<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>2024 Een jaar vol beweging

Jaaroverzicht GGD Zuid-Limburg 2024

Heerlen,

maart 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Voorwoord

Welkom!

Voor u ligt het inhoudelijk en financieel jaarverslag van 2024. Met trots nemen wij u mee in alles wat
er in 2024 gespeeld heeft. We schetsen allereerst een beeld van de GGD-organisatie en de concern
brede zaken die in 2024 actueel waren. Hierna zoomen we in op de afzonderlijke
organisatieonderdelen, brengen trends en cijfers in beeld en sluiten we af met de financiële
paragrafen.

Zoals u kunt lezen is de volgorde van dit jaarverslag anders dan voorafgaande jaren. Veranderingen
in de organisatie zorgen ervoor dat er gezocht is naar een passendere vorm van clustering. Er is
gekozen om de drie programmaonderdelen van de GGD Zuid-Limburg (GGDZL) centraal te stellen
en deze met elkaar in verbinding te brengen.

We wensen u veel leesplezier.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

Voorwoord 2
Inhoudsopgave 3
1. Introductie 5
Mirjam Clermonts-Aretz, voorzitter bestuur GGD Zuid-Limburg ne ennenneennenseensennensenueenntens: 5
Frank Klaassen, Directeur Publieke Gezondheid GGD Zuid-Limburg 7
2. Bestuur en vaststelling 8
21 Rechtspersoonlijkheid en verantwoordelijkheid 8
2.2 Vaststelling jaarstukken 2024 ….....unnunnsunnvanneenneenseenseenseenseenneenneenseenseenseenseenseenseenseenseenseensennoennoenneenneenneenne 8
3. Jaarverslag 2024: Een jaar vol beweging 9
3.1 Concern 9
3.2 Trends 13
3.3 Trendbreuk ann eee 14
3.4 Balans per 31 december 2024 15
3.5 Rekening van baten en lasten 2024 16
3.6 Rekening van baten en lasten 2024 per programmalijn 17
4. Programma GGD 18
4.1 Infectieziektebestrijding ….....nnennnnnennenneennensenneennenseensennenseennennenveennennenveennennenveennenneeveennenseeveenenneens eneen 19
4.2 Tuberculosebestrijding 20
Trends 20
4.3 Seksuele gezondheid 22
Trends 23
4.4 Hygiëne en Inspectie 24
Trends 26
4.5 Medische Milieukunde 27
Trends 28
4.6 Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Mosa 29
4.7 Publieke gezondheid 29
Trends 32
4.8 Sociaal Medische Advisering. .....nnnnnananneeneeneeentenvensenneensensenneentensenneenenneunvensenneeneensenneenvensenneenvensennennvense 33
4.9 Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) 34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Trends

4.10 Forensische Geneeskunde .unnsunnsunneanneanneenneenreenneenneenseenneenneenneenneenneenneenneenneenseenneenseenneenneenneenneenseenveenseen 35
Trends 36
4.11 Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio 36
Trends 37
4.12 Rekening van baten en lasten 2024 Programma GGD 38
5. Programma Jeugdgezondheidszorg 39
5.1 Programma JGZ: 3 rollen binnen het wettelijke kader …….....…..nnnennennenneennennenneennenseensennensenneensennenn 40
5.2 Aantal kinderen dat recht heeft op jeugdgezondheidszorg is gelijk gebleven......................... 40
5.3 Doorontwikkeling basiszorg van JGZ: passende zorg op maat Al
5.4 Investeren in nieuwe vormen van dienstverlening en professionals 41
5.5 Bijdrage aan Trendbreuk 42
5.6 Adviesgesprekken JGZ en dialoogsessies Jeugd ......nnnnennnnnennenseennennenseensennennsensennenn ensen: 43
5.7 Dalende trend vaccinatiegraad -..43
5.8 Wijzigingen in het vaccinatieschema van het Rijksvaccinatieprogramma … nanne. 44
5.9 Indiceren Vroeg- en voorschoolse educatie ter bevordering van spraak-taal ontwikkeling … 44.
5.10 Ouder-kind relatie (hechting) 45
BAD In DON KAA 45
5.12 Trends 49
5.13 Rekening van baten en lasten 2024 Jeugdgezondheidszorg 52
6. Programma Veilig Thuis 53
6.1 Uitvoeren wettelijke taak 54
6.2 Aanpak wachtlijst 54
6.3 Personele bezetting 55
6.4 Relatiemanagement en samenwerking … …...nnnnennennennenneennennenneennenseensennenseensennenneensennenveernenneevernsennenn: 55
6.5 Opleiden, scholen en trainen van medewerkers …55
6.6 Veiligheid medewerkers 56
6.7 Afhandeling Dossierverzoeken „56
6.8 Trends Veilig Thuis 57
6.9 Rekening van baten en lasten 2024 Veilig ThUIS oo. eceeseesessessseeseseeeneesesseeesseseccucensessccuceateneenseceeeneeeeeens 58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1. Introductie

Mirjam Clermonts-Aretz, voorzitter bestuur GGD Zuid-Limburg

Met de meeste Zuid-Limburgers gaat het goed, die leiden hun leven zoals ze dat zelf graag willen.
Alleen, of samen met anderen zorgen ze voor saamhorigheid in onze buurten en wijken, verrichten
ze vrijwilligerswerk in ons rijke verenigingsleven en voelen ze zich gezond.

De monitors en rapportages die in 2024 verschenen zijn laten zien dat het met het merendeel van
onze inwoners goed gaat, tegelijkertijd zijn er ook reden tot zorg. De professionals van de GGDZL
zien dit terug in de spreekkamers waar mensen worstelen met taal, opvoedingsvaardigheden,
mentale gezondheid, infectieziekten, meer seksueel overdraagbare aandoeningen en eenzaamheid.
Eenzaamheid zien we niet alleen bij ouderen, maar ook bij jongeren en jongvolwassenen. Ook zien
we de zorg steeds meer vastlopen door een toenemende zorgvraag, personele tekorten, forse
wachtlijsten en oplopende kosten.

Dit is de reden waarom de GGDZL het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal
Zorg Akkoord (IZA) met beide handen heeft aangegrepen om een regierol te nemen in de
transformatie van het zorg- en welzijnsdomein. Gelukkig hadden we de Trendbreuk aanpak al,
waardoor we een versnelling konden realiseren. Samen met alle relevante partners en burgers is
gezocht naar verbeteringen en meer samenwerking om de trend duurzaam te breken. Bijvoorbeeld
middels de verankering van de Gezonde Kinderopvang, de ketenaanpak valpreventie bij ouderen en
het project Keigezond bij jongeren.

Met de installatie van het nieuwe kabinet in 2024 veranderde de politieke- en financiële
werkelijkheid van de GGDZL direct. Toen de inkt van de nieuwe plannen opgedroogd was, lazen we
dat forse bezuinigingen zijn ingeboekt op pandemische paraatheid, seksuele gezondheid, onderzoek
en innovatie. Het thema preventie lijkt steeds meer van de landelijke agenda te verdwijnen. Dit raakt
het hart van onze GGD.

In 2024 is veel energie gestoken in het duiden van deze informatie en de voorbereiding om ons
hiertegen te wapenen. Vanaf het najaar van 2024 is er dan ook een bestuurlijk traject gestart met
alle portefeuillehouders en het Algemeen Bestuur om ons voor te bereiden op bezuinigingen in
relatie tot het ravijnjaar 2026. Hierbij is ingezoomd op kaders, kerntaken en randvoorwaarden van
de GGD.

In 2024 hebben we afscheid genomen van collega's en teams. Zo hebben we onze Sociaal Medische
Advisering (SMA) in zijn geheel beëindigd en is de Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en
Rampen (GHOR)-collega's overgegaan naar de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. We spreken onze
speciale waardering en dank uit voor al deze medewerkers,

Een jaar vol beweging, waarin we koersvast, in dialoog met het Algemeen Bestuur en midden in de
samenleving onze taken hebben uitgevoerd en vol energie naar het nieuwe jaar uitkijken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>In dit laatste jaarverslag als voorzitter van de GGD Zuid-Limburg wil ik graag alle medewerkers van
de GGD die ik in pakweg de afgelopen 25 jaar heb ontmoet van harte bedanken voor hun
wendbaarheid in crisis situaties, hun gedrevenheid om Zuid-Limburg gezond te houden en gezonder

te laten worden.
Mirjam Clermonts-Aretz

Voorzitter bestuur GGD Zuid-Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Frank Klaassen, Directeur Publieke Gezondheid GGD Zuid-Limburg

Ook 2024 was voor de GGDZL een jaar vol ontwikkelingen. Een jaar waarin er ontzettend hard
gewerkt is door alle collega's om iedere dag het maximale te bereiken voor onze inwoners. Een jaar

waarin er zich onzekerheden en donkere bezuinigingswolken aftekenen aan de hemel.

Met de komst van het nieuwe kabinet in 2024, dienen zich concrete landelijke bezuinigingen aan op
de directe Rijks- en projectinkomsten van de GGDZL. Ook ontvingen we in 2024 van een aantal
gemeenten brieven over het naderende ravijnjaar 2026 waarin gevraagd werd te kijken naar
mogelijke bezuinigingen. Dit alles leidde tot veel vragen en onzekerheden bij medewerkers. In de
aanloop naar de begroting 2026 is veel werk verzet om de bezuinigen in kaart te brengen en een
perspectief te schetsen van wat er wel kan.

ledere dag is er door onze professionals in alle onderdelen werk gemaakt om de gezondheid van alle
Zuid-Limburgers te verbeteren. Een aantal zaken wil ik in het bijzonder noemen.

In 2024 heeft de GGDZL, samen met heel veel partijen in Zuid-Limburg gewerkt aan de
concretisering van het GALA en IZA. We hebben een voortrekkersrol gehad waarbij we ook samen
met de gemeenten gezocht hebben naar de juiste rolverdeling. We konden meebouwen aan de
noodzakelijke brug tussen zorg, gemeenten en preventie en in verbinding het verschil maken.

Trots zijn we op de collega’s van het Centrum Seksuele Gezondheid, die succesvol de visitatie van
het RIVM doorliepen. GGDZL is een organisatie van en met hoogwaardige professionals. In 2024 is
samen met de artsen gewerkt aan het oprichten van de MAR: de Medische Adviesraad waarbinnen
we de professionele medezeggenschap verder vorm willen geven.

Verschillende organisatieonderdelen van de GGDZL waren letterlijk in beweging. Zo hebben de
collega's van de GHOR een soepele overgang naar de Veiligheidsregio Zuid-Limburg kunnen maken.
Hiermee dragen we een vitaal onderdeel van de GGDZL over, aan een organisatie waar de betrokken
collega’s nog beter hun rol kunnen vervullen. 2024 was ook een jaar om definitief afscheid te nemen
van publieke taken. De Sociaal Medische Advisering als taak van de GGDZL helemaal gestopt; alle
gemeenten hebben een nieuwe aanbieder gevonden. In 2024 zijn zaken overgedragen en hebben
medewerkers gezocht naar nieuwe perspectieven. De wijze waarop de medewerkers hebben
bijgedragen aan de goede afronding verdient veel waardering en respect.

Wist u trouwens dat 2024 ook het jaar was waarin onze naam is aangepast? Met het aanpassen van
de nieuwe Gemeenschappelijke Regeling zetten we een streep tussen Zuid en Limburg en heten we
GGD Zuid-Limburg.

Kortom: een jaar vol beweging!

Frank Klaassen, directeur publieke gezondheid GGD Zuid-Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>2. Bestuur en vaststelling

2.1 Rechtspersoonlijkheid en verantwoordelijkheid

De GGD Zuid-Limburg is een gemeenschappelijke regeling waarvan instandhouding geschiedt door
de gemeenten in Zuid-Limburg. Het Dagelijks Bestuur van de GGDZL is verantwoordelijk voor het
opstellen van de jaarrekening. Het Algemeen Bestuur van de GGDZL is verantwoordelijk voor het

vaststellen van de jaarrekening.

Het Dagelijks Bestuur is per 1 januari 2025 als volgt samengesteld:

Naam Gemeente Functie
Burgemeester mevr. M.A.H. Clermonts-Aretz Meerssen Voorzitter
Wethouder dhr. |.A.M.H. Tillie Sittard-Geleen Vicevoorziter
Wethouder mevr. A.E.H.T. Vrusch Heerlen Lid
Wethouder dhr. R. van Drunen Kerkrade Lid
Wethouder dhr. A.J.M. Schiffelers Landgraaf Lid
Wethouder dhr. A.J.R.M Garnier Maastricht Lid
Burgemeester mevr. M.T.H. Leurs Stein Lid

Het Algemeen Bestuur is per 1 januari 2025 als volgt samengesteld:

Naam Gemeente
Burgemeester mevr. M.A.H. Clermonts-Aretz Meerssen
Wethouder dhr. M.J.A.M. Meurkens Beek

Wethouder dhr. L.C.J. de Koster Beekdaelen
Wethouder dhr. J.L.W. van Dijk Brunssum
Wethouder dhr. C.A.C.N. Piatek Eijsden-Margraten
Wethouder dhr. F.J.E. Derksen Gulpen-Wittem
Wethouder mevr. A.E.H.T. Vrusch Heerlen
Wethouder dhr. R. van Drunen Kerkrade
Wethouder dhr. A.J.M. Schiffelers Landgraaf
Wethouder dhr. A.J.R.M Garnier Maastricht
Wethouder mevr. 1.E.G. Smeets Meerssen
Wethouder dhr. |.A.M.H Tillie Sittard-Geleen
Wethouder dhr. J.A.G. Ummels Stein

Wethouder mevr. E. Jaegers Vaals

Wethouder dhr. J.1.M. Kleijnen Valkenburg aan de Geul
Wethouder dhr. H.A.J. Coenen Voerendaal

2.2 Vaststelling jaarstukken 2024

2.2.1. Vaststelling

De jaarstukken GGD Zuid-Limburg 2024 worden door het Algemeen Bestuur vastgesteld in de
vergadering van 16 april 2025.

Voorzitter, Ambtelijk Secretaris,
Mevr. MAH. Clermonts-Aretz Dhr. F.C W. Klaassen

</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>3. Jaarverslag 2024: Een jaar vol beweging

3.1 Concern

3.1.1 De organisatie
De GGD kent in 2024 drie programma's, te weten: Jeugdgezondheidszorg, Veilig Thuis en GGD. Alle

taken staan beschreven in het dienstverleningspakket en hebben veelal een wettelijke grondslag in
respectievelijk de Wet publieke gezondheid (Wpg) en de Wet maatschappelijke ondersteuning
(Wmo).

Organisatie GGD Zuid-Limburg

gezonde. a
7 AN
ONDER- |

STEUNENDE
DIENSTEN gezonde kwetsbare

3.1.2 Personeel
Onze mensen zijn ons grootste goed. Volgens de visie van Personeel en Talentontwikkeling (PTO)

van de GGDZL, wordt geïnvesteerd in de vitaliteit, professionaliteit en wendbaarheid van de
medewerkers. Hierdoor staat de GGD Zuid-Limburg sterk in de maatschappelijke opdracht in een
omgeving die continu verandert. Er wordt nu en in de toekomst geïnvesteerd in het behouden van
medewerkers en het binden van nieuwe collega's.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Een toekomstbestendige GGD met voldoende hoogwaardige gekwalificeerde medewerkers vraagt
om vooruit denken. Daarom is het belangrijk dat de GGDZL een goede positie behoudt op de
arbeidsmarkt. Het ontwikkelen en neerzetten van een sterk werkgeversmerk is één van de
onderwerpen, waarin 2024 is geïnvesteerd. Zo zijn en blijven we als organisatie een aantrekkelijke

werkgever.

De GGDZL streeft naar een veilige werkomgeving met gelijke kansen voor iedereen. Aandacht voor
diversiteit en inclusie stelt ons in staat om onze opdracht nóg beter uit te voeren: het vergroten van
de gezondheid van alle burgers in Zuid-Limburg. Na het ondertekenen van het Charter Diversiteit,
zijn we aan de slag gegaan met de doelstellingen waaraan de organisatie zich heeft gecommitteerd.

In 2024 is een vragenlijst uitgezet over diversiteit en inclusie op de werkvloer. De resultaten worden
in 2025 verwerkt en passende acties zullen vervolgens worden geformuleerd. Om de talenten van
alle medewerkers optimaal in te zetten, wordt het vermogen om te blijven leren en ontwikkelen
gestimuleerd. Zo groeien niet alleen onze medewerkers als individu, maar ook onze organisatie als
geheel. In 2024 is de door ons ontwikkelde methodiek van Strategische Talentonwikkeling (STO)
voor het eerst ingezet als hulpmiddel om beter inzicht in de kwaliteit van het personeelsbestand te
krijgen. Het bevorderen van de duurzame inzetbaarheid van onze medewerkers is ook in 2024
voortgezet met de continuering van ons interne programma, GGD In Balans, waaraan veel

medewerkers regelmatig deelnemen.

31.3 Organisatieontwikkeling

De wereld om ons heen verandert in hoog tempo, en dat vraagt om een organisatie die niet alleen
wendbaar is, maar ook sterker met elkaar verbonden. Onze ambitie is om afdeling overstijgend
samen te werken en zo een cultuur van echte verbinding te creëren: één GGD. Alleen door onze
krachten te bundelen kunnen we inspelen op de uitdagingen van vandaag en morgen.

De schets van de nieuwe organisatiestructuur uit 2023 op strategische hoofdlijnen is in 2024 nader
geconcretiseerd. Afgelopen jaar zijn er diverse werkgroepen medewerkers aan de slag gegaan om
een vertaling te maken naar een operationeel ontwerp. In deze fase zijn vele gesprekken gevoerd
over hoe we het werk het beste kunnen organiseren. Dat heeft geresulteerd in een operationeel
organisatieontwerp, waarbij de kern van de verandering is dat samenwerken over de verschillende
afdelingen heen beter georganiseerd kan worden.

We zetten ons in voor vitale en gezonde burgers, met een duidelijke focus op preventie om zorg te
voorkomen. Dit vraagt om innovatie, daadkracht en een scherp oog voor kwetsbare groepen in onze
samenleving. Tegelijkertijd moeten we verantwoord omgaan met publiek geld, voldoen aan
complexe wet- en regelgeving, en voorbereid zijn op nieuwe crises. Dit is niet alleen een noodzaak,

maar ook een kans om gezamenlijk verschil te maken.

Middels de doorontwikkeling van programmatisch- en projectmatig werken worden vraagstukken
integraal opgepakt. Daarmee wordt de organisatie flexibeler en kan beter gebruik worden gemaakt
van de talenten van medewerkers. Door het vaststellen van een passende span of control, wordt
aandacht voor medewerkers geborgd. De volgende fase is de implementatiefase die in 2025 van
start gaat.

10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>In 2024 hebben de directie en een afvaardiging van artsen verkennende gesprekken gevoerd om te
komen tot een Medische Advies Raad (MAR) in de vorm van een MAR in oprichting (MARio). De
MAR is overleg- en adviesorgaan en belangenbehartiger van de artsen richting directie en
management. Het doel is om gezamenlijk de medische professie een goede plek en inbreng te geven
in de organisatie ten aanzien van vraagstukken die de medische professionaliteit raken. Hiermee
voldoet de GGDZL tevens aan de verplichting zoals opgenomen in de Wet kwaliteit, klachten en
geschillen zorg, waar het gaat om de zeggenschap van professionals in de zorg. Op 18 februari 2025
is de MAR officieel geïnstalleerd.

3.1.4 Het dienstverleningspakket
De GGD Zuid-Limburg is de gezondheidsdienst van de 16 gemeenten in Zuid-Limburg.

Onderstaande diensten voert de GGD voor deze gemeenten uit. Alle diensten hebben een wettelijke
basis. Het dienstverleningspakket sluit aan op de ambities uit de regionale nota gezondheidsbeleid

2020-2023: ‘Zuid springt eruit’, dat met een jaar verlengd is en ook nog in 2024 van kracht was.

Infectieziektebestrijding

Openbare Geestelijke Gezondheidszorg Forensische Veilig Thuis Geneeskundige Hulpverlenings-

Geneeskunde erganisatie in de Regio

Expertisecentrum voor
geweld in afhankelijheids- De GHOR coördineert en advis
relaties, ondersteunend over de opschaling van dagelijkse naar
aan de lokale zorgstruc- grootschalige geneeskundige

tuur en zorgverleners. hulpverlening.

g * Wet maatschappelijke * Wet veiligheidsreg)
hi . plicht bij de GGD ondersteuning * Niet verplicht bij d ; een stevige
hi fl emeentelijk . * Niet verplicht bij de GGD verbinding met de GGD is wettelijk
beleid + Stevige wettelijke basis vastgelegd (via DPG, directeur
publieke gezondheid)
+ Beleid veiligheidsregio is leidend

3.1.5 Bedrijfsvoering

Ondersteunende diensten en een solide bedrijfsvoering zijn een belangrijke randvoorwaarde om het
werk te kunnen doen. Deze taken spelen vaak op de achtergrond, maar zijn van essentieel belang.
Het terrein van informatiebeveiliging en privacy is essentieel bij een samenleving in verandering. Het
navolgen van de huidige wet- en regelgeving op dit gebied is essentieel om onze taak uit te kunnen
voeren. Er is en blijft aandacht voor het optimaliseren van ‘data-gedreven’ werken, waarbij het

verkrijgen van data en benutten van innovatieve mogelijkheden speerpunten waren in 2024.
Solide GGD Zuid-Limburg irt. de versterking van de interne organisatie

In 2024 zijn de eerste stappen gezet om het vastgestelde meerjarenbeleidsplan 2024-2027 tot
uitvoering te brengen van een crisisorganisatie, een robuuste GGDZL te creëren.

11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Technologie

De GGDZL moet inspelen op het veranderende technologische landschap en op de kansen en
bedreigingen hierin. De eerste belangrijke stappen zijn gezet om aan de eisen in het kader van de
NIS 2 (Network and Information Security Directive) te voldoen. De eerste scholing heeft plaats-
gevonden en een implementatieplan is opgesteld.

Duurzaamheid

Duurzaamheid wordt in dit kader in de breedte bedoeld. Duurzaamheid vertaalt zich in ons inkoop-
en aanbestedingsbeleid (duurzaamheid van ons gebouw, elektrische auto's e.d). in duurzame
inzetbaarheid van onze medewerkers en in sociale duurzaamheid (waaronder inclusie en diversiteit).
In 2024 is het duurzaamheidsprogramma “in balans” voor medewerkers voortgezet. Daarnaast is
aan de wettelijke verplichtingen in het kader van duurzaamheid zoals co2 registratie voldaan en zal
duurzaamheid de komende jaren een nadrukkelijk onderdeel uitmaken van de verdere
doorontwikkeling van de organisatie.

Doeltreffend en doelmatig

De inrichting van de organisatie moet dusdanig zijn dat de GGD effectief en efficiënt handelt, ofwel:
doeltreffend en doelmatig in haar handelen en in de besteding van financiële middelen. Verbinding
met de omgeving, samenwerking met de wetenschap en benchmarken van maatschappelijke
effecten zijn, ook in dit kader, belangrijke onderwerpen. Dit maakt onderdeel uit van het traject
‘organisatieontwikkeling’ In het kader van de veranderende opgave van de GGDZL wordt continue

gekeken waar het principe van “nieuw voor oud” van toepassing is.

3.1.6 Klachten
Er zijn in 2024 65 klachten intern afgewikkeld en 2 klachten door de klachtencommissie afgerond.

Van de klachten die afgerond zijn door de klachtencommissie is één klacht volledig ongegrond
verklaard en de andere deels gegrond, deels ongegrond verklaard.

In 2024 is het opvang -en documentatiesysteem voor klachtafhandeling gewijzigd. Dit met het doel
om (nog) meer dienstverlenend, efficiënt, centraal en veilig in de klachtafhandeling te kunnen
werken. De overgang is goed verlopen en voornoemde doelstellingen zijn gehaald. De interne
klachtafhandeling verloopt naar behoren. De ervaring in het afgelopen jaar is dat de binnengekomen
klachten nauwelijks hebben geleid tot een vervolgklacht (bij de klachtencommissie).

12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>3.2 Trends

Waar mogelijk hebben wij de data en de trends die concern breed beschikbaar zijn verzameld en
schematisch weergeven. Dit laat zien dat de organisatie in beweging is (onder meer de voor- en na
COVID-19 periode is goed zichtbaar).

Fte (aantal per jaar)

2021 640
2022 638
2023 486
2024 496

Medewerkers (aantal per jaar)

2021 768
2022 769
2023 629
2024 646

Ziekteverzuim (Percentage)

2021 5,4
2022 6,9
2023 5,6
2024 4,9

Klachten van cliënten (aantal per jaar)

Via klachten-functionaris Klachtencommissie
2021 950! 15 (1 gegrond)
2022 405° 9 (O gegrond)
2023 1253 5 (1 afgerond)
2024 65 2 afgerond

1 851 klachten hadden betrekking op de Covidorganisatie
? 235 klachten hadden betrekking op de Covidorganisatie
3 Waarvan nog 2 voor ambulancezorg en 19 klachten over Covid uitvoeringsorganisatie

13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>3.3 Trendbreuk

Vanaf 2018 worden in Zuid-Limburg de krachten gebundeld in de Trendbreuk aanpak. Doel hiervan is om in
2030 een kwart van de achterstanden ten opzichte van de rest van Nederland ingelopen te hebben. Het
programmamanagement van Trendbreuk is ondergebracht bij de GGD Zuid-Limburg. Samen met de 16
gemeenten, Provincie, Rijk, maatschappelijke partners en professionals maken we langjarig werk van de

trendbreuk-aanpak.

De ambitie en de uitvoering van Trendbreuk ligt dus bij vele partijen in de regio. Als GGDZL doen we ook
mee in de uitvoering. Dan hebben we de rol van uitvoerder, adviseur of projectleider in onze programma’s.

Dit komt dan ook specifiek terug in de volgende hoofdstukken.

In 2024 is de uitvoering van het vierde werkplan Trendbreuk 2024-2026 gestart, met opnieuw de focus op
het voorkomen en verkleinen van gezondheidsachterstanden bij de allerjongsten. In de fase Kansrijke Start
werden in 2024 lopende projecten en interventies verder versterkt en geborgd, maar startten we ook met
een aantal nieuwe thema's zoals Centering Zwangerschap, schoolrijpheid, zindelijkheid en taal. Veel
aandacht was er ook voor de doorgaande lijn “Gezond leren leven” door middel van de presentatie van drie
basiselementen die in elke kinderopvang- en onderwijslocatie aanwezig zouden moeten zijn (gezonde
voeding, bewegen en mentaal welbevinden). Herhaling, herkenning, gemeenschappelijke taal en een gelijk
aanbod helpen in het bevorderen van een gezonde leefstijl en het vergroten van de kansengelijkheid in alle

fasen van Trendbreuk.

Er is vooruitgang geboekt in de Gezonde Kinderopvang met de doorontwikkeling van het lerend netwerk,
de eerste uitgave van het magazine "SpringMee!” en het onderzoek naar gezonde Kinderopvang. Samen
met docenten en studenten van voortgezet onderwijs en mbo-scholen hebben we ons gericht op de
gezondheid en welbevinden van studenten en hun toekomstperspectief. En tenslotte hebben we de eerste
gesprekken gestart met werkgeversorganisaties om ook vanuit die invalshoek de Trendbreukaanpak te
laten landen. Dit gebeurt met externe partners, maar ook in samenwerking met de verschillende afdelingen
van de GGDZL.

In 2024 werd uiteraard ook een stevige verbinding gelegd met de ontwikkelingen rondom GALA en IZA. Het
feit dat met Trendbreuk al een start was gemaakt met de regionale preventie infrastructuur voor Zuid-
Limburg leidde ertoe dat de samenwerking met landelijke, regionale en lokale partners een stevige basis
vormde om verder op door te bouwen. Zo is Gezonde Generatie één van de 8 thema's in het Regioplan Zuid-
Limburg en vormt de trendbreuk-aanpak een basis in de GALA uitvoeringsplannen van de 16 Zuid-

Limburgse gemeenten. In een werkbezoek van VWS begin 2024 aan Zuid-Limburg werd deze aanpak als

goed voorbeeld belicht.

14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>3.4 Balans per 31 december 2024

tay: 31 31 31 31
BALANS GGD Zuid-Limburg december | december december december
2024 in € 2023 in € 2024 in € 2023 in €
ACTIVA PASSIVA
Vaste activa Vaste passiva
Materiële vaste activa Eigen vermogen
Investeringen met economisch nut 14579371 | 15.354.229 Algemene reserve 776.845 21.042
- Bestemmingsreserves 330.485 30.485
Financiéle vaste activa Gerealiseerde resultaat 1479127 1097.887
Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen 207.469 207.469 2586.457 1107330
Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één
jaar of langer 5.700.000 6.916.667
5.907.469| 7.124.136] | Yoorzieningen
Voorzieningen ter egalisering van kosten 1.010.233 918.688
Vaste schulden met een rente typische looptijd
van langer dan één jaar:
Totaal vaste activa 20486840 | 22.478.365 Onderhandse leningen van binnenlandse banken
en overige financiële instellingen 13512500 15.179.167
Vlottende activa Vlottende passiva
Voorraden 15.324 11384 Netto vlottende schulden met een rente typische
looptijd korter dan één jaar:
Kasgeldleningen _| 5000000
Uitzettingen met een rente typische looptijd Rekeningen courant 385.858 437.258
korter dan één jaar: Overige schulden 4.960.205 8.673.946
Vorderingen op openbare lichamen
3.027.626 3.672.956 5.346.063 14.111.204
Schatkistbankieren 2820293 4175510
Rekeningen courant _ 9371
Overige vorderingen 180157| 2500293 Overlopende passiva
6.028.076 | 10.358130 Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd _ _
Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen
voorschotbedragen 7.362.123 5.179.947
a A Overige vooruitontvangen bedragen die ten laste van volgende
Liguide middelen begrotingsjaren komen 38.576 163.498
Kas
2735 2.058 7.400.699 5.343.445
Bank 527524] _ 973871
530.259 975.929
Overlopende activa
Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te
ontvangen voorschotbedragen 1.192.618 956.707
Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen 1602835 1.879.319
2795.453| 2.836.026
Totaal vlottende activa 9369112| 14181469 Totaal vlottende passiva 12746762 | 19454649
TOTAAL ACTIVA 29.855.952 | 36.659.834 TOTAAL PASSIVA 29.855.952 | 36.659.834

15

</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>3.5 Rekening van baten en lasten 2024

Begroting na

GGD Zuid-Limburg Rekening wijzigingen

2024 in € 2024 in €
Baten
Bijdragen gemeenten 39.601.697 39.601.679
Tarieven Gemeenten 3.802.662 4.036.000
Plusproducten bijdragen 810.059 -
Bijdrage Rijk/Provincies 4.687.187 6.863.000
Overige bijdrage 14.778.537 10.906.603
Incidentele opbrengsten 131.201 72.000
Totale baten 63.811.343 61.479.282
Lasten
Personeelslasten 39.999.210 41.431.719
Huisvestingslasten 3.757.373 3.534.000
Afschrijvingslasten 149.090 127.500
Rentelasten en Bankkosten 70.177 -
Beheers en adm. lasten 1.680.963 1.784.800
Lasten vervoermiddelen 31.064 64.000
Lasten Automatisering 1.360.073 961.000
Lasten medische middelen 609.188 777.000
Lasten uitvoering derden 2.414.038 1.627.000
Incidentele lasten 64.980 107.000
Totale lasten 50.136.156 50.414.019
Algemene dekkingsmiddelen 1.414.985 1.414.985
Overhead 13.611.045 12.480.248
Resultaat vóór VPB en vóór bestemming 1.479.127 -
Vennootschapsbelasting boekjaar - -
Ontrekkingen aan reserves gedurende het jaar - -
Gerealiseerde resultaat 1.479.127 -

Na de rekening van baten en lasten per programma is een overzicht van de primaire en gewijzigde
begroting per programma opgenomen. In de toelichting op de rekening van baten en lasten is steeds
een vergelijking gemaakt tussen de realisatie en de bijgestelde begroting 2024.

16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>3.6 Rekening van baten en lasten 2024 per programmalijn

Begroting Begroting Begroting Begroting
GGD Zuid-Limburg Rekening Rekening Rekening Rekening | na wijzigingen Rekening | na wijzigingen Rekening na wijzigingen Rekening na wijzigingen
2024 in € 2024 in € 2024 in € 2024 in € 2024 in € 2024 in € 2024 in € 2024 in € 2024 in € 2024 in € 2024 in €
Programmalijn
M M … | Programmalijn GGD totaal: M M Totaal Totaal
Programmalijn | Programmalijn | Programmalijn Programmalijn Programmalijn M
GGD totaal: COVID- M M programmalijnen: | programmalijnen:
GGD onderdeel: GGD GGD Programmalijn | Programmalijn Jeugd Jeugd op: . ape A
COVID-19- 19/MPX/ ee : op . A A GGD, Veilig Thuis | GGD, Veilig Thuis
COVID-19 onderdeel: onderdeel: M Veilig Thuis Veilig Thuis gezondheidszorg | gezondheidszorg
GHOR| GGD Regulier GHOR - GGD Oekraïne - en JGZ en JGZ
9 Regulier | GHOR-GGD
Regulier
Baten
Bijdragen gemeenten - 1.255.390 8.854.193 10.109.583 10.109.581 8.681.674 8.681.666 20.810.440 20.810.432 39.601.697 39.601.679
Tarieven Gemeenten - - 2.434.846 2.434.846 2.667.000 24.620 25.000 1.343.196 1.344.000 3.802.662 4.036.000
Plusproducten bijdragen - - 810.059 810.059 - - - - - 810.059 -
Bijdrage Rijk/Provincies - 1.651.273 2.591.077 4.242.350 6.393.000 - - 444.837 470.000 4.687.187 6.863.000
Overige bijdrage 2.731.351 -92.710 11.404.389 14.043.030 9.773.603 - - 735.507 1.133.000 14.778.537 10.906.603
Incidentele opbrengsten - 22.868 97.067 119.935 55.000 415 - 10.851 17.000 131.201 72.000
Totale baten 2.731.351 2.836.821 26.191.631 31.759.803 28.998.184 8.706.709 8.706.666 23.344.831 23.774.432 63.811.343 61.479.282
Lasten
Personeelslasten 1.507.125 1.533.345 15.528.393 18.568.863 18.877.719 5.613.026 6.549.000 15.817.321 16.005.000 39.999.210 41.431.719
Huisvestingslasten 893.310 10.400 646./84 1.550.494 1.359.000 396.501 339.000 1.810.378 1.836.000 3.757.373 3.534.000
Afschrijvingslasten - - 19.858 19.858 2500 - - 129.232 125.000 149.090 127.500
Rentelasten en
Bankkosten - 262 51.522 51.784 - - - 18.393 - 70.177 -
Beheers en adm. lasten 208.335 242.358 966.280 1.416.973 1.432.800 129.701 209.000 134.289 143.000 1.680.963 1.784.800
Lasten vervoermiddelen 7463 46.600 -16.667 37.396 64.000 - - -6.332 - 31.064 64.000
Lasten Automatisering 58.431 81.434 763.843 903.708 511.000 109.342 98.000 347.023 352.000 1.360.073 961.000
Lasten medische
middelen 32.829 - 493.144 525.973 706.000 14 - 83.201 71.000 609.188 777.000
Lasten uitvoering derden - 256.544 2.133.790 2.390.334 1.604.000 - - 23.704 23.000 2.414.038 1.627.000
Incidentele lasten - 16.658 32.777 49.435 95.000 2.700 - 12.845 12.000 64.980 107.000
Totale lasten 2.707.493 2.187.601 20.619.724 25.514.818 24.652.019 6.251.284 7.195.000 18.370.053 18.567.000 50.136.156 50.414.019
Algemene
dekkingsmiddelen - - 1.414.985 1.414.985 1.414.985 - - - - 1.414.985 1.414.985
Overhead 23.858 649.220 6.643.598 7.316.676 5.761.150 1.366.748 1.511.666 4.927.622 5.207.432 13.611.045 12.480.248
Resultaat voor VPB en
vóór bestemming - - 343.294 343.294 - 1.088.677 - 47.156 - 1.479.127 -
Vennootschapsbelasting
boekjaar - - - - - - - - - - -
Onttrekkingen aan
reserves gedurende het
jaar - - - - - - - - - - -
Gerealiseerde resultaat - - 343.294 343.294 - 1.088.677 - 47.156 - 1.479.127 -

17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>4. Programma GGD

De GGD Zuid-Limburg beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid van de inwoners van Zuid-
Limburg. Dat doet zij namens de gemeenten in Zuid-Limburg voor alle inwoners, bovenal voor
mensen die extra hulp nodig hebben om gezond(er) te leven. Dus mensen die in een kwetsbare
situatie leven, meer risico's lopen op ongezondheid of niet in staat zijn voor zichzelf te zorgen.
Hoewel de volksgezondheid in Zuid-Limburg nog veel kan verbeteren, zijn er ook veel positieve

dingen te melden.

We staan klaar bij vragen over gezondheid, gezond opgroeien en seksualiteit. Maar ook voor
vaccinaties ter bescherming van ziektes als kinkhoest, bof of baarmoederhalskanker. De GGDZL
verricht onderzoek naar (bijvoorbeeld infectiezieken en seksueel overdraagbare aandoeningen) en
monitort zij de gezondheid van burgers. De burger kan bij de GGDZL terecht voor het onderwerp
gezonde leefomgeving, bijvoorbeeld als men wordt geconfronteerd met de woningvervuiling of
zaken in de woonomgeving die mogelijk van invloed zijn op de gezondheid. Vaak veel minder
zichtbaar is de ondersteuning die we bieden van personen met onbegrepen gedrag en forensische

geneeskunde.

Ons streven is om problemen bij de bron (aan de voorkant) aan te pakken en bij te dragen aan
verbeteringen. Denk daarbij aan Trendbreuk, GALA en IZA. Een manier van werken waarin steeds
wordt gezocht naar nieuwe manieren om kwetsbare burgers te bereiken en te beschermen tegen
ongezonde omgevingsfactoren. Partijen zijn doordrongen van de negatieve spiraal en urgentie van

de problematiek, hebben de handen ineen geslagen en buigen deze om.

In de onderstaande paragrafen zetten we onze concrete inspanningen en activiteiten van 2024

nader uiteen.

18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>4.1 Infectieziektebestrijding

In 2024 is veel aandacht besteed aan uitbraakmanagement. Er heeft een scabiës-uitbraak (schurft)
plaatsgevonden en er zijn extra vaccinaties gezet voor mazelen en kinkhoest, ook specifiek voor JGZ-
medewerkers die contact hebben met kwetsbare zuigelingen.

In 2024 is gewerkt aan het versterken, uitbreiden, inrichten en het borgen van de taak
crisisbeheersing. Dit biedt een kans om processen te versterken en te verankeren, aangezien er
regelmatig sprake is van een uitbraak of een andere crisis waarbij er een beroep gedaan wordt op
de GGDZL.

In het kader van uitbraakmanagement en epidemiologie zijn dashboards ontwikkeld die actuele
gegevens over infectieziekten inzichtelijk maken. Om zodoende snel en effectief informatie te delen
met zorgprofessionals en de regio. Zo kunnen we adequater reageren op infectieziektedreigingen.

4.1.1 Najaarscampagne covid 19

Ook in 2024 heeft de GGDZL een grote groep burgers uit de regio gevaccineerd tegen Covid-19. In
minder dan 3 maanden, in de maanden oktober, november en december, zijn bijna 92.000
vaccinaties gezet. De campagne is goed en soepel verlopen, met een verbeterd proces waardoor de
administratie en het zetten van de vaccinaties vlotter is verlopen. Ook is deze campagne efficiënter
uitgevoerd in vergelijking met andere GGD-en in het land. Een groot succes dus.

4.1.2 Pandemische Paraatheid

In opdracht van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is de beleidsagenda
Versterking infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid’ (VIPP) opgesteld. In 2024 is de
GGDZL hiermee aan de slag gegaan door onder meer: uitbreiding van het team; stroomlijning van
processen en versterking van kennis en expertise. Dit helpt de GGDZL om sneller en effectiever te
kunnen reageren op infectieziekte-uitbraken en toekomstige pandemieén. Daarnaast zijn in 2024
stappen gezet in de verdere ontwikkeling van de Landelijke Functie Infectieziektebestrijding (LFI).
Dit landelijke netwerk is essentieel voor een betere samenwerking en coördinatie tussen betrokken
partijen, zodat infectieziekten op nationaal niveau beter kunnen worden aangepakt.

41.3 Het belang van vaccineren

Dit jaar is het belang van vaccineren onder de aandacht gebracht, mede vanwege de zorgwekkende
daling van de vaccinatiegraad in de regio met extra aandacht voor ziekten zoals mazelen, kinkhoest
en COVID-19. Door middel van gerichte voorlichtingen, projecten en vaccinatiecampagnes is
gewerkt om de risico's van deze infectieziekten te verkleinen en de bescherming binnen onze regio
te versterken. Dit is gebeurd in nauwe afstemming met Jeugdgezondheidszorg.

19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>4.2 Tuberculosebestrijding

In 2024 hebben we onze bestaande inspanningen voortgezet om tuberculose (TBC) tijdig op te
sporen en te behandelen, met als doel verdere verspreiding te voorkomen. Dit hebben we onder
andere bereikt door gerichte outreachactiviteiten en door TBC continu onder de aandacht te
houden. Het aantal mensen met actieve TBC (voorheen ‘patiënten met TBC’) in de regio is in 2024
stabiel gebleven. Een actieve tbc-infectie betekent dat iemand ziek is geworden door de TBC-
bacterie, mogelijk klachten heeft en in sommige gevallen besmettelijk is. Tegelijkertijd is het aantal
recente TBC-infecties licht is gedaald. Een TBC-infectie houdt in dat iemand de TBC bacterie heeft
opgelopen, maar hier (nog) niet ziek van is.

Trends

Gemelde infectieziekten (aantal per jaar)

2021 94.1474
2022 160.397°
2023 2.227
2024 783 (geen COVID)

Vragen over infectieziekten®

2021 266
2022 3/1
2023 600
2024 939

Momenteel worden er twee termen gebruikt in de bestrijding van TBC, die we ook apart van elkaar rapporteren:
tuberculose infectie en actieve tuberculose.

Tuberculose infectie: dit zijn de mensen die de tuberculose bacterie hebben opgelopen, maar hier (nog) niet ziek
van zijn. Ze kunnen later mogelijk wel actieve tuberculose ontwikkelen, maar dat hoeft niet. In de cijfers zijn dit

de mensen die onder “recente infecties TBC" staan.

Recente infecties TBC (aantal per jaar)

2021 53
2022 88
2023 90
2024 78

122446 COVID-19 meldingen 374 overige meldingen
5 160.176 Covid-19 meldingen, 221 overige meldingen
$ Vragen over COVID-19 zijn afgehandeld door de Corona-informatielijn en zijn hier niet in opgenomen.

20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Actieve tuberculose: dit zijn de mensen die ziek zijn geworden door de tuberculose bacterie. Zij hebben

meestal klachten en kunnen in sommige gevallen besmettelijk zijn. In de cijfers zijn dit de mensen die onder

“patiënten met TBC" staan.

Patiënten met TBC (aantal per jaar)

2021 31
2022 23
2023 20
2024 20

Inkomende telefoongesprekken via corona-informatielijn

2021 475.122
2022 93.680
2023 4.269
2024 4.348

Vaccinaties COVID-19

2021 2022 2023 2024
Totaal 878.298 427.415 111.083 91.893
Aantal vaccinaties COVID-19 per locatie
Locatie 2022 2023 2024
Geleen 120.839 36.247 26.757
Heerlen 91361 36.568 30.627
Maastricht 150.710 35.642 24.055
Thuisvaccinatie/instellingen 4.119 2.626 2.812
Wijlre - - 7.624
Totaal 427.415 111.083 91.893

21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>4.3 Seksuele gezondheid

4.3.1 Veranderd beleid binnen seksuele gezondheid

Het Centrum voor Seksuele Gezondheid Limburg (CSG) heeft als doel de seksuele gezondheid in de
regio te verbeteren en richt zich daarbij vooral op kwetsbare groepen in de samenleving en
risicogroepen voor seksuele overdraagbare aandoeningen (soa). Het CSG werkt samen met vele
partijen. Sense Limburg is speciaal voor jongeren tot en met 24 jaar ingericht, die hier gratis terecht
kunnen met al hun vragen over seks(ualiteit) en soa's. In Zuid-Limburg kunnen burgers terecht in

Maastricht, Heerlen en Sittard-Geleen.

Het CSG heeft in 2024 gewerkt aan de voorbereidingen voor het nieuwe chlamydia beleid. Vanaf
januari 2025 wordt niet meer standaard op chlamydia getest bij mensen zonder klachten. Deze
verandering wordt ingevoerd op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten. Wijzigingen zijn
doorgevoerd in de triage en werkwijze van het testen en behandelen van soa. Ook de teksten op de
communicatiekanalen zijn aangepast. Ondanks dit nieuwe testbeleid van chlamydia blijft de
preventie van soa cruciaal. Het CSG promoot actief het gebruik van condooms. Condoomgebruik is

een belangrijke manier om soa's te voorkomen. Daarnaast blijft het testen op soa's belangrijk.

4.3.2 Onderzoek gonorroe positieve jongeren

Sinds enkele jaren is er een stijging in het aantal gevallen van gonorroe voornamelijk onder de
heterojongeren onder de 25 jaar. Een verklaring voor deze stijging is er tot op heden niet. Door de
stijging van het aantal gevallen is er ook natuurlijk een toename van het aantal gonorroe
behandelingen. Dit is zorgelijk omdat hierdoor de kans op antibioticaresistentie wordt vergroot.
Deze problematiek is de aanleiding geweest om in 2024 te starten met een uitgebreid sociaal en
seksueel netwerkonderzoek onder gonorroe positieve heterojongeren tussen de 16-24 jaar.
Deelname aan het onderzoek is vrijwillig en deelnemers ontvangen na deelname een incentive. De
looptijd van het onderzoek is van september 2024 tot en met december 2025. In de periode
september — december 2024 hebben 23 heterojongeren deelgenomen aan het onderzoek. Hiermee
zitten we op het beoogde aantal deelnemers per kwartaal. Aan het einde van de onderzoekperiode
verwachten wij inzicht te hebben in het sociaal en seksueel netwerk van heterojongeren die positief

zijn getest op gonorroe en meer te weten over de verspreiding van soa's.

4.3.3 Succesvolle visitatie Centrum Seksuele Gezondheid

Op 7 juni 2024 heeft de visitatiecommissie van het RIVM een bezoek gebracht aan het Centrum
Seksuele Gezondheid van GGDZL. Met deze visitatie is het CSG getoetst op basis van zeven
kwaliteitsdomeinen. Medewerkers van het centrum hebben intensief gewerkt om deze visitatie tot
in de puntjes voor te bereiden. Het resultaat was een mooie voldoende met twee aandachtspunten:
de medisch inhoudelijk verantwoordelijke rol en de opleiding van doktersassistenten. Deze
aandachtspunten zijn meteen opgepakt door de visitatiewerkgroep van de GGDZL en zijn inmiddels

gereed. Het team kijkt tevreden terug op dit traject. Over vijf jaar vindt de volgende visitatie plaats.

22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>4.3.4 Nu Niet Zwanger

Een open en eerlijk gesprek over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Een zwangerschap moet
voor iedereen een bewuste keuze kunnen zijn, niet iets wat je overvalt en waar je maar mee moet
zien om te gaan. Zeker niet als je al in een kwetsbare situatie zit. Nu Niet Zwanger (NNZ) ondersteunt
mannen en vrouwen in kwetsbare omstandigheden bij het maken van een bewuste keuze over het

moment van hun kinderwens om zo onbedoelde zwangerschappen te voorkomen.

Professionals uit samenwerkingsorganisaties zijn getraind tot aandachtsfunctionaris om zelf het
gesprek aan te gaan met cliënten over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie en dit onderdeel te
maken van het dagelijkse werk. Het NNZ-netwerk is verder gegroeid en het aantal aangesloten
samenwerkingsorganisaties die een NNZ aandachtsfunctionaris hebben opgeleid, is gestegen. Dit is
terug te zien in het aantal aanmeldingen dat ook dit jaar hoog is gebleven. In 2024 hebben 558
mensen deelgenomen aan NNZ, in 2023 waren dit er 462. NNZ sloot dit jaar aan bij verschillende
lokale coalities in de regio om de NNZ-werkwijze toe te lichten en onderlinge samenwerkingen in de

gemeente verder vorm te geven en te verstevigen.

Trends

Soa consulten naar geslacht en seksuele voorkeur. Verdeling bezoekers (in percentages)

Hetero Man MSM Vrouw
2021 22 33 45
2022 22 36 43
2023 21 38 41
2024 19 38 43

Procent soa topics jongeren <25 jaar

2021 54
2022 51
2023 49
2024 51

Aantal Sense’ topics jongeren <25 jaar

2021 458
2022 971

7 Sense staat voor betrouwbare informatie en hulpverlening rondom alles wat met liefde, verliefdheid, relaties en seksualiteit te maken heeft.

23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>2023 940
2024 845

Aantallen Nu Niet Zwanger

Totaal Begeleiding Begeleiding door
aantal door NNZ- NNZ-aandacht
casussen verpleegkundigen functionarissen
2021 284 154 130
2022 460 168 292
2023 462 187 2/5
2024 558 207 351

4.4 Hygiëne en Inspectie

4.4.1 Toezicht kinderopvang

Goede basisvoorzieningen voor kwetsbare groepen, zoals verantwoorde kinderopvang en Wmo-
diensten, zijn van cruciaal belang. De GGDZL houdt toezicht op de kwaliteit van deze voorzieningen
en voert inspecties uit op technische hygiënezorg om infectieziekten te voorkomen. Het personeel
is in 2024 getraind om te kunnen anticiperen op de veranderingen in het werkveld. De
toezichthouders kinderopvang hebben in 2024 minstens één keer per jaar onderzoek gedaan bij elke

locatie voor dagopvang en/of buitenschoolse opvang in Zuid-Limburg.

Er is in 2024 een grote stijging in het aantal onderzoeken voor registratie te zien. Dit is te verklaren
door een houderwijziging van een grote organisatie met veel locaties. Deze organisatie heeft bij alle
locaties opnieuw een onderzoek voor registratie moeten ondergaan. Verder laten de cijfers van 2024
een overwegend positief beeld zien. De inspecties hebben vooral geleid tot verbeterpunten die snel
konden worden aangepakt. De reden hiervoor is onder andere gelegen in de invoering van flexibel
toezicht. Hierdoor is het mogelijk geworden om gerichter en effectiever te controleren, waarbij de
focus elk jaar varieert. Het doel van het flexibel toezicht is om de voorspelbaarheid van het toezicht
te verkleinen met meer ruimte voor maatwerk. Door deze flexibilisering wordt een directe bijdrage
geleverd aan het borgen en bevorderen van de kwaliteit van de kinderopvang. Bij geregistreerde

gastouders wordt er steekproefsgewijs beoordeeld of de opvang veilig en verantwoord is.

Sinds een aantal jaren wordt ‘herstelaanbod’ geboden aan houders van kinderdagverblijven (KDV),
buitenschoolse opvang (BSO) en gastouder bureaus (GOB) bij tekortkomingen. Dit betekent dat de
toezichthouder de houder het aanbod doet om binnen de tijd van het opstellen van het concept-
inspectierapport een geconstateerde overtreding te herstellen. Dit werkt positief, er was minder
handhaving nodig. In 2024 is iets meer dan 200 keer herstelaanbod geboden bij tekortkomingen bij

24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>KDV, BSO's en GOB's. Op een paar incidenten na zijn alle tekortkomingen hersteld na herstelaanbod.

Hierdoor is weinig handhaving nodig geweest. Dat is een zeer positief resultaat.

4.4.2 Calamiteitentoezicht Wmo

In opdracht van alle Zuid-Limburgse gemeenten voert de GGDZL het calamiteiten-toezicht Wmo
uit. Dit houdt in dat een Wmo zorgaanbieder direct een melding doet bij de GGDZL als sprake is van
een calamiteit, geweld of misbruik dat heeft plaatsgevonden bij de verstrekking van een voorziening.
De GGDZL onderzoekt vervolgens hoe de calamiteit heeft kunnen plaatsvinden, waarna mogelijke
verbeteracties genomen kunnen worden. Naar aanleiding van deze verbetermaatregelen voert de
GGDZL nader onderzoek uit bij de zorgaanbieder. Hierin wordt de implementatie en de voortgang

van de verbetermaatregelen gecontroleerd.

In 2024 zijn 10 meldingen gedaan bij de toezichthouder Wmo van een mogelijke calamiteit. Hiervan
hebben 9 meldingen geleid tot een onderzoek, en 1 melding tot een nader onderzoek. Het is
opmerkelijk, dat net als vorige jaren, slechts weinig calamiteiten gemeld zijn. Ook valt op dat slechts
door een kleine groep zorgaanbieders gemeld wordt. Landelijk zijn de aantal meldingen ook laag en
wordt er een dalende lijn gezien, dit blijkt uit onderzoek van GGD Utrecht. Het feit dat er weinig
meldingen worden gedaan, betekent echter niet persé dat er ook weinig calamiteiten zijn. Het lage
aantal meldingen kan verschillende oorzaken hebben, zoals bijvoorbeeld onderrapportage of een
gebrek aan herkenning. Dit onderwerp vraagt dus om verder onderzoek. In 2025 en 2026 gaan we

aan de slag om dit te beter in beeld te brengen.

4.4.3 Technische hygiënezorg

De GGDZL voert jaarlijks technische hygiënezorg (THZ) taken uit volgens afspraken met de
gemeenten. Dit omvat inspecties bij seksbedrijven, de advisering bij publieksevenementen en
vergunningverlening tatoeëren, piercen en permanente make-up (PMU). In 2024 werden meer
vergunningen afgegeven voor tatoeëren, piercen en PMU, omdat deze elke drie jaar vernieuwd
moeten worden, wat een piek in aanvragen veroorzaakte. (De piek betekent dus niet dat er meer

tattoo/piercing/PMU shops bij zijn gekomen).

De GGDZL voert ook de THZ taken uit bij asielzoekerscentra in opdracht van het COA. Er werden
meer asielzoekerscentra gecontroleerd door de toevoeging van tijdelijke crisisopvanglocaties,
waarvoor zowel nulmetingen als reguliere inspecties nodig waren.

Wat betreft de inspecties bij seksbedrijven, zijn er dit jaar minder seksbedrijven gecontroleerd dan
in 2023. Dit is te verklaren door verschillen in gemeentelijk beleid over inspectiefrequenties, wat

zorgt voor jaarlijkse schommelingen.

Vanaf 2024 zijn wijzigingen doorgevoerd in de manier waarop advies wordt gegeven over zorg en
veiligheid bij evenementen. Het doel is om evenementen gezonder en veiliger te maken voor

bezoekers, deelnemers en omstanders. De organisator van een evenement is verantwoordelijk voor

25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>het nemen van maatregelen om de gezondheid van alle betrokkenen te beschermen. Voorheen gaf
de GHOR advies over zowel medische/geneeskundige inzet als THZ. Sinds 1 januari 2024 is dit
gesplitst, waarbij de unit Hygiëne en Inspectie van de GGD de THZ advisering op zich heeft genomen.
De GHOR geeft advies over medische/geneeskundige inzet. Om de nieuwe werkwijze duidelijker en
efficiënter te maken, is er samen met gemeenten een nieuw basisformat ontwikkeld. Dit format

geeft richtlijnen om ervoor te zorgen dat evenementen veilig en hygiënisch georganiseerd worden.
Trends

Toezicht kinderopvang: onderzoek voor registratie (aantal per jaar)
KDV/BSO/GB Gastouder

2021 27 102
2022 35 82
2023 27 67
2024 113 49

Kinderopvang: jaarlijks onderzoek (aantal per jaar)
KDV/ BSO/ GB Gastouder

2021 421 94

2022 422 185

2023 426 281

2024 405 256
Kinderopvang: nader onderzoek/ incidenteel Gemelde calamiteiten Wmo
onderzoek (aantal per jaar) (aantal per jaar)

2021 90 2021 10

2022 87 2022 7

2023 98 2023 12

2024 90 2024 10
Vergunningverlening tattoo & piercing Vergunningverlening permanente make-up
(aantal per jaar)

2021 A46

2021 43 2022 31

2022 22 2023 30

2023 25 2024 37

2024 40

26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Controle seksbedrijven (aantal! per jaar) Controle asielzoekerscentra

2021 6 2021 4
2022 10 2022 5
2023 14 2023 7
2024 10 2024 13

4.5 Medische Milieukunde
4.51 Gezondheid en milieu

Regelmatig worden door burgers vragen aan de GGDZL gesteld over gezondheid in relatie tot hun
leefomgeving. Zowel binnenshuis als buitenshuis kunnen er milieufactoren zijn die van invloed zijn
op de gezondheid. Burgers hebben contact opgenomen met Medische Milieukunde (MMK), soms
voor advies of soms om meer informatie over hoe zij omgaan met de risicofactoren. De GGDZL kan
verschillende acties ondernemen: huisbezoek plannen; afstemmen met de arts van MMK; contact
zoeken met externe experts zoals gemeente, omgevingsdienst, woningcorporaties of het RIVM. Op

basis hiervan kan een passend advies afgegeven worden.

In 2024 zijn er relatief veel vragen gekomen die gerelateerd zijn aan bodemverontreiniging, de
industrie in de regio, LFG (laag frequent geluid), PFAS (poly- en perfluoralkylstoffen) en
gewasbeschermingsmiddelen. Er is een toenemende bezorgdheid over de impact van deze
onderwerpen op de gezondheid, en veel burgers zoeken informatie over mogelijke risico's.

In 2024 heeft MMK een actieve rol gespeeld in het opstellen van hitteplannen voor gemeenten, door
mee te werken aan de implementatie van maatregelen ter bescherming van kwetsbare groepen
tijdens warme zomers. Het opstellen van een lokaal hitteplan is niet alleen een versterking van de
samenwerking, maar ook een aanvulling op de werkzaamheden die de GGDZL en gemeente al
uitvoeren met betrekking tot hitteadvisering. Met een lokaal hitteplan worden de (meest kwetsbare)
inwoners in de gemeente beter bereikt tijdens periodes van hitte. De GGDZL zorgt in dit kader ook
voor de monitoring van de gezondheidseffecten van extreme hitte, verstrekken van informatie aan
bewoners en het ondersteunen van lokale initiatieven om oververhitting te voorkomen. Door
voorbereid te zijn, kunnen gemeenten de gezondheid van kwetsbare groepen beschermen en snel
en effectief reageren tijdens een hitteperiode.

Er is ook geparticipeerd in het Active Citizenshop Participation (ACP) project door samen met andere
gezondheidsautoriteiten en partners een grensoverschrijdende structuur voor burgerparticipatie te
ontwikkelen in de Euregio Maas-Rijn. Het ACP-project richt zich op het bevorderen van gezonde
gemeenschappen en het aanpakken van uitdagingen in grensgebieden, zoals klimaatverandering en
sociale ongelijkheid. Hier is expertise geleverd en samengewerkt om verbeterpunten te zoeken in

hun leefomgeving.

27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>4.5.2 Gezonde leefomgeving

In 2024 is het project Groen ondersteund, waarbij in samenwerking met onderzoekers, bewoners en
lokale overheden is onderzocht hoe groenvoorzieningen bijdragen aan een gezonde stedelijke
leefomgeving en hoe het gebruik ervan kan worden verbeterd. Deze informatie wordt gebruikt om
gemeentelijk beleid te ondersteunen en duurzame verbeteringen te realiseren in wijken zoals
Mariaberg en Wittevrouwenveld. In 2024 is ook gewerkt aan de afronding van het project
“WELLBASED’ van de gemeente Heerlen. In dit meerjarige project is onderzocht hoe maatregelen
tegen energiearmoede de gezondheid van deelnemers en het binnenklimaat van woningen kunnen

verbeteren.

Ook heeft MMK de Desktop studie afgerond, waarbij werd onderzocht hoe de fysieke leefomgeving
de actieve mobiliteit (lopen en fietsen) bij basisschoolkinderen in lage sociaaleconomische posities
(SEP) beïnvloedt. In lage-SEP wijken lopen meer kinderen maar fietsen minder kinderen naar school,
mits de afstand klein genoeg is. De actieve mobiliteit bij basisschoolkinderen uit lage-SEP wijken
wordt negatief beïnvloed door onder andere onveilige verkeerssituaties en beperkte infrastructuur.
Uit de Desktop studie bleek dat groene, veilige en goed onderhouden (school)omgevingen kansen
bieden voor meer beweging, maar dat maatwerk nodig is. Verbeteringen in verkeersveiligheid en
loop- en fietsinfrastructuur zijn dus essentieel om de gezondheidsverschillen tussen lage en hoge
SEP te verkleinen en de actieve mobiliteit te stimuleren.

Trends
Vragen van burgers Huisbezoek met advies over gezond wonen
2021 187 2021 32
2022 152 2022 23
2023 166 2023 27
2024 187 2024 23

Adviezen/ vragen onderzoek t.b.v. gemeenten,

scholen en andere professionals (aantal per jaar)

2021 81
2022 107 ®
2023 80
2024 87

® Het hoge(re) aantal vragen kwam voornamelijk vanuit gemeenten en provincie met betrekking tot hoogwater, overstromingen en hitte. Na
2022 is de samenwerkingsafspraak met de provincie veranderd, waardoor er sindsdien geen vragen of opdrachten meer vanuit die kant komen.
Tot slot waren er in 2022 uiteraard ook nog vragen over COVID, wat in 2023 en 2024 logischerwijs afgenomen is.

28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>•
•
•
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>groot deel van de Zuid-Limburgse jeugd gaat het gelukkig goed, maar zijn er wel zorgen over
problematisch alcohol- en middelengebruik, verslechterde mentale gezondheid, eenzaamheid en
suïcidale gedachten. Jonge kinderen bewegen te weinig, wat hand in hand gaat met veel

beeldschermgebruik.

Om te werken aan de gezondheidsuitdagingen, is geïnvesteerd in de kennisinfrastructuur en -
functie. Met financiering vanuit onder meer het Rijk werkten expertisegroepen rondom
gezondheidsthema's en ketenaanpakken aan kennisontwikkeling (o.a. via stageopdrachten,
onderzoeksprojecten), kennisuitwisseling (o.a. inspiratiesessies, factsheets) en gaven advies aan
gemeenten en andere partners. Regionaal is het netwerk versterkt door intensievere samenwerking
met kennisorganisaties (o.a. Maastricht University, Zuyd Hogeschool). Landelijk participeert de
GGDZL in het leernetwerk gezondheidsbevordering en preventie en denkt mee, vanuit Academische
Werkplaats Publieke Gezondheid Mosa (AWPG), welke kennis nodig is om aan gezondheids-
uitdagingen te werken en wat de rol van de GGDZL en AWPG daarin is.

4.7.2 Strategie en beleid

Gemeenten en de GGDZL hebben in 2024 samengewerkt aan een nieuw beleid voor 2025-2030,
gebaseerd op de meerjarige en integrale aanpak van het programma Trendbreuk. Dit stuk is eind
2024 opgeleverd en zal begin 2025 de bestuurlijke besluitvormingsroute ingaan. In 2024 is met
nagenoeg alle Zuid-Limburgse gemeenten een adviesgesprek gevoerd gericht op het ondersteunen
van de specifieke lokale behoeften en uitdagingen. Centraal in 2024 stond de duiding van cijfers uit
de Gezondheidsmonitor Jeugd (met bijbehorend beleidsadvies) en domeinoverstijgende
samenwerking binnen de gemeenten. Om tegemoet te komen aan de wensen van de gemeenten
vonden in 2024 een aantal regionale dialoogsessies over collectieve preventie plaats. Verschillende
jeugdthema's zijn uitgediept en verschillende handelingsperspectieven zijn besproken. Deze
verdiepende sessies waren een nieuwe manier van dialoog voeren tussen de Zuid-Limburgse

gemeenten en de GGDZL en werden positief ervaren.

De GGDZL voerde in 2024 de regionale procesregie en inhoudelijke coördinatie uit met betrekking
tot de Regionale GALA-uitvoeringsplannen. De GALA-themawerkgroepen waaraan ambtenaren uit
de subregio's en ketenpartners deelnamen zijn ondersteund en geadviseerd. Daarnaast zijn
verbindingen gelegd met thema's en transformatieplannen uit het Regioplan Zuid-Limburg. Ook is
in 2024 een concrete bijdrage geleverd aan transformatieplannen die nodig zijn om de IZA-
transformatiemiddelen aan te kunnen vragen. Concreet gaat het dan over de plannen: ‘sociale wifi’
en Trendbreuk. Samen met gemeenten en partners zijn kennissessies en workshops georganiseerd
over oa. valpreventie; eenzaamheid (bij jongeren); gezonde leefomgeving; een regionale

duidingssessie over Opgroeien in een kansrijke omgeving en Vroegsignalering alcoholproblematiek.

In de eerste helft van 2024 is de procesregie gevoerd en het kwartiermakerschap ingevuld ten
behoeve van de regionale netwerksamenwerking in kader van het Regioplan Zuid-Limburg. Hier is

meegedacht over de nieuw in te regelen regionale mandaatstructuur van gemeenten voor IZA, die

30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>vanaf juli 2024 operationeel was. GGDZL heeft een ondersteunende en adviserende rol in het
Ambtelijk Afstemmingsoverleg en Gemeentelijke Regiegroep Gezond Zuid-Limburg. Binnen de
netwerksamenwerking Zuid-Limburg bracht de GGDZL vooral focus aan op de domein-
overstijgende preventieve aanpak. De programmamanager Trendbreuk vervult tevens de rol van
themaleider voor het thema Gezonde generatie in het Regioplan.

Samen met de JGZ ontwikkelde Gezonde Jeugd, Gezonde Toekomst (JOGG) de doorlopende JOGG-
preventielijn: een set praktische tools om gezondheidsthema's bij ouders en verzorgers onder de
aandacht te brengen. Voorbeelden hiervan zijn: de placemat met gezonde broodtrommel
suggesties, 'groentehapjes in 10 stapjes’ om groente eten te stimuleren, drinkbeker om water
drinken te stimuleren en het ‘Peuter Beweegmaatje’ om bewegen onder de aandacht te brengen.
Ook introduceerden onze adviseurs nieuw feestbeleid (alternatief voor “ongezond” trakteren) bij
kinderopvanglocaties en basisscholen, wat bijdraagt aan gezondere keuzes rondom feestelijke

momenten.

De gezondheid van mbo-studenten kreeg extra aandacht. De mbo-monitor 2023 liet zien dat deze
groep veel gezondheidsrisico's kent, terwijl er minder interventies beschikbaar zijn. De GGDZL zette
in 2024 samen met het onderwijsveld en vaak met studenten de eerste stappen in het monitoren,
plan schrijven en implementeren van interventies.

In september 2024 is fase 2 van Keigezond in de pilotgemeeneten Heerlen, Kerkrade, Maastricht en
Sittard-Geleen gestart. Dit is een integrale aanpak om overgewicht van kinderen tegen te gaan.

Deze fase loopt door tot eind 2025 en bouwt voort op de eerder opgedane ervaringen in de pilot.

31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Trends

In dit jaarverslag hebben we niet opgenomen hoeveel scholen in het verslagjaar Gezonde school zijn

en hoeveel vignetten werden uitgereikt. Ook noemen we het aantal kinderopvangorganisaties met

gezonde kinderopvang-coaches niet. Dit komt omdat we In 2024 samen met de kinderopvang- en

scholen vanuit de Trendbreuk-aanpak gestart zijn met het realiseren van een doorgaande lijn

Gezond leren leven, waarbinnen de 3 basiselementen (gezonde voeding, bewegen en mentaal

welbevinden) werden en worden geïmplementeerd. Veel meer scholen dan de eerdere cijfers lieten

zien hebben zich hieraan verbonden en zijn bezig om dit te implementeren. De eerdere cijfers doen

derhalve geen recht aan de betrokkenheid en inspanningen die de kinderopvangorganisaties en

scholen nu plegen, ook al leidt dit niet tot een vignet Gezonde school of tot een Gezonde basisschool

van de toekomst.

Overzicht gezondheidsmonitors GGD Zuid-Limburg

2022 2023 2024 2025 2026
Kinderen 0-12 jaar
Kindmonitor 2023 Voorbereiding | Voorbereiding Rapportage 4
4 gemeenten | en uitvoering gemeenten
4 gemeenten
Kindmonitor 2025 Voorbereiding Voorbereiding Rapportage
16 gemeenten — en uitvoering 16
16 gemeenten gemeenten

Jongeren 2° en 4° klas Voortgezet Onderwijs

Gezondheidsmonitor jeugd 2021 Rapportage
16 gemeenten
Gezondheidsmonitorjeugd 2023 Voorbereiding

16 gemeenten

Gezondheidsmonitor 2028

Jongeren Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO)/ Praktijkonderwijs

Gezondheidsmonitor VSO/Pro Rapportage

2021 16 gemeenten
Gezondheidsmonitor VSO/Pro Voorbereiding
2023 16 gemeenten

? Dit betreft de pilot gemeenten Beekdaelen, Eijsden-Margraten, Heerlen en Stein

Voorbereiding
en uitvoering
16 gemeenten

Voorbereiding
en uitvoering
16 gemeenten

Rapportage
16 gemeenten

Rapportage
16 gemeenten

Voorbereiding
16

gemeenten

32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Gezondheidsmonitor VSO/Pro
2023

Middelbaar beroeps onderwijs (mbo)

Gezondheidsmonitor MBO 2023 Voorbereiding

16 gemeenten

Gezondheidsmonitor MBO 2027

Voorbereiding
en uitvoering
16 gemeenten

Voorbereiding
16

gemeenten

Rapportage
16 gemeenten
en mbo Vista
Voorbereiding

16
gemeenten
Jongvolwassenen 16-25 jaar

Gezondheidsmonitor Voorbereiding

en uitvoering

Rapportage
Jongvolwassenen jeugd 2022 16 gemeenten

16 gemeenten
Gezondheidsmonitor Voorbereiding

Voorbereiding Rapportage

Jongvolwassenen jeugd 2024 16 gemeenten «en uitvoering 16 gemeenten

16 gemeenten
Volwassenen en ouderen

Gezondheidsmonitor
Volwassenen & Ouderen 2022

Voorbereiding
en uitvoering

Rapportage
16 gemeenten
16 gemeenten
Gezondheidsmonitor
Volwassenen & Ouderen 2024

Voorbereiding «Voorbereiding Rapportage

16 gemeenten «en uitvoering 16 gemeenten

16 gemeenten

4.8 Sociaal Medische Advisering

4.8.1 Afbouw van Sociaal Medische Advisering

In 2024 is de Sociaal Medische Advisering (SMA), in nauw overleg met de betrokken gemeenten,
uiteindelijk beëindigd. Met name het vinden en behouden van geschikt personeel op de krappe
arbeidsmarkt, maakte dat de GGD Zuid-Limburg deze keuze in 2023 moest maken om te stoppen
met deze publieke taak.

Het traject om te stoppen met SMA en de mogelijkheid voor gemeenten om een andere aanbieder
te zoeken is in 2023 in gang gezet. Een aantal gemeenten had al in 2023 een andere aanbieder
gevonden, in twee regio’s duurde de aanbesteding langer, waardoor er in 2024 nog advisering heeft
plaatsgevonden aan 8 gemeenten.

Op 1 augustus 2024 had iedere gemeente een nieuwe aanbieder en per 1 oktober is de
dienstverlening officieel gestopt. De SMA-medewerkers hebben veel energie gestoken in enerzijds
het leveren van de dienstverlening en anderzijds om de overgang naar de gemeenten netjes te
begeleiden. Parallel aan het proces van overdracht is ook gewerkt aan de organisatorische kant.
Onderdeel hiervan is het vinden van nieuwe en passende functies voor het zittende personeel en de

overige backoffice zaken te regelen. Ook dat is uiteindelijk allemaal succesvol afgerond.

33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Gezien de uitfasering van de dienst is het logisch dat het aantal adviezen in 2024 fors lager was dan
voorgaande jaren. Echter er werd in deze periode ook met gemeente afgesproken het adviesteam
te verstevigen waardoor alleen een spreekuuradvies kon plaatsvinden als er ook een
adviesteambespreking had plaatsgevonden. Op deze manier werd de poortwachtersfunctie door
gemeenten en de GGDZL strakker ingezet.

4.9 Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ)

4.9.1 Doorontwikkeling OGGZ en inzet van Wijk GGD-er

Ten behoeve van de adviezen en meldingen van het vangnet OGGZ is een nieuwe werkwijze voor de
triage ingevoerd, waarbij de toeleiding van de casuïstiek geoptimaliseerd is. Het team is versterkt en
daarnaast is gewerkt aan het borgen van kennis en kunde. In 2024 werd gestart met intervisie onder
leiding van een deskundige en zijn twee medewerkers gestart met de bemoeizorg opleiding. Ook in
2024 was de samenwerking in de keten geborgd, we worden gezien als de partner met expertise op

het vlak van personen met onbegrepen/ verward gedrag.

Op initiatief van de Commissie Zorg & Veiligheid is in het kader van de aanpak van mensen met
onbegrepen gedrag door de GGDZL een subsidie aangevraagd bij ZonMW voor vroegsignalering en
opvolging in de wijk. Deze is voor 4 jaar gehonoreerd. Per 1 mei 2024 zijn 3 Wijk GGD'ers gestart. De
inzet van een Wijk GGD'er is er op gericht om preventief te werken aan de aanpak van mensen met
onbegrepen gedrag. De Wijk GGD'er is een aanvulling op de werkzaamheden van het vangnet OGGZ
vanuit preventie en vroegsignalering. Het werkgebied van de Wijk GGD is lokaal, gericht op de wijk.
De pilot wordt uitgevoerd in de volgende gemeenten: Maastricht (2 wijken), Valkenburg, Beek, Stein

en Sittard-Geleen (1 wijk), Brunssum en Heerlen (1 wijk).

Trends
Meldingen (aantal per jaar) Advies & consultatievragen van ketenpartners
2021 254 (aantal per jaar)
2022 228 2021 250
2023 230 2022 233
2024 256 2023 224
2024 176
WijkGGD (acties)
2024 249

Dit betreft de inzet van het ZONMW project WijkGGD dat in 2024 gestart is.

34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>4.10 Forensische Geneeskunde

4.10.1 Forensische Dienst Limburg (FDL) gereed

In 2024 is gewerkt aan een toekomstbestendig organisatiemodel voor de hele provincie Limburg.
Dit heeft geresulteerd in een centrummodel (beide GGD'en blijven verantwoordelijk voor kwaliteit
en continuïteit van dienstverlening, ondersteunende taken en aansturing worden vanuit één
werkorganisatie verleend). De GGD Zuid-Limburg is aangewezen als centrum GGD voor Limburg.
Hierna is de implementatiefase gestart. In 2024 zijn de ondersteunende diensten gecentraliseerd
bij de GGDZL, zijn digitale processen afgestemd en vereenvoudigd. Ook is in 2024 een nieuw logo
en huisstijl voor de FDL ontwikkeld.

In het najaar van 2024 heeft een workshop plaatsgevonden voor alle gemeenten in Limburg. Hier is
de taak en functie van de FDL en de rol van de politie bij overlijdensonderzoeken nader toegelicht,

is uitleg gegeven over de kosten van het vervoeren van overledenen en is het netwerk versterkt.

Het aantrekken en behouden van gekwalificeerd personeel blijft een groot punt van aandacht en
zorg. Door de krapte op de arbeidsmarkt (vergrijzig en ontgroening), staat de dienstverlening erg
onder druk en is het moeilijk om roosters rond te krijgen. Hierop is door de GGDZL geanticipeerd
door onder andere te streven naar taakdifferentiatie (een verpleegkundige neemt taken over van
een arts) en versterken van de instroom. Twee jaar geleden is een nieuwe landelijke opleiding tot FG
arts gestart en in 2025 zal de eerste landelijke uitstroom van nieuw talent een feit zijn. Het is zeer
onzeker of, en wanneer de capaciteitsproblemen opgelost kunnen worden. dit zorgt ervoor dat het
24-7 rooster en de dienstverlening enorm onder druk staan.

4.10.2 Aanbesteding Medische arrestantenzorg

De Nationale politie is in 2023 een aanbesteding gestart voor het onderdeel Medische arrestanten-
zorg (MAZ) in tien politieregio's. De FDL heeft voor de politieregio Limburg ingeschreven. Immers
door deze taak te combineren met de Forensische Medische Expertise (FME) en de lijkschouw,
worden deze diensten efficiënt ingevuld wat leidt tot minder kosten bij de opdrachtgevers.
Inmiddels is duidelijk geworden (maart 2024) dat de opdracht niet aan de GGD gegund is.

Deze ontwikkeling, in combinatie met de landelijke discussie of de MAZ nog wel onder het
forensische vak valt omdat deze gericht is op (urgente) medische hulpvraag van de arrestant of
politie en niet specifiek forensisch, omdat het niet ten dienste staat van strafrechtelijke opsporing
en vervolging, zorgt ervoor dat de FG stevig onder druk staat.

In de afgelopen jaren heeft taakherschikking plaatsgevonden binnen de forensische geneeskunde
en zijn verpleegkundigen aangetrokken en basisartsen (ANIOS) om de arrestantenzorg te kunnen

uitvoeren.

35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Trends

Lijkschouw (aantal per jaar)

2021 466
2022 555
2023 532
2024 532

Euthanasie (aantal per jaar)

2021 337
2022 399
2023 425
2024 483

Nader Onderzoek Doodsoorzaak Kinderen (NODOK) meldingen en onderzoek (aantal per jaar)

Meldingen Onderzoek
2021 33 1
2022 29 5
2023 43 5
2024 38 5

Forensisch Medische Expertise bij Kinderen (FMEK) advies en onderzoek (aantal per jaar)

Advies Onderzoek
2021 1 15
2022 3 21
2023 1 16
2024 12 28

4.11 Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio

4.11.1 Overgang naar de Veiligheidsregio Zuid-Limburg

In Zuid-Limburg worden de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) taken
uitgevoerd als onderdeel van de GGD Zuid-Limburg. Tot nu toe was deze wijze van organiseren ook
passend bij de opgave de GHOR. Gezien actuele ontwikkelingen, is de positionering van de GHOR
binnen de Veiligheidsregio de meeste duurzame optie. In 2024 is ingezet op een goede
voorbereiding op de overgang van de GHOR naar de Veiligheidsregio Zuid-Limburg. De stuur- en
projectgroep hebben aan diverse thema's gewerkt om de overgang op 1 januari 2025 zorgvuldig te
laten verlopen. Vanaf 1 januari 2025 maakt de GHOR dan ook geen onderdeel meer uit van de
GGDZL.

36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>4.11.2 Zorg voor Verbinding

Informatie-uitwisseling is essentieel voor samenwerking en coördinatie tussen partners binnen de
acute en langdurige zorg binnen crisisbeheersing. In het project Zorg voor Verbinding hebben GHOR
Zuid-Limburg, GHOR Limburg-Noord en het Netwerk Acute Zorg Limburg samengewerkt aan het
ontwikkelen van een informatiemanagementsysteem voor zorgpartners in Limburg. Dit systeem
richt zich op het verzamelen en delen van informatie met én door alle zorgpartners tijdens een crisis
of (flits-)ramp. Hierdoor kunnen de partners goed samenwerken en samen een actueel gedeeld
geneeskundig beeld behouden ten tijde van een incident. In 2024 is het systeem technisch ingericht,
zijn trainingen verzorgd om informatiecoördinatoren bij zorgpartners op te leiden, en is er regelmatig
met de partners geklankbord. In juli 2024 is dit informatiemanagementsysteem live gegaan.
Sindsdien is het al ingezet bij een GRIP 2 en zijn er in Limburg rond de 100 informatie coördinatoren
opgeleid.

Trends

Aantal maatwerkadviezen
voor evenementen met een verhoogd risico

2021 34
2022 199
2023 261
2024 242

GRIP-incidenten per jaar

GRIP le) 1 2 3 4 Totaal
2021 97 20 3 - 122
2022 96 11 4 - - 111
2023 105 11 - - - 116
2024 161° 15 11 1 - 188

10 De cijfers laten zien dat er in 2024 een toename is van het aantal GRIP O incidenten. Vanuit de praktijk is hier geen duidelijke verklaring voor
te geven, mogelijk reden hiervoor dat meer en betere afstemming met de veiligheidspartners zorgde voor meer inzet.

37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>4.12 Rekening van baten en lasten 2024 Programma GGD

Begroting

Rekening na wijzigingen

2024 in€ 2024 in€
Baten
Bijdragen gemeenten 10.109.583 10.109.581
Tarieven Gemeenten 2.434.846 2.667.000
Plusproducten bijdragen 810.059 -
Bijdrage Rijk/Provincies 4.242.350 6.393.000
Overige bijdrage 14.043.030 9.773.603
Incidentele opbrengsten 119.935 55.000
Totale baten 31.759.803 28.998.184
Lasten
Personeelslasten 18.568.863 18.877.719
Huisvestingslasten 1.550.494 1.359.000
Afschrijvingslasten 19.858 2.500
Rentelasten en Bankkosten 51.784 -
Beheers en adm. lasten 1.416.973 1.432.800
Lasten vervoermiddelen 37.396 64.000
Lasten Automatisering 903.708 511.000
Lasten medische middelen 525.973 706.000
Lasten uitvoering derden 2.390.334 1.604.000
Incidentele lasten 49.435 95.000
Totale lasten 25.514.818 24.652.019
Algemene dekkingsmiddelen 1.414.985 1.414.985
Overhead 7.316.676 5.761.150
Resultaat vóór VPB en vóór bestemming 343.294 -
Vennootschapsbelasting boekjaar - -
Onttrekkingen aan reserves gedurende
het jaar - -
Gerealiseerde resultaat 343.294 -

</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>5. Programma Jeugdgezondheidszorg

Het jaar 2024 stond in het teken van de inhoudelijke doorontwikkeling en het versterken van de
basis voor een toekomstbestendige Jeugdgezondheidszorg (JGZ) in Zuid-Limburg. We kijken terug
op een jaar waarin we enerzijds geslaagd zijn om wachtlijsten flink terug te dringen en anderzijds
geïnvesteerd hebben in oplossingen die voorkomen dat wachtlijsten opnieuw gaan ontstaan. Door
anders naar preventie te kijken en durven anders te doen, hebben we een belangrijke stap gezet op

weg naar een duurzame jeugdgezondheidszorg in onze regio.

Met de introductie van digitale vormen van ondersteuning kunnen ouders sneller en
laagdrempeliger contact opnemen met professionals. We hebben de stap gezet naar meer
collectieve ondersteuningsvormen met en voor ouders. We hebben geïnvesteerd in onze JGZ
professionals, onze werkprocessen en in onderzoek, opdat we de komende jaren klaar zijn om de
sociale basis in onze buurten te versterken en de gezondheidsverschillen in de regio samen met onze

netwerkpartners aan te pakken.

In de onderstaande paragrafen zetten we onze concrete inspanningen en activiteiten van 2024

nader uiteen.

39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>5.1 Programma JGZ: 3 rollen binnen het wettelijke kader

Jeugdgezondheidszorg is de publieke gezondheidszorg voor alle kinderen, jongeren en hun
(aanstaande) ouders of opvoeders. De JGZ voert voor alle kinderen preventieve screenings uit
gericht op de gezondheid en het welzijn van het kind. Hierbij wordt gekeken naar de fysieke,
psychosociale, cognitieve ontwikkeling, de opvoedingscontext en de interactie (hechting) tussen
kind en opvoeders. De JGZ vervult een belangrijke rol in het vroegtijdig signaleren van risico's, het
doen van preventieve interventies, het bieden van ondersteuning en waar nodig in het leggen van
verbindingen met - of doorverwijzen naar - andere zorg. Binnen deze preventieve aanpak van de
JGZ valt ook de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP), gericht op de bescherming
tegen 13 ernstige infectieziekten. Enerzijds is de JGZ sterk gericht op de individuele relatie met het
kind en gezin, anderzijds kennen we een collectief karakter waarbij we als adviseur van gemeenten
en verbinder tussen het medische en sociale domein een centrale plek in het jeugddomein innemen.
Een preventieve aanpak - en stevig fundament - voor de juiste zorg, op het juiste moment, op de
juiste plek welke bijdraagt aan het betaalbaar houden van de zorg en handvatten biedt bij de

vraagstukken van de huidige tijd.

5.2 Aantal kinderen dat recht heeft op jeugdgezondheidszorg is gelijk
gebleven

Samen met ouders helpt JGZ kinderen gezond en veilig op te groeien. Dit is vooral gericht op het
ondersteunen bij en vergroten van gelijke kansen op gezondheid. Beginnend bij de zwangerschap
tot de leeftijd van 18 jaar staat JGZ klaar om mee te denken en advies te geven.

In 2024 had JGZ Zuid-Limburg 94.207 kinderen in beeld (met een kinddossier in het digitale JGZ

systeem), waarvan 89.674 kinderen in zorg in de leeftijd tot 18 jaar.

Jaarlijks komen er weer nieuwe kinderen in zorg bij (in 2024 zijn er 4.328 kinderen in Zuid-Limburg
geboren), en nemen we afscheid van een groep jongeren die de leeftijd van 18 jaar bereiken en
daarmee niet meer onder de zorg van de JGZ vallen. Daarnaast draagt de JGZ Zuid-Limburg zorg
voor kinderen die vanuit andere landen naar Nederland komen (Publieke Gezondheid Asielzoekers
(PGA) en ontheemden uit Oekraïne). Ook deze kinderen worden, binnen de geldende kaders,

voorzien van jeugdgezondheidszorg.

Het aantal kinderen in beeld is in 2024 gedaald, omdat de inhaal HPV-vaccinaties bij jongeren in
2023 zijn afgerond en niet langer een actief dossier na de leeftijd van 18 jaar behoeven te hebben.
Het aantal kinderen in zorg tot 18 jaar blijft nagenoeg gelijk. Er is geen sprake van krimp. Een (lichte)
daling van het geboortecijfer is gecompenseerd door het opnemen van kinderen van Oekraïense
ontheemden in onze zorg en verhuizingen van kinderen van buiten Zuid-Limburg naar een van onze

16 gemeenten.

40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>5.3 Doorontwikkeling basiszorg van JGZ: passende zorg op maat

Het JGZ dienstverleningspakket is in 2024 doorontwikkeld volgens de Visie JGZ 2024-2027:
“Ongelijke inzet voor gelijke kansen: zorg op maat”. De nadruk ligt op doen wat nodig is en aansluiten
bij waar behoefte aan is. Per kind wordt de juiste (professionele) afweging gemaakt. Dat gebeurt op
basis van (wetenschappelijke) kennis en de eigen praktijkervaringen, gecombineerd met de wensen
en behoefte van de jeugdige en ouder zelf. Zo beslis je samen, doe je wat werkt én kun je kinderen

die een steuntje in de rug nodig hebben iets extra's bieden. Dit is passende zorg op maat.

De basiszorg van JGZ bestaat uit reguliere diensten voor alle kinderen en ouders in Zuid-Limburg
(zoals bezoek aan het consultatiebureau en vaccinatiemomenten) én extra diensten bij gezinnen die
dat extra steuntje in de rug nodig hebben (bijvoorbeeld de interventies Stevig Ouderschap,
Voorzorg, of Meer Aandacht voor de Ziekgemelde Leerling (MAZL) in het voortgezet onderwijs).
Daarnaast ontwikkelden we de categorie groepsgerichte diensten, die afhankelijk van de behoeften
ingezet kan worden als vervanging van of aanvulling op reguliere diensten en extra diensten
(voorbeelden zijn moeder-baby groepen, Centering Ouderschap, webinars en Groeigids chat). Alle
reguliere, extra en groepsgerichte diensten zijn onderdeel van het wettelijke JGZ basistakenpakket

zoals vastgelegd in de wet publieke gezondheid (en soms jeugdwet).

5.4 Investeren in nieuwe vormen van dienstverlening en professionals

In 2024 is het aanbod van leeftijdsgebonden digitale nieuwsbrieven aan ouders met opgroeiende
kinderen uitgebreid met nieuwe leeftijden. Ook zijn webinars beschikbaar gekomen om ouders te
ondersteunen met informatie (voor voeding en zindelijkheid). Tot slot, is er in 2024 een plan gemaakt
om in verbinding met samenwerkingspartners een 2-jarige pilot Centering Ouderschap te starten.
Bij Centering Ouderschap ontvangen de ouders en hun pasgeborenen de zorg van de JGZ in
groepsverband in plaats van de individuele bezoeken aan het consultatiebureau tot een leeftijd van
14 maanden. Elders in Nederland zijn hier al goede ervaringen mee. Deze groepsgerichte aanpak kan
bijdragen aan het versterken van het eigen (sociale) netwerk van gezinnen en daarmee positief
bijdragen aan gezond opgroeien. Zodra de subsidieaanvraag naar de provincie wordt goedgekeurd

(begin 2025), zal de pilot op 3 locaties (in één gemeente per subregio) van start gaan.

Ook in de keuze wie welk kind ziet, kan meer gevarieerd worden. Taakherschikking van jeugdarts
naar een jeugdverpleegkundige of verpleegkundig specialist is bijvoorbeeld mogelijk omdat onze

professionals in het afgelopen jaar opgeleid zijn om bepaalde medische handelingen te mogen doen.

41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>5.6 Adviesgesprekken JGZ en dialoogsessies Jeugd

In onze rol als adviseur van de 16 Zuid-Limburgse gemeenten hebben we in 2024 voor het eerst een
splitsing gemaakt tussen een gesprek in het voorjaar en een tweede sessie in het najaar. Het eerste
gesprek was individueel van aard (bestuurlijk en ambtelijk) waarbij vooral teruggekeken werd naar
hoe de JGZ zijn maatschappelijke opdracht heeft uitgevoerd in het voorgaande jaar. Uitgangspunt

in dit gesprek zijn de jaarcijfers en jeugdprofiel van de desbetreffende gemeente.

Vanwege het groter wordende integrale karakter van de publieke gezondheid voor kinderen,
jongeren en hun (aanstaande) ouders is in het najaar gekozen voor een collectieve dialoogsessie
jeugd in plaats van een beleidsadviesgesprek met elke gemeente afzonderlijk. Vanuit vrijwel alle
gemeenten was er ambtelijke vertegenwoordiging uit de domeinen gezondheid, jeugd en onderwijs.
Samen met GGDZL professionals zijn zij de diepte ingegaan op thema's die op dit moment vanuit de
JGZ praktijk en verschillende gezondheidsmonitoren als belangrijkste risico's voor de

jeugdgezondheid naar boven zijn gekomen in 2024.

Drie van deze thema's (vaccinatiegraad, groepsgerichte dienstverlening t.b.v. versterken eigen
netwerk van ouders/jeugdigen en spraak-taal ontwikkeling) zijn in de dialoogsessie besproken. Twee
aanvullende thema’s (alcohol- en middelengebruik en mentale gezondheid, specifiek eenzaamheid
onder jongeren) zijn in aparte bijeenkomsten in samenwerking met andere ketenpartners verder

verdiept.

5./ Dalende trend vaccinatiegraad

De dalende vaccinatiegraad is een wereldwijd, landelijk en lokaal probleem voor de volksgezondheid.
Ook in onze regio daalt de vaccinatiegraad bij alle vaccinaties al enkele jaren (zie cijfers bij Trends).
Het RIVM houdt dit bij en probeert dit te verklaren. Het lagere aantal vaccinaties kan slechts voor
een klein deel verklaard worden aan het feit dat sommige jeugd de gegeven vaccinaties anoniem
ontvangt. Dit gebeurt als de ouder geen toestemming geeft om hun gegevens met het RIVM te

delen.

In 2024 zijn uitbraken van mazelen en kinkhoest gerapporteerd. Dat is ook een gezondheidsrisico in
onze regio aangezien de vaccinatiegraad voor bof-mazelen-rode hond (BMR) in de meeste
gemeenten zelfs onder de 90% gezakt is. Een hoge vaccinatiegraad is belangrijk om mensen tegen
ernstige ziekten te beschermen en uitbraken van ziekten te voorkomen. Deelname aan het

rijksvaccinatieprogramma is gratis in Nederland en via JGZ beschikbaar voor iedereen.

43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>JGZ heeft activiteiten gestart om structureel inzicht te krijgen in verandering in vaccinatiedeelname.
Naast geloofsovertuigingen, zijn ook groeiend wantrouwen in de overheid, groeiende desinformatie
op sociale media, vergeten hoe verschrikkelijk de ziekten zijn waartegen we vaccineren en prikangst
als redenen aangegeven. Deze inzichten en een veranderende maatschappij vragen om
aanpassingen in de manier waarop we vaccineren. Er is door onderzoeken in samenwerking met
AWPG Mosa kennis opgedaan hoe we kunnen bijdragen aan het verhogen van de vaccinatiegraad,

en dit vraagt extra inspanningen (denk aan maatwerk).

5.8 Wijzigingen in het vaccinatieschema van het Rijksvaccinatieprogramma

Op advies van de Gezondheidsraad, dat door het ministerie van VWS is overgenomen, heeft de JGZ
in 2024 gewerkt aan de implementatie van de wijzigingen in het Rijksvaccinatieprogramma (RVP)
vaccinatieschema. Nieuw is dat alle zuigelingen geboren vanaf 1 januari 2024 een vaccinatie tegen
rotavirus ontvangen. Daarnaast is er voorbereid op een grotere wijziging in het vaccinatieschema
dat start op 1 januari 2025. Alle vaccinaties in het RVP blijven behouden. Wel verschuiven er vier
vaccinatiemomenten naar een andere leeftijd. Daarnaast komt er in het najaar van 2025 een
vaccinatie tegen het Respiratoir Syncytieel Virus (RSV) bij zuigelingen bij. Uiteindelijke doel is een

nog betere bescherming tegen infectieziekten.

5.9 Indiceren Vroeg- en voorschoolse educatie ter bevordering van spraak-
taal ontwikkeling

Binnen de reguliere dienstverlening vervult de JGZ een belangrijke rol in het vroegtijdig signaleren
van risico's op spraak- en taalontwikkeling, en waar nodig in het doorverwijzen naar Vroeg- en
voorschoolse educatie (VVE) partners. De inzet van VVE kan verschillende redenen hebben. Enerzijds
op vroege leeftijd (rond de 12 maanden) wanneer er door criteria langs de gezinssituatie te leggen
een risico op onderwijsachterstand wordt vastgesteld (preventief). Anderzijds wanneer er al sprake
van een taalachterstand is. VVE kan dan (onderdeel van) een passend aanbod zijn in overleg met
ouders en/of gemeentelijk team.

In 2024 is een begin gemaakt om de werkwijze hiervoor te harmoniseren over de 16 gemeenten. De
JGZ heeft een gelijke werkwijze geadviseerd aan gemeenten en kinderopvangorganisaties die VVE
aanbieden met het doel een effectieve inzet voor gelijke kansen voor kinderen in alle Zuid-Limburgse
gemeenten. Deze uniformering is tweeledig. Enerzijds: de inzet van VVE indicering aan de hand van
de doelgroep definitie. Anderzijds de registratie van een VVE indicatie door de JGZ, die uniform zal

gaan verlopen voor heel Zuid-Limburg vanaf 2025.

44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>5.10 Ouder-kind relatie (hechting)

In een aantal gemeenten in Zuid-Limburg heeft de JGZ door gespecialiseerde medewerkers zowel
huisbezoeken (extra dienstverlening) als ouder-baby groepen (groepsgerichte dienstverlening) op
het thema ouder-kind relatie uitgevoerd na signalering van (dreigende) hechtingsproblematiek
(requliere dienstverlening). Hierbij blijkt dat bij de helft van de gesignaleerde gezinnen deze
vroegtijdige - en laagdrempelige - begeleiding bij de JGZ voldoende is om een positieve
ontwikkeling van het kind binnen een relationeel kader te bevorderen. De kwaliteit van de ouder-
kindrelatie vormt de basis van de ontwikkeling van een kind en heeft een beschermende werking op
het ontwikkelen van psychopathologie. Hierbij moet gedacht worden aan positieve effecten op
sociale vaardigheden, onderwijsniveau, arbeidsparticipatie en fysieke en mentale gezondheid. De
andere helft van de gesignaleerde kinderen hadden een verwijzing naar jeugdzorg nodig voor Infant
Mental Health (IMH) begeleiding bij GGZ.

5.11 In beeld

Algemene cijfers 2024

Geboortes 4.328
Kinderen in beeld 94.207
Kinderen in zorg bij JGZ (incl. volwassen t/m 23 jaar met speciale zorg) 92553
Kinderen in zorg 0-18 jaar 89.647
Baby 1° hielprik afgenomen 4.135
Baby 1° gehoorscreening afgenomen 4.334

Reguliere contactmomenten 2024

Unieke kinderen uitgenodigd Aantal contact momenten uitgevoerd

Baby fase

huisbezoek Postnataal 4.281 4263
4 weken 4.236 4.114
8 weken 4.278 4.115
3 Maanden 4.269 4.165
5 Maanden 4.339 4.245
11 Maanden 4.189 4.039
Peuter fase

14 Maanden 3.929 3.715
18 Maanden 646 596
2 jaar 4.464 4.204
3 jaar 2.134 1653

45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>3 jaar 6 maanden!

3 jaar 9 maanden

Schoolkind
5 jaar
10 jaar

Adolescent
13/14 jaar (2° klas VO)

Extra contactmomenten 2024

2420
2.539

6.049
5.035

5.128

2.250
2.195

5.081
4.426

4.089

Unieke kinderen uitgenodigd

Aantal contact momenten uitgevoerd

Inloopspreekuur 2.189 3.172
Prenataal huisbezoek 238 260
Contactmoment op indicatie 7.157 8.150
Huisbezoek op indicatie 620 718
Stevig Ouderschap en VoorZorg

Stevig

Ouderschap VoorZorg
Nieuw gestarte trajecten 2024 180 38
Trajecten die doorliepen uit voorgaande jaren 132 33
Totaal gezinnen ondersteund 2024 312 71

Beoordeling van Stevig Ouderschap door ouders in 2024: 9,6 (uit evaluatievragenlijst bij het afsluiten van

een traject)

Indicator: Prenataal Huisbezoek 2024

Aantal gezinnen/zwangeren dat een prenataal huisbezoek heeft 238

ontvangen van de JGZ

Indicator: Ziekteverzuim (MAZL) 2024

Aantal MAZL consulten op het voortgezet onderwijs

Indicator: Ouder-Kind relatie 2024
Individuele begeleiding

3.418

73

4 Wijziging in beleid. Vanaf oktober 2022 kunnen CM 3 jaar en CM 3 jaar 9 maanden in overleg met ouders samengevoegd worden tot een

nieuw CM 3 jaar 6 maanden

46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Groepsbegeleiding

Indicator: Digitale Dienstverlening 2024
Groeigids

Aantal accounts

Totaal aantal sessies

Aantal geopende chats

Aantal berichten geopend

Meest geopende onderwerpen:

jouwGGD

Aantal bezoeken

Aantal geopende chats

Mail/contact formulier

Meest bekeken onderwerpen op de site:

Indicator: Verwijzingen 2024

Nu niet Zwanger : aantal aanmeldingen vanuit JGZ
Vroeg en voorschoolse educatie: aantal kinderen tussen 2-4

jaar met een indicatie

Geweld in afhankelijkheidsrelaties (GIA) commissie JGZ: aantal

ontvangen casussen*

Adviesvragen bij Veilig Thuis van professionals JGZ
Aantal meldingen bij Veilig Thuis (VT) vanuit JGZ

1 groep van 6 kinderen en ouders

3926 (waarvan 732 actieve gebruikers in 2024)
2.664
99

2.061

1. Groeigids berichten
2. Voeding

3. Veiligheid

4. Ouderschap en werk

5.636
133
82

1. Seks 31%

2. Lichaam 31%

3. Gevoel 14%

4. Drugs roken 8%
5. Media 7%

22
2.364"

92

40
12

SPECIFICATIE* REGISTRATIES GIA COMMISSIE 2024

Seks. grensoverschr. gedrag

Samenwerking

Documentatie

Letsel

Uit beeld

Gezinsbalans

Juridische vraag

® Vroeg en voorschoolse educatie: aantal kinderen tussen 2-4 jaar met een indicatie in 2023: 2229

47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Integrale Vroeg Hulp (IVH): aantal aanmeldingen vanuit JGZ 1275
Infant Mental Health (IMH)/ouder-kind relatie bij GGZ 134

Vaccinatiegraad 2024"

Baby’s en peuters tot 2 jaar

DKTP 34,1%
Hib 86,4%
HepB 84,8%
Pneu 88,0%
BMR 88,6%
MenACWY 88,3%
Schoolkind

4 jaar:

DKTP 71,9%
9 jaar:

DTP 80,5%
BMR 81,2%
11 jaar:

HPV (meisjes) 51,0%
HPV (jongens) 43,8%
Adolescent

14 jaar:

MenACWY 712%
Zwangeren

Maternale kinkhoest (DKT) 75,9%
Maternale griepprik 10,0%

2 Totaal aantal aanmeldingen IVH: 324

* Landelijke concrete beleidsdoelstellingen voor het RVP zijn alleen voor de ziekten waarvoor de WHO eliminatie of eradicatie nastreeft:
mazelen/rubella 95%; polio 90%. In de nabije toekomst zal hepatitis B hieraan toegevoegd worden. In Zuid-Limburg zitten we voor alle
vaccinaties onder de 90% in 2024, wat zorgelijk is.

48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>-
-
-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Geen enkele vaccinatie 36 47

4- jaar

DKTP 90,1 90,5
9-jaar

DTP 91,6 89,7
BMR 91,7 90,1
11 jaar

HPV meisjes - -
HPV jongens - -
12/13 jaar

HPV meisjes 63,6 70,4
14 jaar

Men-ACYW 90,7 87,0
Maternale vaccinaties (tijdens de zwangerschap)
DKT 65,8 68,4
Griepprik - -

Contactmomenten (CM)

Opkomstpercentage!® CM

2021 2022

Babyfase

Postnatale huisbezoek 99,52 99,66
4 weken 97,67 97,57
8 weken 97,03 96,59
3 maanden 96,47 97,03
5 maanden 96,66 96,28
11/12 maanden 95,30 93,99

71,0
5,1

2023

99,52
97,36
96,94
97,03
96,09
93,65

18 Aantal unieke kinderen verschenen/ aantal unieke kinderen uitgenodigd 100%

2024

99,42
96,98
96,25
97,56
97,95
96,49

50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Peuterfase

14 maanden 93,72 93,80 93,60 94,74
18 maanden 90,36 9243 92,42 92,97
2 jaar 91,33 91,24 92,52 94,21
3 jaar’? 91,04 90,44 90,55 77,57
3 jaar / 6 maanden? 94,74 88,37 94,22
3 jaar / 9 maanden 91,53 90,32 90,10 88,46
Schoolkind
5 jaar 88,78 88,23 87,24 84,09
10 jaar 74,60 92,92 95,91 87,96
Adolescent
13 jaar (2de klas VO) 76,34 75,29 85,36 79,72
Stevig Ouderschap en VoorZorg
Stevig
Ouderschap VoorZorg
Totaal gezinnen ondersteund 2021 96 21
Totaal gezinnen ondersteund 2022 147 54
Totaal gezinnen ondersteund 2023 236 62
Totaal gezinnen ondersteund 2024 312 71
Prenataal Huisbezoek
Indicator: Prenataal Huisbezoek
2022 2023 2024
Aantal gezinnen/zwangeren dat een 165 278 238

prenataal huisbezoek heeft ontvangen

van de JGZ

Omdat een deel van de kinderen die oorspronkelijk gepland waren voor het contactmoment 3 jaar in 2024 door JGZ zijn afgezegd en

omgezet naar een contactmoment met 3 jaar en 6 maanden, zien we bij contactmoment 3 jaar en (in mindere mate) ook bij contactmoment 3

jaar en 9 maanden een lager opkomstpercentage. In het digitale systeem worden de oorspronkelijk uitgenodigde kinderen namelijk

(onterecht) meegeteld in het aantal genodigden.

20 Wijziging in beleid. Vanaf oktober 2022 kunnen CM 3 jaar en CM 3 jaar 9 maanden in overleg met ouders samengevoegd worden tot een

nieuw CM 3 jaar 6 maanden.

51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>5.13 Rekening van baten en lasten 2024 Jeugdgezondheidszorg

Begroting

Rekening na wijzigingen

2024 in€ 2024 in€
Baten
Bijdragen gemeenten 20.810.440 20.810.432
Tarieven Gemeenten 1.343.196 1.344.000
Plusproducten bijdragen - -
Bijdrage Rijk/Provincies 444.837 470.000
Overige bijdrage 735.507 1.133.000
Incidentele opbrengsten 10.851 17.000
Totale baten 23.344.831 23.774.432
Lasten
Personeelslasten 15.817.321 16.005.000
Huisvestingslasten 1.810.378 1.836.000
Afschrijvingslasten 129.232 125.000
Rentelasten en Bankkosten 18.393 -
Beheers en adm. lasten 134.289 143.000
Lasten vervoermiddelen -6.332 -
Lasten Automatisering 347.023 352.000
Lasten medische middelen 83.201 71.000
Lasten uitvoering derden 23.704 23.000
Incidentele lasten 12.845 12.000
Totale lasten 18.370.053 18.567.000
Algemene dekkingsmiddelen - -
Overhead 4.927.622 5.207.432
Resultaat vóór VPB en vóór bestemming 47.156 -
Vennootschapsbelasting boekjaar - -
Onttrekkingen aan reserves gedurende
het jaar - -
Gerealiseerde resultaat 47.156 -

52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>6. Programma Veilig Thuis

leder mens, van jong tot oud, heeft recht op een veilige thuissituatie. Helaas komt geweld in
afhankelijkheidsrelaties nog altijd voor. Denk hierbij aan onder andere aan huiselijk geweld,
kindermishandeling, oudermishandeling en mensenhandel. En daarmee heeft dus niet iedereen een
gezonde en veilige leefomgeving. Voor al deze mensen die te maken hebben met geweld in
afhankelijkheidsrelaties en de betrokken professionals zijn de medewerkers van Veilig Thuis (VT) er
als het nodig is. Door mensen in beweging te zetten, een steun in de rug te geven, te adviseren en
meldingen te onderzoeken wordt een start gemaakt met het doorbreken van de cirkel van geweld.
In 2024 hebben de medewerkers van Veilig Thuis een (in) directe bijdrage geleverd aan het realiseren
van acute en duurzame veiligheid van de inwoners die te maken hadden met geweld in

afhankelijkheidsrelaties in onze regio Zuid-Limburg.

Veilig Thuis is 24/7 bereikbaar. De medewerkers van Veilig Thuis werken in de keten samen met
andere professionals, maatschappelijke organisaties en (mede) overheden om te zorgen voor directe
veiligheid en voor een duurzame stabiele omgeving op lange termijn. Veilig Thuis werkt op het

snijvlak van zorg en veiligheid.

In de onderstaande paragrafen zetten we onze concrete inspanningen en activiteiten van 2024

nader uiteen.

53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>-
-
-
-
-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>6.3 Personele bezetting

Bij Veilig Thuis zijn diverse professionals werkzaam. Ervaring van de afgelopen jaren leert dat een
goede en gedegen inwerkperiode van essentieel belang is om het werk te kunnen doen. Dit is een
maandenlang traject (bijna 1 jaar) waarbij nieuwe medewerkers stap voor stap alle kneepjes van het
complexe vak leren. Daarnaast is het in de huidige arbeidsmarkt heel lastig om de vacatures ingevuld
te krijgen. Als ze dan ingevuld zijn, is er een intensieve inwerkperiode nodig. Ook kent VT een relatief
jong personeelsbestand. In 2024 waren er een aantal professionals tegelijkertijd in verwachting.
Deze combinatie van factoren leidde ertoe dat in 2024 een forse onderbezetting was, wat
resulteerde in een wachtlijst en een onder uitputting van het personeelsbudget.

6.4 Relatiemanagement en samenwerking

Voor VT is het actief delen van kennis en expertise op het gebied van GIA in onze regio een essentieel
onderdeel van het werk. Zo leveren we een bijdrage aan het ‘dichtdraaien van de kraan’ en daarmee
aan preventie. Door de hele maatschappij te informeren wat ze kunnen doen bij GIA en
handelingsperspectieven te bieden, voorkomen we dat de problemen erger worden. Er zijn in 2024
twee grote interactieve voorlichtingsbijeenkomsten in de regio georganiseerd waaraan ruim 350
professionals van verschillende organisaties hebben deelgenomen. Hier is de werkwijze en visie op
de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties gedeeld. De professionals uit verschillende
disciplines zijn dieper ingegaan op hun werkzaamheden, en er is uitleg gegeven over het belang
protocollen en de meldcode. Tijdens de bijeenkomsten zijn veel vragen van professionals
beantwoord.

Hiernaast hebben met alle gemeenten bestuurlijke accountgesprekken plaatsgevonden. Vanuit
Veilig Thuis is stevig geïnvesteerd in de relatie met de ketenpartners om de samenwerking te
optimaliseren. Dit deden we naast de triagetafels. Zo weten we elkaar beter en eerder te vinden daar

waar er vragen zijn.

6.5 Opleiden, scholen en trainen van medewerkers

In 2024 heeft Veilig Thuis geïnvesteerd in noodzakelijke scholing en training van haar medewerkers.
Dit is van belang om de professionaliteit te borgen en om medewerkers te boeien en binden om ze
zo, gelet op de krappe arbeidsmarkt, te behouden voor Veilig Thuis. Nieuwe medewerkers
zijn/worden intensief ingewerkt gedurende het eerste jaar. Zo hebben alle medewerkers de
(vervolg)training van ‘Kameleon’ gevolgd. Deze training is gericht op het verhogen van de
weerbaarheid van de medewerkers om zo beter te kunnen anticiperen op de dynamiek van de

werkzaamheden.

55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Na de succesvolle introductie in 2023 zijn inmiddels 23 medewerkers van de backoffice en de
spoeddienst getraind in de niet-suggestieve gespreksvoering met kinderen volgens protocol
(geschikt voor feitenonderzoek naar alle vormen van kindermishandeling). Ook hebben alle VT
medewerkers in 2024 deelgenomen aan bijeenkomsten in het kader van Prettig en Veilig
Samenwerken. Hiermee hebben de medewerkers extra tools gekregen om een prettige, veilige
werksfeer te creëren.

6.6 Veiligheid medewerkers

De veiligheid van alle medewerkers is een essentiële randvoorwaarde voor de GGD. Mede als gevolg
van de veranderingen in de maatschappij, zien we dat deze veiligheid steeds vaker onder druk staat.
Vandaar dat in 2024 een hulpmiddel is aangeschaft om deze veiligheid te borgen. Dit is een mobiele
alarmknop die tijdens het gesprek thuis bij de cliënt of op kantoor geactiveerd kan worden. Hiermee
wordt een particuliere meldkamer ingeschakeld. Deze meldkamer kan meeluisteren en zo nodig de
politie naar de locatie sturen waar de medewerker zich bevindt.

6.7 Afhandeling Dossierverzoeken

Afhandeling Dossierverzoeken is aangescherpt. In de dossiers van Veilig Thuis is informatie over
meerdere personen verwerkt (gezin/huishouden). Jaarlijks ontvangt Veilig Thuis ruim 150
dossierverzoeken, dit gaat met name om verzoeken voor inzage/afschrift en soms
vernietigingsverzoeken. Ook ontving VT vragen en klachten over de verstrekte dossiers. Dat was
aanleiding om een nieuwe werkwijze rondom deze dossierverzoeken te beschrijven. In 2024 is deze
nieuwe werkwijze vastgesteld en geïmplementeerd om het dossierverzoek zo zorgvuldig mogelijk te
kunnen afhandelen.

56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>6.8 Trends Veilig Thuis

Meldingen (aantal per jaar)

2021 4.267
2022 4.192
2023 4.516
2024 4.736

2024: 4,736 meldingen waarvan 4.254 door professionals en 481 door burgers

Adviezen (aantal per jaar)

2021 3.772
2022 5.282
2023 5.480
2024 5.341

2024: 5341 Adviezen waarvan 2989 voor professionals en 2352 voor burgers

Aantal ingezette diensten in 2024

Directe overdracht
Onderzoek

Voorwaarden en Vervolg

Monitoring

Top 3 aanleiding om contact op te nemen met VT in 2024

4.271

194 Gestart
211 Afgerond
306 Gestart
305 Afgerond
474 Afgerond
316 Actief

1 Kindermishandeling
2 (Ex) Partnergeweld
3 Andere problematiek

Aantal klachten in 2024: 33

57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>6.9 Rekening van baten en lasten 2024 Veilig Thuis

Begroting

Rekening na wijzigingen

2024 in€ 2024 in€
Baten
Bijdragen gemeenten 8.681.674 8.681.666
Tarieven gemeenten 24.620 25.000
Plusproducten bijdragen - -
Bijdrage Rijk/Provincies - -
Overige bijdrage - -
Incidentele opbrengsten 415 -
Totale baten 8.706.709 8.706.666
Lasten
Personeelslasten 5.613.026 6.549.000
Huisvestingslasten 396.501 339.000
Afschrijvingslasten - -
Rentelasten en Bankkosten - -
Beheers en adm. lasten 129.701 209.000
Lasten vervoermiddelen - -
Lasten Automatisering 109.342 98.000
Lasten medische middelen 14 -
Lasten uitvoering derden - -
Incidentele lasten 2.700 -
Totale lasten 6.251.284 7.195.000
Algemene dekkingsmiddelen - -
Overhead 1.366.748 1.511.666
Resultaat vóór VPB en vóór bestemming 1.088.677 -
Vennootschapsbelasting boekjaar - -
Onttrekkingen aan reserves gedurende
het jaar - -
Gerealiseerde resultaat 1.088.677 -

</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>