<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                    Raadsvoorstel
                                  Zaaknummer 862778

Onderwerp:
Woonwagenbeleid Vijfheerenlanden


Vergaderdatum raad: 29 juni 2023
Geheim:             Nee
Steller:            Famke Smedts
Portefeuillehouder: Wethouder Meijdam

Beslispunten
1. De nota Woonwagenbeleid Vijfheerenlanden 2023 vast te stellen.
2. Het college de opdracht te geven om de mogelijkheden voor de uitbreiding van het aantal
   standplaatsen in Vijfheerenlanden te onderzoeken.

Inleiding
In 1999 is de Woonwagenwet ingetrokken. Hierdoor waren gemeenten niet langer verplicht om
exclusief beleid voor woonwagens en woonwagenbewoners te formuleren. Sindsdien nam in veel
gemeenten het aantal standplaatsen af. Als gevolg van bezwaren vanuit woonwagenbewoners
hebben het College voor de Rechten van de Mens en de Nationale ombudsman uitgesproken dat
het Rijk en gemeenten tekortschoten in het erkennen en faciliteren van de culturele identiteit van
woonwagenbewoners. In 2018 heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken daarom het
beleidskader 'Gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid' uitgebracht. Hierin worden
gemeenten geadviseerd hun beleid in overeenstemming te brengen met de aanbevelingen van het
College van de Rechten van de Mens en de Nationale Ombudsman.
Vijfheerenlanden beschikt over vijf woonwagenlocaties met verschillende eigendomsvormen. In
2021 is de behoefte aan standplaatsen en woonwagens per locatie geïnventariseerd. Op basis van
het onderzoek en diverse gesprekken met betrokkenen is het nu voorliggende beleidskader
opgesteld.

Beoogd effect
Op dit moment hebben we in Vijfheerenlanden nog geen woonwagenbeleid. Het nu voorliggende
beleid biedt een kader voor verschillende belangrijke aspecten binnen de woonwagensituatie in
Vijfheerenlanden: de realisatie van eventuele nieuwe standplaatsen, het toewijzen van
vrijkomende, bestaande standplaatsen, het kwalitatief op peil houden van bestaande
standplaatsen en woonwagens, en het versterken van de samenwerking en communicatie met
direct betrokkenen zoals de woonwagenbewoners zelf.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Argumenten
1.1    Het gemeentelijk beleid is op dit moment niet in overeenstemming met de aanbevelingen
vanuit het College voor de Rechten van de Mens en de Nationale Ombudsman.
Op basis van deze aanbevelingen heeft het ministerie van BZK in samenspraak met de VNG, het
Interprovinciaal Overleg (IPO), Aedes en vertegenwoordigers van de woonwagengemeenschap het
beleidskader gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid laten opstellen. Hierin is
opgenomen dat gemeenten het beleid voor woonwagens en standplaatsen vaststellen als
onderdeel van hun volkshuisvestingsbeleid. Dit beleid dient voldoende rekening te houden met en
ruimte te geven aan het woonwagenleven van woonwagenbewoners. Ook moet de behoefte aan
standplaatsen in kaart worden gebracht. De afbouw van standplaatsen is niet toegestaan zolang
er behoefte is aan standplaatsen en een woningzoekende woonwagenbewoner die dit wenst, moet
binnen een redelijke termijn kans maken op een standplaats. De op dit moment voorliggende
beleidsnota Woonwagenbeleid Vijfheerenlanden voorziet hierin.

1.2    Het beleid stelt kaders voor een centrale inschrijflijst voor standplaatszoekenden.
Het toewijzen van vrijkomende standplaatsen verschilt nu nog per woonwagenlocatie. Er is echter
behoefte aan één centrale inschrijflijst voor woonwagenstandplaatsen in de gemeente, zodat voor
woonwagenbewoners duidelijk is waar men zich vanaf de dag dat men 18 wordt aan kan melden
om de wens voor een standplaats kenbaar te maken. Daarnaast is het belangrijk een transparant
systeem te hanteren voor de toewijzing van vrijkomende standplaatsen. Ook is de lijst van belang
om te blijven monitoren hoe groot de vraag naar nieuwe standplaatsen is. Omdat er de afgelopen
jaren geen centrale wachtlijst is geweest, hebben we nog geen goede referentie voor hoe lang
men al wacht op een standplaats. Voor de eerste periode zal daarom de leeftijd van de
standplaatszoekende de indicator zijn van zijn of haar wachttijd.

1.3     Het beleid schept duidelijkheid over de manier van toewijzing van de woonwagenstan-
dplaatsen.
De gemeente wil vrijkomende bestaande standplaatsen zo rechtvaardig mogelijk verdelen. In de
huisvestingsverordening (beoogde inwerkingtredingsdatum 1 juli 2023) is een aantal
volgordecriteria vastgelegd die aangeven wie als eerste in aanmerking komt als er een standplaats
vrijkomt. Voor deze criteria geldt dat de standplaatszoekende met de oudste inschrijfdatum op de
centrale inschrijflijst voorgaat op andere standplaatszoekenden uit dezelfde categorie. De lijst
gegadigden wordt voorgelegd aan een adviescommissie bestaande uit de bewoners van de
betreffende woonwagenlocatie. Burgemeester en wethouders behouden het recht om in te grijpen
in het toewijzingsproces of af te wijken van deze regeling. In dat geval dient het college de
woningcorporatie/beheerder om advies te vragen. Ook voor de toewijzing van standplaatsen op
nieuw te ontwikkelen woonwagenlocaties zijn toewijzingscriteria opgenomen. Deze
toewijzingssystematiek is in lijn met de aanbevelingen uit het beleidskader van het ministerie van
BZK en houdt rekening met de mogelijkheid voor woonwagenbewoners om in familieverband te
kunnen samenleven.

1.4     Het beleid geeft duidelijkheid over hoe de gemeente om wil gaan met de behoefte aan
(extra) woonwagenstandplaatsen.
Om te voorzien in de vraag naar standplaatsen wordt eerst gekeken of deze ingevuld kan worden
door mutaties van bestaande standplaatsen. Hierbij geldt dat de wachttijd voor een standplaats
vergelijkbaar moet zijn met die van een gemiddelde sociale huurwoning in de gemeente. Als blijkt
dat de wachttijd voor een standplaats langer is dan die voor een sociale huurwoning, zal
uitbreiding van het aantal standplaatsen aan de orde komen. Omdat de meeste
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>woonwagenbewoners met hun familie bij elkaar willen wonen zouden idealiter de bestaande
locaties uitgebreid worden. Indien dit fysiek mogelijk is, wordt daarom eerst gekeken naar
uitbreiding op of aan de rand van een bestaande locatie. Als dit niet mogelijk is wordt gekeken
naar de aanleg van een nieuwe locatie bij een nieuwbouwontwikkeling in dezelfde kern. Voor beide
opties geldt dat we als gemeente streven naar kleinschalige locaties waarbij een nieuwe
woonwagenlocatie passend is qua schaal bij de rest van de nieuwbouwontwikkeling.

2.1     Uit het behoefteonderzoek blijkt een behoefte aan extra standplaatsen.
Eind 2021 is er een behoefteonderzoek uitgevoerd naar de behoefte aan standplaatsen en
woonwagens. Vanwege privacygevoelige informatie wordt dit onderzoek intern gehouden. In het
onderzoek is zowel gekeken naar de behoefte bij huidige bewoners van standplaatsen, als naar de
behoefte onder mensen die op dit moment in een reguliere woning wonen, maar een aantoonbare
link met het woonwagenleven hebben. Op het moment van het onderzoek was er een totale
behoefte van 17 standplaatsen. Om de huidige en toekomstige behoefte concreet te maken en te
kunnen blijven monitoren wordt, zoals eerder genoemd, een centrale wachtlijst ingesteld.

2.2     Om recht te doen aan deze behoefte is uitbreiding van het aantal standplaatsen gewenst.
Uit het behoefteonderzoek uit 2021 blijkt dat een deel van de standplaatszoekenden de
gemiddelde wachttijd op een sociale huurwoning al bereikt heeft. Ook blijkt uit de huidige
ruimtelijke situatie van de bestaande woonwagenlocaties dat uitbreiding niet (overal) mogelijk is.
Als gemeente vinden we het onze taak om geschikte locaties te inventariseren zodat
ontwikkelende partijen zoals woningcorporaties in de gelegenheid worden gesteld om de
uitbreidingsopgave mogelijk te maken. Voor de behoefte aan koopstandplaatsen heeft de
gemeente een inspanningsverplichting om voor woonwagenbewoners die niet tot de doelgroep van
de woningcorporaties behoren aanvullende maatregelen te treffen om te voorzien in voldoende
standplaatsen die passen bij deze midden en/of hogere inkomensgroepen.

2.3    Er is onderzoek nodig om de mogelijkheden voor deze uitbreiding te inventariseren.
Als gemeente hebben we een inspanningsverplichting om geschikte locaties voor nieuwe
woonwagenstandplaatsen in beeld te brengen. Dit moet op een gestructureerde en betrouwbare
manier gebeuren. Daarnaast moeten potentiële locaties getoetst worden op tal van ruimtelijke
aspecten.

Risicoparagraaf
1.1     Er is verschil in theorie en praktijk.
In het beleid is de situatie beschreven zoals de gemeente die graag ziet. Niet op alle aspecten
heeft de gemeente echter invloed. In de praktijk werken dingen soms anders dan dat wij als
gemeente zouden willen. Zo hebben bewoners van bestaande woonwagenlocaties vaak een
stevige invloed op de uiteindelijke toewijzing van een vrijgekomen standplaats. Dit betekent dat
de toewijzing niet altijd volgens de geldende volgorde zoals bepaald door de verordening zal
plaatsvinden. Het opstellen van beleid is echter een belangrijke eerste stap, bijvoorbeeld in het
instellen van een centrale wachtlijst voor de hele gemeente. Zonder dit beleid is er geen houvast.
Het kader samen met de behoefte inventarisatie is een startpunt voor een meer eenduidige
woonwagensituatie in Vijfheerenlanden.

2.1    Nieuwe standplaatsen realiseren is een grote uitdaging.
Met het uitgevoerde behoefteonderzoek is een goed beeld verkregen van de vraag naar
standplaatsen in de gemeente. Met het instellen van de centrale wachtlijst zal deze behoefte nog
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>concreter worden. Tegelijkertijd is het toevoegen van extra standplaatsen en woonwagens
complex. Bijvoorbeeld bij de zoektocht naar een passende locatie en de financiële haalbaarheid.
Daar komt bij dat we als gemeente naast de woonwagenbewoners tal van andere doelgroepen
kennen die met spoed behoefte hebben aan passende woonruimte. We zien daarom de lokale
behoefte als onze primaire opgave als het gaat om het bieden van voldoende passende
huisvesting voor woonwagenbewoners. Dat wil zeggen: de concrete vraag van inwonende
kinderen van woonwagenbewoners en spijtoptanten in Vijfheerenlanden.

Betrokkenheid pers
Informeren via besluitenlijst.

Financiële paragraaf

Er is budget nodig voor de inventarisatie van potentiële locaties voor de aanleg van nieuwe
standplaatsen. Zoals is opgenomen in de beleidsnota onder de uitvoeringsmaatregelen zijn wij
hiervoor als gemeente de aangewezen initiatiefnemer. Er wordt daarom een budget van € 30.000
nodig geacht. Hiervan kunnen de kosten voor verschillende benodigde onderzoeken worden
gedekt: bodem, archeologie, bedrijvenzonering, ecologie, geluid, lucht, stikstof. Deze onderzoeken
kunnen niet gedekt worden uit de reserve volkshuisvesting, gezien deze conform de nadere regels
subsidies reserve volkshuisvesting voor andere doeleinden aangesproken wordt. Omdat er geen
budget beschikbaar is, worden de financiële gevolgen van de uitvoering hiervan opgenomen in de
tweede bestuursrapportage van 2023.

Participatieparagraaf
Analoog aan de Inspraak- en participatieverordening is in 2021 is er een behoefteonderzoek
uitgevoerd onder alle woonwagenbewoners van Vijfheerenlanden. Dit behoefte onderzoek heeft de
basis gevormd voor het nu voorliggende beleid. Er is gesproken de woningcorporaties
KleurrijkWonen, LekstedeWonen en Fien Wonen over hun woonwagenbeleid en de locaties. Ook is
er met beheerdersorganisatie Nijbod gesproken. Daarnaast zijn in het huidige proces voor de vier
woonwagenlocaties met meerdere standplaatsen aparte bewonersbijeenkomsten georganiseerd.
Tijdens deze gesprekken heeft de gemeente met behulp van adviesbureau Companen in kaart
gebracht hoe de bewoners denken over verschillende aspecten van het toekomstige beleid. Er is
onder andere gesproken over de huidige situatie, de behoefte aan standplaatsen, de
toewijzingsregels en eventuele nieuwe standplaatsen.
Tenslotte is er met alle bovengenoemde partijen een bespreking van de conceptnota geweest,
waarna ook hun opmerkingen op het concept nog verwerkt zijn.

Duurzaamheidsparagraaf
Voor nieuwe woonwagens geldt dat zij aan dezelfde duurzaamheidseisen moeten voldoen als
reguliere woningen, dat wil zeggen: Bijna Energieneutraal (BENG). Dat kan bijvoorbeeld door de
plaatsing van zonnepanelen op de dakpanplaat of de aanleg van een warmtepomp in combinatie
met lage temperatuur radiatoren of vloerverwarming. Daarnaast zal voor nieuwe woonwagens in
de basis geen aansluiting op het gasnetwerk worden gemaakt, maar gebruik worden gemaakt van
alternatieve, duurzame energieopwekking. De gemeente kan hierop een uitzondering maken mits
goed beargumenteerd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Net als alle bestaande woningen moeten bestaande woonwagens op basis van het Klimaatakkoord
in 2050 (aard)gasloos worden en te allen tijde aan alle duurzaamheidseisen voldoen.

Communicatieparagraaf
Het beleid wordt op de wettelijk verplichte wijze bekendgemaakt. De pers wordt via de
besluitenlijst geïnformeerd. De woonwagenbewoners worden direct geïnformeerd. Zoals eerder
genoemd wordt er op de gemeentelijke website een pagina voor woonwagenstandplaatsen
ingericht waar men het beleid kan raadplegen, waar standplaatszoekenden zich kunnen
inschrijven voor de centrale wachtlijst. Ook wordt hier elk jaar de gemiddelde wachttijd voor een
sociale huurwoning bekend gemaakt zodat standplaatszoekenden weten binnen welke termijn zij
kans zouden moeten maken op een eigen standplaats.

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Vijfheerenlanden,

de secretaris,                                    de burgemeester,
   Signed By: n.van.ameijde@vijfheerenlanden.nl     Signed By: s.frohlich@vijfheerenlanden.nl
{{signer1}}
 09/05/2023 12:08:41 CEST
 Id: 5add7aa1-3f8e-4de6-b06d-701fe8a67540
                                                  {{signer2}}
                                                   09/05/2023 14:12:08 CEST
                                                   Id: 5add7aa1-3f8e-4de6-b06d-701fe8a67540
   Auth: Consent                                    Auth: Consent


N. (Nanette) van Ameijde-Poortman                 S. (Sjors) Fröhlich




Bijlage
Woonwagenbeleid gemeente Vijfheerenlanden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>