<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>1




    Onderwerp: Nota Gezondheidsbeleid Zuid-Limburg 2020 - 2023



    Gemeentebladnr:                                Registratienr:   208236
    Vergaderdatum:        26 november 2019         Agendapunt:
    Portefeuillehouder:   J. Essers                Steller:         Schuman, Kees



Aan de Raad

    Voorstel:

    1. De nota Gezondheidsbeleid Zuid-Limburg 2020-2023 ‘Zuid Springt Eruit’ (doc.INT:
       208228) vaststellen.
    2. Instemmen met de meerkosten die zijn gemoeid met het in de nota vermelde
       gezondheidsbeleid



Inleiding
In de beleidsperiode 2012-2016 was de beleidsnota “Van signaalrood naar
bronsgroen” door alle gemeenten in Zuid-Limburg vastgesteld.

Artikel 13 lid 2 van de Wet publieke gezondheid stelt dat gemeenteraden elke vier
jaar een nota gezondheidsbeleid vast dienen te stellen met daarin opgenomen
doelstellingen, acties, gewenste resultaten en hoe hieraan uitvoering wordt
gegeven.

 “Zuid Springt Eruit, Zuid-Limburg zet nieuwe trend in gezondheid”. Dat is de titel
van het thans voorliggende gezondheidsbeleid van de 16 Zuid-Limburgse
gemeenten voor de periode 2020-2023. De regio Zuid-Limburg is een prachtige
regio, maar ook een regio die al jaren kampt met hardnekkige en forse
achterstanden in gezondheid en participatie ten opzichte van de rest van
Nederland. Zo is in onze regio o.a. sprake van een lagere arbeidsparticipatie en
levensverwachting, een groter beroep op jeugdhulp, meer overgewicht en leven
meer kinderen in armoede en lopen ze een groter risico op een
onderwijsachterstand. Dat heeft natuurlijk grote gevolgen. In de eerste plaats voor
mensen zelf, maar ook voor onze economie en de zorgkosten. Deze laatste zijn fors
hoger dan landelijk gemiddeld.

In de regio ontstaat niet alleen bij gemeenten en de provincie, maar ook bij de
zorgverzekeraars en tal van maatschappelijke partners een groeiend besef dat we
in gezamenlijkheid nog harder zullen moeten samenwerken om deze negatieve
trend te doorbreken. Als ambitie is geformuleerd dat de achterstand t.o.v. het
landelijk gemiddelde in 2030 met 25% teruggebracht is.

In de beleidsperiode 2012-2016 was via de beleidsnota “Van signaalrood naar
bronsgroen” al de ambitie uitgesproken om gezamenlijk werk te maken van deze
noodzakelijke trendbreuk. Om nog explicieter te sturen op het bereiken van de
ambities uit deze beleidsnota is in 2018 door het AB van de GGD ZL besloten om te
starten met het programma Trendbreuk.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>2




Kern van de aanpak Trendbreuk is dat de 16 Zuid-Limburgse gemeenten samen
met de Provincie, het Rijk en tal van maatschappelijke partners meerjarig werk
maken van de trendbreuk door gericht te werken aan het inlopen van de
achterstanden. Hierbij ligt de focus op het kansrijk, gezond en veilig laten
opgroeien van onze jeugd. Aanpakken die aantoonbaar bijdragen aan betere
kansen voor onze jeugd willen we zo veel als mogelijk in de hele regio uitrollen. Het
kansrijk, gezond en veilig laten opgroeien van de jeugd raakt veel beleidsdomeinen.
Tussen die domeinen zoeken we waar nodig en mogelijk de verbinding. Ook is het
van belang optimaal aan te haken op kansen die landelijke programma’s zoals
Kansrijke Start, het Preventieakkoord en de Gelijke Kansen Alliantie bieden. Een
compact programmabureau Trendbreuk ondersteunt Zuid-Limburg bij de hierboven
genoemde aanpak.

De bestuurlijke eindverantwoordelijkheid voor het regionale gezondheidsbeleid ligt
bij het Algemeen Bestuur van de GGD Zuid-Limburg. Omdat voor het realiseren van
een trendbreuk inzet vanuit meerdere domeinen en meerdere partners vereist is, is
een brede Stuurgroep Trendbreuk opgericht. Daarin zitten vier wethouders uit Zuid-
Limburg met verschillende portefeuilles, zorgverzekeraar CZ, de directeur van de
GGD ZL en de Gedeputeerde van de Sociale Agenda. Op basis van gebleken
behoeften kan deze stuurgroep in de toekomst worden uitgebreid. De Stuurgroep
Trendbreuk is opdrachtgever voor het programmabureau Trendbreuk. Het
Programmabureau is ondergebracht bij de GGD ZL.
Voor de volledige inhoud wordt verwezen naar het regionale gezondheidsbeleid
‘Zuid Springt Eruit’ welke u als bijlage aantreft.

Argumenten
1. De achterstanden op het gebied van gezondheid en participatie zijn
   bovengemiddeld groot en spelen de regio al decennia parten. De gevolgen
   hiervan zijn groot. In de eerste plaats natuurlijk voor het welbevinden van de
   inwoners zelf. Daarnaast zijn de kosten die gemoeid zijn met de uitvoering van
   de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, de Jeugdwet, de Zorgverzekeringswet,
   Participatiewet, etc. navenant bovengemiddeld hoog. Dit leidt bij veel
   gemeenten tot stevige tekorten. Tegelijkertijd zijn ook de kosten op basis van de
   Zorgverzekeringswet in Zuid-Limburg beduidend hoger. Ook andere
   maatschappelijke kosten die voortvloeien uit de sociale achterstanden zijn
   buitengewoon fors. Zonder uitputtend te zijn gaat het dan om schooluitval,
   uithuisplaatsingen, maatschappelijk werk, etc. Het terugdringen en liefst
   voorkomen van sociale problematiek (preventie) betekent op termijn een forse
   reductie van maatschappelijke kosten.

2. In 2015 heeft de GGD Zuid Limburg in ‘Op zoek naar de Limburg factor’ in
   opdracht van de Provincie Limburg de gezondheidssituatie in Limburg onderzocht
   en verklaard. Het nu voorliggende gezondheidsbeleid is te zien als een adequate
   opvolging van de adviezen uit dat onderzoeksrapport. Het voorliggende
   gezondheidsbeleid is eveneens te zien als een logisch vervolg op het vorige
   gezondheidsbeleid: de ambitie staat nog steeds overeind, maar de aanpak
   intensiveert.

3. Om zo veel mogelijk gezondheidspotentieel te verzilveren en daarmee
   gezondheidsverschillen te verkleinen stelt de Wetenschappelijke Raad voor het
   Regeringsbeleid (WRR) voor nadruk te leggen op een aanpak in het begin van de
   levensloop (van de periode vlak voor de zwangerschap tot en met het 18de
   levensjaar) en om extra aandacht te schenken aan degenen met de grootste
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>3




    gezondheidsachterstand (zoals mensen met een lage sociaaleconomische
    status). Het voorliggende gezondheidsbeleid is mede gebaseerd op dit WRR
    advies.

4. In de afgelopen jaren zijn nauwe en relevante samenwerkingsrelaties ontstaan
   tussen de Zuid-Limburgse gemeenten, de Provincie Limburg, de
   Zorgverzekeraars, de kennisinstituten en tal van maatschappelijke partners. De
   inhoud van de regionale nota gezondheidsbeleid is in de afgelopen periode op
   veel overlegtafels onderwerp van gesprek geweest. Voor deze aanpak wordt
   brede steun uitgesproken en is de bereidheid om samen op te trekken om de
   ambitie te verwezenlijken. Dat samen optrekken is bovendien van wezenlijk
   belang om zowel in de richting van de Provincie als in de richting van de
   rijksoverheid steun te verwerven voor het realiseren van de trendbreuk. Hierbij
   geldt dat versplinterde initiatieven beduidend minder kansrijk worden geacht dan
   een gezamenlijk en krachtig optrekken van de gehele regio. Alles overziend is er
   sprake van een in hoge mate gedeeld urgentiebesef, commitment en momentum
   de achterstanden in te lopen.

    Het voorkomen van achterstanden en het zo vroegtijdig en adequaat als
    mogelijk reduceren van achterstanden vraagt om investeringen ‘aan de
    voorkant’. Daar ligt een belangrijke uitdaging voor de toekomst. Het ontbreekt
    gemeenten op dit moment aan de mogelijkheden om substantiële bedragen vrij
    te maken voor investeringen in zaken zoals de aanpak kansrijke start, verlengde
    schooldagen, gezonde basisscholen van de toekomst, stevige knooppunten op
    alle onderwijsvormen, mentoren programma’s, etc. Dit beleidsdocument geldt
    daarom als een belangrijke gids. Het wijst de regio de weg bij toekomstige lokale
    en regionale keuzes. Het wijst ook de weg naar het smeden van stevige allianties
    met de Provincie Limburg en de rijksoverheid. De opgave van Zuid-Limburg is
    dermate complex, domein overstijgend, intergenerationeel en hardnekkig dat
    ondersteuning van de andere bestuurslagen nodig is. Een krachtige lobby is
    onontbeerlijk. Het doel van die lobby is om voor Zuid-Limburg de status van
    Nationaal Programma te krijgen.

Kanttekeningen
1. Er is op dit moment nog geen duidelijkheid over een eventuele financiële
   bijdrage van de Provincie Limburg. Momenteel wordt door de Provincie gewerkt
   aan een uitvoeringsplan voor de Sociale Agenda Limburg. Vanzelfsprekend
   vindt hierover nauw contact plaats.
2. De aanpak Trendbreuk valt en staat met het gezamenlijk en gericht optrekken
   om de achterstanden in te lopen. Versplintering van initiatieven en gebrek aan
   focus vormen een risico.
3. De aanpak Trendbreuk is te zien als een complexe opgave. Het vraagt om
   meerjarig commitment en inzet over meerdere bestuursperiodes. Het is een
   risico om op korte termijn effecten te willen zien.
4. Het is van belang dat goede interventies en aanpakken geborgd worden. Het is
   een risico dat vanuit de aanpak Trendbreuk aanpakken succesvol opgestart en
   uitgerold worden, maar dat structurele borging stagneert.

Financiën
Het faciliteren en financieren van het programmabureau is een belangrijke
voorwaarde voor de realisatie van de trendbreuk. De opgave vergt een inzet over
meerdere raadsperiodes; hetgeen een semi-structurele inzet vanuit de Stuurgroep
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>4




Trendbreuk en het programmabureau vraagt. Het akkoord gaan met het
gezondheidsbeleid impliceert dus ook een akkoord voor de extra kosten.
De jaarlijkse kosten voor het programmabureau zijn begroot op € 390.000. Deze
kosten zullen vanaf begrotingsjaar 2022 structureel in de begroting van de GGD ZL
opgenomen worden. Voor de jaren 2020 en 2021 is het voorstel om de kosten
evenredig te verdelen tussen de gemeenten, de Provincie en de GGD ZL. De GGD
ZL levert daarnaast huisvesting en facilitaire ondersteuning voor het
programmabureau.

Het 1/3e deel van de kosten in 2020 en 2021 voor de gemeenten zal via de
gangbare verdeelsleutel op basis van inwoneraantal over de gemeenten verdeeld
worden. Voor de gemeente Beekdaelen betekent dit voor de jaren 2020 en 2021
een bijdrage van € 7.805,- per jaar. Vanaf 2022 zal de bijdrage van de gemeente
Beekdaelen, bij gelijk blijvende omstandigheden en kosten, € 23.415 gaan
bedragen. Het bovenstaande zal in de jaarlijkse (bijstelling) van de begroting GGD-
ZL verwerkt en ter zienswijze op de gebruikelijke wijze aan de raad aangeboden
worden.

Belangrijk onderdeel van de aanpak Trendbreuk is de aanpak Kansrijke Start.
Hiervoor ontvangen de 11 Zuid-Limburgse GIDS gemeenten een extra bijdrage,
vooralsnog voor de periode 2019-2021. In het AB van de GGD ZL is afgestemd dat
alle GIDS gemeenten hun bijdrage voor de hierboven genoemde periode ter
beschikking stellen aan het programmabureau ten behoeve van de aanpak
Kansrijke Start Zuid-Limburg in de komende jaren. De bijdrage van Beekdaelen
hierin is vooralsnog € 4.670 1e tranche. In de decembercirculaire 2019 volgt een 2e
tranche.

Het is op voorhand onmogelijk te duiden wat het in de beleidsperiode 2020-2023
aan investeringen gaat vergen om de trend te breken. Een van de taken van het
programmabureau is om kansen in kaart te brengen en waar mogelijk te
verzilveren om middelen te verwerven. Dat kan bijv. door gebruik te maken van
landelijke programma’s, subsidiemogelijkheden, social impact bonds, etc.
Daarnaast ligt er een opgave voor gemeenten om focus aan te brengen in de lokale
aanpak en middelen gericht in te zetten ten behoeve van de trendbreuk. Zoals
eerder benoemd is het van groot belang om gezamenlijk op te trekken in de lobby
voor een Nationaal Programma omdat op die manier substantiële (financiële)
ondersteuning van de rijksoverheid geborgd is.
Daar waar voor de opgave Trendbreuk additionele middelen van gemeenten nodig
zijn, zal dit via een separaat voorstel aan de gemeente voorgelegd worden.

Vervolgtraject en uitvoering
Bestuurlijke eindverantwoordelijkheid voor het Gezondheidsbeleid ligt bij het
Algemeen Bestuur (AB) van de GGD ZL. Het AB ziet erop toe dat het
gezondheidsbeleid op een efficiënte en effectieve manier uitgevoerd wordt zodat
gezondheidsachterstanden ingelopen worden.

Om recht te doen aan het feit dat inzet op meerdere domeinen gevraagd is en
onderlinge verbinding en afstemming hierbij cruciale succesvoorwaarden zijn, heeft
het AB van de GGD ZL, vanuit haar aanjagende rol, een brede stuurgroep
Trendbreuk ingericht. Deze stuurgroep zet zich optimaal in om waar nodig en
mogelijk verbindingen te leggen die nodig zijn de trend te breken. Verder fungeert
deze Stuurgroep als de opdrachtgever voor het programmabureau Trendbreuk en
maakt jaarlijks uitvoeringsafspraken over prioriteiten, taken en werkzaamheden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>5




De komende jaren zal concreet aan de hand van een vijftigtal indicatoren die in de
bijlage van het gezondheidsbeleid zijn opgenomen of wij er in slagen om de
achterstand t.o.v. het landelijk gemiddelde inlopen. We willen immers weten of de
inzet succes heeft. Hierin wordt samengewerkt met de Academische Werkplaats
Publieke Gezondheid. Jaarlijks verschijnt een voortgangsrapportage voor wat
betreft de voortgang en het proces en vierjaarlijks een effectrapportage welke via
de Stuurgroep aan de gemeenteraden voorgelegd zal worden.

Succes heeft vele vaders, wordt wel eens gezegd. Dat gaat ook hier op. De
Trendbreuk opgave is van ons allemaal. Om de trend te breken is een bijdrage
nodig van ouders, opvoeders, kinderen en jongeren zelf, praktijkprofessionals,
beleidsmakers en bestuurders, etc. die allemaal werk maken van het inlopen van
de achterstanden.

In het thans voorliggende regionale beleidsplan is duidelijk aangegeven dat er
regionaal samengewerkt moet worden en dat de focus ligt op het kansrijk, gezond
en veilig laten opgroeien van de jeugd. Daarnaast is opgenomen dat er voor elke
individuele gemeente een opgave ligt om de focus aan te brengen in de lokale
aanpak en middelen gericht in te zetten ten behoeve van de trendbreuk. De lokale
aanpak gaat echter verder dan alleen een focus op de jeugd. In elke beleidsterrein
speelt gezondheid een belangrijke rol. Gezondheidsproblemen kan iemands
arbeidsparticipatie belemmeren, eigen kracht en zelfredzaamheid beperken
waardoor er een beroep op de Wmo gedaan moet worden, gezondheidsproblemen
kan het sporten belemmeren of schooldeelname beperken etc. ect..
De gemeentelijke (zorg) kosten nemen hierdoor fors toe en het is niet te
verwachten dat het Rijk deze kosten volledig zal compenseren.

Om verder lokaal in Beekdaelen uitvoering te kunnen geven aan het doel om een
trendbreuk te bewerkstelligen maar ook te werken aan Global Goal 3 (Gezonde
levens, bevorderen Welzijn voor alle mensen voor alle leeftijden) zullen er
initiatieven uitgerold moeten worden, nieuw geharmoniseerd beleid opgesteld /
vastgesteld moeten worden etc. waarbij zeker ook naar de mogelijkheden om dit in
breder verband (gemeentelijk wellicht op schaal Middengebied / mogelijk in van
oudsher bestaande regio’s of combinaties hiervan) gekeken zal worden.

Het huidige lokale uitgangspunt is dat nieuw beleid / nieuwe initiatieven in principe
binnen de bestaande budgetten uitgevoerd moeten worden. In elke voormalige
fusiegemeente waren / zijn er tal van initiatieven welke het doel hebben om
gezondheid te bevorderen, sociale cohesie te bevorderen, eigen kracht te
stimuleren etc. Deze willen wij, samen met alle bijbehorende kosten / subsidies in
kaart brengen. Vervolgens zal onderzocht moeten worden welke bestaande
initiatieven succesvol zijn (geweest) of deze voortgezet moeten / kunnen worden,
of deze moeten stoppen, of er nieuwe pilots opgestart moeten en kunnen worden
om nieuwe initiatieven uit te proberen etc.

Rekening houdende met het gestelde in het regionale gezondheidsbeleid 2020 -
2023 en het gestelde in deze paragraaf willen wij uw raad uiterlijk in het 4e
kwartaal van 2020 een lokaal ‘(gezondheids)beleidsplan sociaal domein Beekdaelen
2021-2024’, inclusief uitvoeringsprogramma, waarin de integraliteit tussen de
diverse beleidsterreinen en uitvoeringsprogramma’s tot uitdrukking komt,
voorleggen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>6




Communicatie
Het besluitvormingsproces
In februari 2019 heeft een brede Zuid-Limburgse raadsconferentie plaatsgevonden
over de Trendbreuk Zuid-Limburg. De verkregen input tijdens de raadsconferentie
is meegenomen in de totstandkoming van deze nota. De raadsconferentie is
daarmee te zien als een startpunt in het proces om te komen tot het
gezondheidsbeleid 2020-2023.

De afgelopen maanden is in een intensief en een interactief proces gewerkt aan de
nota. Op basis van de feedback van de klankbordgroep Trendbreuk en de
beleidsambtenaren Gezondheid, Jeugd en Jeugdgezondheid is het document
uitgewerkt tot een volwaardige beleidsnota. In het proces zijn zowel ambtelijke als
bestuurlijke vertegenwoordigers in meerdere rondes betrokken geweest. Feedback
is gegeven vanuit een brede scope van deskundigheid (o.a. op het gebied van
jeugd en onderwijs). Eveneens heeft een aantal partners (o.a. Academische
Werkplaats Publieke Gezondheid, Jeugdgezondheidszorg), waardevolle feedback
gegeven.

Nadat het AB van de GGD ZL op 26-9-2019 met de nota heeft ingestemd en ter
vaststelling heeft aangeboden aan de Zuid-Limburgse gemeenteraden, zijn er twee
informatieavonden voor raadsleden geweest, d.d. 7 oktober en 9 oktober 2019.
Daarnaast is er een brede bijeenkomst geweest waarin de inhoud van de nota is
gepresenteerd aan adviesraden Sociaal Domein. Deze vond 9 oktober 2019 plaats.

De Trendbreuk
Communicatie is een wezenlijk onderdeel van de aanpak Trendbreuk. Het draagt bij
aan een brede beweging waarin partners verbonden worden en gedeeld
eigenaarschap ontstaat. Na de vaststelling van de onderhavige beleidsnota wordt
over de uitvoering regelmatig gecommuniceerd door de inzet van nieuwsbrieven,
social media, symposia over thema’s en voortgangsrapportages.




Burgemeester en wethouders van Beekdaelen,




De secretaris,                          De burgemeester,
Mevr. Mr. N.M.A. Ramaekers              Dhr. ing. E. Geurts




Bijlage:
Nota gezondheidsbeleid Zuid-Limburg 2020 – 2023 “Zuid springt eruit” (doc.INT:
208228).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>