<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Onderzoeksprotocol
Rekenkamer Vijfheerenlanden




Vijfheerenlanden, december 2020

                                  1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Aanleiding
Dit is het onderzoeksprotocol1 van de rekenkamer van de gemeente Vijfheerenlanden. In dit protocol is
beschreven welke eisen de rekenkamer stelt aan de uitvoering van onderzoek. Doel is om de kwaliteit
en onafhankelijkheid van het onderzoek te waarborgen.


Dit document is bedoeld voor de leden van gemeenteraad, de gemeentelijke organisatie, externe
onderzoeksbureaus en leden van de rekenkamer zelf.


De rekenkamer is een onafhankelijk orgaan – waarin geen raadsleden zitting hebben – die zelfstandig
onderzoek doet naar de doelmatigheid, doeltreffendheid en rechtmatigheid van het financiële beheer,
het beleid en de organisatie van het gemeentebestuur. De rekenkamer wil met zorgvuldig uitgevoerd
onderzoek en een positief-kritische houding bijdragen aan de transparantie van het gemeentelijk
handelen en het verbeteren van de kwaliteit van het lokale bestuur.



Voor verdere informatie over wetten, regels en taken van de rekenkamer verwijzen we naar
www.nvrr.nl.2


Leeswijzer
Op hoofdlijnen zijn de fasen beschreven die van belang zijn in een onderzoeksproces:
     1. Vaststellen van de onderzoeksprogrammering
     2. Vooronderzoek en onderzoeksopzet
     3. Keuze: uitbesteden of zelf onderzoek doen
     4. Uitbesteden
     5. Zelf onderzoek doen
     6. Uitvoering van het onderzoek
     7. Tijdens het onderzoek
     8. Afronding onderzoek
     9. Na het onderzoek


1. Vaststellen van de onderzoeksprogrammering
         Als onafhankelijk orgaan bepaalt de rekenkamer zelf welke onderwerpen worden onderzocht.
          De rekenkamer laat zich bij haar keuze van onderwerpen zowel leiden door verzoeken die
          worden gedaan als door eigen inzichten. De rekenkamer sluit zoveel als mogelijk aan bij de
          thema’s die spelen binnen de gemeente. Dit doet ze door, naast de lokale (digitale) media ook
          publicaties van de raad en het college van B&W te volgen. Dat zijn bijvoorbeeld de begroting,
          de jaarrekening en beleidsstukken. Ook worden vakpublicaties en de landelijke ontwikkelingen

1
  Bij het opstellen van dit onderzoeksprotocol is gebruik gemaakt van teksten uit de protocollen van de rekenkamers van West-
Brabant, Venlo en IJsselstein. Ook is input op de NVRR-website gebruikt.
2
  De rekenkamer is onafhankelijk. Die onafhankelijke positie wordt verder versterkt door een wet die binnenkort van kracht wordt
(Wet versterking decentrale rekenkamers).
                                                                                                                                   2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>        gevolgd. Er wordt voortdurend een zogenaamde ‘groslijst’ van onderwerpen bijgehouden,
        waarbinnen de prioritering over de tijd steeds wordt bijgesteld;
       Verzoeken voor onderzoek kunnen komen vanuit de raad, maar ook derden (bijvoorbeeld
        maatschappelijke organisaties of burgers) kunnen een verzoek indienen bij de rekenkamer. Ook
        is het mogelijk dat collegeleden of anderen bij de rekenkamer een verzoek doen om een
        bepaald onderwerp te onderzoeken. Bij het indienen van een verzoek worden indieners
        verzocht om de keuze te beargumenteren aan de hand van de hier onder opgenomen
        selectiecriteria;
       Ten minste eens per jaar inventariseert de rekenkamer de suggesties voor onderzoek bij (een
        vertegenwoordiging van) de raad;
       In het vierde kwartaal van ieder jaar informeert de rekenkamer de raad over de voorgenomen
        keuze en planning van de onderzoeken voor de komende periode. Dat betreft ongeveer een
        jaar vooruit. Dit betreft geen beslissingen, maar voornemens hetgeen betekent dat
        aanpassingen altijd nog mogelijk blijven;
       In de onderzoeksprogrammering zijn voorgenomen onderzoeken opgenomen inclusief een
        motivering en toelichting.
       De rekenkamer stelt op basis van de volgende richtlijnen de onderzoeksonderwerpen vast:



      Selectiecriteria Rekenkamer Vijfheerenlanden:
                   o   Proportionaliteit: er moet sprake zijn van een substantieel belang in financieel,
                       organisatorisch, bestuurlijk of maatschappelijk opzicht;
                   o   Subsidiariteit: de onderzoeksvraag is niet op een andere, meer eenvoudige,
                       wijze te beantwoorden;
                   o   Het onderzoek moet door de gemeente te beïnvloeden beleid betreffen;
                   o   Er moet sprake zijn van enige spreiding over de gemeentelijke beleidsterreinen
                       in de opvolgende onderzoeken;
                   o   Toegevoegde waarde: van het onderzoek worden leereffecten verwacht;
                   o   De onderzoeksresultaten moeten communiceerbaar zijn naar de bevolking;
                   o   Onafhankelijkheid: de rekenkamer zal zich niet mengen in politieke discussies
                       en beleidsvorming.



2. Vooronderzoek en onderzoeksopzet
       De rekenkamer wijst voor elk onderzoek een of meerdere leden aan als ‘lid rapporteur’. Deze
        voert of voeren het onderzoek uit en is, bij inzet van een extern bureau, actief betrokken bij het
        onderzoek. Tevens is de ‘lid rapporteur’ de contactpersoon voor de gemeentelijke organisatie of
        een extern onderzoeksbureau voor wat betreft de inhoud van het onderzoek;
       Voor elk onderzoek stelt de rekenkamer een startnotitie op. Hiervoor wordt doorgaans een
        vooronderzoek uitgevoerd; een analyse van de belangrijkste, relevante documenten. Indien
        nodig kan de rekenkamer besluiten om een aantal oriënterende gesprekken met
        sleutelpersonen te voeren.
       In een startnotitie zijn de volgende onderdelen opgenomen:
            o    Een aanleiding, achtergrond en context van de onderzoeksvraag;

                                                                                                             3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>          o   Het doel van het onderzoek;
          o   Voorlopige onderzoeksvragen (hoofd- en deelvragen);
          o   Afbakening van het onderzoek;
          o   De beoogde opleverdatum;
          o   Eventueel is het mogelijk dat ook opmerkingen zijn opgenomen over
              onderzoeksmethoden en een voorgestane werkwijze op hoofdlijnen;
     De definitieve onderzoeksopzet wordt ter kennisgeving aangeboden aan de raad;
     De rekenkamer kan de onderzoeksopzet tussentijds wijzigen. Wanneer er substantiële
      wijzigingen in de onderzoeksopzet worden aangebracht, zal dit worden meegedeeld aan de
      raad;
     Omdat niet alle onderwerpen zich zullen lenen voor uitgebreid rekenkameronderzoek zoals
      beschreven in dit protocol, behoudt de rekenkamer zich het recht voor om in sommige gevallen
      te bezien of de onderzoeksvraag op een andere wijze door de rekenkamer kan worden
      onderzocht. Bijvoorbeeld door middel van een quickscan. De rekenkamer bepaalt zelf in welke
      gevallen afgeweken wordt van het onderzoeksprotocol. Wanneer is afgeweken van dit
      onderzoeksprotocol wordt dit beschreven en onderbouwd in het onderzoeksrapport.


3. Uitbesteden van onderzoek
     De rekenkamer kan besluiten om een onderzoek te laten uitvoeren door een extern
      onderzoeksbureau. Bijvoorbeeld als specifieke expertise nodig is of er onvoldoende capaciteit
      in de rekenkamer aanwezig is om de uitvoering van het onderzoek helemaal zelf ter hand te
      nemen. Afwegingen omtrent al dan niet uitbesteden worden vooraf geëxpliciteerd.
     Wanneer de rekenkamer kiest voor een extern onderzoeksbureau worden altijd meerdere
      onderzoeksbureaus benaderd om aan de hand van de onderzoeksopzet een offerte uit te
      brengen. De offerte bevat in principe de volgende onderdelen:
          o   Een overzicht van de inhoudelijke aanpak die het bureau voorstaat, werkwijze en alle
              activiteiten die door het bureau in het kader van dit onderzoek zullen worden uitgevoerd
              (inclusief contact- communicatiemomenten tussen het onderzoeksbureau en de
              rekenkamer);
          o   Een opgave van de activiteiten die van de gemeente en van de rekenkamer verwacht
              worden;
          o   Een planning;
          o   Een overzicht van enkele soortgelijke door het bureau uitgevoerde opdrachten in de
              afgelopen 2 jaar, inclusief referenties en zo mogelijk een link naar het eindproduct;
          o   Een vermelding van de medewerkers die worden ingezet voor dit onderzoek en hun
              CV. Daarbij wordt ook aangegeven wie de hoofdonderzoeker is en tevens
              contactpersoon voor de rekenkamer;
          o   Indien van toepassing: Een vermelding van eerdere opdrachten die voor de gemeente
              Vijfheerenlanden zijn uitgevoerd de afgelopen vijf jaren voor de datum van de uitvraag.
          o   Een gespecificeerde raming van de kosten (uren en uurtarieven) resulterend in een
              vaste prijs voor het totale onderzoek (inclusief reis- en verblijfskosten en eventuele
              overige kosten);
     Een variant is het direct direct schriftelijk vragen een offerte-aanvraag te doen.

                                                                                                       4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>      Een andere variant is om eerst een uitvraag op hoofdlijnen beschikbaar te stellen aan
       onderzoeksbureaus. Vervolgens wordt in een oriënterend gesprek de uitvraag toegelicht en/of
       aanvullende vragen beantwoord waarna één of meer onderzoeksbureaus gevraagd worden om
       een voorstel uit te werken;
      Mocht de rekenkamer vaststellen dat er door eerder uitgevoerde opdrachten of andere
       werkzaamheden van rekenkamerleden sprake kan zijn van belangenverstrengeling of van de
       mogelijke schijn van belangenverstrengeling, dan dit dat het betreffende onderzoeksbureau niet
       wordt uitgenodigd het onderzoek te offreren of uit te voeren;
      De ingediende offertes worden onderling vergeleken. Als er geen voorgesprek heeft
       plaatsgevonden, dan is het mogelijk om (indien nodig) een of meer onderzoeksbureaus uit te
       nodigen een toelichting te komen geven.
      De rekenkamer maakt op grond van enkele criteria een definitieve keuze Deze wordt
       beargumenteerd aan de bureaus teruggekoppeld;
      Welke gunningsprocedure de rekenkamer hanteert, wordt in de uitvraag vermeld;
      De onderzoeksbureaus ontvangen bij de offerteaanvraag dit onderzoeksprotocol.


4. Intern onderzoek
      De rekenkamer kan besluiten om het onderzoek zelf uit te voeren. Bijvoorbeeld om meer regie
       over het onderzoek te hebben of om een kortere doorlooptijd en/of lagere kosten te realiseren;
      Wanneer de rekenkamer onderzoek in eigen beheer uitvoert, wordt gewerkt met minstens één
       hoofdonderzoeker (in de rol van ‘lid onderzoeker’) en minstens één direct betrokken tegenlezer
       en sparringpartner (in de reguliere rol van ‘lid’). Er kan ook gekozen worden voor meerdere
       leden van de rekenkamer te betrekken in de rol van ‘lid onderzoeker’. De tegenlezer maakt in
       principe geen deel uit van het onderzoeksteam, tenzij deze ook zelf deelneemt in het vergaren
       van informatie ten behoeve van het onderzoek, dan is deze tenminste ten dele ook ‘lid
       onderzoeker’.
      Wanneer de rekenkamer besluit om zelf het onderzoek uit te voeren, stelt het ‘lid onderzoeker’
       eerst, in afstemming met de andere leden, een onderzoeksvoorstel op. In de onderzoeksopzet
       die wordt gemaakt voor onderzoek in eigenbeheer is ook een planning opgenomen waarin
       wordt vastgesteld op welke momenten de tegenlezer(s) het onderzoeksteam van kritisch
       commentaar voorzien of voorziet.
      Het uurtarief voor onderzoek in eigen beheer (leden en secretaris/onderzoeker) is 80 euro, ex
       btw en exclusief reiskosten die direct met het onderzoek samenhangen. Het uurtarief zal ieder
       jaar worden herzien aan de hand van het indexcijfer cao-lonen overheid.
      Voorafgaand aan het uit te voeren onderzoek wordt eerst in een onderzoeksplan een begroting
       opgesteld waarin onderzoekswerkzaamheden zo goed als mogelijk is zijn gespecificeerd (op z’n
       minst een indicatie van aantal te interviewen personen, de te raadplegen documenten et
       cetera). Vóór het opstellen van de onderzoeksopzet wordt een raming gemaakt van het aantal
       uur dat het opstellen ervan kost. Voor deze uren, geïnvesteerd in het opstellen van het
       onderzoeksplan, wordt géén vergoeding tegen het geldende uurtarief van 80 euro betaald.
      Het onderzoek start pas, nadat de rekenkamer zich akkoord verklaard hebben met de
       ingediende begroting. Overschrijding van de begrote kosten wordt zoveel als mogelijk



                                                                                                        5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>          vermeden. Als gedurende de uitvoering van het onderzoek toch blijkt dat de totale kosten van
          het onderzoek hoger uitvallen, dan wordt terstond hierover de rekenkamer geïnformeerd.
         Niet alle onderwerpen zullen zich lenen voor een uitgebreid rekenkameronderzoek zoals
          beschreven in dit protocol. In sommige gevallen kan worden bekeken of de onderzoeksvraag
          op andere wijze door de rekenkamer kan worden beantwoord, bijvoorbeeld in de vorm van een
          korte analyse (quick scan). Ook in die gevallen wordt vooraf een beknopte begroting opgesteld,
          waarna de quick scan van start gaat.
         Naast het uitvoeren en presenteren van onderzoek heeft de rekenkamer ook andere
          instrumenten ter beschikking om de raad te ondersteunen. Zo is het met ingang van de ‘Wet
          Versterking positie decentrale rekenkamers’ ook mogelijk om, al dan niet op grond van
          uitgevoerd onderzoek, vertrouwelijke mededelingen te doen aan de raad naar analogie van de
          wijze waarop dat voor de Algemene Rekenkamer is geregeld.


5. Uitvoering het onderzoek
         In overleg met de ambtelijke organisatie wordt afgesproken wie vanuit de gemeente voor de
          rekenkamer de eerst aan te spreken contactpersoon voor het onderzoek is.
         Met de contactpersoon worden afspraken gemaakt over de procedure en planning van het
          onderzoek, de wijze waarop met gegevens wordt omgegaan, hoe de rekenkamer de door haar
          benodigde informatie van de betrokken afdeling(en) zo snel mogelijk kan verkrijgen en hoe de
          belasting van de afdeling door het onderzoek zoveel minimaal mogelijk kan zijn.
         Leden van de rekenkamer zijn niet verantwoordelijk voor de informatieverspreiding aan de
          medewerkers op de afdelingen; deze verantwoordelijkheid ligt bij de betreffende
          leidinggevenden.
         Er wordt bij de uitvoering van het onderzoek rekening gehouden met privacyregels zoals
          vastgelegd in de AVG. Als er wordt gewerkt met persoonsgegevens, dan is veelal sprake van
          een onderzoek in de zin van ‘wetenschappelijk onderzoek’ volgens lid 89 van de AVG. De
          grondslag voor verwerking van persoonsgegevens wordt vooraf vastgesteld. Als geen sprake is
          van de grondslag ‘toestemming’, dan wordt de rechtmatigheid beargumenteerd door
          bijvoorbeeld een beroep op de grondslag ‘gerechtvaardigde belangen’. Bij botsing van rechten
          wordt niet alleen de werkwijze vooraf vastgelegd in de onderzoeksopzet. Passende
          maatregelen zoals versleuteling en pseudonimisering worden als waarborgen van privacy
          toegepast. Op deze wijze kan binnen de AVG onder strikte voorwaarden bijvoorbeeld ook de
          uitvoering van dossierstudie zonder voorafgaande toestemming 3van betrokken personen
          worden uitgevoerd. In gevallen dat de AVG van toepassing is (anders binnen de reguliere
          verwerkersovereenkomsten) wordt altijd in afstemming met (juristen binnen) de ambtelijke
          organisaties nagegaan op welke wijze het onderzoek binnen de kaders van de AVG kan
          worden uitgevoerd.




3
  Uitgangspunt is altijd dat informed consent (dus actief toestemming vragen) wordt toegepast indien redelijkerwijze mogelijk. Het
‘geenbezwaar principe’ is daarna het af te wegen alternatief. Dan wordt betrokkenen de mogelijkheid geboden tegen het gebruik
van hun persoonsgegevens actief bezwaar te maken.
                                                                                                                                 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>6. Tijdens het onderzoek
        Van alle individuele interviews die voor het onderzoek plaatsvinden, wordt een schriftelijk
         verslag gemaakt. Dit schriftelijke verslag wordt ter accordering aan de geïnterviewde
         voorgelegd. Gespreksverslagen zullen vertrouwelijk worden behandeld en zijn alleen inzichtelijk
         voor het onderzoeksteam en de rekenkamer. Als er in het rapport wordt geciteerd dan gebeurt
         dit doorgaans zonder vermelding van naam en functie. Ingeval de rekenkamer het toch van
         belang acht dat naam en functie worden vermeld dan gebeurt dat alleen met expliciete
         toestemming van de geïnterviewde;
        Bij groepsinterviews wordt aan de aanwezigen vooraf duidelijk gemaakt of er verslag wordt
         gemaakt en hoe wordt omgegaan met de inbreng van aanwezigen. Wat betreft citering geldt
         voor het groepsinterview dezelfde richtlijn als bij individuele interviews;
        Als er sprake is van onderzoek door externen vindt er regelmatig overleg plaats tussen het
         onderzoeksbureau en de ‘lid rapporteur’ van de rekenkamer over de voortgang van het
         onderzoek. Het onderzoeksbureau rapporteert tijdig als zaken niet lopen zoals dit vooraf was
         afgesproken. Er kan alleen in overleg met de rekenkamer worden afgeweken van de
         vastgestelde onderzoeksopzet. De eindverantwoordelijkheid en de regie liggen bij de
         rekenkamer. Dit betekent dat belangrijke beslissingen over de inrichting en voortgang van het
         onderzoek door de rekenkamer genomen worden;
        Het uitgangspunt in de rapportage van de rekenkamer is transparantie. De rekenkamer verstaat
         daar onder:
              o    Helderheid bieden in hoe de rekenkamer tot haar conclusies is gekomen;
              o    Een duidelijk onderscheid maken tussen normen (criteria), bevindingen, conclusies en
                   aanbevelingen;
              o    Bij refereren aan documenten, websiteteksten of gesprekken: precies vermelden van
                   bron en zo mogelijk datum.
        De rekenkamer is eindverantwoordelijk voor de inhoud van het rapport. Dit betekent dat de
         eindrapportage herkenbaar moet zijn als rekenkamerrapport van de rekenkamer
         Vijfheerenlanden. Wanneer het onderzoek is uitgevoerd door een extern bureau dan wordt dit
         bureau vermeld;
        Het ‘lid rapporteur’ bewaakt, in afstemming met de andere leden, de voortgang van het
         onderzoek. De voorzitter bewaakt de algehele planning van de rekenkamer.


7. Afronding onderzoek
Er wordt gewerkt met ambtelijk en bestuurlijk wederhoor4.
        Ambtelijk wederhoor:
              o    Met ambtelijk wederhoor krijgt de gemeente (en of onderzochte partij) de mogelijkheid
                   om het conceptrapport te controleren op eventuele feitelijke onjuistheden;
              o    Aan de organisatie wordt een termijn gesteld van drie weken om te reageren op de
                   conceptrapportage (conform de verordening artikel 12.3). Alleen na overleg is
                   eventueel een langere reactieperiode overeen te komen. Zonder overleg vooraf worden
                   reacties buiten deze termijn in principe niet meegenomen in de rapportage;

4
 In het kader van de Wet Versterking decentrale rekenkamers wordt de hoor en wederhoor voorafgaand aan de vaststelling en
openbaarmaking van de rapporten in de Gemeentewet verankerd.


                                                                                                                            7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>          o   Na het verstrijken van de termijn worden gebleken feitelijke onjuistheden in het rapport
              door de onderzoekers gecorrigeerd. Bij onderzoek door een extern bureau worden
              opmerkingen uit het ambtelijk wederhoor die niet worden overgenomen, onderbouwd
              afgewezen. De rekenkamer ontvangt deze onderbouwing.
      Bestuurlijk wederhoor
          o   De rekenkamer stuurt het definitieve rapport inclusief conclusies en aanbevelingen aan
              het college van Burgemeester en Wethouders voor een bestuurlijke reactie. Hiervoor
              geldt eveneens een reactietermijn van vier weken (conform de verordening artikel
              12.3). Gemotiveerd kan de rekenkamer besluiten om van deze termijn af te wijken.
              Naar aanleiding van de bestuurlijke reactie kan de rekenkamer een nawoord opstellen.
      De eindrapportage inclusief de bestuurlijke reactie wordt aangeboden aan de raad met een
       aanbiedingsbrief. Een afschrift hiervan wordt verzonden aan het college van Burgemeester en
       Wethouders en overige betrokkenen;
      Om de doorlooptijd van het onderzoek te verminderen kan de rekenkamer ervoor kiezen:
          o   Om het ambtelijk en bestuurlijk wederhoor schriftelijk, maar gelijktijdig te doen;
          o   Om het ambtelijk wederhoor in een bijeenkomst met betrokken ambtenaren en de
              onderzoekers te laten plaatsvinden. Vervolgens kan daarna het bestuurlijk wederhoor
              plaatsvinden. Er zal in die gevallen, conform de verordening, na de bijeenkomst
              schriftelijke bevestiging van overeengekomen bijstellingen plaatsvinden;
          o   Om zowel het ambtelijk als het bestuurlijk wederhoor in een bijeenkomst met betrokken
              ambtenaren, onderzoekers en bestuurders te laten plaatsvinden. Er zal ook dan,
              conform de verordening, na de bijeenkomst schriftelijke bevestiging van overeen
              gekomen bijstellingen plaatsvinden;
      In de meeste onderzoeken zal zowel ambtelijk als bestuurlijk wederhoor plaatsvinden. Door
       omstandigheden kan er door de rekenkamer van deze procedure worden afgeweken,
       bijvoorbeeld omdat er sprake is van een quick scan waar geen conclusies aan verbonden zijn.
      Als sprake is van alternatieve eindproducten (geen rapport, maar bijvoorbeeld een beeldverslag
       of andere weergave van bevindingen), dan wordt de procedure van wederhoor hier op
       afgestemd.
      Nadat het bestuurlijk wederhoor heeft plaatsgevonden, maakt de rekenkamer een raadsvoorstel
       met een conceptbesluit. Dit voorstel heeft betrekking op de conclusies en aanbevelingen van
       het onderzoek van de rekenkamer en bevat een opdracht aan het college om binnen een nader
       te bepalen termijn te komen met een plan van aanpak ter uitvoering van de door de raad
       overgenomen aanbevelingen.


8. Na het onderzoek
      De rekenkamer krijgt op haar verzoek de beschikking over het gehele onderzoeksdossier dat
       door het onderzoeksbureau is opgebouwd. Dit dossier kan de volgende stukken bevatten:
          o   Onderzoeksopzet en schriftelijke correspondentie hierover met de betrokkenen;
          o   De interviewverslagen;
          o   Alle tussenproducten met betrekking tot de informatieverzameling en analyse;
          o   Eindrapport;
          o   Stukken met betrekking tot het technische wederhoor;

                                                                                                         8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>        o   Persberichten die in het kader van het onderzoek zijn uitgebracht;
   Tenminste het lid rapporteur, en bij voorkeur ook de andere rekenkamerleden, zijn aanwezig bij
    de behandeling van de onderzoeksrapportage tijdens de raadsavond, tenzij het als hamerstuk
    is geagendeerd.
   Het is het onderzoeksbureau niet toegestaan om lopende het onderzoek buiten de rekenkamer
    om contact te hebben met derden over resultaten van het onderzoek. De externe communicatie
    na afloop van het onderzoek verloopt via de voorzitter van de rekenkamer. De voorzitter van de
    rekenkamer is de woordvoerder voor de media. Hij kan zich laten bijstaan door één van de
    rekenkamerleden of het onderzoeksbureau;
   Na elk rekenkameronderzoek vindt een evaluatie plaats. Dit gebeurt tijdens de reguliere
    vergaderingen. In deze evaluatie wordt er door de rekenkamer teruggeblikt en nagegaan welke
    onderdelen goed zijn verlopen en op welke onderdelen verbetering mogelijk is. Een en ander
    wordt vastgelegd in een kort evaluatieverslag, dat onderdeel uit maakt van het vergaderverslag.
    Indien gewenst kan de rekenkamer de evaluatie uitbreiden, onder meer door de ambtelijke
    organisatie, het extern onderzoeksbureau of andere stakeholders te betrekken.




                                                                                                  9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>BIJLAGE            KWALITEITSCRITERIA ONDERZOEK



De Rekenkamercommissie stelt een aantal kwaliteitseisen aan haar onderzoek, zowel aan het proces
als het product.


Constructief
De Rekenkamercommissie wil een bijdrage leveren aan de kwaliteit en het lerend vermogen van het
lokaal bestuur. Zij stelt zich daarom constructief op, houdt rekening met context en heeft oog voor de
haalbaarheid van eventuele aanbevelingen.


Controleerbaarheid
Het onderzoeksproces wordt zodanig vastgelegd dat het mogelijk is om het onderzoek en de daarbij
behorende overwegingen achteraf te reconstrueren.


Objectiviteit
Het onderzoeksonderwerp wordt zo gekozen dat de selectie van de te onderzoeken en in het
onderzoeksrapport te presenteren feiten zonder vooringenomenheid plaatsvindt en evenwichtig is.
Feiten worden in rapporten gescheiden van oordelen gepresenteerd. Taalgebruik is niet tendentieus en
niet suggestief.


Onderbouwing en consistentie
Methoden en technieken van gegevensverzameling voldoen aan de eisen van validiteit en
betrouwbaarheid. De informatie mag geen onjuistheden of onvolledigheden bevatten en dient
evenwichtig te zijn. De conclusies die de Rekenkamercommissie trekt moeten worden onderbouwd en
moeten logisch voortvloeien uit de bevindingen afgezet tegen de normen. Bevindingen zijn zoveel
mogelijk gebaseerd op schriftelijke bronnen of andere vastleggingen en liefst op meer dan één bron.
Feiten zijn geverifieerd aan de bron.


Bruikbaarheid
Het onderzoeksrapport geeft toegankelijke, bondige en actuele informatie waar de gemeenteraad, het
college en de ambtelijke organisatie maatregelen kunnen voorstellen en treffen, gericht op verbetering
van het presteren en functioneren. Op de onderzoeksvragen wordt antwoord gegeven.


Onafhankelijkheid
De keuze van onderwerpen, aspecten en te hanteren normen vindt plaats in volledige vrijheid en zonder
vatbaar te zijn voor welke pressie dan ook. Dit geldt ook voor het onderzoeksproces en het formuleren
van conclusies.


Doelmatigheid en doelgerichtheid
Het onderzoek wordt voldoende afgebakend en de aanpak van het onderzoek is doelgericht. Bij de
keuze van methoden en technieken wordt een kosten-batenafweging gemaakt. De organisatie van het
onderzoek voldoet aan de algemene eisen van goed projectmanagement.



                                                                                                         10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>