<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>














































GGDZL_Begroting_2019.indd


1Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Een gezonde en veilige trend! 

GGD ZUID LIMBURG
BEGROTING 2020



2Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Voorwoord
 

De begroting 2020 is opgedeeld in vier delen.
De GGD als organisatie staat centraal in het deel 
concern. Vervolgens worden de drie programma’s 
verder uitgewerkt: 
•  Programma GGD
•  Programma Acute Zorg
•  Programma Veilig Thuis 
 

2020 is het eerste jaar van de nieuwe beleidsperiode 2020 - 2023. De inhoude-
lijke en financiële kaders voor deze periode worden in de loop van dit jaar 
nader bepaald. Gemeenten zijn aan de slag met de herijking van het regio-
naal gezondheidsbeleid en de GGD Zuid Limburg treft parallel daaraan  
de voorbereidingen voor een nieuw meerjarenperspectief met daarin de  
belangrijkste GGD thema’s voor de komende jaren. 

De formele begrotingscyclus, waarbij een begroting voor 1 april van het 
voorafgaande jaar aan de gemeenten moet worden aangeboden, loopt niet 
in de pas met de herijking van het gezondheidsbeleid. Om toch te kunnen 
voldoen aan de begrotingsverplichting, is een pro forma begroting opgesteld. 
Een begroting die uitgaat van continuering van de huidige dienstverlening, 
maar waarin geen nieuw beleid is meegenomen. Als de nieuwe inhoudelijke 
en financiële kaders leiden tot een bijstelling, wordt dit verwerkt via een  
begrotingswijziging. 

Het zal u niet verbazen dat de GGD in haar dagelijks werk verder bouwt  
op basis van de belangrijkste gezondheidsopgave voor Zuid-Limburg: het  
breken van de trend en het inlopen van de achterstanden op het gebied van 
gezondheid en participatie ten opzichte van de rest van het land. Een ambitie 
waarvoor gemeenten en de Provincie Limburg in 2016 langjarig hun commit-
ment hebben uitgesproken. Als de Zuid-Limburgse gezondheidsorganisatie 
willen wij er graag aan bijdragen om met focus, massa en slagkracht het 
verschil te maken. 

Laten we in 2020 samen bouwen aan een gezonde trend! 
 
Mirjam Clermonts - Aretz		
Bestuursvoorzitter GGD Zuid Limburg 	
	
Frank Klaassen
Voorzitter Directie GGD Zuid Limburg



3Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

CONCERN PROGRAMMA
GGD

PROGRAMMA
ACUTE ZORG

PROGRAMMA 
VEILIG THUIS	

INHOUD



4Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

BEGROTING PER 
PROGRAMMA

GGD ZUID LIMBURG: 
EEN SAMENSPEL  
VAN GEZONDHEID EN 
VEILIGHEID

KERNELEMENTEN 
VOOR DE GGD-KOERS

TOELICHTING OP 
DE BEGROTING

MEERJARENRAMING

POSITIEVE 
GEZONDHEID ALS
VERBINDENDE 
KRACHT 

OVER DE GGD	

CONCERN



5Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Over de GGD

De GGD Zuid Limburg is een gemeenschappelijke regeling die is 
ingesteld door de gemeenten in Zuid-Limburg. Gemeenten hebben 
de taak om de lokale publieke belangen op het gebied van publieke 
gezondheid te behartigen. Gemeenten bepalen het gezondheids-
beleid en voeren hierop regie. De GGD adviseert gemeenten, levert 
data en kennis, verbindt partijen en is aanjager van processen die 
moeten leiden tot een betere gezondheid van de Zuid-Limburgers. 
Ook zorgt de GGD voor de uitvoering van de wettelijke taken uit de 
Wet publieke gezondheid en aanvullende taken die door de gemeen-
ten aan de GGD zijn opgedragen. 

Collectieve ambitie

•	 De gezondheid en veiligheid van mensen en de samenleving 
	 gaan ons aan het hart.
•	 We dragen daaraan bij op een manier die het verschil maakt, 
	 vandaag en morgen.
•	 We staan midden in de maatschappij en zijn er als het nodig is.

Missie

De GGD Zuid Limburg beschermt, bewaakt en bevordert de ge-
zondheid van alle Zuid-Limburgers met speciale aandacht voor 
mensen in een kwetsbare positie. Daarmee wil de GGD eraan bij-
dragen dat iedereen, van jong tot oud, actief kan deelnemen aan 
onze samenleving.

Bestuur

Zoals bepaald in de Wet gemeenschappelijke regelingen bestaat de 
bestuursstructuur uit een Algemeen Bestuur, een Dagelijks Bestuur 
en een voorzitter. De bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de 
GHOR ligt bij het Veiligheidsbestuur Zuid-Limburg. De verantwoorde-
lijkheid voor de uitvoering van de GHOR-taken is via een bestuurs-
overeenkomst opgedragen aan de GGD Zuid Limburg.

Directie 

De directie bestaat uit twee leden en is verantwoordelijk voor de 
dagelijkse leiding en het beheer van de organisatie en legt hierover 
verantwoording af aan het Dagelijks Bestuur.  

De organisatie 

De GGD Zuid Limburg kent 3 programma’s: GGD, Acute Zorg en  
Veilig Thuis. De taken van de GGD staan beschreven in het dienst-
verleningspakket en hebben een wettelijke grondslag in respectie-
velijk de Wet publieke gezondheid, de tijdelijke Wet ambulancezorg 
en de Wet maatschappelijke ondersteuning.   



6Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Organisatie GGD Zuid Limburg

ACUTE 
ZORG

VEILIG
THUIS

GGD

GEZOND
ZUID-LIMBURG

3 PROGRAMMA’S

ONDER-

STEUNENDE 

DIENSTEN
gezonde wijk

gezonde 
jeugd

kwetsbare
personen

overige
taken

beschermende
 taken

DIRECTIE



7Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Personeel

De GGD Zuid Limburg is een organisatie van mensen, voor mensen. 
Alleen met betrokken en bevlogen medewerkers zijn wij in staat 
onze missie te realiseren. Daarom is de visie van de GGD Zuid  
Limburg erop gericht om de vitaliteit, professionaliteit en wend-
baarheid van haar medewerkers te stimuleren. 

De GGD creëert een positief en stimulerend werkklimaat met volop 
kansen voor flexibele professionals die zich willen ontwikkelen. De 
GGD is een lerende organisatie, hetgeen betekent dat wij leren van 
wat goed gaat en van wat fout gaat. Een organisatie die vrijheid en 
vertrouwen geeft én waar van de medewerker wordt verwacht dat 
hij zelf verantwoordelijkheid neemt voor een gezonde loopbaan, 
waarmee persoonlijk leiderschap voor eenieder vanzelfsprekend 
is. De GGD Zuid Limburg omarmt het gedachtegoed van positieve 
gezondheid. Het hebben van zinvol en plezierig werk is één van de 
factoren die bijdragen aan positieve gezondheid.

Gezien de krapte op de arbeidsmarkt is het de uitdaging voor de 
komende jaren om talent te vinden én te behouden (in Zuid- 
Limburg is de prognose dat er in 2021 een tekort is van 2.600  
medewerkers in de zorg). In 2020 ligt daarom een focus op talent-
management en arbeidsmarktcommunicatie. Ook het intensiever 
gebruik maken van samenwerkingsvormen gericht op werven,  
opleiden en bieden van carrière perspectief, is hier onderdeel van. 
Denk hierbij aan samenwerking in de vernieuwde IGOM overeen-
komst en een versterkte samenwerking met ziekenhuizen in de 
regio. Ook duurzame inzetbaarheid is hierbij een belangrijk thema. 

Als lerende organisatie realiseert de GGD zich dat dat verandering 
de constante factor is. Daarom is het van belang dat medewerkers 
weerbaar en wendbaar zijn ten opzichte van veranderingen. Vanuit 
een growth mindset weten leidinggevenden en medewerkers dat 
fouten maken mag en er meer focus ligt op het proces (in plaats 
van alleen op resultaat) en het verbeteren daarvan. 

Omdat de GGD het belangrijk vindt om te weten hoe medewerkers 
in hun vel zitten, wordt jaarlijks de werkbeleving gemeten. Onlangs 
heeft een nulmeting plaatsgevonden. In 2020 vindt het volgende 
werkbelevingsonderzoek plaats. 

2020 is ook het jaar waarin de Wet normalisering rechtspositie 
ambtenaren (Wnra) van kracht wordt, die ook voor de GGD geldt. 

GGD Zuid Limburg 
December 2018

Landelijk 
(sector gemeenten)

Aantal fte 470

Aantal medewerkers 528

Gemiddelde leeftijd 44,6 jaar 48,3 jaar

% mannen 38% 50%

% vrouwen 62% 50%

Ziekteverzuim 4,9% 5,4%



8Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Kernelementen voor de GGD-koers

De afgelopen jaren waren de ambities van het regionale gezond-
heidsbeleid ‘Gezondheid in Zuid-Limburg: van signaalrood naar 
bronsgroen’ de leidraad voor het beleid van de GGD. Het regionaal 
beleid voor de periode 2020 - 2023 is nog in voorbereiding en wordt 
naar verwachting in de tweede helft van 2019 ter besluitvorming 
aan de gemeenteraden aangeboden. Het zal mede afhankelijk zijn 
van de speerpunten uit dit vernieuwde beleid hoe de koers van de 
GGD de komende jaren zal uitzien. 

Trendbreuk centraal

Evident is dat de ambitie van het regionaal beleid 2020 - 2023  
ongewijzigd zal zijn: we staan voor de opgave om de trend te  
breken en de achterstanden op het gebied van gezondheid en  
participatie ten opzichte van de rest van het land te gaan inlopen. 
Er is een Zuid-Limburgs commitment van gemeenten en Provincie 
om meerjarig werk te maken van het breken van de trend tot 2025. 

Kernelementen voor een betere aanpak

In een tussentijdse evaluatie in 2018 werd duidelijk dat in Zuid- 
Limburg op veel plekken goede initiatieven zijn ontwikkeld en  
dat her en der stappen vooruit zijn gezet. Ook is tussen gemeenten, 
GGD en andere partners een goede samenwerkingsbasis ontstaan. 
Tegelijkertijd werd duidelijk dat de aanpak nog onvoldoende focus 
kende en we te weinig massa maken om de trend te kunnen breken. 
In de loop van 2018 is het besef gegroeid dat een andere aanpak 
nodig is om de trend te breken. 

De opgave is zo majeur dat die vraagt om fundamentele keuzes. 
Dat was voor de portefeuillehouders in Zuid-Limburg reden om de 
aanpak bij te stellen en een aantal kernelementen voor een betere 
aanpak te omarmen. Kernelementen die vanzelfsprekend een lei-
draad bieden voor het werk van de GGD.

Focus en massa: Focus op interventies die bewezen effectief zijn. 
Focus op die elementen waar het verschil gemaakt kan worden. 
Liever 5 bewezen interventies overal dan overal iets anders! Het 
fundament voor de levensloop is het fundament tegen de trend:  
dit fundament wordt stevig gelegd in de periode van de kinderwens 
(-1 jaar) tot 18 jaar.

Sterkere alliantie: Een sterke alliantie tussen de Zuid-Limburgse ge-
meenten en de Provincie is de basis voor een gezamenlijke alliantie 
met de Rijksoverheid. Ook de alliantie gezondheid - onderwijs - eco-
nomie is van belang. De domeinen gezondheid, onderwijs, jeugd en 
arbeidsmarkt kunnen niet meer los van elkaar worden gezien om 
een stevig antwoord te formuleren op de meervoudige opgave van 
Zuid-Limburg. Daarnaast neemt ook de verbinding met de weten-
schap een belangrijke plaats in. Niet alleen aan de achterkant met 
monitoring en evaluatie, maar juist ook aan de voorkant: in het 
meedenken over het programma. 

Meer slagkracht: De opgave is groot. Het is van belang om een  
governance in te richten zodat doorzettingsmacht waar nodig is 
geborgd. Om voortgang te boeken in het bereiken van de Trend-
breuk is een programmabureau onmisbaar. 



9Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Van start 

Eind 2018 hebben de gemeenten overeenstemming bereikt met  
de Provincie en de Rijksoverheid over een Zuid-Limburgse aanpak 
voor een kansrijke start (ook wel de eerste 1.000 dagen aanpak 
genoemd) van kinderen en tot en met 2021 deze aanpak in uit- 
voering te brengen en de voortgang te bewaken. Ook de GGD is een 
partner in deze coalitie.



10Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

GGD Zuid Limburg: een samenspel van 
gezondheid en veiligheid

De GGD Zuid Limburg is de geneeskundige gezondheidsdienst van 
de 16 Zuid-Limburgse gemeenten. De kerntaak van de GGD is het 
beschermen, bewaken en bevorderen van de gezondheid van de 
inwoners van Zuid-Limburg. Daarbij gaat speciale aandacht uit 
naar mensen in een kwetsbare positie, zoals jongeren, ouderen en 
mensen die op meerdere gebieden problemen hebben. De GGD 
Zuid Limburg draagt eraan bij dat iedereen kan deelnemen aan de 
samenleving, dat de Zuid-Limburgse jeugd gezond opgroeit en dat 
de mensen zich veilig en prettig voelen in de wijk waarin ze wonen. 
De GGD staat midden in de samenleving en gaat in gesprek met 
burgers, want alleen dan kunnen we erachter komen wat nodig is.

Al bij de totstandkoming van de GGD Zuid Limburg in 2006 is door 
gemeenten de expliciete keuze gemaakt om de GGD te positione-
ren als een zelfstandige en robuuste organisatie waarin (publieke) 
taken op het gebied van gezondheid ondergebracht worden. Dit 
alles onder gemeentelijke regie. Niet alleen de taken uit de Wet pu-
blieke gezondheid zijn bij de GGD belegd. Ook de regionale ambu-
lancevoorziening en de geneeskundige hulpverlening in de regio 
maken deel uit van de organisatie. Sinds 1 januari 2015 is ook Veilig 
Thuis ondergebracht bij de GGD, waarmee veiligheid een belangrijk 
onderdeel van het werk vormt. Al van oudsher is er een intensieve 
samenwerking met de Veiligheidsregio. Daarnaast werkt de GGD 
nauw samen met de Zuid-Limburgse gemeenten, universiteiten en 
andere kennisinstellingen om beleid, praktijk en wetenschappelijk 
onderzoek op elkaar af te stemmen. Wetenschappelijke kennis wordt 

ingezet om gezondheidsbevordering en gezondheidsbescherming 
in de praktijk te verbeteren. Praktijkervaring levert informatie op voor 
wetenschappelijk onderzoek. Dit alles gericht op het verbeteren van 
de gezondheid van de Zuid-Limburgers. 

GGD Zuid Limburg: doelmatig en efficiënt samenspel 
van taakvelden 

De invulling van de GGD Zuid Limburg als robuuste organisatie 
waarin meerdere taakvelden zijn gekoppeld, maakt het mogelijk 
om doelmatig en efficiënt te werk te gaan. Niet alleen op het gebied 
van bedrijfsvoering kan slim samengewerkt worden. Juist ook op 
inhoudelijk vlak is de meerwaarde zichtbaar. Met de onderbrenging 
van Veilig Thuis bij de GGD Zuid Limburg is bijvoorbeeld de samen-
werking met de forensisch medische expertise en het centrum 
voor seksueel geweld, die al deel uitmaakten van de GGD, sneller 
en beter georganiseerd. 
De GGD heeft continu aandacht voor een zo effectief en efficiënt 
mogelijk ingerichte bedrijfsvoering met een optimale benutting 
van synergievoordelen. Doelmatigheid en efficiency worden be-
haald door het aangaan van slimme samenwerkingsverbanden 
met GGD’en in Zuid-Nederland en met de gemeenten. Hierbij is het 
nodig om over de grenzen van de beleidsterreinen heen te orga- 
niseren en samen te werken. De Zuid-Limburgse ambitie om te ko-
men tot een trendbreuk in de jarenlange achterstanden op gebied 
van gezondheid en participatie is hierbij de leidraad. 



11Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Een concreet voorbeeld is het toezicht op de naleving van de Wmo. 
Vanaf 2017 vervult de GGD het toezicht Wmo voor de Zuid-Limburgse 
gemeenten. De verbinding met de huidige toezichtstaken van de 
GGD maakt dat deze taak zonder veel meerkosten kan worden  
ingevuld. Bovendien kan deze taak door de GGD uitgevoerd worden 
zonder dat voor de GGD (en de gemeenten) extra risico’s in de be-
drijfsvoering ontstaan. Eveneens wordt hiermee vermeden dat een 
losstaand (gemeentelijk) systeem moet worden ingericht en extra 
kosten in het sociaal domein worden gemaakt. Ook maken de ont-
wikkelingen bij Veilig Thuis slimme verbindingen mogelijk. Naast 
het positief herverdeeleffect van de overhead dat in financieel  
opzicht is ontstaan, wordt onder andere gebruik gemaakt van de 
expertise die de GGD heeft op het gebied van dataverzameling en 
monitoring. Zo kan Veilig Thuis gemeenten bijvoorbeeld snel en 
goed van beleidsinformatie voorzien, zonder dat dit ten koste gaat 
van de primaire taak van Veilig Thuis.  

GGD Zuid Limburg: samenspel van financiële stromen

Hoewel gemeenten eigenaar zijn van de GGD, is slechts ongeveer 
een kwart van de GGD structureel gefinancierd met gemeentelijke 
middelen. De overige middelen zijn merendeels (meer dan de helft 
van het totale budget van de GGD) afkomstig van zorgverzekeraars 
en landelijke overheden.

Mede door de omvang van het totale concern en slimme verbindin-
gen van financiële stromen heeft de GGD aan de vele financiële 
taakstellingen van afgelopen jaren kunnen voldoen. Dit met een  
financiële kwetsbaarheid tot gevolg. Het weerstandsvermogen van 
de GGD is minimaal (<1%). In de Gemeenschappelijke Regeling is 
vastgelegd dat de GGD een weerstandsvermogen van minimaal  
6% moet hebben. Het Algemeen Bestuur heeft echter besloten om 

afwijkend te handelen en geen financiële reserve bij de GGD te 
plaatsen. Sinds 2018 is bij Veilig Thuis en bij de ambulancezorg 
een groei van het budget zichtbaar. Hoewel dit niet direct van  
invloed is op het weerstandvermogen, draagt het wel positief bij 
aan de weerstandscapaciteit. Dit heeft een positief effect op de  
financiële kwetsbaarheid van de organisatie. 

GGD Zuid Limburg: samenwerking van en met 
bestuurders

De GGD Zuid Limburg is een gemeenschappelijke regeling. De 16 
Zuid-Limburgse gemeenten vormen het bestuur. Naast deze for-
mele structuur van sturing en verantwoording is de GGD steeds 
meer ook een bestuurlijk platform. Een platform waarin bestuur-
ders met elkaar in gesprek gaan over belangrijke gezondheids- 
thema’s. Met de invulling van bestuurlijke commissies voor Veilig 
Thuis en de Acute Zorg en de inrichting van de stuurgroep trend-
breuk (gezondheidsbeleid) komen de gemeenten steeds meer in 
positie om koers te bepalen en te komen tot een optimale aanpak 
voor Zuid-Limburg. In aansluiting op de bestuurlijke verbindingen 
is ook steeds meer aandacht voor een optimalisatie van de ambte-
lijke samenwerking. 

De GGD gaat vanzelfsprekend ook periodiek in gesprek met ge-
meenteraden en commissies, zoals bij raadsconferenties over de 
invulling van het gezondheidsbeleid, bij raadsinformatie-avonden 
over inhoudelijke ontwikkelingen over bijvoorbeeld het sociaal  
domein en bij begrotingsbesprekingen. 



12Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Positieve gezondheid als verbindende kracht

Gezondheid is een verbindende kracht in onze samenleving. De 
ontwikkelingen in de samenleving zijn erop gericht dat mensen 
meer zelf de regie gaan voeren over hun leven én hun gezond-
heid. Iedereen wil immers gezond zijn en zo vitaal mogelijk oud 
worden. Als je gezond en gelukkig bent, kun je beter meedoen in 
de maatschappij, zowel privé als op het werk. En omgekeerd: als 
je meedoet word je ook gezonder en gelukkiger. Kortom: gezond 
meedoen verbindt mensen en organisaties in de samenleving.

Bevorderen van een positieve kijk op gezondheid

Gezondheid is al lang niet meer de afwezigheid van ziekte en een 
toestand van fysiek, geestelijk en sociaal welbevinden. In Zuid-Lim-
burg is het concept Positieve Gezondheid de basis. Hierbij gaat het 
om het vermogen om je aan te passen aan de uitdagingen van het 
leven en zelf regie te voeren. We zien gezondheid in termen als 
veerkracht, functioneren en participatie. De aanpak richt zich dan 
ook op het ondersteunen en bevorderen van de regie van burgers. 

We hebben oprechte belangstelling voor de inwoners van Zuid- 
Limburg en laten dat zien door met hen in gesprek te gaan over de 
zes pijlers van positieve gezondheid. Zo krijgen we zicht op wat de 
Zuid-Limburgers beweegt en kunnen we gericht samenwerken aan 
gezondheid op een manier die hen aanspreekt.

1.	 Kwaliteit van leven					     Ik geniet van het leven
2.	 Mentaal welbevinden					    Ik voel me opgewekt 
3.	 Zingeving 						      Ik heb vertrouwen in de toekomst 
4.	 Dagelijks functioneren				    Ik kan voor mezelf zorgen
5.	 Lichaamsfuncties 					     Ik voel me lichamelijk gezond 
6.	 Sociaal maatschappelijk participeren 		  Ik heb goed contact met andere mensen

Zes pijlers van positieve gezondheid:



13Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Toelichting op de begroting

De GGD stelt jaarlijks een zo realistisch mogelijke begroting op 
met daarin de baten en lasten voor het komend kalenderjaar. De 
algemene uitgangspunten voor de begroting zijn in de Gemeen-
schappelijke Regeling of besluiten van het Algemeen Bestuur 
vastgelegd. Voor de periode 2020-2023 moeten de inhoudelijke 
en financiële kaders nog nader bepaald worden. Deze begroting 
heeft daarom een pro forma status en gaat uit van een gelijk- 
blijvend budget, waarbij sprake is van een jaarlijkse indexatie  
conform de nu geldende regels. 

Algemene uitgangspunten 

•	 De bijdrage van de gemeenten wordt gebaseerd op het aantal in-
woners van Zuid-Limburg op basis van de CBS-cijfers per 1 januari 
van twee jaar voorafgaand aan het boekjaar (begroting 2020 is 
gebaseerd op het aantal inwoners van 2018).

•	 Bij het opstellen van de begroting wordt gebruik gemaakt van 
indexcijfers van het Centraal Planbureau. Van de indexpercen-
tages voor loon en materieel wordt een gemiddelde index be- 
rekend op basis waarvan de opbrengsten (inclusief gemeente-
lijke bijdrage) worden geïndexeerd. 

•	 Voor 2020 hanteert de GGD (m.u.v. de RAV) een index van 1,7% 
voor materieel en een index van 3,5% voor personeel. 

•	 De GGD gebruikt voor de meerjarenraming een standaard index 
percentage van 1,75%.

•	 Bij de jaarrekening vindt een herrekening plaats op basis van de 
daadwerkelijke index. Om te voorkomen dat grote verschillen 
bij de herrekening ontstaan, wordt bij significante afwijkingen in 

de index (meer dan € 0,10 per inwoner) de begroting bijgesteld.
•	 De begroting wordt op hoofdproductniveau, conform het dienst-
	 verleningspakket, opgesteld.
•	 Vaststelling van de begroting door het Algemeen Bestuur gebeurt 

op programmaniveau waarbij de productbegroting ter informatie 
is toegevoegd.

Uitgangspunten Veilig Thuis

Op verzoek van de gemeenten in Zuid-Limburg is Veilig Thuis per  
1 januari 2015 ondergebracht bij de GGD Zuid Limburg. De algemene 
uitgangspunten zijn ook van toepassing op Veilig Thuis. 

De bijdrage per gemeente is in 2018 en 2019 gebaseerd op budget-
ten Wmo en jeugd. Voor de bepaling van de gemeentelijke bijdrage 
moeten gemeenten voor 2020, op basis van een nog uit te voeren 
evaluatie van de financieringssystematiek, nog afspraken maken. 
De nu geldende afspraken blijven van kracht totdat nieuwe af- 
spraken door het Algemeen Bestuur zijn vastgesteld. 

Uitgangspunten regionale ambulancevoorziening

De regionale ambulancevoorziening (= acute zorg m.u.v. de GHOR) 
wordt gefinancierd door de zorgverzekeraars. Uitgangspunt voor 
de begroting zijn de richtlijnen het toegekende budget van de  
Nederlandse zorgautoriteit (Nza).



14Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Beleidsindicatoren
 
De beleidsindicatoren uit het Besluit Begroting en Verantwoording 
- zoals u die voor de gemeente kent - zijn niet van toepassing zijn op 
de inhoudelijke taken van de GGD. Over de belangrijkste indicatoren 
op dit gebied wordt periodiek verantwoording afgelegd aan het be-
stuur van de GGD en deze zijn ook onderdeel van het jaarverslag.

Coproductie van GGD en gemeenten

De totstandkoming van de begroting 2020 is een coproductie van 
de GGD en een afvaardiging van beleidsmedewerkers en financieel 
deskundigen van de Zuid-Limburgse gemeenten. Om het voor u als 
lezer zo overzichtelijk mogelijk te houden, kent de begroting een 
publieksvriendelijke opzet. Alle onderliggende documentatie is  
beschikbaar gesteld aan de ambtenaren van de gemeenten. 



15Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Meerjarenraming
  Bijgestelde begroting 2019  Begroting  2020  Begroting  2021  Begroting  2022  Begroting  2023

Opbrengsten  

Bijdragen gemeenten         16.439.141         18.053.926         18.369.870         18.691.342         19.018.441 

Tarieven gemeenten          2.455.128          3.535.740          3.597.615          3.660.573          3.724.633 

Inkomsten uit centrumgemeenten             975.000          1.066.541          1.085.205          1.104.196          1.123.519 

Bijdrage Rijk/Provincies          3.648.234          3.523.362          3.523.362          3.523.362          3.523.362 

Inkomsten NZA         19.140.086      20.407.949      20.765.088      21.128.477       21.498.225 

Overige bijdrage          3.940.964          4.969.839          5.056.811          5.145.305          5.235.348 

Onvoorzien                      -                      -                      -                      -                      - 

Incidentele opbrengsten             343.370                      -                      -                      -                      - 

Totaal opbrengsten        46.941.923     51.537.557     52.397.951     53.253.255     54.123.528 

Exploitatiekosten      

Personeelskosten         31.641.168        35.490.266        36.111.346        36.393.294        37.030.177 

Huisvestingskosten          2.291.080          1.823.500          1.855.411          1.887.881          1.920.919 

Afschrijvingskosten          1.311.000          1.281.000          1.303.418          1.326.228          1.349.437 

Rente- en bankkosten              92.000             100.000             101.750             103.531             105.343 

Beheers- en admin. kosten          1.065.000          1.029.000          1.047.008          1.065.331          1.083.974 

Kosten vervoermiddelen             289.000             259.500             264.041             268.662             273.364 

Kosten automatisering          2.709.000          2.082.500          2.118.944          2.156.026          2.193.756 

Kosten medische middelen          1.032.000             972.000             989.010          1.006.318          1.023.929 

Kosten uitvoering derden             526.500             572.500             582.519             592.713             603.085 

Onvoorzien  -                      -                      -                      -                      - 
Incidentele lasten             343.370                      -                      -                      -                      - 

Taakstelling                      - -             -47.436           -116.053           -179.743 

Totaal exploitatiekosten        41.300.118      43.610.266      44.022.211      44.683.931      45.404.241 

Algemene dekkingsmiddelen                      -                      -                      -                      -                      - 

Overhead          5.991.805          8.277.091          8.421.940          8.569.324          8.719.287

Heffing Vpb                      -              20.000                      -                      -                      - 
Bedrag onvoorzien                      -                      -                      -                      -                      - 

Saldo baten en lasten         - 350.000 - 350.000 - 350.000 - -
Toevoeging aan reserve - - -                      -                      - 
Onttrekking aan reserve             350.000                      350.000                     350.000                      -                      - 

Resultaat - - - - -



16Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Begroting per programma
   GGD Acute Zorg  Veilig Thuis  Totaal 

Opbrengsten     
Bijdragen gemeenten            10.947.118          1.036.059          6.070.749        18.053.926 
Tarieven Gemeenten             3.535.740                      -                      -          3.535.740 
Bijdragen centrumgemeenten                         -                      -          1.066.541          1.066.541 
Bijdrage Rijk/Provincies             1.867.500          1.655.862                      -          3.523.362 
Inkomsten NZA                         -    20.407.949                      -      20.407.949 
Overige bijdrage             2.914.515          2.055.324                      -          4.969.839 
Onvoorzien                         -                      -  -                      - 
Incidentele opbrengsten                         -                      -                      -                      - 

Totaal opbrengsten            19.264.873        25.155.194           7.137.290        51.557.357 

Exploitatiekosten     
Personeelskosten            12.474.500      17.218.476          5.797.290      35.490.266 
Huisvestingskosten                833.000             835.500             155.000          1.823.500 
Afschrijvingskosten                 38.000          1.243.000                      -          1.281.000 
Rente- en bankkosten                         -             100.000                      -             100.000 
Beheers- en administratiekosten                118.500             885.500              25.000          1.029.000 
Kosten vervoermiddelen                         -             259.500                      -             259.500 
Kosten automatisering                806.000          1.216.500              60.000          2.082.500 
Kosten medische middelen                470.500             501.500                      -             972.000 
Kosten uitvoering derden                145.500             427.000                      -             572.500 
Onvoorzien                         -                      -  -                      - 
Incidentele lasten                         -                      -                      -                      - 

Totaal  exploitatiekosten        14.886.000     22.686.976        6.037.290     43.610.266 

Algemene dekkingsmiddelen                         -                      -                      -                      - 

Overhead             4.358.873          2.818.218          1.100.000          8.277.091 

Heffing Vpb                 20.000                      -                      -              20.000 
Bedrag onvoorzien                         -                      -                      -                      - 

Saldo baten en lasten  - - 350.000 - - 350.000

Toevoeging aan reserve                         -                      -                      -                      - 
Onttrekking aan reserve                         -                      350.000                       -                      350.000 

Resultaat  - - - -



17Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

GGD

DAG EN NACHT 
ACTIEF VOOR ONZE 
GEZONDHEID 

BEGROTING 
PROGRAMMA 
GGD



18Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

DAG EN NACHT ACTIEF VOOR 
ONZE GEZONDHEID
Als inwoner van Zuid-Limburg kun je voor veel verschillende onderwerpen bij de GGD terecht.  
Bijvoorbeeld bij vragen over gezondheid, gezond opgroeien en seksualiteit. Voor vaccinaties 
voor ziektes als kinkhoest, bof en baarmoederhalskanker. Maar ook voor onderzoek naar seksueel  
overdraagbare aandoeningen of als je wordt geconfronteerd met de woningvervuiling van je  
buurman. Ook staat de GGD klaar om in te schatten of de stank in jouw woonomgeving van  
invloed is op je gezondheid, of dat de rook van een brand schadelijke stoffen bevat. Bij de GGD 
werken professionals die er dag en nacht voor zorgen dat onze gezondheid wordt beschermd,  
bewaakt en bevorderd. Soms direct zichtbaar voor onze burgers, maar vaak ook op de achtergrond. 

INFECTIEZIEKTEBESTRIJDING 

SEKSUELE GEZONDHEID

HYGIËNE EN INSPECTIE

MEDISCHE MILIEUKUNDE

PUBLIEKE GEZONDHEID

JEUGDGEZONDHEIDSZORG

SOCIAAL MEDISCHE ADVISERING

OPENBARE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG

FORENSISCHE GENEESKUNDE



19Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Infectieziektebestrijding

Een infectieziekte is een ziekte die wordt veroorzaakt door levende 
ziektekiemen zoals bacteriën, virussen, schimmels of parasieten. 
Veel infectieziekten zijn besmettelijk. Bekende infectieziekten zijn 
o.a. tuberculose, Q-koorts, kinkhoest en legionella. Ze worden 
overgedragen van mens op mens of van dier op mens, maar ook 
vanuit de omgeving; bijvoorbeeld via bacteriën in straatvuil of in de 
bodem. Artsen, laboratoria en hoofden van instellingen zoals basis-
scholen, kindercentra en zorgcentra moeten besmettelijke ziekten 
altijd melden bij de GGD. Zo kan de bron van besmetting achter-
haald worden en kunnen maatregelen genomen worden om ver-
spreiding tegen te gaan. 

Nieuwe opgave in bestrijding antibioticaresistentie

Alle mensen dragen bacteriën bij zich en van sommige bacteriën 
kun je ziek worden. Om te herstellen is soms antibiotica nodig.  
Een belangrijk nadeel van antibiotica is dat bacteriën er ongevoelig 
voor kunnen worden; dit heet antibioticaresistentie. Steeds meer 
bacteriën die infectieziekten veroorzaken, zijn ongevoelig voor be-
staande antibiotica. Reguliere behandelingen werken dan niet goed 
genoeg meer. Veel voorkomende infecties, zoals een blaasont- 
steking, worden hierdoor steeds moeilijker om te behandelen. 

In Nederland komen antibioticaresistente bacteriën nog relatief 
weinig voor, maar het internationale verkeer zorgt ervoor dat er 
steeds meer van deze bacteriën zijn. Zuid-Limburg grenst voor een 
groot deel aan België en Duitsland. Daar is het probleem groter dan 
in Nederland. Bovendien kent Zuid-Limburg een sterke vergrijzing; 

een kwetsbare populatie bij wie antibioticagebruik juist meer voor-
komt en daarmee een belangrijke risicofactor voor resistentie van 
eigen bodem.

Antibioticaresistentie is één van de grootste bedreigingen voor de 
volksgezondheid. Het bevorderen van goed gebruik van antibiotica 
(alleen als het echt nodig is) en het monitoren van antibiotica- 
resistentie zijn belangrijke speerpunten voor 2020.

Advisering in kader van (intensieve) veehouderij

De mogelijk nadelige gevolgen van de veehouderij op de volksge-
zondheid staan de laatste jaren volop in de belangstelling. Uit diverse 
studies blijkt dat omwonenden rond veehouderijen extra gezond-
heidsrisico’s lopen, waarbij met name de verhoogde risico’s op  
infectieziekten door burgers als bedreigend worden ervaren. 

Burgers en gemeenten doen in toenemende mate een beroep op 
de professionals van de GGD. De verwachting is dat de vraag naar 
expertise verder zal toenemen als de omgevingswet meer gaat  
leven en gezondheid een steeds prominentere plek in de ontwikke-
ling van beleidsplannen krijgt. 

Meeste tuberculose in Zuid-Limburg 

In tegenstelling tot de landelijke ontwikkeling, waarin de afgelopen 
acht jaar het aantal tuberculosepatiënten is teruggedrongen, stijgt 
het aantal tuberculosepatiënten in Zuid-Limburg. Landelijk staat 



20Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Zuid-Limburg in de top drie van het aantal tuberculose-patiënten per 
100.000 inwoners en zelfs op de eerste plaats als het gaat om het 
aantal opgespoorde latente infecties (wel besmet, maar niet ziek). 

De bestrijding van tuberculose wordt steeds complexer. Bij steeds 
meer patiënten is sprake van multi-problematiek. Ook is sprake 
van meer resistentie voor de huidig gebruikte medicatie tegen tu-
berculose. De behandeling wordt daardoor steeds complexer. Pati-
ënten met een niet-westerse achtergrond zijn bovendien slechter 
bereikbaar en hebben vaak een taalbarrière. 

Tuberculose leidt vaak tot maatschappelijke onrust in de omgeving 
van de patiënt. De omgeving is niet bekend met de ziekte en vreest een 
besmetting. Individuele en groeps-voorlichting zijn daarom essentieel. 

Disbalans tussen taken en budget

In 2015 zijn afspraken gemaakt over de budgettaire kaders voor de 
infectieziektebestrijding. Voor de periode 2016-2019 hebben gemeen-
ten de GGD gevraagd om deze taak op het wettelijk minimumniveau 
uit te voeren. De ontwikkelingen in dit vakgebied, het toenemende 
aantal vragen van professionals en burgers in combinatie met de  
forse toename van het aantal tuberculosepatiënten, maakt dat het 
huidige budget inmiddels ontoereikend is. 

Het niet invullen van de extra capaciteit leidt tot grotere gezondheids- 
risico’s in een regio die al gekenmerkt wordt door gezondheidsachter-
standen. In de praktijk zal bijna alle capaciteit nodig zijn voor acute  
situaties en direct contact met cliënten, waardoor structurele taken 
onvoldoende uitgevoerd kunnen worden. Bovendien is er een reëel  
risico voor overbelasting van het huidige personeel. De GGD zal in  
het meerjarenperspectief 2020 -2023 vragen om een extra bijdrage. 

Begroting infectieziektebestrijding

Staat van Baten en Lasten IZB

24-uurs IZB TBC Totaal IZB

Opbrengsten    

Bijdragen gemeenten             1.054.802             486.659          1.541.461 

Tarieven Gemeenten                         -                      -                      - 

Inkomsten uit centrumgemeenten                         -                      -                      - 

Bijdrage Rijk/Provincies                116.500                      -             116.500 

Inkomsten NZA                         -                      -                      - 

Overige bijdrage                188.500             265.500             454.000 

Onvoorzien                         -                      -                      - 

Incidentele opbrengsten                         -                      -                      - 

Totaal opbrengsten           1.359.802           752.159         2.111.961 

Exploitatiekosten    

Personeelskosten                955.000             465.000          1.420.000 

Huisvestingskosten                 20.000              10.000              30.000 

Afschrijvingskosten                         -                      -                      - 

Rente- en bankkosten                         -                      -                      - 

Beheers- en adm. kosten                   5.500                5.500              11.000 

Kosten vervoermiddelen                         -                      -                      - 

Kosten automatisering                 65.000              35.000             100.000 

Kosten medische middelen                 20.000              10.500              30.500 

Kosten uitvoering derden                         -              32.500              32.500 

Onvoorzien                         -                      -                      - 

Incidentele lasten                         -                      -                      - 

Totaal exploitatiekosten           1.065.500           558.500        1.624.000 

Saldo baten en lasten               294.302           193.659           487.961 

Toevoeging aan reserve                         -                      -                      - 

Onttrekking aan reserve                         -                      -                      - 

Resultaat*               294.302           193.659           487.961 

* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV. De overhead 
wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar. 
							     



21Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Seksuele gezondheid

Jongeren, maar ook andere risicogroepen, kunnen bij het Centrum 
voor Seksuele Gezondheid terecht voor een soa-test en met hun  
vragen over seksualiteit. Via de landelijke Sense website kunnen  
jongeren bovendien gebruik maken van digitale hulpverlening 
(E-health in de vorm van chatten en counseling). Artsen en verpleeg-
kundigen zien jaarlijks duizenden mensen die zich willen laten testen 
op seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) of die vragen hebben 
over seksualiteit. Ook zorgverleners raadplegen vaak het Centrum 
voor Seksuele Gezondheid. Voor advies, voor informatie of om een 
cliënt te verwijzen.

Het Centrum voor Seksuele Gezondheid wordt grotendeels bekos-
tigd uit landelijke middelen. De verantwoordelijkheid voor preventie 
en voorlichting ligt bij gemeenten.

Nu niet zwanger

Het voorkomen van onbedoelde (tiener)zwangerschappen heeft 
landelijk de aandacht. De regering stelt in de periode tot en met 
2021 extra middelen ter beschikking voor de preventie van en de 
ondersteuning bij onbedoelde zwangerschappen. Als onderdeel 
van het programma Kansrijke Start Zuid-Limburg werkt de GGD 
aan het programma ‘Nu Niet Zwanger’. Een programma dat in  
Tilburg en Rotterdam al succesvol is en waarbij de focus ligt op het 
gebruik van vrijwillige en langdurige anticonceptie bij specifieke 
groepen. Het doel is om toe te werken naar een landelijke imple-
mentatie als onderdeel van de structurele dienstverlening. 

Begroting seksuele gezondheid

Staat van Baten en Lasten 

Opbrengsten  

Bijdragen gemeenten           884.302 

Tarieven Gemeenten                      - 

Inkomsten uit centrumgemeenten                      - 

Bijdrage Rijk/Provincies        1.751.000 

Inkomsten NZA                      - 

Overige bijdrage           222.000 

Onvoorzien                      - 

Incidentele opbrengsten                      - 

Totaal opbrengsten      2.857.302 

Exploitatiekosten  

Personeelskosten        1.860.000 

Huisvestingskosten           105.000 

Afschrijvingskosten              1.500 

Rente- en bankkosten                      - 

Beheers- en adm. kosten            21.000 

Kosten vervoermiddelen                      - 

Kosten automatisering            47.000 

Kosten medische middelen           422.000 

Kosten uitvoering derden            46.000 

Onvoorzien                      - 

Incidentele lasten                      - 

Totaal exploitatiekosten       2.502.500 

Saldo baten en lasten          354.802 

Toevoeging aan reserve                      - 

Onttrekking aan reserve                      - 

Resultaat*         354.802 

* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV. De overhead 
wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar. 
							     



22Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Hygiëne & Inspectie  

De inspecteurs van Hygiëne en Inspectie bezoeken naast kinder-
dagverblijven, peuterspeelzalen en gastouders, ook schoonheids-
salons, tattoo- en piercingstudio’s, seksinrichtingen, kinderboer- 
derijen, dak- en thuislozenopvang en asielzoekerscentra. Ze kijken 
niet alleen naar hygiëne, maar onder andere ook naar de veiligheid 
van ruimtes en materialen en naar de manier waarop de leidsters 
met de kinderen omgaan. Ook advisering bij publieksevenementen 
en het toezicht Wmo maken deel uit van het takenpakket. 

Toezicht Wmo beperkt tot calamiteitentoezicht 

Sinds 2017 verzorgt de GGD Zuid Limburg het calamiteitentoezicht 
voor de zorgaanbieders in de Wmo voor alle Zuid-Limburgse ge-
meenten. Als zich bij een organisatie, die maatschappelijke onder-
steuning aanbiedt, een calamiteit voordoet (zoals ernstig letsel van 
een cliënt, vermissing van een cliënt of geweld tussen cliënten), 
moet hier melding van worden gemaakt bij de GGD. 

Bij toevoeging van deze taak aan het takenpakket van de GGD was 
de intentie om ook risico gestuurd toezicht te gaan uitvoeren. Dit 
met als doel de kwaliteit van zorg en dienstverlening bij door de 
gemeenten gecontracteerde zorgaanbieders in kaart te brengen 
en waar nodig kwaliteitsverbetering te bewerkstelligen. Afgelopen 
tijd werd meer en meer duidelijk dat de ambities van gemeenten 
om ook op een proactieve manier te werk te gaan divers zijn en er 
op dit vlak geen (Zuid-Limburgse) vraag aan de GGD is. Het werk 
van de GGD zal zich in 2020 derhalve beperken tot het toezicht bij 
calamiteiten. 

Begroting hygiëne & inspectie

Staat van Baten en Lasten Hygiëne & Inspectie Toezicht WMO Totaal

Opbrengsten    

Bijdragen gemeenten                         -             107.540             107.540 

Tarieven Gemeenten                746.000 -             746.000 

Inkomsten uit centrumgemeenten                         -  -                      - 

Bijdrage Rijk/Provincies                         -  -                      - 

Inkomsten NZA                         -  -                      - 

Overige bijdrage                 44.500  -              44.500 

Onvoorzien                         -                      -                      - 

Incidentele opbrengsten                         -  -                      - 

Totaal opbrengsten               790.500            107.540            898.040 

Exploitatiekosten    

Personeelskosten                471.500              64.000             535.500 

Huisvestingskosten                 57.500                8.000              65.500 

Afschrijvingskosten                         -                      -                      - 

Rente- en bankkosten                         -                      -                      - 

Beheers- en adm. kosten                   1.000                      -                1.000 

Kosten vervoermiddelen                         -                      -                      - 

Kosten automatisering                 48.000                6.500              54.500 

Kosten medische middelen                         -                      -                      - 

Kosten uitvoering derden                         -                      -                      - 

Onvoorzien                         -                      -                      - 

Incidentele lasten                         -                      -                      - 

Totaal exploitatiekosten               578.000              78.500              656.500 

Saldo baten en lasten               212.500             29.040            241.540 

Toevoeging aan reserve                         - -                      - 

Onttrekking aan reserve                         - -                      - 

Resultaat*               212.500             29.040            241.540 

* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV. De overhead 
wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar. 
							     



23Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Medische Milieukunde

Omgevingsfactoren beïnvloeden de gezondheid. De specialisten op 
het gebied van Medische Milieukunde (MMK) proberen te voor- 
komen dat mensen ziek worden door invloeden in de omgeving. Zij 
adviseren gemeenten, scholen, woningbouwverenigingen en burgers 
over mogelijke gezondheidsrisico’s als gevolg van milieufactoren 
en hebben hierbij aandacht voor hoe deze risico’s zoveel mogelijk 
beperkt of voorkomen kunnen worden. Professionals denken regel-
matig mee bij nieuwe ontwikkelingen, zoals de aanleg van infra-
structurele projecten of de renovatie van woonwijken of een school. 
Ze zijn ook betrokken bij de invoering van de omgevingswet. De 
GGD adviseert over maatregelen die genomen moeten worden als 
er risico’s voor de gezondheid ontstaan doordat bijvoorbeeld  
gevaarlijke stoffen vrijkomen bij een ontploffing. Er is een nauwe  
samenwerking met de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie 
in de regio (GHOR). 

Focus op specialistische kennis

De verscheidenheid aan onderwerpen waar MMK mee te maken 
heeft, is groot. Voorbeelden zijn asbest, bestrijdingsmiddelen, ge-
luidshinder, (fijn)stof, stank, straling, en verontreiniging van bodem, 
lucht en water. De complexiteit van de problematiek en de maat-
schappelijke impact nemen toe, evenals de advisering bij incidenten 
en vragen over een gezond binnenmilieu. Specialistische kennis is 
van cruciaal belang om de juiste afwegingen te kunnen maken. 

Zuid-Limburg onder landelijk niveau

De capaciteit en het beschikbare budget voor MMK zijn gebaseerd 
op de afspraken zoals in 2015 gemaakt (t.b.v. de periode 2016-2019) 
en zijn afgelopen jaren niet meegegroeid met de complexiteit van 
het werk. Zuid-Limburg werkt op dit moment beneden het landelijk 
vastgestelde waakvlamniveau dat geldt als minimaal niveau voor 
een adequate dienstverlening. Meer en meer is hierdoor sprake 
van een scheefgroei. Er ontstaan hiaten in het op peil houden van 
de deskundigheid en het eigen maken van nieuwe deskundigheid. 
Actuele vraagstukken krijgen onvoldoende aandacht. In het meer-
jarenperspectief is daarom aandacht voor een herijking van het 
budget voor dit specialisme.

 



24Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Begroting medische milieukunde

Staat van Baten en Lasten 

Opbrengsten  

Bijdragen gemeenten           416.373 

Tarieven Gemeenten                      - 

Inkomsten uit centrumgemeenten                      - 

Bijdrage Rijk/Provincies                      - 

Inkomsten NZA                      - 

Overige bijdrage            63.000 

Onvoorzien                      - 

Incidentele opbrengsten                      - 

Totaal opbrengsten         479.373 

Exploitatiekosten  

Personeelskosten           263.000 

Huisvestingskosten                      - 

Afschrijvingskosten                      - 

Rente- en bankkosten                      - 

Beheers- en adm. kosten             6.000 

Kosten vervoermiddelen                      - 

Kosten automatisering               5.000 

Kosten medische middelen                      - 

Kosten uitvoering derden                      - 

Onvoorzien                      - 

Incidentele lasten                      - 

Totaal exploitatiekosten          274.000 

Saldo baten en lasten          205.373 

Toevoeging aan reserve                      - 

Onttrekking aan reserve                      - 

Resultaat*          205.373 

* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV. De overhead 
wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar. 
							     



25Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Jeugdgezondheidszorg 

De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) is het fundament voor een gezonde 
jeugd. Alle ouders en kinderen kunnen er terecht voor informatie en 
ondersteuning op het gebied van een gezonde, veilige ontwikkeling 
en een positieve opvoeding. De JGZ heeft hierdoor als enige partij 
in de gezondheidszorg en het sociaal domein vrijwel alle kinderen 
van 0 tot 18 jaar in Nederland in beeld en weet of ze gezond opgroeien. 

De GGD is in Zuid-Limburg verantwoordelijk voor de uitvoering van 
de JGZ voor kinderen van 4 tot 18 jaar. Envida, MeanderGroep en 
Zuyderland zijn verantwoordelijk voor de uitvoering voor de JGZ 
voor de leeftijdsgroep van 0 tot 4 jaar in respectievelijk de regio’s 
Maastricht-Heuvelland, Parkstad en Westelijke Mijnstreek. 

Tijd voor verandering

De wereld waarin de JGZ werkt verandert. Er zijn meer kinderen die 
opgroeien in een gezin met multiproblematiek zoals armoede, ver-
slaving, huiselijk geweld of een taalachterstand. Tegelijkertijd is het 
minder vanzelfsprekend om de JGZ te bezoeken en verandert de rol 
van de gebruiker van de zorg. Ondanks het laagdrempelige karakter 
en de extra inspanningen van JGZ-professionals is in sommige wij-
ken sprake van een hogere no show. Juist daar waar ondersteuning 
en begeleiding wenselijk lijkt, worden ouders en kinderen niet altijd 
bereikt. 

Ook de rol en positie van de JGZ als samenwerkingspartner veran-
dert. De spilfunctie van de JGZ wordt sterker; de expertise van de 
JGZ wordt steeds vaker ingeschakeld. JGZ is een vaste gespreks-

partner voor scholen, gemeenten en zorgpartners en ook huisartsen 
zoeken steeds vaker contact. Een positieve ontwikkeling waarin 
vraagstukken steeds vaker vanuit een brede en op gezondheid ge-
richte bril benaderd worden. Maar er is ook een keerzijde. Al deze 
extra vragen en contacten maken dat het werk van de JGZ onder 
druk staat. De toegenomen vraag van partners in combinatie met 
het feit dat steeds meer risico’s vroegtijdig worden gesignaleerd 
(en zorgen voor meer contacten van de JGZ met partners, ouders 
en kinderen) maakt dat het werk en de begroting onder druk staan. 
Voldoende aanleiding om de wijze waarop de JGZ nu georganiseerd 
is tegen het licht te houden.

Een verandering die ook past in de fundamenteel gewijzigde rol van 
gemeenten. Gemeenten hebben meer verantwoordelijkheden op 
het gebied van jeugd en participatie en zoeken naar regie en samen-
hang in de jeugdketen. Zij hebben als doel om jeugdigen zoveel 
mogelijk uit (zware) zorg te houden. Bij alle partijen - zowel in het 
gemeentelijk domein als de domeinen van onderwijs en zorg - groeit 
het besef dat de inzet van de JGZ niet alleen een inhoudelijke meer-
waarde heeft, maar ook daadwerkelijk kan zorgen voor beter pas-
sende en lichtere hulp. 

Meer gezonde kinderen in Zuid-Limburg 

De gezondheid van de inwoners van Zuid-Limburg blijft achter ten 
opzichte van de gezondheid in Nederland. Limburg heeft de op één 
na grootste groep jeugd die een beroep doet op jeugdhulp en ook 
het zorggebruik is hoog. Wetenschappers laten er geen twijfel over 



26Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

bestaan: zo vroeg mogelijk investeren in veilig en gezond opvoe-
den en opgroeien zal wezenlijk bijdragen aan het verkleinen van de 
achterstanden op het gebied van gezondheid en participatie in de 
verdere levensloop. Met een vroege start, al voor de conceptie, is 
de grootste gezondheidswinst te halen. Door te werken aan een 
gezonde jeugd creëren we een nieuwe gezonde generatie. 

Het heeft veel voordelen om problemen zo snel mogelijk te herken-
nen. Problemen die eerder worden ontdekt, kunnen vaak met lichte 
hulp en ondersteuning worden opgelost. Dit is niet alleen gunstig 
voor de kinderen zelf, maar heeft ook een positief effect op de  
kosten voor onder andere de gezondheidszorg en de jeugdzorg. 
Bovendien kan op deze manier de groep kinderen waar het goed 
mee gaat steeds groter worden. 

Eén organisatie voor JGZ in Zuid-Limburg 

De ambitie van de trendbreuk zorgt bij zowel de Zuid-Limburgse 
gemeenten alsook bij de JGZ-organisaties tot het besef dat een 
gestructureerde samenwerking van de JGZ-organisaties in Zuid- 
Limburg belangrijker is dan ooit. 

De vier JGZ organisaties in Zuid-Limburg hebben het initiatief ge-
nomen om - in nauwe samenspraak met gemeenten - toe te werken 
naar één JGZ in Zuid-Limburg per 1 januari 2020. Bij het opstellen 
van deze begroting zijn de voorbereidingen hiervoor in volle gang. 
Separaat van deze pro forma begroting, worden colleges en  
gemeenteraden in 2019 betrokken bij dit traject. Om u alvast een 
beeld te geven van de totale JGZ in Zuid-Limburg zijn de begro-
tingsbedragen van de overige JGZ-organisaties als bijlage bij deze 
begroting gevoegd. 

Eén JGZ Zuid-Limburg gaat aan de slag met een nieuwe werkwijze 
die gekenmerkt wordt door de doorgaande lijn van - 9 maanden tot 
18 jaar, een betere aansluiting bij de behoeften van ouders en kinderen 
en een flexibel aanbod van contactmomenten.

“Wat ons drijft is dat wij de groep gezonde kinderen in Zuid- 
Limburg willen vergroten, om zo bij te dragen aan de trend-
breuk in de achterblijvende gezondheidssituatie van Zuid- 
Limburg. Dit doen wij door voor alle kinderen in te zetten op 
een kansrijke start en optimale ontwikkeling.

Alleen samen kunnen we de gezondheidsachterstanden in 
deze regio inlopen. Ook al doen we alle vier ons uiterste best 
om goede zorg te bieden, het levert onvoldoende resultaat 
op. Ons zorgaanbod is te versnipperd; we maken niet genoeg 
massa. De overtuiging dat de organisaties de handen ineen 
moeten slaan, sluit naadloos aan op de ambitie van de Zuid- 
Limburgse gemeenten om in sterke coalities een trendbreuk 
te realiseren.”

Roger Ruijters (Envida)
Fons Bovens (GGD)
Wim Dankers (MeanderGroep)
Ageeth Bijl (Zuyderland)



27Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

“Als een kind vier jaar is geworden, willen we niet tegen ouders 
moeten zeggen: ‘Ons deel zit erop; uw volgende afspraak 
hebt u bij de GGD’. Net zoals we ook niet meer willen dat ou-
ders met een kind van drie en één van vijf naar verschillende 
organisaties toe moeten.” De JGZ anno 2020 werkt in een 
doorgaande lijn.

In aanloop naar 2020 buigen de vier JGZ-organisaties zich 
onder meer samen met de gemeenten over de praktische 
kanten van één JGZ: welke vorm krijgt de nieuwe organisatie 
en wat is daarvoor nodig? Dat is voor de medewerkers best 
spannend. We werken nu al vaak naast elkaar op één locatie. 
Straks gaan we het echt samen doen.”

Vivian Haine, directie één JGZ in oprichting
Lidy van der Goot, directie één JGZ in oprichting 

Financiering Rijksvaccinatieprogramma naar gemeenten

Het Rijksvaccinatieprogramma beschermt alle kinderen in Neder-
land tegen ernstige infectieziekten; ziekten die vroeger belangrijke 
doodsoorzaken waren. Dankzij de uitvoering van het Rijksvaccinatie-
programma komen deze infectieziekten in Nederland niet of nau-
welijks meer voor. De GGD verzorgt de vaccinaties tegen difterie,  
tetanus en polio (DTP) en bof, mazelen en rodehond (BMR). Ook de 
HPV-vaccinatie tegen baarmoederhalskanker wordt door de GGD 
verzorgd. 

Met ingang 2018 maakt het Rijksvaccinatieprogramma deel uit van 
de Wet publieke gezondheid. Dit met als gevolg dat de financiering 
niet langer rechtstreeks vanuit de landelijke overheid wordt geregeld, 
maar vanaf 2019 via het gemeentefonds plaatsvindt. Inhoudelijk 
leidt dit niet tot wijzigingen; de vaccinaties worden nog steeds con-
form landelijk protocol uitgevoerd.

Focus op verbeteren vaccinatiegraad

Ingegeven door de vaak incorrecte informatie die beschikbaar is op 
het internet en via sociale media, neemt het aantal kritische prik-
kers in Nederland toe. De laatste jaren daalt de vaccinatiegraad, 
ook in Zuid-Limburg. Dit met als consequentie dat vaker uitbraken 
van bijvoorbeeld mazelen ontstaan en sterfte als gevolg van baar-
moederhalskanker weer meer zal voorkomen. 

De (bestuurlijke) behoefte om deze trend te keren, neemt snel toe. 
De professionals van de GGD hebben de kennis en kunde om een 
proactieve rol in te nemen om met ouders het gesprek te voeren 
over het nut van een vaccinatie, maar hebben daarvoor op dit mo-
ment niet voldoende ruimte in het huidige takenpakket. De intro-
ductie van nieuwe vaccins - tegen meningokokken, het rotavirus bij 
kinderen, kinkhoest bij zwangeren en pneumokokkenvaccinatie - 
zorgt hierin bovendien voor extra uitdagingen.



28Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV. De overhead 
wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar. 
							     

Begroting jeugdgezondheidszorg

Staat van Baten en Lasten JGZ Rijksvaccinatie-
programma Totaal 

Opbrengsten    

Bijdragen gemeenten             5.296.216                      -          5.296.216 

Tarieven Gemeenten                         -             900.740           900.740 

Inkomsten uit centrumgemeenten                         -                      -                      - 

Bijdrage Rijk/Provincies                         -                      -                      - 

Inkomsten NZA                         -                      -                      - 

Overige bijdrage                867.000                      -             867.000 

Onvoorzien                         -                      -                      - 

Incidentele opbrengsten                         -                      -                      - 

Totaal opbrengsten              6.163.216          900.740 7.063.956 

Exploitatiekosten    

Personeelskosten             4.080.000             748.000          4.828.000 

Huisvestingskosten                391.000              26.500             417.500 

Afschrijvingskosten                 31.500                      -              31.500 

Rente- en bankkosten                         -                      -                      - 

Beheers- en adm. kosten                 57.500                4.000              61.500 

Kosten vervoermiddelen                         -                      -                      - 

Kosten automatisering                256.500                      -             256.500 

Kosten medische middelen                 13.000                5.000              18.000 

Kosten uitvoering derden                   1.500                      -                1.500 

Onvoorzien                         -                      -                      - 

Incidentele lasten                         -                      -                      - 

Totaal exploitatiekosten            4.831.000             783.500        5.614.500 

Saldo baten en lasten            1.332.216            117.240        1.449.456 

Toevoeging aan reserve                         -                      -                      - 

Onttrekking aan reserve                         -                      -                      - 

Resultaat*           1.332.216            117.240        1.449.456 



29Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Publieke gezondheid  

Publieke gezondheid richt zich op de gezondheid van iedereen in 
de samenleving, met speciale aandacht voor risicogroepen. Het 
doel is mensen in staat te stellen zo goed mogelijk mee te kunnen 
doen in de samenleving. Een goede gezondheid is daarbij belang-
rijk. Het gaat er dan vooral om dat mensen zich kunnen aanpassen 
aan de uitdagingen van het leven en over het vermogen beschikken 
om zelf regie te voeren.

De gezondheidsatlas: de Zuid-Limburgse 
gezondheidssituatie in beeld

Een belangrijke basistaak in de publieke gezondheid is het geven 
van een actueel beeld van de gezondheidssituatie. De GGD heeft 
een centrale rol in het verzamelen en beschikbaar stellen van ge- 
gevens over wijken, kernen, scholen, gemeenten en andere lokale 
settings. Gegevens worden digitaal beschikbaar gesteld via de  
Gezondheidsatlas Zuid-Limburg. Interessant zijn ook de meer dan 
200 wijkprofielen die per wijk inzicht geven in belangrijke (gezond-
heids)thema’s.

Leefstijl blijft belangrijk

Een gezonde leefstijl blijft onmisbaar voor een gezond Zuid-Lim-
burg! Hoe de invulling van de GGD op dit terrein komende jaren  
uitziet, is mede afhankelijk van het beleid dat de Zuid-Limburgse 
gemeenten opstellen voor de periode 2020 - 2023. De GGD kan duiden 
op welke onderdelen de meeste gezondheidswinst te behalen is en 

hoe dat kan gebeuren. Naar verwachting zal in de aanpak voor de 
komende jaren de verdere borging van o.a. JOGG (Jongeren Op 
Gezond Gewicht) een plek krijgen en zal er aandacht zijn voor veel-
belovende interventies als ‘Your coach next door’ en ‘de gezonde 
basisschool van de toekomst’. 

Blijvend aandacht voor maatschappelijk relevant 
onderzoek 

Onderzoek is behulpzaam in het maken van juiste keuzes in de 
praktijk; keuzes voor díe interventies die daadwerkelijk bijdragen 
aan de realisatie van een trendbreuk in de hardnekkige gezond-
heidsachterstand. De Limburgse prioriteiten staan beschreven in 
de rapportage ‘Op zoek naar de Limburg-factor’. De Provincie heeft 
deze prioriteiten overgenomen en investeert via de Sociale Agenda 
Limburg in opvoeding, onderwijs, (arbeids)participatie, sociaal ka-
pitaal en zorgvoorzieningen, te beginnen bij de jeugd. De GGD sluit 
hierbij aan via de onderzoeksagenda van de Academische Werk-
plaats Publieke Gezondheid Limburg. 

Een groeiende vraag naar data en informatie

Er is een enorme behoefte aan de spreekwoordelijke druk op de 
knop voor informatie. Begrippen als dashboards, big data en data- 
warehouse komen bijna dagelijks voorbij. Er is een toenemende 
druk op organisaties die informatie genereren om deze informatie 
met ‘iedereen’ te delen. De GGD voelt deze druk ook. Data over de 



30Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

jeugd, de gezondheid en ook over Veilig Thuis bieden voor gemeenten 
en andere organisaties waardevolle informatie. De GGD heeft  
aandacht voor een technisch en juridisch veilig beheer, export  
en validatie van data en heeft oog voor de ethische aspecten in  
het toenemend gebruik van data in de sociaal maatschappelijke  
context en gezondheid en zorg. De GGD focust op de toepassing 
van nieuwe technieken voor data analyse.



31Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Staat van Baten en Lasten Onderzoek Beleid en  
consultancy

Gezondheids- 
bevordering

Data- en informatie- 
management Totaal

Opbrengsten     

Bijdragen gemeenten                893.049             873.031             476.944             458.202          2.701.226 

Tarieven Gemeenten                         -                      -                      -                      -                      - 

Inkomsten uit centrumgemeenten                         -                      -                      -                      -                      - 

Bijdrage Rijk/Provincies                         -                      -                      -                      -                      - 

Inkomsten NZA                         -                      -                      -                      -                      - 

Overige bijdrage                145.162             138.028             250.000              48.825             582.015 

Onvoorzien                         -                      -                      -                      -                      - 

Incidentele opbrengsten                         -                      -                      -                      -                      - 

Totaal opbrengsten            1.038.211         1.011.059            726.944            507.027         3.283.241 

Exploitatiekosten      

Personeelskosten                591.000             544.000             446.500             289.500          1.871.000 

Huisvestingskosten                 51.000              50.000              50.000              26.000             177.000 

Afschrijvingskosten                         -                      -                      -                      -                      - 

Rente- en bankkosten                         -                      -                      -                      -                      - 

Beheers- en adm. kosten                         -                      -                8.500                      -                8.500 

Kosten vervoermiddelen                         -                      -                      -                      -                      - 

Kosten automatisering                106.000             103.000              25.000              54.000             288.000 

Kosten medische middelen                         -                      -                      -                      -                      - 

Kosten uitvoering derden                         -                6.000                      -                      -                6.000 

Onvoorzien                         -                      -                      -                      -                      - 

Incidentele lasten                         -                      -                      -                      -                      - 

Totaal exploitatiekosten               748.000            703.000            530.000            369.500         2.350.500 

Saldo baten en lasten               290.211            308.059           196.944            137.527            932.741 

Toevoeging aan reserve                         -                      -                      -                      -                      - 

Onttrekking aan reserve                         -                      -                      -                      -                      - 

Resultaat*              290.211            308.059            196.944            137.527            932.741 

* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV. De overhead wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar. 
							     

Begroting publieke gezondheid



32Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Sociaal Medische Advisering 

De gemeenten ontvangen van burgers aanvragen voor onder andere 
hulpmiddelen, ontheffingen en vervoersvoorzieningen. Om een 
zorgvuldig besluit te kunnen nemen, is vaak een medisch advies 
nodig. Van oudsher zijn GGD’en in Nederland actief als adviseur 
sociaal medische voorzieningen en uitvoerder van medische keu-
ringen daar waar gemeentelijke voorzieningen aan burgers ver-
strekt worden. Dat is ook het geval in Zuid-Limburg, maar slechts 
voor een deel van de deelnemende gemeenten. 

De artsen in dit werkgebied hebben veel kennis van kwetsbare 
mensen in onze samenleving; dit zijn vaak mensen waar zij in 
spreekuren contact mee hebben in het kader van een medisch  
advies. Juist bij deze kwetsbare doelgroepen speelt de vraag hoe 
signalen in een vroeg stadium herkend kunnen worden en mensen 
de ondersteuning kunnen krijgen om te kunnen (blijven) meedoen 
in de samenleving.

Fundamenteel gesprek over de toekomst

Een deel van de gemeenten legt via een inbesteding de dienstver-
lening neer bij de GGD. In andere gemeenten wordt de medische 
advisering als marktproduct beschouwd. Daar wordt door middel 
van een aanbesteding expertise ingehuurd. Veel aanvragen kunnen 
via de inzet van adviesteams efficiënt worden behandeld. De advie-
zen die resteren, zijn vaak zeer complex en daarmee tijdsintensief 
en duur. 

In het verlengde van de herijking van het gezondheidsbeleid, is in 
de komende jaren een fundamenteel gesprek met gemeenten aan 
de orde of en op welke wijze deze taak ook voor de toekomst een 
toegevoegde waarde heeft binnen de totale dienstverlening van de 
GGD. Hierbij wordt ook nadrukkelijk aandacht gevraagd voor de 
(noodzakelijke) schaalgrootte.

 



33Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Staat van Baten en Lasten 

Opbrengsten  

Bijdragen gemeenten -

Tarieven Gemeenten           927.500 

Inkomsten uit centrumgemeenten -

Bijdrage Rijk/Provincies -

Inkomsten NZA -

Overige bijdrage -

Onvoorzien -

Incidentele opbrengsten -

Totaal opbrengsten          927.500 

Exploitatiekosten  

Personeelskosten           648.000 

Huisvestingskosten            11.000 

Afschrijvingskosten              5.000 

Rente- en bankkosten -

Beheers- en adm. kosten              6.000 

Kosten vervoermiddelen -

Kosten automatisering            10.000 

Kosten medische middelen -

Kosten uitvoering derden            58.000 

Onvoorzien -

Incidentele lasten -

Totaal exploitatiekosten          738.000 

Saldo baten en lasten          189.500 

Toevoeging aan reserve -

Onttrekking aan reserve -

Resultaat*          189.500 

* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV. De overhead 
wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar. 
							     

Begroting sociaal medische advisering



34Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Openbare Geestelijke Gezondheidszorg 

Voor mensen in een kwetsbare positie is deelnemen aan de samen-
leving niet vanzelfsprekend. Ze hebben vaak meerdere problemen 
en vinden het moeilijk om goed voor zichzelf te zorgen. Denk hierbij 
aan personen met verward gedrag, daklozen, verslaafden en on- 
verzekerden, maar ook aan mensen met lichamelijke, psychische 
of verstandelijke beperkingen. Door hun gedrag veroorzaken ze 
vaak overlast en kunnen ze een gevaar vormen voor zichzelf of hun 
omgeving. Voor veel van deze mensen geldt dat zij niet makkelijk 
de weg naar hulp weten te vinden of daarom vragen en dus - al dan 
niet professionele - zorg van anderen mijden.

Vangnet OGGZ voor mensen die zelf geen hulp zoeken

Voor de gemeenten in de Westelijke Mijnstreek en Maastricht Heuvel-
land verzorgt de GGD het Vangnet Openbare Geestelijke Gezond-
heidszorg (OGGZ). Het vangnet is een meldpunt speciaal voor 
mensen die zelf geen hulp zoeken. De medewerkers schatten  
samen met de cliënt in op welke domeinen hulp nodig is. Dat doen 
ze aan de hand van de zelfredzaamheid-matrix (ZRM). Omdat de 
GGD zelf geen zorgaanbieder is, zorgen de medewerkers vervolgens 
voor toeleiding naar passende zorg. Het vangnet valt onder het  
takenpakket van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). 
Zowel professionals als burgers kunnen er terecht.

Vangnet OGGZ onderdeel van aanpak personen  
met verward gedrag

Gemeenten hebben de opdracht om een sluitende aanpak te creë-
ren voor mensen met verward gedrag. Dit doen zij op basis van 
negen zogenoemde bouwstenen die zich richten op aspecten van 
melding en vroegtijdige signalering tot het vervoer en de zorg. De 
GGD is bij veel van deze bouwstenen betrokken. Het Vangnet OGGZ 
is een belangrijk onderdeel van deze aanpak voor personen met 
verward gedrag. De GGD heeft duidelijke taken gekregen in dit veld. 
Echter, deze taken zijn in de verschillende delen van Zuid-Limburg 
divers. 

In de nabije toekomst moet er een centraal meldpunt komen waar 
meldingen terecht gaan komen (wet verplichte GGZ). Dit meldpunt 
zou dan een meldpunt voor acute en minder acute vragen kunnen 
zijn. Als onderdeel van deze ontwikkeling wil de GGD graag met 
gemeenten bekijken hoe de dienstverlening in de toekomst uitziet 
en welke vernieuwingen en aanpassingen in de huidige aanpak hier-
voor nodig zijn. 

Psychosociale hulp bij ingrijpende gebeurtenissen

Door het internet en sociale media heeft iedereen de beschikking 
over steeds meer informatie en kan zich hierdoor een mening vor-
men over zaken die eerder automatisch werden aangenomen. Ook 
het veranderende vertrouwen in de overheid is hierop van invloed. 



35Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Vaak gaat dit gepaard met onjuiste informatie en stemmingmakerij 
via sociale media. Dit vraagt in de dagelijkse praktijk veel inzet  
van professionals om onwaarheden te ontkrachten, feiten voor het 
voetlicht te brengen en opnieuw vertrouwen te scheppen. 

Soms vraagt een risico op maatschappelijke onrust een aangepaste 
aanpak; een aanpak waarin moet worden opgeschaald en deskun-
digen snel kunnen schakelen. Dit is aan de orde als iets gebeurt dat 
niet alleen de direct betrokkenen raakt, maar ook een grote impact 
op de omgeving heeft of kan hebben. Zo kan het gebeuren dat 
buurtbewoners woedend zijn omdat de politie niet ingrijpt tegen 
een mogelijke verdachte van een zedendelict. Of een kinderdag- 
verblijf dat in rep en roer is, omdat een medewerker diverse peuters 
misbruikt zou hebben. De schrik zit er dan goed in en vaak weten 
de betrokken organisaties niet hoe ze (snel) moeten handelen. Onder-
tussen doen geruchten wel razendsnel de ronde. Uit onvrede hoe 
autoriteiten de zaak oppakken, wordt de pers ingeschakeld. 

In dit soort situaties gaat een zogenoemd scenarioteam onmiddel-
lijk in opdracht van de lokale driehoek (gemeenten, politie en Open-
baar Ministerie) aan de slag. Zij richten zich, onder coördinatie van 
de GGD, op die acties die nodig zijn om maatschappelijke onrust te 
kanaliseren. 

Begroting openbare geestelijke gezondheidszorg

*	 Psychosociale Hulp (PSH) en scenarioteam is nog in ontwikkeling. De taken die daarvoor 
	 op dit moment worden uitgevoerd komen ten laste van de reguliere begroting van alle taken 
	 binnen het programma GGD.
**	 Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV. De 
	 overhead wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concern- 
	 niveau zichtbaar.

Staat van Baten en Lasten Vangnet OGGZ
Psychosociale 
Hulp (PSH) en 

Scenarioteam*
Totaal 

Opbrengsten    

Bijdragen gemeenten                         -                      -                      - 

Tarieven Gemeenten                652.500                      -             652.500 

Inkomsten uit centrumgemeenten                         -                      -                      - 

Bijdrage Rijk/Provincies                         -                      -                      - 

Inkomsten NZA                         -                      -                      - 

Overige bijdrage                151.500                      -             151.500 

Onvoorzien                         -                      -                      - 

Incidentele opbrengsten                         -                      -                      - 

Totaal opbrengsten               804.000 -            804.000 

Exploitatiekosten    

Personeelskosten                529.500                      -             529.500 

Huisvestingskosten                 27.000                      -              27.000 

Afschrijvingskosten                         -                      -                      - 

Rente- en bankkosten                         -                      -                      - 

Beheers- en adm. kosten                   2.000                      -                2.000 

Kosten vervoermiddelen                         -                      -                      - 

Kosten automatisering                 16.500                      -              16.500 

Kosten medische middelen                         -                      -                      - 

Kosten uitvoering derden                   1.500                      -                1.500 

Onvoorzien                         -                      -                      - 

Incidentele lasten                         -                      -                      - 

Totaal exploitatiekosten            576.500 -           576.500 

Saldo baten en lasten 227.500 - 227.500

Toevoeging aan reserve                         -                      -                      - 

Onttrekking aan reserve                         -                      -                      - 

Resultaat** 227.500 - 227.500



36Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Forensische geneeskunde  

De forensisch artsen van de GGD zorgen in opdracht van de ge-
meenten voor de lijkschouw en doen waar nodig nader onderzoek 
bij overlijden. Ook verrichten zijn forensisch medisch onderzoek en 
de medische arrestantenzorg. 

Lijkschouw en forensisch medisch onderzoek  
meer verbonden

Al sinds 2015 is de toekomst van de forensische geneeskunde  
landelijk onderwerp van gesprek. De commissie Hoes heeft eind 
2017 geadviseerd het forensisch medisch onderzoek robuuster  
en los van de medische arrestantenzorg te organiseren. Vanwege  
de raakvlakken met het werkgebied van lijkschouw zou medisch  
forensisch onderzoek meer verbonden moeten worden met deze 
sector. Medische arrestantenzorg kan dan als aparte discipline  
georganiseerd worden, aldus deze commissie. Het kabinet heeft 
deze aanbeveling overgenomen en heeft eind 2018 de Tweede  
Kamer geïnformeerd over de te nemen maatregelen. 

Een van de door het kabinet te nemen maatregelen is dat de foren-
sische medische expertise en lijkschouw (niet bedoelend de eerste-
lijns schouw door de huisarts, en forensisch medisch onderzoek) 
zoveel mogelijk samengebracht wordt onder regie van de GGD’en. 
De verwachting is dat deze taak in de toekomst niet meer door de 
afzonderlijke GGD’en wordt georganiseerd, maar een bovenregio-
nale invulling krijgt. De medische arrestantenzorg moet worden 
gecontracteerd middels een aanbesteding, zo heeft het kabinet 
besloten. 

Over de consequenties voor de toekomst van deze taak binnen de 
GGD Zuid Limburg en voor de dienstverlening aan de Zuid-Lim-
burgse gemeenten, zal naar verwachting in de loop van 2019 meer 
duidelijk worden. In afwachting van de vervolgstappen, continueert 
de GGD de dienstverlening. Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat 
de situatie in 2020 nog identiek is aan 2019.



37Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Begroting forensische geneeskunde

Staat van Baten en Lasten Forensische 
geneeskunde

Activiteiten t.b.v. 
politie en justitie Totaal 

Opbrengsten    

Bijdragen gemeenten                         -                      -                      - 

Tarieven Gemeenten                309.000                      -             309.000 

Inkomsten uit centrumgemeenten                         -                      -                      - 

Bijdrage Rijk/Provincies                         -                      -                      - 

Inkomsten NZA                         -                      -                      - 

Overige bijdrage                         -             530.500             530.500 

Onvoorzien                         -                      -                      - 

Incidentele opbrengsten                         -                      -                      - 

Totaal opbrengsten               309.000            530.500            839.500 

Exploitatiekosten    

Personeelskosten                173.000             346.500             519.500 

Huisvestingskosten                         -                      -                      - 

Afschrijvingskosten                         -                      -                      - 

Rente- en bankkosten                         -                      -                      - 

Beheers- en adm. kosten                   1.500                      -                1.500 

Kosten vervoermiddelen                         -                      -                      - 

Kosten automatisering                   9.500              19.000              28.500 

Kosten medische middelen                         -                      -                      - 

Kosten uitvoering derden                         -                      -                      - 

Onvoorzien                         -                      -                      - 

Incidentele lasten                         -                      -                      - 

Totaal exploitatiekosten               184.000            365.500            549.500 

Saldo baten en lasten              125.000            165.000            290.000 

Toevoeging aan reserve                         -                      -                      - 

Onttrekking aan reserve                         -                      -                      - 

Resultaat*               125.000            165.000            290.000 

* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV. De overhead wordt 
niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar.
 
							     



38Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Begroting programma GGD

Staat van Baten en Lasten  Infectieziekte 
bestrijding

 Seksuele  
gezondheid  

Hygiëne en 
inspectie

Medische  
milieukunde

Jeugdgezond-  
heidszorg

Publieke  
gezondheid

Sociaal  
medische  

advisering

Openbare  
geestelijke  

gezondheidszorg

Forensische 
geneeskunde  Totaal

Opbrengsten           

Bijdragen gemeenten           1.541.461           884.302           107.540           416.373        5.296.216        2.701.226 -                       -                      -      10.947.118 

Tarieven Gemeenten -                      -           746.000                      -           900.740                      -           927.500              652.500           309.000        3.535.740 

Inkomsten uit centrumgemeenten -                      -                      -                      -                      -                      - -                       -                      - -

Bijdrage Rijk/Provincies              116.500        1.751.000                      -                      -                      -                      - -                       -                      -        1.867.500 

Inkomsten NZA -                      -                      -                      -                      -                      - -                       -                      - -

Overige bijdrage             454.000           222.000            44.500            63.000           867.000          582.015 -              151.500           530.500        2.914.515 

Onvoorzien -                      -                      -                      -                      -                      - -                       -                      - -

Incidentele opbrengsten -                      -                      -                      -                      -                      - -                       -                      - -

Totaal opbrengsten         2.111.961      2.857.302         898.040         479.373       7.063.956       3.283.241          927.500             804.000         839.500     19.264.873 

Exploitatiekosten           

Personeelskosten         1.420.000        1.860.000          535.500           263.000        4.828.000       1.871.000           648.000              529.500           519.500      12.474.500 

Huisvestingskosten              30.000           105.000            65.500                      -          417.500           177.000            11.000                27.000                      -           833.000 

Afschrijvingskosten -              1.500                      -                      -            31.500                      -              5.000                       -                      -            38.000 

Rente- en bankkosten -                      -                      -                      -                      -                      - -                       -                      - -

Beheers- en adm. kosten               11.000            21.000              1.000             6.000            61.500             8.500              6.000                 2.000             1.500          118.500 

Kosten vervoermiddelen -                      -                      -                      -                      -                      - -                       -                      - -

Kosten automatisering              100.000            47.000            54.500               5.000           256.500           288.000            10.000                16.500            28.500           806.000 

Kosten medische middelen               30.500           422.000                      -                      -            18.000                      - -                       -                      -           470.500 

Kosten uitvoering derden               32.500            46.000                      -                      -              1.500               6.000            58.000                 1.500                      -           145.500 

Onvoorzien -                      -                      -                      -                      -                      - -                       -                      - -

Incidentele lasten -                      -                      -                      -                      -                      - -                       -                      - -

Totaal exploitatiekosten          1.624.000       2.502.500          656.500          274.000       5.614.500       2.350.500          738.000              576.500          549.500     14.886.000 

Saldo baten en lasten             487.961          354.802          241.540          205.373       1.449.456          932.741          189.500             227.500          290.000       4.378.873 

Toevoeging aan reserve -                      -                      -                      -                      -                      - -                       -                      - -

Onttrekking aan reserve -                      -                      -                      -                      -                      - -                       -                      - -

Resultaat*            487.961         354.802          241.540          205.373       1.449.456         932.741          189.500             227.500          290.000      4.378.873 

*Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV. De overhead wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar.	
						    



39Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

	

ACUTE
ZORG

ALS ELKE 
SECONDE TELT 

BEGROTING 
PROGRAMMA 
ACUTE ZORG



40Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

ALS ELKE SECONDE TELT

De Regionale Ambulance Voorziening Zuid-Limburg (RAV ZL) bestaat uit de ambulancezorg en de 
Meldkamer Ambulancezorg (MKA) en vormt samen met de GHOR het programma Acute Zorg.  
Als elke seconde telt, rukken de ambulances met zwaailicht en sirene uit. Ook als een patiënt niet in 
levensgevaar is, maar wel dringend hulp nodig heeft, rijdt de ambulance er zo snel mogelijk naartoe. 
Daarnaast verzorgt de RAV vervoer op afspraak, bijvoorbeeld van ziekenhuis naar huis. De spin in het 
web van de ambulancezorg is de meldkamer. Hier coördineren de centralisten de ambulancezorg en 
hebben zij contact met melders, de ambulanceteams en andere zorgverleners. Patiënten moeten de 
best mogelijke zorg krijgen, of het er nu twee, twintig of tweehonderd zijn. De GHOR zorgt ervoor dat 
de opschaling van dagelijkse naar grootschalige geneeskundige hulpverlening soepel verloopt.

REGIONALE AMBULANCE VOORZIENING

GENEESKUNDIGE HULPVERLENINGSORGANISATIE IN DE REGIO 



41Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Regionale Ambulance Voorziening

In Nederland is de ambulancezorg geregeld via de Tijdelijke wet 
ambulancezorg. Vanaf 2021 moet een nieuwe wet in werking treden, 
maar het is nog gissen naar de invulling van die wet. Het ministerie 
van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS) heeft onderzoeks- 
bureau SIRM een onderzoek laten uitvoeren naar de mogelijke toe-
komstige ordeningsmodellen voor de ambulancezorg. Deze zullen 
als basis dienen voor een keuze die het kabinet naar verwachting  
in de loop van 2019 zal maken. Er zijn ideeën voor het splitsen van 
spoed- en besteld vervoer, om zo marktwerking mogelijk te maken 
voor laagcomplex vervoer. Maar tegelijkertijd onderschrijft de  
minister dat een volledige splitsing van spoed- en besteld vervoer 
niet optimaal is voor de efficiency. 

De discussie is extra complex vanwege de vele ontwikkelingen in 
de keten van de acute zorg. In het document ‘ambulancezorg in 
2025: zorgcoördinatie en mobiele zorg’ worden de ontwikkelingen 
in de acute zorg beschreven, waarbij duidelijk wordt dat de zorg-
vraag niet alleen zal toenemen, maar ook steeds complexer wordt.

Het jaar 2020 staat in het teken van de voorbereidingen op de nieuwe 
wetgeving. In afwachting van het wetsvoorstel staat de GGD Zuid 
Limburg niet stil; er wordt zoveel mogelijk geanticipeerd op de aan-
gescherpte kwaliteitseisen en de grotere marktwerking die de nieuwe 
wet naar verwachting met zich meebrengt.

Dag en nacht paraat voor de inwoners van Zuid-Limburg

Waar beleidsmakers, juristen en de politiek zich buigen over het 
toekomstig stelsel van ambulancezorg, blijft voor de GGD de zorg 
voor de patiënt de belangrijkste prioriteit. De verpleegkundigen en 
chauffeurs, maar ook de centralisten op de meldkamer en de mensen 
achter de schermen zetten zich dag en nacht met hart en ziel in 
voor Zuid-Limburgers die ambulancezorg nodig hebben. Ook voor 
2020 is de ambitie om te voldoen aan de landelijke eis voor spoed-
vervoer, waarbij de ambulances in 95% van de spoedsituaties (A1 
ritten) binnen 15 minuten ter plaatse zijn. 

Het behouden van de uitstekende prestaties, die de ambulance-
zorg in Zuid-Limburg al sinds 2014 kent, is een dubbele uitdaging. 
Enerzijds omdat het totaal aantal ritten in Zuid-Limburg nog steeds 
toeneemt, anderzijds omdat ambulances steeds langer onderweg 
zijn. Dit is onder andere het gevolg van de fusie van ziekenhuizen 
en de specialisatie van zorg. Hierdoor is steeds vaker overplaatsing 
nodig of moeten patiënten voor een onderzoek of operatie naar een 
ander ziekenhuis. Tegelijkertijd is een verschuiving zichtbaar van  
ziekenhuiszorg en zorg in instellingen naar zorg in de eigen omgeving. 

Steeds minder gepland vervoer in Zuid-Limburg
 
Om zoveel mogelijk te anticiperen op de toekomstige ontwikkelingen, 
wil de GGD zoveel mogelijk flexibel zijn en zorgen voor optimalisatie 
van het eigen werk. De optimalisatie van het gepland vervoer is 
hierbij een van de prioriteiten. Patiënten willen graag op een kundige 
en tijdige manier vervoerd worden, waarbij zij bijvoorbeeld netjes 



42Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

op tijd voor een onderzoek in het ziekenhuis zijn of na een afspraak 
in het ziekenhuis niet te lang hoeven te wachten voordat zij weer 
worden opgehaald. Dit lukt nog lang niet altijd. Dat is niet alleen 
vervelend voor de patiënten. Het heeft ook gevolgen voor bijvoor-
beeld de ziekenhuizen waar onderzoeken hierdoor niet volgens 
planning kunnen worden uitgevoerd. 

De GGD kijkt kritisch naar de eigen werkprocessen en investeert in 
de samenwerking in de keten van acute zorg, maar de opgave wordt 
steeds complexer. Met hetzelfde aantal ambulances en hetzelfde 
personeel worden steeds meer ritten gereden. Bovendien is de af-
gelopen jaren een verschuiving zichtbaar in de verhouding tussen 
spoedritten en gepland vervoer. Waar enkele jaren geleden nog  
1 op de 3 ritten gepland vervoer betrof, is dat nu nog 1 op de 4 ritten. 
Dat zorgt voor steeds meer uitdagingen. Want hoe regel je gepland 
vervoer goed, terwijl de ambulance die op weg is een patiënt op  
te halen voor een geplande afspraak in het ziekenhuis plotseling 
nodig is voor een spoedrit? Een uitdaging die ook in 2020 volop de 
aandacht heeft. 

Meer dan alleen goede buren

De ambulancezorg in Zuid-Limburg werkt structureel samen met 
de buurregio’s, zowel in Nederland als in België en in Duitsland. De 
buren helpen elkaar in piekmomenten en waar nodig bij ambulance-
hulpverlening in de grensgebieden. Tussen beide (Nederlands) 
Limburgse regio’s bestaat een intensieve samenwerking waar  
het gaat om de Meldkamer ambulancezorg. Beide regio’s werken 
vanuit Meldkamer Limburg in Maastricht, waarbij sprake is van een 
steeds verdergaande samenwerking, die landelijk is geïnitieerd. 
De ontwikkelingen in de zorg en de nieuwe wetgeving waren in 
2018 aanleiding voor een verkenning naar verdere samenwerking 

van de ambulancediensten in Limburg. Een samenwerking die kan 
bijdragen aan het in stand houden van het gewenste hoge kwa- 
liteitsniveau en het beperken van de kwetsbaarheden van beide  
organisaties. De opgaven in de sector zijn groot. De vereiste spe- 
cialistische deskundigheid in combinatie met de vergrijzing van de 
bevolking leidt tot grote uitdagingen. Steeds meer mensen zullen 
gebruik maken van de ambulancezorg, terwijl er door diezelfde  
vergrijzing minder mensen zijn die zorg kunnen verlenen. Het is nu 
al lastig om in Limburg goed opgeleid personeel te vinden. 

De verkenning krijgt een vervolg in 2019 en 2020: beide Limburgse 
ambulancediensten hebben de intentie uit gesproken om in de toe-
komst meer samen op te trekken en onderzoeken op welke manier 
zij hieraan invulling willen geven. 

Zorgcoördinatie als nieuw perspectief

Om de problemen in de zorg het hoofd te bieden, is samenwerken 
het sleutelwoord. Een van de nieuwe perspectieven om de zorg  
anders te organiseren, is een systeem waarbij alle zorgvragen op 
één plek terecht komen. Ambulancezorg Nederland heeft hierover 
een visie opgesteld waarbij de patiënt nog maar naar één (virtueel) 
loket hoeft, of hij nu op zoek is naar de huisarts, een GGZ-instelling, 
een ambulance of thuiszorg. In deze visie wordt in het loket de  
juiste zorgverlener aan de zorgvraag koppelen. Zij noemen dit zorg-
coördinatie.
De professionals van de RAV leveren in 2020 een actieve bijdrage 
aan de thema’s die in het licht van een verdere verkenning van deze 
ontwikkeling actueel zijn. Denk hierbij aan een gezamenlijke en 
eenduidige triage binnen de acute zorg, het delen van informatie  
en een heldere logistiek die ervoor moet zorgen dat de juiste zorg 
tijdig op de juiste plek geboden wordt.



43Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Eén meldkamer Limburg
 
Voor de meldkamer zijn de landelijke ontwikkelingen leidend. In het 
Meld- en coördinatiecentrum (MCC) zijn de meldkamers van Politie, 
Brandweer en Ambulance-zorg, alsmede het meldkamerbeheer, 
fysiek onder één dak gehuisvest. Landelijk is bepaald dat wordt 
toegewerkt naar de een overdracht van het beheer van deze meld-
kamers aan de landelijke politieorganisatie. Het jaar 2020 zal in het 
teken staan van deze ontwikkeling. In het traject hier naar toe vindt 
ook een herijking plaats van taken die in de Meldkamer Limburg 
nog onder eigen regie plaatsvinden. 

Nog geen oplossing voor tekort in meldkamer

De meldkamer in Limburg gaat steeds meer als één organisatie 
werken. Omwille van de dienstverlening aan de patiënt gaat zorg-
vuldigheid hier boven snelheid. Evenals in 2018 en 2019 ligt de focus 
in 2020 op kwaliteitsverbetering en efficiency. Het aannemen van 
de meldingen is voor de witte kolom inmiddels ingericht op Limburgse 
schaal; het verbinden en integreren van de onderliggende processen 
en werkwijzen is de volgende stap. 

Er is nog geen perspectief voor een structurele oplossing voor het 
fikse tekort waarmee de meldkamer al jaren kampt. Een probleem 
dat niet alleen in Zuid-Limburg actueel is, maar geldt voor bijna alle 
regio’s in Nederland en te maken heeft met de (landelijke) wijze van 
financiering. Budgetten in de hele sector zijn niet toereikend om de 
daadwerkelijke kosten te dekken. Dit onderwerp is landelijk onder-
werp van gesprek. 
 

Begroting RAV

Staat van Baten en Lasten  Meldkamer  Ambulance zorg    Totaal

Opbrengsten    

Bijdragen gemeenten                         -                      -                      - 

Tarieven Gemeenten                         -                      -                      - 

Inkomsten uit centrumgemeenten                         -                      -                      - 

Bijdrage Rijk/Provincies                         -                      -                      - 

Inkomsten NZA             2.011.374        18.396.575        20.407.949 

Overige bijdrage                         -          1.990.324          1.990.324 

Onvoorzien                         -                      -                      - 

Incidentele opbrengsten                         -                      -                      - 

Totaal opbrengsten            2.011.374      20.386.899       22.398.273 

Exploitatiekosten    

Personeelskosten             1.543.146        14.161.909        15.705.055 

Huisvestingskosten                 23.500             728.000             751.500 

Afschrijvingskosten                128.000          1.103.500          1.231.500 

Rente- en bankkosten                         -              93.500              93.500 

Beheers- en adm. kosten                         -             770.000             770.000 

Kosten vervoermiddelen                         -             186.000             186.000 

Kosten automatisering                320.500             607.000             927.500 

Kosten medische middelen                         -             495.500             495.500 

Kosten uitvoering derden                         -             195.500             195.500 

Onvoorzien                         -                      -                      - 

Incidentele lasten                         -                      -                      - 

Totaal exploitatiekosten            2.015.146      18.340.909       20.356.055 

Saldo baten en lasten                  -3.772         2.045.990         2.042.218 

Toevoeging aan reserve                         -                       - 

Onttrekking aan reserve                350.000              350.000 

Resultaat*               346.228         2.045.990         2.392.218 

* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV. De overhead 
wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar.



44Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Geneeskundige hulpverleningsorganisatie 
in de regio
Hoe pakken we rampen of grote ongevallen aan? Hoe zorgen we 
ervoor dat de juiste hulpverleners samenwerken om zo veel moge-
lijk slachtoffers te kunnen helpen? Samen met de brandweer, politie 
en gemeenten in Zuid-Limburg werkt de geneeskundige hulpverle-
ningsorganisatie in de regio (GHOR) aan een efficiënte organisatie 
van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Samen maken deze 
partijen deel uit van de Veiligheidsregio Zuid Limburg.

Natuurrampen, grote verkeersongevallen, brand waarbij schadelijke 
stoffen vrijkomen, besmettelijke ziekten; op al deze zaken bereidt 
de Veiligheidsregio zich voor. Veel aandacht is er voor het voor- 
kómen van rampen en ongevallen, waarbij risico’s in kaart gebracht 
worden. Als zich toch een ramp voordoet, ligt de focus op een effec-
tieve bestrijding van de ramp om schade zoveel mogelijk te beper-
ken. De GHOR is dan belast met de coördinatie, aansturing en regie 
van de geneeskundige hulpverlening. 

De belangrijkste veiligheidsrisico’s in beeld

Nederland veilig houden en waar nodig veiliger maken: daar draagt 
de GHOR graag aan bij. Een belangrijke basis voor het werk van  
de GHOR is het provinciaal risicoprofiel dat de beide Limburgse  
veiligheidsregio’s hebben opgesteld voor de periode 2020-2023. 
Aandacht gaat hierbij onder andere uit naar het in beeld brengen 
van de implicaties en de noodzakelijke maatregelen bij bijvoor-
beeld besmettingsgevaar vanuit het buitenland, dierziektes die 
overdraagbaar zijn op mensen en een ziektegolf als gevolg van een 

besmettelijke ziekte. Hiermee stellen zij het Veiligheidsbestuur in 
staat om keuzes te maken voor prioritering voor de periode vanaf 
2020. Deze prioritering biedt een belangrijk kader voor de invulling 
van het werk van de GHOR. 

Nu dit profiel klaar is, vervult de GHOR een belangrijke rol in de 
verdere vertaling naar de witte - geneeskundige - keten. Onder crisis-
omstandigheden wordt door de zorgpartners een maximale in-
spanning geleverd om zoveel mogelijk zorgcapaciteit vrij te maken. 
Hierbij gaat het vooral om IC bedden (beademde / bewaakte bedden). 
Een uitdaging, want deze bedden zijn ook zonder crisis meestal 
volledig in gebruik. De druk op de zorg is groot. De sector heeft 
onder andere te maken met tekort aan personeel met specifieke 
expertise en een toename van de zorgvraag. Met goede en gestruc-
tureerde samenwerking tussen de partners in de zorg en het opleiden, 

trainen en oefenen van sleutelfunctionarissen wordt gewerkt aan 
de voorbereiding van scenario’s met grote aantallen slachtoffers. 

Steeds meer evenementen in Zuid-Limburg

De GHOR is nauw betrokken bij de vergunningverlening bij grote 
evenementen en heeft daarbij vooral aandacht voor de veiligheid 
en gezondheid van deelnemers en bezoekers. Het aantal evene-
menten in Zuid-Limburg neemt toe. Tegelijkertijd zijn er in Europa 
meer incidenten en neemt de dreiging toe. Steeds opnieuw is de 
vraag welke voorzorgsmaatregelen nodig zijn en wat dit mag kosten. 
Voorzorgsmaatregelen kosten (veel) geld en de vraag is of dit altijd 



45Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Begroting geneeskundige hulpverleningsorganisatie 
in de regio

Staat van Baten en Lasten 

Opbrengsten  

Bijdragen gemeenten             1.036.059 

Tarieven Gemeenten                         - 

Inkomsten uit centrumgemeenten                         - 

Bijdrage Rijk/Provincies             1.655.862 

Inkomsten NZA                         - 

Overige bijdrage                 65.000 

Onvoorzien                         - 

Incidentele opbrengsten                         - 

Totaal opbrengsten              2.756.921 

Exploitatiekosten  

Personeelskosten             1.513.421 

Huisvestingskosten                 84.000 

Afschrijvingskosten                 11.500 

Rente- en bankkosten                   6.500 

Beheers- en adm. kosten                115.500 

Kosten vervoermiddelen                 73.500 

Kosten automatisering                289.000 

Kosten medische middelen                   6.000 

Kosten uitvoering derden                231.500 

Onvoorzien                         - 

Incidentele lasten                         - 

Totaal exploitatiekosten              2.330.921 

Saldo baten en lasten                  426.000 

Toevoeging aan reserve - 

Onttrekking aan reserve -

Resultaat*                  426.000 

* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV. De overhead 
wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar. 
							     

nodig is. Tegelijkertijd is de maatschappelijke druk groot als iets 
gebeurt en blijkt dat geen voorzorgsmaatregelen genomen zijn. 

Voor de periode 2020-2023 wordt toegewerkt naar een veldnorm 
voor evenementenzorg. Ook worden de landelijke handreiking  
Publieke gezondheid en veiligheid bij evenementen en het bij- 
behorende handboek geactualiseerd. Deze documenten geven 
de professionals extra houvast bij de uitvoering van hun taak. 



46Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Begroting programma Acute Zorg
Staat van Baten en Lasten  RAV  GHOR    Totaal

Opbrengsten    

Bijdragen gemeenten                         -          1.036.059          1.036.059 

Tarieven Gemeenten                         -                      -                      - 

Inkomsten uit centrumgemeenten                         -                      -                      - 

Bijdrage Rijk/Provincies                         -          1.655.862          1.655.862 

Inkomsten NZA          20.407.949                      -         20.407.949 

Overige bijdrage             1.990.324              65.000          2.055.324 

Onvoorzien                         -                      -                      - 

Incidentele opbrengsten                         -                      -                      - 

Totaal opbrengsten          22.398.273         2.756.921      25.155.194 

Exploitatiekosten    

Personeelskosten         15.705.055          1.513.421         17.218.476 

Huisvestingskosten                751.500              84.000             835.500 

Afschrijvingskosten             1.231.500              11.500          1.243.000 

Rente- en bankkosten                 93.500                6.500             100.000 

Beheers- en adm. kosten                770.000             115.500             885.500 

Kosten vervoermiddelen                186.000              73.500             259.500 

Kosten automatisering                927.500             289.000          1.216.500 

Kosten medische middelen                495.500                6.000             501.500 

Kosten uitvoering derden                195.500             231.500             427.000 

Onvoorzien                         -                      -                      - 

Incidentele lasten                         -                      -                      - 

Totaal exploitatiekosten         20.356.055        2.330.921     22.686.976 

Saldo baten en lasten           2.042.218            426.000        2.468.218 

Toevoeging aan reserve                         -                      -                      - 

Onttrekking aan reserve                         350.000                      -                     350.000 

Resultaat*           2.392.218           426.000         2.818.218 

*Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV. De overhead wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar.	
						    



47Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

VEILIG
THUIS

EEN VEILIG THUIS, 
DAT DOEN WE 
SAMEN 

BEGROTING 
PROGRAMMA
VEILIG THUIS



48Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

EEN VEILIG THUIS, DAT DOEN WE SAMEN

Ieder mens heeft recht op een veilig thuis en een stabiele leefomgeving. Door huiselijk geweld, 
seksueel geweld, kindermishandeling of ouderenmishandeling is dit niet voor iedereen  
vanzelfsprekend. Veilig Thuis is er voor iedereen die met geweld in afhankelijkheidsrelaties 
te maken heeft. Veilig Thuis biedt de helpende hand, doorbreekt onveilige situaties en zet 
mensen in beweging.

Veilig Thuis is het advies- en meldpunt voor geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIA) en biedt 
advies en ondersteuning aan iedereen die hiermee te maken heeft; burgers én professionals. 
Veilig Thuis is 24 uur per dag en 7 dagen per week bereikbaar.

Veilig Thuis 



49Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Geweld hoort nergens thuis, maar toch zijn huiselijk geweld en kin-
dermishandeling de meest voorkomende vormen van geweld die 
Nederland kent. De kans dat je te maken krijgt met huiselijk geweld 
of kindermishandeling is groter dan de kans op welke andere vorm 
van geweld dan ook. Er wordt hard gewerkt door veel organisaties 
en professionals om hulp te bieden, maar er wordt nog onvoldoen-
de doorgepakt nadat een signaal van kindermishandeling of huise-
lijk geweld wordt herkend. Bovendien is hulpverlening te lang te 
vrijblijvend. Te vaak stopt geweld niet duurzaam. Onacceptabel, zo 
concludeert de landelijke overheid die de komende jaren inzet op 
een breed pakket aan maatregelen.

Aanscherping meldcode versterkt taak Veilig Thuis

Sinds 1 januari 2019 wordt van professionals verwacht dat zij  
(vermoedens van) kindermishandeling en huiselijk geweld melden  
bij Veilig Thuis. Waar zij eerder de mogelijkheid hadden om óf het 
vermoeden te melden bij Veilig Thuis óf zelf hulp te verlenen aan 
het gezin, is het nu een vereiste om een melding te doen. De pro- 
fessional kan daarnaast nog steeds zelf hulp bieden en/of coördi-
neren. Deze werkwijze zorgt ervoor dat Veilig Thuis in staat wordt 
gesteld signalen te bundelen en daarmee een radarfunctie te  
vervullen. Verwacht wordt dat deze aanscherping van de meldcode 
komende jaren leidt tot een verdere toename van het aantal mel-
dingen bij Veilig Thuis. Ook worden meer adviesvragen van bijvoor-
beeld professionals verwacht .

Nieuw is ook dat Veilig Thuis over een langere periode (gemiddeld 
tot anderhalf jaar na einde bemoeienis van Veilig Thuis) monitort of 
aan de gestelde veiligheidsvoorwaarden wordt voldaan en het 
daadwerkelijk veiliger is voor de slachtoffers. Het doel: onveilig-
heid duurzaam stoppen. 

Hoe Veilig Thuis hierbij te werk moet gaan, is vastgelegd in een 
vernieuwd landelijk handelingsprotocol. Een protocol dat meer 
vraagt van de professionals van Veilig Thuis en daarom leidt tot 
meerkosten. Het protocol stelt hogere eisen aan het maken van 
afspraken over veiligheidsvoorwaarden. Daarnaast zorgt vooral de 
monitortaak, waarbij Veilig Thuis ook contact moet leggen met alle 
direct betrokkenen in de casus, voor extra tijdsinzet. 

Landelijk actieprogramma met regionale aanpak

De aanscherping van de meldcode is niet de enige maatregel die 
overheid neemt. In de periode tot en met 2021 rollen de ministeries 
van Veiligheid en Justitie en VWS samen met de VNG een landelijk 
actieprogramma uit. Het programma richt zich op het eerder en 
beter in beeld brengen van geweld én vervolgens het stoppen en 
duurzaam oplossen van dit geweld. Dit met extra aandacht voor 
specifieke doelgroepen. Denk daarbij aan de slachtoffers van  
loverboys, seksueel geweld, vechtscheidingen, eergerelateerd ge-
weld, ouderenmishandeling of aan kinderen in kwetsbare opvoed-
situaties. Het actieprogramma wordt regionaal uitgerold onder  
leiding van regionale projectleiders.

Veilig Thuis



50Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Een nieuwe regiovisie voor Zuid-Limburg

De Zuid-Limburgse bestuurders hebben afgesproken om een nieuwe 
regiovisie op te stellen voor de periode 2020-2023. Dit als eerste 
stap in de regionale uitrol van het landelijk programma. Deze  
nieuwe visie moet beschrijven hoe de aanpak van geweld in af- 
hankelijkheidsrelaties (GIA) vorm krijgt in de samenwerking tussen 
professionals en organisaties in Zuid-Limburg. Een visie die een 
belangrijke houvast biedt voor het maken van samenwerkings- 
afspraken tussen alle ketenpartners. 

Omdat deze regiovisie nog in ontwikkeling is en naar verwachting 
eind 2019 vastgesteld kan worden, betreft deze begroting een be-
leidsarme begroting. Veilig Thuis zal op basis van de nieuwe regio-
visie in meerjarenperspectief uitwerken hoe de opgave voor Veilig 
Thuis de komende jaren invulling krijgt.

Meer realiteit in de begroting

Toch is de begroting 2020 voor Veilig Thuis een andere begroting 
dan in eerdere jaren. Al een aantal opeenvolgende jaren blijkt dat 
de begroting van Veilig Thuis slechts beperkt aansluit bij de realiteit. 
Het beroep dat op Veilig Thuis gedaan wordt, is in werkelijkheid 
structureel hoger en in de gebruikte parameters is tot nu toe on- 
voldoende rekening gehouden met de vernieuwde kwaliteitseisen  
zoals hierboven beschreven. Dit heeft ertoe geleid dat gemeenten 
afgelopen jaren geconfronteerd werden met nacalculaties. Boven-
dien onwenselijk voor Veilig Thuis die hierdoor werkt met een ontoe-
reikend financieel kader en mede daardoor achteraf moet bijsturen 
in de bedrijfsvoering.  

Voor 2020 hebben gemeenten en Veilig Thuis samen gewerkt aan 
een begroting die zoveel mogelijk gebaseerd is op realistische  
parameters. Bureau Q-Consult heeft hierbij geadviseerd. Zij helpen 

veel Veilig Thuis organisaties met de financiële vertaling van het 
nieuwe handelingsprotocol, de aanscherping van de meldcode en 
de radarfunctie. 

De begroting 2020 is gebaseerd op de daadwerkelijke instroom  
van 2018, waarbij rekening gehouden is met een toename van de 
instroom als gevolg van de aanscherping van de meldcode en de 
aanpassing van het handelingsprotocol.

In verbinding met de keten

Veilig Thuis wil bijdragen aan het duurzaam stoppen van geweld, 
maar kan dit zeker niet alleen. Het is een gezamenlijke verantwoor-
delijkheid van alle partijen om te komen tot een kwalitatieve en  
effectieve samenwerking. Ook in 2020 investeert Veilig Thuis daar-
om in de verbinding met ketenpartners, zoals politie, openbaar mi-
nisterie, gemeenten, toegangsteams, veiligheidshuizen, crisisteams, 
de kinderbescherming, de strafketen, het onderwijs, de gezondheids-
zorg en maatschappelijke zorg, de gemeenten en gespecialiseerde 
instellingen. Belangrijk is dat partners elkaar kennen, een gemeen-
schappelijke taal spreken en informatie uitwisselen. Veilig Thuis 
hecht waarde aan goede contacten met partners en werkt zoveel 
mogelijk met vaste contactpersonen. 

Een hernieuwde discussie over financiering

De Zuid-Limburgse gemeenten hebben de keuze gemaakt om de 
kosten voor Veilig Thuis in 2018 en 2019 te financieren naar rato 
van de gemeentelijke budgetten Wmo / jeugd. Tegelijkertijd heb-
ben de gemeenten gevraagd om ervaringscijfers op te bouwen ten 
aanzien van de instroom van Veilig Thuis, zowel op Zuid-Limburgs 
niveau alsook per gemeente. Deze gegevens zijn in 2019 de basis 
voor bestuurlijk overleg over de financieringsvorm vanaf 2020.



51Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

Staat van Baten en Lasten 

Opbrengsten  

Bijdragen gemeenten          6.070.749 

Tarieven Gemeenten                      - 

Inkomsten uit centrumgemeenten          1.066.541 

Bijdrage Rijk/Provincies                      - 

Inkomsten NZA                      - 

Overige bijdrage                      - 

Onvoorzien  - 

Incidentele opbrengsten                      - 

Totaal opbrengsten     7.137.290 

Exploitatiekosten  

Personeelskosten          5.797.290 

Huisvestingskosten             155.000 

Afschrijvingskosten                      - 

Rente- en bankkosten                      - 

Beheers- en adm. kosten              25.000 

Kosten vervoermiddelen                      - 

Kosten automatisering              60.000 

Kosten medische middelen                      - 

Kosten uitvoering derden                      - 

Onvoorzien  - 

Incidentele opbrengsten                      - 

Totaal exploitatiekosten         6.037.290 

Saldo baten en lasten 1.100.000 

Toevoeging aan reserve                      - 

Onttrekking aan reserve                      - 

Resultaat* 1.100.000

* Het positieve resultaat op product niveau is het gevolg van de wijziging in het BBV. De overhead wordt niet meer ten laste van de producten gebracht maar is alleen op concernniveau zichtbaar. 
							     

Begroting programma Veilig Thuis
Klik hier voor meer informatie over de tot standkoming van deze begroting.



52Begroting 2020 | GGD Zuid Limburg

GGD ZUID LIMBURG

Geneeskundige Gezondheidsdienst 
(GGD) Zuid Limburg
Postbus 33, 6400 AA Heerlen
T  088 880 5000
E  info@ggdzl.nl 

Meer informatie over de diensten 
van de GGD: www.ggdzl.nl

© GGD Zuid Limburg 
Maart 2019

Tekst en eindredactie:  
GGD Zuid Limburg 

Dtp/vormgeving:
Margret Reijnders | Creatieve Communicatie




</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>