<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>EVALUATIE MINIMABELEID 2019
  GEMEENTE ONDERBANKEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Evaluatie minimabeleid 2019 gemeente
Onderbanken
Onderzoek naar de omvang en samenstelling van de doelgroepen voor het
gemeentelijke minimabeleid, het gebruik van inkomensondersteunende regelingen en
de inkomenseffecten in de gemeente Onderbanken.




Colofon

Opdrachtgever
Gemeente Onderbanken

Datum
September 2020

Auteurs
Michelle Ellens
Tessa Schoot Uiterkamp
Reimer Vonk

Databewerking
Jan Everhardus

Grafische ondersteuning
Senne Trip

KWIZ
Stavangerweg 23 - 5
9723 JC Groningen
050 - 5252473
contact@kwiz.nl

Uitgave
Deze publicatie is een uitgave van KWIZ. Het overnemen van cijfers en/ of teksten is
toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld. Niets uit deze publicatie mag worden
verveelvoudigd en/ of openbaar gemaakt worden in welke vorm dan ook zonder
voorafgaande toestemming van KWIZ.


                                              1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                     Versie 1.0
Gemeente Onderbanken




Inhoudsopgave
Inhoudsopgave .............................................................................................................................. 1
Inleiding ......................................................................................................................................... 2
Grafische samenvatting ................................................................................................................. 4
Samenvatting................................................................................................................................. 6
1. Minima in beeld ....................................................................................................................... 10
2. Minimakinderen tot 18 jaar in beeld ........................................................................................ 12
3. Minimaregelingen .................................................................................................................... 14
4. De inkomenseffecten............................................................................................................... 19
Bijlage 1. Methodiek Armoedemonitor ........................................................................................ 29
Bijlage 2. Bevolkingskarakteristieken .......................................................................................... 31
Bijlage 3. Kenmerken kinderen ................................................................................................... 32
Bijlage 4. Kenmerken minima tot 100% Wsm ............................................................................. 33
Bijlage 5. Methodiek Inkomenseffect Rapportage....................................................................... 34
Bijlage 6. Financieel maandoverzicht .......................................................................................... 37
Bijlage 7. Afkortingen .................................................................................................................. 43




                                                                         1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                                                 Versie 1.0
Gemeente Onderbanken




Inleiding
De Armoedemonitor geeft inzicht in de (omvang en kenmerken van de doelgroep van het
minimabeleid, alsmede het bereik van de regelingen. De Inkomenseffect Rapportage
geeft inzicht in de inkomenseffecten van landelijke en lokale regelingen.

Opzet Armoedemonitor
De Armoedemonitor beschrijft de doelgroep voor het lokale minimabeleid aan de hand van een
aantal kenmerken. Daarnaast brengt de monitor het gebruik en bereik van de verschillende
minimaregelingen in beeld. De gegevens over de omvang en samenstelling van de doelgroep
geven de situatie per 31 december 2019 weer (peildatum minimapopulatie), op basis van het
inkomen op het Wettelijk sociaal minimum (Wsm). Het gebruik van de regelingen is gemeten
over het jaar 2019.

Per 1 januari is de gemeente Onderbanken gefuseerd met voormalige gemeenten Nuth en
Schinnen tot de gemeente Beekdaelen. Deze Armoedemonitor gaat nog over de ‘oude situatie’
en belicht alleen de cijfers van voormalige gemeente Onderbanken. Wanneer in dit rapport
wordt gesproken over de ‘gemeente Onderbanken’ wordt bedoeld de voormalige gemeente
Onderbanken.

Onderzoeksmethode Armoedemonitor
De gemeente heeft geen rechtstreekse toegang tot inkomensgegevens van haar inwoners.
Door gebruik van diverse informatiebronnen van gemeentelijke regelingen voor
minimahuishoudens, maken we een inschatting van het aantal minimahuishoudens op 31
december 2019. Daarvoor zijn registraties van de volgende voorzieningen gebruikt: de
Participatiewet, minimaregelingen, collectieve zorgverzekering en kwijtschelding gemeentelijke
belastingen. Met behulp van de Basisregistratie Personen (BRP) zijn de gebruikersgegevens
vervolgens op huishoudniveau gegroepeerd. Op deze manier ontstaat een samenhangend
beeld over de omvang en samenstelling van de minimapopulatie, de mate van gebruik van
voorzieningen en de overlap in het gebruik van voorzieningen op andere beleidsterreinen.

Omdat wij niet over inkomensgegevens van alle inwoners beschikken, is er een groep die,
doordat ze geen gebruik maakt van de minimaregelingen, niet in de registratiebestanden
voorkomt. Dit betekent dat het feitelijk aantal minima iets hoger ligt dan in deze
Armoedemonitor wordt gerapporteerd. Wanneer we het in deze monitor hebben over
minimahuishoudens zijn dit de huishoudens die we in beeld hebben gekregen via de
bovenstaande onderzoeksmethode; daarmee hebben ongeveer 90 procent van de
minimahuishoudens in de gemeente in beeld. De huishoudens die in beeld zijn op basis van
bovenstaande methodiek beschouwen we als doelgroep voor het minimabeleid. De overige
circa 10 procent maakt geen gebruik van het minimabeleid en ook niet van andere
ondersteuning vanuit de Participatiewet waardoor ze niet als minima bekend zijn bij de
gemeente. Het is op basis van de onderzoeksmethodiek ook niet mogelijk om deze groep in
beeld te krijgen. Het is mogelijk dat een deel van die groep ook geen gebruik wil maken van
gemeentelijke ondersteuning.

De kenmerken van het huishouden zijn gebaseerd op de kenmerken van de oudste persoon in
het huishouden.

Opzet Inkomenseffect Rapportage
De Inkomenseffect Rapportage (IER) beschrijft de effecten van het lokale en landelijke beleid
op de inkomens van minimahuishoudens. Dit vanuit de visie dat werken moet lonen. Voor zes
verschillende huishoudtypen met vijf verschillende inkomens ten opzichte van het Wettelijk
sociaal minima worden de effecten berekend. Met behulp van landelijke inkomensnormen,
landelijke toeslagen en informatie over gemeentelijke regelingen is per huishoudtype het
inkomen bepaald. Voor vaste uitgaven is uitgegaan van cijfers en normen van het Nibud 1. Voor
de andere uitgaven is waar mogelijk gebruikgemaakt van lokale tarieven (zoals huur en

1Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) is een onafhankelijke stichting die informeert en
adviseert over financiën van huishoudens.
                                                     2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                       Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



waterschapsbelasting). Tenslotte worden de gemeentelijke regelingen omgezet in een
maandbedrag. Op die manier ontstaat per huishoudtype een overzicht van de inkomsten en
uitgaven per maand.

Leeswijzer
Na de samenvatting waarin de belangrijkste kenmerken van de minimapopulatie visueel worden
weergegeven, worden de belangrijkste ontwikkelingen beschreven in de samenvattende
analyse. In de daaropvolgende hoofdstukken wordt de minimapopulatie in kaart gebracht. In
hoofdstuk 4 worden de inkomenseffecten van zowel de landelijke als de lokale
inkomensondersteunende regelingen geanalyseerd.

De bijlagen geven een aantal achterliggende cijfers weer. Alle landelijke cijfers zijn afkomstig
van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en vergelijking met andere gemeenten wordt
gedaan op basis van ervaringscijfers van KWIZ. Ook worden de onderzoeksmethodieken van
zowel de Armoedemonitor als de Inkomens Effectrapportage beschreven in de bijlagen. In
bijlage 6 wordt het financieel maandoverzicht per huishouden weergeven.




                                                3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre> MINIMA IN ONDERBANKEN
Aantal minimahuishoudens



7%
            van de huishoudens hebben
            een inkomen tot 120%
                                                          236
            van het Wettelijk sociaal
            minimum (Wsm), dit zijn 236
            huishoudens.                                  2019




                 Inkomensbron               Bijstand
                       Inkomensbronnen      Aantal minimahuishoudens met een
                          van de minima-    bijstandsuitkering in 2019.
                            huishoudens
                                 in 2019.



                                 Bijstand
  44%            41%
                                   AOW
                                                           96
        15%                       Overig




Minimakinderen



           12%
            van alle kinderen tot 18 jaar
            groeit op in een huishouden
                                                          2019
            met een inkomen tot 120%
            Wsm, dit zijn 147 kinderen.                 147
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                            Woonplaatsen                                              Eenoudergezinnen


                                    8%
                           van alle huishoudens in                                           van
                                                                                                32% de     eenouder-
                           Schinveld heeft een in-                                           gezinnen    (op   huis-
                           komen tot 120% Wsm.                                               houdniveau)       heeft
                           Dit aandeel is hoger dan                                          een inkomen tot 120%
                           in de gemeente. Ook in                                            Wsm.     Kinderen    in
                           de woonplaats Jabeek                                              een      eenoudergezin
                           (7%) is het aandeel ho-                                           groeien ruim vijf keer
                           ger dan gemiddeld in de                                           zo vaak op in een
                           gemeente.                                                         minimahuishouden.




  Minimaregelingen




    83%                  63%                   39%                  15%                   41%                    33%

Kwijtschelding        Bijzondere          Individuele           Collectieve          Maatschappelijke          Jeugdfonds
                       bijstand        Inkomenstoeslag        zorgverzekering          Participatie              Sport &
                                                                                                                 Cultuur

        2019


           *Het bereik van de individuele inkomenstoeslag is gebaseerd op een schatting van de doelgroep.
    De Tegemoetkoming chronische zieken en gehandicapten is in bovenstaand figuur niet meegenomen, omdat het
                                            bereik niet berekend kan worden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                         Versie 1.0
Gemeente Onderbanken




Samenvatting
In deze samenvatting staat een aantal kenmerken van de minimapopulatie in 2019
(huishoudens met een inkomen tot 120 procent Wsm).

Minimahuishoudens 2019
               Op 31 december 2019 hebben 236 huishoudens in de gemeente een inkomen
               tot 120 procent Wsm, samen vormen zij 6,9 procent van alle huishoudens in de
               gemeente. Dat aandeel is iets hoger dan het gemiddelde van 6 procent dat we
               bij gemeenten van vergelijkbare grootte zien. 41 procent van
               de minima heeft een bijstandsuitkering, dat zijn 96
               huishoudens. Naar verwachting zal dit door de (gevolgen van)
               de Corona crisis de komende tijd stijgen. Een
               verhoudingsgewijs grote groep minima van 105 huishoudens
heeft een andersoortig inkomen, bijvoorbeeld uit de WW of uit een (bij)baan.

Doelgroepen
           Ruim de helft van de minima is alleenstaand, dat is in de meeste andere gemeenten
           ook zo. Naar leeftijd vinden we de grootste groep in de categorie van 45 jaar tot de
           AOW-leeftijd. Twee derde van de gehele minimapopulatie woont in Schinveld.
           Verhoudingsgewijs zijn er juist veel eenoudergezinnen in de minimapopulatie: 32
           procent van alle eenoudergezinnen heeft een inkomen tot 120 procent Wsm.

               Minimakinderen
In 2019 groeien 147 kinderen tot 18 jaar op in een huishouden met een inkomen tot
120 procent Wsm, dat is 12 procent van alle kinderen in de gemeente. Dit ligt
aanzienlijk hoger dan het gemiddelde dat we zien bij gemeenten van vergelijkbare
grootte (dat is ongeveer 7 procent).
Kinderen uit eenoudergezinnen zijn oververtegenwoordigd: 35 procent van alle
kinderen in de gemeente die opgroeien in een gezin met één ouder, woont in een
minimahuishouden. Dat is vijf keer zo vaak als kinderen uit een gezin met twee ouders,
daarvan woont 7 procent in een minimahuishouden. Tenslotte is in Schinveld het
aandeel minimakinderen (13 procent) hoger dan in andere woonplaatsen.

Regelingen
Het pakket aan minimaregelingen is vrij compleet te noemen: naast de kwijtschelding en
bijzondere bijstand biedt de gemeente specifieke regelingen aan voor kinderen, een
participatieregeling voor volwassenen, minima kunnen gebruikmaken van een collectieve
zorgverzekering en er is een tegemoetkoming voor chronisch zieken en gehandicapten. Het
bereik van deze minimaregelingen loopt zeer uiteen. De kwijtschelding wordt door 83 procent van
de doelgroep gebruikt, en dat is hoger dan in veel andere gemeenten. Ook het bereik van de
bijzondere bijstand ligt met 63 procent flink hoger dan gemiddeld, terwijl dit vaak als laatste
vangnet wordt gezien en om flinke bedragen kan gaan. In veel gemeenten ligt het bereik hiervan
rond de 30 procent. De inkomenstoeslag blijft met 39 procent iets achter bij andere gemeenten
(gemiddeld 50 – 55 procent) maar het gebruik van de regeling voor maatschappelijke participatie
(41 procent), Stichting Leergeld (41 procent) en het Jeugdfonds sport en cultuur (33 procent)
liggen redelijk in lijn met het bereik in veel andere gemeenten. De collectieve zorgverzekering
wordt slechts door 15 procent van de doelgroep gebruikt en er maken bijvoorbeeld nauwelijks
ouderen van gebruik, terwijl wel het eigen risico wordt vergoed. De tegemoetkoming voor
chronisch zieken is in 2019 door 118 huishoudens ontvangen.




                                               6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                     Versie 1.0
Gemeente Onderbanken




Om het bereik van een aantal regelingen te verhogen zou de gemeente het volgende kunnen
overwegen:
    • Het bereik van de collectieve zorgverzekering is aan de lage kant. Tegelijkertijd maakt
       een groep van 118 huishoudens wel gebruik van de tegemoetkoming voor chronisch
       zieken. Deze groep, met relatief hoge zorgkosten, kan baat hebben bij een collectieve
       zorgverzekering met een passende (ruime) dekking. Zoek daarom uit of de bestaande
       pakketten aansluiten bij de wensen van de doelgroep. Overigens kunnen minima
       gebruikmaken van het VGZ-tientje, dit kan ook al een instrument zijn om meer minima
       zich te laten verzekeren via de collectieve zorgverzekering.
    • AOW’ers maken nauwelijks gebruik van de regeling voor maatschappelijke participatie.
       Onderzoek of het aanbod van deze regeling voldoende aansluit bij de wensen van de
       doelgroep, of dat er andere redenen zijn waarom het gebruik onder deze groep zo laag
       is. Ook het opstellen en uitvoeren van een specifiek communicatieplan voor deze
       doelgroep kan het bereik doen toenemen.
    • De gemeente Onderbanken maakt sinds 1 januari 2019 deel uit van de (nieuwe)
       gemeente Beekdaelen. Tegelijkertijd zijn er nog wel verschillen in het minimabeleid
       tussen de voormalige gemeenten Onderbanken, Schinnen en Nuth (die nu samen
       Beekdaelen vormen). Dit kan verwarrend zijn voor inwoners. Het is daarom belangrijk dat
       inwoners goed op de hoogte zijn van het voor hen geldende minimabeleid en ook waar
       zij terecht kunnen voor het aanvragen van een uitkering of een regeling. Zorg daarom
       voor duidelijke communicatie en informatie, evenals voor een goede samenwerking van
       alle partijen. De diversiteit aan partijen waar minima mee te maken kunnen krijgen, zoals
       de gemeente, ISD BOL, het Jeugdfonds en Leergeld Parkstad, kan ertoe leiden dat het
       voor minima moeilijk is om de weg te vinden. Simpele en eenvoudige
       communicatiemiddelen zijn daarom belangrijk. Betrek eventueel de doelgroep bij het
       (verder) ontwikkelen hiervan.

                     Financieel effect
                     Het bedrag uit de gemeentelijke regelingen zorgt ervoor dat huishoudens
                     iedere maand meer ruimte overhouden voor het doen van vrije bestedingen.
                     Dit geldt met name voor paren (met en zonder kinderen). Zonder de
                     gemeentelijke regelingen zouden zij vooral in de bijstandssituatie
                     maandelijks een relatief klein budget voor vrije bestedingen overhouden.
                     Het bedrag dat hiervoor wordt overgehouden verschilt wel aanzienlijk per
huishoudtype en per inkomensniveau.
                                               7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                                                Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



Alleenstaande ouders houden bij elk inkomensniveau het grootste bedrag over voor het doen van
vrije besteding.

Huishoudens zonder kinderen hebben bij elk hoger inkomen iedere maand een groter budget
voor vrije besteding. Niet alle huishoudens houden echter bij ieder hoger inkomen ook een groter
budget over voor vrije besteding. Alleenstaande ouders houden bij een inkomen van 120 procent
Wsm een groter budget voor vrije besteding over dan bij een inkomen van 130 procent Wsm. Dit
komt doordat het recht op de meeste gemeentelijke regelingen vervalt bij een inkomen hoger dan
120 procent Wsm. Paren met kinderen hebben om dezelfde reden bij een inkomen van 130
procent Wsm zelfs een kleiner vrij besteedbaar budget dan bij een inkomen van 110 of 120
procent Wsm.

Werken vanuit de bijstand loont
Werken loont: wanneer huishoudens in Onderbanken vanuit de bijstand
gaan werken tegen een loon van 110, 120 of 130 procent Wsm gaan zij
er ten opzichte van de bijstandssituatie in totaal inkomen altijd op vooruit.
Het totaal inkomen bestaat uit het netto-inkomen (inclusief
vakantietoeslag), landelijke toeslagen en de gemeentelijke regelingen.
Echter, deze vooruitgang in totaal inkomen is niet evenredig met de
vooruitgang in loon. Landelijke toeslagen lopen terug en het recht op
gemeentelijke regelingen vervalt. Voor huishoudens met kinderen heeft dit tot gevolg dat zij bij
een lager loon soms toch een hoger totaal inkomen hebben dan bij een hoger loon.

Alleenstaanden en paren zonder kinderen gaan er bij iedere vooruitgang in loon (tot 130 procent
Wsm) ook in totaal inkomen telkens op vooruit. Voor deze huishoudens leidt een hoger loon dus
altijd tot een hoger totaal inkomen. Alleenstaanden gaan er bij ieder hoger inkomensniveau
procentueel gezien het meest van alle huishoudtypen op vooruit ten opzichte van de bijstand.
Gaan werken vanuit de bijstand is dus financieel gezien het meest aantrekkelijk voor
alleenstaanden.

Voor huishoudens met kinderen ziet dit beeld er anders: alleenstaande ouders hebben bij een
loon van 120 procent Wsm een hoger totaal inkomen dan bij een loon van 130 procent Wsm. Bij
paren met kinderen is het totaal inkomen bij een loon van 110 en 120 procent Wsm hoger dan bij
een loon van 130 procent Wsm. Bij een loon van 130 procent Wsm gaan zij er slechts een procent
op vooruit ten opzichte van de bijstandssituatie.

                Groei in totaal inkomen t.o.v. 100 procent Wsm bij werkaanvaarding2

                                 110% Wsm         120% Wsm        130% Wsm


                                             4%
          Alleenstaande                                                         11%
                                                                                                  14%

                                            3%
    Alleenstaande ouder                                             8%
                                                            7%

                                                4%
    Paar zonder kinderen                                    7%
                                                             7%

                                           3%
      Paar met kinderen                               5%
                               1%




2 De percentages in de grafiek zijn (voor de leesbaarheid) afgerond op hele getallen. Daarom zijn niet alle
staven met dezelfde percentages even groot.
                                                     8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                      Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



Vergelijking inkomenseffecten 2017-2020
In 2017 deed KWIZ ook onderzoek naar de inkomenseffecten van het landelijke en lokale
beleid. Sinds 2017 zijn er enige wijzigingen geweest in het gemeentelijke beleid. Zo is de
Schoolkostenregeling afgeschaft, en krijgen kinderen in plaats daarvan vergoedingen uit het
Jeugdfonds Sport en Cultuur en Stichting Leergeld Parkstad. Daarnaast zijn de
inkomensgrenzen van Participatie- en Internetregeling en het VGZ Tientje verruimd naar 120
procent Wsm. Ook is de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen in 2020 hoger dan in
2017 doordat deze belastingen gestegen zijn.

Deze wijzigingen hebben tot gevolg dat minima in 2020 in de bijstand een groter bedrag aan
gemeentelijke bijdragen krijgen dan in 2017, waardoor zij er minder op vooruit gaan als zij gaan
werken tegen een loon van 110 procent Wsm. Echter, doordat minima met een inkomen van
120 procent Wsm in 2020 ook nog gebruik kunnen maken van minimaregelingen, gaan zij er nu
met een dergelijk inkomen meer op vooruit ten opzichte van de bijstandssituatie dan in 2017.




                                               9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                           Versie 1.0
Gemeente Onderbanken




1. Minima in beeld
De gemeente Onderbanken hanteert voor het minimabeleid een bovengrens van
120 procent van het Wettelijk sociaal minimum. In dit hoofdstuk beschrijven we de
kenmerken van deze doelgroep.

1.1. Bijna 7 procent van de huishoudens is minima
Op 31 december 2019 heeft de gemeente Onderbanken 236 huishoudens in beeld die zijn
aangewezen op een inkomen tot 120 procent Wsm. Deze minimahuishoudens vormen 6,9
procent van alle huishoudens in de gemeente. Bij andere gemeenten (met minder dan 50.000
inwoners) zien we dat gemiddeld 6 procent van de huishoudens een minimuminkomen heeft.
Het grootste deel van deze huishoudens heeft een inkomen tot 100 procent Wsm.

In 2017 heeft KWIZ een schatting gemaakt van de minimapopulatie in Onderbanken.
Vergeleken met 2017 is de totale minimapopulatie in 2020 kleiner, terwijl het aantal
huishoudens met een inkomen tot 100 procent Wsm nagenoeg gelijk is gebleven. Er zijn in
2020 dus minder minimahuishoudens dan in 2017, maar deze groep bestaat voor een groter
deel uit huishoudens met een inkomen op bijstandsniveau.

Van alle minimahuishoudens in de gemeente heeft 41 procent (96 huishoudens) een
bijstandsuitkering, 15 procent (35 huishoudens) heeft een AOW-uitkering en 105 huishoudens
hebben een andere inkomensbron, zoals inkomen uit de WW of een kleine (bij-)baan.
Vergeleken met andere gemeenten is het aandeel bijstandsgerechtigden in Onderbanken lager
en het aandeel minimahuishoudens met een andersoortig inkomen juist hoger dan gemiddeld
(gemiddeld heeft zo’n 50 procent van de minimapopulatie een bijstandsuitkering, en rond de 30
procent een andersoortig inkomen).

Tabel 1.1.1 Huishoudens naar inkomen in Onderbanken
 Inkomenspercentage              Aantal     Aandeel                Aantal       Aandeel
 t.o.v. Wsm                       2017         2017                 2019           2019
 Tot 100% Wsm                      199         5,8%                  1983          5,8%
 100% tot 120% Wsm                  73         2,1%                    38          1,1%
 Subtotaal                         272         7,9%                   236          6,9%

    Overig                           3.185            92,1%         3.198          93,1%
    Totaal                           3.457             100%        3.4344           100%

Tabel 1.1.2 Inkomensbron minima, inkomen tot 120% Wsm
                                          2019
    Inkomensbron
                                        Aantal           %
    Participatiewet                      96            41%
    AOW                                  35            15%
    Ander inkomen                       105            44%
    Totaal                              236           100%




3 De kenmerken van de huishoudens met een inkomen tot 100 procent Wsm staan beschreven in
bijlage 4.
4 In bijlage 2 worden de kenmerken van alle huishoudens in de gemeente Onderbanken uiteengezet.

                                                 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                             Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



1.1.2. Eenoudergezinnen zijn vaker dan gemiddeld minima
Ruim de helft (52 procent) van de minimahuishoudens is een alleenstaand huishouden en een
derde van de minimahuishoudens (80 huishoudens, 34 procent) heeft thuiswonende kinderen.

De minimapopulatie van 236 huishoudens heeft daarnaast de volgende kenmerken: 46 procent
van de minimahuishoudens is tussen de 45 en de AOW-leeftijd en 15 procent heeft de AOW-
gerechtigde leeftijd. Het grootste deel van de minima woont in de plaats Schinveld en tenslotte
heeft (naar schatting) 70 procent van alle minimahuishoudens al drie jaar of langer een
minimuminkomen.

Gemiddeld gezien hebben eenoudergezinnen vaker dan andere huishoudens een inkomen tot
120 procent Wsm: van alle eenoudergezinnen in de gemeente Onderbanken, is een derde
minima (zie laatste kolom “aandeel minima t.o.v. alle huishoudens). Daarnaast zien we dat in
Schinveld, behalve het aantal minima, ook het gemiddeld aandeel minima het hoogst is:
8 procent van alle huishoudens in de woonplaats Schinveld heeft een minimuminkomen.

Verdeling naar kenmerken
In de volgende tabel staat de verdeling naar diverse kenmerken. We vergelijken de
minimapopulatie met alle huishoudens in de gemeente om zo per kenmerk het aandeel minima
te kunnen weergeven (in de kolom ‘Aandeel minima t.o.v. alle huish.’).

Tabel 1.1.3 Kenmerken minima, inkomen tot 120% Wsm
                                                                                          Aandeel
    Categorie                                   Aantal            %
                                                                        minima t.o.v. alle huish.
    Huishoudtype
    Alleenstaand                                122            52%                             12%
    Eenoudergezin                                44            19%                             32%
    Meerpers zonder kinderen                     34            14%                              2%
    Meerpers met kinderen                        36            15%                              6%
    Totaal                                      236           100%                              7%

    Leeftijdscategorie
    Tot 27 jaar                                  13             6%                             20%
    27 tot 45 jaar                               79            33%                             12%
    45 tot AOW-leeftijd                         109            46%                              7%
    AOW-leeftijd                                 35            15%                              3%
    Totaal                                      236           100%                              7%

    Woonplaats
    Schinveld                                   159            67%                              8%
    Merkelbeek                                   40            17%                              6%
    Jabeek                                       21             9%                              7%
    Bingelrade                                   16             7%                              5%
    Totaal                                      236           100%                              7%

    Langdurigheid5
    Tot 1 jaar                                   26            11%                                 -
    1 tot 3 jaar                                 45            19%                                 -
    3 jaar en langer                            165            70%                                 -
    Totaal                                      236           100%                                 -
* leeswijzer: van de 236 minimahuishoudens is 52 procent (122 huishoudens) alleenstaand. Afgezet tegen
alle alleenstaande huishoudens in de gemeente laat de laatste kolom zien dat 12 procent daarvan een
minimuminkomen heeft. Onder eenoudergezinnen is dat 32 procent.



5 Het betreft hier een schatting: in verband met de herindeling van de gemeente per 1 januari 2019
bevatten de bestanden die aangeleverd zijn voor dit onderzoek te weinig historie om de langdurigheid
nauwkeurig te bepalen. De schatting is gemaakt door ervaringscijfers toe te passen op de beschikbare
informatie.
                                                  11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                           Versie 1.0
Gemeente Onderbanken




2. Minimakinderen tot 18 jaar in beeld
In dit hoofdstuk geven we het aantal kinderen tot 18 jaar weer dat in 2019 opgroeit in een
minimahuishouden.

2.1. Twaalf procent van alle kinderen groeit op in een minimahuishouden
In 2019 groeien 147 kinderen op in een huishouden met een inkomen tot 120 procent Wsm, dat
is 11,9 procent van alle kinderen in de gemeente. Dit ligt aanzienlijk hoger dan het gemiddelde
dat we zien bij vergelijkbare gemeenten (7 procent). De minimagezinnen in de gemeente
Onderbanken zijn vaak grotere gezinnen, minimagezinnen hebben gemiddeld gezien meer
thuiswonende kinderen dan niet-minimagezinnen.

Het grootste deel (120 kinderen; 9,7 procent) van deze kinderen groeit op in een huishouden
met een inkomen op het bijstandsniveau. Naar inkomensbron groeit 40 procent van op in een
huishouden met een bijstandsuitkering en 60 procent groeit op in een minimahuishouden met
een andersoortig inkomen. Ook hier zien we, net als bij alle minimahuishoudens, een kleiner
aandeel bijstand onder de minima dan in de meeste andere gemeenten.

Tabel 2.1.1 Aantal kinderen in (minima)huishoudens
    Inkomenspercentage
                                         Aantal         Aandeel
    t.o.v. Wsm
    Tot 100%                               120              9,7%
    100 tot 120%                            27              2,2%
    Totaal tot 120%                        147             11,9%

    Overig                               1.087             88,1%
    Totaal                              1.2346              100%

Tabel 2.1.2 Inkomensbron kinderen in minimahuishoudens, inkomen tot 120% Wsm
                                             2019
    Inkomensbron
                                         Aantal         Aandeel
    Participatiewet                         59             40%
    Ander inkomen                           88             60%
    Totaal                                 147            100%




6   In bijlage 3 worden de kenmerken van alle kinderen in de gemeente Onderbanken weergegeven.
                                                  12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                   Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



2.2. Kinderen in eenoudergezinnen hebben meer kans op armoede
Iets meer dan de helft (52 procent) van de minimakinderen woont in een gezin met twee ouders
en eveneens ruim de helft is tussen de 4 en 12 jaar oud, 28 procent is ouder dan 12 jaar. In
Schinveld wonen 97 minimakinderen, dat is twee derde van alle minimakinderen in de
gemeente. In Merkelbeek wonen 27 minimakinderen (18 procent).

Kinderen in een huishouden met één ouder groeien vijf keer zo vaak op in een
minimahuishouden dan kinderen in een huishouden met twee ouders (respectievelijk 35 procent
tegenover 7 procent). Met andere woorden: een op de drie kinderen in een eenoudergezin
groeit op in een minimahuishouden. Verder lopen ook kinderen in de plaats Schinveld iets meer
risico om in armoede op te groeien: 13 procent van alle kinderen in Schinveld woont in een
minimahuishouden. In de andere drie plaatsen in de gemeente is dat 10 procent.

Verdeling naar kenmerken
In de volgende tabel staat een aantal kenmerken van kinderen tot 18 jaar die opgroeien in een
huishouden met een inkomen tot 120 procent Wsm. We vergelijken de minimakinderen met alle
kinderen in de gemeente om zo per kenmerk het aandeel minimakinderen te kunnen
weergeven (in de kolom ‘Aandeel minimakinderen.’).

Tabel 2.2.1 Kenmerken minimakinderen, inkomen tot 120% Wsm
                                                                      Aandeel minima
 Categorie                              Aantal        Aandeel
                                                                    t.o.v. alle kinderen
 Huishoudtype
 Eenoudergezin                              71            48%                      35%
 Meerpers met kinderen                      76            52%                       7%
 Totaal                                    147           100%                      12%

 Leeftijdscategorie
 Tot 4 jaar                                 28            19%                      11%
 4 tot 12 jaar                              78            53%                      15%
 12 tot 18 jaar                             41            28%                       9%
 Totaal                                    147           100%                      12%

 Woonplaats
 Schinveld                                  97            66%                      13%
 Merkelbeek                                 27            18%                      10%
 Jabeek                                     10             7%                      10%
 Bingelrade                                 13             9%                      10%
 Totaal                                    147           100%                      12%




                                             13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                                           Versie 1.0
Gemeente Onderbanken




3. Minimaregelingen
In dit hoofdstuk geven we het gebruik en bereik van de minimaregelingen in 2019. Ook
vergelijken we dit bereik met het bereik dat we gemiddeld vinden bij gemeenten van
vergelijkbare grootte (minder dan 50.000 inwoners).

3.1. Bereik en gebruik minimaregelingen
      •   In 2019 hebben 165 huishoudens gebruikgemaakt van de kwijtschelding voor de
          gemeentelijke belastingen. Dit betekent dat 83 procent van de doelgroep gebruik heeft
          gemaakt van deze regeling. Dit ligt boven het gemiddelde van 70 à 75 procent dat we bij
          andere gemeenten vinden;
      •   De bijzondere bijstand kent een bereik van 63 procent onder de doelgroep, in 2019
          hebben 144 huishoudens gebruikgemaakt een of meerdere keren een verstrekking
          gekregen vanuit de bijzondere bijstand. Het bereik ligt aanzienlijk hoger dan het
          gemiddelde bereik van 25 à 30 procent dat we bij andere gemeenten zien;
      •   In 2019 hebben 46 huishoudens gebruikgemaakt van de individuele inkomenstoeslag.
          Op basis van de geschatte doelgroep leidt dit tot een bereik van 39 procent en dat is
          lager dan de 50 tot 55 procent die we in veel andere gemeenten zien;
      •   In 2019 hebben 36 huishoudens gebruikgemaakt van de collectieve zorgverzekering, een
          bereik van 15 procent van de doelgroep. In andere gemeenten is een gemiddeld bereik
          tussen 35 en 40 procent gangbaar. Het bereik in de gemeente Onderbanken ligt
          hieronder;
      •   De regeling voor Maatschappelijke participatie kent een bereik van 41 procent onder de
          doelgroep. 97 huishoudens hebben gebruik gemaakt van de regeling. In andere
          gemeenten is het gemiddelde bereik voor een dergelijke participatieregeling eveneens
          zo’n 40 procent;
      •   41 kinderen hebben gebruikgemaakt van het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Dit is een
          bereik van 33 procent van de doelgroep. Het gemiddelde bereik in andere gemeenten
          ligt tussen de 35 en 40 procent;
      •   In 2019 hebben 50 kinderen gebruikgemaakt van Stichting Leergeld, dit is een bereik van
          41 procent van de doelgroep. In andere gemeenten is een bereik is een bereik tussen 45
          en 50 procent gangbaar;
      •   In 2019 hebben 118 huishoudens gebruikgemaakt van de Tegemoetkoming voor
          chronisch zieken en gehandicapten. Op basis van de bestanden die gebruikt zijn voor dit
          onderzoek is de doelgroep voor deze regeling (chronisch zieken en gehandicapten) niet
          te bepalen. Van de 118 huishoudens hebben 47 huishoudens een inkomen tot 120
          procent Wsm, dat betekent dat onder alle huishoudens met een inkomen tot 120 procent
          Wsm 20 procent de regeling gebruikt. Het bereik onder de daadwerkelijke doelgroep zal
          dus naar verwachting nog hoger zijn.

Tabel 3.1.1 Gebruik en bereik regelingen 2019
    Regeling                                                               2019
    Kwijtschelding gemeentelijke belastingen
    Doelgroep                                                               198
    Gebruik                                                                 165
    Bereik                                                                 83%

    Bijzondere bijstand
    Doelgroep                                                               227
    Gebruik                                                                 144
    Bereik                                                                 63%

    Individuele inkomenstoeslag
    Doelgroep                                                              1187
    Gebruik                                                                  46
    Bereik                                                                 39%
7Dit betreft een schatting. Op basis van de aangeleverde bestanden kunnen we de langdurigheid van de
minimahuishoudens niet nauwkeurig bepalen.
                                                 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                          Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



 Regeling                                                            2019

 Collectieve zorgverzekering
 Doelgroep                                                            236
 Gebruik                                                               36
 Bereik                                                              15%

 Maatschappelijke participatie
 Doelgroep                                                            236
 Gebruik                                                               97
 Bereik                                                              41%

 Jeugdfonds Sport en Cultuur
 Doelgroep kinderen                                                   122
 Gebruik kinderen                                                      41
 Bereik                                                              33%

 Stichting Leergeld
 Doelgroep kinderen                                                   122
 Gebruik kinderen                                                      50
 Bereik                                                              41%

 Tegemoetkoming chronisch zieken en
 gehandicapten
 Doelgroep huishoudens                                               n.t.b
 Gebruik                                                              118
 Bereik                                                             n.t.b.

Minimahuishoudens maken gemiddeld gebruik van 2,3 regelingen voor volwassenen
In de gemeente Onderbanken kunnen volwassenen met een inkomen tot 120 procent Wsm van
zes regelingen gebruikmaken: Kwijtschelding gemeentelijke belastingen, bijzondere bijstand,
individuele inkomenstoeslag, collectieve zorgverzekering, Maatschappelijke participatie en de
tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten. Minimahuishoudens maken in 2019
gemiddeld gebruik van 2,3 van deze zes regelingen.

Meerpersoonshuishoudens met kinderen, huishoudens met een bijstandsuitkering en
huishoudens tussen de 45 jaar en de AOW-leeftijd maken van meer regelingen gebruik dan
gemiddeld. Huishoudens jonger dan 27 jaar, huishoudens met een AOW-uitkering en
huishoudens met een overige inkomensbron maken relatief weinig gebruik van de beschikbare
minimaregelingen voor volwassenen. Bij de meeste andere gemeenten zien we deze
verschillen tussen de doelgroep ook terug.

Figuur 3.1.1. Gemiddeld gebruik zes regelingen, inkomen tot 120% Wsm

                 Alleenstaand                                       2,2
               Eenoudergezin                                          2,3
 Meerpersoons zonder kinderen                                         2,3
   Meerpersoons met kinderen                                                  2,6

                 Participatiewet                                                    2,9
                           AOW                                1,8
                Overig inkomen                                1,8

                     Tot 27 jaar                        1,5
                   27 tot 45 jaar                                   2,2
        45 jaar tot AOW-leeftijd                                             2,6
                    AOW-leeftijd                              1,8



                                             15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                                              Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



Huishoudens met kinderen maken gemiddeld van ruim 2,6 regelingen gebruik
Naast de hiervoor genoemde regelingen voor volwassenen kunnen huishoudens met kinderen
ook nog gebruikmaken van het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Huishoudens met kinderen maken
gemiddeld gebruik van 2,6 van de zeven beschikbare regelingen.
Meerpersoonshuishoudens met kinderen maken van iets meer regelingen gebruik dan
eenoudergezinnen. Gezinnen met een bijstandsuitkeringen maken gemiddeld van de meeste
regelingen gebruik; 3,4 regelingen.

Figuur 3.1.2. Gemiddeld gebruik zeven regelingen, inkomen tot 120% Wsm

                Eenoudergezin                                       2,3
 Meerpersoons met kinderen                                                        2,9


                Participatiewet                                                         3,4
               Overig inkomen                                 2,1


                    Tot 27 jaar                                  2,3
                  27 tot 45 jaar                                          2,6
        45 jaar tot AOW-leeftijd                                            2,7



3.2. Kenmerken gebruikers per regeling
Kwijtschelding gemeentelijke belastingen
Huishoudens in de gemeente Onderbanken kunnen een tegemoetkoming aanvragen voor de
afvalstoffenheffing en rioolheffing. De doelgroep bestaat uit huishoudens met een inkomen tot
100 procent Wsm. In 2019 hebben 165 huishoudens gebruikgemaakt van de kwijtschelding
gemeentelijke belastingen:

    •     Ongeveer 70 huishoudens met een bijstandsuitkering en 70 huishoudens met een
          overig inkomen hebben gebruikgemaakt van de kwijtschelding. De rest ontvangt AOW;
    •     Naar huishoudtypen zijn de verschillen klein.

Bijzondere bijstand
Het bijzondere bijstandsbeleid van de gemeente Onderbanken is erop gericht om mensen met
een inkomen tot 110 procent Wsm te ondersteunen die bijzondere noodzakelijke kosten hebben
en deze niet zelf kunnen betalen. In 2019 hebben 144 huishoudens een of meerdere
verstrekkingen vanuit de bijzondere bijstand gekregen.

De kenmerken van alle 144 huishoudens die gebruik hebben gemaakt van de bijzondere
bijstand zijn als volgt:
     • Huishoudens met een bijstandsuitkering maken vaker gebruik van de bijzondere
         bijstand dan huishoudens met een andere inkomensbron;
     • Meerpersoonshuishoudens met kinderen maken het vaakst gebruik van de bijzondere
         bijstand. Maar ook eenoudergezinnen maken vaak gebruik van de bijzondere bijstand.
         Het gebruik onder huishoudens zonder kinderen ligt een stuk lager.

Individuele inkomenstoeslag
De individuele inkomenstoeslag is bedoeld als inkomensondersteuning voor mensen van
tussen de 21 jaar en de AOW-leeftijd die minimaal drie jaar afhankelijk zijn van een inkomen tot
100 procent Wsm. Verder geldt als voorwaarde voor toekenning dat er in de afgelopen drie jaar
geen mogelijkheden waren voor inkomensverbetering. In 2019 hebben 46 huishoudens
gebruikgemaakt van de individuele inkomenstoeslag:

    •     De groep huishoudens die in 2019 gebruik hebben gemaakt van de individuele
          inkomenstoeslag bestaat voornamelijk huishoudens met een bijstandsuitkering en
          alleenstaanden.
                                               16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                         Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



Collectieve zorgverzekering
De gemeente biedt minima de mogelijkheid om deel te nemen aan de collectieve aanvullende
zorgverzekering van VGZ; het VGZ Zuid-Limburg pakket. Inwoners met een inkomen tot 150
procent Wsm kunnen gebruikmaken van de collectieve zorgverzekering. Huishoudens met een
inkomen tot 120 procent Wsm krijgen van de gemeente een financiële bijdrage in de premie.
Het eigen risico is volledig meeverzekerd.
In 2019 hebben 36 huishoudens een verzekering afgesloten via de collectieve zorgverzekering:
    • Bijstandsgerechtigden maken het vaakst gebruik van de collectieve zorgverzekering.
        Het gebruik onder huishoudens met een AOW-uitkering is minimaal;
    • De gebruikers zijn met name huishoudens zonder thuiswonende kinderen (zowel
        alleenstaanden als stellen). Minima met kinderen maken nauwelijks gebruik van de
        collectieve zorgverzekering.

Maatschappelijke participatie
De regeling voor maatschappelijke participatie zorgt ervoor dat inwoners met een laag inkomen
ook mee kunnen doen met sportieve, culturele en recreatieve activiteiten. De maximale
vergoeding bedraagt € 150 per persoon, per jaar. De doelgroep bestaat uit volwassenen vanaf
19 jaar en het huishoudinkomen is niet hoger dan 120 procent Wsm. In 2019 hebben 97
huishoudens gebruikgemaakt van de maatschappelijke participatie:

    •   Bijstandsgerechtigden maken het vaakst gebruik van de maatschappelijke participatie.
        Het gebruik onder AOW’ers blijft wat achter;
    •   Meerpersoonshuishoudens met kinderen maken vaker gebruik van de
        maatschappelijke participatie dan de andere huishoudtypes.

Jeugdfonds Sport en Cultuur
Met behulp van het Jeugdfonds Sport en Cultuur krijgen minimakinderen de kans om mee te
doen aan sportieve en culturele activiteiten. Het fonds betaalt de contributie en eventuele
attributen die nodig zijn. De fondsen zijn bedoeld voor kinderen tussen de 4 en 18 jaar waarvan
het huishoudinkomen niet hoger is dan 120 procent Wsm. In totaal hebben 41 kinderen in 2019
gebruikgemaakt van het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Zij wonen in 28 huishoudens.

De kenmerken van de kinderen die gebruik hebben gemaakt van het Jeugdfonds Sport en
Cultuur zijn als volgt:

    •   Bijna driekwart van de kinderen heeft een overig inkomen, een kwart woont in een
        gezin met een bijstandsuitkering;
    •   De meeste kinderen wonen in een meerpersoonshuishoudens, kinderen in een
        eenoudergezin maken minder vaak gebruik van het Jeugdfonds.

Stichting Leergeld
Stichting Leergeld richt zich, in samenwerking met de gemeente, lokale fondsen, het
bedrijfsleven en particulieren, op kinderen van 4 tot en met 18 jaar uit gezinnen met een
inkomen tot 120 procent Wsm. Door verstrekkingen in natura wordt er voor gezocht dat ook
deze kinderen kunnen meedoen op school of in het verenigingsleven. In totaal hebben 50
kinderen gebruikgemaakt van Stichting Leergeld8. Zij wonen in 33 huishoudens.




8De specifieke gegevens van Stichting Leergeld Onderbanken hebben we niet kunnen gebruiken voor dit
onderzoek. Hierdoor kunnen we geen kenmerken weergeven van de kinderen die gebruik hebben
gemaakt van Stichting Leergeld. De voormalige gemeente Onderbanken heeft het aantal kinderen
doorgegeven.
                                                17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                                  Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten
In de gemeente Onderbanken kunnen chronisch zieken en gehandicapten een vergoeding
aanvragen voor de hoge zorgkosten die zij maken als gevolg van hun ziekte of handicap. De
maximale vergoeding bedraagt € 150 per jaar, per persoon. Om in aanmerking te komen voor
deze regeling geldt een aantal voorwaarden. Inwoners moeten 21 jaar of ouder zijn en in de
drie voorgaande kalenderjaren moet het eigen risico volledig zijn opgemaakt. Ook mag het
huishoudinkomen niet hoger zijn dan 130 procent van de bijstandsnorm.

In 2019 hebben 118 huishoudens gebruikgemaakt van de Tegemoetkoming chronisch zieken
en gehandicapten. Iets meer dan de helft van de gebruikers heeft de AOW-leeftijd en het
merendeel is alleenstaand of vormt een meerpersoonshuishouden zonder kinderen.




                                             18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                           Versie 1.0
Gemeente Onderbanken




4. De inkomenseffecten
In dit hoofdstuk staan de inkomenseffecten.

4.1. Het effect van het landelijk beleid is groter dan het gemeentelijk beleid
De financiële ondersteuning vanuit het Rijk is veel hoger dan vanuit de gemeente, zoals uit
figuur 4.1.1. blijkt. Daarnaast verschilt de gemeentelijke vergoeding per huishoudtype:
minimahuishoudens met kinderen hebben recht op meer regelingen dan minimahuishoudens
zonder kinderen, waardoor het bedrag dat zij daarvan kunnen ontvangen ook hoger is. Ook
krijgen zij vanuit het Rijk extra toeslagen, zoals het kindgebonden budget.

Het bedrag aan landelijke toeslagen neemt geleidelijk af bij een hoger inkomen, al verschilt
deze afname per huishoudtype. Voor meerpersoonshuishoudens loopt dit bedrag sneller terug
dan voor alleenstaanden. Voor alleenstaande ouders neemt dit bedrag iets toe omdat zij nog
gebruik kunnen maken van de combinatiekorting. Het bedrag aan gemeentelijke regelingen
neemt eveneens stapsgewijs af bij een hoger inkomen. Bij een inkomen hoger dan 100 procent
Wsm vervalt het recht op de kwijtschelding gemeentelijke belastingen. Bij een inkomen boven
120 procent Wsm hebben minimahuishoudens geen recht meer op het VGZ Tientje, de
Participatie- en Internetregeling, het Jeugdfonds Sport & Cultuur en Stichting Leergeld. Alle
huishoudtypen hebben op alle inkomensniveaus recht op de korting op de collectieve
zorgverzekering.

             Maandelijkse bijdrages Rijk en gemeente, minima niet AOW-gerechtigd

                                  Bijdrage gemeente          Bijdrage Rijk
                       Alleenstaande
                          100% Wsm           € 77
                                                               € 361
                          110% Wsm      € 26
                                                               € 361
                          120% Wsm      € 26
                                                               € 361
                          130% Wsm      €4
                                                             € 333
Alleenstaande ouder met twee kinderen
                          100% Wsm                   € 211
                                                                                                € 1.059
                          110% Wsm              € 151
                                                                                                € 1.095
                          120% Wsm              € 151
                                                                                                € 1.100
                          130% Wsm      €4
                                                                                                € 1.104
                Paar zonder kinderen
                          100% Wsm             € 112
                                                                       € 491
                          110% Wsm       € 52
                                                                       € 486
                          120% Wsm       € 52
                                                                € 392
                          130% Wsm      €7
                                                            € 292
              Paar met twee kinderen
                          100% Wsm                     € 237
                                                                                       € 888
                          110% Wsm                  € 177
                                                                                       € 883
                          120% Wsm                  € 177
                                                                                   € 789
                          130% Wsm      €7
                                                                               € 689




                                                19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                                                     Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



             Maandelijkse bijdrages Rijk en gemeente, minima AOW-gerechtigd

                                Bijdrage gemeente      Bijdrage Rijk

 Alleenstaande AOW-leeftijd
                100% Wsm               € 77                            € 363
                110% Wsm        € 26                                   € 363
                120% Wsm        € 26                                   € 363
                130% Wsm      €4                                       € 363
          Paar AOW-leeftijd
                100% Wsm                  € 112                                    € 495
                110% Wsm           € 52                                            € 495
                120% Wsm           € 52                                          € 478
                130% Wsm      €7                                               € 458




4.2. De gemeentelijke bijdragen geven meer ruimte voor vrije bestedingen
Alle minimahuishoudens houden door de gemeentelijke regelingen (meer) geld over voor het
doen van vrije bestedingen. Dat zijn uitgaven voor bijvoorbeeld lidmaatschap bij een
(sport)vereniging, bibliotheek, zakgeld, een dagje weg etc.. Per huishoudtype en
inkomensgrens verschilt het bedrag dat ze voor vrije bestedingen overhouden echter
aanzienlijk:

   •   De gemeentelijke bijdragen zorgen er met name bij paren (met en zonder kinderen)
       voor dat zij maandelijks een groter budget voor vrije besteding overhouden. Zonder de
       gemeentelijke bijdragen zouden zij vooral in de bijstand iedere maand een relatief klein
       bedrag overhouden voor vrije besteding;
   •   Van alle huishoudtypen hebben alleenstaande ouders iedere maand het grootste
       budget voor vrije besteding. Een alleenstaande ouder met een inkomen van 100
       procent Wsm heeft maandelijks € 437 over voor vrije bestedingen, een paar met twee
       kinderen van dezelfde leeftijd en eveneens een inkomen van 100 procent Wsm heeft
       daar elke maand € 299 voor;
   •   Voor huishoudens zonder kinderen vervalt bij een inkomen boven de 120 procent Wsm
       het recht op de Participatieregeling, de Internetregeling en VGZ tientje. In combinatie
       met de teruglopende bijdragen van het Rijk is het vrij besteedbaar budget van paren
       zonder kinderen bij een inkomen van 130 procent Wsm slechts € 5 hoger dan bij een
       inkomen van 120 procent Wsm;
   •   Bij een inkomen boven de 120 procent Wsm vervalt voor huishoudens met kinderen
       ook nog het recht op het Jeugdfonds Sport & Cultuur en Stichting Leergeld. Hierdoor is
       het vrij besteedbaar budget van alleenstaande ouders bij een loon van 120 procent
       Wsm € 38 hoger dan bij een loon van 130 procent Wsm;
   •   Door de teruglopende bijdragen vanuit het Rijk en de gemeente is het vrij besteedbaar
       budget voor paren met kinderen bij een inkomen van 110 en 120 procent Wsm hoger
       dan bij een inkomen van 130 procent Wsm. In de volgende paragraaf gaan we hier
       verder op in;
   •   Dankzij de gemeentelijke regelingen is het vrij besteedbaar budget voor paren van
       AOW-gerechtigde leeftijd bij een inkomen van 110 procent Wsm hoger dan voor
       alleenstaanden van dezelfde leeftijd op hetzelfde inkomensniveau. Bij een inkomen van
       100 procent Wsm is het vrij besteedbaar budget voor alleenstaanden wel hoger, maar
       hier zorgen de gemeentelijke regelingen ervoor dat dit verschil iets kleiner wordt.

Het budget dat huishoudens nodig hebben voor, of zullen uitgeven aan vrije bestedingen
verschilt per huishoudtype. Een paar met kinderen zal daar meer aan (willen) uitgeven dan een
alleenstaande. In bijlage 6 staat per huishoudtype het normbudget voor vrije bestedingen.
Uiteraard zal iemand die nauwelijks geld meer over heeft, dat niet per se daar aan besteden.

                                                  20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                                                           Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



Tabel 4.2.1 Vrij besteedbaar budget per huishoudtype, minima niet AOW-gerechtigd
                                                                                > 3 jaar
                                 100%        110%         120%        130%
    Huishoudtype                                                                  100%
                                 Wsm         Wsm          Wsm         Wsm
                                                                                  Wsm
    Alleenstaande
    Exclusief gemeente              89          194         300         377          89
    Inclusief gemeente             166          220         326         380         198
    Alleenstaande ouder,
    2 kinderen
    Exclusief gemeente             227          337         447         558         227
    Inclusief gemeente             437          488         599         561         474
    Paar zonder kinderen
    Exclusief gemeente              66          211         268         318          66
    Inclusief gemeente             178          264         320         325         223
    Paar,
    2 kinderen
    Exclusief gemeente              62          207         263         314          62
    Inclusief gemeente             299          384         441         321         344

Tabel 4.2.2 Vrij besteedbaar budget per huishoudtype, minima AOW-gerechtigd
                                 100%         110%         120%         130%
    Huishoudtype
                                 Wsm          Wsm          Wsm          Wsm
    Alleenstaande
    (AOW-leeftijd)
    Exclusief gemeente             192          309          427          544
    Inclusief gemeente             269          335          453          548
    Paar
    (AOW-leeftijd)
    Exclusief gemeente             138          297          440          579
    Inclusief gemeente             250          350          492          586

4.3. Werken vanuit de bijstand loont in de meeste situaties
Bijstandsgerechtigden die gaan werken tegen een loon van 110, 120 of 130 procent Wsm gaan
er bijna altijd in totaal inkomen op vooruit. Dit totaal inkomen bestaat uit het netto-inkomen
inclusief vakantietoeslag, toeslagen van het Rijk en de gemeentelijke minimaregelingen.

Een hoger inkomen kan ertoe leiden dat het recht op gemeentelijke regelingen komt te
vervallen en het bedrag aan toeslagen van het Rijk afneemt. Met als gevolg dat het huishouden
er per saldo niet of slechts in beperkte mate op vooruit gaat. Met name paren met kinderen
krijgen met deze terugval in inkomen te maken, financieel gezien is werken voor deze
huishoudens het minst aantrekkelijk9. Alleenstaanden gaan er relatief het meest op vooruit
wanneer zij gaan werken vanuit de bijstand.

Alleenstaanden gaan bij een hoger inkomen er steeds op vooruit.
    • Een alleenstaande die vanuit een bijstandssituatie werk aanvaardt waarbij hij tussen
       110 en 130 procent van het Wsm verdient, heeft maandelijks meer te besteden. Bij een
       loon gelijk aan 130 procent Wsm stijgt zijn totaal inkomen met € 214 (14 procent) per
       maand ten opzichte van de bijstandssituatie;
    • Een alleenstaande krijgt bij een loon gelijk aan 100 tot 120 procent Wsm hetzelfde
       bedrag aan toeslagen. Vanaf een inkomen boven 120 procent Wsm loopt de bijdrage
       van het Rijk terug. Dit komt doordat hij dan minder huurtoeslag ontvangt, de
       zorgtoeslag blijft hetzelfde;
    • Desondanks gaat een alleenstaande er bij ieder hoger inkomen telkens op vooruit ten
       opzichte van de bijstandssituatie. Een hoger inkomen (tot 130 procent Wsm) zorgt

9 In deze Inkomenseffecten Rapportage zijn de financiële effecten berekend van de inkomensgrenzen
100 tot 130 procent Wsm. Er kunnen daarom alleen uitspraken worden gedaan over het financieel effect
tot 130 procent Wsm.
                                                 21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                                    Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



        steeds voor een toename aan totaal inkomen, (meer) werken heeft dus financieel
        voordeel.

Alleenstaande ouders behouden het langst recht op hetzelfde bedrag aan toeslagen.
    • Alleenstaande ouders gaan er ten opzichte van de bijstandssituatie op vooruit als ze
       werk aanvaarden tegen een loon tussen 110 en 130 procent Wsm;
    • De landelijke toeslagen lopen niet af, maar nemen iets toe. Het bedrag aan
       huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget blijft even hoog en bij
       werkaanvaarding ontvangt hij ook nog een combinatiekorting;
    • Het totaal inkomen bij een loon gelijk aan 130 procent Wsm is € 37 lager dan bij een
       inkomen gelijk aan 120 procent Wsm. Dit komt doordat het recht op de meeste
       gemeentelijke regelingen komt te vervallen bij een inkomen hoger dan 120 procent
       Wsm. De toename in loon en toeslagen vanuit het Rijk kunnen het verlies van deze
       regelingen niet geheel compenseren.
    • Het totaal inkomen bij een loon gelijk aan 130 procent Wsm is nog wel € 154 (7
       procent) hoger dan het totaal inkomen bij een loon gelijk aan 100 procent Wsm.

Paren zonder kinderen hebben € 147 extra aan inkomen bij werkaanvaarding tegen
130 procent Wsm.
    • Paren zonder kinderen die vanuit de bijstandssituatie werk aanvaarden tegen een loon
       gelijk aan 110 tot 130 procent gaan er op vooruit. Wanneer een van hen werk
       aanvaardt waarbij hij een loon van 130 procent Wsm verdient, hebben zij maandelijks
       € 147 (7 procent) meer te besteden;
    • Het totaal inkomen bij een inkomen gelijk aan 130 procent Wsm is slechts € 5 hoger
       dan het totaal inkomen bij een loon gelijk aan 120 procent Wsm. Dit komt doordat de
       bijdrage van de gemeentelijke regelingen en landelijke toeslagen teruglopen;
    • Een paar met een bijstandsuitkering ontvangt maandelijks € 491 aan landelijke
       toeslagen. Bij een loon gelijk aan 130 procent Wsm is dit teruggelopen naar € 292 per
       maand;
    • De bijdrage vanuit de gemeentelijke regelingen loopt terug van € 112 per maand in de
       bijstandssituatie naar € 7 bij een loon gelijk aan 130 procent Wsm;
    • Desondanks gaat een paar zonder kinderen er altijd op vooruit wanneer een van beiden
       werk aanvaardt tegen een loon tot 130 procent Wsm. De toename in het inkomen
       compenseert de afname aan bijdragen vanuit het Rijk en de gemeente. Voor paren
       zonder kinderen loont het om (meer) werken.

Paren met kinderen gaan er enkele procenten op vooruit bij werkaanvaarding.
   • Paren met twee kinderen gaan er ten opzichte van de bijstandssituatie een paar
       procent op vooruit als zij gaan werken tegen een hoger loon. Het totaal inkomen bij een
       loon gelijk aan 130 procent Wsm is echter lager dan het totaal inkomen bij een loon
       gelijk aan 110 en 120 procent Wsm;
   • De toeslagen van het Rijk lopen snel terug. Het bedrag van landelijke toeslagen daalt
       bij paren met twee kinderen van € 888 in de bijstandssituatie naar € 689 bij een
       inkomen gelijk aan 130 procent Wsm;
   • Het recht op de meeste regelingen vervalt bij een inkomen van 120 procent Wsm. In de
       bijstand is de maximale gemeentelijke bijdrage € 237 per maand en deze loopt terug
       naar € 7 bij een inkomen gelijk aan 130 procent Wsm;
   • De toename in loon kan de afname van de bijdragen uit het Rijk en de gemeente niet
       volledig compenseren: het totaal inkomen bij een loon van 130 procent Wsm is lager
       dan bij een loon van 110 en 120 procent Wsm. Wel is het totaal inkomen bij een loon
       van 130 procent Wsm € 22 (1 procent) hoger dan in de bijstandssituatie.




                                              22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                                                  Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



Tabel 4.3.1 Inkomensvooruitgang na werkaanvaarding per huishoudtype
                         Netto                                         Verschil      Verschil
                                  Bijdrage      Bijdrage     Totaal
 Huishoudtype         inkomen
                                       Rijk    gemeente    inkomen
                                                                      tov 100%      tov 100%
                       incl. VT                                        Wsm (€)      Wsm (%)
 Alleenstaande
 100% Wsm                1.052        361            77      1.490
 110% Wsm                1.158        361            26      1.545        + 54         + 4%
 120% Wsm                1.263        361            26      1.650       + 160        + 11%
 130% Wsm                1.368        333             4      1.705       + 214        + 14%
 Alleenstaande
 ouder, 2 kinderen
 100% Wsm                1.052       1059           211      2.322
 110% Wsm                1.158       1095           151      2.403        + 81         + 3%
 120% Wsm                1.263       1100           151      2.513       + 191         + 8%
 130% Wsm                1.368       1104             4      2.476       + 154         + 7%
 Paar zonder
 kinderen
 100% Wsm                1.503        491           112      2.106
 110% Wsm                1.654        486            52      2.192        + 86         + 4%
 120% Wsm                1.804        392            52      2.248       + 142         + 7%
 130% Wsm                1.954        292             7      2.254       + 147         + 7%
 Paar,
 2 kinderen
 100% Wsm                1.503        888           237      2.628
 110% Wsm                1.654        883           177      2.714        + 86         + 3%
 120% Wsm                1.804        789           177      2.770       + 142         + 5%
 130% Wsm                1.954        689             7      2.651        + 22         + 1%




                                              23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                                                       Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



Met behulp van onderstaande casussen leggen we deze tabel uit. Eerst bespreken we Jan, die
eerst een bijstandsuitkering ontvangt en daarna voor een steeds hoger loon gaat werken.
Daarna bespreken we Robin en Max, een paar met twee kinderen van 8 en 13 jaar. Ook zij
ontvangen eerst een bijstandsuitkering, daarna aanvaardt een van beiden werk tegen een
steeds hoger loon.

 Voorbeeld Casus tabel 4.3.1

              Jan is alleenstaand en krijgt een bijstandsuitkering, wat neerkomt op een netto-inkomen van
              € 1.052 per maand (dit is inclusief vakantietoeslag). Hij heeft maandelijks recht op € 361
              aan toeslagen van het Rijk. Voor Jan bestaat dit uit huurtoeslag en zorgtoeslag. Tot slot kan
              Jan rekenen op een financiële bijdrage vanuit de gemeente van € 77 per maand. Dit bestaat
              uit de kwijtschelding voor gemeentelijke belastingen, korting op de collectieve
              zorgverzekering, VGZ Tientje en de Participatieregeling. In totaal heeft Jan een inkomen
              van € 1.490 per maand.

 Als Jan werk krijgt tegen een inkomen van 110 procent Wsm, stijgt zijn netto-inkomen
 naar € 1.158 per maand. Hij houdt recht op huurtoeslag en zorgtoeslag en deze bedragen
 blijven onveranderd, dus € 361 per maand. Jan heeft nog steeds recht op de korting op
 de collectieve zorgverzekering en bijdrage voor de Participatieregeling en VGZ Tientje.
 De gemeentelijke bijdragen zijn samen € 26 per maand. Hij kan geen kwijtschelding meer
 aanvragen. Het totaal inkomen van Jan is bij een inkomen van 110 procent Wsm € 1.545.
 Dit is een stijging van € 54 (4 procent) ten opzichte van zijn totaal inkomen met een
 bijstandsuitkering.

              Wanneer Jan tegen een inkomen van 120 procent Wsm gaat werken, stijgt zijn netto-
              inkomen naar € 1.263 per maand. De bijdrage van het Rijk blijft € 361. Jan heeft nog steeds
              recht op een gemeentelijke bijdrage van € 26 per maand. Het totale inkomen van Jan is
              € 1.650 per maand. Dit is € 160 (11 procent) meer dan wanneer Jan een bijstandsuitkering
              heeft.

 Als Jan gaat werken tegen een inkomen van 130 procent Wsm, stijgt zijn netto-inkomen
 naar € 1.368 per maand. De bijdragen van het Rijk zijn gedaald naar € 333 per maand.
 Jan ontvangt minder huurtoeslag, maar nog net zoveel zorgtoeslag. Jan heeft nu alleen
 nog recht op korting van de collectieve zorgverzekering, zijn gemeentelijke bijdrage is nu
 € 4 per maand. Het totaal inkomen van Jan is nu € 1.705 per maand, dat is € 214 (14
 procent) meer dan toen hij een bijstandsuitkering had.




                                               24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                                       Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



 Voorbeeld Casus tabel 4.3.1: paar met kinderen

                Robin en Max hebben twee kinderen van 8 en 13 jaar oud en krijgen een bijstandsuitkering,
                wat neerkomt op een netto-inkomen van € 1.503 per maand (dit is inclusief
                vakantietoeslag). Zij hebben maandelijks recht op € 888 aan toeslagen van het Rijk,
                bestaande uit huurtoeslag, zorgtoeslag, kinderbijslag en kindgebonden budget. Ook
                kunnen Robin en Max rekenen op een financiële bijdrage vanuit de gemeente. Deze
                bijdrage bestaat voor hun beiden uit de kwijtschelding gemeentelijke belastingen, de
                korting op de collectieve zorgverzekering, VGZ Tientje en de Participatieregeling. Voor hun
                kinderen maken zij daarnaast aanspraak op de Internetregeling, het Jeugdfonds Sport &
 Cultuur en Stichting Leergeld. Maandelijks kunnen zij daarmee rekenen op € 237 vanuit de gemeente. In
 totaal hebben Robin en Max een inkomen van € 2.628 per maand.

 Als Robin of Max werk krijgt tegen een inkomen van 110 procent Wsm, dan stijgt hun netto-
 inkomen naar € 1.654 per maand. De toeslagen vanuit het Rijk zijn nu iets lager, namelijk
 € 883. De gemeentelijke bijdragen zijn nu € 177 per maand. Robin en Max kunnen geen
 kwijtschelding meer aanvragen, maar houden recht op alle andere gemeentelijke
 regelingen. Het totaal inkomen van Robin en Max bij een inkomen van 110 procent Wsm is
 € 2.714 per maand. Dit is een stijging van € 86 (3 procent) ten opzichte van hun totaal
 inkomen wanneer zij een bijstandsuitkering hebben.

                Wanneer Robin of Max tegen een loon van 120 procent Wsm gaat werken, stijgt hun netto-
                inkomen naar € 1.804 per maand. De bijdrage van het Rijk neemt iets verder af en is nu
                € 789 per maand. De maandelijkse gemeentelijke bijdrage blijft € 177. Het totale inkomen
                van het gezin is nu € 2.770 per maand. Dit is € 142 (5 procent) meer dan wanneer zij een
                bijstandsuitkering zouden hebben.

 Als Robin of Max gaat werken tegen een inkomen van 130 procent Wsm, dan stijgt hun
 netto-inkomen naar € 1.954 per maand. De bijdragen van het Rijk dalen naar € 689 per
 maand. Zij hebben nu alleen nog recht op de korting op de collectieve zorgverzekering, hun
 gemeentelijke bijdrage is dus € 7 per maand. Het totaal inkomen van Robin en Max is nu €
 2.651 per maand. Dit is € 22 (1 procent) meer dan toen zij nog een bijstandsuitkering
 hadden, maar minder dan wanneer zij zouden gaan werken tegen een loon van 110 of 120
 procent Wsm.


4.4. Vergelijking inkomenseffecten 2017 - 2020
In 2017 heeft KWIZ ook onderzoek gedaan naar de inkomenseffecten van het toenmalige
landelijke en lokale beleid. Sinds 2017 heeft een aantal veranderingen in het lokale en
landelijke beleid plaatsgevonden. Ten eerste heeft de overheid de hoogte van de toeslagen
verhoogd: de bijdragen vanuit het Rijk in 2020 zijn enkele tientallen euro’s hoger dan in 2017
(voor de huurtoeslag wordt dit verschil gedeeltelijk verklaard omdat de huur in 2020 hoger is,
wat resulteert in een hogere huurtoeslag).

Ten tweede zijn er sinds 2017 een aantal gemeentelijke beleidswijzigingen geweest die invloed
hebben op de inkomenseffecten. Zo krijgen kinderen geen tegemoetkoming meer vanuit het
Participatiefonds, en is de bijdrage voor schoolkosten (de Oranje Kaart) in 2018 afgeschaft. In
plaats daarvan maken kinderen nu aanspraak op vergoedingen vanuit het Jeugdfonds Sport en
Cultuur en Leergeld Parkstad. Daarnaast is het bedrag aan gemeentelijke belastingen (en
daarmee de kwijtschelding) in 2020 hoger dan in 2017.

Ten derde heeft zijn de inkomensgrenzen voor de Participatie-en Internetregeling en het VGZ
Tientje sinds 2017 verruimd naar 120 procent Wsm (was 110-115 procent Wsm). Dit heeft tot
gevolg dat alle huishoudens met een inkomen tot 120 procent Wsm gebruik kunnen maken van
de volledige bijdrage van deze regelingen.




                                               25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                                                                               Versie 1.0
Gemeente Onderbanken




Andere verschillen in de gemeentelijke bijdragen komen doordat in 2020 de collectiviteitskorting
op de collectieve zorgverzekering, Stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport & Cultuur zijn
meegenomen in de inkomenseffecten. Omdat deze bijdragen op alle inkomensniveaus (tot 120
procent Wsm) hetzelfde zijn hebben deze geen effect op de inkomenseffecten wanneer het
inkomen stijgt.

Deze wijzigingen betekenen dat minimahuishoudens in 2020 een groter bedrag aan
gemeentelijke regelingen krijgen wanneer zij in de bijstand zitten dan in 2017. Hierdoor gaan zij
er (procentueel gezien) ook iets minder op vooruit als zij gaan werken tegen een loon van 110
procent Wsm dan in 2017. Daarentegen maken alle huishoudens bij een loon van 120 procent
Wsm in 2020 een groter bedrag aan regelingen dan in 2017. Hierdoor gaan zij er in 2020 meer
op vooruit ten opzichte van de bijstand wanneer zij gaan werken tegen een loon van 120
procent Wsm dan in 2017.

In 2017 was (volgens de methoden van 2020) het totaal inkomen van paren met kinderen bij
een inkomen van 120 procent Wsm lager dan bij een inkomen van 110 procent Wsm. In 2020 is
dit niet meer het geval, maar deze terugval ontstaat nu wanneer een paar met kinderen een
inkomen van 130 procent Wsm gaat verdienen10.

Tabel 4.4.1 Vergelijking inkomenseffecten 2017-2020
                                                                                  Groei van      Groei van
                                                      Bijdrage      Bijdrage         totaal         totaal
                         Bijdrage      Bijdrage
 Huishoudtype           Rijk 201711    Rijk 2020
                                                     gemeente      gemeente        inkomen        inkomen
                                                        2017          2020       t.o.v. 100%    t.o.v. 100%
                                                                                 Wsm 2017       Wsm 2020
 Alleenstaande
 100% Wsm                       312           361            59             77
 110% Wsm                       312           361            23             26         + 5%           + 4%
 120% Wsm                       312           361             0             26        + 10%          + 11%
 Alleenstaande
 ouder, 2 kinderen
 100% Wsm                       964         1059            118           211
 110% Wsm                       984         1095             73           151          + 4%           + 3%
 120% Wsm                       987         1100              0           151          + 5%           + 8%
 Paar zonder
 kinderen
 100% Wsm                       426           491            90           112
 110% Wsm                       418           486            45            52          + 5%           + 4%
 120% Wsm                       351           392             0            52          + 6%           + 7%
 Paar,
 2 kinderen
 100% Wsm                       790           888           141           237
 110% Wsm                       780           883            96           177          + 4%           + 3%
 120% Wsm                       701           789             0           177          + 2%           + 5%




10 In 2017 is niet gekeken naar de inkomenseffecten bij een inkomen van 130 procent Wsm.
11 In het onderzoek van 2017 is de kinderbijslag niet meegenomen in de bijdragen vanuit het Rijk, en
ontvingen paren met kinderen die gingen werken een combinatiekorting. In 2020 is dit niet het geval. De
cijfers van 2017 zijn daarom aangepast volgens de methoden in 2020.
                                                    26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                                                     Versie 1.0
Gemeente Onderbanken




5. Scenario: verhogen inkomensgrenzen
In dit hoofdstuk geven we de inkomenseffecten en de verwachtte kosten van het
verhogen van de inkomensgrenzen van de Participatieregeling en het VGZ Tientje van
120 naar 130 procent Wsm.

5.1. Inkomenseffecten van het verhogen van inkomensgrenzen
Het verhogen van de inkomensgrenzen van de Participatieregeling en het VGZ Tientje zorgt
ervoor dat huishoudens met een inkomen van 130 procent Wsm er meer op vooruit gaan ten
opzichte van de bijstand dan in de huidige situatie. Voor huishoudens zonder kinderen betekent
dit dat (meer) gaan werken zodat zij een loon van 130 procent Wsm verdienen financieel gezien
meer nut heeft.

In de huidige situatie is het totaal inkomen van huishoudens met kinderen bij een loon van 120
procent Wsm hoger dan bij een loon van 130 procent Wsm. Voor paren met kinderen is het
totaal inkomen bij een loon van 110 procent Wsm ook hoger dan bij een loon van 130 procent
Wsm. Het verhogen van de inkomensgrenzen van de Participatieregeling en het VGZ Tientje
neemt deze terugval in totaal inkomen niet weg, maar vermindert deze wel. Hierdoor heeft
werken tegen een loon van 130 procent Wsm voor huishoudens met kinderen (financieel
gezien) meer nut dan in de huidige situatie.

Figuur 5.1.1. Vooruitgang t.o.v. de bijstand na verhogen inkomensgrenzen naar 130 procent

                             110% Wsm         120% Wsm     130% Wsm


                                      4%
       Alleenstaande                                                11%
                                                                                      16%
                                     3%
  Alleenstaande ouder                                     8%
                                                          8%
                                         4%
 Paar zonder kinderen                                7%
                                                               9%
                                    3%
    Paar met kinderen                          5%
                                   3%




5.2. Kosten van het verhogen van de inkomensgrenzen
Wanneer de inkomensgrens van de Participatieregeling en het VGZ Tientje worden verhoogd,
zal het gebruik (en daarmee de kosten) van deze regelingen ook toenemen. In onderstaande
tabel geven we een overzicht van de kosten in de huidige situatie, evenals een overzicht van de
verwachtte kosten voor de gemeente wanneer de inkomensgrenzen worden verhoogd.

Hierbij gaan we ervan uit dat alle deelnemers de maximale bijdrage van de regelingen
ontvangen. Daarnaast gaan we voor het gebruik van de regeling onder de doelgroep tot 130
procent Wsm uit van een lager bereik dan in de doelgroep tot 120 procent Wsm. Dit omdat deze
nieuwe doelgroep minder bekend zal zijn met de gemeente en de beschikbare regelingen, en
hier dus minder vaak gebruik van zal maken.

Het is waarschijnlijk dat deze bedragen in het eerste jaar na de verhoging van de
inkomensgrenzen niet volledig besteed hoeft te worden omdat minima er nog niet bekend mee
zijn. Na verloop van tijd zal een groter deel van het budget besteed worden naar mate meer
mensen weten dat zij met een hoger inkomen gebruik kunnen maken van de regelingen.



                                                27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                                                   Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



Naar schatting zullen na het verhogen van de inkomensgrenzen naar 130 procent Wsm 180
personen gebruikmaken van de Participatieregeling, en 60 personen van het VGZ Tientje. Het
verhogen van de inkomensgrenzen zal de gemeente (naar verwachting) dan € 34.200 per jaar
kosten. Dit is ruim € 13.000 meer dan in de huidige situatie.

Tabel 5.2.1 Verwachtte kosten verhogen inkomensgrenzen naar 130 procent Wsm
                                Participatie-                          Totale
                                                     VGZ Tientje
                                 regeling                              kosten
 Huidig aantal
                               109 personen          38 personen
 gebruikers12
 Huidige kosten                   € 16.350             € 4.560        € 20.910
 Doelgroep 130%                598 personen         598 personen
 Verwacht bereik                    25%                   10%
 Verwacht aantal
                               180 personen          60 personen
 gebruikers 130%
 Kosten 130%                      € 27.000             € 7.200        € 34.200
 Meerkosten                      + € 10.650           + € 2.640       + € 13.290




12   Op basis van de data die gebruikt zijn voor de Armoedemonitor.
                                                     28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                                                     Versie 1.0
Gemeente Onderbanken




Bijlage 1. Methodiek Armoedemonitor
Bij dit onderzoek is gebruik gemaakt van registratiegegevens van de verschillende lokale
en landelijke regelingen die de gemeente uitvoert. Daarbij gaat het om de volgende
voorzieningen: Participatiewet, minimaregelingen en kwijtschelding gemeentelijke
belastingen. Alle brongegevens zijn via encryptie versleuteld aangeleverd zodat ze niet te
herleiden zijn tot individuele natuurlijke personen.

Onderstaand beschrijven we de wijze waarop het onderzoeksbestand is aangemaakt.

Stap 1
In de eerste bewerkingsstap wordt de informatie uit de genoemde registratiebronnen aan het
actuele BRP-bestand (dat ook is versleuteld) gekoppeld. Op deze wijze wordt inzichtelijk welke
personen gebruik maken of gebruik hebben gemaakt van welke voorziening.

Stap 2
In stap 2 wordt aan de hand van de BRP een analysebestand op huishoudniveau gemaakt. We
onderscheiden 4 huishoudtypes: alleenstaanden, eenoudergezinnen,
meerpersoonshuishoudens met kinderen en meerpersoonshuishoudens zonder kinderen. De
operationele definities van deze begrippen treft u verderop in deze verantwoording aan.

Stap 3
Het feitelijke gebruik van voorzieningen in het jaar voorafgaand aan het peilmoment van de
BRP wordt op huishoudniveau vastgesteld. Indien één persoon binnen het huishouden gebruik
heeft gemaakt van een bepaalde voorziening, wordt dit toegerekend naar het hele huishouden.

Statistisch kader
In tegenstelling tot wat gangbaar is bij sociaalwetenschappelijk onderzoek is dit rapport
gebaseerd op gegevens van de totale bevolkingspopulatie. Dat betekent dat de vermelde
aantallen en percentages niet getoetst hoeven te worden op statistische betrouwbaarheid en
altijd de feitelijke situatie weergeven.

Operationele definitie huishouden
Het bepalen van het soort en type huishouden gebeurt aan de hand van gegevens uit de
bevolkingsadministratie en wel op de volgende wijze:
    • indien één persoon op een adres woont, is duidelijk dat er sprake is van een
        alleenstaande;
    • personen op één adres waartussen geregistreerde ouder-kindrelaties of echtrelaties
        bestaan worden tot een gezamenlijk huishouden gerekend;
    • indien er één meerderjarige op een adres woont met een ouder-kindrelatie tellen we
        een eenoudergezin;
    • indien er meer meerderjarige op een adres wonen waarbij één meerderjarige ouder is
        en er een ouder-kindrelatie bestaat met de andere meerderjarige (en/of minderjarige)
        tellen we een eenoudergezin;
    • als er vier of meer meerderjarigen op een adres wonen, gaan we ervan uit dat er
        meerdere huishoudens op dit adres gevestigd zijn;
    • indien er drie meerderjarigen zonder echtrelatie op één adres wonen, kijken we naar de
        gemiddelde leeftijd. Ligt die onder de 27 jaar dan rekenen we iedere persoon als een
        afzonderlijk (studenten)huishouden. Ligt deze boven de 27 jaar dan tellen we één
        meerpersoonshuishouden.
    • als er minimaal 20 personen op een gezamenlijk adres wonen, registreren we een
        institutioneel huishouden, tenzij de gemiddelde leeftijd van alle bewoners hoger is dan
        de AOW-leeftijd. Iedere bewoner wordt dan als afzonderlijk huishouden meegeteld
        (gehuwden tellen als één huishouden).

Zelfstandig huishouden
Een zelfstandig huishouden bestaat uit een of meer personen die alleen of samen in een
woonruimte gehuisvest zijn en zelf in hun dagelijkse levensbehoeften voorzien.

                                              29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                                                     Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



Institutioneel huishouden
Tot de institutionele huishoudens behoren adressen met minimaal 20 personen, waarbij de
gemiddelde leeftijd jonger is dan de AOW-leeftijd. Hiertoe behoren bijvoorbeeld opvangcentra,
penitentiaire inrichtingen, kindertehuizen en internaten.
In de bevolkingsoverzichten in deze rapportage zijn deze personen meegeteld. In de
hoofdstukken waar de inkomensverdeling in termen van huishoudens wordt besproken blijven
zij buiten beschouwing.

Besteedbaar inkomen (CBS)
Besteedbaar inkomen is het bruto-inkomen verminderd met de premies sociale zekerheid en
andere betaalde overdrachten (zoals alimentatie) en de loon-, inkomsten- en
vermogensbelasting. Het bruto-inkomen omvat winst uit onderneming, bruto-inkomsten uit
arbeid, inkomsten uit vermogen en bruto ontvangen overdrachten (zoals AOW, Anw, WAO/WIA,
studiefinanciering, kinderbijslag en huursubsidie).

Inkomensbron
In dit onderzoek worden de termen Participatiewet, AOW en ‘ander’ inkomen gebruikt. Voor de
bijstandsgerechtigden is de inkomensbron direct vast te stellen. De AOW-inkomensgrondslag is
bepaald op basis van de leeftijd van de huishoudoudste. De AOW-gerechtigde huishoudens die
tevens een aanvullende bijstandsuitkering ontvangen rekenen we eveneens tot deze categorie.
Alle overige inkomens zijn vervolgens onder de noemer ‘ander’ inkomen gebracht.

Wanneer het inkomen van een huishouden alleen bestaat uit AOW dan wordt het huishouden
tot de minimapopulatie gerekend.

Berekening van de duur van het minimuminkomen
De duur van de periode waarin een huishouden op het minimuminkomen leeft, wordt berekend
aan de hand van een combinatie van gegevens uit verschillende bronnen. Een sluitende
definiëring in termen van een volledig onafgebroken periode is niet altijd mogelijk. Indien de
periode tussen het gebruik van de ene regeling en de andere maximaal 30 dagen is, wordt dit
daarom toch als aaneengesloten periode gezien.

Wettelijk sociaal minimum
Het wettelijk sociaal minimum is de actuele bijstandsnorm voor het betreffende huishoudtype.
Deze normbedragen worden halfjaarlijks vastgesteld. Voor AOW-huishoudens is de netto AOW-
uitkering het normbedrag voor het wettelijke sociale minimum.




                                              30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                                                              Versie 1.0
Gemeente Onderbanken




Bijlage 2. Bevolkingskarakteristieken
In deze bijlage staat een aantal kenmerken van de bevolkingspopulatie, op 31 december
van het desbetreffende jaar.

Alle huishoudens
Onderstaande tabel geeft het aantal inwoners en huishoudens weer.

Tabel B2.1 Aantal huishoudens en inwoners Onderbanken13
 Categorie                                  2019
 Aantal huishoudens                        3.434
 Aantal personen                           7.595
 Gemiddelde huishoudgrootte                   2,2

Kenmerken

Tabel B2.2 Kenmerken alle huishoudens 2019
 Categorie                                      Aantal             %
 Huishoudtype
 Alleenstaand                                  1.003            29%
 Eenoudergezin                                   138             4%
 Meerpers zonder kinderen                      1.653            48%
 Meerpers met kinderen                           640            19%
 Totaal                                        3.434           100%

 Leeftijdscategorie
 Tot 27 jaar                                      66             2%
 27 tot 45 jaar                                  663            19%
 45 tot AOW-leeftijd                           1.531            45%
 AOW-leeftijd                                  1.174            34%
 Totaal                                        3.434           100%

 Woonplaats
 Schinveld                                     2.092            61%
 Merkelbeek                                      680            20%
 Jabeek                                          309             9%
 Bingelrade                                      353            10%
 Totaal                                        3.434           100%




13Alle gegevens in de tabellen in deze monitor zijn gebaseerd op gemeentelijke registratiegegevens, tenzij
anders aangegeven. Landelijke cijfers zijn afkomstig van het CBS.
                                                   31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                                                  Versie 1.0
Gemeente Onderbanken




Bijlage 3. Kenmerken kinderen
In deze bijlage staat een aantal kenmerken van de kinderen in de leeftijd van 0 tot 18 jaar
in de gemeente Onderbanken.

Kenmerken

Tabel B3.1 Kenmerken alle kinderen 2019
 Categorie                             Aantal    Aandeel
 Huishoudtype
 Eenoudergezin                            204             17%
 Meerpers met kinderen                  1.030             83%
 Totaal                                 1.234            100%

 Leeftijdscategorie
 Tot 4 jaar                                249            20%
 4 tot 12 jaar                             519            42%
 12 tot 18 jaar                            466            38%
 Totaal                                  1.234           100%

 Woonkern
 Schinveld                                 726            59%
 Merkelbeek                                271            22%
 Jabeek                                    102             8%
 Bingelrade                                135            11%
 Totaal                                  1.234           100%




                                            32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                         Versie 1.0
Gemeente Onderbanken




Bijlage 4. Kenmerken minima tot 100% Wsm
In deze bijlage geven we kenmerken weer van minimahuishoudens met een inkomen tot
100 procent Wsm die de gemeente in beeld heeft.

Tabel B4.1 Aantal huishoudens en inwoners Onderbanken
 Inkomenspercentage t.o.v.
                                  Aantal                %
 Wsm
 Tot 100%                            198          5,8%
 Overig                            3.236         94,2%
 Totaal                            3.434          100%

Kenmerken

Tabel B4.2 Kenmerken minima tot 100% Wsm 2019

 Categorie                        Aantal          %
 Inkomensbron
 Participatiewet                      96           49%
 AOW                                  28           14%
 Overig inkomen                       74           37%
 Totaal                              198          100%

 Huishoudtype
 Alleenstaand                        102           51%
 Eenoudergezin                        39           20%
 Meerpers zonder kinderen             29           15%
 Meerpers met kinderen                28           14%
 Totaal                              198          100%

 Leeftijdscategorie
 Tot 27 jaar                          11            6%
 27 tot 45 jaar                       67           34%
 45 tot AOW-leeftijd                  92           46%
 AOW-leeftijd                         28           14%
 Totaal                              198          100%

 Woonplaats
 Schinveld                           133            7%
 Merkelbeek                           32            3%
 Jabeek                               18            5%
 Bingelrade                           15            9%
 Totaal                              198          100%




                                           33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                                                                                    Versie 1.0
Gemeente Onderbanken




Bijlage 5. Methodiek Inkomenseffect Rapportage
In deze bijlage schetsen we de onderzoeksmethodiek van de Inkomenseffect Rapportage
aan de hand van de verschillende inkomsten en uitgaven die worden onderscheiden.

5.3. Huishoudens en inkomensgrenzen
We berekenen de inkomenseffecten van het lokale en landelijke beleid in 2020 voor de
volgende huishoudtypen:

    •   alleenstaande, jonger dan de AOW-gerechtigde leeftijd;
    •   alleenstaande ouder, jonger dan de AOW-gerechtigde leeftijd, twee kinderen (8 en 13
        jaar);
    •   paar (twee volwassenen), niet AOW-gerechtigd;
    •   paar (twee volwassenen), niet AOW-gerechtigd, twee kinderen (8 en 13 jaar);
    •   alleenstaande, AOW-gerechtigd;
    •   paar (twee volwassenen), AOW-gerechtigd.

We brengen de inkomenseffecten in beeld voor huishoudens met inkomens van 100, 110, 120
130 en 140 procent van het Wettelijk sociaal minimum (Wsm). Daarnaast berekenen we de
inkomenseffecten voor huishoudens die al langer dan drie jaar een inkomen van 100 procent
Wsm hebben.

5.4. Inkomsten landelijke regelingen
De inkomsten bestaan uit het netto-inkomen en diverse bijdragen van het Rijk. Specifiek gaat
het om de volgende categorieën:

    •   netto-inkomen inclusief vakantietoeslag;
    •   bijdrage Rijk:
             o huurtoeslag;
             o zorgtoeslag
             o combinatiekorting;
             o kinderbijslag;
             o kindgebonden budget.

5.5. Inkomsten gemeentelijke minimaregelingen
Onderstaand volgt een overzicht van de gemeentelijke minimaregelingen in 2020.

Bijlage 5.1 Gemeentelijke minimaregelingen in Onderbanken
                       Inkomensgrens
 Regeling                                                    (Maximaal) bedrag
                       t.o.v. Wsm

 Kwijtschelding
                       Tot 100% Wsm                          -
 lokale heffingen
 Bijzondere bijstand   Tot 110% Wsm                          Individuele vergoedingen.

                                                             Alleenstaande: € 381 per jaar;
 Individuele
                       Minimaal 3 jaar tot 100% Wsm          Alleenstaande ouder € 440 per jaar;
 inkomenstoeslag
                                                             Paar: € 542 per jaar.
                                                             VGZ Zuid-Limburgpakket:
                                                             Basispakket VGZ Ruime Keuze en
 Collectieve                                                 aanvullend pakket met tanddekking 1,
                       Tot 150% Wsm
 zorgverzekering                                             € 179,59 i.p.v € 183,19, inclusief
                                                             verzekering eigen risico en eigen
                                                             bijdragen.


                                              34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                                                       Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



                        Inkomensgrens
 Regeling                                                     (Maximaal) bedrag
                        t.o.v. Wsm

 VGZ Tientje:
 Extra
 tegemoetkoming bij
                                                              Maximale bijdrage € 120 per persoon,
 deelname aan de        Tot 120% Wsm
                                                              per jaar.
 collectieve
 zorgverzekering
 van VGZ

 Participatieregeling   Tot 120% Wsm                          € 150 per persoon, per jaar.

                                                              € 150 per huishouden, per jaar;

 Internetregeling       Tot 120% Wsm                          Bedoeld voor minima met inwonende
                                                              kinderen of voor minima die de
                                                              Participatieregeling niet gebruiken.

 Jeugdfonds Sport &                                           Sport: € 350 per kind, per jaar;
                        Tot 120% Wsm
 Cultuur                                                      Cultuur: € 550 per kind, per jaar.
                                                              Voor kinderen op de basisschool:
                                                              € 200 per kind, per jaar;
 Stichting Leergeld     Tot 120% Wsm
                                                              Voor kinderen op de middelbare
                                                              school: € 250 per kind, per jaar.

 Tegemoetkoming
                                                              Maximaal € 150 per chronisch zieke/
 Chronisch zieken       Tot 130% Wsm
                                                              gehandicapte.
 en gehandicapten



In de berekening van de inkomenseffecten worden de volgende regelingen meegenomen:

            o   kwijtschelding van de afvalstoffenheffing, rioolheffing en waterschapsbelasting;
            o   de korting op de collectieve zorgverzekering (€ 3,60);
            o   VGZ Tientje;
            o   de individuele inkomenstoeslag;
            o   de Participatieregeling;
            o   de Internetregeling;
            o   Jeugdfonds Sport & Cultuur;
            o   Stichting Leergeld.

Bijzondere bijstand is niet opgenomen in het financieel maandoverzicht en de inkomenseffecten
omdat deze vorm van bijstand wordt verstrekt voor noodzakelijke onvermijdbare individuele
uitgaven en dit niet maandelijks bij iedereen voorkomt. Verder wordt de Tegemoetkoming
chronisch zieken en gehandicapten niet meegenomen in de berekening, omdat dit om een
specifieke doelgroep gaat.
Bij VGZ Tientje, de Participatieregeling en de Internetregeling wordt de bijdrage meegenomen
volgens de inkomensgrens voor dat huishoudtype (zie tabel B5.1).




5.6. Uitgaven
De uitgaven zijn gecategoriseerd naar:


                                               35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                                                                                           Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



     •   vaste lasten. Dit zijn uitgaven die regelmatig terugkomen. Er ligt meestal een contract
         aan ten grondslag. Voorbeelden zijn huur 14, energiekosten15; en verzekeringen;
     •   reserveringsuitgaven. Dit zijn uitgaven die niet regelmatig voorkomen en waarvan de
         hoogte vooraf niet bekend is. Er moet in principe een bedrag voor gereserveerd
         worden. Voorbeelden zijn kosten voor inventaris en kleding;
     •   huishoudelijke uitgaven. Dit zijn terugkerende uitgaven aan voeding, persoonlijke
         verzorging en dergelijke.

Voor de uitgaven is waar mogelijk uitgegaan van lokale tarieven. Voorbeelden hiervan zijn de
huur en lokale heffingen. De andere bedragen zijn gebaseerd op landelijke berekeningen van
het Nibud. De normbedragen staan per huishoudtype in het financieel maandoverzicht in de
bijlage. We benadrukken dat het bij alle posten gaat om de basale uitgaven en dat de
normbedragen gemiddelden betreffen. Het is mogelijk dat een huishouden maandelijks minder
uitgeeft dan de normbedragen waarmee in deze rapportage wordt gerekend, bijvoorbeeld
omdat het huishouden minder geld per maand reserveert voor onregelmatige uitgaven.

5.7. Vrije bestedingen
Het budget dat overblijft is vrij besteedbaar en kan worden uitgegeven aan bijvoorbeeld een
lidmaatschap voor een (sport)vereniging of de bibliotheek, sociale en recreatieve activiteiten of
aan zakgeld voor kinderen. Voor deze vrije bestedingen hanteert het Nibud per huishoudtype
eveneens een normbedrag.

5.8. Aannames
Voor de inkomsten en uitgaven doen we de volgende aannames:

     •   de huishoudens maken van alle regelingen gebruik en ontvangen daarvoor het
         maximale bedrag;
     •   iedereen woont in een huurwoning;
     •   alleenstaande ouders met een inkomen gelijk aan de bijstandsnorm werken niet of
         zitten in een traject waarbij de kinderopvang wordt vergoed. Alleenstaande ouders met
         een inkomen boven de bijstandsnorm hebben voor hun jongste kind 40 uur
         buitenschoolse opvang per maand nodig tegen een tarief van € 7,47 (gemiddelde
         uurprijs in 2020);
     •   bij een paar met twee kinderen en een inkomen hoger dan 100 procent Wsm werkt
         slechts één van beide partners. Anders is het huishoudinkomen hoger. Daarom gaan
         we er vanuit dat deze huishoudens geen kinderopvang nodig hebben omdat één van
         beide partners thuis is voor de kinderen;
     •   voor de berekening van het variabele tarief van de afvalstoffenheffing gaan we bij
         alleenstaanden uit van 2070 liter afval per jaar, bij tweepersoonshuishoudens van 2790
         liter per jaar en bij meerpersoonshuishoudens van 3630 liter afval per jaar;
     •   volwassen minima zonder kinderen kunnen kiezen of ze gebruikmaken van de
         Participatieregeling of de Internetregeling. We gaan er in dit onderzoek van uit dat
         alleenstaanden (met en zonder kinderen) altijd de Participatieregeling gebruiken. Bij
         paren zonder kinderen gaan we ervan uit dat een van beiden de Participatieregeling
         gebruikt en de ander de Internetregeling. Paren met kinderen gebruiken wel allebei de
         Participatieregeling aangezien zij via hun kinderen aanspraak maken op de
         Internetregeling. Overigens zijn de bedragen van beide regelingen gelijk.




14 We gaan uit van € 520 kale huur per maand voor een alleenstaande en € 575 kale huur per maand
voor een meerpersoonshuishouden. Deze bedragen zijn gebaseerd op huurtoeslaggegevens van de
Rijksoverheid over de gemeente Onderbanken.
15 Kosten gas en elektriciteit zijn gebaseerd op tarieven van Essent (stroom en gas 3 jaar zeker), de

kosten voor water op de tarieven van WML. Heffingskortingen zijn in de maandprijs verrekend. Gegevens
over het gemiddelde gebruik per huishoudtype zijn afkomstig van het Nibud.
                                                 36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                                                                                 Versie 1.0
Gemeente Onderbanken




Bijlage 6. Financieel maandoverzicht
In deze bijlage staat per huishoudtype het financieel maandoverzicht. De tabellen geven
een overzicht van de maandelijkse inkomsten en uitgaven, bij gebruikmaking van alle
landelijke en lokale regelingen. De bedragen die horen bij de huishoudelijke uitgaven en
reserveringsuitgaven zijn afkomstig van het Nibud.

Tabel B6.1 Alleenstaande zonder kinderen, niet AOW-gerechtigd
                                                                                 >3 jaar
                                  100%        110%        120%        130%
 Categorie                                                                        100%
                                  Wsm         Wsm         Wsm         Wsm
                                                                                  Wsm
 Inkomsten
 Netto inkomen incl VT              1.052         1.158    1.263       1.368       1.052

 Bijdragen Rijk
 Huurtoeslag                          257          257          257     229          257
 Zorgtoeslag                          104          104          104     104          104
 Combinatiekorting                      0            0            0       0            0
 Kinderbijslag                          0            0            0       0            0
 Kindgebonden budget                    0            0            0       0            0
 Totaal bijdragen Rijk                361          361          361     333          361

 Totaal inkomsten                   1.413         1.519    1.624       1.701       1.413

 Uitgaven
 Huur                                 520           520      520         520         520
 Gas, water, elektra                   84            84       84          84          84
 Telefoon, internet en kabel           60            60       60          60          60
 Gemeentelijke heffingen               51            51       51          51          51
 (collectieve) zorgverzekering        183           183      183         183         183
 Overige verzekeringen                 20            20       20          20          20
 Onderwijs                              0             0        0           0           0
 Kosten BSO                             0             0        0           0           0
 Vervoer                               15            15       15          15          15
 Reserveringsuitgaven                 147           147      147         147         147
 Huishoudelijke uitgaven              244           244      244         244         244
 Totaal uitgaven                    1.324         1.324    1.324       1.324       1.324

 Budget exclusief regelingen
                                       89          194          300     377           89
 gemeente

 Regelingen gemeente
 Kwijtschelding gemeentelijke
                                       51            0            0          0        51
 heffingen
 Korting collectieve
 zorgverzekering
                                         4           4           4           4         4
 VGZ Tientje                           10           10          10           0        10
 Individuele inkomenstoeslag            0            0           0           0        32
 Participatieregeling                  13           13          13           0        13
 Internetregeling                       0            0           0           0         0
 Jeugdfonds Sport en Cultuur            0            0           0           0         0
 Stichting Leergeld                     0            0           0           0         0
 Totaal regelingen gemeente            77           26          26           4       109

 Budget inclusief regelingen
                                      166          220          326     380          198
 gemeente

 Vrije bestedingen                    110          176          182     182          110
 Restant                               56           44          144     198           88
                                             37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                                                                                          Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



Tabel B6.2 Alleenstaande ouder, niet AOW-gerechtigd, 2 kinderen (8 en 13 jaar) 16
                                                                                          >3 jaar
                                         100%         110%         120%        130%
 Categorie                                                                                 100%
                                         Wsm          Wsm          Wsm         Wsm
                                                                                           Wsm
 Inkomsten
 Netto inkomen incl VT                     1.052         1.158       1.263      1.368       1.052

 Bijdragen Rijk
 Huurtoeslag                                 292           292         292        292         292
 Zorgtoeslag                                 104           104         104        104         104
 Combinatiekorting                             0            36          40         45           0
 Kinderbijslag                               195           195         195        195         195
 Kindgebonden budget                         468           468         468        468         468
 Totaal bijdragen Rijk                     1.059         1.095       1.100      1.104       1.059

 Totaal inkomsten                          2.111         2.252       2.362      2.472       2.111

 Uitgaven
 Huur                                        575           575         575        575         575
 Gas, water, elektra                         185           185         185        185         185
 Telefoon, internet en kabel                  68            68          68         68          68
 Gemeentelijke heffingen                      63            63          63         63          63
 (collectieve) zorgverzekering               183           183         183        183         183
 Overige verzekeringen                        23            23          23         23          23
 Onderwijs                                    39            39          39         39          39
 Kosten BSO                                    0            30          30         30           0
 Vervoer                                      46            46          46         46          46
 Reserveringsuitgaven                        253           253         253        253         253
 Huishoudelijke uitgaven                     449           449         449        449         449
 Totaal uitgaven                           1.885         1.915       1.915      1.915       1.885

 Budget exclusief regelingen
                                             227          337            447     558          227
 gemeente

 Regelingen gemeente
 Kwijtschelding gemeentelijke
                                              60             0             0          0        60
 heffingen
 Korting collectieve
 zorgverzekering
                                                4            4            4           4         4
 VGZ Tientje                                  10           10             10          0        10
 Individuele inkomenstoeslag                   0            0              0          0        37
 Participatieregeling                         13           13             13          0        13
 Internetregeling                             13           13             13          0        13
 Jeugdfonds Sport en Cultuur                  75           75             75          0        75
 Stichting Leergeld                           38           38             38          0        38
 Totaal regelingen gemeente                  211          151            151          4       247

 Budget inclusief regelingen
                                             437          488            599     561          474
 gemeente

 Vrije bestedingen                           227          297            312     312          227
 Restant                                     210          191            287     249          247




16   Bij de kosten BSO is de tegemoetkoming kinderopvang al verrekend.
                                                    38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                                                                                 Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



Tabel B6.3 Paar, niet AOW-gerechtigd, geen kinderen
                                                                                 >3 jaar
                                  100%        110%         120%       130%
 Categorie                                                                        100%
                                  Wsm         Wsm          Wsm        Wsm
                                                                                  Wsm
 Inkomsten
 Netto inkomen incl VT              1.503         1.654     1.804      1.954       1.503

 Bijdragen Rijk
 Huurtoeslag                          292          290       231        165          292
 Zorgtoeslag                          199          196       161        127          199
 Combinatiekorting                      0            0         0          0            0
 Kinderbijslag                          0            0         0          0            0
 Kindgebonden budget                    0            0         0          0            0
 Totaal bijdragen Rijk                491          486       392        292          491

 Totaal inkomsten                   1.994         2.140     2.196      2.246       1.994

 Uitgaven
 Huur                                 575           575       575        575         575
 Gas, water, elektra                  132           132       132        132         132
 Telefoon, internet en kabel           68            68        68         68          68
 Gemeentelijke heffingen               61            61        61         61          61
 (collectieve) zorgverzekering        366           366       366        366         366
 Overige verzekeringen                 28            28        28         28          28
 Onderwijs                              0             0         0          0           0
 Kosten BSO                             0             0         0          0           0
 Vervoer                               33            33        33         33          33
 Reserveringsuitgaven                 221           221       221        221         221
 Huishoudelijke uitgaven              444           444       444        444         444
 Totaal uitgaven                    1.928         1.928     1.928      1.928       1.928

 Budget exclusief regelingen
                                       66          211       268        318           66
 gemeente

 Regelingen gemeente
 Kwijtschelding gemeentelijke
                                       60              0          0          0        60
 heffingen
 Korting collectieve
 zorgverzekering
                                         7            7           7          7         7
 VGZ Tientje                           20             20      20             0        20
 Individuele inkomenstoeslag            0              0       0             0        45
 Participatieregeling                  13             13      13             0        13
 Internetregeling                      13             13      13             0        13
 Jeugdfonds Sport en Cultuur            0              0       0             0         0
 Stichting Leergeld                     0              0       0             0         0
 Totaal regelingen gemeente           112             52      52             7       157

 Budget inclusief regelingen
                                      178          264       320        325          223
 gemeente

 Vrije bestedingen                    160          220       240        240          160
 Restant                               18           44        80         85           63




                                             39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>                                                                                   Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



Tabel B6.4 Paar, niet AOW-gerechtigd, 2 kinderen (8 en 13 jaar)
                                                                                   >3 jaar
                                    100%        110%        120%        130%
 Categorie                                                                          100%
                                    Wsm         Wsm         Wsm         Wsm
                                                                                    Wsm
 Inkomsten
 Netto inkomen incl VT                1.503         1.654     1.804      1.954       1.503

 Bijdragen Rijk
 Huurtoeslag                            292          290          231     165          292
 Zorgtoeslag                            199          196          161     127          199
 Combinatiekorting                        0            0            0       0            0
 Kinderbijslag                          195          195          195     195          195
 Kindgebonden budget                    202          202          202     202          202
 Totaal bijdragen Rijk                  888          883          789     689          888

 Totaal inkomsten                     2.391         2.537     2.593      2.643       2.391

 Uitgaven
 Huur                                   575           575       575        575         575
 Gas, water, elektra                    222           222       222        222         222
 Telefoon, internet en kabel             76            76        76         76          76
 Gemeentelijke heffingen                 63            63        63         63          63
 (collectieve) zorgverzekering          366           366       366        366         366
 Overige verzekeringen                   29            29        29         29          29
 Onderwijs                               39            39        39         39          39
 Kosten BSO                               0             0         0          0           0
 Vervoer                                 53            53        53         53          53
 Reserveringsuitgaven                   321           321       321        321         321
 Huishoudelijke uitgaven                585           585       585        585         585
 Totaal uitgaven                      2.330         2.330     2.330      2.330       2.330

 Budget exclusief regelingen
                                         62          207          263     314           62
 gemeente

 Regelingen gemeente
 Kwijtschelding gemeentelijke
                                         60            0            0          0        60
 heffingen
 Korting collectieve
 zorgverzekering
                                           7           7           7           7         7
 VGZ Tientje                             20           20           20          0        20
 Individuele inkomenstoeslag              0            0            0          0        45
 Participatieregeling                    25           25           25          0        25
 Internetregeling                        13           13           13          0        13
 Jeugdfonds Sport en Cultuur             75           75           75          0        75
 Stichting Leergeld                      38           38           38          0        38
 Totaal regelingen gemeente             237          177          177          7       282

 Budget inclusief regelingen
                                        299          384          441     321          344
 gemeente

 Vrije bestedingen                      276          343          350     350          276
 Restant                                 23           41           91     -29           68




                                               40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>                                                                               Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



Tabel B6.5 Alleenstaande, AOW-gerechtigd
                                                                               >3 jaar
                                 100%        110%        120%       130%
 Categorie                                                                      100%
                                 Wsm         Wsm         Wsm        Wsm
                                                                                Wsm
 Inkomsten
 Netto inkomen incl VT             1.176         1.294    1.412      1.529       1.176

 Bijdragen Rijk
 Huurtoeslag                         259          259      259        259          259
 Zorgtoeslag                         104          104      104        104          104
 Combinatiekorting                     0            0        0          0            0
 Kinderbijslag                         0            0        0          0            0
 Kindgebonden budget                   0            0        0          0            0
 Totaal bijdragen Rijk               363          363      363        363          363

 Totaal inkomsten                  1.539         1.657    1.775      1.892       1.539

 Uitgaven
 Huur                                520           520      520        520         520
 Gas, water, elektra                 103           103      103        103         103
 Telefoon, internet en kabel          60            60       60         60          60
 Gemeentelijke heffingen              51            51       51         51          51
 (collectieve) zorgverzekering       183           183      183        183         183
 Overige verzekeringen                13            13       13         13          13
 Onderwijs                             0             0        0          0           0
 Kosten BSO                            0             0        0          0           0
 Vervoer                              13            13       13         13          13
 Reserveringsuitgaven                161           161      161        161         161
 Huishoudelijke uitgaven             244           244      244        244         244
 Totaal uitgaven                   1.348         1.348    1.348      1.348       1.348

 Budget exclusief regelingen
                                     192          309      427        544          192
 gemeente

 Regelingen gemeente
 Kwijtschelding gemeentelijke
                                      51            0           0          0        51
 heffingen
 Korting collectieve
 zorgverzekering
                                        4           4           4          4         4
 VGZ Tientje                          10           10       10             0        10
 Individuele inkomenstoeslag           0            0        0             0         0
 Participatieregeling                 13           13       13             0        13
 Internetregeling                      0            0        0             0         0
 Jeugdfonds Sport en Cultuur           0            0        0             0         0
 Stichting Leergeld                    0            0        0             0         0
 Totaal regelingen gemeente           77           26       26             4        77

 Budget inclusief regelingen
                                     269          335      453        548          269
 gemeente

 Vrije bestedingen                   111          154      159        159          111
 Restant                             158          181      294        389          158




                                            41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>                                                                                Versie 1.0
Gemeente Onderbanken



Tabel B6.6 Paar, AOW-gerechtigd
                                                                                >3 jaar
                                  100%        110%        120%       130%
 Categorie                                                                       100%
                                  Wsm         Wsm         Wsm        Wsm
                                                                                 Wsm
 Inkomsten
 Netto inkomen incl VT             1.594          1.754    1.913      2.073       1.594

 Bijdragen Rijk
 Huurtoeslag                        296            296      296        294          296
 Zorgtoeslag                        199            199      182        164          199
 Combinatiekorting                    0              0        0          0            0
 Kinderbijslag                        0              0        0          0            0
 Kindgebonden budget                  0              0        0          0            0
 Totaal bijdragen Rijk              495            495      478        458          495

 Totaal inkomsten                  2.089          2.249    2.391      2.531       2.089

 Uitgaven
 Huur                                575            575      575        575         575
 Gas, water, elektra                 161            161      161        161         161
 Telefoon, internet en kabel          68             68       68         68          68
 Gemeentelijke heffingen              61             61       61         61          61
 (collectieve) zorgverzekering       366            366      366        366         366
 Overige verzekeringen                15             15       15         15          15
 Onderwijs                             0              0        0          0           0
 Kosten BSO                            0              0        0          0           0
 Vervoer                              26             26       26         26          26
 Reserveringsuitgaven                235            235      235        235         235
 Huishoudelijke uitgaven             444            444      444        444         444
 Totaal uitgaven                   1.952          1.952    1.952      1.952       1.952

 Budget exclusief regelingen
                                    138            297      440        579          138
 gemeente

 Regelingen gemeente
 Kwijtschelding gemeentelijke
                                     60              0           0          0        60
 heffingen
 Korting collectieve
 zorgverzekering
                                         7           7           7          7         7
 VGZ Tientje                         20             20       20             0        20
 Individuele inkomenstoeslag          0              0        0             0         0
 Participatieregeling                13             13       13             0        13
 Internetregeling                    13             13       13             0        13
 Jeugdfonds Sport en Cultuur          0              0        0             0         0
 Stichting Leergeld                   0              0        0             0         0
 Totaal regelingen gemeente         112             52       52             7       112

 Budget inclusief regelingen
                                    250            350      492        586          250
 gemeente

 Vrije bestedingen                  168            211      218        218          168
 Restant                             82            139      274        368           82




                                             42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                                               Versie 1.0
Gemeente Onderbanken




Bijlage 7. Afkortingen
Tabel B8.1 Afkortingenlijst
 Afkorting
 AOW                Algemene Ouderdomswet
 BRP                Basisregistratie Personen
 CBS                Centraal Bureau voor de Statistiek
 CPB                Centraal Planbureau
 SHV                Schuldhulpverlening
 VT                 Vakantietoeslag
 WIA                Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen
 Wmo                Wet maatschappelijke ondersteuning
 Wsm                Wettelijk sociaal minimum
 WSNP               Wet schuldsanering natuurlijke personen
 WW                 Werkloosheidswet
 ZZP                Zelfstandige zonder personeel




                                          43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>