken en enthousiasmeren, zullen regelmatig ‘Meet ups’ georganiseerd worden om kennis te delen en elkaar
te inspireren.

Burgerparticipatie en draagvlak

Stichting MAST heeft met het ‘dorpsmolenconcept’ al langer ervaring opgedaan met de wereld van duurzame
energieopwekking, energiebesparing en burgerparticipatie. De stichting heeft vanaf 1994 vele milieu- en
leefbaarheidsprojecten in Tzum ondersteund (http://www.tsjom.nl/verenigingen/mast/nieuws-mast.htm).

Windturbines hebben impact op het landschap en milieu. Daarom is het belangrijk dat bewoners in de omgeving
betrokken worden bij dergelijke bouwplannen en exploitaties. Coöperatie TOER u.a. neemt om organisatorische
redenen het stokje over van stichting MAST. De bestuurders van beide organisaties hebben eind 2018 achttien
families in een straal van 1 kilometer vanaf de bouwlocatie (Laakwerd) ingelicht over hun opschalingsplan. Vrijwel
alle omwonenden waren positief over het dorpsmolenconcept zoals dat vanaf 1994 heeft gefunctioneerd. Enkelen
stelden vragen over de milieu-impact van een grotere windturbine (geluid, uitzicht) en/of zij ook kunnen
participeren in de toekomstige exploitatie.

Onder eerder genoemde omstandigheden is het opschalingsplan vanaf het voorjaar van 2019 nader voorbereid.
Als eerste zijn de 5 omwonenden binnen een straal van 500 meter vanaf de bouwlocatie en 2 andere
betrokkenen individueel bezocht en tweemaal uitgenodigd voor een burenbijeenkomst (op 31-8 en 16-11-2019).
Vrijwel iedereen blijkt nog steeds positief te zijn over het opschalingsplan met als uitgangspunt duurzaam en
opbrengsten voor het dorp en de regio. Ook als buren kunnen zij financieel mee profiteren. Zes van de zeven
betrokkenen hebben schriftelijk verklaard geen bezwaar tegen een nieuwe windturbine te hebben. Eén (echtpaar)
van de zeven buren heeft ondanks hun duurzame motivatie en het mooie participatieconcept van coöperatie
TOER u.a., moeite met de aanwezigheid van meerdere windturbines in hun naaste omgeving. Zij zien liever dat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>andere middelen worden ingezet voor verduurzaming, zoals zonne-energie op daken. Overigens willen zij ‘niet
dwars liggen’? Per begin 2020 zijn nog geen concrete afspraken gemaakt met deze buren. Wellicht gaat dat in de
loop van 2020 plaatsvinden.




BIJLAGE

www.TOER.frl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>