<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>p
  Jaarstukken 2024
Jaarstukken 2024
                 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Aanbiedingsbrief ................................................................................................ 3
Leeswijzer .......................................................................................................... 5
DEEL 1: Het jaarverslag 2024 ............................................................................. 8
Hoofdstuk 1: De programmaverantwoording ...................................................... 9
Programma A: Bestuur, dienstverlening en organisatie .................................... 11
Programma B: Beheer en gebruik openbare ruimte .......................................... 17
Programma C: Sociaal Domein .......................................................................... 22
Programma D: Ruimtelijke ontwikkeling .......................................................... 36
Programma E: Ontplooiing................................................................................ 51
Programma F: Financieel gezond ...................................................................... 58
Hoofdstuk 2: De paragrafen.............................................................................. 72
Paragraaf 1: Lokale Heffingen .............................................................73
Paragraaf 2: Weerstandsvermogen .......................................................79
Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen .............................................91
Paragraaf 4: Financiering ...................................................................98
Paragraaf 5: Bedrijfsvoering ............................................................. 107
Paragraaf 6: Verbonden partijen ........................................................ 118
Paragraaf 7: Grondbeleid .................................................................. 132
Paragraaf 8: Woo ............................................................................ 141
DEEL 2: De jaarrekening 2024 ........................................................................ 142
Hoofdstuk 3: Overzicht van baten en lasten en de toelichting ............. 143
Overzicht van baten en lasten ........................................................... 145
Incidentele baten en lasten ............................................................... 148
Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ....... 151
Begrotingsrechtmatigheid ................................................................. 151
Wet normering topinkomens .............................................................. 158
Hoofdstuk 4: De balans en de toelichting ............................................ 161
Balans per 31 december 2024 ........................................................... 162
Waarderingsgrondslagen balans ......................................................... 164
Toelichting op de balans ................................................................... 170
Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen (garanties) .......... 194
Niet uit de balans blijkende verplichtingen (overige verplichtingen) ......... 195
Gebeurtenissen na balansdatum ........................................................ 198
Bijlagen .......................................................................................................... 199
Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld ................... 199
Overzicht verplichte beleidsindicatoren en toelichting ............................ 203
Jaarstukken 2024                                                                        Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                                               1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Bijlage overzicht restant kredieten ..................................................... 208
SISA Verantwoording .......................................................................... 212
Lijst van afkortingen ....................................................................... 225
Jaarstukken 2024                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                             2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Aanbiedingsbrief
Geachte leden van de raad,
Voor u liggen de Jaarstukken 2024 van de gemeente Vijfheerenlanden. Deze worden
behandeld in uw raadsvergadering van 3 juli 2025. In de Jaarstukken wordt een
inhoudelijke en financiële verantwoording gegeven van het gevoerde beleid in het
afgelopen jaar. De Jaarstukken zijn opgesteld aan de hand van het Besluit Begroting en
Verantwoording (BBV).
In het Jaarverslag verantwoorden we de inhoudelijke resultaatafspraken 2024 en de
financiële resultaten van elk programma.
    •   Voorbeelden van belangrijke inhoudelijke resultaten in 2024 zijn onder meer
        noemen de voortvarende uitvoering van het proces van dorpswoonvisies en
        gebiedsvisies is voortvarend uitgevoerd. Uw raad heeft al veel van deze visies
        vastgesteld. We verwachten dat eind 2025 de visies voor alle dorpen en steden
        zijn vastgesteld. De visies zijn tot stand gekomen met een belangrijke inbreng
        van de inwoners. Ze vormen de inhoudelijke onderlegger voor de invulling van
        onze woningbouwopgave van 3.000 woningen in de periode 2026-2040.
    •   Uw raad heeft de toekomstige locatie gekozen voor het Multifunctioneel Centrum
        (MFC) Hagestein. Daarnaast is het Kindcentrum Broekgraaf in gebruik genomen
        en was de nieuwbouw van Eben-Haëzerschool in Leerbroek eind 2024 bijna klaar.
    •   De nieuwe Spreidingswet is van kracht geworden. De verplichting die hieruit
        volgt, hebben we ingevuld met een crisisnoodopvanglocatie aan de Lage
        Biezenweg 1 in Vianen. De opvanglocatie biedt voor vijf jaar onderdak aan 100
        mensen
    •   Uw raad heeft ingestemd met het realiseren van een vernieuwde huisvesting in
        Leerdam voor de bibliotheek, de raad en de gemeentelijke organisatie. Begin
        december zijn alle medewerkers van de bibliotheek en de gemeentelijke
        organisatie tijdelijk verhuisd naar andere locaties.
    •   Er is een start gemaakt met de doorontwikkeling van de gemeentelijke
        organisatie. Belangrijke doelstellingen hierbij zijn het verlagen van de werkdruk
        en het bereiken van meer resultaat. Dit willen we realiseren door versterking van
        de interne sturing.
    •   Onze gemeente bestond in 2024 vijf jaar. Dit werd gevierd met allerlei
        activiteiten, zoals de ontwikkeling van dé Vijfheerenlandenlekkernij het Vijfje, een
        jubileumfietstocht en lasergamen in het gemeentehuis in Leerdam. Ook hebben er
        verschillende inwonersinitiatieven plaatsgevonden in het kader van het vijfjarig
        bestaan.
In de Jaarrekening worden de financiële resultaten en de gevolgen daarvan voor onze
financiële positie nader toegelicht. De Jaarrekening wordt afgesloten met een positief
resultaat van circa € 6,46 miljoen. Winstnemingen op grondexploitaties, zoals blijkt uit
het vorige maand vastgestelde MPG 2025, verklaren € 2,49 miljoen van het resultaat.
Het resultaat uit de normale exploitatie komt daarmee op € 3,97 miljoen. Dit, afgezet
tegenover het begrote resultaat van € 2,72 miljoen (na de slotwijziging), laat zien dat we
de jaarlijkse afwijkingen steeds beter kunnen inschatten.
Jaarstukken 2024                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                             3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Het jaar 2024 stond financieel ook in het teken van het naderende ravijnjaar.
Miljardenbezuinigingen van het Rijk op het Gemeentefonds en stijgende
(jeugd)zorgkosten zetten de begrotingen van alle gemeenten vanaf 2026 onder grote
druk. Samen met uw raad is een zorgvuldig proces opgesteld om te komen tot een
weloverwogen pakket aan ombuigingen. Hierover neemt uw raad bij de Kadernota 2026
(dus medio 2025) een besluit. Met dit pakket waarborgen we een meerjarig sluitende
begroting behoudt, een gezond weerstandsvermogen en een lokale lastendruk die
vergelijkbaar is met omliggende gemeenten. Het ravijnjaar 2026 vraagt om veerkracht
en creativiteit van zowel onze organisatie als onze inwoners.
De opzet en inrichting van deze Jaarstukken is gelijk aan de inrichting van de
Programmabegroting 2024 die door uw raad op 9 november 2023 is vastgesteld. In de
leeswijzer wordt uitgebreid toegelicht waar welke informatie terug te vinden is. De
Jaarstukken 2024, en dan vooral de Jaarrekening 2024, zijn in opdracht van de
gemeenteraad gecontroleerd door ETL Assurance & Overheidsaccountants. Hierbij doet
de accountant ook een uitspraak over de rechtmatigheidsverklaring (en de toelichting
daarop) van ons college, die dit jaar voor de tweede keer, conform wet- en regelgeving,
in deze jaarrekening is opgenomen.
We zullen u voor uw vergadering van 3 juli 2025 een controleverklaring voorleggen.
Wij wensen u een constructieve behandeling van deze Jaarstukken 2024 toe.
Het college van burgemeester en wethouders van gemeente Vijfheerenlanden
de secretaris,                                    de burgemeester,
W.J. (Judith) de Jonge                            S. (Sjors) Fröhlich
Jaarstukken 2024                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                           4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Leeswijzer
Inleiding
De jaarstukken vormen een omvangrijk boekwerk. Hieronder volgt een leeswijzer aan de
hand waarvan bepaald kan worden welke informatie is opgenomen in de verschillende
onderdelen van de jaarstukken.
Het is onvermijdelijk, dat in de jaarstukken gebruik gemaakt wordt van vaktaal. Wat
betreft de financiële vaktaal is ernaar gestreefd om dit te beperken tot het “jargon” dat
ook in de wet wordt gebruikt: Het “Besluit begroting en verantwoording provincies en
gemeenten” (BBV) is daarbij het wettelijk relevante kader. In veel teksten in deze
jaarstukken zijn afkortingen opgenomen. Alhoewel bij veel afkortingen de betekenis is
aangegeven, is als bijlage een lijst met nagenoeg alle gebruikte afkortingen en de
betekenis hiervan opgenomen. Verder staan in deze jaarstukken natuurlijk veel
bedragen.
De jaarstukken 2024 bestaan uit twee delen: het jaarverslag en de jaarrekening. Alle
getallen zijn opgenomen in duizendtallen en staan voor € 1.000 per duizendtal, tenzij
anders vermeld.
Het jaarverslag
Hoofdstuk 1 De programmaverantwoording
In de programmaverantwoording wordt per programma beleidsinhoudelijk en budgettair
verantwoording afgelegd over het gevoerde beleid. De in de programmaverantwoording
genoemde doelstellingen en maatregelen zijn op de programmabegroting gebaseerd. Er
wordt per programma antwoord gegeven op vier kernvragen: ‘Wat wilden we bereiken?’,
‘Wat hebben we daarvoor gedaan?’, ‘Wat hebben we (nog) niet gedaan? ‘ en ‘Wat waren
de kosten?’. De gemeente Vijfheerenlanden hanteert zes programma’s. De
programmaverantwoording begint met een visuele weergave die in één blik de voortgang
van de bestuurlijke resultaten en de financiën laat zien. Het verschil ten opzichte van
voorgaande jaren met betrekking tot de financiële programma-verantwoording is dat het
accent bij het analyseren van de verschillen tussen begroting en werkelijkheid ligt op
hoofdlijnen, namelijk op programmaresultaat. Dit brengt de leesbaarheid van de
financiële verantwoording ten goede. Daarnaast worden niet alle mutaties die in de baten
en lasten voorkomen toegelicht wanneer deze weggestreept kunnen worden tegen de
mutaties in de reserves. Dat komt omdat deze mutaties budgetneutraal zijn, wat
betekent dat deze mutaties geen invloed hebben op het uiteindelijke resultaat van het
programma. Indien de budget neutrale mutaties wel relevant zijn om te vermelden,
worden deze wel opgenomen in de toelichting. De belangrijkste verschillen worden per
taakveld toegelicht, geringe afwijkingen worden niet genoemd. Taakvelden zonder
noemenswaardig resultaat worden dan ook niet benoemd en kan er een verschil zitten
tussen de benoemde verschillen en het resultaat van het programma. Per programma
wordt een aantal afkortingen gehanteerd, te weten L = lasten; B= baten; V = voordeel
en N = nadeel. De getallen zijn opgenomen in duizendtallen en staan voor € 1.000 per
duizendtal.
Hoofdstuk 2 De paragrafen
Het is een wettelijke eis dat elke gemeente een aantal verplichte paragrafen in het
jaarverslag opneemt. Deze paragrafen vormen een dwarsdoorsnede van het jaarverslag
op een specifiek terrein. De volgende paragrafen zijn in het jaarverslag opgenomen:
Jaarstukken 2024                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                          5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1.  De paragraaf lokale heffingen: niets is voor niets. Om activiteiten te kunnen betalen
    heft de gemeente Vijfheerenlanden diverse belastingen en heffingen. In deze
    paragraaf wordt hierop ingegaan. Ook is de score van de gemeente Vijfheerenlanden
    en omliggende gemeenten op de ranglijst woonlasten opgenomen.
2.  De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing: de gemeente
    Vijfheerenlanden wordt met (financiële) risico’s geconfronteerd. Zijn de te
    verwachten verplichtingen of verliezen die uit de risico’s voortvloeien redelijkerwijs in
    te schatten dan dient de gemeente hiervoor een voorziening te treffen. De
    belangrijkste overige risico’s worden in deze paragraaf toegelicht en gerelateerd aan
    de beschikbare algemene reserves. Ten slotte zijn in deze paragraaf ook de wettelijk
    voorgeschreven kengetallen opgenomen.
3.  De paragraaf onderhoud kapitaalgoederen: de gemeente Vijfheerenlanden heeft veel
    geïnvesteerd in wegen, openbare verlichting, riolering, groen, speelvoorzieningen,
    gebouwen en dergelijke. Dit worden kapitaalgoederen genoemd. In deze paragraaf
    wordt per onderdeel toegelicht, op welke wijze het onderhoud (instandhouding) van
    de gemeentelijke kapitaalgoederen gewaarborgd is.
4.  De paragraaf financiering: als de gemeente Vijfheerenlanden voor forse
    investeringen staat, dan heeft ze daarvoor het geld meestal niet op de bank staan.
    Er moet dan een lening worden aangetrokken. Dit hoofdstuk beschrijft de wijze
    waarop met de financieringsbehoefte van de gemeente wordt omgegaan.
5.  De paragraaf bedrijfsvoering: deze paragraaf gaat in op de ontwikkelingen binnen de
    gemeentelijke organisatie, die erop gericht zijn een zo goed mogelijke
    dienstverlening aan de inwoners te kunnen garanderen en op een zo zorgvuldig
    mogelijke besluitvorming. Tevens is hier ook de toelichting op de voorgeschreven
    rechtmatigheidsverantwoording door het college opgenomen.
6.  De paragraaf verbonden partijen: de gemeente Vijfheerenlanden werkt samen met
    andere partijen om gezamenlijke doelen te bereiken. Als deze samenwerking in een
    bestuurlijke en financiële vorm wordt gegoten, spreken we van een verbonden partij.
    In deze paragraaf worden de belangrijkste partijen waarmee de gemeente een band
    heeft nader toegelicht.
7.  De paragraaf grondbeleid: de gemeente Vijfheerenlanden hanteert situationeel
    grondbeleid. Kopen en verkopen van gronden, waar nodig en faciliterend als dat kan
    om de gestelde doelen te bereiken. Zo zijn gronden aangekocht ten behoeve van de
    realisatie van Broekgraaf. De gemeente is dan producent van bouwrijpe grond. Soms
    lukt het niet om zelf grond uit te geven, omdat de grond in handen van een derde is.
    Er wordt dan samenwerking gezocht met marktpartijen zoals aannemers en
    projectontwikkelaars. Dit is bijvoorbeeld het geval bij Hoef en Haag. In deze
    paragraaf wordt dieper op (de uitvoering van) het grondbeleid van de gemeente
    ingegaan.
8.  De paragraaf Wet Open Overheid (Woo): Sinds 1 mei 2023 is de Wet Open Overheid
    (Woo) van kracht. In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Wet Open
    Overheid (Woo) wordt voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse
    begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van
    deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan,
    mede in relatie tot de beleidsvoornemens. Deze begroting en jaarlijkse
    verantwoording vloeien voort uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV).
Jaarstukken 2024                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                          6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>De jaarrekening
Hoofdstuk 3 Overzicht van baten en lasten en toelichting
Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten schrijft voor dat het
gerealiseerde totaal van het saldo van baten en lasten (= resultaat exclusief de dotaties
en onttrekkingen aan reserves) en het gerealiseerde resultaat (= het resultaat inclusief
de dotaties en onttrekkingen aan reserves) wordt gepresenteerd. Stortingen en
onttrekkingen aan een reserve kunnen slechts worden gedaan op basis van een
raadsbesluit dan wel op basis van het door de gemeenteraad genomen instellingsbesluit
met betrekking tot de reserve.
In dit hoofdstuk vindt u het gerealiseerde saldo van baten en lasten en het gerealiseerde
resultaat terug. Tevens wordt het gerealiseerde resultaat vergeleken met het begrote
resultaat en worden de belangrijkste oorzaken voor het geconstateerde verschil
toegelicht – voor zover deze toelichting nog niet was gegeven in de
programmaverantwoording. In dit hoofdstuk komen tevens de ontwikkelingen op het
gebied van verstrekte kredieten, incidentele baten en lasten en de Wet normering
topinkomens aan de orde.
Hoofdstuk 4 De balans met toelichting
In dit hoofdstuk wordt begonnen met het toelichten van de waarderingsgrondslagen die
gehanteerd zijn bij het samenstellen van de balans. Vervolgens wordt de balans per 31
december 2024 gepresenteerd en worden de activa en passiva apart toegelicht.
Daarnaast treft u ook het vaststellingsbesluit van de gemeenteraad aan.
Bijlagen bij de jaarstukken
De bijlagen van de jaarstukken 2024 bestaan uit de verantwoordingsinformatie over
lasten en baten per taakveld, specifieke uitkeringen (SISA), beleidsindicatoren,
restantkredieten en een lijst met gebruikte afkortingen.
Jaarstukken 2024                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                         7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>DEEL 1: Het jaarverslag 2024
Jaarstukken 2024             Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                    8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 1: De programmaverantwoording
Dashboard
     219 Bestuurlijke resultaten                        Bedragen x € 1.000
                                                   Lasten     Baten      Reserves                 Resultaat
                                    €  215.000
                                    €  202.500
           16%                      €  190.000
                                    €  177.500
                                    €  165.000
                                    €  152.500
                                    €  140.000
                                    €  127.500
                                    €  115.000
                                    €  102.500
                      84%             € 90.000
                                      € 77.500
                                      € 65.000
                                      € 52.500
                                      € 40.000
                                      € 27.500
                                      € 15.000                   2.687                                    3.739
     Conform planning, budget en       € 2.500
     capaciteit                     -€ 10.000                                   -2.702
                                                      3.755
     Te rapporteren afwijkingen          Begroting 2024 (na wijziging)    Werkelijk                 Verschil
In de hiernavolgende programma’s zijn teksten opgenomen uit de programmabegroting
2024. De programmaverantwoording 2024 borduurt hierop voort. Op basis van die
uitgangspunten wordt in deze programmaverantwoording het in 2024 gerealiseerde
beleid geschetst aan de hand van vier kernvragen: “Wat wilden we bereiken?”, “Wat
hebben we daarvoor gedaan?”, “Wat hebben we (nog) niet gedaan?” en “Wat waren de
kosten?”.
Voor het antwoord op de kernvragen “Wat wilden we bereiken?”, “Wat hebben we
daarvoor gedaan” en “Wat hebben we (nog) niet gedaan?” zijn de voorgenomen
doelstellingen en actiepunten voorzien van een actuele stand van zaken per ultimo 2024.
Af en toe is daarbij ook een doorkijkje opgenomen naar het eerste kwartaal van 2025.
Aanvullend is in de bijlagen ook per programma een overzicht gegeven van de actuele
meetgegevens 2024 van de zogenaamde wettelijke indicatoren. De
programmaverantwoording begint altijd met een visuele weergave (dashboard) die in
één blik de voortgang van de bestuurlijke resultaten laat zien samen met de financiële
situatie per programma (zoals hierboven op totaalniveau van alle zes de programma’s
tezamen).
Het antwoord op de kernvraag: “Wat waren de kosten?” wordt beantwoord in de vorm
van een tabel. Deze tabel bevat per programma: de begrote baten en lasten, de
werkelijke baten en lasten en het verschil daartussen. Het accent bij het analyseren van
de verschillen tussen begroting en werkelijkheid ligt op de hoofdlijnen. Daarom worden
alleen de belangrijkste oorzaken van de geconstateerde verschillen toegelicht en is
ervoor gekozen om niet alle verschillen in detail toe te lichten. De toelichting is daarbij
gericht op het programmaresultaat na verrekening met reserves. Dit in tegenstelling tot
eerdere jaren, waar zowel de toelichting op lasten, op baten als op reserves apart
weergegeven werd. Daarnaast worden niet alle mutaties die in de baten en lasten
voorkomen toegelicht wanneer deze weggestreept kunnen worden tegen de mutaties in
Jaarstukken 2024                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                                9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>de reserves. Dat komt omdat deze mutaties budgetneutraal zijn, wat betekent dat deze
mutaties geen invloed hebben op het uiteindelijke resultaat van het programma.
Indien de budgetneutrale mutaties wel relevant zijn om te vermelden, worden deze wel
opgenomen in de toelichting. Als laatste zijn er meerdere voordelen behaald door
capaciteitsproblemen in het ambtelijk apparaat. Door tekort aan personeel konden niet
alle werkzaamheden plaatsvinden, waardoor voordelen ontstaan ten opzichte van de
begroting. Dit zal meerdere keren vermeld worden in de desbetreffende
programmaverantwoordingen.
Jaarstukken 2024                                                 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                        10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Programma A:
Bestuur, dienstverlening en organisatie
Dashboard
      23 Bestuurlijke resultaten                       Bedragen x € 1.000
                                                  Lasten     Baten       Reserves                 Resultaat
                                     € 20.000
         22%                         € 15.000
                                     € 10.000
                                      € 5.000
                                                                  532                 0                     145
                       78%                €0
                                                      -387
                                     -€ 5.000
                                    -€ 10.000
     Conform planning, budget en
     capaciteit                     -€ 15.000
     Te rapporteren afwijkingen          Begroting 2024 (na wijziging)     Werkelijk                Verschil
Wat wilden we bereiken?
De inwoners centraal
Een leefomgeving die aansluit bij de behoefte van onze inwoners. We betrekken onze
inwoners en ondernemers in een zo vroeg mogelijk stadium bij onze projecten en
beleidsontwikkeling (inwonersparticipatie) en zetten daarbij in op goed
verwachtingenmanagement en heldere communicatie. We respecteren de verschillen
tussen alle dorpen en wijken. Maatwerk is in alle gevallen de standaard, waarbij we alle
belangen meewegen.
Onze inwoners worden gestimuleerd eigen initiatieven te ontplooien in hun buurt of wijk
en worden daarbij, als dat nodig is, gefaciliteerd door de gemeente
(overheidsparticipatie).
Dienstverlening
In 2024 geven we uitvoering aan ons herijkte dienstverleningsconcept VHL – Volwaardig,
Helder en Laagdrempelig - vanuit de bijhorende uitvoeringsagenda. Hiermee sluiten we
nog beter aan bij de verwachtingen van onze inwoners en ondernemers en verbeteren
we onze klantgerichte processen en dienstverlenende cultuur. We stellen een duidelijke
ontwikkelagenda op waarmee we onze digitale dienstverlening structureren en
verbeteren. We monitoren de tevredenheid over onze dienstverlening zodat we
aansluiten op de behoefte van onze inwoners.
Communicatie
We zijn zichtbaar en benaderbaar voor onze inwoners. We communiceren helder en
laagdrempelig over onze dienstverlening, onder meer via onze website. Onze gemeente
is herkenbaar en vindbaar in woord en beeld, online en buiten. Onze social media breiden
we uit naar Instagram. Op tijd communiceren, passend bij de doelgroep, in duidelijke
Jaarstukken 2024                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                              11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>taal en in de juiste toon is ons uitgangspunt. We zoeken onze inwoners en ondernemers
op. Daarbij is het belangrijk om niet alleen te zenden, maar vooral ook te luisteren en te
verbinden.
We gaan met hen in gesprek via ontmoetingen, maar ook via onze social media. Hierbij
richten we ons op thema’s die inwoners en ondernemers belangrijk vinden, sluiten we
aan bij hun informatiebehoefte en betrekken hen bij visies, beleid en projecten. We
werken nauw samen met de Servicecentra om ervoor te zorgen dat informatie actueel is
voor zowel inwoners als medewerkers.
Veiligheid
Wij zetten ons elke dag in voor een veiliger Vijfheerenlanden: voor onze inwoners,
ondernemers en bezoekers. Wij zijn beschikbaar en in directe verbinding met hen én
onze samenwerkingspartners. Een veiliger Vijfheerenlanden bereiken wij namelijk niet
alleen. Integrale samenwerking staat voorop: binnen de organisatie, onze gemeente én
in de regio. Deze integraliteit is onderhevig aan het dynamische werkveld, net zoals een
hoge mate van flexibiliteit.
Organisatie
De gemeente Vijfheerenlanden werkt volgens onze vijf kernwaarden (de ‘vijf van
Vijfheerenlanden’), zoals deze zijn vastgesteld bij de start van Vijfheerenlanden in 2018:
wendbaar, verbindend, betrouwbaar, resultaatgericht en duurzaam. In de paragraaf
bedrijfsvoering wordt meer integraal inzicht gegeven in de in 2024 te bereiken resultaten
op het gebied van de organisatie en onze bedrijfsvoering.
Wat hebben we daarvoor gedaan
De inwoners centraal
•    In 2024 verbeteren we de bekendheid van het budget inwonersinitiatieven.
     Op verschillende momenten en platforms zijn in 2024 de inwonersinitiatieven
     gepromoot. In Het Kontakt hebben verschillende artikelen gestaan waarbij
     inwonersinitiatieven werden uitgelicht. Er is een flyer ontwikkeld die begin 2024 huis
     aan huis verspreid is in alle dorpen van Vijfheerenlanden.
•    Uiterlijk 1 januari 2025 is het participatiebeleid vastgesteld door de gemeenteraad.
     Op 26 september 2024 is het participatiebeleid gemeente Vijfheerenlanden
     (Denkwijzer) vastgesteld door de gemeenteraad.
Dienstverlening
•    Alle medewerkers met baliecontacten van de teams burgerzaken (1ste lijn en 2de lijn)
     worden in 2024 gecertificeerd op de basismodule identiteit en identiteitsdocumenten.
     Er staat voor 2 medewerkers nog een examen ingepland en de andere medewerkers
     zijn gecertificeerd. Verder is certificering geïmplementeerd bij het aannemen van
     nieuw personeel.
•    Structureel monitoren wij onze dienstverleningsprocessen in 2024 en rapporteren
     onze prestaties in een jaarverslag.
     In 2024 hebben wij ons ingezet om onze dienstverleningsprocessen structureel te
     monitoren. De resultaten van deze monitoring worden gerapporteerd in ons
     jaarverslag. Dit verslag biedt een transparant overzicht van onze prestaties. Het
     jaarverslag dient niet alleen als verantwoording naar onze inwoners en ondernemers,
     maar ook als een waardevol instrument voor interne evaluatie en toekomstige
     planning. Gemiddeld waardeerden onze inwoners en ondernemers onze
     dienstverlening in 2024 met een 8.
Jaarstukken 2024                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                            12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Communicatie
•   Ontwikkeling website.
    Eind 2024 is fase 2 van de doorontwikkeling van de website gestart. Hierin worden
    per dorp en stad landingspagina’s gemaakt op www.vijfheerenlanden.nl. Daarnaast
    starten we een nieuwsbrief met het nieuws per dorp en stad gegroepeerd. Deze fase
    verwachten we in kwartaal 2 2025 af te ronden. In 2025 onderzoeken we de
    mogelijkheden van een participatieplatform.
•   In 2024 stellen we een jaarplan op voor Duidelijke Taal. We voeren de actiepunten
    uit het jaarplan uit.
    Er is een aanjaagteam opgezet met medewerkers uit verschillende teams. Op die
    manier willen we continu aandacht aan dit onderwerp geven. Ook de coördinator VN-
    verdrag Handicap (Onbeperkt Meedoen in Vijfheerenlanden) is lid van het
    aanjaagteam. We trekken samen op omdat ook het gebruik van duidelijke taal
    bijdraagt aan een toegankelijke overheid. Het aanjaagteam heeft een jaarplan voor
    2024 opgezet. Zo is in februari 2024 de applicatie Klinkende Taal ingevoerd in de
    organisatie. Hiermee kunnen medewerkers makkelijk teksten beoordelen. Zo zien ze
    of teksten van bijvoorbeeld hun brieven in duidelijke taal geschreven zijn.
•   Vanaf 2025 wordt er een kinderburgemeester benoemd.
    Er is een voorstel voor de invoering van een kinderburgemeester aan de
    gemeenteraad voorgelegd. Hierop is een positief besluit genomen. De
    wervingscampagne en selectieprocedure heeft in het najaar plaatsgevonden, zodat in
    de eerste raadsvergadering van 2025 een kinderburgemeester benoemd kan worden.
Veiligheid
•   In 2024 geven we uitvoering aan het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026.
    De uitvoering van het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 verliep volgens planning
    en budget.
•   In 2024 voeren we de evaluatie van de integrale aanpak in de wijk De Hagen in
    Vianen uit.
    De evaluatie van de wijkaanpak is afgerond. 9 juli 2024 is de gemeenteraad per brief
    geïnformeerd.
•   Voor 1 juli 2024 zijn de jaarstukken en begroting Veiligheidsregio Utrecht
    vastgesteld.
    Op 4 juli 2024 zijn de jaarstukken en begroting van Veiligheidsregio Utrecht
    vastgesteld door de gemeenteraad.
•   Vanaf 1 januari 2025 gaat gemeente Vijfheerenlanden over van Gemeentelijke
    Crisisbeheersing 2.0 naar Bevolkingszorg 3.0, conform Inrichtingsplan
    Bevolkingszorg 3.0.
    Op 17 december 2024 is de overgang van Gemeentelijke Crisisbeheersing 2.0 naar
    Bevolkingszorg 3.0 vastgesteld door het college. Vanaf 1 januari 2025 gaat
    gemeente Vijfheerenlanden werken conform Inrichtingsplan Bevolkingszorg 3.0
Organisatie
•   In het eerste kwartaal van 2024 wordt het definitief ontwerp van de nieuwe
    huisvesting Vijfheerenlanden ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad.
    Tijdens de raadsvergadering op 25 april 2024 heeft de gemeenteraad het definitieve
    ontwerp en kredietaanvraag gemeentehuis Vijfheerenlanden vastgesteld.
•   In 2024 nemen wij actief deel aan de strategische ontwikkeling van een e-depot
    (digitale archiefbewaarplaats).
    In samenwerking met het Regionaal Archief Zuid Utrecht (RAZU) hebben we een
Jaarstukken 2024                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                         13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>    basis voor ons e-depot opgezet. Het e-depot is een belangrijke stap binnen ons
    meerjarenplan archiefbeheer. Dit resultaat is hiermee gereed.
•   Uiterlijk 1 januari 2025 leveren we de visie op automatisering op. Deze wordt
    integraal onderdeel van de visie op ICT
    De visie op automatisering is opgeleverd als onderdeel van de visie op ICT. Deze is in
    december 2024 in de routing gebracht naar de gemeenteraad. In de paragraaf
    bedrijfsvoering wordt meer integraal inzicht gegeven in de in 2024 bereikte
    resultaten op het gebied van ICT.
•   In 2024 starten we met de planontwikkeling van de twee achterblijflocaties in
    Meerkerk en Vianen.
    In 2024 hebben we een belangrijke stap gezet in de ontwikkeling van de
    achterblijflocaties in Meerkerk en Vianen. De gebiedsvisie voor Meerkerk is op 25
    april 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Hiermee zijn we gestart met de
    programmatische uitwerking van de plannen. Daarnaast zijn verkennende
    gesprekken gevoerd met belangstellende marktpartijen om de mogelijkheden verder
    te onderzoeken. Voor de achterblijflocatie in Vianen is besloten om in 2025 verder te
    gaan met de herbestemming.
•   In 2024 vernieuwen we onderdelen van de gemeentelijke netwerkinfrastructuur met
    aandacht voor bedrijfscontinuïteit, veiligheid en beschikbaarheid, om een
    betrouwbaar systeem te waarborgen.
    De basisinfrastructuur is conform planning en binnen budget vernieuwd. Deze zal
    stapsgewijs in gebruik genomen worden. Daarmee is dit resultaat afgerond.
•   We vervangen de hardware op de werkplek in 2024.
    De werkzaamheden zijn conform planning en binnen budget afgerond.
•   Gemeenschappelijke regeling Regio Archief Zuid-Utrecht vastgesteld.
    De definitieve gemeenschappelijke regeling Regionaal Archief Zuid-Utrecht, de
    zienswijze op het ontwerp-jaarrekening 2023, de zienswijze op het ontwerp-
    begrotingswijziging 2024 en de ontwerpbegroting 2025 van Regionaal Archief Zuid-
    Utrecht zijn op 5 juni 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.
Wat hebben we (nog) niet gedaan?
De inwoners centraal
•   Voor 1 april 2025 volgt het herziene programma wijk- en dorpsgericht werken.
    Participatie heeft een plek gekregen in de organisatie. In 2024 lag de nadruk op het
    maken van de dorpswoonvisies. Daarnaast zijn er 64 inwonersinitiatieven voor een
    deel betaald uit het budget Inwonersinitiatieven. In de kernen Leerbroek en
    Zijderveld is een dorpsraad opgericht. In Hei- en Boeicop is een start gemaakt om
    een dorpsraad op te richten.
    In Samen Verder Bouwen krijgt het wijk- en kerngericht werken en de verschillende
    soorten participatie een plek in onze dienstverlenende cultuur. We maken daarom
    geen apart programma wijk- en dorpsgericht werken.
•   Voor 1 september 2024 is het Gemeentewet artikel 213a onderzoek naar efficiency
    en effectiviteit wijk- en dorpsbeleid en budget inwonerinitiatieven afgerond.
    Het onderzoek naar de efficiency en effectiviteit van het wijk- en dorpsbeleid en het
    budget voor inwonerinitiatieven is vertraagd. De vertraging komt door
    personeelswisselingen, ziekteverzuim en de prioritering van andere werkzaamheden.
    Wij verwachten de onderzoeksresultaten te kunnen presenteren voor 1 juli 2025.
Jaarstukken 2024                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                           14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Dienstverlening
•    Uiterlijk 1 april 2025 is het uitvoeringsplan dienstverlening VHL - Volwaardig, Helder
     en Laagdrempelig opgesteld.
     Voor het uitvoeringsplan richten we ons op de drie opgaven die zijn benoemd in het
     (herijkt) dienstverleningsconcept. Deze opgaven betreffen het beter kunnen
     aansluiten op de behoeften van onze inwoners, bedrijven/ondernemers of
     instellingen, het ontwikkelen van een dienstverlenende cultuur en het werken met
     een ontwikkelhorizon en prioritering op het gebied van digitale dienstverlening en
     procesaanpassingen. Voor een stand van zaken met betrekking tot deze opgaven
     wordt verwezen naar de paragraaf bedrijfsvoering.
Communicatie
•    Corporate story
     De landelijke intocht van sinterklaas vergde veel capaciteit van team communicatie.
     Daarom is ervoor gekozen om dit project door te schuiven naar 2025.
Veiligheid
•    Voor 1 januari 2025 wordt het Preventie- en Handhavingsplan alcohol vastgesteld.
     Het Preventie- en Handhavingsplan Alcohol is eind 2024 ter besluitvorming
     aangeboden voor de raadsvergadering van 6 februari 2025 en vervolgens
     vastgesteld. Met dit besluit is dit bestuurlijk resultaat behaald.
Wat waren de kosten?
                                                      Begroting Begroting
                                          Werkelijk                            Werkelijk                    Verschil
PROGRAMMA: A                                               2024   2024 (na
                                                                                         2024                   2024
                                                       (primair) wijziging)
                                              2023
Lasten                                       13.511       12.410     13.946           14.334                   387 N
Baten                                        -1.855       -1.203     -1.693           -2.226                   532 V
Saldo                                       11.656       11.207     12.253           12.108                    145 V
Toevoeging reserves                               0            0           0                       0               0
Onttrekking reserves                             -9            0       -370               -370                     0
Totaal reserves                                  -9            0       -370               -370                     0
Resultaat                                   11.647       11.207     11.883           11.738                    145 V
Programma A is het programma waar de budgetten van de taakvelden bestuur,
burgerzaken en beheer overige gebouwen, gronden, crisisbeheersing en brandweer en
openbare orde en veiligheid worden verantwoord. Hieronder worden resultaten per
taakveld toegelicht.
Taakveld bestuur (268 V)
Dit is grotendeels veroorzaakt doordat er jaarlijks per balansdatum een herberekening
plaatsvindt van de voorziening wachtgeld wethouders. Het saldo van de voorziening
wordt onder andere gevormd door de werkelijke uitkering aan wachtgelden in 2024 en
door de raming van de toekomstige verplichtingen. De werkelijke uitkering wachtgelden
kan beïnvloed worden door de ontvangst van neveninkomsten. In 2024 is er minder
wachtgeld uitgekeerd dan waarmee rekening is gehouden in de voorziening. Dit samen
Jaarstukken 2024                                                        Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                                  15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>met de herberekening van de wachtgeldverplichting resulteert in een vrijval van de
voorziening (B, 295 V).
Daarnaast zijn er diverse kleinere mutaties zoals onder andere de aanpassing salarislast
wethouders door de nieuwe collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) Rijk 2024-2025, een
overschot op de uitgaven voor opleidingsbudget en representatiekosten voor het college
en de berekening van de algemene pensioen- en uitkeringswet politieke ambtsdragers
(APPA) gelden en afsluiten van verzekeringen voor oud-bestuurders die resulteren in een
nadeel (L, 27 N).
Taakveld Burgerzaken (80 V)
Dit wordt mede veroorzaakt doordat de gemeente bij dit taakveld afhankelijk is van de
vraag van onze inwoners. Er zijn meer leges ontvangen in 2024 (B, 236 V). Veruit de
belangrijkste oorzaak is de piek in het aantal afgegeven reisdocumenten. Ook heeft de
trend van toename van het aantal huwelijken zich in 2024 doorgezet zodat hier ook meer
leges zijn ontvangen.
De uitgaven overschrijden ook maar minder dan de inkomsten. Met name de uitgaven
voor reisdocumenten overschrijden fors (L, 116 N). Dat komt omdat er meer moet
worden afgedragen aan het Rijk als we meer reisdocumenten uitgeven. Daarnaast heeft
de verhuizing van Leerdam naar Vianen extra geld gekost zodat ook de algemene kosten
van burgerzaken overschrijden (L, 27 N).
Taakveld beheer overige gebouwen en gronden (115 N)
Een belangrijk deel van dit nadeel wordt verklaard door de aanschaf en implementatie
van een nieuw systeem voor het klein onderhoud van het gemeentelijk vastgoed (L, 66
N).
De huursituatie is gewijzigd in het ABN gebouw wegens tijdelijke huisvesting van de
bibliotheek, die halverwege het jaar is ingegaan. Dit resulteert in lagere opbrengsten (B,
34 N).
Taakveld crisisbeheersing (79 N)
Doordat er onderhoud noodzakelijk was zijn de kosten in 2024 hoger uitgevallen (L, 76
N).
Taakveld openbare orde en veiligheid (9 N)
Dit saldo wordt onder andere veroorzaakt door de inhuur van een coördinator voor
toezicht en handhaving openbare orde (L, 21 N) en een bijdrage van derden voor
buurtbemiddeling (B, 15 V).
Jaarstukken 2024                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                           16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Programma B:
Beheer en gebruik openbare ruimte
Dashboard
       15 Bestuurlijke resultaten                        Bedragen x € 1.000
                                                     Lasten    Baten      Reserves Resultaat
                                        € 30.000
                                        € 25.000
                                        € 20.000
                                        € 15.000
                 100%
                                        € 10.000
                                         € 5.000
                                                         529        374                                     873
                                             €0
                                                                                     -30
                                        -€ 5.000
      Conform planning, budget en
                                       -€ 10.000
      capaciteit
      Te rapporteren afwijkingen           Begroting 2024 (na wijziging)    Werkelijk                Verschil
Wat wilden we bereiken?
Beheer openbare ruimte
De openbare ruimte is een belangrijk visitekaartje van onze gemeente. Wij zorgen voor
een openbare ruimte die veilig, groen en leefbaar is. Een openbare ruimte zonder
achterstallig onderhoud en met een toekomstgericht beheer. Daarmee bedoelen wij dat
bij het beheer en de inrichting van de openbare ruimte rekening houden met
maatschappelijke, economische, technologische en klimatologische ontwikkelingen. We
streven naar een groene leefomgeving die aantrekkelijk, gezond en klimaatbestendig is.
Water en groen benoemen wij als leidend principe bij de (her)inrichting van gebieden.
We hebben nadrukkelijk oog voor klimaatadaptie (inclusief het voorkomen van
hittestress) bij het inrichten van de openbare ruimte.
Beheer gebouwen
Wij staan voor klimaat adaptief bouwen en geven als gemeente daarin het goede
voorbeeld met onze gemeentelijke en onderwijsgebouwen. Hierin volgen we gemaakte
afspraken zoals vastgelegd in het convenant duurzaam bouwen en Klimaat adaptief
Bouwen van de Provincie Utrecht.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Beheer openbare ruimte
•    Wij voeren het vastgestelde bomenbeleid uit in 2024.
     Eind januari 2025 heeft het college de Groene Kaart met beschermde houtopstand
     samengesteld. De beleidsuitgangspunten uit het Bomenbeleidsplan hanteren wij
     doorlopend in het beheer van de bestaande gemeentelijke houtopstand. Voor het
Jaarstukken 2024                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                                17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>    planten van een nieuwe boom voor elk pasgeboren kind en nieuwgebouwde woning,
    hebben wij enkele locaties benut. Het tekort hebben wij opgevangen door op 15
    maart 2025 bomen uit te delen aan particulieren.
•   In 2024 vervangen we circa 60 verouderde lichtmasten en circa 600 verouderde
    armaturen.
    De uitvoering van vervangingsplan 2024 is gestart in december 2024 en is afgerond
    in het 1ste kwartaal van 2025. Na afronding bestaat het verlichting areaal voor 58%
    uit ledverlichting.
•   In 2024 wordt een nieuw beleid-, beheer- en vervangingsplan openbare verlichting
    opgesteld voor de periode 2025-2028.
    Op 14 november 2024 is het nieuwe beleid-, beheer- en vervangingsplan openbare
    verlichting voor de periode 2025-2028 vastgesteld door de gemeenteraad.
•   In 2024 voeren wij het meerjarig onderhoudsplan speelplaatsen uit.
    Het meerjarig onderhoudsplan speelplaatsen is uitgevoerd binnen het budget en
    volgens de planning van jaarschijf 2024.
•   Wij voeren het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2021-2025 uit.
    Er is minder riool dan gepland vervangen omdat een deel van de beoogde
    vervanging is gerenoveerd. Een ander deel van de werkzaamheden heeft vertraging
    opgelopen doordat de vervanging van het riool is gecombineerd met benodigde
    werkzaamheden van nutsbedrijven. Positief effect hiervan is dat alle werkzaamheden
    in één werkgang zijn afgerond met minder overlast als gevolg. Er is conform
    planning in 2024 3,3 kilometer riool gerenoveerd.
•   De gemeente Vijfheerenlanden wil jaarlijks 500 meter aan “harde” oevers omvormen
    naar natuurvriendelijke en natuurlijke oevers.
    De doelstelling vanuit het oeverbeleidsplan om 5 kilometer aan natuurvriendelijke
    oever aan te leggen voor 2030 ligt op schema. Totaal is nu 2.5 kilometer aangelegd.
•   In 2022 tot en met 2025 wordt overbodige verharding omgevormd naar ecologisch
    groen. Zo streven we ernaar dat elk jaar 1.800 m2 verharding omgevormd wordt
    naar groen.
    Wij hebben ons ingespannen om zowel de openbare ruimte als particuliere terreinen
    te vergroenen. Wij hebben tegels vervangen door groen op gemeentelijke gronden.
    Met het NK-tegelwippen hebben wij particulieren aangemoedigd om verharding om
    te zetten naar groen op particuliere gronden. Met deze gezamenlijke ambities,
    hebben wij 1.800 m2 omvorming van verharding naar groen gerealiseerd.
•   In 2024 vergroenen we het bedrijventerrein Vianen.
    De fases uit het vergroeningsplan 'Revitaliseren Openbaar Groen Bedrijventerrein de
    Hagen en de Biezen' is gerealiseerd. Ook is de groenstrook ten oosten van het
    bedrijventerrein Gaasperwaard opgewaardeerd door dode bomen te vervangen en
    extra bosplantsoen te planten.
•   Tot 1 januari 2025 werken we aan de aanleg van ecologische bermen.
    Dit is uitgevoerd volgens planning en binnen het gestelde budget. Daarnaast hebben
    we 25 extra bomen aangeplant in de berm langs de Hoefslag in Hagestein en met de
    toevoeging van inheemse struikvormers de biodiversiteit over een lengte van circa
    500 meter verhoogd. Ook langs de Biezenweg in Hagestein zijn extra bomen geplant,
    waarmee we bijdragen aan een groenere en meer ecologische leefomgeving.
•   In 2024 is de controle op juistheid en volledigheid van de data opgenomen in het
    beheersysteem afgerond.
    Dit resultaat is in 2024 grotendeels behaald en blijft een structurele taak. Het op
Jaarstukken 2024                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                          18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>     orde brengen van de data voor openbaar groen is voor ongeveer 85% gereed.
     De data zal eind 2025 volledig zijn opgenomen in het beheersysteem waarbij vooral
     de wijken Broekgraaf en Hoef- en Haag nog aandacht nodig hebben.
     Daarnaast volgt ook een check op de juistheid van de data van bestaande
     plantvakken.
•    Voor 1 juli 2024 wordt de definitieve herziene tekst van de gemeenschappelijke
     regeling Bureau Openbare Verlichting Lek-Merwede vastgesteld.
     Op 5 juni 2024 is de definitieve herziene tekst van de gemeenschappelijke regeling
     Bureau Openbare Verlichting Lek-Merwede vastgesteld door de gemeenteraad.
•    Voor 1 januari 2025 is het Programma Openbare Ruimte (POR) vastgesteld.
     Op 12 november 2024 is het Programma Openbare Ruimte (POR) vastgesteld door
     het college.
Beheer gebouwen
•    Voor 1 januari 2025 is de routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed
     opgesteld.
     Op 14 november 2024 is de routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed
     vastgesteld door de gemeenteraad.
•    In 2024 is het nieuwe meerjarig onderhoudsplan gebouwen 2025-2028 vastgesteld.
     Op 14 november 2024 is het beheerplan vastgoed 2025-2028 vastgesteld door de
     gemeenteraad.
•    In 2024 geven we uitvoering aan het meerjarig onderhoudsplan gebouwen 2020-
     2024.
     Het afgelopen jaar is uitvoering gegeven aan het meerjarig onderhoudsplan
     gebouwen jaarschijf 2024. De geplande uitvoeringswerkzaamheden zijn voor het
     overgrote deel uitgevoerd. Daar waar nodig zijn werkzaamheden doorgeschoven
     naar 2025 omdat er een betere aansluiting is gevonden met het nieuwe beheerplan
     vastgoed wat in november 2024 is vastgesteld. In overeenstemming met de
     installateur is het jaarlijks onderhoud uitgevoerd aan diverse installaties van het
     gemeentelijk vastgoed.
Wat waren de kosten?
                                                    Begroting Begroting
                                          Werkelijk                          Werkelijk                    Verschil
PROGRAMMA: B                                              2024  2024 (na
                                                                                       2024                   2024
                                                     (primair) wijziging)
                                              2023
Lasten                                      26.908      28.091     29.048           28.519                   529 V
Baten                                      -18.888     -18.311    -18.722         -19.096                    375 V
Saldo                                        8.020       9.780    10.326             9.423                   903 V
Toevoeging reserves                              27          0        384                 384                     0
Onttrekking reserves                           -496         -2         -32                    -2               30 N
Totaal reserves                               -469          -2        352                382                  30 N
Resultaat                                    7.551       9.778    10.678             9.805                   873 V
Jaarstukken 2024                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                                 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Programma B is het programma waar de budgetten van de taakvelden met betrekking
tot het beheer overige gebouwen en gronden, verkeer en vervoer, parkeren, recreatieve
havens, openbaar vervoer, openbaar groen, afvalinzameling, riolering en begraafplaatsen
worden verantwoord. Hieronder worden resultaten per taakveld toegelicht.
Taakveld Beheer overige gebouwen en gronden (43 V)
De hogere erfpachtopbrengsten in 2024 zijn het gevolg van enkele transacties met
betrekking tot het vestigen van een recht van opstal waarvoor een uitkering ineens
betaald is voor het gebruik van de grond (afkoop retributie) (B, 25 V). Ook zijn er hogere
inkomsten. Deze vloeien voort uit nieuwe erfpachtopbrengsten. Voor het gebruik van
gemeentegrond is de gebruiker een vergoeding, ook wel canon genoemd, verschuldigd.
Deze is structureel van aard en wordt jaarlijks geïndexeerd (B, 12 V).
De hogere huuropbrengsten in 2024 zijn het gevolg van indexatie welke niet eerder in de
begroting was opgenomen (B, 48 V).
In 2024 heeft een aantal grotere grondverkooptransacties plaatsgevonden (B, 90 V). De
publiekrechtelijke heffingen voor gronden vallen hoger uit als gevolg van een
herinventarisatie van BSR waardoor met terugwerkende kracht heffingen (L, 58 N) aan
Vijfheerenlanden voor gronden zijn opgelegd. Ook is er een bedrag gestort in de
voorziening voor immateriele vaste activa met een looptijd langer dan 5 jaar (conform
BBV) inzake het voorbereidingskrediet herontwikkeling Killesteijnstraat (L, 66 N).
Taakvelden Verkeer en vervoer en Openbaar Vervoer (333 V)
Op wegen hebben we een gunstige aanbesteding kunnen doen. Daarnaast zijn we later
gestart met de uitvoering dan gepland. Dit levert een voordeel op, op uitbestede
werkzaamheden en algemene benodigdheden (L, 137 V). De indexatie van de vergoeding
die we betalen aan het Waterschap voor de onderhoud van de wegen in het buitengebied
is pas sinds oktober 2024 bekend en valt hoger uit dan begroot (L, 52 N). De vooraf
ingeschatte kosten op Openbaar Vervoer zijn lager uitgevallen, omdat minder
ondersteunende inhuur heeft plaatsgevonden. Er is in 2024 geen inhuur geweest terwijl
dit wel gepland was (L, 39 V). Er zijn hogere inkomsten (B, 25 V) leges kabels en
leidingen door meer vergunningsaanvragen, extra aanleg glasvezelnetwerk en extra
kabelwerkzaamheden t.b.v. aansluiten nieuwe traforuimtes i.v.m. netcongestie. Hierdoor
zijn er ook hogere inkomsten degeneratiekosten (B, 157 V). Daarnaast wordt de
vergoeding van het Waterschap jaarlijks uitgekeerd, waarbij gerekend wordt met een
gemiddeld aantal strooiacties over 10 jaar. In 2023 zijn de rekenkundige componenten
kritisch bekeken en (met als motivatie grote kostenstijgingen de afgelopen 5 jaar) extra
geïndexeerd. Dit zorgt voor een voordeel (B, 22 V).
Taakveld Openbaar groen en (openlucht) recreatie (65 N)
Door prijsstijging in coronatijd is er teveel begroot in 2024 op energiekosten. Dit levert
een voordeel op (L, 48 V).
Door de natte weersomstandigheden heeft het aanplanten van inboet bomen vertraging
opgelopen (L, 30 V) en is dit deels begin 2025 uitgevoerd.
Werkzaamheden met betrekking tot het onderhoud en de inrichting van het buitengebied
(ecologische zones) heeft geleid tot hogere uitgaven (L, 155 N).
Er is een onverwachte stijging van de inkomsten door uitkering van schadebedragen aan
groen, interne mutaties inzet collega’s wijkteams voor andere afdelingen en gestegen
inkomsten reclameopbrengsten rotondes (B, 25 V).
Jaarstukken 2024                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                           20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Taakveld Riolering (76 V)
Door het afkoppelen van regenwaterafvoer op het riool zijn energiekosten op de gemalen
lager uitgevallen. De afrekening van energiekosten van 2023 is in 2024 verwerkt (L, 87
V).
Taakveld Afval (544 V)
Er is een voordeel door het niet volledig aanspreken van het budget extra inzet. Extra
inhuur voor modernisering milieustraten en evaluatie strategienota is uitgesteld of anders
ingevuld, waardoor er minder kosten zijn gemaakt in 2024 (L, 34 V). Er is een afrekening
ontvangen van Waardlanden (L, 510 V) voor de verwerkingskosten van het aangeleverde
afval, vanwege lagere afvalstromen.
Taakveld Begraafplaatsen en crematoria (28 N)
Er is een voordeel op energiekosten (L, 12 V). Er zijn minder grafrechten verleend (L, 28
N). Op de bijdragen van derden bestaat een nadeel doordat subsidie Joods Genootschap
wel begroot en ontvangen is, maar nog niet volledig ingezet is (L, 11 N).
Verrekeningen met reserves (30 N)
De geraamde bijdrage uit de algemene reserve is niet gerealiseerd. Dit gaat om de
reserve aanplant bomen pasgeboren kind. Door de natte weersomstandigheden heeft het
aanplanten van inboet bomen vertraging opgelopen (B, 30 N).
Jaarstukken 2024                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                         21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Programma C: Sociaal Domein
Dashboard
    51 Bestuurlijke resultaten                        Bedragen x € 1.000
                                                Lasten      Baten       Reserves                 Resultaat
                                  € 110.000
                                  € 100.000
            12%                    € 90.000
                                   € 80.000
                                   € 70.000
                                   € 60.000
                                   € 50.000
                                   € 40.000
                                   € 30.000
                                   € 20.000                      2.450
                                   € 10.000                                                              1.286
                   88%                  €0
                                  -€ 10.000        -1.049                       -115
                                  -€ 20.000
                                  -€ 30.000
                                  -€ 40.000
                                  -€ 50.000
                                  -€ 60.000
                                  -€ 70.000
     Conform planning, budget     -€ 80.000
     en capaciteit                -€ 90.000
     Te rapporteren afwijkingen        Begroting 2024 (na wijziging)     Werkelijk                 Verschil
Wat wilden we bereiken?
Sociaal domein algemeen
Ons doel is een vitale samenleving. Inwoners moeten kunnen meedoen in de
samenleving, ongeacht leeftijd, geslacht, religie of cultuur. Zij zijn aan het werk, doen
vrijwilligerswerk, zorgen voor partner of kind, gaan naar school, naar een sportclub en
zijn lid van een (geloofs-)gemeenschap. Iedereen doet naar vermogen volwaardig mee,
op zijn of haar eigen wijze en wordt daarvoor gewaardeerd. Vanuit eigen kracht of
binnen het netwerk worden vraagstukken opgepakt. Op een laagdrempelige manier
geven wij vorm aan preventie. Zo heeft meedoen een positieve invloed op het persoonlijk
welbevinden en versterkt het de vitale samenleving.
Gezondheid
We streven ernaar dat iedere inwoner mentaal en fysiek gezond opgroeit en een
positieve gezondheid ervaart, waardoor hij/zij zo lang mogelijk kan functioneren in de
samenleving. De kwaliteit en inrichting van de leefomgeving draagt daarbij bij aan een
gezonde leefstijl.
Een leven lang ontwikkelen
Iedere inwoner moet een kansrijke start krijgen en de mogelijkheid worden geboden om
een leven lang te ontwikkelen.
Armoede en schulden
Iedere inwoner moet kunnen voorzien in de directe levensbehoeften en mee kunnen
doen aan onze samenleving. We zetten daarbij in op het verminderen en voorkomen van
armoede en schulden.
Jaarstukken 2024                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                               22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Wonen en zorg
Een vitale samenleving draagt ook zorg voor passende huisvesting voor inwoners en voor
toekomstige inwoners. We willen daarom een passende plek voor alle inwoners, ook als
ze een ondersteuning- of zorgbehoefte hebben. De norm wordt: zelf als het kan; thuis als
het kan en digitaal als het kan (programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor
Ouderen WOZO).
Vijfheerenlanden werkt daarom actief aan de opgaven op het gebied van onder meer
beschermd wonen en de huisvesting van statushouders (mensen met een
verblijfsvergunning). Het uitvoeren van deze opgave raakt zowel ruimtelijke aspecten (de
realisering van huisvesting) alsook sociale aspecten (opvang, begeleiding, werk en
inkomen en meedoen)
Regionale samenwerking
We zetten ook in 2024 in op regionale samenwerking in het Lekstroomgebied om het
belang van Vijfheerenlanden in de regio goed te behartigen en nemen daarin bestuurlijk
en strategisch nadrukkelijk positie in.
Zicht op kosten
Zorg moet duurzaam betaalbaar blijven en de door het Rijk opgelegde taakstellingen
moeten inhoudelijk en financieel worden gerealiseerd. Hierbij is het uitgangspunt dat de
beschikbare middelen zo doelmatig mogelijk worden uitgegeven. Dat wil zeggen: daar
waar ze het hardste nodig zijn. Een ander speerpunt is de inzet op preventie van
gezondheidsproblemen “aan de voorkant” om zo op termijn de behoefte aan
specialistische zorg en de daarmee gekoppelde hoge kosten te beheersen. Deze
landelijke agenda wordt vanaf 2023 uitgevoerd middels het Integraal Zorg Akkoord
(IZA), het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de Hervormingsagenda Jeugd.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Sociaal domein algemeen
•    Vanaf 2022 tot en met 2026 wordt er gewerkt aan het ontwikkelen van een
     dashboard sociaal domein.
     In 2024 is er verder gewerkt aan de ontwikkeling van een dashboard sociaal domein.
     Voor Jeugd is het dashboard gereed en deze wordt naar behoefte uitgebouwd. Het
     dashboard geeft inzicht in de uitgaven in relatie tot het hulp- en
     ondersteuningsgebruik.
•    Uiterlijk 1 juli 2024 wordt Kindcentrum Broekgraaf in Leerdam opgeleverd.
     Het Kindcentrum Broekgraaf is in 2024 opgeleverd.
•    Wmo-meldingen bij het Sociaal Loket worden binnen de wettelijke termijn van 6
     weken in behandeling genomen door de Wmo-consulenten of medewerkers van het
     Sociaal Loket.
     In het afgelopen jaar hebben we de wachtlijst binnen de Wmo deels weten terug te
     dringen. De gemiddelde wachttijd in 2024 was 8,5 weken. Dit was mogelijk door een
     uitbreiding van de formatie in 2024. Echter, door het afschalen van externe inhuur
     en het gestaag aannemen van vast personeel (dat ingewerkt moet worden) lopen de
     wachttijden tegen het einde van 2024 weer wat op. Hierdoor blijft het een uitdaging
     om meldingen binnen de gestelde termijn van zes weken op te pakken.
Jaarstukken 2024                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                            23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>•   In 2024 stellen we een plan van aanpak op voor het op orde maken en versterken
    van ons hoofdveld (voorheen voorliggend veld/sociale basis genoemd.
    In 2024 is een plan van aanpak opgesteld voor het versterken van de sociale basis.
    De eerste fase van het plan - het ontwikkelen van een gedragen beleidsvisie met een
    gedeelde definitie, in samenspraak met inwoners en professionals - is eind 2024
    afgerond. De tweede fase - van visie sociale basis naar praktijk – wordt uitgevoerd in
    2025 zoals beschreven in de beleidsvisie.
•   Samen met de gefuseerde welzijnsorganisaties, nu gezamenlijk onder de naam:
    Bindkracht, bekijken we voor 2024 hoe we de samenwerking met diverse onderdelen
    van de gemeente, zorgpartners, Avres en informele zorg kunnen verbeteren. Het
    Plan van Aanpak “Verbetering toegang tot Mantelzorgregelingen” is vastgesteld in
    2023. De uitvoering van de actiepunten loopt door in 2024.
    Ook in 2024 is het Plan van Aanpak 'Verbeter de Toegang tot Mantelzorgregelingen'
    verder uitgevoerd. Zo is op het gebied van respijtzorg uitvoering gegeven aan het
    ‘Actieplan Respijtzorg’ dat door de werkgroep respijtzorg is opgesteld. Het
    Mantelzorgpunt neemt het grootste deel van de uitvoering voor haar rekening.
    Onderdelen daarvan zijn onder meer het vergroten van de bekendheid van de
    regelingen en uitvoering van de pilot ‘budget respijtzorg’ waarbij het laagdrempelig
    inzetten van respijtzorg zonder indicatie mogelijk wordt. Ook op het gebied van
    jonge mantelzorg is met een pilot gestart.
•   In 2024 maken we heldere prestatieafspraken met voorliggende voorzieningen en
    welzijnsorganisaties.
    In 2024 hebben we concrete prestatieafspraken gemaakt met voorliggende
    voorzieningen en welzijnsorganisaties over de bijdrage die zij leveren aan onze
    beleidsdoelen binnen het sociaal domein. Deze afspraken richtten zich onder andere
    op de kwaliteit, toegankelijkheid en doelmatigheid van de ondersteuning. We hebben
    de voortgang en resultaten van deze afspraken regelmatig gemonitord, zodat we
    waar nodig konden bijsturen.
•   Wij nemen samen met de betrokken maatschappelijke (externe) partners en de
    Lekstroomgemeenten preventieve maatregelen om complexe echtscheidingen waar
    mogelijk te voorkomen.
    In samenwerking met de Lekstroomgemeenten is het regionale
    Echtscheidingsaanbod opgezet. Dit aanbod is deels toegankelijk voor de gehele regio
    en behelst onder andere voorlichting, ondersteuning en een maatjesproject voor
    kinderen én ouders. Eind 2024 is in Vijfheerenlanden gestart met een
    inloopspreekuur voor relatie- en echtscheidingsvragen.
•   Voor 1 januari 2025 is de Verordening Jeugd en maatschappelijke ondersteuning
    2024 vastgesteld.
    De verordening is in werking getreden op 1 oktober 2024. Op 1 december is ook de
    leesvriendelijke publieksversie gepubliceerd op de website en gedeeld.
•   In 2024 hebben we een concreet opgavenplan sociaal domein opgesteld. De
    programma's die hier onder vallen zitten elk in een andere fase van uitvoering.
    De verschillende onderdelen van de Sociaal Maatschappelijke Agenda (SMA) zijn
    vertaald in een concreet opgavenplan Sociaal Domein. Ze komen terug in deze
    paragraaf in de thema’s ‘Een leven lang ontwikkelen’, ‘Armoede en Schulden’,
    ‘Wonen en Zorg’ en ‘Gezondheid’.
•   Wij voldoen aan de Wet Hersteloperatie Toeslagen, en bieden brede ondersteuning
    aan gedupeerden.
    Ook in 2024 heeft de gemeente Brede Ondersteuning aan gedupeerden van de
Jaarstukken 2024                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                         24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>    kinderopvangtoeslagaffaire geboden op 5 leefgebieden (financiën, wonen, zorg,
    gezin, werk). De gemeente heeft in 2024 17 nieuwe aanmeldingen van gedupeerden
    van de kinderopvangtoeslagaffaire ontvangen. Met de nog lopende casussen heeft de
    gemeente in 2024 23 betroffen inwoners ondersteuning geboden.
Gezondheid
•   Wij geven samen met onze inwoners en professionals invulling aan het “Lokaal
    Gezondheidsbeleid in Vijfheerenlanden 2022-2027; op weg naar positieve
    gezondheid in een gezonde leefomgeving.” Dit doen wij in verbinding met de lokale
    uitwerking van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).
    In 2024 is verdere invulling gegeven aan de doelstellingen uit het Lokaal
    Gezondheidsbeleid. Dit is gedaan in samenhang met de doelstellingen op de
    ketenaanpakken uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Door een tekort
    aan ambtelijke capaciteit zijn er minder projecten uitgevoerd dan aan het begin van
    het jaar verwacht.
•   In 2024 wordt de notitie ‘Samen dementievriendelijk in Vijfheerenlanden’ opgesteld.
    In 2024 is een Startnotitie 'SamenDementievriendelijk in VHL' uitgewerkt. In 2025
    wordt verder uitvoering gegeven aan de notitie 'Samen Dementievriendelijk in VHL'.
•   De lokale uitwerking van het GALA wordt uitgevoerd samen met (externe) partners
    en inwoners. Deze lokale uitwerking van het GALA komt in plaats van het lokaal
    preventieakkoord. Daarnaast zal er een kerngroep GALA worden samengesteld in
    plaats van een kerngroep Positieve Gezondheid.
    Dit resultaat loopt volgens planning. Een kerngroep GALA is samengesteld en hierin
    vindt samenwerking en afstemming over invulling van de lokale onderdelen binnen
    GALA plaats met de gestelde doelen uit het lokaal gezondheidsbeleid.
•   Voor 1 juli 2024 is de intrekking voorbereidingsbesluit tabaksspeciaalzaken
    vastgesteld.
    De gemeenteraad heeft in de raadsvergadering van 5 juni 2024 een unaniem besluit
    genomen om het voorbereidingsbesluit tabaksspeciaalzaken in te trekken.
Een leven lang ontwikkelen
•   In de periode van 2022 tot en met 2026 wordt de geconcretiseerde
    huisvestingsagenda uit de oplegger DIHPO 2021-2036 uitgevoerd.
    Het Duurzaam Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (DIHPO) wordt via jaarlijkse
    programma's onderwijshuisvesting uitgevoerd. Ook in 2024 is dit gebeurd. Alle
    voorzieningen die daarop geplaatst waren zijn uitgevoerd en/of in gang gezet. Het
    blijft een uitdaging om binnen de gestelde kaders qua tijd en geld te blijven.
    Ruimtelijke procedures duren vaak langer dan verwacht en de budgetten staan door
    prijsstijgingen voortdurend onder druk. Het Programma onderwijshuisvesting voor
    2025 is op 10 december 2024 vastgesteld in het college van Burgemeester en
    wethouders.
•   De komende jaren, in ieder geval tot en met 2025, geven wij verdere uitvoering aan
    "Opgroeien in de gemeente Vijfheerenlanden".
    In 2024 is de verbindende lijn vanuit Opgroeien doorgezet. Externe partners en
    ambtenaren zijn betrokken bij (elkaars) nieuwe plannen, initiatieven en projecten die
    de opgroeiende jeugd en ouders/verzorgers raken. Door deze integrale
    samenwerking is het aanbod beter op elkaar afgestemd. In 2024 zijn conferenties
    georganiseerd waar thema's als jonge mantelzorg, kinderarmoede en de OKO-
    aanpak (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving) centraal stonden.
Jaarstukken 2024                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                         25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>•   In 2024 vervolgen we het proces nieuwbouw Christelijke school Eben-Haëzer in
    Leerbroek.
    Door de langer dan geplande bestemmingsplanprocedure is de nieuwbouw van de
    school vertraagd en zijn we geconfronteerd met extra werk, wijzigingen in wet- en
    regelgeving en sterk veranderde markt- en prijsontwikkelingen. Gevolg daarvan is
    dat het eerder verstrekte uitvoeringskrediet onvoldoende is. Begin februari 2024
    heeft de gemeenteraad extra krediet ter beschikking gesteld. Begin juni zijn de
    uitvoeringswerkzaamheden gestart door de aannemer. De school wordt in het eerste
    kwartaal van 2025 opgeleverd.
•   In 2024 continueren we de inzet van de projectcoördinator Opgroeien om de
    bestaande netwerken met elkaar te verbinden zodat zij elkaar versterken en een
    goede basis in de samenleving vormen (onderwijs, kinderopvang,
    (jeugd)gezondheidszorg, jeugdhulp, sport, cultuur en geloofsgemeenschappen).
    In 2024 is aan dit resultaat uitvoering gegeven. Er zijn binnen de Rijke Schooldag
    activiteiten op scholen aangeboden om deze verbinding tot stand te brengen en te
    werken aan de talentontwikkeling van kinderen. In de eerste helft van 2025 zullen
    deze activiteiten doorlopen. Daarna stoppen de NPO-gelden die de gemeente
    ontvangt om deze activiteiten te financieren. Gedurende deze periode kunnen
    scholen bij het Rijk subsidie aanvragen om de activiteiten voort te zetten. De
    gemeenteraad wordt in 2025 geïnformeerd over de borging van het programma en
    de opbrengsten ervan.
•   Samen met de kinderopvangpartners werken wij in 2024 aan het verkleinen van de
    capaciteitstekorten bij de kinderopvang.
    In 2024 is gewerkt aan het verkleinen van de capaciteitstekorten bij de
    kinderopvang. Dit heeft niet overal tot het gewenste resultaat geleid. In Nederland is
    kinderopvang echter geen publieke, maar een commerciële aangelegenheid. Dit
    maakt het voor een gemeente lastig om regie te voeren op de omvang van aanbod
    van kinderopvang. Bij elke ontwikkeling rondom onderwijshuisvesting wordt
    onderzocht of hier ook ruimte voor kinderopvang beschikbaar kan worden gemaakt.
•   In 2024 en 2025 wordt het project MDT (Maatschappelijke Diensttijd) Baas
    gecontinueerd en opgeschaald naar de regio Lekstroom. De leeftijdscategorie van de
    doelgroep wordt verruimd naar 15 t/m 27 jaar voor de huidige programma's. We
    verbinden de programma's met ander aanbod.
    Het project MDT Baas werd ingaande 1 januari 2024 gefinancierd door DUS-I (Dienst
    Uitvoering Subsidies aan Instellingen) met 25% cofinanciering van de gemeente
    Vijfheerenlanden. DUS-I is een expertisecentrum op het gebied van subsidies. Zij
    voeren subsidieregelingen van de ministeries van OCW en VWS uit. Elk traject dat
    niet wordt afgenomen, moet worden terugbetaald aan het Rijk. Helaas bleek het
    aantal aanmeldingen bij MDT-BAAS te zijn gedaald. Daardoor liep het te veel uit de
    pas met de doelen in de verleende subsidie waardoor een oplopend
    terugbetalingsrisico ontstond. Daarom heeft het college besloten om te stoppen met
    MDT-BAAS.
•   Vanuit duurzaamheid en gezondheid streven we naar de realisatie van blauwgroene
    schoolpleinen.
    In 2024 is er geen blauwgroen schoolplein gerealiseerd. Hiervoor is geen structureel
    (beleid en) budget beschikbaar. De gemeenteraad kan per project de keuze maken
    om dit te doen en hiervoor geld vrij te maken zoals in 2025 zal gebeuren bij De Ark.
•   In 2024 wordt verder uitvoering gegeven aan het integrale plan “Onbeperkt Meedoen
    in Vijfheerenlanden”.
    De Aanjager VN Verdrag Handicap is in januari 2024 aangesteld. De focus van de
Jaarstukken 2024                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                         26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>    Aanjager ligt op bewustwording, kennisvergroting en samenwerking met inwoners
    met een beperking. In 2024 is er extra aandacht besteed aan toegankelijkheid van
    bijeenkomsten en evenementen. Dit heeft uiteindelijk ook geresulteerd in een
    toegankelijke Sinterklaasintocht. Vanaf 2024 wordt bij elk college- en raadsvoorstel
    de impact op mensen met een beperking meegenomen.
    Het resultaat van deze toets is dat toegankelijkheid en inclusie van mensen met een
    beperking op steeds meer beleidsterreinen meegenomen wordt. De uitvoering van de
    meerjarenagenda verloopt volgens plan.
•   Voor 1 januari 2025 is het Beleidsplan Leerplicht 2024-2027 vastgesteld.
    Het beleidsplan is op 14 mei 2024 vastgesteld door het college en de gemeenteraad
    is geïnformeerd via een raadsinformatiebrief.
Armoede en schulden
•  In 2024 geven we uitvoering aan het actieplan armoede en schulden (2022-2026).
   In 2024 hebben wij uitvoering gegeven aan het actieplan armoede en schulden
   volgens de planning en binnen het begrote budget met de focus op volgende
   onderwerpen:
        1. Menstruatie armoede- toegang tot menstruatiemiddelen: Wij ondersteunen
           inwoners, die niet voldoende financiële middelen hebben om menstruatie-
           producten te kopen. In 2024 werd het aantal uitgiftepunten van 7 naar 10
           uitgebreid. Om de uitgiftepunten met menstruatiepunten te voorzien werd met
           het Armoedefonds een dienstverleningsovereenkomst afgesloten.
        2. Stress-sensitief werken: Wij hebben in 2024 in samenwerking met Avres een
           masterclass en een training stress-sensitief werken georganiseerd voor onze
           netwerkpartners en collega's, die hulp bieden aan kwetsbare inwoners.
        3. Stichting Leergeld VHL-pas: In het schooljaar 2023/2024 hebben in totaal 980
           kinderen de VHL-pas ontvangen. 774 kinderen hebben gebruik gemaakt van
           de pas, wat neer komt op een gebruikspercentage van 79%. Dat is een groei
           van 13% in vergelijking met de vorige editie.
        4. Versterking communicatie financieel hulpaanbod: In samenwerking met Avres,
           Stichting Maatje Vijfheerenlanden en Bindkracht afdeling Geld- en Regelzaken
           werd in 2024 een filmpje over het hulpaanbod bij geldzaken geproduceerd. Dit
           filmpje werd aan alle relevante netwerkpartners ter beschikking gesteld, zodat
           zij hiervan gebruik kunnen maken.
•   Voor 1 januari 2025 is de aanpak Kinderarmoede vastgesteld door het college.
    In het vierde kwartaal van 2024 is de aanpak kinderarmoede voor
    basisschoolkinderen door het college vastgesteld.
•   Wij investeren in betere vroegsignalering van schulden en inzet van energiecoaches
    voor het ondersteunen van inwoners die met (dreigende) energiearmoede te maken
    hebben of gaan krijgen. We maken woningen energiezuiniger door (kleine)
    besparingsmaatregelen.
    1.Vroegsignalering:
    Om bij de vroegsignalering meer aandacht te kunnen besteden aan gezinnen met
    minderjarige kinderen is een besluit genomen voor een BRP-koppeling bij Avres. De
    uitvoering moet verder uitgewerkt worden.
    2. Aanpak Energiearmoede:
    In 2024 werd 2 keer een "Witgoed Ruil Subsidie" aangeboden met het doel om de
    energiekosten op korte termijn te verlagen door een witgoedapparaat met hoog
    energieverbruik te ruilen met een soortgelijk nieuw, energiezuinig apparaat.
    Resultaat: 286 huishoudens hebben een nieuw energiezuinig witgoedapparaat
    ontvangen. Tot op 5 na werden alle witgoedapparaten door lokale leveranciers
Jaarstukken 2024                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                          27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>    geleverd. 368 huishoudens hebben een adviesgesprek met een energiecoach gehad.
    In 73 huishoudens werden diverse energiebesparende maatregelen aangebracht.
•  Voor 1 januari 2025 is de aansluiting bij de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet
   (NVVK), via het NVVK-convenant Lokale Overheid met addendum, vastgesteld.
   Om de samenwerking tussen de gemeente (als schuldeiser) en Avres, die de
   minnelijke schuldhulpregeling volgens de afspraken met de NVVK uitvoert, efficiënter
   vorm te geven werd het NVVK-convenant Lokale Overheid ondertekend.
Wonen en zorg
•   In 2024 geven we de ambitie "Een Thuis Voor Iedereen" vorm door woonvormen
    voor aandachtsgroepen te realiseren.
    In Hoef en Haag zijn er 49 zorgappartementen voor ouderen gerealiseerd. In het
    laatste kwartaal van 2024 heeft de gemeenteraad een opiniërende notitie behandeld
    in de commissie Welzijn, Onderwijs en Sport waarin een aantal dillema's voorgelegd
    zijn om op te halen waar accenten liggen voor de woonzorgvisie. Het Programma
    'Een thuis voor iedereen' vormt de grondlegger voor deze visie en maakt inzichtelijk
    welke huisvestingsopgave er is voor onder andere inwoners die uitstromen uit (24-
    uurs) instellingen, sociale - en medische urgenten en dak - thuislozen. Maar ook is er
    aandacht gevraagd voor de groep jongeren, die steeds vaker langer thuis moeten
    blijven wonen, wat het risico op een toekomstige zorgvraag verhoogd. Ook ouderen
    maken nadrukkelijk deel uit van deze visie, met specifieke aandacht voor passende
    woonvormen die inspelen op hun behoefte aan zorg en ondersteuning.
•   Ieder half jaar realiseren we de halfjaarlijkse taakstelling voor de huisvesting van
    statushouders.
    In 2024 was de taakstelling voor de huisvesting van vergunninghouders 149
    personen. Onze gemeente en woningcorporaties hebben 92 vergunninghouders
    gehuisvest, waardoor er een achterstand van 57 personen is ontstaan. Ondanks
    voortdurende inspanningen was de taakstelling moeilijk te behalen door
    woningtekort, afnemende doorstroom in de sociale huursector en achterstanden bij
    het IND. Hierdoor is de gemeente door de Provincie Utrecht opgeschaald naar trede
    3 op de interventieladder, wat een verbeterplan en bestuurlijk gesprek vereist. Als de
    taakstelling in 2025 opnieuw niet wordt behaald, kan verdere opschaling op de
    interventieladder volgen, met als laatste stap indeplaatsstelling door de provincie.
    Het blijft een grote uitdaging.
•   Wij bieden vluchtelingen met een speciale status (Oekraïners) opvang in de
    gemeente.
    Op 1 januari 2024 boden wij opvang aan 144 Oekraïense ontheemden. Door
    uitbreiding met 7 locaties werden extra opvangplekken gerealiseerd, waardoor op 31
    december 2024 178 Oekraïense ontheemden in de gemeentelijke opvang woonden.
    De nieuwe Tijdelijke Wet opvang Oekraïners, die in 2024 in werking trad, maakt ons
    college verantwoordelijk voor de opvang en regelt dat Oekraïners met voldoende
    inkomsten bijdragen aan de nutsvoorzieningen. De eigen bijdrage is € 105 per
    maand per volwassene, met een maximum van € 210 per gezin.
    Naast gemeentelijke opvang verbleven er ook Oekraïners in particuliere opvang,
    maar dit aantal daalde van 57 op 1 januari 2024 naar 27 op 31 december 2024.
    Vanwege de zorgvraag van sommige Oekraïense ontheemden hebben we in
    Meerkerk een locatie gehuurd en een vergunningstraject opgestart voor de opvang
    van maximaal 16 volwassenen met emotionele en psychische uitdagingen. Deze
    locatie biedt 24/7 zorg en begeleiding, gericht op stabilisatie en herstel, met als doel
    terugkeer naar reguliere opvang of uitstroom naar reguliere zorg.
Jaarstukken 2024                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                           28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>•   We werken verder aan de decentralisatie van beschermd wonen.
    De doordecentralisatie Beschermd Wonen is meerdere malen uitgesteld. Het is nog
    niet bekend wanneer deze wel zal plaatsvinden, echter binnen de U16 gaan we door
    met de regionale samenwerkingen. De regionale aanpak dakloosheid 2023-2030 en
    uitvoeringsprogramma MOBW 2025-2026 zijn in december 2024 opgeleverd en in
    februari 2025 vastgesteld. Op lokaal niveau maken we een domein-overstijgend
    uitvoeringsplan MOBW en aanpak dakloosheid 2025-2028.
•   Uiterlijk 31 december 2027 realiseren we voldoende huisvesting voor sociaal en
    psychisch kwetsbare inwoners. Gedeeltelijk gebeurt dit lokaal en gedeeltelijk gebeurt
    dit in overleg en samenwerking met regionale partners.
    In 2024 lag de focus op realisatie van drie woonvoorzieningen, namelijk een
    woontrainingshuis voor jongens, een woonvoorziening voor kortdurende opvang en
    project HuisBaas. Wat betreft het woontrainingshuis hebben we een corporatie
    bereid gevonden om een woning beschikbaar te stellen. Verder hebben we gewerkt
    aan overeenkomsten met de corporatie en de betrokken jongerenorganisatie Gro-up.
    Wat betreft de woonvoorziening voor kortdurende opvang zijn we een ruimtelijk
    onderzoek gestart voor een locatie die geschikt lijkt. Daarnaast hebben we
    onderzoek gedaan naar de zorgaspecten van deze woonvoorziening. Wat betreft het
    project HuisBaas hebben we alternatieve financiering gevonden, zodat het project
    voortgezet kan worden. Wel leidde dat tot een beperkte herijking van de opzet.
•   Wij bieden asielzoekersopvang in onze gemeente volgend uit de wettelijke
    verplichting vanuit de Spreidingswet.
    Op 1 februari 2024 is de Spreidingwet aangenomen, waardoor asielopvang een
    wettelijke taak voor gemeenten is geworden. Op 1 maart 2024 is een opvanglocatie
    voor 100 personen in Vianen geopend, ter vervanging van de locatie in Kedichem. Er
    wordt gezocht naar geschikte locaties voor de resterende 238 plekken, die voor 1 juli
    2025 gerealiseerd moeten zijn. De gemeenteraad heeft nieuwe kaders vastgesteld,
    zoals kleinschalige locaties en besluitvorming door de gemeenteraad zonder breed
    participatietraject. Ondanks inspanningen in 2024 zijn er nog geen definitieve
    locaties gevonden binnen deze kaders.
Regionale samenwerking
•   Door slim samen te werken en optimaal gebruik te maken van regionale expertise,
    verdelen we de lasten in zowel ambtelijke capaciteit als in financiële bijdragen.
    De regionale samenwerking vraagt structurele afstemming en aanvulling op elkaars
    expertise, waarbij we met elkaar efficiëntie hoog in het vaandel hebben. In 2024 is
    bij een aanbesteding op 5 gemeenten 1 inkoopadviseur en 1 projectleider nodig in
    plaats van elke gemeente afzonderlijk.
•   Binnen de Lekstroomregio zetten wij in 2024 de samenwerking voor ‘aangepast
    sporten’ voort.
    Samen met de overige gemeenten binnen de Lekstroomregio, besteden wij aandacht
    aan het vergroten van (de zichtbaarheid van) het aanbod van ‘aangepast sporten’ in
    onze gemeenten. Dit gebeurt op basis van een jaarlijks wisselend voorzitterschap. In
    2024 was de gemeente Houten de trekker van deze samenwerking.
    Inwoners die binnen onze gemeente op zoek zijn naar passend sportaanbod, worden
    ondersteund door team Sportservice
•   Voor 1 juli 2024 is de zienswijze begroting 2025 van WerkwIJSS vastgesteld.
    Op 5 juni 2024 is de zienswijze vastgesteld door de gemeenteraad.
Jaarstukken 2024                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                          29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>•   Voor 1 juli 2024 is de zienswijze jaarstukken 2023 en begroting 2025 van Avres
    vastgesteld.
    Op 5 juni 2024 is de zienswijze vastgesteld door de gemeenteraad.
•   Voor 1 juli 2024 is de zienswijze (ontwerp)begroting 2025 GGD Regio Utrecht
    (GGDrU) vastgesteld.
    Op 4 juli 2024 is de zienswijze vastgesteld door de gemeenteraad.
Zicht op kosten
•   In 2024 voeren we lokaal de regionale pilot aanpak zorgfraude, inclusief de
    aanbevelingen van de rekenkamer uit.
    Naar aanleiding van de eindevaluatie van de aanpak rechtmatigheid Wmo &
    Jeugdwet (voorheen aanpak zorgfraude) die in augustus 2024 heeft plaatsgevonden,
    heeft men regionaal ingestemd met een structurele borging van deze aanpak. Het
    college heeft op 21 januari 2025 dit besluit geaccordeerd.
•   De nieuwe aanbesteding “Regiotaxi Utrecht 2024-2028” vindt bovenregionaal, op
    provinciaalniveau in de provincie Utrecht, plaats. Het betreft een aanbesteding voor
    doelgroepenvervoer (Wmo-vervoer, leerlingenvervoer en jeugdzorgvervoer) en
    aanvullend openbaar vervoer.
    De aanbesteding is uitgevoerd. Hoewel de ingangsdatum van het contract is
    uitgesteld zijn we qua kosten binnen de begroting gebleven. Het resultaat is
    daarmee behaald.
•   Voor 1 september 2024 is het Gemeentewet artikel 213a onderzoek naar effectiviteit
    investerings- en pilotprojecten in het sociaal domein afgerond.
    Het onderzoek is afgerond eind 2024. De bestuurlijke reactie is voorbereid in januari
    2025. Vaststelling door het college heeft plaatsgevonden op 5 maart 2025, waarna
    het onderzoeksrapport met de bestuurlijke reactie ter informatie is aangeboden aan
    de gemeenteraad.
•   Met accountgesprekken en betere samenwerking tussen Sociale Teams en de
    Regionale Backoffice Lekstroom (RBL) borgen we de sturing op de inzet van zorg en
    ondersteuning door gecontracteerde partijen. We voeren accountgesprekken met
    aanbieders en houden hen aan de gemaakte contractafspraken.
    Er worden accountgesprekken gevoerd met de gecontracteerde partijen. We sturen
    hierbij op de gemaakte contractafspraken, maar onze sturing blijft beperkt doordat
    we geen invloed hebben op het totale verwijsgedrag van derden.
•   Door de ingezette lijn van beheersmaatregelen binnen het sociaal domein sturen wij
    krachtiger op het beheer en de inzet van de beschikbare middelen.
    We sturen op het beheer en inzet van de middelen, onder andere via het dashboard
    sociaal domein. Echter, het blijft een uitdaging, omdat we geen invloed hebben op
    het totale verwijsgedrag van derden.
•   In 2024 gaan we actief aan de slag met de landelijke Hervormingsagenda Jeugd.
    In 2024 is gestart met de landelijke Hervormingsagenda zoals onder andere het
    versterken van het Sociaal Team en meer collectieve ondersteuning aan inwoners.
•   Voor 1 januari 2025 is het uurtarief voor voorschoolindicatie (VVE-indicatie) 2025
    vastgesteld.
    Het uurtarief is in 2024 vastgesteld.
Jaarstukken 2024                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                          30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Wat hebben we (nog) niet gedaan?
Sociaal domein algemeen
•   In 2024 verduurzamen we Kindcentrum Het Kristal in Leerdam en vervangen we
    onderdelen in en rond het pand.
    Het verduurzamen van Kindcentrum Het Kristal is niet uitgevoerd omdat het
    verduurzamen van het pand is opgenomen in de routekaart verduurzaming
    gemeentelijk vastgoed. Op 14 november 2024 is de routekaart verduurzaming
    gemeentelijk vastgoed vastgesteld door de gemeenteraad.
•   In de periode van half 2023 tot eind 2025 vergroten we met het project OV-
    ambassadeurs de toegankelijkheid van het openbaar vervoer onder ouderen en
    mensen die sociale en/of mentale drempels ervaren bij het reizen met het openbaar
    vervoer.
    In 2024 hebben we met het project OV-ambassadeurs de toegankelijkheid niet
    vergroot. Dit komt omdat we gestopt zijn met dit project wegens onvoldoende
    resultaten.
•   Voor 1 februari 2025 zijn de aanpassingen Grote Geusplein in Vianen vastgesteld.
    De rapportage van het provinciaal fieldlab Uitnodigde Buitenruimte is
    gereed. Concretisering van het plan dat uit het fieldlab is gekomen naar een
    haalbaar, gedragen en gefaseerd plan, is nog niet gereed.
Een leven lang ontwikkelen
•   In 2024 herijken we de beleidsnota "Naar een goede start voor alle kinderen in de
    gemeente Vijfheerenlanden". We leggen de prestatieafspraken vast in een –
    regionaal- kwaliteitskader en we blijven met (externe) partners werken aan meer
    ouderbetrokkenheid.
    Het herijken van de beleidsnota "Naar een goede start voor alle kinderen in de
    gemeente Vijfheerenlanden" is in 2024 niet uitgevoerd omdat dit resultaat meer
    aandacht vraagt dan op voorhand verwacht. De evaluatie is afgerond. In 2025 zal de
    beleidsnota herijkt worden.
Wonen en zorg
•   In 2024 wordt de Woonzorgvisie aangeboden. Hier wordt ingezet op het realiseren
    van passende woonvormen voor doelgroepen die zorg en begeleiding nodig hebben.
    In 2024 is de Woonzorgvisie nog niet aangeboden. Er hebben meerdere
    stakeholdersbijeenkomsten plaatsgevonden met onder andere woningcorporaties,
    welzijnsorganisaties en zorgpartijen om gezamenlijk de opgave in beeld te krijgen en
    na te gaan op welke manier de uitvoering hierin vorm moet krijgen
Regionale samenwerking
•   In 2024 moet het nieuwe Taalpact voor de regio AV zijn afgesloten.
    In 2024 is het nieuwe Taalpact voor de regio AV niet afgesloten. Dit komt omdat we
    afhankelijk zijn van de regio. De verwachting is dat het nieuwe Taalpact medio 2025
    zal worden afgesloten.
Jaarstukken 2024                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                          31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Wat waren de kosten?
                                                   Begroting Begroting
                                        Werkelijk                           Werkelijk                    Verschil
 PROGRAMMA: C                                           2024   2024 (na
                                                                                      2024                   2024
                                                    (primair) wijziging)
                                            2023
 Lasten                                    89.403      82.592     97.231           98.280                  1.049 N
 Baten                                    -26.299     -16.471    -27.507         -29.957                   2.450 V
 Saldo                                     63.104     66.121     69.724           68.323                  1.401 V
 Toevoeging reserves                        1.053           0      5.588             5.391                   197 V
 Onttrekking reserves                        -612        -192     -1.007               -695                  312 N
 Totaal reserves                              441        -192      4.581            4.696                   115 N
 Resultaat                                 63.545     65.929     74.305           73.019                  1.286 V
Programma C is het programma waar de budgetten van de taakvelden met betrekking
tot onderwijs, participatie en inkomensregelingen, Wmo, jeugdzorg, samenkracht en
burgerparticipatie worden verantwoord. Hieronder worden de resultaten per taakveld
toegelicht.
Taakveld Onderwijs (410 N)
Bij onderwijshuisvesting beleid is een nadeel ontstaan. Dit wordt grotendeels veroorzaakt
door extra inhuur voor expertise onderwijshuisvestingsbeleid (L, 222 N) en hogere lasten
door schades en vandalisme (L 107 N). Hier tegenover staat een voordeel op de
huurlasten (L, 127 V) omdat de extra geraamde huurlasten voor de El Boukhari school en
de Kandelaar niet of gedeeltelijk zijn gerealiseerd in 2024. Het voorstel is om 90 van dit
bedrag te bestemmen voor 2025 voor huur tijdelijke huisvesting ten behoeve van de
Kandelaar te Ameide. Daartegenover is er een nadeel bij bewegingsonderwijs (L, 23 N)
doordat er sprake is van een toename van het aantal leerlingen vanuit o.a. Hoef en Haag
(meester Vosschool en Avontuur) maar ook in Lexmond, Schoonrewoerd en Leerdam.
Bij onderwijshuisvesting beheer is een nadeel ontstaan op de lasten en een voordeel op
de baten. Dit wordt grotendeels verklaard door een vrijval van de voorziening brede
scholen (B, 431 V) en een dotatie aan de voorziening groot onderhoud vastgoed (L, 431
N) zoals besloten in het raadsbesluit van het beheerplan vastgoed van 14-11-2024. Bij
brede school De Prenter waren extra onderhoudslasten (L, 100 N) door herstel van de
wanden en een defect alarm systeem. Dit is in samenwerking met lekstede wonen
uitgevoerd die hiervoor een bijdrage heeft verstrekt (B, 25 V). KC Broekgraaf is
opgeleverd bij aanvang schooljaar 2024-2025. Er is nog geen rekening gehouden met de
exploitatie in de begroting 2024. Er zijn echter al wel lasten en baten verantwoord (L, 20
N) (B, 100 V) zijnde huuropbrengst en bijdrage materiële instandhouding. Als gevolg van
hogere onderhoudslasten resteert een nadeel bij de brede school De Brink Hoef en Haag.
(L, 35 N).
Het nadeel bij leerlingenvervoer wordt veroorzaakt doordat bij de reguliere ritten meer
leerlingen gebruik gemaakt hebben van het leerlingenvervoer. De aanvragen zijn
variërend, maar met name bij identiteitsgebonden aanvragen is een stijging te zien (L,
384 N). Extra uitgaven voor onderwijsachterstanden Beleid (OAB) (L, 286 N) zijn
verrekend met de middelen die afgelopen jaren zijn ontvangen van het rijk (B, 286 V).
Deze taak is budgetneutraal. Bij de uitbetaling van de subsidies voor Voorschoolse en
Vroegschoolse Educatie (VVE) is sprake van een voordeel omdat de kosten voor de
peutermonitor ten laste zijn gebracht van de rijksmiddelen voor OAB
Jaarstukken 2024                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                                32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>(Onderwijsachterstandenbeleid) (L, 127 V). Bij overige onderwijszaken is er sprake van
minder lasten met betrekking tot het onderwijszorgarrangement (OZA) en op het budget
voor het nationale Programma Onderwijs (NPO). Het voordeel op deze NPO-middelen (L,
150 V) zal worden gereserveerd om eventueel terugbetaald te worden aan het rijk (B,
150 N). Daarnaast is het budget voor het preventie- en innovatieprogramma OPGROEIEN
niet uitgegeven omdat de meeste zaken onder de middelen van het Nationaal
Programma Onderwijs (NPO) konden worden opgevangen. Het NPO programma loopt
door in 2025. Het voordeel op Onderwijszorgarrangementen is ontstaan doordat deze
alleen worden ingezet voor de kinderen die hiervoor in aanmerking komen en waarvoor
helpend. Het aantal kinderen dat tot deze doelgroep behoort fluctueert per schooljaar (L,
87 V).
Taakveld Participatie en inkomensregelingen (292 V)
Bij kinderopvangtoeslag worden de kosten voor de uitvoering van de Brede
Ondersteuning op basis van Artikel 2.21 Wet Hersteloperatie Toeslagen vergoed door het
Rijk. De ontvangen vergoedingen via normbedragen worden op deze plaats onder de
baten verantwoord. De kosten die hier worden verantwoord betreffen de daadwerkelijk
toegekende bedragen aan gedupeerden en de personeels- en organisatiekosten. Het
verschil tussen baten en lasten levert hier een positief resultaat op (L 80 N) (B, 290 V).
De overschrijding op de lasten betreft de daadwerkelijk toegekende bedragen aan
gedupeerden en de inzet van de kwaliteitsmedewerker. Het voordeel op de baten is
uitgegeven aan de personeels- en organisatiekosten, maar deze kosten zijn niet geboekt
op dit product. Concreet gaat het om de kosten en uitvoeringswerkzaamheden zoals de
juridische medewerkers, ict (formulieren in Gidso), bezwaarcommissie et cetera en
organisatiekosten. Het voordeel op dit product valt dus weg tegen deze uitvoerings- en
organisatiekosten.
Bij de gemeenschappelijke regeling Avres vindt de uitvoering van de BUIG
(bijstandsverlening) plaats. De door het Rijk aan de gemeente Vijfheerenlanden
beschikbaar gestelde middelen komen dan ook ten goede aan de gemeenschappelijke
regeling. De eind 2024 ontvangen extra BUIG-inkomsten van het rijk (B, 693 V) zijn
direct aan de gemeenschappelijke regeling ter beschikking gesteld (L, 693 N). Deze
veroorzaken dus geen saldo op dit taakveld. Conform het bestemmingsvoorstel bij de
jaarrekening 2023 van Avres is aan Vijfheerenlanden een positief resultaat uitgekeerd
van (L, 494 V). Een licht negatieve afrekening van energietoeslag en TOZO (Tijdelijke
overbrugging zelfstandige ondernemers) zorgen voor een nadeel van (L, 65 N). Bij de
gemeenschappelijke regeling Avres vindt de uitvoering van de begeleide participatie
plaats. De bekostiging hiervan verloopt via het Gemeentefonds. Op programma F is
hiervoor een hogere baat gerealiseerd. De Rijksmiddelen zijn doorgestort naar Avres
voor de uitvoering van begeleide participatie. Hoewel dit voor de gemeente
budgetneutraal verloopt zorgt dit op programma C voor een nadeel (L, 470 N). Het
gemeentelijke (lokale) minimabeleid betreft de aanpak van armoede en schulden die we
als gemeente uitvoeren, aanvullend op de inspanningen door Avres op minimaregelingen,
zoals de uitvoering van het Actieplan Armoede en Schulden. In 2024 is er sprake van een
onderbesteding van (L, 295 V). De oorzaak hiervan is dat in de loop van 2024 een
doorontwikkeling heeft plaatsgevonden op het Actieplan Armoede en Schulden. Concrete
voorbeelden hiervan zijn de aanpak van kinderarmoede, stress-sensitief werken, lagere
subsidievaststellingen VHL-pas en Maatje Vijfheerenlanden. De oorzaken hiervan zijn dat
stichting Maatje Vijfheerenlanden in hun begroting/subsidieaanvraag 2024 hogere directe
kosten had opgenomen dan daadwerkelijk benodigd. Bij de VHL-pas gaat het om een
vrijval van tegoeden op de passen die in 2024 niet volledig benut zijn. Hierdoor zijn niet
alle kosten het hele jaar gemaakt.
Het Rijk heeft de afgelopen jaren middelen beschikbaar gesteld voor de aanpak van
energiearmoede. Deze middelen zijn bedoeld om de kwetsbare inwoners te ondersteunen
bij het verlagen van hun energierekening. In 2024 zijn nog niet alle beschikbare
Jaarstukken 2024                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                           33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>middelen ingezet (L, 91 V). Daardoor zijn ook de baten achtergebleven (B, 91 N). Wij
gaan in 2025 de resterende Rijksmiddelen voor Energiearmoede inzetten.
Vijfheerenlanden is penvoerder van de Arbeidsmarktregio Gorinchem. De actieplannen
zijn voor een lager bedrag uitgevoerd dan verwacht (L, 451 V). Hier tegenover staan
lagere inkomsten (B, 650 N). Het voordeel van de gerealiseerde inkomsten en uitgaven
(75 V) is niet van onze gemeente, maar van de Arbeidsmarktregio Gorinchem.
Taakveld Wmo (779 V)
Er bestaat sinds 2023 een vastgestelde regionale samenwerkingsovereenkomst en
uitvoeringsprogramma in het kader van doordecentralisatie Beschermd Wonen. Voor de
uitvoering van lokaal maatwerk ontvangt de gemeente middelen ter dekking van de
kosten. De lagere lasten (L, 337 V) worden veroorzaakt door lagere lasten van de
projectleider, minder maatwerkbegeleiding dan verwacht en door de projecten voor
woonvoorzieningen die nog niet afgerond zijn. De hogere bijdragen (B, 69 V) worden
veroorzaakt door de IZA-bijdrage over 2024. Via het bestedingsvoorstel wordt
voorgesteld om 335 V te storten in de reserve sociaal domein geoormerkt als MOBW.
De vraag naar rolstoelen is na de ingezette daling van het voorgaande jaar in 2024
verder gedaald (L, 205 V). Bij vervoer heeft er in 2024 een aanbesteding plaatsgevonden
voor leerlingenvervoer, Jeugdhulpvervoer en Wmo collectief vervoer. Het voordeel ( L,
284 V) bij Wmo collectief vervoer compenseert gedeeltelijk het tekort bij het
leerlingenvervoer 384 en jeugdhulpvervoer 120. Bij het onderdeel huishoudelijke
ondersteuning zijn de kosten extra hard gestegen door een stijging van het tarief met
5,4% in 2024. Daarnaast is het aantal inwoners met huishoudelijk ondersteuning met
400 gestegen. Dit is meer dan verwacht (L, 215 N).
Tot slot is de compensatie voor verstrekte maatwerkvoorzieningen waarbij later blijkt dat
een derde verantwoordelijk is voor de kosten hoger uitgevallen (B, 34 V).
Taakveld Jeugd (1.120 N)
Bij jeugdhulpvervoer heeft er in 2024 een collectieve inkoop plaatsgevonden voor
leerlingenvervoer, Wmo collectief vervoer en Jeugdhulpvervoer. Het nadeel bij
jeugdhulpvervoer (L, 120 N) en bij leerlingenvervoer 384 wordt gedeeltelijk
gecompenseerd door het voordeel 284 bij Wmo collectief vervoer.
Daarnaast heeft een afrekening van de Regionale Backoffice over 2023 gezorgd voor een
nadeel (L, 104 N) en een verschil tussen T2 en T3 in 2024 (L, 978 N). We zien dat de
kosten voor Gezinsvormen harder zijn gestegen dan verwacht en er is meer gebruik
gemaakt van ambulante zorg. De inzet voor schoolmaatschappelijk werk is gepland voor
de periode 2023 tot en met 2025, de activiteiten worden voornamelijk in 2025 ingezet
(L, 90 V). Daarnaast zijn de lasten voor het transformatiebudget opgroeien verwerkt bij
Onderwijs (L, 50 V).
De stijgende kosten voor jeugdhulp blijft actueel en is reden tot zorg. Het blijft lastig om
zicht en grip te krijgen op alle kosten. Met de versterking van de Sociaal Teams zetten
we binnen onze invloedsfeer waar mogelijk in op bijsturing.
De Deskundigencommissie Hervormingsagenda Jeugd concludeert dat de oplossing voor
de grote vraag naar jeugdhulp vooral ligt in de systemen buiten de jeugdzorg: in het
gezin, op school, en in de samenleving. Jeugdhulp is aanpalend aan de andere
levensdomeinen, en niet andersom. Deze omslag in cultuur, structuur en praktijk is een
enorme opgave en kost tijd.
Jaarstukken 2024                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                          34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Taakveld Samenkracht en Burgerparticipatie (1.860 V)
Dit voordeel is voornamelijk ontstaan bij de onderwerpen Noodopvang Oekraïners,
toegekende IZA middelen, lokaal gezondheidsbeleid en door de inwonersinitiatieven.
De begroting 2024 is opgesteld op basis van het aantal Oekraïense ontheemden. Het
positieve resultaat (L, 823 V) is ontstaan doordat de lasten niet in lijn zijn toegenomen in
vergelijking met het aantal ontheemden. Daarnaast zijn er lagere lasten door minder
ambtelijke uren, inhuur van personeel, energiekosten en zijn er minder leefgeld
uitkeringen verstrekt. Met ingang van 1 juli 2024 betalen Oekraïners met voldoende
eigen inkomsten een eigen bijdrage voor de kosten van gas, water en elektra (B, 59 V).
De opbrengsten hiervan waren niet begroot. Daarnaast zijn de ontvangen rijksbijdragen
hoger uitgevallen (B, 82 V).Met het besluit uit de tweede bestuursrapportage is het
voordeel van 1.500 gestort in de reserve. Vanuit het Rijk worden de gemaakte kosten
vergoed voor de crisisnoodopvang locaties Kedichem en Vianen. De regeling is
budgetneutraal waardoor de gemeente geen kosten draagt. De hogere lasten (L, 960 N)
worden gecompenseerd door hogere baten (B, 960 V).
De vaststelling van de toegekende middelen 2024 met betrekking tot Integraal
Zorgakkoord (IZA) zijn eind 2024 ingediend mede doordat de gemeenten uit het akkoord
waren gestapt. Uiteindelijk werd eind 2024 bekend dat de middelen beschikbaar bleven
(B, 230 V). Voor de GALA regeling worden de kosten volledig vergoed vanuit het Rijk. De
lagere lasten (L, 151 V) worden gecompenseerd door lagere baten (B. 151 N).
Het positieve resultaat (L, 353 V) bij Lokaal gezondheidsbeleid is veroorzaakt doordat de
lasten van de GGD gedeeltelijk zijn betaald vanuit het incidentele GALA budget en budget
kinderopvang. Door het personeelsverloop hebben we enkele projecten zoals ‘rookvrij
opgroeien’ niet kunnen realiseren. Het budget inwonersinitiatieven is structureel hoger
dan de kosten, zo ook in 2024 (L, 447 V).
Voor de inburgering van de vergunninghouders worden de kosten vanuit het Rijk vergoed
middels een specifieke uitkering. De baten zijn lager dan begroot (B, 241 N) vanwege
achterblijven op de taakstelling huisvesting vergunninghouders.
Bij kinderopvang is een positief resultaat gerealiseerd (B, 64 V) vanwege de
huurinkomsten van drie kinderopvanglocaties. Tenslotte is er sprake van kleine
verschillen die optellen tot (B, 45 V).
Taakveld Reserves (116 N)
Het voordeel bij de toevoegingen wordt verklaard door de storting van het voordeel op
de begroting van de Arbeidsmarktregio Gorinchem in de bestemmingsreserve
Arbeidsmarktregio (L, 196 V). De lasten voor het woontrainingshuis zijn in 2024 niet
voorgekomen, hierdoor heeft ook geen onttrekking plaatsgevonden aan de Algemene
reserve. De inzet voor schoolmaatschappelijk werk is gepland voor de periode 2023 tot
en met 2025, de activiteiten worden voornamelijk in 2025 ingezet. Hierdoor is de
onttrekking niet volledig benut (B, 91 N). Om incidentele tekorten en overschotten
binnen het sociaal domein met elkaar te kunnen verrekenen, is de reserve sociaal
domein gecreëerd. In verband met de slechts geringe overschrijding van het budget, is
ervoor gekozen de begrote onttrekking achterwege te laten (B, 199 N). De
gemeenteraad heeft besloten 60 uit de reserve inwonersinitiatieven te bestemmen voor
een onderzoek naar de toekomstige inrichting van sociale ontmoetingsplaatsen. Een deel
van de kosten zou gemaakt worden in 2023 en een deel in 2024. Op basis van een
inschatting is de onttrekking van 60 verdeeld over 2023 en 2024. Omdat in 2024 minder
kosten zijn gemaakt dan ingeschat, is er in 2024 minder onttrokken aan de reserve (B,
57 N).Tenslotte zijn bij de jaarrekening 2023 middelen overgeheveld naar 2024 voor
zinvolle dagbesteding en meerkosten Oekraïners. Deze middelen zijn in 2024 niet
volledig uitgegeven en vallen daarom vrij in het rekeningresultaat (B, 38 N). Daarnaast
zijn kapitaallasten begroot bij programma E verwerkt bij programma C (B, 54 V).
Jaarstukken 2024                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                           35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Programma D: Ruimtelijke ontwikkeling
Dashboard
     84 Bestuurlijke resultaten                         Bedragen x € 1.000
                                                  Lasten      Baten      Reserves                Resultaat
                                    €  40.000
                                    €  35.000
                                    €  30.000
         20%                        €  25.000
                                    €  20.000
                                    €  15.000
                                    €  10.000        5.106
                                      € 5.000                                                             2.394
                      80%                 €0
                                    -€ 5.000                                       -57
                                                                -2.655
                                   -€ 10.000
                                   -€ 15.000
                                   -€ 20.000
     Conform planning, budget      -€ 25.000
     en capaciteit                 -€ 30.000
     Te rapporteren afwijkingen          Begroting 2024 (na wijziging)    Werkelijk                 Verschil
Wat wilden we bereiken?
Samen bouwen en wonen
Wij willen beschikken over een gedragen visie voor al onze kernen en ons landschap. Zo
borgen en bevorderen we de kwaliteit en vitaliteit van onze kernen en koesteren we de
groene oase die ons landschap is.
Bouwen en wonen – 2000 woningen bouwen in deze collegeperiode en het maken van
ruimte voor 3000 woningen voor de periode daarna - is één van de leidende opgaven.
Dat bouwen doen we duurzaam en met oog voor de grote landschappelijke waarden van
Vijfheerenlanden. We willen dit ook betaalbaar doen en willen daarom met ontwikkelaars
en bouwers uitvoering geven aan de door de gemeenteraad vastgestelde normen voor
het bouwen van betaalbare woningen. Zo vergroten wij de kans voor woningzoekenden
om een passende woning te vinden in onze gemeente.
Omgevingswet, -visie en -plan
Bouwen en wonen krijgt vorm binnen de kaders van de omgevingswet. Wij willen daar in
2024 een succesvolle start mee maken. We onderkennen de uitdagingen die de nieuwe
wettelijke kaders en processen met zich meebrengen maar willen ons inzetten om beter
aan te sluiten bij de ambities en doelen van onze inwoners en ondernemers.
In dit kader positioneren we onze omgevingsvisie als kaderstellend document voor de
ontwikkeling en het beheer van de fysieke leefomgeving. Belangrijke onderwerpen
daarbij zijn wonen, gezondheid, werkgelegenheid, mobiliteit, de energietransitie en het
behoud en de versterking van het landelijk gebied. Zo willen we de balans vinden in de
toedeling van functies aan gebieden en plekken en ook ons beheer verbinden aan onze
doelstellingen.
We geven onze omgevingsvisie juridische status door het vaststellen van een
omgevingsplan. We vatten alle lokale regels voor de fysieke leefomgeving en de regels
uit ruim 250 bestemmingsplannen samen in dit plan. We willen een eerste deelgebied in
Jaarstukken 2024                                                       Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                                36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>2024 vaststellen en de totale verwerking van visie naar plan binnen de gestelde termijn
afronden.
Een duurzame toekomst
Wij willen onze mooie gemeente goed doorgeven aan toekomstige generaties door
intensieve inzet voor een leefbare, gezonde en toekomstbestendige omgeving waar
nagenoeg alle bouwwerken circulair zijn, energie duurzaam wordt opgewekt en er een
gezonde omgeving is die klimaatrobuust en biodivers is.
In 2050 willen wij 95% CO2 reductie hebben bereikt ten opzichte van 1990. In 2030
gaan we uit van 55%. Dit kunnen we bereiken door in al ons handelen de CO2-uitstoot te
verminderen. Zo gaan we klimaatverandering tegen en streven we ernaar dat iedereen
beschikt over voldoende duurzaam opgewekte energie. Deze ambities worden – voor
zover nog niet in huidig beleid vormgegeven - nader uitgewerkt passend bij de gemeente
Vijfheerenlanden.
In 2050 willen wij een gemeente zijn die klimaatrobuust is ingericht en waar de
biodiversiteit in een natuurlijke balans is hersteld. Wij staan voor een groene
leefomgeving die aantrekkelijk en gezond is. We willen samen met onze inwoners werken
aan een leefomgeving waar het fijn is om te verblijven voor mens en dier.
In 2050 willen wij volledig circulair zijn. In 2030 streven naar 50% circulair. We staan
dan ook voor een gemeente Vijfheerenlanden waar in 2050 geen (rest)afval en
verspilling bestaat maar die volledig circulair is. Als opdrachtgever willen we hierin onze
verantwoordelijkheid nemen. We zoeken daarom graag de samenwerking met de
samenleving.
Verkeersveilig, leefbaar en bereikbaar
Wij willen een verkeersveilig, leefbaar en bereikbaar Vijfheerenlanden, waarbij de
bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid van bestaande wijken en dorpen,
werklandschappen en voorzieningen is gewaarborgd en wordt verbeterd en nieuwe
woongebieden, werklandschappen en voorzieningen goed ontsloten worden door
openbaar vervoer, (snel)fiets en auto. Ook is er aandacht voor het verbeteren van de
bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid tussen woongebieden, werkgebieden
en voorzieningen onderling en gemeentegrensoverschrijdend. Daarnaast is aandacht voor
regionale ontwikkelingen en verduurzaming.
Vitale landbouw in een aantrekkelijk buitengebied
Een waardevol landschap, gekenmerkt door rust en ruimte. In het buitengebied wordt
gewoond, gewerkt en geleefd. Dit betekent dat verschillende functies naast en met
elkaar plaatsvinden in het buitengebied. Daarom willen wij samen met alle
belanghebbenden werken aan een buitengebied, waarin onder andere de agrariër zijn
werk kan doen passend in een vitale landbouwsector, er plek is voor recreatie en
voldoende ruimte voor herstel van de natuur en biodiversiteit.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Samen bouwen en wonen
•    In 2025 realiseert LekstedeWonen 130 huurappartementen op de locatie
     Hazelaarplein in Vianen.
     In 2024 zijn voorbereidende werkzaamheden verricht voor de start bouw van 126
     huurappartementen in 2025.
•    Uiterlijk 1 juli 2025 realiseren we flexhuisvesting voor de opvang van extra
     statushouders.
     Voor de locatie Monnikendreef verlopen de benodigde voorbereidingen om het plan
     te realiseren volgens planning. In 2024 is de omgevingsvergunning verleend en zijn
Jaarstukken 2024                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                            37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>    de voorbereidende werkzaamheden gestart. Tegen deze vergunning is bezwaar en
    beroep aangetekend.
•   In 2024 voeren wij de Uitvoeringsagenda Wonen uit.
    De Uitvoerings Agenda Wonen heeft de meeste activiteiten volgens planning kunnen
    uitvoeren (gebieds- en dorpswoonvisies, beleidsopgaven, monitoring, regionale
    afstemming) en binnen budget. De begrote inkomsten uit SPUK gelden zijn niet
    gerealiseerd.
•   In 2024 maken wij een nieuwe huisvestingsverordening om gebruik te gaan maken
    van de mogelijkheden van de voorgestelde wijziging van de Huisvestingswet om
    huur- en (sociale) koopwoningen toe te wijzen.
    In het vierde kwartaal van 2024 zijn er meerdere gesprekken gevoerd met de
    woningcorporaties en heeft er overleg plaatsgevonden met de provincie over de
    voorgenomen wijzigingen van de 'Huisvestingsverordening Vijfheerenlanden 2023'.
    Begin september heeft er ook een VHL-plein plaatsgevonden waarin de
    woningcorporaties hun standpunt afgegeven hebben over de voorgenomen
    wijzigingen.
•   In 2024 geven we uitvoering aan het vastgesteld woonwagenbeleid.
    De uitvoering van het in 2023 vastgestelde woonwagenbeleid bestaat uit
    verschillende onderdelen. Sinds juli is er een centrale wachtlijst waar mensen hun
    interesse voor een woonwagen of standplaats in Vijfheerenlanden kunnen uiten.
    Deze lijst wordt gebruikt voor de toewijzing van vrijkomende standplaatsen en voor
    inzicht in de behoefte aan extra standplaatsen. Hieruit blijkt, net als uit eerder
    behoefteonderzoek een beperkte uitbreidingsbehoefte van het aantal standplaatsen.
    Het onderzoek naar locaties voor uitbreiding van het aantal
    woonwagenstandplaatsen heeft in 2024 nog geen geschikte locatie opgeleverd.
•   In 2024 stellen we de gebiedsvisie Meerkerk vast.
    De gebiedsvisie Meerkerk is op 25 april 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.
•   In 2024 stellen we de dorpsvisie Hagestein vast.
    De dorps(woon)visie Hagestein is op 25 juni 2024 vastgesteld door de
    gemeenteraad.
•   Voor 1 juli 2024 is het Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) 2024
    vastgesteld.
    Het MPG is op 5 juni 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.
•   Voor 1 juli 2024 is het Multifunctioneel Centrum (MFC) vastgesteld.
    In juni 2024 heeft de gemeenteraad besloten om het MFC in Hagestein te realiseren
    in de Boomgaard aan de Vogelenzangseweg en is er een voorbereidingskrediet van €
    1.6 miljoen ter beschikking gesteld. We zijn nu bezig met de afronding van het
    Stedenbouwkundig Programma van Eisen (SPVE) voor het MFC en 6 woningen in de
    Boomgaard. We verwachten dit in de raadsvergadering van juni 2025 ter
    besluitvorming aan de gemeenteraad te kunnen voorleggen. Tegelijkertijd zijn we
    bezig met de uitwerking van het ontwerp voor het MFC.
•   Voor 1 juli 2024 is de verhoging van het fonds Startersleningen bij het
    Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) vastgesteld.
    Het door de gemeenteraad op 5 juni 2024 beschikbaar gestelde bedrag van 1
    miljoen Euro is gestort in het fonds en daaruit worden startersleningen verstrekt.
Jaarstukken 2024                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                           38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>•   Voor 1 oktober 2024 is het voorbereidingskrediet vastgesteld voor een
    haalbaarheidsonderzoek voor woningbouwontwikkeling in Hagestein op de locatie De
    Eng.
    In september is een voorbereidingskrediet door de gemeenteraad beschikbaar
    gesteld om de haalbaarheidsfase voor de woningbouwontwikkeling op De Eng te
    starten. Vervolgens heeft een aanbesteding plaatsgevonden voor een
    stedenbouwkundig bureau. Deze is gestart met het opstellen van een
    stedenbouwkundig schetsontwerp voor het gehele plangebied. Dat zijn de binnen- en
    buitenstedelijke percelen. Na vaststelling van het schetsontwerp zullen de
    buitenstedelijke percelen verder uitgewerkt worden in een stedenbouwkundig plan.
    De fasering loopt ‘van buiten naar binnen’ omdat woning-bouw pas mogelijk is als de
    onderwijsvoorzieningen en het dorpshuis verplaatst zijn.
•   Voor 1 januari 2025 is het ambitiedocument woningbouwontwikkeling Eiland 1 in
    Leerdam vastgesteld.
    Het ambitiedocument woningbouwontwikkeling Eiland 1 is door het college op 5
    november 2024 vastgesteld.
Omgevingswet, -visie en -plan
•   Uiterlijk 1 januari 2032 ligt er een gebiedsdekkend omgevingsplan.
    Tot nu toe loopt het project volgens planning en rapporteren we vanaf nu separaat
    op de verschillende deelgebieden.
•  In 2024 starten wij het proces op om wederom vijf nieuwe dorpswoonvisies op te
   stellen.
   Om in alle dorpen te kunnen voorzien in de sterke behoefte aan uitbreiding van het
   aantal woningen, is gekozen voor het ontwikkelen van dorpswoonvisies. Hierin is met
   en voor de dorpen samengewerkt aan het opstellen van de gewenste (woningbouw)
   ontwikkel richting van ieder dorp. Er zijn eind 2024 al 7 dorps(woon)visies
   vastgesteld (Hagestein, Lexmond, Everdingen, Schoonrewoerd, Hei- en Boeicop,
   Nieuwland en Zijderveld). Het raadsvoorstel voor vaststelling dorpswoonvisie
   Kedichem is gereed. Tevens is een start gemaakt met dorpswoonvisie
   Ameide/Tienhoven.
•  In 2025 stellen we de gebiedsvisie Leerdam vast.
   In het vierde kwartaal van 2024 is een start gemaakt met het opstellen van een
   gebiedsvisie Leerdam.
•  Het uitvoeringsprogramma Omgevingsvisie Vijfheerenlanden wordt in 2024 opgesteld
   en geïmplementeerd, inclusief wijze van monitoring voortgang en wijze van
   actualisatie.
   Het plan van aanpak uitvoering omgevingsvisie is op 17 december 2024 vastgesteld
   door het college. De gemeenteraad is via een raadsinformatiebrief geïnformeerd.
•  Voor 1 januari 2025 is het voorlopige voorkeursrecht op meerdere percelen nabij de
   Bazeldijk te Meerkerk vastgesteld.
   Op 17 december 2024 is het voorlopige voorkeursrecht op meerdere percelen nabij
   de Bazeldijk te Meerkerk vastgesteld door de gemeenteraad.
•  In 2024 wordt de dorpswoonvisie vastgesteld voor Nieuwland.
   Op 21 maart 2024 is de dorpswoonvisie voor Nieuwland vastgesteld door de
   gemeenteraad.
•  In 2024 wordt de dorpswoonvisie vastgesteld voor Lexmond
   De dorpswoonvisie voor Lexmond is op 21 maart 2024 vastgesteld door de
Jaarstukken 2024                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                         39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>   gemeenteraad.
•  In 2024 wordt de dorpswoonvisie vastgesteld voor Zijderveld.
   De dorpswoonvisie Zijderveld is op 25 april 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.
•  Voor 1 januari 2025 is de dorpswoonvisie Everdingen vastgesteld.
   De dorps(woon)visie Everdingen is afgerond en op 7 oktober aan de bewoners van
   het dorp gepresenteerd. Op 17 december 2024 is de dorps(woon)visie door de
   gemeenteraad vastgesteld.
•  In 2024 wordt de dorpswoonvisie vastgesteld voor Schoonrewoerd.
   De dorpswoonvisie voor Schoonrewoerd is op 5 juni 2024 vastgesteld door de
   gemeenteraad.
•  Voor 1 augustus 2024 is de verklaring van geen bedenkingen voor bouwplan
   restaurant nabij Energieweg 116 te Meerkerk vastgesteld.
   Op 4 juli 2024 is de verklaring van geen bedenkingen vastgesteld door de
   gemeenteraad.
•  Voor 1 oktober is het gewijzigde bestemmingsplan Dorpsstraat 23 te Hagestein
   conform de nota beantwoording zienswijzen gewijzigd vastgesteld.
   Op 4 juli 2024 is het gewijzigde bestemmingsplan vastgesteld door de gemeenteraad.
•  Voor 1 oktober 2024 is het gewijzigde bestemmingsplan Lekdijk 88 te Hagestein
   vastgesteld.
   Op 4 juli 2024 is het gewijzigde bestemmingsplan vastgesteld door de gemeenteraad.
•  Voor 1 januari 2025 is het Veegbesluit gewijzigde verordeningen in verband met het
   Omgevingsplan vastgesteld.
   Het Veegbesluit is op 17 december 2024 door de gemeenteraad vastgesteld.
   Publicatie heeft inmiddels plaatsgevonden waardoor de besluiten van de
   gemeenteraad in werking zijn getreden.
•  Voor 1 oktober 2024 is het bestemmingsplan 'Reparatieplan Broekgraaf, Leerdam'
   conform de wijzigingsnota gewijzigd vastgesteld door de gemeenteraad.
   Op 26 september 2024 is het bestemmingsplan conform de wijzigingsnota gewijzigd
   vastgesteld door de gemeenteraad.
•  Voor 1 oktober 2024 is het bestemmingsplan 'Kerkstraat 37 te Kedichem' conform de
   wijzigingsnota gewijzigd vastgesteld.
   Op 26 september 2024 is het bestemmingsplan conform de wijzigingsnota gewijzigd
   vastgesteld door de gemeenteraad.
•  Voor 1 januari 2025 is het bestemmingsplan "Overboeicop 44 te Schoonrewoerd"
   vastgesteld.
   Op 17 december 2024 is het bestemmingsplan vastgesteld door de gemeenteraad.
Een duurzame toekomst
•   Gemeente Vijfheerenlanden is verantwoordelijk voor het voeren van de regie, zodat
    de omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) tijdig de juiste taken uitvoert.
    De invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024 heeft ook voor de
    werkzaamheden van de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) effect gehad. Er
    loopt een gezamenlijk project ‘Milieu in het omgevingsplan’. De ODRU adviseert in
Jaarstukken 2024                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                         40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>    dat kader over welke keuzes gemeenten kunnen maken en hoe de verschillende
    beleidsterreinen in het omgevingsplan opgenomen kunnen worden.
    Verder is er in 2024 hard gewerkt aan de voorbereiding van de vorming van één
    omgevingsdienst in de hele provincie Utrecht. De concept gemeenschappelijke
    regeling is eind 2024 aan de colleges aangeboden voor een standpunt en om deze
    voor te leggen aan de gemeenteraden. Het is de bedoeling dat de Omgevingsdienst
    Utrecht (ODU) op 1 januari 2026 van start gaat. In totaal zijn de kosten van de
    ODRU voor 2024 wat hoger geweest dan begroot. Dit wordt in de financiële
    paragraaf toegelicht.
•   In 2024 harmoniseren we het beleid volkstuinen.
    Voor de uitvoering van het project is door de gemeenteraad een budget beschikbaar
    gesteld van 70.000 euro. Het project is nog niet afgerond; deels veroorzaakt door
    personele onderbezetting en deels ook door de omvang van de werkzaamheden.
    Aangezien het project nog niet is afgerond en ook doorloopt in 2025, is een deel van
    het nog beschikbaar budget ad 45.000 euro in 2025 nodig om de afronding te
    realiseren. Dit budget moet nog worden overgeheveld zodat het beschikbaar blijft
    voor de verdere uitvoering van het project.
•   In 2024 wordt verder onderzoek gedaan naar de beste locatie voor de
    watercompensatie van 0,9 hectare in Ameide.
    De uitvoering voor het aanbrengen van extra waterberging is afgerond binnen de
    financiële kaders in 2024.
•   We voeren het vastgestelde groenbeleidsplan uit.
    In 2024 voerden we het groenbeleidsplan uit.
•   In de eerste helft van 2025 evalueren we samen met Waardlanden de ingevoerde
    maatregelen uit stap 1 en 2 van de Strategienota 2021 - 2025 en adviseren we hoe
    om te gaan met diftar.
    De voorbereidingen voor de evaluatie zijn in volle gang. Op basis van de evaluatie
    brengt het college in het derde kwartaal een advies uit aan de gemeenteraad over
    het al dan niet invoeren van een gedifferentieerd afval tarief zoals omschreven in
    stap 3 van de strategienota.
•   In 2024 actualiseren we het lokaal hitteplan.
    Het bestaande hitteplan is geactualiseerd en op 4 juni 2024 vastgesteld door het
    college.
•   Voor 1 januari 2025 wordt het beleid Kleine windmolens vastgesteld.
    Dit is door een aanpassing van het Beleidskader Energie Transitie [BET] vastgesteld
    door de gemeenteraad op 14 november 2024.
•   Voor 1 januari 2025 wordt het beleid Zon op de grond vastgesteld.
    Dit is door een aanpassing van het Beleidskader Energie Transitie [BET] vastgesteld
    door de gemeenteraad op 14 november 2024.
•   In overleg met de aanwezige kinderboerderijen in onze gemeente, evalueren wij in
    2024 de toepasbaarheid van deze nadere regels.
    In verband met overleggen met de diverse betrokkenen heeft de evaluatie meer tijd
    gekost dan was voorzien. Deze evaluatie wordt verwerkt in het beleid en het wordt
    nu in het 3e kwartaal van 2025 aangeboden aan het college en na vaststelling via
    een raadsinformatiebrief aan de gemeenteraad kenbaar gemaakt.
Jaarstukken 2024                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                          41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>•   We richten in 2024 samen met omwonenden van vastgestelde zoekgebieden wind
    lokale besturen op om de project milieueffectrapportages vorm te geven.
    Op 12 december 2024 zijn de Lokale Besturen Wind [LBW] opgericht. Hiermee zijn
    de inwoners in positie gebracht om de opdracht vanuit de gemeenteraad vorm te
    gaan geven.
•   In 2024 zetten wij ons bij de energietransitie in op een manier die voor inwoners en
    bedrijven haalbaar en betaalbaar is.
    Wij hebben ons op diverse terreinen in de diverse overlegstructuren ingezet om de
    energietransitie vorm te geven in onze gemeente die past bij de inzet van haalbaar
    en betaalbaar. Bijvoorbeeld door voorlichting via energiecoaches, coachcafé’s, Lokale
    Aanpak Isolatie [LAI], energiescans voor bedrijven, samenwerking met diverse
    overheden en door het verwerven van subsidies ten behoeve van inwoners en
    bedrijven.
•   Voor 1 juli 2024 is de gewijzigde gemeenschappelijke regeling Waardlanden
    vastgesteld.
    De aangepaste gemeenschappelijk regeling Waardlanden is goedgekeurd,
    vastgesteld en gepubliceerd.
•   Voor 1 juli 2024 zijn de jaarstukken & begroting gemeenschappelijke regeling
    Waardlanden vastgesteld.
    Op 4 juli 2024 heeft de gemeenteraad zijn zienswijze op de jaarstukken 2023 en op
    de begroting 2025 en de meerjaren begroting 2026 tot en met 2028 gegeven. Op 10
    juli 2024 zijn de jaarstukken 2023 vastgesteld door het bestuur van Waardlanden.
    Op 11 september 2024 is de begroting 2025 en de meerjarenbegroting 2026 tot en
    met 2028 door het bestuur van Waardlanden vastgesteld.
•   Voor 1 augustus 2024 is de zienswijze op de jaarstukken 2023, begrotingswijziging
    2024 en kaderbrief 2025 van Waardlanden vastgesteld.
    Op 4 juli 2024 is de zienswijze op de jaarstukken 2023, de begrotingswijziging 2024
    en de kaderbrief 2025 vastgesteld door de gemeenteraad.
•   Voor 1 juli 2024 zijn de jaarstukken omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU),
    Begroting ODRU en Bijgestelde begroting ODRU vastgesteld.
    Op 5 juni 2024 zijn de stukken van de gemeenschappelijke regeling ODRU
    vastgesteld door de gemeenteraad.
•   Voor 1 juli 2024 zijn de jaarstukken & ontwerpbegroting gemeenschappelijke
    regeling Vuilverwerking Dordrecht en Omstreken (GEVUDO) vastgesteld.
    De jaarstukken 2023, de begroting 2025 en de meerjarenbegroting 2026 t/m 2028
    van gemeenschappelijke regeling GEVUDO zijn vastgesteld in de
    gemeenteraadsvergadering van 5 juni 2024.
•   Voor 1 oktober 2024 is de gewijzigde gemeenschappelijke regeling GEVUDO
    vastgesteld.
    Wijziging van de gemeenschappelijke regeling GEVUDO is in 2024 niet afgerond. De
    procedure loopt door in 2025. De fase van indienen en behandelen van zienswijzen is
    doorlopen en een aangepaste wijziging van de gemeenschappelijk regeling ligt bij de
    deelnemende raden en colleges ter goedkeuring en definitieve vaststelling. De
    verwachting is dat in het derde kwartaal van 2025 de gewijzigde gemeenschappelijke
    regeling door het bestuur van GEVUDO is vastgesteld en gepubliceerd.
Jaarstukken 2024                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                         42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>•   In 2024 wordt er een bindend advies gegeven inzake de aanvraag
    omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit voor de realisatie van
    zonnepanelen boven fruitbomen.
    Tijdens de raadsvergadering van 4 juli 2024 heeft de gemeenteraad het bindend
    advies vastgesteld.
Verkeersveilig, leefbaar en bereikbaar
•  Op 1 mei 2028 is de ontsluiting van wijk Broekgraaf in Leerdam gereed.
   Op 30 oktober 2024 heeft ProRail ambtelijk aangegeven te begrijpen dat de
   resultaten van het grotere onderzoek worden afgewacht om te zien welke
   maatregelen getroffen gaan worden.
•  Uiterlijk 1 januari 2025 geven we uitvoering aan fase 2-4 van de maatregelen aan de
   Koningin Emmalaan in Leerdam.
   De laatste maatregel, aanbrengen belijning, is in 2024 uitgevoerd. Hiermee zijn alle
   maatregelen uitgevoerd.
•  Wij implementeren in 2025 maatregelen voor de aanpak van sluipverkeer op de
   routes Lexmond-Meerkerk-Noordeloos en Vianen-Culemborg.
   Om geleerde lessen mee te kunnen nemen van het eerste traject (Vianen-Lexmond)
   is de implementatie van de maatregelen voor de aanpak van sluipverkeer op deze
   routes verschoven naar 2025.
•  In 2024 wordt de HOV-Breda Gorinchem - Utrecht ingediend om gelden te ontvangen
   vanuit het BO MIRT in het kader van een vervolgonderzoek naar een OV-systeem op
   de A27.
   Dit resultaat verloopt volgens planning en binnen het gestelde budget. Vanuit de BO
   Mirt is in het kader van de HOV BGU geld toegewezen voor het onderzoek naar het
   realiseren van een P&R terrein nabij OV-hub Vianen Lekbrug. De Raad is hierover
   middels een RIB geïnformeerd. Het vervolgonderzoek zit momenteel in de
   opstartfase.
•  We starten op basis van de halte- en omgevingsscan en schouw’23 met de aanpak
   van onze OV-haltes om de toegankelijkheid te verbeteren.
   Dit verloopt volgens planning en binnen het gestelde budget.
•  In 2024 wordt de visie op de hubs vastgesteld.
   De visie op de hubs is tijdens de raadsvergadering van 5 juni 2024 vastgesteld door
   de gemeenteraad.
•  In 2024 wordt de visie voor de OV-regiopoort Vianen en de OV-knooppunten Leerdam
   en Meerkerk vastgesteld.
   Is onderdeel van de Visie op de Hubs en daarmee ook vastgesteld.
•  In 2024 geven we uitvoering aan het strategisch plan verkeersveiligheid.
   Dit gaat om regulier werk en dit is uitgevoerd volgens planning en budget.
•  Wij geven uitvoering aan het verkeerscirculatieplan Leerdam en ronden dat in 2024
   af.
   In 2024 heeft het college een verkeersbesluit genomen waarmee de maatregelen
   voor een autoluwe binnenstad mogelijk zijn gemaakt. Daarnaast zijn er gesprekken
   gevoerd met de Leerdamse ondernemersvereniging, kerken, de wijkraad Centrum en
   ondernemers ter voorbereiding op het autoluw maken van de binnenstad. Ook is er
   een bewonersavond georganiseerd waarin de maatregelen zijn toegelicht en
   besproken. In 2024 hebben we de Pollers (beweegbare palen) geplaatst, die in maart
Jaarstukken 2024                                                 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                        43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>   2025 in gebruik worden genomen. Op 31 maart 2025 zijn alle maatregelen
   uitgevoerd, waardoor de binnenstad daadwerkelijk autoluw is geworden.
•  In 2024 voorzien we in extra parkeercapaciteit in Leerdam om de toenemende
   parkeerbehoefte te kunnen borgen en zodoende ook ruimte te creëren voor het
   toevoegen van wooneenheden in het centrum.
   In het najaar van 2024 zijn er 127 extra parkeerplaatsen gecreëerd aan de
   Stationsweg.
•  Uiterlijk 1 april 2025 volgt er een geactualiseerd verkeersmodel.
   Verloopt volgens planning en binnen het gestelde budget.
•  Voor 1 oktober 2024 is de nieuwe Wegsleepverordening gemeente Vijfheerenlanden
   2024 vastgesteld.
   De nieuwe Wegsleepverordening gemeente Vijfheerenlanden is op 26 september
   2024 vastgesteld door de gemeenteraad en op 3 december 2024 gepubliceerd in het
   gemeenteblad (Overheid.nl).
•  Voor 1 maart 2024 is het strategisch plan verkeersveiligheid vastgesteld.
   Het strategisch plan verkeersveiligheid is op 8 februari 2024 vastgesteld door de
   gemeenteraad.
•  In 2024 wordt het vastgestelde laadpalenplan geïmplementeerd.
   In 2024 is het laadpalenplan geïmplementeerd.
Vitale landbouw in een aantrekkelijk buitengebied
•  Voor de verbreding en betere benutting van onze kennis leggen we een verbinding
   met de Fruit Tech Campus in de Betuwe. We onderzoeken hoe we deze verbinding
   het best kunnen vormgeven.
   De verbinding met de Fruit Tech Campus in de Betuwe is gelegd. Er is in 2023 een
   bezoek door het college gebracht aan de Fruit Tech Campus. Ook zijn er daarna
   meerder ambtelijke overleggen geweest om te onderzoeken in hoeverre we iets voor
   elkaar kunnen betekenen. Afgesproken is om elkaar te informeren en/of te betrekken
   waar dit tot meerwaarde leidt.
•  Voor 1 juli 2024 is de Uitvoeringsagenda Landelijk gebied opgesteld.
   Op 12 maart 2024 is de Uitvoeringsagenda Landelijkgebied A5H 2024-2027
   vastgesteld door het college.
•  In 2024 is er een contactfunctionaris voor de agrarische sector aangesteld.
   Per 1 juni 2024 is de Adviseur landbouw gestart. Deze functie is opgebouwd uit een
   half fte contactfunctionaris en een half fte beleidsadviseur op het gebied van
   landbouw.
•  Voor 1 juli 2024 zijn de jaarstukken & ontwerpbegroting gemeenschappelijke regeling
   Alblasserwaard-Vijfheerenlanden vastgesteld.
   Op 4 juli 2024 zijn de stukken vastgesteld door de gemeenteraad.
•  Voor 1 januari 2025 is de notitie “Alblasserwaard & Vijfheerenlanden:
   Doorontwikkeling vanuit de inhoudelijke opgaven” vastgesteld door de gemeenteraad.
   Op 4 juli 2024 heeft de gemeente raad de notitie “Alblasserwaard & Vijfheerenlanden:
   Doorontwikkeling vanuit de inhoudelijke opgaven” vastgesteld en daarmee ingestemd
   met het voorstel om de toekomstige samenwerking in de regio vanuit de opgaven
   vorm te geven via het Regioplatform AV.
Jaarstukken 2024                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                          44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>•  In 2024 gaan we in dialoog met onze inwoners en (agrarische) ondernemers om
   samen tot toekomstbestendige keuzes te komen.
   Er zijn diverse bijeenkomsten geweest in verband met de gebiedsagenda Landelijk
   gebied waarin er met de inwoners, agrariërs en betrokken overheden de dialoog is
   aangegaan.
Wat hebben we (nog) niet gedaan?
Samen bouwen en wonen
•   Uiterlijk 31 december 2024 is het onderzoek mogelijkheid Skaeve Huse in de
    gemeente Vijfheerenlanden afgerond.
    Het onderzoek naar een geschikte locatie is uitgesteld, omdat een andere
    noodzakelijke ontwikkeling, die van invloed is op de keuze van de locatie, op dit
    moment nog onzeker is.
•   Uiterlijk 31 december 2024 is er een verhuismakelaar ingehuurd om gericht in
    gesprek te gaan met ouderen.
    De verhuismakelaar is nog niet ingehuurd. Het is gebleken dat in de praktijk deze rol
    al (gedeeltelijk) wordt ingevuld door de woningcorporaties. Het onderwerp
    doorstroming (bewustwording) is in 2024 opgepakt voor de huur- en koopsector.
•   In 2024 richten wij een Reserve Fonds Volkshuisvesting en een vereveningsfonds in.
    In 2024 was het niet mogelijk om een Reserve Fonds Volkshuisvesting en een
    vereveningsfonds in te richten. Dit kwam doordat prioriteit is gegeven aan de
    wijzigingen in de huisvestingsverordening.
•   Wij stellen subsidieaanvragen op in het kader van de SPUK gelden ter financiering
    van de uitvoeringsagenda wonen (SPUK gelden zijn Specifieke uitkeringen
    gemeenten en provincies om bepaald beleid van de Rijksoverheid uit te voeren).
    De Uitvoerings Agenda Wonen heeft de meeste activiteiten volgens planning en
    binnen het budget uitgevoerd (gebieds- en dorpswoonvisies, beleidsopgaven,
    monitoring, regionale afstemming). De begrote inkomsten uit SPUK gelden zijn niet
    gerealiseerd.
Omgevingswet, -visie en -plan
•  Uiterlijk 1 januari 2025 stellen we de gebiedsvisie Vianen vast.
   De gebiedsvisie Vianen is (in concept) gereed en is in september 2024 in de
   commissie ruimte, wonen en duurzaamheid besproken. De besluitvorming over de
   visie is uitgesteld om ruimte te geven aan de intentieovereenkomst met
   initiatiefnemer met betrekking tot de Beukenlaan en omgeving.
•   Op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving stellen wij in 2024 een
    uitvoerings- en handhavingsstrategie vast.
    Het analyseren van relevante beleidsdocumenten, het meten van de kwaliteit en
    kwantiteit van processen en medewerkers en het formuleren van SMART
    beleidsdoelen die voldoen aan de criteria van het Interbestuurlijk Toezicht hebben
    veel meer tijd gekost dan voorzien. Vaststellen van de uitvoerings- en
    handhavingsstrategie 2025-2028 door het college is doorgeschoven naar het eerste
    kwartaal van 2025.
Jaarstukken 2024                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                          45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Een duurzame toekomst
•   Het programmaplan duurzaamheid wordt uiterlijk 31 december 2024 opgeleverd.
    Vanwege de organisatieontwikkeling is de vaststelling van het Programmaplan
    Duurzaamheid ambtelijk aangehouden. Het wordt nu in het 2e kwartaal 2025
    aangeboden aan het college en na vaststelling via een raadsinformatiebrief aan de
    gemeenteraad kenbaar gemaakt.
•   Samen met Waardlanden moderniseren wij in 2024 onze afvalbrengstations. Wij
    verbeteren daarbij de bereikbaarheid en beperken de wachtrijen door het verbeteren
    van de inrichting van de stations en het vergroten van de kringloopmogelijkheden.
    Het ruimtevraagstuk dat voortkomt uit het doel om de milieustraten te moderniseren
    is in 2024 niet opgelost. We zijn tot inzicht gekomen dat keuzes betreft de toekomst
    van de milieustraten niet los gezien kunnen worden van de toekomstvisie op de
    huisvesting van de wijkteams uitvoering. Voor zowel de locatie Vianen als Leerdam
    geldt dat de milieustraat grenst aan de gemeentewerf en dat het terrein gehuurd
    wordt door gemeenschappelijke regeling Reinigingsdienst Waardlanden. In Vianen
    zijn de milieustraat en gemeentewerf ook fysiek met elkaar verweven en worden
    faciliteiten gedeeld. Oftewel, keuzes over de toekomst van de één hebben impact op
    de ander. Het inzicht dat er een integrale visie op de modernisering van de
    milieustraten en de huisvesting van de wijkteams uitvoering moet komen biedt ook
    perspectief op het oplossen van het ruimtevraagstuk in 2025.
•   Uiterlijk 31 december 2024 is het beleid voor de kinderboerderijen vastgesteld.
    In verband met overleggen met de diverse betrokkenen heeft dit wat meer tijd
    gekost dan voorzien. Het wordt nu in het 3e kwartaal van 2025 aangeboden aan het
    college en na vaststelling via een raadsinformatiebrief aan de gemeenteraad kenbaar
    gemaakt.
•   We gaan in 2024 verder met het versnellingsprogramma ‘zon op dak’.
    Vanwege de positieve autonome ontwikkeling van het aantal zonnepanelen op daken
    ligt de actuele groei nog steeds ruim boven de minimumlijn om het RES-bod te
    realiseren. Dit gelet op de zonnemonitor (zie bijlage). Dat betekent dat de gemeente
    Vijfheerenlanden haar RES-bod zeer waarschijnlijk gestand zal doen en er vooralsnog
    geen reden is om het versnellingsprogramma Zon op Dak daadwerkelijk uit te
    voeren. Derhalve zal in 2026 opnieuw de afweging gemaakt moeten worden.
•   Uiterlijk 1 juli 2024 is het Beleidskader Energietransitie [BET] aangevuld.
    De aanvulling of aanpassing van het Beleidskader Energietransitie (BET) is
    uitgesteld. Daarom is de deadline voor de toezegging verplaatst naar 31 december
    2025. Dan wordt ook duidelijk wat de impact is van de aanpassing van het BET, die
    dit najaar wordt vastgesteld. Eind 2024 is een 'nulsituatie' gedeeld met de
    gemeenteraad. Vanaf eind 2025 wordt elk jaar gecommuniceerd wat de gevolgen
    zijn van de aanpassing van het beleid.
•   In 2024 zijn de eerste concepten gereed van de twee wijkuitvoeringsplannen.
    Deze twee concept Wijkuitvoeringsplannen [WUP De Hagen en De Biezen en WUP
    Everdingen] zijn inmiddels gereed en aan de gemeenteraad is via een opiniërende
    nota gevraagd om richting te geven voor het vervolg.
Verkeersveilig, leefbaar en bereikbaar
•   Wij stellen in 2024 een parkeerbeleidsplan op voor Vijfheerenlanden inclusief
    maatregelenplan.
Jaarstukken 2024                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                           46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>     Binnen verkeer heeft er een herprioritering plaatsgevonden. Dit proces is gestart,
     inclusief brede participatie in de periode maart tot en met juni 2025.
•    In 2024 wordt de fietsvisie inclusief uitvoeringsprogramma vastgesteld door de
     gemeenteraad.
     Binnen verkeer heeft er een herprioritering plaatsgevonden. De fietsvisie wordt een
     fietsbeleidsplan en schuift door naar 2025.
•    In 2025 wordt het verkeerscirculatieplan vastgesteld voor de kern Vianen inclusief
     maatregelenplan.
     Binnen verkeer heeft er een herprioritering plaatsgevonden. Dit resultaat schuift door
     naar 2026.
•    In 2024 wordt de Industrieweg aangepast in Leerdam.
     Momenteel moeten we wachten op de grondtransactie. Dit is belegd bij ons
     grondbedrijf en het Waterschap. De verwachting is te starten in 2025.
•    In 2024 wordt een gebiedsgerichte OV-visie/strategische OV-visie voor de
     Zuidlobgemeenten vastgesteld door de gemeenteraden.
     Binnen verkeer heeft er een herprioritering plaatsgevonden. De OV-visie wordt een
     OV-beleidsplan en schuift door naar 2027. Dit doen we in samenwerking met de
     Zuidlobgemeenten en de voorbereidingen hiervoor zijn opgestart. Van belang is dat
     we aansluiten op de termijn van de eerstvolgende OV-concessie.
Wat waren de kosten?
                                                    Begroting Begroting
                                          Werkelijk                          Werkelijk                    Verschil
PROGRAMMA: D                                              2024  2024 (na
                                                                                       2024                   2024
                                                     (primair) wijziging)
                                               2023
Lasten                                       19.546     28.826     37.687           32.581                  5.106 V
Baten                                       -15.161    -23.892    -35.167         -32.512                   2.655 N
Saldo                                         4.385      4.934      2.520                    69            2.451 V
Toevoeging reserves                           1.640           0     4.033             3.673                   360 V
Onttrekking reserves                         -1.435         -75    -1.443           -1.026                    417 N
Totaal reserves                                 205        -75      2.590            2.647                     57 N
Resultaat                                     4.590      4.859      5.110            2.716                 2.394 V
Programma D is het programma waar de budgetten van de taakvelden met betrekking
tot beheer overige gebouwen en gronden, fysieke bedrijfsinfrastructuur, cultureel
erfgoed, milieubeheer, ruimtelijk ordening, grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) en
wonen en bouwen worden verantwoord. Hieronder worden de resultaten per taakveld
toegelicht.
Taakveld beheer overige gebouwen en gronden (29 V)
Dit voordeel wordt verklaard door het feit dat het opstellen van de routekaart
verduurzamen vastgoed minder heeft gekost dan geraamd. In de kostenraming was
rekening gehouden met het aanvragen van DUMAVA (duurzaam maatschappelijk
vastgoed) subsidies door een externe partij. De aanvragen van de DUMAVA-subsidies zijn
Jaarstukken 2024                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                                 47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>in 2024 ingediend door eigen personeel, waardoor de totale lasten lager waren dan
geraamd (L, 29 V).
Taakveld fysieke bedrijfsinfrastructuur (155 V)
Op grondexploitaties waaronder fysieke bedrijfsstructuur worden vooral winstnemingen
zichtbaar in de exploitatierekening. Baten en lasten worden overgeboekt naar de balans
op de post Voorraden OHW (Onderhanden werken). In het onlangs vastgestelde
Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG) is een nadere duiding op deze post
gegeven. Bij de grondexploitaties is sprake van lagere lasten als gevolg van minder
uitgevoerde werkzaamheden (L, 3.369 V). Deze werkzaamheden zullen in de komende
jaren alsnog uitgevoerd worden. De wel gerealiseerde lasten zijn overgeboekt naar de
voorraadrekening Onderhanden werken en vallen goeddeels weg tegen de geboekte
baten (L, 63 N). De gerealiseerde baten komen geheel overeen met de geplande
ontvangsten. De gerealiseerde baten zijn overgeboekt naar de voorraadrekening
Onderhanden werken en vallen weg tegen de geboekte lasten (B, 3.236 N).
Vooral winst- en verliesnemingen komen wel in de exploitatierekening tot uitdrukking,
maar daarbij vindt er een storting in of een onttrekking aan de Algemene Reserve
Grondexploitaties (ARG), indien begroot. Bij de grondexploitatie Gaasperwaard is er
sprake van een winstneming van 96. Dat is meer dan begroot (B, 56 V). Ten slotte is er
ook sprake van een nabetaling (B, 29 V) op de definitieve eindafrekening van de ROM-S.
Taakveld cultureel erfgoed (35 N)
Er is een nadeel op de baten van het stadhuis Ameide (B, 27 N) doordat de
aangevraagde DUMAVA subsidies zijn begroot op de exploitatie van de panden, terwijl
deze conform het BBV in mindering moeten worden gebracht op de investeringen
conform routekaart verduurzamen vastgoed.
Taakveld milieubeheer (69 N)
Het belangrijkste resultaat betreft het budget milieu (L, 70 N). De kosten van de
Omgevingsdienst regio Utrecht ODrU zijn voor 2024 hoger geweest dan begroot. Deels
omdat de ODrU meer uren nodig had voor de uitvoering van de milieutaken dan op basis
van het uitvoeringsprogramma 2024 werd verwacht. Dat is vooral veroorzaakt door
vraaggestuurde producten als meldingen. Daarnaast heeft de ODrU extra uren gemaakt
voor specialistische dienstverlening op het gebied van archeologie.
De budgetneutrale ramingen voor 'capaciteit decentrale overheden voor klimaat'
(CDOKE), 'lokale aanpak isolatie' (LAI) en het 'Nationale isolatieprogramma' (NIP)
bedroegen in 2024 in totaal 3.701. Hiervan is 1.915 daadwerkelijk uitgegeven. Het is als
volgt opgedeeld, namelijk aan de lasten kant resteert een voordeel (L, 1.786 V) en aan
de batenkant een nadeel (B, 1.785 N). Voor CDOKE wordt dit veroorzaakt doordat er nog
geen programmaplan was. Voor het NIP wordt dit veroorzaakt, omdat er nog niet kon
worden gestart met het isoleren. Er waren nog geen ontheffingen verkregen in het kader
van de Wet natuurbescherming. Voor LAI wordt dit veroorzaakt doordat de
samenwerking binnen de U10 meer tijd heeft gekost dan was beoogd.
Jaarstukken 2024                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                           48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Taakveld ruimtelijke ordening (394 V)
Dit resultaat wordt voor een belangrijk deel gerealiseerd door planomzetting. Voor 2024
was het doel vaststelling van woongebied Meerkerk. Dit deelgebied is in 2024 voorbereid,
maar kon nog niet digitaal worden omgezet. (L, 251 V).
Bij het vaststellen van de notitie grondbeleid is er een budget van 75 beschikbaar gesteld
om eventuele voorstudiekosten te dekken. In 2024 is dit budget niet volledig benut en is
er een voordeel ontstaan (L, 38 V).
Daarnaast is de inzet bij bestemmingsplannen van de Omgevingsdienst Utrecht (ODrU)
lager geweest (L, 35 V). Na de overgang naar de Omgevingswet zijn er minder plannen
ingediend, waarvoor een procedure nodig is die inzet vraagt van de ODrU. Doordat er
minder procedures zijn gestart, zijn er ook minder leges ontvangen (B, 32 N). Dit nadeel
wordt gedempt doordat er minder uitgaven zijn gedaan dan geraamd op het budget RO
algemeen (L, 41 V).
Voor werkzaamheden in verband met anterieure overeenkomsten zijn kosten gemaakt
(L, 250 N). Deze kosten zijn niet begroot omdat hier vergoedingen tegenover staan (B,
297 V).
Taakveld grondexploitaties (woningbouw) (1.815 V)
Op grondexploitaties (woningbouw) worden vooral winstnemingen zichtbaar in de
exploitatierekening. Baten en lasten worden overgeboekt naar de balans op de post
Voorraden OHW (Onderhanden werken). In het onlangs vastgestelde MPG (Meerjaren
Prognose Grondexploitaties) is een nadere duiding op deze post gegeven. Bij de
grondexploitaties is sprake van lagere lasten als gevolg van minder uitgevoerde
werkzaamheden (L, 5.158 V). Deze werkzaamheden zullen in de komende jaren alsnog
uitgevoerd worden. De wel gerealiseerde lasten zijn overgeboekt naar de
voorraadrekening Onderhanden werken en vallen weg tegen de geboekte baten (L, 7.241
N).
De gerealiseerde baten zijn hoger uitgekomen (B, 2.075 V), als gevolg van hogere
opbrengsten met name voor Broekgraaf en Voorzieningencluster. De gerealiseerde baten
zijn overgeboekt naar de voorraadrekening Onderhanden werken. Daar staat een lager
bedrag aan geboekte lasten tegenover (L, 2 N).
Vooral winst- en verliesnemingen komen in de exploitatierekening tot uitdrukking, maar
daarbij vindt er een storting in of een onttrekking aan de Algemene Reserve
Grondexploitaties (ARG) plaats, indien begroot. Bij de grondexploitaties Broekgraaf,
Voorzieningencluster en de Weide II is er sprake van een winstnemingen van 5.714. Dat
is voor Broekgraaf en Voorzieningencluster meer dan voorzien (B, 2.049 V). Bij de lasten
is voorts nog sprake van een tweetal niet begrote posten. Dit betreft de gemaakte kosten
voor werkzaamheden aan het Hazelaarplein ten behoeve van de afgesproken levering
aan de Woningcorporatie (L, 224 N). Dit wordt conform eerdere besluiten verrekend met
de Algemene Reserve.
Taakveld bouwen en wonen (146 V)
Dit resultaat wordt voor een belangrijk deel gerealiseerd bij de vergunningentaak
(Omgevingswet). Het aantal en de omvang van aanvragen is in de loop van het jaar
gestegen ten opzichte van de op basis van extrapolatie berekende prognose voor de 2 e
Jaarstukken 2024                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                          49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>bestuursrapportage 2024. Dit resulteert in een voordeel op de legesinkomsten (B, 213
V). Als gevolg van het inwerking treden van de Omgevingswet, inclusief de daarmee
samenhangende Wet kwaliteitsborging zijn de kosten lager uitgekomen. Dit betreft
vooral inhuurkosten voor de flexibele schil en advies-en onderzoekkosten (L, 108 V).
Als gevolg van Verklaring Vergunningvrij, die in 2024 voor het eerst is toegepast, is er in
2024 een vermindering opgetreden op de geheven leges (B, 249 N).
Daarentegen is voor welstand een voordeel gerealiseerd door meer leges te ontvangen
dan geraamd (B, 33 V). Er zijn in 2024 meer aanvragen afgehandeld, waarbij advies van
de commissie ruimtelijke kwaliteit en erfgoed (welstandscommissie) nodig was.
Voor stimulering wonen en vitale kernen resteert een voordeel op de lasten (L, 36 V). Dit
betreft enerzijds vooral de kosten die gemaakt worden voor het opstellen van de
verschillende dorps(woon)visies en gebiedsvisies in de gemeente. Anderzijds is er ten
behoeve van de begeleiding van deze dorps(woon)visies alsook voor de ondersteuning,
gebruik gemaakt van inhuur. Met de komst van twee (vaste) medewerkers is in
september de inhuur van personeel afgeschaald. Hierdoor zijn de kosten over het hele
jaar lager uitgevallen.
Verrekening met reserves (57 N)
Door lagere uitgaven voor routekaart verduurzamen vastgoed, plankosten
uitvoeringsagenda wonen (UAW), planomzetting, invoering omgevingswet, bouw
hazelaarplein en bouw achter de Van Zuilenstraat is er minder aan de reserve onttrokken
(B, 417 N).
Het voordeel bij de onttrekkingen wordt verklaard door een begrote storting in verband
met winstnemingen op grondexploitaties (De Weide II en Gaasperwaard I). Deze storting
is gedaan volgens de uitgangspunten van de nota Grondbeleid. In de 2 e
bestuursrapportage 2024 is vermeld dat 3.705 gestort zal worden in de reserve, maar de
werkelijke toevoeging bedraagt 3.345 als gevolg van lagere winstneming op De Weide II
(L, 360 V).
Jaarstukken 2024                                                 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                        50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Programma E: Ontplooiing
Dashboard
     21 Bestuurlijke resultaten                        Bedragen x € 1.000
                                                Lasten      Baten       Reserves                 Resultaat
                                  € 12.000
                                  € 11.000
       24%                        € 10.000
                                    € 9.000
                                    € 8.000
                                    € 7.000
                                    € 6.000
                                    € 5.000
                                    € 4.000
                                    € 3.000
                                    € 2.000         656          475                                      1.033
                                    € 1.000
                        76%              €0
                                   -€ 1.000                                       -98
                                   -€ 2.000
                                   -€ 3.000
                                   -€ 4.000
                                   -€ 5.000
                                   -€ 6.000
     Conform planning, budget en   -€ 7.000
     capaciteit                    -€ 8.000
     Te rapporteren afwijkingen         Begroting 2024 (na wijziging)    Werkelijk                  Verschil
Wat wilden we bereiken?
Elkaar ontmoeten
Wij vinden het essentieel voor de leefbaarheid in de dorpen en wijken, dat er blijvend
ruimte is voor ontmoeting. Er moet gelegenheid zijn voor inwoners om elkaar op een
laagdrempelige wijze te ontmoeten en mee te doen in de maatschappij. Het
ondersteunen van activiteiten voor sociale ontmoetingsplaatsen dient ter bevordering van
een samenleving waarin inwoners meedoen, zich fit en vitaal voelen, voor zichzelf
kunnen zorgen en zichzelf een leven lang ontwikkelen. Dan past het als overheid om dit
te faciliteren waar het kan en nodig is, maar niet over te nemen.
Het belang van de ontmoetingsplaatsen en hoe deze er in de toekomst uitzien hebben we
voorgelegd aan het inwonersberaad. Deze groep heeft aanbevelingen geschreven hoe we
deze plekken draaiende kunnen houden. Dit alles in goede samenwerking met de
stichtingsbesturen, de welzijnsorganisatie en de lokale verenigingen. Kortom, het
toekomstbestendig maken of houden van ontmoetingsplaatsen is een gedeelde
verantwoordelijkheid.
Sport en bewegen
Wij sluiten met ons sportbeleid “Heel Vijfheerenlanden beweegt” nauw aan bij de
doelstellingen uit de Sociaal Maatschappelijke Agenda. Het uitvoeren van de nationale,
provinciale en lokale sportakkoorden helpt ons daarbij. Hierbij richten wij ons op een
inclusief en divers aanbod, leggen we een stevige bodem voor een actief beweegpatroon
bij de jeugd, werken wij aan een sociaal veilige sportomgeving, zetten we in op
duurzame en multifunctionele sportaccommodaties en hebben wij extra aandacht voor
sportverenigingen in onze gemeente. Op deze wijze levert sport een stevige bijdrage aan
de vele maatschappelijke uitdagingen.
Jaarstukken 2024                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                                51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Rust, ruimte en recreatie
Inwoners en bezoekers van Vijfheerenlanden moeten zich thuis voelen in onze gemeente
en ons gebied. Wij willen hen inspireren en verleiden om er op uit te trekken. Wij streven
ernaar dat ze trots zijn op alles dat Vijfheerenlanden te bieden heeft en vanuit deze trots
zich verbonden voelen met het gebied tussen Lek en Linge.
Inwoners en bezoekers zijn immers onze beste ambassadeurs om nieuwe bezoekers én
herhaalbezoekers te enthousiasmeren onze gemeente te bezoeken. Daarbij willen wij
rust en ruimte binnen onze gemeente behouden en stimuleren. Nu de basis,
beleidsmatig, steeds meer op orde is, zetten wij in 2024 verder in op het ondersteunen
van initiatieven en het verbeteren van de aanwezige voorzieningen.
Kunst en cultuur
Inwoners en bezoekers van Vijfheerenlanden moeten geraakt worden door alles wat wij
op het gebied van kunst en cultuur te bieden hebben. In het bijzonder, brengen wij
daarbij ook de plaatselijke geschiedenis onder de aandacht. Kunst en cultuur verrijken
immers ons leven. Waar mogelijk leggen wij dan ook bij de uitvoering van ons kunst- en
cultuurbeleid een inhoudelijke relatie met de economische, toeristische, duurzame en
ruimtelijke ontwikkeling van onze steden, dorpen en het buitengebied.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Elkaar ontmoeten
•    Voor 1 juli 2024 is het noodfonds dorpshuizen voor 2024 en 2025 vastgesteld.
     Het Noodfonds dorpshuizen 2024-2025 is vastgesteld. Een aantal dorpshuizen
     hebben hier in 2024 gebruik van gemaakt.
Sport en bewegen
•    In 2024 geven wij uitvoering aan het sport- en sportaccommodatiebeleid.
     Op basis van de pijlers, professionele verenigingsondersteuning, sport- en
     beweegstimulering, multifunctionele en duurzame sportaccommodaties en
     transparante stimuleringssubsidies, werken wij aan de uitvoering van het sport- en
     sportaccommodatiebeleid.
•    Ter uitvoering van het sport- en sportaccommodatiebeleid werken wij aan het
     realiseren van multifunctionele en duurzame sportaccommodaties.
     In samenspraak met (potentiële) gebruikers werken wij in bijvoorbeeld Leerdam,
     Lexmond, Hei- en Boeicop en Vianen aan toekomstgerichte accommodaties.
     Daarnaast onderhouden wij actief contact met gebruikers van bestaande
     accommodaties om die op orde te houden.
•    In 2024 stellen we een visie op voor de binnensportaccommodaties in Leerdam.
     Het traject om te komen tot een toekomstvisie voor sportcentrum Berenschot en
     cultureel centrum het Dak in Leerdam is in volle gang. Halverwege 2024 heeft de
     gemeenteraad de voorkeur uitgesproken voor de huidige locatie en ons opdracht
     gegeven tot het uitwerken van toekomstscenario’s en het uitvoeren van een
     quickscan ten aanzien van de (on)mogelijkheden van een buitenbad. In de
     toekomstige voorstellen houden wij onder andere rekening met de capaciteit en
     spreiding van de overige binnensportaccommodaties in Leerdam.
•    Voor 1 januari 2025 is het voorbereidingskrediet multifunctionele accommodaties
     sportpark Blankensteijn vastgesteld.
     Het voorbereidingskrediet is beschikbaar en de voorbereidingen op het project lopen.
Jaarstukken 2024                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                          52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>    Samen met meerdere maatschappelijke organisaties werken wij toe naar diverse
    multifunctionele club- en kleedgebouwen op sportpark Blankensteijn.
•   Ter uitvoering van het GALA akkoord werken wij samen met het sociaal domein aan
    het stimuleren van bewegen, onderwijskansen, ontmoeting, welzijn en gezond leven.
    Door middel van opdrachten aan onze uitvoeringsorganisaties, stimuleren wij hun om
    door middel van sport- en beweegactiviteiten bij te dragen aan onze doelen vanuit
    het GALA akkoord. Enkele concrete voorbeelden hiervan zijn het aanbieden van
    valpreventie, ondersteuning bij de Gezonde Leefstijl Interventie, Oldstars en
    fitheidstesten.
•   Wij geven in 2024 uitvoering aan het opgestelde meerjarig beheer en
    onderhoudsplan sportvelden en sportparken.
    Samen met diverse sportverenigingen worden de sportparken op basis van het MJOP
    onderhouden. Daarnaast onderzoeken wij het huidige ondersteuningsaanbod (onder
    andere subsidies, materiaal en personele inzet) aan de verenigingen om te komen
    tot een eenduidige en transparante regeling voor de basissubsidies.
•   Wij voeren in 2024 het lokaal Sportakkoord uit.
    Samen met onze voornaamste partner, team Sportservice, werken wij aan de
    uitvoering van het Sportakkoord op basis van onderstaande vier leidende thema’s;
    1. Inclusief sporten en bewegen;
    2. Van jongs af aan vaardig in bewegen;
    3. Duurzame sportinfrastructuur;
    4. Vitale sport-/beweegaanbieders & Positieve sportcultuur.
Rust, ruimte en recreatie
•   Voor 1 juli 2024 is het beleid voor toeristische bewegwijzering vastgesteld.
    Het beleid is op 9 juli door het college vastgesteld en op 17 juli gepubliceerd.
•   Uiterlijk 1 juni 2024 is de aankleding van Glasstad Leerdam afgerond.
    Het project is afgerond. In de eerste week van juni zijn alle borden met succes
    geplaatst en op 27 juni vond de feestelijke onthulling plaats samen met de
    wethouder.
•   Voor 1 augustus 2024 zijn de recreatieregels voor Put Middelwaard vastgesteld.
    Op 11 juni zijn de recreatieregels Put Middelwaard vastgesteld door het college.
Kunst en cultuur
•   In 2024 wordt de invulling van de kerkenvisie vastgesteld en wordt bepaald hoe met
    de adviezen uit het rapport de visie verder uitgewerkt kan worden.
    Op basis van het opgestelde 'Vooronderzoek Kerkenvisie Vijfheerenlanden' wordt
    uitvoering gegeven aan de gegeven adviezen. Hiermee wordt invulling gegeven aan
    een kerkenvisievorm die recht doet aan waar behoefte aan is.
•   Voor 1 april 2025 zijn de twee kunstwerken in de openbare ruimte van Leerdam
    (project Marinus Boezem) en Vianen (project Lekbrug) geplaatst.
    Het beeldend kunstwerk van de Amsterdamse kunstenaar Matthias Oostrik voor
    onder de Lekbrug in Vianen is in december 2024 feestelijk geopend. Het beeldend
    kunstwerk van de in Leerdam geboren, internationaal befaamde, kunstenaar Marinus
    Boezem wordt niet voor 1 april 2025 maar voor 1 september 2025 geplaatst in de
    binnenstad van Leerdam. De oorzaak van de vertraging heeft te maken met de
Jaarstukken 2024                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                           53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>    langere levertijden van onderdelen van het kunstwerk.
•   In 2024 stellen we de toekomstvisie voor party en cultureel centrum Het Dak vast.
    In het kader van het project ‘Sportcentrum Berenschot en Het Dak’ is de
    gemeenteraad op 11 juni 2024 akkoord gegaan met een voorstel over de toekomst
    van Berenschot en het Dak. De gemeenteraad heeft het college opdracht gegeven
    om scenario’s uit te werken voor de toekomst van ‘Sportcentrum Berenschot en Het
    Dak' en deze worden in 2025 opiniërend voorgelegd aan de raad. Bij de uitwerking
    van scenario’s voor cultuur heeft de gemeenteraad besloten uit te gaan van een
    multifunctionele accommodatie voor de huidig gevestigde culturele en
    maatschappelijke verenigingen in combinatie met sport en horecavoorzieningen.
•   We zetten ons in 2024 in om de relatie tussen de Glass Academy en glasblazerij De
    Oude Horn te versterken.
    Voor het 'behoud van het ambacht van glasblazen en glasslijpen in Leerdam' werken
    we samen met de stichting Leerdam Glas '22 (voorheen Glass Academy). De
    gemeente en deze Leerdamse stichting hebben goed contact met glasblazerij De
    Oude Horn. Alle genoemde partijen zijn betrokken geweest bij het evenement in
    Leerdam (Glas Leeft 2024) en het evenement in Novy Bor (IGS 2024).
•   In 2024 monitoren we de voortgang van de in 2021 gestarte ontwikkeling van de
    website www.kunstcultuurvhl.nl.
    De website www.KunstencultuurVHL.nl is ontwikkeld door de cultuurcoaches van
    stichting Bindkracht tot een website waar twee typen gebruikers terecht kunnen voor
    informatie over cultuureducatie. Scholen en Buitenschoolse opvangorganisaties
    gebruiken de website om te zien welke cultuureducatieprogramma's er in
    Vijfheerenlanden worden aangeboden. Inwoners (ouders van kinderen) kunnen de
    website raadplegen om de activiteiten van Doe Mee (naschoolse cultuureducatie
    activiteiten) te ontdekken. De website is uitontwikkeld in 2025.
Wat hebben we (nog) niet gedaan?
Elkaar ontmoeten
•   Voor 1 april 2025 ontwikkelen we het beleid sociale ontmoetingsplaatsen.
    Zoals vermeld in de 2e bestuursrapportage 2024, is per juni 2024 een
    beleidsadviseur sociale ontmoetingsplaatsen gestart met de uitvoering van acties die
    voortkomen uit het inwonersberaad. Daarnaast is er gestart met de
    beleidsontwikkeling. In de raadsinformatiebrief van 17 februari 2025 is een
    toelichting gegeven op de huidige stand van zaken.
Sport en bewegen
•   In 2024 onderzoeken we de toekomst van het schoolzwemmen in onze gemeente.
    Als gemeente hebben wij de ambitie om alle kinderen in onze gemeente bij het
    verlaten van de basisschool te laten beschikken over minimaal het zwemdiploma A.
    Om dit te realiseren dienen wij onder andere met het onderwijs een aanpak te
    realiseren. Ter voorbereiding hierop hebben wij samen met het onderwijs de stand
    van zaken in beeld gebracht.
Jaarstukken 2024                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                         54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Rust, ruimte en recreatie
•    In 2024 herijken wij de vier waarderingssubsidies.
     In 2024 zijn gesprekken geweest met de twee organisaties die de pontjes
     exploiteren. De volgende stap is juridisch bekijken wat de mogelijkheden zijn voor
     een herijking. Dit proces is in gang gezet en wordt vervolgd in 2025, vandaar dat de
     deadline aangepast is.
•    Voor 1 januari 2025 is het beleidsplan havengebruik voor recreatieve ontwikkelingen
     vastgesteld.
     De zaken die spelen in de havens vragen niet om een nieuw beleid, maar om het
     inregelen van huidige afspraken en verlopen gedoogsituaties. Per haven wordt er nu
     integraal gekeken naar onder andere het opstellen van nieuwe overeenkomsten en
     contracten.
•    Uiterlijk 1 januari 2025 is het overnachtingsbeleid vastgesteld.
     Samen met een extern bureau is er gewerkt aan fase 1 waarbij er met name
     verdiepende gesprekken hebben plaatsgevonden met ondernemers en andere
     belanghebbende, dit gecombineerd met deskresearch zijn er uitgangspunten
     geformuleerd. Deze uitgangspunten zijn in fase 2 verder uitgewerkt wat geresulteerd
     heeft in een beleidskader verblijfsrecreatie Vijfheerenlanden. In het eerste kwartaal
     van 2025 wordt deze ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad.
Wat waren de kosten?
                                                    Begroting Begroting
                                         Werkelijk                           Werkelijk                    Verschil
PROGRAMMA: E                                              2024  2024 (na
                                                                                       2024                   2024
                                                     (primair) wijziging)
                                              2023
Lasten                                     11.351       11.061     11.826           11.169                   656 V
Baten                                       -3.230      -2.697     -2.814           -3.290                   475 V
Saldo                                        8.121       8.364      9.011            7.880                 1.131 V
Toevoeging reserves                               0           0                                                   0
Onttrekking reserves                           -695        -291      -450               -352                   98 N
Totaal reserves                               -695        -291       -450               -352                  98 N
Resultaat                                    7.426       8.073      8.561            7.528                 1.033 V
Programma E is het programma waar de budgetten van de taakvelden met betrekking tot
Sportbeleid, sportaccommodaties, Cultuur, musea, media en samenkracht worden
verantwoord. Hieronder worden de resultaten per taakveld toegelicht.
Taakveld sportbeleid(68 V)
Dit voordeel bij de lasten wordt vooral veroorzaakt doordat bij de raming rekening is
gehouden met mogelijke extra taken die voortkomen uit het sportbeleid (L 36 V). Het
voordeel op de batenkant wordt veroorzaakt door een te lage raming van de SPUK
uitkering (B, 31 V).
Jaarstukken 2024                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                                 55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Taakveld sportaccommodaties (576 V)
Dit wordt grotendeel veroorzaakt door een voordeel bij de aanbesteding van de
exploitatie van Berenschot (L, 64 V).
Bij sport en cultuurcentrum Helsdingen resteert een voordeel. Helsdingen is overgestapt
naar volledig gebruik van stroom (en dus gas-loos). Dit project is halverwege 2024
afgerond. De opbrengsten van Helsdingen stegen. Dat betrof onder meer de opbrengst
op zwemmen, veroorzaakt door de extra inzet van 1 fte zwemonderwijzer om de
wachtlijst zwemonderwijs te verkleinen (B, 151 V). Door een actievere acquisitie en
goede dienstverlening wordt Helsdingen steeds beter gevonden door inwoners, bedrijven
en instellingen met als gevolg hogere opbrengsten zaalverhuur (B, 54 V) en een hogere
opbrengst van de Horecavoorziening (B, 141V). Daar tegenover staan ook hogere kosten
voor de horeca (L, 91 N). Hier staan nog enkele nadelen tegenover door de stijgende
prijzen van bouwmaterialen en de indexering van het geplande onderhoud (L, 42 N). Ook
bij energiekosten ontstaat een nadeel door een stijging van het stroomgebruik (L, 40 N).
Een nadeel op opbrengst overige is ontstaan door dalende inkomsten op reclame en SDE
subsidies (B, 58 N).
Bij gebouwen binnensport beheer resteert een voordeel. Dit wordt veroorzaakt mede
doordat bij verschillende sportaccomodaties incidentele huren te laag begroot zijn (B, 82
V). Voor SC Berenschot wordt het voordeel veroorzaakt door het beschikbaar stellen van
een incidenteel instandhoudingsbudget waarvan de werkzaamheden nog niet konden
worden uitgevoerd vanwege de lange looptijd van de aanbesteding (L, 423 V). Hiervoor
volgt nog een restant budget bestedingsvoorstel naar 2025. Bij de oplevering van de
kantine van Leerdam Sport is onduidelijkheid over de bijhorende huurovereenkomst.
Hierdoor is er nog geen huur in rekening gebracht (B, 26 N). Het nadeel op Binnensport
accommodaties beheer algemeen wordt voor een groot deel veroorzaakt door de
toerekening van werkelijke kosten van De Linde aan samenkracht (L, 82 N).
Bij de accommodaties resteert een nadeel. Dit wordt mede veroorzaakt doordat op
sportpark Glaspark extra jeugdvoetbaldoelen zijn aangeschaft. Bij de realisatie van het
sportpark is hier geen rekening mee gehouden. Ook hebben we extra, onvoorziene
werkzaamheden aan enkele kunstgrasvoetbalvelden uit moeten voeren doordat deze niet
bestand waren tegen extreme weersomstandigheden (L, 51 N). Er was onvoldoende
capaciteit beschikbaar om alle uitbestede werkzaamheden tijdig uitgevoerd te krijgen (L,
37 V).
Taakveld cultuur (251 V)
Dit wordt grotendeels veroorzaakt door een incidenteel beschikbaar gesteld
instandhoudingsbudget voor Het Dak die nog niet is uitgevoerd vanwege een langer dan
verwacht lopende aanbestedingsprocedure (L, 207 V). Hiervoor volgt nog een restant
budget bestedingsvoorstel naar 2025. Daarnaast is er een hogere huuropbrengst bij
restaurant Berenschot doordat de geraamde huuropbrengst van restaurant Berenschot
nog niet is afgestemd op de werkelijke huurovereenkomst voor gebruik van de bar en de
zaal (B, 14 V). Ook is er een voordeel op de huuropbrengst van het theater te Vianen (B,
14 V) en de opbrengst van de bioscoop in Vianen (B, 16 V). Het jaar 2024 is het eerste
jaar dat de bioscoopfunctie volledig heeft gedraaid.
Taakveld media (4 V)
Dit wordt veroorzaakt door een hogere last (L, 58 N) vanwege een verstrekking van
subsidie ten behoeve van Informatiepunten Digitale Overheden aan Bibliotheek Lek en
IJssel. Deze extra last is weer verrekend met de middelen die zijn ontvangen van het rijk
(B, 58 V). Deze subsidie is hiermee budgetneutraal. Voorts is er een restitutie (L, 38 V)
Jaarstukken 2024                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                         56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>ontvangen op de bijdrage voor het RAZU. Dit als gevolg van een positief saldo op de
jaarrekening 2024
Taakveld samenkracht (239 V)
Dit wordt onder andere veroorzaakt doordat bij de Linde een nieuwe huurder in het pand
zit. Hierdoor wordt een hogere huur ontvangen dan begroot (B, 25 V). Daarnaast vindt er
jaarlijks een toerekening plaats op basis van het werkelijke gebruik van het pand. Deze
toerekening zorgt voor een verschuiving van lasten naar de sportaccomodatie (L, 68 V).
Bij de Sociale ontmoetingsplaatsen resteert een voordeel op het budget
onderzoekskosten omdat de onderzoeken voor het nieuwe ‘sociale ontmoetingsplaatsen
beleid’ nog niet zijn afgerond, deze worden voortgezet in 2025 (L 47 V). Het zelfde geldt
voor het ‘Noodfonds Dorpshuizen 2024-2025’. Hier resteert nog een voordeel (L, 77 V).
(zie ook verrekening met reserves).
Verrekening met reserves (98 N)
Het nadeel wordt grotendeels verklaard door de lagere onttrekking dan begroot aan de
algemene reserve ten behoeve van het ‘Noodfonds Dorpshuizen 2024-2025’ (B, 77 N).
Daarnaast is er een nadeel vanwege het verlagen van de kapitaallasten in de 2e
bestuursrapportage waarbij de onttrekking uit de reserve dekking kapitaallasten niet zijn
verlaagd (B, 22 N).
Jaarstukken 2024                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                         57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>Programma F: Financieel gezond
Dashboard
     25 Bestuurlijke resultaten                       Bedragen x € 1.000
                                                Lasten      Baten       Reserves                 Resultaat
               4%                 €  140.000
                                  €  130.000
                                  €  120.000
                                  €  110.000
                                  €  100.000
                                    € 90.000
                                    € 80.000
                                    € 70.000
                                    € 60.000
                  96%               € 50.000
                                    € 40.000
                                    € 30.000
                                    € 20.000
                                    € 10.000                     1.510
    Conform planning, budget en          €0
    capaciteit                     -€ 10.000       -1.100                     -2.402                        -1.992
    Te rapporteren afwijkingen         Begroting 2024 (na wijziging)     Werkelijk                 Verschil
Wat wilden we bereiken?
Financieel gezond
Vanuit een verantwoord financieel beleid zorgen wij dat onze meerjarenbegroting op orde
is en wij financieel voldoende weerbaar blijven. Bij het opstellen van de
meerjarenbegroting houden wij rekening met noodzakelijk geachte uitgaven, zodat wij
deze lasten niet doorschuiven naar de toekomst. Daarbij blijven de gemeentelijke
woonlasten op een niveau dat zich verhoudt tot die van de buurgemeenten.
Economie en werken
Een gezonde lokale economie is van belang voor het welzijn en welbevinden van onze
ondernemers én inwoners. Ook de leefbaarheid in en de vitaliteit van onze gemeente
profiteren daarvan. Werkgelegenheid (verkrijgen, behouden en versterken van) levert
een belangrijke bijdrage aan de economie, zowel voor onze ondernemers als voor onze
inwoners. De huidige arbeidsmarkt plaatst ons en onze partners daarbij voor grote
uitdagingen, maar deze biedt tegelijkertijd kansen. Samen met onze lokale en regionale
partners zetten wij in op die kansen die een bijdrage leveren aan de gezonde lokale
economie voor iedereen.
Bij het (her)inrichten van nieuwe en bestaande werklandschappen zetten wij in op
duurzame inrichting in de brede zin, met aandacht voor klimaatadaptatie,
energiebesparing- en duurzame opwek. In 2050 is de bedrijvigheid in Vijfheerenlanden
zoveel mogelijk schoon en emissie loos. Ook zetten we hierbij in op een gezonde
omgeving met veel groen en gericht op duurzame mobiliteit.
Jaarstukken 2024                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                                58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Wat hebben we daarvoor gedaan?
Financieel gezond
•  We houden de solvabiliteit in stand door het jaarlijks toevoegen van zich voordoende
   rekeningvoordelen aan de algemene reserve en/of bestemmingsreserves.
   We rapporteren in de paragraaf Weerstandsvermogen in de Jaarstukken 2024 over de
   solvabiliteit. Daarbij geven we een oordeel over de financiële positie van de
   gemeente.
•  In 2024 vernieuwen we de opzet van de Kadernota, Programmabegroting,
   Bestuursrapportage en Jaarstukken. Daarbij verbeteren wij de sturingsinformatie en
   bestuurlijke achtergrondinformatie voor gemeenteraad, college en organisatie.
   In 2022 is gestart met de doorontwikkeling van de gemeentelijke P&C cyclus.
   Doelstelling voor 2024 was het invoeren van kritische prestatie-indicatoren en het
   doorontwikkelen van programma’s en paragrafen. Daarbij moet ieder programma
   worden voorzien van in ieder geval één paragraaf, waarbij de bestuurlijk relevante
   sturingsinformatie in de programma’s is opgenomen en de relevante (en de soms ook
   wettelijk-verplichte) achtergrondinformatie in de paragrafen. Het invoeren en
   doorontwikkelen van de kritische prestatie-indicatoren heeft plaatsgevonden in 2024.
   De doorontwikkeling van programma’s en paragrafen is doorgeschoven naar 2025.
•  We hanteren een uitgangspunt van 100% kostendekkendheid voor leges en
   heffingen. Dat betreft in ieder geval de afvalstoffenheffing en de rioolheffing alsook
   de bouwleges.
   De verantwoording hiervan is opgenomen in de paragraaf Lokale Heffingen.
•  We indexeren jaarlijks de opbrengst van onze belastingen ter compensatie van loon-
   en prijsontwikkelingen.
   Bij de begrotingsbehandeling op 7 november 2024 is besloten tot indexatie.
•  Voor 1 januari 2025 is de financiële verordening vastgesteld.
   Op 17 december 2024 is de financiële verordening vastgesteld door de
   gemeenteraad.
•  Voor 1 augustus 2024 is de controleverordening vastgesteld door de gemeenteraad.
   De nieuwe Controleverordening is door de gemeenteraad vastgesteld in de
   vergadering van 26 september 2024.
•  Voor 1 december 2024 is de begroting 2025-2028 vastgesteld.
   Tijdens de raadsvergadering van 7 november 2024 is de begroting 2025-2028
   vastgesteld door de gemeenteraad.
•  Voor 1 december 2024 is de 2e bestuursrapportage 2024 vastgesteld.
   Tijdens de raadsvergadering van 7 november 2024 is de 2e bestuursrapportage 2024
   vastgesteld door de gemeenteraad.
•  Voor 1 januari 2025 is de belastingverordening vastgesteld.
   Op 17 december 2024 zijn de belastingverordeningen vastgesteld door de
   gemeenteraad.
•  Voor 15 juli 2024 is de jaarrekening 2023 vastgesteld.
   De jaarrekening 2023 is op 9 juli 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.
Jaarstukken 2024                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                          59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>•  Voor 1 augustus 2024 is de 1e bestuursrapportage 2024 vastgesteld.
   Tijdens de raadsvergadering van 9 juli 2024 is de 1e bestuursrapportage 2024
   vastgesteld door de gemeenteraad.
•  Voor 1 augustus 2024 is de kadernota 2025-2028 vastgesteld.
   De kadernota 2025-2028 is op 9 juli 2024 vastgesteld door de gemeenteraad.
•  Jaarlijks wordt het definitieve normenkader vastgesteld.
   Het voorlopig normenkader 2024 is door de gemeenteraad vastgesteld op 21 maart
   2024. Het definitieve normenkader is door de gemeenteraad vastgesteld op 17
   december 2024.
•  Uiterlijk 1 april 2024 is de Nota Verbonden Partijen vastgesteld.
   In de raadsvergadering van 8 februari 2024 heeft de gemeenteraad de brede Nota
   Samenwerking vastgesteld. Doel van deze nota is het bieden van een toetsingskader
   voor de gemeenteraad: Waarom willen we samenwerken? Met wie, hoe en wanneer
   om wat te bereiken voor onze inwoners?
   Aan de hand van de nota kan het goede gesprek over de samenwerking in en sturing
   van alle verbonden partijen plaatsvinden.
Economie en werken
•  Uiterlijk 1 juli 2024 is de vaststelling van de update beleidsvisie 5G gereed.
   Op 1 juli 2024 heeft Nederland de nieuwe 5G-frequenties geveild, waardoor snellere
   frequenties beschikbaar zijn. Het is essentieel om een samenhangend beleid te
   ontwikkelen om de uitrol van 5G soepel te laten verlopen, gezien de diverse
   verplichtingen en mogelijkheden. Op 17 september 2024 heeft het college de
   routekaart 5G vastgesteld. Met deze routekaart beschikt de gemeente over een goede
   basis om de landelijke uitrol van het 5G-netwerk te kunnen faciliteren.
•  Uitgifte kavels werklandschap Meerkerk IVa zal in 2026 gerealiseerd zijn.
   Netcongestie zorgde ervoor dat in 2024 niet tot uitgifte van de bedrijfskavels op
   Meerkerk IVa kon worden overgegaan. Met ondernemers, met externe adviseurs en
   met de provincie is gesproken over mogelijke oplossingsrichtingen. Eind 2024 is
   besloten in 2025 onderzoek te doen naar de mogelijkheden van een energie hub.
   Doel is te bereiken dat de gezamenlijke ondernemers die zich vestigen op Meerkerk
   IVa zelfvoorzienend zijn in hun energievoorziening.
•  In 2024 realiseren we het werklandschap Gaasperwaard III voor de uitgifte van
   kavels voor bedrijven.
   De opzet voor 2024 was te komen tot een vastgesteld ruimtelijk kader waarmee de
   haalbaarheid van dit project is aangetoond en op basis waarvan realisatie van het
   regionaal werklandschap Gaasperwaard III mogelijk was. Daartoe is de ruimtelijke
   visie Gaasperwaard III opgesteld en ter vaststelling aan de gemeenteraad
   voorgelegd. Het geamendeerde raadsbesluit zorgde voor een heroverweging,
   waardoor de stedenbouwkundige uitwerking met beeldkwaliteit van het toekomstige
   regionale werklandschap is uitgesteld. Belangrijke aspecten die spelen tijdens het
   proces is beheersing van de problematiek netcongestie en grip houden op proces van
   ontwikkeling in relatie tot regionale en provinciale belangen van dit regionaal te
   ontwikkelen werklandschap.
Jaarstukken 2024                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                           60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>•  Wij streven een verdere verbetering van de organisatiegraad van ondernemers na in
   2024.
   In lijn met de landelijke, provinciale en regionale doelstelling de organisatiegraad van
   de ondernemers te verbeteren zijn de inspanningen in 2024 gericht geweest op de
   doorstart van de opgerichte BIZ Nieuw Schaik en op de verkennende gesprekken met
   de ondernemersvereniging op het bedrijventerrein Meerkerk. Dat heeft geleid tot de
   vaststelling door de gemeenteraad op 17 december 2024 van de Verordening
   bedrijven-investeringszone Bedrijventerreinen Meerkerk 2025-2029. Na blijk van
   voldoende wettelijk draagvlak deze per 1 januari 2025 in werking te laten treden. In
   het eerste kwartaal van 2025 zal de ondernemersvereniging BIZ Meerkerk daarvoor
   met behulp van de Provincie Utrecht de draagvlakmeting uitvoeren.
   Ook het initiatief om te komen tot een overkoepelende Vereniging Ondernemend
   Vijfheerenlanden steunen wij. In december 2024 was het eerste bestuurlijke overleg.
   Daarin zijn afspraken gemaakt over een structurele samenwerking en die zal in 2025
   verder vorm krijgen.
•  In 2024 verbeteren wij de dienstverlening aan ondernemers.
   In 2024 zijn de contacten met de ondernemers, actief en passief, analoog en digitaal,
   doorontwikkeld. De aanwezigheid bij diverse bijeenkomsten (ambtelijk en
   bestuurlijk), het coördineren van uiteenlopende vraagstukken die ondernemers bij de
   gemeente neerleggen, rechtstreekse contacten met lokale ondernemersverenigingen
   en de in 2024 opgerichte overkoepelende Vereniging Ondernemend Vijfheerenlanden
   zijn voorbeelden van de korte lijnen die bijdragen aan een beter wederzijds begrip en
   een verbetering van de dienstverlening. Digitaal zijn we goed zichtbaar op Social
   Media en vindbaar op de gemeentelijke website. De komende jaren werken we
   hieraan verder.
•  Wij gaan de komende periode de visie ‘van bedrijventerreinen naar
   werklandschappen’ verder brengen richting een uitvoeringsplan.
   Eind 2024 is in samenspraak met een extern adviesbureau een uitvoeringsplan
   opgesteld. De agenda die hieruit volgt heeft verschillende aanknopingspunten voor de
   onderzochte drie grootste terreinen binnen de gemeente. Deze punten leiden tot
   maatregelen, van beperkt tot uitgebreid, die in 2025 verder worden uitgewerkt in
   nauwe samenwerking met de desbetreffende ondernemers(organisaties).
•  Voor 1 januari 2025 wordt het ontwerpbesluit verklaring van geen bedenkingen
   afgegeven voor de aanvraag van de vestiging en uitbreiding van een niet-agrarisch
   bedrijf aan het Lakerveld in Lexmond.
   Op 17 december 2024 is het ontwerpbesluit verklaring van geen bedenkingen
   afgegeven voor de aanvraag van de vestiging en uitbreiding van een niet-agrarisch
   bedrijf aan het Lakerveld in Lexmond vastgesteld door de gemeenteraad.
•  Voor 1 oktober 2024 is er een extra tariefstelling aan precariobelastingverordening
   vastgesteld.
   Met de vaststelling door de gemeenteraad op 17 december 2024 van de verordening
   precariobelasting is uitvoering gegeven aan de extra tariefstelling.
•  Voor 1 augustus 2024 is de ruimtelijke visie Gaasperwaard III vastgesteld.
   De gemeenteraad heeft op 9 juli 2024 de ruimtelijke visie Gaasperwaard III
   vastgesteld, inclusief de Nota van Beantwoording reacties op de conceptvisie.
Jaarstukken 2024                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                           61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>•   Voor 1 januari 2025 is de oprichting van een Bedrijven Investeringszone (BIZ) op het
    bedrijventerrein Meerkerk vastgesteld.
    Op 17 december 2024 heeft de gemeenteraad besloten de Verordening
    bedrijveninvesteringszone Bedrijventerreinen Meerkerk 2025-2029 vast te stellen en
    als er voldoende wettelijk draagvlak is deze BIZ per 1 januari 2025 in werking te
    laten treden. Daarvoor zal de zal de ondernemersvereniging BIZ Meerkerk met
    behulp van de Provincie Utrecht in het eerste kwartaal van 2025 de draagvlakmeting
    uitvoeren.
Wat hebben we (nog) niet gedaan?
Economie en werken
•   In 2024 volgt er een herijking van de afspraken uit het onderzoek afsluiting
    Noordplein Vianen.
    De herijking van de afspraken hangt samen met het opstellen van het
    verkeerscirculatieplan voor Vianen centrum. In afwachting van de vaststelling van de
    Gebiedsvisie Vianen en het afronden van het verkeerscirculatieplan continueren we de
    huidige afspraken rond de afsluiting van het Noordplein.
Wat waren de kosten?
 PROGRAMMA: F                                Begroting Begroting
                                Werkelijk                               Werkelij                   Verschil
 (inclusief                                        2024 2024 (na
                                                                           k 2024                         2024
 Vennootschapsbelasting)                      (primair) wijziging)
                                     2023
 Lasten                             29.983        36.067    36.582          37.682                    1.100 N
 Baten                           -131.132      -132.395   -140.284 -141.794                           1.510 V
 Saldo                          -101.149        -96.328  -103.702 -104.112                              410 V
 Toevoeging reserves                 1.901             0      8.391             8.391                        0
 Onttrekking reserves               -7.464        -5.731   -17.950        -15.548                     2.402 N
 Totaal reserves                   -5.563        -5.731     -9.559          -7.157                  2.402 N
 Resultaat                      -106.712      -102.059   -113.261 -111.269                          1.992 N
Programma F is het programma waar de budgetten van de taakvelden met betrekking tot
de algemene dekkingsmiddelen en de gemeentelijke overhead worden verantwoord.
Hieronder worden de resultaten per taakveld toegelicht. Aan het eind van dit programma
volgt een toelichting op de vennootschapsbelasting. Het budget en de werkelijke
uitgaven zijn wel opgenomen in bovenstaande tabel.
Taakveld Overhead (703V)
De gemeentelijke overhead betreft kosten die samenhangen met bijvoorbeeld
huisvesting, automatisering en de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het
primaire proces. Ze zijn niet direct toe te rekenen aan het primaire proces, dus de
overige programma’s, en maken daarom onderdeel uit van dit hoofdstuk. In de
programma’s A tot en met E worden de kosten opgenomen van het primaire proces.
Gemeentelijke organisatiekosten moeten immers zoveel mogelijk direct worden
toegerekend aan de betreffende taken en activiteiten. Bij de salariskosten zijn in 2024 als
Jaarstukken 2024                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                             62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>gevolg van krapte op de arbeidsmarkt vacatures tijdelijk niet ingevuld of geheel niet
ingevuld. Als gevolg van het niet kunnen invullen van de vacatures heeft inhuur
plaatsgevonden ten laste van deze vacatureruimte. Per saldo ontstaat een voordeel (L,
1.641 V). Daarnaast vindt er voor het uitvoeren van projecten en ondersteuning van
processen extra inhuur plaats (L, 1.769 N). In de begroting 2024 is rekening gehouden
met het doorbelasten van loon- en inhuurkosten op projectgelden (L, 721 N).
Op de overige budgetten van HRM zoals opleidingsbudgetten, algemene kosten, advies-
en onderzoekskosten is een voordeel behaald (L, 249 V). Daarnaast zijn ook gelden
ontvangen voor vergoedingen vanuit de ziektewet en vanwege detacheringsvergoedingen
(B, 886 V).
Bij vervanging van software is het gebruikelijk om het oude en nieuwe pakket enige tijd
naast elkaar te gebruiken tijdens de implementatieperiode wat zorgt voor dubbele
licentiekosten (L, 52 N). Door slimme keuzes te maken is er bespaard op Licentiekosten
(Software) (L, 106 V). Om de continuïteit te verbeteren zijn een aantal systemen met
voorrang naar de Cloud verplaatst en is de beveiliging verbeterd wat heeft geleid tot
meer kosten (L, 32 N). Er wordt een vergoeding ontvangen voor de geleverde
gemeentelijke ICT-diensten en licenties voor het exploiteren van het Glasmuseum (B, 24
V).
Het voordeel wat is gerealiseerd op de gemeentehuizen wordt veroorzaakt door lagere
onderhoudslasten (L, 130 V). Doordat het gemeentehuis Leerdam gesloopt gaat worden,
is het geplande onderhoud geminimaliseerd. De kosten van de tijdelijke huisvesting van
de gemeente lopen door in 2025 en daarom is het beschikbaar gestelde budget in 2024
niet geheel aangewend (L, 30 V).
Algemene dekkingsmiddelen:
Algemene dekkingsmiddelen zijn gemeentelijke inkomsten waarvoor geen bestedingsdoel
is bepaald. Dit betekent dat de gemeente deze vrij kan besteden, in tegenstelling tot de
specifieke dekkingsmiddelen. Dit betreft de taakvelden algemene belastingen, de
algemene uitkering en overige uitkeringen, het saldo financieringsfunctie (inclusief
dividenden) en overige algemene dekkingsmiddelen.
Taakveld Saldo Financieringsfunctie/treasury (2 V).
Bij het saldo financieringsfunctie, ofwel de gemeente brede treasuryfunctie, is sprake van
een betaalde beheersvergoeding (L, 40 N) aan de stichting SVN voor de starters- en
duurzaamheidsleningen. Deze post is echter begroot op de taakvelden wonen en
duurzaamheid. Daarnaast heeft er een restitutie op de betaalde bijdrage (L, 64 V) aan de
aandeelhouderscommissie (AHC) plaatsgevonden. Dit betrof een naheffing BTW inzake
de aandelenverkoop Eneco in 2020. Hiervoor is met succes bezwaar gemaakt.
Er is een voordeel ontstaan op de renteontvangsten (B, 62 V).
Dit is enerzijds het gevolg van een hogere marktrente op ons aangehouden saldo bij de
Rijksschatkist en anderzijds van een hoger gestald bedrag. Dit resultaat is aanmerkelijk
beter dan dat bij de tweede bestuursrapportage 2024 kon worden voorzien. Door een
wijziging in het BBV inzake rentetoerekening aan grondexploitaties is er minder
doorbelast aan de grondexploitaties (B, 78 N).
Taakveld belastingen (156 N).
Bij de algemene belastingen is sprake van een per saldo nadeel van 156 bij de uitvoering
van de belastingtaak. Dit wordt onder andere veroorzaakt door de inhuur van een
coördinator en ondersteuner voor de WOZ-uitvoering (L, 54 N). Daarnaast zijn er meer
gegronde verzoeken geweest waardoor een kleine overschrijding op de
proceskostenvergoeding ontstaat (L, 10 N). Ook is er een klein nadeel ontstaan bij de
algemene kosten, (L, 9 N). Bij de opbrengst van de parkeerbelasting is een nadeel
Jaarstukken 2024                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                         63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>ontstaan (B, 61 N). Hierbij is onder andere geconstateerd dat door de aanwezigheid van
een nieuw (gratis) parkeerterrein de inkomsten zijn gedaald.
Taakveld algemene uitkering (750 V).
Bij de algemene uitkering is sprake van een per saldo voordeel van 750. Dit komt deels
voort uit een (niet ingezette) lastenstelpost (L, 207 V) die als dekking dient voor lasten
die elders in de begroting tot overschrijdingen kunnen leiden zoals bijvoorbeeld
areaaluitbreiding.
Er zijn ook drie voordelen aan de inkomstenkant. Na het laatste rapportagemoment, zijn
de maatstaven van de oppervlakte bebouwing nog geactualiseerd. Deze is licht gestegen
(B, 103 V).
In de decembercirculaire 2024 is een aantal taakmutaties opgenomen (B, 220 V). Voor
deze taakmutaties wordt, waar dat nodig is, een bestedingsvoorstel gedaan.
Tot slot is er nog een positieve verrekening over het uitkeringsjaar 2022 ontvangen (B,
220 V). Dit heeft te maken met de definitieve verwerking van de aantallen niet-
woningen, waardoor de maatstaven ozb-aftrek dalen.
Taakveld overige algemene dekkingsmiddelen (989 N)
Op deze post worden onder andere de stortingen in een aantal gemeentelijke
voorzieningen verantwoord (L, 109 N). Tevens worden er de correcties BTW-
compensatiefonds en de naheffingsaanslagen omzetbelasting verantwoord (L, 46 N). De
post onvoorzien die verplicht is opgenomen in de begroting is in 2024 niet ingezet (L, 50
V).
Op het taakveld algemene dekkingsmiddelen wordt het nadeel van € 1.100 volledig
verklaard door een negatieve lastenstelpost (L, 1.100 N). Deze negatieve lastenstelpost
betreft de begrotingsraming van de in de begroting 2024 opgenomen
bezuinigingstaakstelling op rentelasten (400), kapitaallasten (600) en overige technische
posten (100). Deze bezuinigingen zijn gerealiseerd. Deze stelpost kan hierdoor worden
opgeheven.
Taakveld economische ontwikkelingen (50 V)
Er resteert een voordeel van 50 op het budget economische ontwikkelingen ten opzichte
van de gewijzigde begroting 2024. Dit voordeel wordt grotendeels veroorzaakt door
hogere reclameopbrengsten (B, 35 V). Door een nieuw contract voor rotonde reclame en
door een inhaalslag voor alle reclamecontracten inzake indexatie zijn er in 2024 extra
facturen verstuurd.
Taakveld economische promotie (57 V)
Bij het taakveld economische promotie is sprake van een per saldo voordeel van 57 ten
opzichte van de begroting 2024 na wijziging. Dit voordeel wordt onder andere verklaard
doordat er dit jaar nauwelijks projecten en evenementen subsidies zijn aangevraagd en
geen Toerisme Platform subsidies (L, 35 V). Verder heeft het onderhoud Klompenpad
vertraging opgelopen en zijn een aantal onderhoudskosten lager uitgevallen of dit jaar
niet van toepassing gebleken (zoals onderhoud steigers Liniepont, onderhoud OHW
borden) (L, 92 V). Een deel van de algemene kosten zijn ingezet om met een externe
aan de slag te kunnen met de start van 3 projecten (toeristische informatieborden,
Beleef Vianen en datagebruik) (L, 25 N).
Op de opbrengst toeristenbelasting resteert een nadeel (B, 39 N). Dit wordt mede
veroorzaakt doordat de bij raming voor de arbeidsmigranten in het hotel in Meerkerk
hoger was dan de realisatie.
Taakveld reserves (2.402 N)
Bij de verrekeningen met reserves ontstaat een nadeel van in totaal 2.402. De geraamde
stortingen vanuit programma F naar de reserves verlopen conform de ramingen. De
geraamde bijdragen uit de reserves hoefden niet allemaal geboekt te worden. Vanuit
Jaarstukken 2024                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                           64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>voorgaande meerjarenbegrotingen is een bedrag ter dekking van een geraamd
begrotingstekort in 2024 opgenomen. Vanwege het positieve resultaat over 2024 komt
deze onttrekking niet tot uitvoering (2.770 N). Vanuit de resultaatbestemming 2023 zijn
de specifiek geoormerkte budgetten voor bijna de helft niet gebruikt in 2024 en vallen
zodoende vrij in de exploitatie van 2024 (370 V).
Jaarstukken 2024                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                         65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>Vennootschapsbelasting
Inleiding
Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht gemeenten om
Vennootschapsbelasting (VPB) te vermelden in de programmabegroting en jaarstukken.
Gemeenten die winst maken op ondernemingsactiviteiten (dus niet vanuit hun
maatschappelijke rol) betalen hierover VPB. Met de VPB-winsttoets berekent de
gemeente jaarlijks of er winstgevende ondernemingsactiviteiten zijn.
Gemeenten worden volgens de wet belastingplichtig indien zij een onderneming drijven.
Praktisch gezien betekent dit, dat alleen die activiteiten van de gemeente in de VPB-
heffing worden betrokken die als ‘zelfstandig onderdeel’ kunnen worden beschouwd en
die voldoen aan de voorwaarden om als (belaste) onderneming te worden aangemerkt.
Dit betreft de volgende cumulatieve voorwaarden: de activiteit kwalificeert als een
duurzame organisatie van kapitaal en arbeid, die deelneemt aan het economische
verkeer en die structureel fiscale winsten of overschotten beoogt of behaalt. Hierbij is
sprake van deelname aan het economische verkeer bij een individualiseerbare prestatie
aan een derde. Een derde is daarbij iedere andere persoon of organisatie, niet zijnde de
gemeente zelf. Van een winstoogmerk is sprake wanneer een activiteit meer dan
incidenteel een fiscale winst behaalt of wanneer er in concurrentie wordt getreden met
private partijen.
In de wet is een drietal objectieve vrijstellingen vastgesteld voor winst die is behaald
door overheidslichamen. Deze vrijstellingen komen pas aan de orde als er sprake is van
een belastingplichtige activiteit. Dit betreft een vrijstelling voor diensten ten behoeve van
de eigen gemeente (dus geen deelname aan het economische verkeer); een vrijstelling
voor overheidstaken (mits niet in concurrentie met private partijen wordt getreden) en
een samenwerkingsvrijstelling (die de samenwerking tussen overheden beoogt vrij te
stellen.
Wat waren de kosten ?
 PROGRAMMA:                 Werkelijk      Begroting      Begroting      Werkelijk                        Verschil
 Vennootschaps-                  2023           2024       2024 (na             2024                          2024
 belasting                                  (primair)     wijziging)
 Bedragen x € 1.000
 Lasten                           448            100            -242             -491                          249
 Baten                               0              0              0                     0                       0
 Saldo                            448            100            -242             -491                          249
 Toevoeging reserves                 0              0            250               250                           0
 Onttrekking reserves             325               0            220               220                           0
 Totaal reserves                 -325               0             30                  30                         0
 Resultaat                        123            100            -272             -521                          249
Het voordeel op de vennootschapsbelasting van 249 is het gevolg van het verwerken van
de aangifte 2023 (L. 322 V) en een herrekening van het te betalen bedrag over 2021 (L,
73 N).
Na het verwerken van de slotwijziging is ook nog de aangifte vennootschapsbelasting
gedaan. Hieruit zal een nihil aanslag volgen, wat heeft geleid tot een voordeel op de
lasten. Dit voorschot was onttrokken aan de algemene reserve grondbeleid. Via het
bestemmingsvoorstel zal worden voorgesteld dit bedrag weer terug in de reserve te
storten.
Bij de berekening van het te betalen bedrag aan vennootschapsbelasting over 2021,
zoals opgenomen in de 2e bestuursrapportage, was rekening gehouden met de
Jaarstukken 2024                                                       Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                                 66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>verliescompensatie van 2022 over het gehele belastbare bedrag 2021. Later is gebleken
dat deze berekening niet juist was en niet het gehele bedrag achterwaarts
gecompenseerd mag worden.
Jaarstukken 2024                                                 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                        67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>Restantkredieten
Inleiding
Per ultimo 2024 was er sprake van circa 130 nog openstaande gemeentelijke
investeringskredieten. Hiervan kan 80% nog niet worden afgesloten (deze zijn dus nog in
uitvoering).
Voor het overzicht wordt verwezen naar het overzicht restantkredieten in de bijlagen.
Van verreweg de meeste van deze nog niet af te sluiten investeringskredieten wordt
verwacht, dat ze uiteindelijk binnen het budget kunnen worden afgesloten c.q. worden
gedekt door nog te ontvangen inkomsten. Bij sommige kredieten is dat niet het geval.
    •   Op het voorbereidingskrediet van de Noachschool wordt een overschrijding
        verwacht doordat het plan gecompliceerder is dan gedacht: er heeft uitbreiding
        van het programma plaatsgevonden, het blijkt een archeologische vindplaats te
        zijn waardoor afgravingen gedaan moeten worden en watercompensatie. De
        verschillende partijen hebben overeenstemming bereikt over een schetsontwerp,
        rekening houdend met de archeologische waarden dat nu verder uitgewerkt wordt
        en op basis waarvan in de tweede helft van 2023 de planologische procedure is
        gestart. Met het bestemmingsplan is de gemeente in een afrondende fase met de
        beantwoording van de zienswijzen. Verwacht wordt dat het bestemmingsplan in
        juni 2025 ter goedkeuring in de gemeenteraad gebracht wordt. De gemeente
        verwacht ook het definitieve kredietvoorstel in de raadsvergadering van juni 2025
        voor kunnen te leggen. De school zal als bouwheer optreden.
    •   Middels het krediet Vianen Aanpassen busstation is een uitbreiding van de
        fietsenstalling gerealiseerd en de oude busbaan bij de Sparrendreef is verwijderd.
        Het project is uitgebreid met een kunstwerk onder het viaduct en het aanpassen
        van voorzieningen voor mensen met een beperking. Het busstation is gereed en
        de subsidie afhandeling loopt nog.
    •   Voor de Inrichting Schoolplein KC Broekgraaf en Inrichting gymzaal KC Broekgraaf
        zijn de kredieten overschreden, maar de overschrijdingen worden onder meer
        gedekt door een bijdrage uit de post onvoorzien uit het krediet Nieuwbouw
        Broekgraaf.
    •   Het krediet voor de uitbreiding van het parkeerterrein aan de Stationsweg in
        Leerdam is overschreden vanwege meerdere factoren. Door bezwaren is er
        vertraging in het vergunningsproces geweest, waren er tegenslagen met hoge
        stikstofmetingen en was de openbare verlichting niet opgenomen in de raming.
Voortgang belangrijkste investeringskredieten
Een specificatie van alle afzonderlijke investeringsprojecten is in de bijlagen opgenomen.
Van een aantal grotere projecten waarvan het restant investeringskrediet meer dan €
250.000 bedraagt, treft u in deze paragraaf een nadere toelichting aan.
Spoorse kwesties Merwede Lingelijn: In de raadsvergadering van 10 juni 2021 is
besloten tot aanpassing van de overgang Koenderseweg en het maken van een langzaam
verkeer tunnel in het verlengde van de Spiegellaan naar de Bruininxdeelsekade.
Uitvoering vindt plaats in periode tot (en met) 2026.
Parkinfrastructuur Leerdam Sport: Het sportcomplex is gerealiseerd en de afronding
vindt plaats in 2025.
Hazelaarplein: Project loopt door in 2025 en naar verwachting wordt dit project in 2026
afgerond.
Jaarstukken 2024                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                            68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Tracebesluit A27 2020: Krediet is beschikbaar vanaf 2020 en verwachte jaar van
afronding is 2030. Dit krediet wordt besteed als de A27 wordt verbreed. Er is nu wel een
ontwerp in de maak voor de Brugstraat
Permanente uitbreiding Noachschool: Er is een woonboerderij aangekocht met
bijbehorende gronden om de uitbreiding van de Noachschool mogelijk te maken. De
bouw van de uitbreiding van de Noachschool moet nog starten.
Bouw nieuw gemeentehuis: Ingebruikname van het nieuwe gemeentehuis in Leerdam
is naar verwachting in 2027.
Project De Wilgenhoek/woonzorg: Betreft een meerjarig project dat pas na afronding
van het project afgesloten kan worden. De eerste uitgaven zijn al gedaan. Bij voldoende
voortgang in het project kan de levering van het perceel, na bouwrijp maken, in 2026
plaats vinden. Realisatie van de woningbouw door de kopende partij kan dan medio 2026
gestart worden.
Voorbereidingskrediet uitbreiding BS Ameide: Start van het werk is zomervakantie
2025 en de oplevering is gepland eind 2025.
Nieuwbouw Ebenhaëzerschool Leerbroek: Betreft meerjarig project dat pas na
afronding van het project afgesloten kan worden. Project is door planologische
bezwaarprocedures vertraagd geraakt. Bouw van de school is opgestart.
Uitvoeringskrediet ontsluiting Broekgraaf: De gemeenteraad heeft in 2021
ingestemd met de realisatie van deze langzaam verkeerstunnel. Samen met ProRail is de
planvorming voor de langzaam verkeerstunnel afgelopen periode verder uitgewerkt.
Daaruit is gebleken dat de langzaam verkeerstunnel fors meer geld gaat kosten dan
eerder bedacht. Ondanks de verkregen WBI subsidie (waar de langzaam verkeerstunnel
onderdeel van is) is het sterk oplopen van de investeringskosten reden om de gekozen
oplossing te heroverwegen. Op initiatief van de gemeente en in overleg met ProRail,
wordt onderzocht of een veilige maar minder dure oplossing voorhanden is. Hiermee is
de tunnel niet per definitie afgedaan. In bestuurlijk overleg met Prorail is afgesproken dat
de gemeente nader verkeerskundig onderzoek gaat doen. Op basis daarvan wordt
besluitvorming gemeenteraad voorbereid. Streven is uiterlijk om het tweede kwartaal
2025 de gemeenteraad in de gelegenheid te stellen te besluiten over de definitieve
oplossing.
Uitvoeringskrediet verkeerskundige aanpassing Slagboom Leerbroek: Project is
opgestart en voorbereiding is in volle gang. Verwachte uitvoering is in 2025/2026. Een
en ander is afhankelijk van de voortgang van de bouw van de nieuwe school en de
werkzaamheden door Stedin/Oasen die moeten plaatsvinden.
Renovatie De Rank en (SKCN) Meerkerk: Project loopt in afwachting op locatie
dorpswoonvisie. Verwachte jaar van ingebruikname is 2029.
Nieuwbouw Broekgraaf: Project zit in de nazorgfase. In deze fase worden nog
uitgaven verwacht.
Voorbereidingskrediet ontwikkeling Broekgraaf Noord: De planvorming voor
Broekgraaf Noord is in ontwikkeling. De gemeenteraad heeft eind 2023 ingestemd met
het opstarten van de ruimtelijke procedure. Het voorbereidingskrediet wordt hiervoor
gebruikt. De gesprekken met de ontwikkelaars lopen en zij zijn voornemens de
planontwikkeling te gaan opstarten. Door de veelheid aan ontwikkelaars en de onderlinge
afstemming kost het proces veel tijd.
Jaarstukken 2024                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                          69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Nieuwe Website Vijfheerenlanden: Eind 2024 is fase 2 van de doorontwikkeling van
de website gestart. Hierin worden per dorp en stad landingspagina’s gemaakt op
www.vijfheerenlanden.nl. Daarnaast wordt een nieuwsbrief gestart met het nieuws per
dorp en stad gegroepeerd. Verwacht wordt deze fase in kwartaal 2 2025 af te ronden. In
2025 worden de mogelijkheden van een participatieplatform onderzocht. In de tweede
helft van 2025 worden de resultaten van dit onderzoek verwacht. Als een
participatieplatform haalbaar is en de gemeenteraad gaat akkoord met de ontwikkeling
van een platform dan wordt de realisatie ervan fase 3 van het project Doorontwikkeling
website.
Voorbereidingskrediet Calvijnschool: Het krediet moet worden overgemaakt aan het
schoolbestuur. Daarvoor is inmiddels opdracht gegeven.
Voorbereidingskrediet De Rank Vianen: Het krediet moet worden overgemaakt aan
het schoolbestuur. Daarvoor is inmiddels opdracht gegeven.
Vervanging van oeverbescherming 2023: Deel van het project wordt momenteel
gerealiseerd. Overig deel ligt ter voorbereiding bij Realisatie Openbare Ruimte.
Renovatie school De Ark Vianen: Op 1 juni 2023 is een bedrag van € 3.717.000
beschikbaar gesteld voor de renovatie van school De Ark in Vianen. Verwachte jaar van
ingebruikname is 2025.
Aankoop Tijdelijke Onderwijs Huisvesting 2023: Op 1 juni 2023 is in verband met
vervangende nieuwbouw respectievelijk renovatie van het bestaande gebouw, een
bedrag van € 1.480.000 beschikbaar gesteld voor de aanschaf van tijdelijke
huisvestingsvoorzieningen ten behoeve van de basisschool “De Rank” en “De Ark” in
Vianen. Er worden in de komende 2 jaar de nodige tijdelijke huisvestingsaankopen
verwacht.
SUVIS aanpas. Ventilatie OHV: Op 1 juni 2023 is een bedrag van € 700.000
beschikbaar gesteld ten behoeve van het treffen van ventilatievoorzieningen. Hieruit
moeten nog de uitkeringen komen naar het desbetreffende schoolbestuur.
Uitvoeringskrediet strategische grondaankopen: In de 1e berap 2023 is hiervoor
€ 2.500.000 krediet beschikbaar gesteld en voor mogelijke toekomstige kansen die zich
voordoen.
Projectplan Monnikendreef: Krediet is bestemd voor de realisatie van 24
appartementen door middel van flexwoningen. De verwachte opleverdatum is het tweede
kwartaal 2025.
Uitbreiding BS Het Liesveld Ameide: Start van het werk is zomervakantie 2025 en de
oplevering staat gepland voor eind 2025.
Verbetering wegfunderingen 2024: Het aanbrengen van de verbeterde
wegfunderingen is gekoppeld aan het rioolvervangingsplan uit het GRP. Op dit moment
zijn nog niet alle rioolvervangingsproject waar dit krediet aan gekoppeld is opgestart.
Een deel van de projecten wordt verschoven naar 2025.
Vervanging speelvoorzieningen 2024: In 2024 is gestart met de uitvoering voor het
renoveren van de buurten Zijderveld, Tienhoven en Leerbroek. Dit wordt in 2025 pas
afgerond. Ook is er gestart met de voorbereiding van de buurten De Hagen en
Everdingen. Ook moet er nog gestart worden met de uitvoering van Leerdam Noord en
Jaarstukken 2024                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                           70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>Ter Leede.
GRP gemalen 2024: Project is gestart en loopt door tot en met het eerste of tweede
kwartaal 2025.
Vervanging van oeverbescherming 2024: dit project bevindt zich in de
voorbereidingsfase en verwacht wordt dat krediet in 2025 afgesloten kan worden.
Maatregelen Industrieweg Leerdam 2024: Voorbereidingen voor de uitvoering zijn
opgestart en verwacht wordt dat dit krediet in 2025 of 2026 afgesloten kan worden.
Aankoop Tijdelijke Onderwijs Huisvesting 2024: dit krediet de komende 2 jaar
gebruikt worden voor de nodige tijdelijke onderwijshuisvestingsaankopen.
Verbouw El Boukhari: er moeten nog enkele werkzaamheden worden uitgevoerd. Dit
zal in de zomervakantie 2025 gedaan worden. Bovendien moet er dan nog een
afrekening en eindverantwoording door het schoolbestuur plaats vinden.
Verbouw Mr. Vos school: dit is nog in uitvoering. Verwachte afronding staat gepland
voor 2025.
Voorbereidingskrediet nieuwbouw Multifunctioneel Centrum Hagestein:
Voorbereidingskrediet is in juni 2024 opgehoogd tot € 1.614.500.
Sluipverkeer (Mobiliteitsplan): Afsluitingen zijn in bedrijf. Wel is er nog een
beroepszaak bij de rechter. Vanaf eind 2025 zullen er andere trajecten gaan volgen.
Gemeentehuis Leerdam - gebouw: dit betreft een langlopend project met een
verwachte afronding in het jaar 2027.
Gemeentehuis Leerdam - installaties: dit betreft een langlopend project met een
verwachte afronding in het jaar 2027.
Gemeentehuis Leerdam- vaste inrichting: dit betreft een langlopend project met een
verwachte afronding in het jaar 2027.
Gemeentehuis Leerdam - inventaris: deze inkoopprocedures voor de inventaris van
het nieuwe gemeentehuis in Leerdam zullen medio 2026-2027 plaatsvinden.
Bibliotheek Leerdam - gebouw: dit betreft een langlopend project met een verwachte
afronding in het jaar 2027.
Bibliotheek Leerdam - installaties: dit betreft een langlopend project met een
verwachte afronding in het jaar 2027.
Voorbereidingskrediet multifunctionele accommodatie sportpark Blankensteijn
Langeweg: Het project om te komen tot multifunctionele club- en kleedgebouwen vind
momenteel plaats. Er wordt gestreefd naar besluitvorming in 2025. Eventuele realisatie
zal dan plaatsvinden tussen 2026 en 2027.
Aankoop technische installaties SC Berenschot: Instandhouding is gestart en
betreffen doorlopende werkzaamheden. De uitvoering start in 2025.
Jaarstukken 2024                                                 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                        71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 2: De paragrafen
In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) wordt bepaald dat in de begroting en
bij de jaarstukken paragrafen moeten worden opgenomen waarin de beleidslijnen worden
vastgelegd met betrekking tot beheersmatige aspecten en de lokale heffingen. Doel van
de paragrafen is dat onderwerpen die versnipperd in de begroting staan worden
gebundeld in een kort overzicht, waardoor de gemeenteraad voldoende inzicht krijgt. De
paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de begroting en de jaarstukken. Het betreft
acht verplichte paragrafen. Deze zijn in dit hoofdstuk opgenomen. Met de genoemde
onderwerpen is telkens een groot financieel belang gediend. De paragrafen geven
daardoor extra informatie voor de beoordeling van de financiële positie van de gemeente
Vijfheerenlanden op de korte en langere termijn.
De wijze waarop invulling wordt gegeven aan de paragrafen kan verschillen. Indien er
voor een bepaald onderwerp, bijvoorbeeld de verbonden partijen of het grondbeleid, al
een actuele nota bestaat, dan kan in de paragrafen worden volstaan met een korte
weergave van de actuele stand van zaken. De paragraaf vervult dan een rol in het
planning & control proces. Indien er echter een actuele nota ontbreekt, dan dient een
uitvoerigere paragraaf te worden gemaakt. De paragraaf vervult dan nadrukkelijker een
rol in de kaderstelling binnen de gemeente. Het werken met beleidsnota's voor de
onderwerpen van de paragrafen wordt vanuit de BBV aanbevolen.
Jaarstukken 2024                                                 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                        72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>Paragraaf 1: Lokale Heffingen
Inleiding
De lokale heffingen zijn een belangrijke bron van inkomsten. Lokale heffingen bestaan uit
algemene belastingen, bestemmingsbelastingen en retributies. Bij de retributies, zoals
leges en lijkbezorgingrechten, is sprake van een individuele tegenprestatie op verzoek en
mogen de geraamde opbrengsten niet hoger zijn dan de geraamde kosten van de
gemeente voor de uitoefening van de taak.
De paragraaf Lokale heffingen geeft inzicht in de diverse gemeentelijke belastingen en de
consequenties daarvan voor de inwoners en is als volgt opgebouwd:
• Beleid lokale heffingen
• Overzicht tarieven
• Overzicht gemeentelijke belastingopbrengsten;
• Kostendekkendheid belangrijkste retributies;
• Vergelijking met gemeenten met een vergelijkbare omvang en met de regio.
Beleid lokale heffingen
• De belastingtarieven en het tarievenbeleid zijn in de eerste raadsvergadering na de
    vaststelling van de begroting 2024 vastgesteld. Op die manier kunnen financiële of
    beleidsmatige keuzes die de gemeenteraad maakt bij de behandeling van de
    begroting worden verwerkt in de tarieven.
• Bij de belastingopbrengsten is een verhoging van 3,7% toegepast. Opgebouwd uit
    een verwachte inflatie voor 2024 van 3,1% vermeerderd met de correctie van de
    gemiste werkelijke inflatie over 2023 van 0,6%.
• De inflatiecorrectie is niet van toepassing op de tarieven van de rioolheffing en
    afvalstoffenheffing. Voor het jaar 2024 is het tarief van de rioolheffing niet te
    verhoogd. Het nadeel dat hierdoor ontstaat in de exploitatie is ten laste gebracht van
    de voorziening riolering.
• Ten aanzien van de afvalstoffenheffing hanteren we een 100% kostendekkend tarief
    als uitgangspunt. We zien dat de uitvoeringskosten van het ophalen en verwerken
    van de afvalstromen meerkosten met zich meebrengen, met name als gevolg van
    inflatie/prijsstijgingen. Om een kostendekkend tarief te blijven voeren, zijn de
    tarieven aangepast met 6,5%. Het tarief voor een meerpersoonshuishouden is € 439
    en voor een eenpersoonshuishouden € 349.
• In 2024 is voor de afvalstoffenheffing in totaal een bedrag van € 364.000 en voor de
    rioolheffing een bedrag van € 215.000 aan kwijtschelding verleend.
• Voor inwoners met een minimum inkomen en weinig tot geen vermogen bestaat de
    mogelijkheid van gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van de lokale belastingen. De
    voorwaarden worden door het Rijk bepaald. Kwijtschelding is een vorm van
    inkomensbeleid en voorbehouden aan het Rijk (art. 219, lid 2, Gemeentewet). De
    regels voor het toekennen van kwijtschelding zijn vastgesteld in de
    Uitvoeringsregeling Invorderingswet. Deze regels komen erop neer dat kwijtschelding
    mag worden verleend aan belastingplichtigen, die een inkomen hebben dat niet hoger
    ligt dan de bijstandsnorm. De gemeente Vijfheerenlanden hanteert de zogenaamde
    100%-norm. Dit betekent dat inwoners met een inkomen op of onder bijstandsniveau
    en een beperkt bedrag aan spaargeld in beginsel voor kwijtschelding in aanmerking
    komen.
    Gemeenten mogen wel zelf bepalen of en voor welke belastingen zij kwijtschelding
    verlenen. Kwijtschelding van gemeentelijke heffingen is mogelijk voor de
    “onvermijdelijke” belastingen:
    • Afvalstoffenheffing
    • Rioolheffing (tot 300 m3)
Jaarstukken 2024                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                           73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>Overzicht tarieven
Onroerende zaakbelastingen (OZB)
De opbrengst van de OZB behoort tot de algemene dekkingsmiddelen en mag vrij
worden besteed. De OZB-tarieven worden uitgedrukt in een vast percentage van de
economische waarde van de onroerende zaken (WOZ-waarde). Ze worden berekend door
de geraamde opbrengst te delen door de te belasten waarde, het heffingsareaal. De
waarde wordt getaxeerd in overeenstemming met de Wet waardering onroerende zaken
(WOZ) en wordt ieder jaar opnieuw vastgesteld. De taxaties zijn gebaseerd op het
marktniveau op 1 januari van het jaar voorafgaand aan het belastingjaar. De
waardeschommelingen worden vereffend via de tarieven, zodat de hertaxatie zelf niet
leidt tot een verhoging van de belastingdruk.
Afvalstoffenheffing
De kosten van de afvalinzameling en -verwerking van particuliere huishoudens worden
via de afvalstoffenheffing verhaald. Uitgangspunt bij het vaststellen van de tarieven is
100% kostendekkendheid. In de tarieven wordt een onderscheid gemaakt tussen één- en
meerpersoonshuishoudens.
Rioolheffing
Op grond van de Wet verankering en bekostiging gemeentelijke watertaken hebben
gemeenten de zorgplicht voor stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. Een
gemeente kan rioolheffing heffen om deze zorgplicht te betalen (artikel 228a van de
Gemeentewet). Uitgangspunt bij het vaststellen van de tarieven is 100%
kostendekkendheid.
 Soort heffing                                                                      2024
 Onroerende zaakbelasting
 Woningen:
      - Eigenarenheffing in procenten van de WOZ waarde                                          0,0888
 Niet-woningen
      - Eigenarenheffing in procenten van de WOZ waarde                                          0,2609
      - Gebruikersheffing in procenten van de WOZ waarde                                         0,2036
 Afvalstoffenheffing
      - Éénpersoonshuishouden                                                                           349
      - Meerpersoonshuishouden                                                                          439
 Rioolheffing                                                                                           194
Jaarstukken 2024                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                            74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>Overzicht gemeentelijke belastingopbrengsten
 (x1000)                                                 Begroot                Werkelijk
                                                           2024                         2024
 Belastingen
 Onroerendezaakbelasting op woningen (eigenaren)               8.783                            8.786
 Onroerendezaakbelasting op niet-woningen (eigenaren)          3.280                            3.278
 Onroerendezaakbelasting op niet-woningen (gebruikers)         2.257                            2.264
 Toeristenbelasting                                               372                               333
 Precariobelasting                                                  85                               65
 Reclamebelasting                                                 205                               158
 Parkeerbelasting                                                 528                               467
 Totaal belastingen                                         15.509                         15.350
 Heffingen
 Rioolheffing                                                  5.585                            5.541
 Afvalstoffenheffing                                         10.266                          10.252
 Begraafrechten                                                   975                               947
 Leges omgevingsvergunningen                                   3.526                            3.486
 Leges Burgerzaken                                             1.090                            1.352
 Overige leges                                                    774                               790
 Marktgelden                                                        74                               62
 Totaal heffingen                                           22.290                         22.431
Meerjarig overzicht gemeentelijke belastingopbrengsten.
 (x € 1.000)
 Belastingsoort               2019      2020     2021    2022              2023                    2024
 Onroerende zaakbelasting   11.916    11.953   13.381  13.862          14.338                  14.327
 Rioolheffing                6.666     7.159    5.843   5.333             5.496                  5.541
 Afvalstoffenheffing         4.991     6.359    7.581   9.233             9.350                10.252
 Begraafrechten                801     1.085    1.129     863             1.104                     947
 Vergunningen                2.408     3.364    3.914   3.587             3.664                  3.486
 Leges Burgerzaken             477       599      481     517                767                 1.352
 Toeristenbelasting            213       228      255     339                304                    333
 Precariobelasting             840       948      951      25                303                     65
 Parkeerbelasting              521       390      427     473                480                    467
 Reclamebelasting               57        61      114     176                161                    158
 Overige Leges                  38       514      643     548                777                    790
 Marktgelden                    82        59       56      65                   64                   62
 Totale opbrengsten         29.010    32.719   34.775  35.021          36.808                  37.781
Jaarstukken 2024                                             Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                        75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>Kostendekkendheid belangrijkste retributies
Het BBV schrijft voor, dat in de paragraaf lokale heffingen inzicht wordt gegeven in de
mate van kostendekkendheid van de verschillende tarieven. Hiermee wordt beoogd
transparantie te bieden in de tarieven waarbij sprake is van kostenverhaal. De
toerekening (waar van toepassing) van overhead, BTW, kwijtschelding en straatvegen
vindt daarbij extracomptabel plaats. De volgende overzichten laten zien van welk
percentage kostendekkendheid sprake is.
De kostendekkendheid is bepaald door de totale baten te delen door de lasten die mogen
worden toegerekend.
    • Afvalstoffenheffing
Voor het product afvalinzameling geldt dat de baten niet boven de kosten mogen
uitkomen. Tarieven van de afvalstoffenheffing worden tegenwoordig sterk bepaald door
milieueisen voor het gescheiden aanleveren van het afval. Daarnaast spelen
verwerkingskosten van het afval een rol. De afvalstoffenheffing is in 2024 niet
kostendekkend.
    • Rioolheffing
De rioolheffing is een belasting waarvan de opbrengt door de gemeente gebruikt wordt
voor het rioolbeheer. Daaronder valt het uitvoeren van inspecties, reiniging,
kolkenzuigen, de vervanging van bestaande rioleringen, de kosten van noodzakelijke
verbeteringsmaatregelen en de inzameling en verwerking van hemel- en grondwater. De
rioolheffing is niet kostendekkend en daarom wordt € 327.316 opgenomen uit de
voorziening riolering om de kosten te dekken. De stand van de voorziening op 31-12-
2024 is dan € 9.895.916. Zie voor meer informatie de toelichting opgenomen in
programma B en bij de voorzieningen bij de balans.
    • Begraafrechten
Lijkbezorgingsrechten worden geheven voor het verlenen van diensten, bijvoorbeeld het
begraven, en voor het gebruik van voorzieningen op gemeentelijke begraafplaatsen. Er is
geen voorziening begraafrechten ingericht. Zie voor meer informatie de toelichting
opgenomen in programma B.
 (x € 1.000)
 Berekening kostendekking                Afvalstoffenheffing        Rioolheffing Begraafrechten
 Kosten taakvelden (incl. omslagrente)              8.571.890             4.327.494                         1.139.412
 Inkomsten taakvelden (excl.
 heffingen)                                           -212.088                -64.872                            -541
 Netto kosten taakveld                             8.359.802            4.262.622                          1.138.870
 Toe te rekenen overhead                                33.461               406.307                          457.437
 Toe te rekenen BTW                                 1.756.903                790.152
 Kwijtschelding taakveld 6.3                           368.020               181.404
 Straatvegen taakveld 2.1 30%                          228.086               228.086
 A kwaliteit beheer begraafplaats div
 taakvelden                                                                                                   107.029
 Licentiekosten                                                                                                10.888
 Totale kosten                                    10.746.272            5.868.571                          1.714.224
 Opbrengst heffingen                              10.251.545            5.541.255                            947.259
 Tekort (+) Overschot (-)                            -494.727             -327.316                          -766.966
 Dekkingspercentage %                                    95,40                        94,4                       55,3
Jaarstukken 2024                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                            76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>     • Leges
Leges zijn retributies voor diensten die door de gemeente worden verleend, vaak gaat
het om de aanvraag van vergunningen of documenten. Denk aan bouwvergunningen,
paspoorten of een uittreksel uit het bevolkingsregister. Ook activiteiten van het
gemeentearchief kunnen in de legesverordening worden geregeld. Alle diensten met
betrekking tot Burgerzaken vallen onder Titel 1. Verstrekkingen van onder andere
bouwvergunningen vallen onder Titel 2. Vergunningen met betrekking tot bijvoorbeeld
evenementen en horeca vallen onder Titel 3. Op begrotingsbasis mag het
dekkingspercentage van de gehele legesverordening (Titel 1, 2 en 3) niet boven de 100%
uitkomen.
                                                     Titel 1              Titel 2                          Titel 3
                                                   Algemene              Fysieke                          Europese
 Berekening kostendekking                       Dienstverlening leefomgeving dienstrichtlijn
 Kosten taakvelden (incl. omslagrente)                 1.169.673            2.635.982                          155.799
 Inkomsten taakvelden (excl. heffingen)                          0                                0                  0
 Netto kosten taakveld                                1.169.673           2.635.982                          155.799
 Toe te rekenen overhead                                  406.073                372.391                       130.358
 Toe te rekenen BTW                                        25.586                145.743                        16.175
 Totale kosten                                        1.601.332           3.154.116                          302.332
 Opbrengst heffingen                                  1.541.943           3.991.372                            41.849
 Tekort (+) Overschot (-)                                 59.389             -837.256                        260.483
 Dekkingspercentage                                        96,3%                126,5%                          13,8%
 Dekkingspercentage gehele
 legesverordening                                                      110,2%
Het dekkingspercentage van 110,2% wordt veroorzaakt door meer leges dan geraamd in
titel 2 fysieke leefomgeving: bouwleges. In de begroting was de dekking 100%.
Vergelijking met andere gemeenten/woonlasten (lastendruk)
Om inzicht te geven in het algemene verloop van de hoogte van de woonlasten is het
goed een vergelijking met andere gemeenten te maken. Jaarlijks wordt door het
Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (F) een onderzoek
uitgevoerd naar de gemeentelijke woonlasten. Het onderzoek is erop gericht de
gemeentelijke tarieven, belastingopbrengsten, de belastingdruk en de woonlasten per
gemeente te vergelijken. Het COELO heeft over 2024 deze gegevens beschikbaar gesteld
via de Atlas van de lokale lasten. In de COELO Atlas wordt het rangnummer bepaald als
volgt: nummer 1 heeft de laagste woonlasten en nummer 345 de hoogste. Gemeente
Vijfheerenlanden heeft rangnummer 243 in de COELO Atlas.
In onderstaand overzicht worden de woonlasten van huishoudens weergegeven. Hierbij
wordt gebruik gemaakt van de Coelo Atlas van de lokale lasten. Er wordt onderscheid
gemaakt tussen éénpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens.
                                Bruto woonlasten                    Bruto woonlasten
 Gemeente                   éénpersoonshuishouden             meerpersoonshuishouden
                              2023             2024              2023                                  2024
 Vijfheerenlanden                   924               956                1.008                              1.046
 Gorinchem                          880               878                    995                            1.009
 Nieuwegein                         668               697                    830                              866
 West-Betuwe                      1.211             1.277                1.231                              1.289
Jaarstukken 2024                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                            77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre> Molenlanden                       812                901                  950                          1.078
Lokale lastendruk gemeente Vijfheerenlanden
De lokale lastendruk geeft voor de belangrijkste tarieven weer wat een inwoner van de
gemeente betaalt en hoe deze zich de afgelopen jaren hebben ontwikkeld (fictief
huishouden). Het bedrag voor 2024 is gebaseerd op een gezin in een woning met een
gemiddelde waarde voor belastingjaar 2024: € 465.000.
Jaarstukken 2024                                                 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                        78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>Paragraaf 2: Weerstandsvermogen
Algemeen
De afgelopen jaren hebben we een gezonde buffer gevormd om risico’s te kunnen
opvangen. Het belang van een gezonde buffer om (financiële) risico’s op te vangen wordt
steeds groter. Ook deze gemeente ontkomt niet aan grote ombuigingen. Een gezonde
buffer beidt ruimte en tijd om structurele ombuigingen door te voeren. Deze buffer wordt
het “weerstandsvermogen” genoemd.
Deze paragraaf laat zien dat we eind 2024 als gemeente een gezonde buffer hebben en
zelfs ruim boven de norm uitkomt zoals opgenomen in het Coalitieakkoord 2022-2026.
Een buffer die we de komende jaren mogelijk moeten aanspreken om de financiële
gevolgen van bedreigingen die op ons afkomen voor enige jaren op te kunnen vangen.
Dit valt af te leiden uit het risicoprofiel bij deze jaarrekening 2024.
Beleidskader
Met risicomanagement krijgt de gemeente inzicht in de risico’s. Doel is het vergroten van
het risicobewustzijn, het beheersen van de risico’s en het kunnen bepalen van een
gezonde buffer (het weerstandsvermogen). Inzicht in de risico’s stelt ons in staat om
verantwoorde besluiten te nemen. De Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen
Vijfheerenlanden 2023-2026, die in februari 2023 door de gemeenteraad is vastgesteld,
bevat hiervoor het beleidskader.
In deze nota wordt o.a. het gestructureerde proces van de inventarisatie en kwantificatie
van risico’s en vervolgens toegepaste risico-simulatie beschreven. Dit resulteert
uiteindelijk in het totale risicoprofiel (zie hieronder) van de gemeente. Ook is
aangegeven dat we de vrij aanwendbare algemene reserves en de post onvoorzien tot de
beschikbare weerstandscapaciteit rekenen.
De verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en het totaalbedrag aan
financiële risico’s geeft uitsluitsel over het weerstandsvermogen van de gemeente.
Dit wordt uitgedrukt via: de weerstandsratio.
Deze weerstandsratio dient ten minste 1,0 te zijn. Dat wil zeggen dat de beschikbare
weerstandscapaciteit (de teller) minstens gelijk is aan het risicobedrag (de noemer). Er
zijn dan net genoeg middelen aanwezig zijn om de risico’s op te vangen.
Gelet op de externe ontwikkelingen en bedreigingen waarmee de gemeente al enige
jaren geconfronteerd wordt en die tot hoge uitgaven kunnen leiden, werd in het
coalitieakkoord bekrachtigd dat er wordt gestreefd naar een weerstandsratio van
minimaal 2,5. Mocht de ratio lager uitvallen, dan wordt een voorstel met te treffen
maatregelen aan de gemeenteraad voorgelegd om de ratio weer op niveau te krijgen.
Onderstaand wordt respectievelijk nader ingegaan in gegaan op het risicoprofiel (de 10
majeure risico’s) en de ontwikkeling van de beschikbare weerstandscapaciteit voor de
komende jaren. Feitelijk is het onderstaande risicoprofiel een actualisatie van de laatste
inventarisatie zoals opgenomen in de begroting 2025 van de gemeente.
Jaarstukken 2024                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                             79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>Risicoprofiel
Om de benodigde weerstandscapaciteit (het totale risicobedrag) te bepalen wordt
tweemaal per jaar (bij begroting en jaarrekening) geïnventariseerd welke financiële
risico’s de gemeente loopt waarvoor geen beheersmaatregelen of voorzieningen zijn
getroffen en geen verzekering is afgesloten.
In totaal zijn er 35 risico’s in kaart gebracht. Deze risico’s zijn op basis van de financiële
gevolgen in klassen ingedeeld en in een zogenaamde risicokaart geplaatst.
Risicokaart
 Financieel                                                     Bruto
 x > € 1.000.000                               1       4          10            3
 € 500.000 < x < € 1.000.000                           1           3
 € 250.000 < x < € 500.000                                         1
 € 100.000 < x < € 250.000                                         1
 € 50.000 < x < € 100.000
 Geen financiële gevolgen (tot 50.000)         6                   5
 Kans                                        10%      25%        50%         75%                   90%
Deze risicokaart geeft inzicht in de spreiding van de risico’s naar kans en gevolg. De
nummers in de risicokaart corresponderen met de aantallen risico’s die zich in het
desbetreffende vak van de risicokaart bevinden. Een risico dat in het groene gebied zit,
vormt geen direct gevaar voor de continuïteit van onze organisatie. Een risico dat een
score heeft die in het oranje gebied zit, vraagt om aandacht. Een risico dat een
risicoscore heeft die in het rode gebied zit vereist directe aandacht om te voorkomen dat
de continuïteit van de organisatie wordt bedreigd.
In de risicokaart zijn ook een elftal risico’s opgenomen die geen (of slechts geringe)
financiële gevolgen hebben. Deze risico’s hebben bij optreden een effect op de kwaliteit,
tijd, reputatie/imago, veiligheid en duurzaamheid. Een van deze elf risico’s betreft het
risico door het ontbreken van voldoende ambtelijke capaciteit. Ook een van de risico’s die
eigenlijk ook in het rode gebied thuishoort omdat dit ook de continuïteit van de
organisatie bedreigt.
In onderstaand risicoprofiel zijn alleen de tien belangrijkste risico’s opgenomen. Deze 10
risico, die afzonderlijk worden toegelicht, bepalen voor ruim 82% het benodigde
weerstandsbedrag van in totaal € 20,6 miljoen. De overige kleinere risico’s (in
totaal 26 risico’s) zijn als een totaalbedrag in het onderstaand geactualiseerde
risicoprofiel opgenomen
Jaarstukken 2024                                                       Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                              80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>RISICOPROFIEL MET DE TOP 10 BELANGRIJKSTE FINANCIELE RISICO’S (MET DE HOOGSTE INVLOED)
Risico                       Gevolgen                                           Maatregelen                                  Kans  Financiële                          Invloed
                                                                                                                                  impact
R99: Te realiseren           Bij het niet realiseren van de ombuigings-         Inmiddels zijn we gestart met het            50% Max. € 14.600.000                     27,53%
ombuigingstaakstelling       taakstelling dreigt er vanaf 2026 een mogelijk     inventariseren van mogelijke structurele          Netto: € 7.300.000
i.v.m. lager gemeente-       structureel te dekken tekort op de begroting van   ombuigingen. Doordat voorgesteld wordt het
fonds, nadelen jeugdzorg,    € 7,3 miljoen.                                     begrotingstekort voor 2025 te dekken
vastgoed e.d.                Het totale risico is berekend door het structurele vanuit de algemene reserve is er meer tijd
                             nadeel te vermenigvuldigen met 200% = € 14,6       om structurele ombuigingen te realiseren.
Betreft risico vanaf 2026.   miljoen. Het voor 2025 berekende tekort na
Risicobedrag is in 2024      septembercirculaire van € 1,925 miljoen wordt
opnieuw bepaald.             gedekt vanuit de algemene reserve. Met deze
                             beklemming is binnen het aanwezige
                             weerstandsvermogen rekening gehouden.
R85: Risico bereikbaar-      We staan voor de bereikbaarheid van bv.            Voor de ontsluiting van Broekgraaf is        50% Max. € 6.250.000                      11,87%
heidsproblematiek a.g.v.     Broekgraaf, opstoppingen bij spoorweg-             afgelopen jaren al de nodige investerings-        Netto: € 3.125.000
uitblijven structurele       overgangen, sluiproutes naar A2/A27. Het           ruimte gerealiseerd. Het risico is hierdoor
investeringen                oplossen van deze problematiek kan vele            gedaald naar € 6,25 miljoen.
                             miljoenen aan investeringen betekenen. Het
(risico en risicobedrag zijn gaat nu met name op ontsluiting van Broekgraaf
in 2024 niet gewijzigd)      via een fietstunnel/aanpassing spoorweg-
                             overgang. Ook wordt onderzoek gedaan naar
                             mogelijke rondwegen Lexmond en Nieuwland
R108: Toekomst               In 2021 is besloten om het Berenschot in           Aangezien besluitvorming over de toekomst    75% Max. € 3.000.000                      9,93%
sportcentrum Berenschot      eigendom te behouden en om het Dak aan te          nog moet plaatsvinden, is een financieel          Netto: € 2.250.000
en cultureel centrum Het     kopen. De gemeenteraad is toegezegd om een         risico opgenomen o.b.v. een eerste
Dak                          toekomstperspectief te ontwikkelen. In de 1e       voorlopige financiële verkenning. Uitgaande
                             helft van 2025 worden enkele scenario’s aan de     van het duurste scenario moet rekening
(Risico voor 2026, voor het gemeenteraad voorgelegd. Dit is een complexe        worden gehouden met een jaarlijks extra
eerst opgenomen in           opgave, voor inwoners en gebruikers. Daarnaast     benodigd budget van 1,5 miljoen. Het
begroting 2025; nu niet      spelen componenten als financiën,                  betreft hier een structureel risico zodat op
gewijzigd)                   duurzaamheid, milieu, de huidige staat en          basis van de vastgestelde rekenmethodiek
                             planning een voorname rol. Het betreft hier een    maximale impact wordt bepaald op 200%
                             mogelijk financieel risico op verschillende        van € 1,5 miljoen. Waarschijnlijkheids-
                             terreinen (financiën, inwoners, duurzaamheid       percentage van 75% wordt gehanteerd.
                             e.d.). Er zijn hierover nog geen besluiten
                             genomen.
          Jaarstukken 2024
                                                                                                                                           Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>Risico                    Gevolgen                                             Maatregelen                                  Kans Financiële impact                  Invloed
R98: Huisvesting VHL:     Er wordt rekening gehouden met een risico van        Er wordt een marktanalyse opgesteld op       75%  Max. € 2.750.000                   8,99%
boekwaarde nieuw          50% van nog aanwezige boekwaarde = 50% van           basis waarvan locatiekeuzes bepaald               Netto: 2.062.500
gedeelte stadskantoor     € 5,5 miljoen = € 2,75 miljoen.                      kunnen worden.
Vianen
(Bestaand risico:
bedrag aangepast
o.b.v. boekwaarde)
R14: Organisatie:         Hogere kostenstijging lonen en inhuur dan rekening   De financiële gevolgen van een nieuw         50%  Max. € 3.200.000                   6,07%
kostenstijging lonen en   gehouden in begroting. Totale loon- en               afgesloten CAO worden normaliter bij een          Netto: € 1.600.000
inhuur door situatie      inhuurbegroting: zo'n € 40 miljoen. In het geval dat eerstvolgende bestuursrapportage direct
arbeidsmarkt en           de loonontwikkeling het dubbele is dan waarmee       structureel verwerkt binnen de reguliere
loonontwikkeling          rekening wordt gehouden (4% stijging) dan hebben     begroting.
                          we over een risico van 4% x 40 miljoen = € 1,6
(Bestaand risico:         miljoen per jaar. Aangezien het een structureel
impact verlaagd door      risico is, wordt het jaarlijkse bruto risico
lagere verwachte          vermenigvuldigd met de factor 200% waardoor
loonstijging)             bruto risico op € 3,2 miljoen uitkomt.
R12: Extra bijdragen      De algemene besturen van GR-en kunnen besluiten      Uitbreiding sturing/controle op situatie bij 50%  Max. € 2.500.000                   4,72%
aan verbonden partijen    nemen die financiële consequenties voor de           GR-en, mede aan de hand van hun P&C-              Netto: € 1.250.000
(GR, deelnemingen,        gemeente hebben. Daarnaast loopt de gemeente         documenten en advisering portefeuille-
garantstellingen)         risico om met risico's bij GR-en geconfronteerd te   houders die zitting hebben in DB en/of
                          worden. Ook loopt de gemeente risico’s op            AB. Bovendien hebben verschillende GR-
(bestaand risico: risico- bestuurlijk vlak (governance, zeggenschap) mede      en een eigen weerstandsvermogen om
bedrag in 2024 bij        als gevolg van de afstand tot de                     risico's te kunnen opvangen. Nu met
begroting opnieuw         gemeenschappelijke regeling                          name risico op hogere apparaatskosten.
bepaald).                                                                      In 2024 is aan de hand van het risico-
                                                                               kompas verbonden partijen een risico-
                                                                               inschatting voor de verbonden partijen
                                                                               gemaakt.
R59: Verkeers-            Verkeersonveilige situatie voor fietsers, waardoor   Streven naar vorming fonds voor              25%  Max. € 5.000.000                   3,90%
onveilige situaties/      ongevallen met dodelijke afloop. Imagoschade.        uitvoering mobiliteitsagenda, mede met            Netto: € 1.250.000
fietsvoorzieningen        Bruto risico € 4 miljoen met kans van optreden van   hulp van cofinanciering.
                          25%
(bestaand risico:
impact en kans
optreden niet
gewijzigd)
         Jaarstukken 2024                                                                                82
                                                                                                                                             Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>Risico                  Gevolgen                                               Maatregelen                                 Kans  financiële impact                      Invloed
R1: WWB meer            Risico op sterke toename aantal aanvragen zonder       Betere prognose, aansluiting                50%  Max. € 2.000.000                        3,78%
aanvragen zonder        compensatie                                            prognosemodel op basis van Big data van          Netto: € 1.000.000
compensatie BUIG                                                               andere partijen
budget
(ongewijzigd risico)
R26: Informatie-        Mogelijk: losgeld betalen. Forensisch                  Risico's worden beperkt door tijdig         25%  Max. € 3.000.000                        2,81%
veiligheid: externe     bewijsmateriaal verzamelen door externe partij         vervangen van verouderde apparatuur,             Netto: € 750.000
bedreiging krijgt                                                              voorkomen van onveilig mailen en
toegang tot ons netwerk                                                        datalekken tegengaan door hier actief op
                                                                               te bewaken.
(ongewijzigd risico)
R30: Grondexploitatie   Deze grondexploitatie is op dit moment het meest       Volgens deze meest recente Grex van         35%  Max. € 2.342.500                        2,79%
Broekgraaf              risicovol en is als individueel risico opgenomen.      maart 2025 zijn er in totaal nog in totaal       Netto: € 812.000
                        Doordat het grootste deel van deze grex inmiddels is   voor € 1,74 miljoen bruto (zo’n € 0,6
(bestaand risico: niet  gerealiseerd, daalt jaarlijks het risico. Op basis van miljoen netto) aan kansen en optimali-
gewijzigd)              de meest recente grondexploitatie (Grex) van maart     saties mogelijk. Met deze optimalisaties
                        2025 is er nu nog een bruto risico van € 2,34          wordt voorzichtigheidshalve geen
                        miljoen ofwel € 812.000 netto bij 35% kans van         rekening gehouden.
                        optreden.
                                                                                                                                 Max. € 44.462.500
                                                                                          Totaal 10 grootste risico’s                                                      82,4%
                                                                                                                                 Netto € 22.087.000
                                                                                                                                  Max. € 23.873.500
                                                                                     Overige risico’s (totaal 26 risico’s)                                                 17,6%
                                                                                                                                  Netto € 5.401.000
                                                                                                                                 Max. € 68.516.000
                                                                                        Totaal alle risico’s (36 risico’s)                                                  100%
                                                                                                                                 Netto € 27.488.000
           Jaarstukken 2024                                                                               83
                                                                                                                                            Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>                                         MAXIMAAL             VERWACHT                        INVLOED%
                                          GEVOLG               GEVOLG                       WEERSTAND
                                          (BRUTO)              (NETTO)
 GROOTSTE RISICO’S (TOP 10)             € 44.462.500         € 22.087.000                            82,4%
 OVERIGE RISICO’S (26 STUKS)            € 23.873.500         €  5.401.000                            17,6%
 TOTAAL ALLE RISICO’S                   € 68.516.000         € 27.488.000                             100%
Op basis van de ingevoerde risico's is een risicosimulatie uitgevoerd. De risicosimulatie
wordt toegepast omdat het reserveren van het maximale bedrag (€ 68.516.000)
ongewenst is. De risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale
omvang optreden.
Figuur 1 en de bijhorende tabel tonen de resultaten van de risicosimulatie over het
maximale financiële gevolg op basis van 100.000 trekkingen. Daarbij wordt uitgegaan
van een zekerheidspercentage van 90%.
Simulatie
 Zekerheidspercentage Bedrag
 10%                       € 6.773.000
 25%                       € 9.124.000
 50%                       € 12.609.000
 75%                       € 16.944.000
 80%                       € 17.997.000
 90%                       € 20.583.000
 95%                       € 22.544.000
Uit de grafiek en de bijbehorende tabel volgt dat 90% zeker is dat alle risico's kunnen
worden afgedekt met een bedrag van afgerond € 20.583.000 (benodigde
weerstandscapaciteit).
Jaarstukken 2024                                                                                           84
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>Beschikbare weerstandscapaciteit
De beschikbare weerstandscapaciteit van Gemeente Vijfheerenlanden bestaat uit het
geheel aan middelen dat de organisatie daadwerkelijk beschikbaar heeft om de risico's in
financiële zin af te dekken. Op basis van de nota Risicomanagement en
weerstandsvermogen 2023-2026 tellen we alleen de algemene reserves tot de aanwezige
weerstandscapaciteit. In onderstaande tabel is de aanwezige capaciteit op balansdatum
31-12-2024 voor resultaatbestemming weergegeven.
Er wordt voor de bepaling van de weerstandscapaciteit bij de jaarrekening geen rekening
gehouden met aanwezige structurele weerstandscapaciteit binnen de begroting, zoals de
post onvoorzien.
                        Tabel 3: Beschikbare weerstandscapaciteit
         Weerstand               Capaciteit Bijboekingen Afboekingen                          Capaciteit
                                 begin 2024      In 2024          In 2024                     eind 2024
Algemene risicoreserve              43.033.000     7.327.000       -/- 739.000                    49.621.000
Reserve grondexploitatie             3.871.000       346.000       -/- 616.000                       3.601.000
Reserve sociaal domein               2.972.000       113.000                                         3.085.000
Totale weerstandscapaciteit       € 49.875.000   € 7.786.000 -/- € 1.355.000                  € 56.307.000
  4. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit
Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden
gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste
weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen beide
componenten wordt in onderstaande figuur weergegeven.
                 Risico's:                             Weerstandscapaciteit :
              Bedrijfsproces                    Jaarrekening 2024 voor bestemming
                Financieel
             Imago / politiek
          Informatie / strategie
      Juridisch / Aansprakelijkheid
               Kennisbank
            Letsel / Veiligheid
                Materieel
                  Milieu
             Personeel / Arbo
                 Product
                                              
                                  Weerstandvermogen
Jaarstukken 2024                                                                                             85
                                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit kan worden
afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening
vormt het weerstandsvermogen.
                             Beschikbare
Ratio                        weerstandscapaciteit        € 56.307.000
                                                     =                          = 2.74
weerstandsvermogen = Benodigde                           € 20.583.000
                             weerstandcapaciteit
De normtabel is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit Twente. Het biedt een
waardering van de berekende ratio.
                           Tabel 4: Weerstandsnorm
Waarderingscijfer           Ratio                     Betekenis
A                           >2.0                      uitstekend
B                           1.4-2.0                   ruim voldoende
C                           1.0-1.4                   voldoende
D                           0.8-1.0                   matig
E                           0.6-0.8                   onvoldoende
F                           <0.6                      ruim onvoldoende
De ratio van onze gemeente valt in klasse A. Dit duidt op een uitstekend
weerstandsvermogen. De uitkomst van 2,74 is zelfs 0,24 hoger dan de in het
coalitieakkoord vastgelegde norm van minimaal 2,50. De beschikbare
weerstandscapaciteit van € 56,3 miljoen is op dit moment € 4,8 miljoen hoger dan de
norm (€ 20,583 miljoen x 2,5 = afgerond € 51,5 miljoen). Bij de bepaling van de
weerstandsnorm hebben we geen rekening gehouden met het nog te bestemmen
resultaat op de jaarrekening 2024 van ruim € 6,4 miljoen.
Nieuwe ontwikkelingen
In dit kader willen we met name wijzen op de uitspraak van de Hoge Raad van december
2024 waardoor een natuurvergunning bij bouwprojecten noodzakelijk wordt om aan de
stikstofeisen te voldoen. Deze natuurvergunning kan voor de gemeente aanzienlijke
consequenties hebben voor nieuwe woningbouwprojecten zoals Broekgraaf Noord. De
noodzakelijke vergunningen kunnen met name leiden tot extra kosten maar het risico op
vertragingen in de uitvoering van bouwprojecten is nog groter. We lopen het risico dat
ons het streven om 3.000 extra woningen te realiseren, vertraging gaat oplopen. Deze
ontwikkeling is nog niet meegenomen in het risicoprofiel voor deze jaarrekening over
2024 maar zal in 2025 als nieuw risico aan het risicoprofiel worden toegevoegd.
Overigens worden in 2025 weer vervolgstappen gezet om het risicobewustzijn binnen de
gemeenteraad, het college van B&W en organisatie verder te verdiepen. De risico’s en
kansen worden nog nadrukkelijker gekoppeld aan de doelen die gesteld worden en
maken we bewuste keuzes over het al of niet treffen van maatregelen om de risico’s te
beheersen. In de begroting 2026 zijn de eerste resultaten hiervan zichtbaar.
Jaarstukken 2024                                                                                         86
                                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>Is er ruimte om af te romen?
Alhoewel de weerstandsnorm van 2,74 op dit moment 24 punten hoger is dan de in het
coalitieakkoord vastgelegde norm van 2,50, zien we nu nog geen mogelijkheden om de
omvang van de algemene reserves af te romen, mede om de solvabiliteit verder te
handhaven. Nog steeds een belangrijk risico voor de toekomst, zoals in het volgende deel
van deze paragraaf, over de financiële kengetallen, nader wordt ingegaan.
Het blijft belangrijk om het overschot op de jaarrekening in de (algemene) reserves te
storten.
Financiële kengetallen
In onderstaand overzicht worden de financiële kengetallen zoals de netto schuldquote en
de solvabiliteitsratio van de gemeente Vijfheerenlanden weergegeven:
                                                         Rekening    Begro- ting Rekening        Cate-          Cate-       Cate-
                                                                                                                           gorie C
                                                                                                               gorie B
 Financiële kengetallen                                     2023        2024       2024        gorie A                     Onvol-
                                                                                                                Matig
                                                                                                                           doende
                                                                                                  Vol-
                                                                                              doende
 Kengetallen over de weerbaarheid :
                                                                                                                      90-
     •   Netto schuldquote                                    79,00%      88,23%    65,71%        <90%                      >130%
                                                                                                                  130%
                                                                                                                      90-
     •   Netto schuldquote voor alle verstrekte leningen      70,00%      88,23%    57,63%        <90%                      >130%
                                                                                                                  130%
     •   Solvabiliteitsratio                                  25,90%      20,39%    25,97%        >30% 20-30%                <20%
     •   Kengetal grondexploitatie                             3,19%       1,64%     -4,0%        <20% 20-35%                >35%
 Kengetallen over de flexibiliteit:
     •   Structurele exploitatieruimte                         5,11%        1,2%      2,3%          >0%            n.v.t.     <0%
                                                                                                                      95-
     •   Belastingcapaciteit                                 110,84%     106,78%    110,8%        <95%                      >105%
                                                                                                                  105%
     •   Onbenutte belasting-capaciteit OZB                    2,72%       2,40%      1,2%          >0%            n.v.t.     <0%
     •   Saldo van baten en lasten                             6,11%       1,08%      2,8%          >0%            n.v.t.     <0%
Duiding van de kengetallen in bovenstaande tabel
Als we deze kengetallen in samenhang beoordelen, kunnen we onze huidige financiële
conditie als voldoende beoordelen.
De kengetallen schuldquote, solvabiliteit en kengetal grondexploitatie zeggen iets over de
weerbaarheid. De scores op solvabiliteit is matig. De scores op de kengetallen van ‘Netto
schuldquote’, ‘Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen' en
grondexploitatie zijn daarentegen voldoende.
De score op de ‘Netto schuldquote’ en die van de ‘Netto schuldquote gecorrigeerd voor
alle verstrekte leningen' is in vergelijk tot de jaarrekening 2023 en de begroting 2024
verbeterd. Dit wordt veroorzaakt doordat de totale baten in de rekening 2024 hoger zijn
dan in de begroting 2024. Hierdoor verbetert de verhouding van de schuldpositie ten
opzichte van de baten. Een van de redenen hiervan is dat we extra leningen hebben
aangetrokken in het kader van het herstelprogramma na de Niemans claim (de
investeringsagenda Vijfheerenlanden). De investeringsagenda is nog niet tot volledige
uitvoering gekomen. Wanneer de voorgenomen investeringen ook voor de komende
jaren achterblijven, dan zullen de kengetallen voor de beide ‘Netto schuldquotes’ verder
verbeteren.
De solvabiliteitsratio is ten opzichte van de jaarrekening 2023 nagenoeg gelijk gebleven.
Ten opzichte van de begroting 2024 is de solvabiliteitsratio echter gestegen. Dit wordt
onder andere veroorzaakt doordat in de begroting 2024 nog geen rekening kon worden
gehouden met het positieve jaarrekeningresultaat over 2023 en 2024. Hierdoor is de
algemene reserve toegenomen ten opzichte van de begroting.
Jaarstukken 2024                                                                                                               87
                                                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>De kengetallen die de flexibiliteit van onze jaarlijkse exploitatie beoordelen (vooral
structurele exploitatieruimte en onbenutte belastingcapaciteit onroerendezaakbelasting)
staan op groen. Er is nog financiële ruimte binnen de exploitatie en onbenutte
belastingcapaciteit onroerendezaakbelasting aanwezig om nadelen op te vangen.
Dit kengetal is echter gedaald ten opzichte van de jaarrekening 2023 en de begroting
2024. Dit wordt veroorzaakt doordat de totale baten in de rekening 2024 hoger zijn dan
in de begroting 2024. Hierdoor verslechterd de verhouding van de onbenutte
belastingcapaciteit onroerendezaakbelasting ten opzichte van de baten
De aanwezige ruimte binnen de onbenutte belastingcapaciteit onroerendezaakbelasting is
echter wel relatief, omdat de totale woonlasten van een gezin in de gemeente
Vijfheerenlanden boven het landelijk gemiddelde ligt. In de tabel scoort de gemeente hier
dan ook een onvoldoende. De flexibiliteit binnen de onbenutte belastingcapaciteit
onroerendezaakbelasting is eigenlijk louter van belang voor de houdbaarheid van de
gemeentefinanciën op de middellange termijn. We hebben dan als het ware nog een
onbenutte belastingcapaciteit achter de hand om een tegenvaller op middellange termijn
op te vangen.
De aanwezige financiële ruimte binnen onze exploitatie komt in de komende jaren
bovendien onder druk te staan. Dit wordt onder andere veroorzaakt door de terugval van
de inkomsten uit het gemeentefonds doordat de rijksuitgaven dalen vanaf 2026.
Daarnaast hebben we te maken met sterk oplopende uitgaven voor de jeugdzorg. Daar
bovenop moeten we in onze exploitatie ruimte vrijmaken om de kapitaallasten van
nieuwe investeringen op te vangen.
Conclusie
Op dit moment is de financiële conditie van de gemeente voldoende, maar door
verschillende ontwikkelingen staat de conditie wel onder druk en zal komende jaren
verslechteren wanneer er geen maatregelen worden getroffen. Een belangrijke maatregel
die vanaf eind 2024 is gestart is het proces rond de ombuigingen. Bij de kadernota 2026
besluit de gemeenteraad over de precieze invulling van de ombuigingen.
Hierna gaan we ter info afzonderlijk in op de verschillende kengetallen.
Netto schuldquote (NSQ) en netto schuldquote inclusief alle verstrekte leningen
De netto schuldquote geeft het niveau aan van de schuldenlast van de gemeente ten
opzichte van de eigen middelen. Deze kengetallen geven daarmee een indicatie van de
druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie.
Normaal ligt de netto schuldquote van een gemeente tussen 0% en 90%. Als de netto
schuldquote tussen 90% en 130% ligt, is de gemeenteschuld hoog (oranje). De schuld
moet dan niet verder stijgen. Als de netto schuldquote boven de 130% uitkomt, dan
bevindt de gemeente in de gevarenzone (rood). Dan moeten maatregelen getroffen
worden om de schuld te verlagen. (Bron: VNG -website).
Jaarstukken 2024                                                                                            88
                                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>In vergelijk tot de begroting laat de jaarrekening 2024 op balansdatum 31-12-2024 een
lagere netto schuldquote zien. Een score van 66% geeft aan een voldoende score.
Gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen (waar de gemeente rente en aflossing voor
ontvangt), komt de schuldquote op 58% uit en wordt eveneens als voldoende
aangemerkt.
Beide schuldquotes zijn aanzienlijk lager uitgevallen dan bij begroting 2024 werd
verwacht. Dit wordt veroorzaakt doordat door het achterblijven van investeringen er
meer hogere uitzettingen waren met een rente typische looptijd van < en > langer dan 1
jaar dan begroot. Daarnaast zijn de totale baten ten opzichte van begroting 2024
gestegen.
Solvabiliteitsratio
De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is op de lange
termijn aan haar financiële verplichtingen te voldoen. De solvabiliteit is ten opzichte van
de begroting 2024 procentueel gestegen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het
positieve jaarrekeningresultaat 2024 waardoor de solvabiliteitsratio naar 26% is
gestegen. Een score die als matig wordt aangemerkt.
Kengetal grondexploitatie
De grondexploitatie kan een grote invloed op de financiële positie van een gemeente
hebben, zowel positief als negatief. Dit kengetal geeft een indicatie van het relatieve
belang van de grondexploitatie voor 2024.
Het percentage is de waarde van bouwgronden in relatie tot de totale baten exclusief de
reserves. In het kengetal zijn alleen de daadwerkelijk gerealiseerde cijfers opgenomen.
De jaarlijkse actualisaties van de grondexploitaties geven dan een nader inzicht in de
verwachte ontwikkeling voor de komende jaren. Op basis van de realisatie van de
verschillende projecten en de verkoop van gronden hebben we winst moeten nemen. De
komende jaren moeten we nog wel uitgaven doen op de verschillende projecten dit komt
tot uiting in de negatieve boekwaarde (Zie paragraaf grondbeleid). Wat weer resulteert in
een negatief kengetal. Wat weer teniet zal worden gedaan door voorgenomen
toekomstige uitgaven.
Structurele exploitatieruimte
Aan de hand van dit kengetal kan het structurele en reële evenwicht van de jaarlijkse
exploitatie beoordeeld worden. Een percentage van 0% betekent een sluitende
exploitatie, een positief percentage wil zeggen dat er ruimte aanwezig is. In dit geval
biedt het financieel meerjarig perspectief bij de begroting dan ook een betere indicatie.
In 2024 resteert er voor mutatie van de reserves een voordelig resultaat van 6.309 ofwel
een positief percentage van 2,3%.
Belastingcapaciteit
De ruimte die een gemeente heeft om zijn belastingen te verhogen, kan worden
gerelateerd aan de totale woonlasten. De woonlasten worden bepaald aan de hand van
de onroerendezaakbelasting, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing voor een woning
met een gemiddelde WOZ-waarde in 2024. De woonlasten van een huishouden in
Vijfheerenlanden liggen boven het landelijk gemiddelde.
Onbenutte belastingcapaciteit onroerendezaakbelasting
De onbenutte belastingcapaciteit onroerendezaakbelasting wordt gerelateerd aan de
norm die wordt gehanteerd om als gemeente in aanmerking te kunnen komen voor een
zogenaamde artikel 12-bijdrage uit het gemeentefonds. Wil een gemeente voor een
dergelijke aanvullende bijdrage in aanmerking komen, moet de gemeente een redelijk
tarief ozb hanteren van minimaal 0,1614% voor 2024 over zowel de WOZ-waarde
woningen en niet-woningen. Hierbij wordt uitgegaan dat er sprake is van 100%
kostendekking bij de afvalstoffenheffing en rioolrechten.
Jaarstukken 2024                                                                                           89
                                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>Het tarief voor woningeigenaren zit nog ruimschoots onder dit percentage. Voor niet-
woningen hanteren we een hoger tarief. Wanneer de werkelijke opbrengst uit OZB
vergelijken met de opbrengst op basis van het redelijk tarief onroerendezaakbelasting
van 0,1614% is er in 2024 een onbenutte belastingcapaciteit onroerendezaakbelasting
van afgerond 2.716 ofwel 1,20% van de totale inkomsten van de gemeente. Een
percentage die lager uitvalt dan die van begroting 2024 (2,4%).
Jaarstukken 2024                                                                                         90
                                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>Paragraaf 3: Onderhoud kapitaalgoederen
Inleiding
De gemeente Vijfheerenlanden zet zich in voor een veilige, groene en leefbare openbare
ruimte. Om dit doel te bereiken investeert de gemeente in kapitaalgoederen. Deze
paragraaf beschrijft de onderwerpen die gezamenlijk de kapitaalgoederen vormen (= in
bezit zijnde gemeentelijk vastgoed en openbare ruimte) en hoe zij worden beheerd.
Beheerplannen
De kapitaalgoederen zijn onderverdeeld in vier beheerprogramma’s waaronder tien
beheerplannen vallen. Het te hanteren beleidskader is verwerkt in de beheerstrategie die
beschreven is in de beheerplannen. Nieuw beheerplan spelen wordt in 2025 vastgesteld.
Beheerprogramma Wegen
   • Wegbeheer
   • Civiele kunstwerken
   • Openbare verlichting
Beheerprogramma Groen
   • Groenbeheer
   • Speelruimteplan
   • Straatmeubilair/Bewegwijzering
   • Creatieve kunstwerken
Beheerprogramma Water
   • Rioolbeheer
   • Baggeren/Beschoeiingen
Beheerprogramma Gebouwen
   • Gebouwen
 Beheerplannen       Vast      Loop    Voorziening    Achterstallig        Achterstand
                     stelling  tijd
 Wegen                  2021        4           Nee             Nee                                  Nee
 Civiele                2021        4            Ja             Nee                                     Ja
 kunstwerken
 Openbare               2024        4           Nee             Nee                                  Nee
 verlichting
 Groen                  2023        4           Nee             Nee                                  Nee
 Spelen                 2025        4           Nee             Nee                                     Ja
 Straatmeubilair        2022        5           Nee             Nee                                  Nee
 Creatieve              2023        4           Nee             Nee                                     Ja
 kunstwerken
 Riolering (GRP)        2020        5           Nee             Nee                                  Nee
 Baggeren /             2021        5           Nee             Nee                                Ja/Ja
 Beschoeiingen
 Gebouwen /             2021        4            Ja             Nee                                     Ja
 Vastgoed
Jaarstukken 2024                                                                                           91
                                                                 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>Kwaliteitsniveaus
In de beleids- en beheerplannen worden diverse kwaliteitsniveaus voor de buitenruimte
en gebouwen gehanteerd. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende
niveaus:
• A+ Zeer goed
• A Goed
• B Voldoende
• C Matig
• D Slecht
Alle begraafplaatsen in Vianen, Leerdam en Zederik worden onderhouden op niveau A.
De overige buitenruimte wordt onderhouden op niveau B. Bij het vaststellen van de
plannen heeft de gemeenteraad haar keuze bepaald.
Areaal
In onderstaande tabel staan de kengetallen per kapitaalgoed op basis van gehouden
inspecties die zijn verwerkt in de beheerplannen.
 Kapitaalgoederen       Omschrijving                         Aantal                 Eenheid
 VHL
 Wegen                  asfalt, elementverharding,            2.741.459                                m2
                        halfverharding
 Openbare               aantal lichtpunten                       14.155                             stuks
 verlichting
 Groen                  gras, bermen, heesters, hagen,                 283                              ha
                        vaste planten, bosplantsoen, bos
 Bomen                  solitaire bomen, laanbomen,              21.401                             stuks
                        straatbomen
 Straatmeubilair        banken, afvalbakken,                     25.069                             stuks
                        verkeersborden, palen
 Hekwerken*             speelplaatsen, langs het water, etc.       9.639                               m1
 Water                  watergangen                              55.922                                m1
 Riolering              vrijverval riolering, drukriolering,           591                             km
                        persleiding
 Gemalen                minigemalen, gemalen,                       1395                            stuks
                        bergbezinkvoorziening,
                        vacuumstations etc.
 Baggeren               watergangen te baggeren                  55.922                                m1
 Beschoeiing            hardhout, kunststof etc.                 49.312                                m1
 Spelen                 Een speelplaats bestaat uit                    210                          stuks
                        verschillende speel- en/of
                        sporttoestellen
 Speeltoestellen        voor diverse leeftijdscategorieën          1.045                            stuks
                        (incl sport)
 Gebouwen               schoolgebouwen, kerktorens,                    120                          stuks
                        stadhuizen, dorpshuizen, etc.
 Civiele                bruggen, duikers, steigers,                    201                          stuks
 Kunstwerken            kademuren, etc.
 Creatieve              beeldende kunst                                  96                         stuks
 Kunstwerken
* historische hekwerken van bouwkundige aard zijn ondergebracht bij gebouwen.
Jaarstukken 2024                                                                                          92
                                                                Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>Uit te voeren onderhoud
Voor alle beheerplannen geldt dat uitvoering wordt gegeven aan het jaarlijks regulier
onderhoud. Van alle beheerplannen werden de onderstaande werkzaamheden verricht.
Beheerplannen
Wegen
In 2024 is de nieuwe globale weginspectie uitgevoerd. Het maatregelprogramma dat
daaruit voortkomt om alle wegverhardingen in Vijfheerenlanden minimaal aan B-niveau
te laten voldoen, past binnen het beschikbare exploitatiebudget. Het laatste beleids- en
beheerprogramma (plan) Wegen loopt in 2025 af. Beide programma’s worden in 2025
geactualiseerd, voor de periode 2026-2029. Beide programma’s worden dit jaar ter
vaststelling aangeboden.
Asfaltverhardingen
Bij onderhoud van de asfaltverhardingen is in 2024 ca. 12.00m² deklaag van rijbanen
en fietspaden vervangen. De werkzaamheden zijn onder andere uitgevoerd aan de
Sparrendreef, Viaanse Bos, Westelijke Parallelweg, Don Velascodreef, Jan blankenweg in
Vianen
De Tolstraat in Meerkerk en het Recht v/t Leede in Leerbroek. Door heel Vijfheerenlanden
zijn op diverse locaties reparaties uitgevoerd en klinkervakken of sleuven als gevolg van
graafwerkzaamheden door nutsbedrijven hersteld. Hierdoor is het risico op gevolgschade
of kapitaalvernietiging verkleind.
Op de begraafplaats aan de Tiendweg in Leerdam is ca.700m2 oude asfaltverharding
omgevormd naar half verharding.
In Kedichem is langs de Zwaansweg op de overgang met het buitengebied bij wijze van
proef aan weerszijde van de rijbaan een strook bermbeton aangebracht (totaal 120m¹).
Daarmee proberen we de ontwikkeling van randschade als gevolg van zwaar (landbouw)
verkeer te verminderen of zelfs te voorkomen.
In Leerdam-noord zijn op diverse locaties de oneffenheden in de asfaltverharding, door
boomwortelopdruk, vlakgeslepen om het risico op struikelen te voorkomen.
Wegmarkeringen
In verband met bovenstaande werkzaamheden en meldingen in het Zaaksysteem, zijn op
diverse locaties de wegmarkeringen opnieuw aangebracht.
Elementenverhardingen
De voorbereiding van het nieuw bestek Onderhoud elementen verharding is in 2024
opgestart. We verwachten dat de aanbesteding eind Q2- 2025 plaatsvindt.
De financiële middelen voor het vervangen van oude afgeschreven verhardingen en het
aanbrengen van een verbeterde wegfundering, bij de integraal afgestemde rioolprojecten
in de periode 2025-2028, zijn via de kadernota in de meerjarenbegroting opgenomen.
Civiele kunstwerken
Het nieuwe programma Civiele kunstwerken is voorbereid. Daarnaast is er regulier
onderhoud gepleegd en een nieuwe steiger in Zijderveld gerealiseerd.
Openbare verlichting
De openbare verlichting is beheerd conform de uitgangspunten die staan beschreven in
het beleid-, beheer- en vervangingsplan 2020-2024 (vastgesteld in 2019). Het dagelijks
beheer en onderhoud is door bureau OVL uitgevoerd. In 2024 zijn vanuit het dagelijks
Jaarstukken 2024                                                                                          93
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>onderhoud en het vervangingsplan 2024, in totaal 842 stuks verouderde armaturen
vervangen door led.
Groen/Bomen
De bomen in de kernen Leerdam, Schoonrewoerd en Kedichem en de risico en
attentiebomen zijn in heel Vijfheerenlanden door een extern specialistisch bedrijf op
boomveiligheid gecontroleerd, de zogenaamde boomveiligheidscontrole (BVC). In
Leerdam is in 2024 gestart met cyclisch planmatig boomonderhoud.
Verder is er een impuls gegeven aan groen door mee te liften met meerdere
(grootschalige) riool- en wegenprojecten. Op deze manier is er te werk gegaan bij
bijvoorbeeld De Hagen Vianen, aan de Schaikseweg Leerdam en zijn er diverse losse
projecten uitgevoerd zoals de vervanging van een aantal leilinden in Schoonrewoerd,
bomenplan Groene Kade in Vianen en renovaties binnen vaste planten vakken binnen
diverse kernen in Vijfheerenlanden.
Er is een start gemaakt met uitvoeren van eenmalige maatregelen voor een aantal
groene stapstenen die vanuit het beleidsplan zijn aangegeven. Deze maatregelen moeten
ervoor moeten zorgen dat de natuurwaarden verhoogd worden.
Speelruimteplan
In 2024 is de renovatie ronde voor de speelplaatsen in Vianen Blanckenborgh, Zederik,
Hogeland uitgevoerd en afgerond. De uitvoering van de renovatie van de speelplekken in
Leerbroek, Tienhoven en Zijderveld is ingepland. Tevens is het participatie traject voor
Leerdam Noord en Ter Leede afgerond en zal er over gegaan worden tot uitvoering.
Er is gestart met de voorbereiding voor het participatietraject dat hoort bij de renovatie
van de speelplaatsen in Everdingen.
Verder worden op basis van de inspecties en overige meldingen de speel- en
sporttoestellen onderhouden en worden reparaties na beoordeling, op basis van urgentie,
uitgevoerd.
Ook is de aanbesteding voor de raamovereenkomst “Onderhoud speelvoorzieningen”
afgerond. Er is een partij gecontracteerd die per 2025 het onderhoud gaat doen.
Voor het beheerplan is een financiële actualisatie opgesteld t.a.v. het uitvoeringspan.
Straatmeubilair/Bebording
Het straatmeubilair en de bebording is beheerd conform de uitgangspunten die staan
beschreven in het beleid-, beheerplan straatmeubilair 2023-2027.
Riolering
In 2024 is het riool vervangen in de Vogelbuurt Vianen. In deze wijk is 1,8 km riolering
vervangen. Naast de Vogelbuurt worden ook in de andere woonwijken van de Hagen het
riool vervangen. In 2024 is de vervanging in de Herenbuurt begonnen, voor de
Bomenbuurt is begonnen met de voorbereidingen.
Naast het vervangen is er in 2024 3,3 kilometer riool gerenoveerd. Het zwaartepunt
hiervan zit in het project Iepenlaan/Hazelaarlaan Ameide. Ook zijn er verspreid over
Leerdam riool strengen gerenoveerd.
Gemalen
In 2024 is er een renovatie gedaan van 98 minigemalen, 2 rioolgemalen, een
regenwatergemaal, rioolgemaal de Meent in Leerdam en 2 bergbezinkvoorzieningen. In
Q4 van 2024 is begonnen met het geheel of gedeeltelijk renoveren van 15 rioolgemalen,
3 doorspoelgemalen, 3 bergebzinkvoorzieningen en 66 drukrioolgemalen. Dit werk wordt
in Q1 van 2025 afgerond.
Baggeren/Watergangen
We hebben de verplcihting om gemeentelijke watergangen langdurig op diepte te
houden. Daarom baggeren we planmatig en kern- of wijkgericht. In Leerdam en Vianen
zijn er diverse wateren gebaggerd. Voor de overdracht stedelijk water naar Waterschap
Jaarstukken 2024                                                                                           94
                                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>Rivierenland zijn grote stappen gemaakt. In 2025 zullen de eerste wateren een
statuswijziging krijgen. Dit is een onderdeel van de klimaatadaptatie.
Beschoeiingen en oevers
Er is een deel van de beschoeiing in de stadsgracht vianen vervangen. Daarbij is een
natuurvriendelijke oever in aan de Bruininxdeelsekade in Leerdam en de herenbuurt in
Vianen gerealiseerd.
Gebouwen
Het afgelopen jaar zijn de werkzaamheden uitgevoerd conform het vastgestelde
beheerplan vastgoed.
In 2024 zijn bij het stadhuis in Ameide de buitengevels gerenoveerd. Hier is het
voegwerk waar nodig vervangen, kapotte stenen zijn vervangen of gerepareerd, en de
aansluiting tussen het dak en de gevels is dicht gevoegd.
Bij de gemeentewerf in Leerdam, de brede school de Bijenkorf in Lexmond en
Kindcentrum Het Kristal in Leerdam is de oude verlichting vervangen voor LED-
verlichting. De noodverlichting in het stadhuis Vianen is vervangen door LED-armaturen.
Specifiek voor kunstobjecten in het stadhuis Vianen zijn klimaatloggers geïnstalleerd in
de ruimtes waar kunstobjecten hangen. Met dit online datasysteem kan het klimaat
gemonitord worden. Hierdoor zijn uiteindelijk de temperatuur en luchtvochtigheid beter
beheersbaar, wat ten goede komt aan het intact houden van de kunstcollectie.
Bij het Spetterbad in Leerbroek is de dakbedekking vernieuwd en is het straatwerk
rondom de bassins opnieuw gedaan.
In 2024 zijn diverse werkzaamheden uitgevoerd aan de kerktorens. In Ameide gaat het
om omvangrijke revisie van het uurwerk en het herstel van de toren (schade en houtrot).
Tevens is schilderwerk en houtrotherstel uitgevoerd bij de kerktorens van Vianen,
Schoonrewoerd, Tienhoven en Leerbroek. Verder is revisiewerk uitgevoerd aan de
volgende uurwerken: Hagestein, Leerbroek, Lexmond, Nieuwland Tienhoven, Zijderveld
en Everdingen.
Creatieve kunstwerken
In 2024 is gestart met het onderhoud conform onderhoudscontract van kunstwerken in
de openbare ruimte. Bij acht kunstwerken is groot onderhoud uitgevoerd, waardoor de
achterstand in onderhoud bij deze objecten is weggewerkt.
Exploitatiebudgetten (dagelijks onderhoud)
Naast voorzieningen c.q. reserves voor beheer en onderhoud van kapitaalgoederen is er
in de begroting bestaand beleid van de gemeente Vijfheerenlanden sprake van
verschillende budgetten voor de diverse kapitaalgoederen. In het volgende overzicht is
weergegeven welk bedrag aan onderhoudsbudgetten binnen de taakvelden beschikbaar
zijn voor de verschillende kapitaalgoederen.
Met ingang van 2022 zijn de stortingen in de voorzieningen nu ook begroot. Er zijn alleen
onderhoudsvoorzieningen bij civiele kunstwerken en gebouwen.
Jaarstukken 2024                                                                                         95
                                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>Opgenomen in de exploitatie
 Beheer         Beheerplan                Begro-      Werke      Begro            Begro                  Begro
 programma                                   ting        -lijk     -ting             -ting                  -ting
                                            2024        2024       2025             2026                    2027
 Wegen          Wegbeheer                   1.930       1.930     1.982             1.982                  1.982
                Civiele kunstwerken           158         105          89                138                  144
                Openbare verlichting          297         274        295                 275                  255
                Totaal                     2.385       2.309      2.366            2.395                  2.381
 Groen          Groenbeheer                 2.072       2.295     2.070             2.070                  1.686
                Speelruimteplan               114         110          89                    89                89
                Sportvelden                   257          89        257                 257                  257
                Totaal                     2.443       2.494      2.416            2.416                  2.032
 Water          Rioolbeheer                   794         801        794                 794                  794
                Baggeren /                    560         586        560                 560                  560
                Beschoeingen
                Totaal                     1.354       1.387      1.354            1.354                  1.354
                Gebouwen                    1.101       1.723     1.412                  872               1.714
                Totaal                     7.283       7.913      7.548            7.037                  7.481
Groot onderhoud
                                         Begro-     Werke- Begro-             Begro- Begro-
 Beheerpro-                              ting       lijk       ting           ting                   ting
              Beheerplan
 gramma
                                            2024        2024       2025             2026                    2027
 Wegen        Civiele kunstwerken              88            0         19                    68                 74
 Gebouwen     Brede Scholen                      0           0           0                      0                0
              Gebouwen Stichtingen               0           0           0                      0                0
              Gemeentelijk vastgoed           548      1.092      2.393            1.604                    2.988
              Totaal gebouwen                 548      1.092      2.393           1.604                    2.988
              Totaal                          636      1.092      2.412           1.672                    3.062
Voorzieningen beheer en onderhoud kapitaalgoederen
 Voorzieningen             Saldo           Dotaties     Ont             Vrijval               Saldo
                           31-12-2023                   trekking                              31-12-2024
 Kunstwerken                         126         113              1           -                                239
 Onderhoud Brede                     342         114             25           431                                 0
 Scholen
 Onderhoud gebouwen                  275           86            62           299                                 0
 Onderhoud vastgoed               1.071        1.151           654           -                               1.569
 Totaal voorzieningen             1.814       1.464            742        730                                1.808
 ter egalisatie
Jaarstukken 2024                                                                                                 96
                                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>In de raadsvergaderingen van 4 februari 2021 en 8 juli 2021 zijn de Meer Jaren
Onderhoud Programma’s Kunstwerken en Vastgoed vastgesteld. Bij dat besluit zijn deze
voorzieningen gevormd.
Investeringen bestedingsplan 2024
Hier staat de voortgang van de investeringskredieten die in de begroting 2024
beschikbaar zijn gesteld.
In de bijlage ‘Overzicht restant kredieten’ ziet u het verloop van alle andere
investeringen.
 Omschrijving                    Begroot     Werkelijk        Werkelijk                      Restant
                                 2024        uitgaven         inkomsten                      jaarrekening
                                             2024             2024                           2024
 Vervanging armaturen 2024            317               214                        0                          102
 Vervanging lichtmasten                 47                 0                       0                           47
 2024
 Verbetering wegfunderingen           992               148                        0                          844
 2024
 Biodiversiteitsherstel 2024*         144                76                        0                           68
 Aanleg ecologische bermen              55               16                        0                           39
 2024
 Vervanging                           304                  4                       0                          300
 speelvoorzieningen 2024
 Vervanging van                       400                  0                       0                          400
 oeverbescherming 2024
 Mechanisme gemalen                      0                 0                       0                            0
 riolering - jaarschijf 2024
 Vervangen riolering -              5.900             3.913                        0                        1.987
 jaarschijf 2024
 Klimaatadaptieve                        0                 0                       0                            0
 maatregelen riolering 2024
 Aanleg drainage                         0                 0                       0                            0
 begraafplaatsen 2024
Onderhoud
Achterstand onderhoud is er ook dit jaar bij verschillende beheerdisciplines sprake van
een lichte achterstand in het onderhoud. Dit leidt niet tot achterstallig onderhoud. In
nieuwe planningen is hier zo goed als mogelijk rekening mee gehouden om deze
achterstanden weg te werken.
Jaarstukken 2024                                                                                           97
                                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>Paragraaf 4: Financiering
Inleiding
In deze paragraaf verantwoorden we de uitvoering van het beleid op het gebied van de
treasury. Hierbij wordt inzicht gegeven over hoe de gemeente is omgegaan met het
aantrekken en uitzetten van geldmiddelen, zowel op de korte als op de lange termijn.
Tevens worden de risico’s in beeld gebracht en eventuele genomen maatregelen om deze
risico’s te beheersen vermeld.
Doelstelling beleid
Het gemeentelijke beleid is erop gericht om inzicht te hebben in de lange termijn
ontwikkeling van de financiële positie van de gemeente. En de consequenties die dit
heeft voor het aangaan en verstrekken van geldleningen alsmede het verstrekken van
garanties. Dit laatste is alleen toegestaan voor de uitoefening van de publieke taak.
Hierbij mogen geen overmatige risico’s worden gelopen. Het gebruik van de kasgeldlimiet
en de renterisiconorm is bedoeld als normstellend.
Kaders
De gemeentelijke treasuryfunctie wordt uitgevoerd op basis van het bij raadsbesluit van
21 maart 2019 vastgestelde Treasurystatuut gemeente Vijfheerenlanden 2019. Hierin is
de meest actuele wet- en regelgeving verwerkt. Dit betreft onder meer de Wet Fido (Wet
financiering decentrale overheden), de Wet Hof (Wet houdbare overheidsfinanciën) en
het schatkistbankieren.
In de Wet Fido worden voor de gemeentelijke treasuryfunctie duidelijke kaders gegeven
ten aanzien van risicobeheersing en transparantie. Risicobeheersing richt zich daarbij
vooral op rente- en kredietrisico’s. Er moet uit blijken dat de uitvoering van de
financieringsfunctie uitsluitend de publieke taak dient, dat het beheer prudent is en dat
aan de kasgeldlimiet en de renterisiconorm wordt voldaan.
De Wet Hof bevat regels om er voor te zorgen dat Nederland voldoet aan de EMU norm
van maximaal 3% tekort op de begroting. Om dit te bereiken mag volgens de Wet Hof de
overheid in een jaar niet meer geld uitgeven dan ze in dat jaar aan geld binnenkrijgt.
Gemeenten, provincies en waterschappen dragen bij aan het begrotingstekort van de
collectieve sector. De Wet Hof bepaalt dat niet alleen het Rijk maar ook de lokale
overheid zich moet houden aan de strengere begrotingsregels. Dit heeft gevolgen voor
het doen en plannen van investeringen.
Schatkistbankieren is bedoeld voor instellingen die een wettelijke of publieke taak
uitvoeren en hiervoor gelden van het Rijk ontvangen. Dit houdt in dat zij de publieke
gelden aanhouden bij het ministerie van Financiën. Publiek geld verlaat de schatkist niet
eerder dan noodzakelijk is voor de uitvoering van die publieke taak.
Ontwikkelingen
In 2024 heeft de Europese Centrale Bank (ECB) de rente verlaagd van 4% naar 3% in 4
gelijke stappen. De ECB had de afgelopen jaren de rente sterk laten toenemen om de
inflatie te beteugelen. De ECB heeft als doel om een inflatie van rond de 2% te
handhaven, waardoor de prijzen niet te sterk toenemen. In Nederland is in het najaar
Jaarstukken 2024                                                                                            98
                                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>van 2024 gebleken dat de inflatie hardnekkiger is dan verwacht, waarbij de prijsstijging
structureel boven de 3% ligt. In december 2024 heeft de ECB nogmaals de rente
verlaagd naar het huidige niveau van 3% ondanks de relatief hoge inflatie.
De president van De Nederlandsche Bank (DNB) verwacht echter een verdere daling van
de rente. Hij verwacht een rente van rond de 2% aan het eind van 2025. Deze
verwachting hangt voornamelijk af van de economische omstandigheden in het komende
jaar met een mogelijke recessie. Op dit moment verwacht de ECB en de DNB een
zogenaamde zachte landing waarbij de economische groei afzwakt, maar geen recessie
zal gaan plaatsvinden. Een recessie zal echter leiden tot een sterkere daling van de rente
om de economie in de eurozone aan te jagen.
De Verenigde Staten laat sterke groeicijfers zien, waarbij de Federal Reserve (FED) in
september voor het eerst in 2 jaar de rente heeft verlaagd met 0,5 procentpunt. In de
Verenigde Staten is de inflatie ook sterk gedaald, waardoor de rente waarschijnlijk verder
gaat dalen. Deze verwachting hangt onder af van de economische plannen in de
Verenigde Staten. De financiële markten hebben in de rente in de Verenigde Staten laten
oplopen, als gevolg van de dreiging op importheffingen op producten. China heeft in het
najaar plannen aangekondigd om de zwakke economie te ondersteunen.
Onderstaand zijn de ontwikkelingen van de verschillende rentetarieven voor 2024 te
zien. Hieruit valt op te merken dat de Nederlandse staatsobligatie het hele jaar rond de
2,5% is gebleven.
               ECB rente       3maands euribor rente       10-jaars staatsobligatie NL
    4,5%
    4,0%
    3,5%
    3,0%
    2,5%
    2,0%
    1,5%
    1,0%
    0,5%
    0,0%
            jan     feb  mar   apr   mei   juni   juli   aug   sep    okt         nov            dec
Ontwikkelingen Vijfheerenlanden
De gemeente Vijfheerenlanden heeft voor de komende jaren een investeringsplan voor
2021-2027, waarbij elk jaar 20 miljoen euro wordt opgenomen tot en met 2027. De
totale schuld van de gemeente Vijfheerenlanden zal op het hoogtepunt 256 miljoen euro
bedragen. Dit zal per jaar dalen met het aflossingsbedrag van 7,2 miljoen euro tot 2061.
Grafiek met het verloop van de schuldontwikkeling:
   €300
   €250
   €200
   €150
   €100
    €50
      €-
         2024      2029    2034    2039      2044      2049     2054        2059                  2064
Jaarstukken 2024                                                                                            99
                                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>De gemeente is deze schulden aangegaan tegen een aantrekkelijk rentepercentage,
waardoor de rentebetalingen relatief laag zijn, gebaseerd op de huidige
financieringsafspraken. Onderstaand (rechts) laat het aflossingsbedrag voor de gemeente
Vijfheerenlanden zien tot 2067 in miljoenen euro’s. Deze zullen de komende jaren stijgen
tot het bedrag van 7,2 miljoen. Deze zal vervolgens aan de einde van de
aflossingsperiode stelselmatig dalen. Onderstaand (links) valt het verloop van de
rentebetalingen tot 2067 te zien in miljoenen euro’s. Op dit moment bedraagt de
rentebetaling voor 2024 een bedrag van 1,5 miljoen euro. Dit zal stijgen tot ruim 2
miljoen euro in 2028. De gemeente lost lineair af over de leningen, waardoor de
rentebetalingen elk jaar zullen afnemen.
Hiermee zijn we financieel in staat om onze verplichtingen na te komen tot en met 2028.
In onderstaande beknopte liquiditeitsplanning is het verloop van onze kasoverschotten
inzichtelijk gemaakt. Kasoverschotten worden aangehouden in Rijks schatkist.
                                Boekjaar 2025  Boekjaar 2026  Boekjaar 2027                 Boekjaar 2028
 Saldo Schatkist begin boekjaar        71.083         21.941         13.348                               17.692
 Totaal lasten Exploitatie            203.252        189.222        186.455                             186.454
 Uitgaven investeringen                59.184         33.092         17.084                               16.457
 Mutaties voorzieningen                  4.638          4.638          4.638                               4.638
 Aflossing leningen                      6.250          6.750          6.750                               7.250
 Totaal uitgaven                      273.324        233.702        214.928                             214.799
 Totaal baten Exploitatie            -193.860       -194.783       -188.945                            -189.519
 Afrekening BCF                       -10.000        -10.000        -10.000                              -10.000
 Nieuwe lening                        -20.000        -20.000        -20.000
 Ontvangen aflossing                      -323           -325            -327                               -329
 Totaal inkomsten                    -224.183       -225.108       -219.272                            -199.848
 Mutatie liquiditeit                   49.142           8.594         -4.345                              14.951
 Saldo Schatkist eind boekjaar         21.941         13.348         17.692                                2.741
Jaarstukken 2024                                                                                            100
                                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>Risicobeheer
Risicomanagement is het identificeren en kwantificeren van risico's en het vaststellen van
beheersmaatregelen. Hiermee worden activiteiten bedoeld waarmee de kans van
optreden of de gevolgen van risico's worden beïnvloed. De risico's die binnen onze
gemeente worden gelopen bij de uitvoering van de treasuryfunctie bestaan voornamelijk
uit renterisico's. Om die risico's te beperken en te beheersen geldt er een kasgeldlimiet
en is er een renterisiconorm ontwikkeld. Daarnaast verdient vooral het kredietrisico
aandacht. Dit is het risico dat de gemeente loopt wanneer geldleningen worden verstrekt
aan rechtspersonen die in voorkomende gevallen in financiële problemen zouden kunnen
komen. In het treasurystatuut zijn algemene uitgangspunten opgenomen om dit risico te
beperken.
De treasury activiteiten kunnen worden beïnvloed door zowel interne als externe
ontwikkelingen. De interne ontwikkelingen bestaan uit het oppakken van grondbeleid,
investeringsplannen en besluitvorming over uit- of inbesteden van taken. De
belangrijkste externe ontwikkelingen zijn (internationale) economische indicatoren en de
invloed hiervan op de geld- en kapitaalmarkt, alsmede wijzigingen in wet- en
regelgeving. Het voorspellen van de renteontwikkeling is een lastige en bijna onmogelijke
opgaaf, zeker op lange termijn. Niettemin kan het waardevol zijn om de bepalende
factoren achter de rente in kaart te brengen, zodat een beeld ontstaat van de risico's en
onzekerheden omtrent het verloop van de rente in de toekomst. Mede daarom is er dan
ook sprake van regelmatig contact met verschillende financiële instellingen. Voorbeelden
hiervan zijn de BNG Bank, de Nederlandse Waterschapsbank en geldmakelaars.
Renterisico’s
Renterisico vlottende schuld (kasgeldlimiet) (in € 1.000)
Voor het bepalen van de liquiditeitspositie (de mate waarin op korte termijn aan de
opeisbare verplichtingen kan worden voldaan) is de zogenaamde kasgeldlimiet van
belang. Dit betreft het bedrag, dat maximaal als kasgeld mag worden opgenomen. De
vastgestelde kasgeldlimiet bedraagt 8,5% van het begrotingstotaal. De uitkomst van
deze berekening wordt getoetst aan de werkelijke omvang van de kasgeldlimiet.
Wanneer de vlottende schuld dit percentage van 8,5% overschrijdt moet de vlottende
schuld worden omgezet naar vaste (langlopende) schuld. Daarnaast kan overschrijding
leiden tot een strenger toezichtregime.
 Berekening kasgeldlimiet                    2024 Toelichting
 Begrotingstotaal                         226.000 De gemeente Vijfheerenlanden heeft in
 Toegestane kasgeldlimiet                    8,5% 2024 geen kasgeldleningen nodig gehad.
 Kasgeldlimiet                              19.210 Dit door het op 8 juni 2021 afgesloten
                                                   financieringsarrangement.
Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) (in € 1.000)
Het renterisico wordt gedefinieerd als het bedrag aan leningen dat in een bepaald jaar
aan renteaanpassing onderhevig is. De renterisiconorm heeft betrekking op leningen met
een looptijd vanaf 1 jaar (vaste schuld). Het doel is om tot een zodanige opbouw van de
leningenportefeuille te komen, dat het renterisico ten aanzien van renteaanpassing en
herfinanciering van leningen in voldoende mate wordt beperkt.
Jaarstukken 2024                                                                                            101
                                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>Berekening renterisiconorm                  2024 Toelichting
1. Renteherzieningen                            0 Jaarlijkse aflossingen en renteherzieningen
2. Aflossingen                              5.750 mogen maximaal 20% betreffen van het
3. Renterisico (1+2)                        5.750 begrotingstotaal. Dit bedrag betreft het
4a. Begrotingstotaal                     226.000 saldo van opgenomen én uitgezette
4b. Renterisico normpercentage               20% leningen. Vanuit de wet Fido geldt hiervoor
4. Renterisiconorm                         45.820 een limiet van 20% van de stand van de
5. Ruimte (4-3)                            40.070 vaste schuld per 1 januari. De gemeente
                                                  Vijfheerenlanden heeft in 2024 wel voldaan
                                                  aan de renterisiconorm, dat als gevolg van
                                                  de algehele herfinanciering.
In het financieringsarrangement 2021 heeft de gemeente Vijfheerenlanden leningen
aangetrokken met een relatief laag vastgezet rentepercentage van 0,747%. Bij deze
herfinanciering van de leningen is gekozen om de oude leningen, vaak met een hoog
rentepercentage, af te lossen en hiervoor een nieuwe financiering aan te gaan voor 40
jaar. Hiermee wordt voor de komende 40 jaar de te betalen rente vastgezet op het
relatief lage niveau van 2021. Daarnaast wordt er voor de jaren 2022-2027 jaarlijks een
bedrag van € 20 miljoen (looptijd van 40 jaar) aan leningen opgenomen. Dit tegen een
rente oplopend van 0,77 % in 2022 t/m 1,045% in 2027. Hiermee hebben
renteschommelingen nauwelijks effect voor de begroting.
Kredietrisico’s
Kredietrisico’s kunnen zich op twee manieren manifesteren. Ten eerste is er het risico dat
direct wordt gelopen op door de gemeente verstrekte leningen en uitgezette beleggingen.
Ten tweede kan er sprake zijn van indirecte kredietrisico’s. Bijvoorbeeld bij te
verstrekken en al verstrekte gemeentegaranties (ook wel borgstellingen genoemd).
Kredietrisico op verstrekte gelden aan derden (in € 1.000)
De gemeente Vijfheerenlanden heeft vanuit haar publieke taak leningen (door)verstrekt
en beleggingen gerealiseerd. In het hiernavolgende overzicht zijn de uitgezette gelden
vermeld.
Uitzettingen (publieke taak)                                 31-12-2024
1. Stichtingen en hypotheken                                         10.832
2. Starters/Duurzaamheid/blijvers leningen                            6.682
3. Deelnemingen                                                      11.679
4. Depositie Rijksschatkist                                                 0
Totaal                                                               29.193
Toelichting:
Ad 1: Dit betreft verstrekte leningen aan:
    • Dorpshuizen ’t Spant (Ameide), het Bosch (Lexmond), het Brandpunt (Nieuwland)
        en St. de Schakel (Leerbroek);
    • Sportaccommodaties SC Everstein (Everdingen) en sportstichting Lexmond
        (Lexmond);
    • Stichting Darius (Leerdam);
    • Brede school De Prenter (Vianen);
    • Nationaal Glasmuseum (Leerdam) en
    • Hypotheken voor ambtenaren (van de voormalige gemeente Vianen).
Jaarstukken 2024                                                                                              102
                                                                       Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>Ad 2: Dit betreft leningen aan huiseigenaren via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting
(SVn) voor de financiering van starters-, duurzaamheids- en blijversleningen.
Ad 3: Onderstaand de specificatie van de beleggingen/deelnemingen in de jaarrekening
2024:
 Deelnemingen (publieke taak)                                      2024
 Aandelen netwerkbedrijf Stedin                                    6.571
 3% preferente aandelen Stedin                                     3.860
 Aandelen BNG                                                        193
 Aandelen Oasen                                                        25
 Deelneming Merwede-Lingelijn                                          30
 Achtergestelde lening Glasmuseum                                  1.000
 Totaal                                                           11.679
Toelichting
Over het aandelenbezit wordt koersrisico gelopen. De aandelen worden echter niet op de
beurs verhandeld, waardoor optredende waarde fluctuaties niet zo grillig verlopen. De
waarde wordt meer bepaald door de intrinsieke waarde van het bedrijf en niet door “vraag
en aanbod” op de beurs.
In juni 2021 is deelgenomen aan een kapitaalstorting voor Stedin. Hiervoor zijn preferente
aandelen verkregen. Deze aandelen leveren een jaarlijks gegarandeerd rendement van 3%
op.
De achtergestelde lening aan het Glasmuseum voldoet aan alle kenmerken van een
kapitaalstorting. Volgens de voorschriften moet deze daarom opgenomen worden als
deelneming.
Ad 4: Er zijn per balansdatum geen overtollige liquide middelen in deposito, met een looptijd
langer dan een jaar, geplaatst in ’s Rijks schatkist
Kredietrisico ten aanzien van gemeentegaranties (borgstellingen).
De gemeente Vijfheerenlanden staat jegens diverse geldgevers borg voor de betaling van
rente en aflossing op langlopende geldleningen, die door diverse organisaties,
instellingen of verenigingen zijn aangetrokken en bedoeld zijn voor activiteiten die in het
verlengde liggen van de gemeentelijke publieke taak. Deze borgstellingen beperken zich
hoofdzakelijk tot organisaties in de verenigingssfeer (bijv. sportverenigingen);
garantieverlening op grond van deelnemingen en woningcorporaties.
De gemeente Vijfheerenlanden heeft één bankborgtocht afgegeven. Dit hield in dat de
voormalige gemeente Leerdam en Vianen tot een bedrag garant stond voor de
verplichtingen van deze organisaties. In totaal bedragen deze bankborgtochten per
ultimo 2023 € 77.625.
De gemeente Vijfheerenlanden staat daarnaast borg voor leningen van woningstichtingen
voor een totaalbedrag van € 4,4 miljoen per ultimo 2024. Daarnaast is voor in totaal
€ 341,8 miljoen aan borgstelling ondergebracht bij het Waarborgfonds Sociale
Woningbouw (WSW) in 2024. Woningbouwcorporaties kunnen op deze manier leningen
aantrekken, waarbij het WSW borg staat voor deze leningen. Voordat het WSW overgaat
tot borgstelling dient de gemeente een achtervang overeenkomst te sluiten. De
achtervang wordt gevormd door het Rijk en alle gemeenten die zo’n achtervang
overeenkomst zijn aangegaan. Het risico dat een ‘achtervanger’ loopt is dus zeer
beperkt.
Naast bovengenoemde borgstellingen staat de gemeente Vijfheerenlanden ook garant
voor leningen voor particulier woningbezit. Nieuwe garantstellingen worden sinds 1994
Jaarstukken 2024                                                                                           103
                                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>niet meer verstrekt. De gemeente is voor de hoogte van het garantiebedrag afhankelijk
van de opgave van de geldgevers. Uit deze opgaven blijkt, dat de gemeente nog voor
een bedrag van € 0,03 miljoen garant staat. In de opgaven van de garantstellingen zitten
ook leningen waarbij een verzekering is afgesloten voor de aflossing van de leningen.
Tegenover de opgave van de uitstaande leningen staan verzekeringspolissen voor een
waarde van € 0,03 miljoen.
Liquiditeitsrisico
Liquiditeitsrisico is het risico dat er op de korte termijn niet genoeg geld in kas is om aan
financiële verplichtingen te voldoen. Om deze reden is er een liquiditeitsplanning
opgesteld. Hierbij wordt erop toegezien dat de liquiditeitspositie voldoende is om te
garanderen dat de verplichtingen tijdig kunnen worden nagekomen.
Debiteurenbeheer
Het privaatrechtelijk debiteurenbeheer is gericht op het beperken van de uitstaande
debiteurenomvang. Enerzijds gericht op het traject van totstandkoming van de nota en
anderzijds gericht op de tijdige inning.
Het publiekrechtelijk debiteurenbeheer (bijvoorbeeld wat betreft belastingen) is gericht
op het beperken van de uitstaande debiteurenomvang. Enerzijds gericht op het opleggen
van de aanslag en anderzijds gericht op de tijdige inning.
Crediteurenbeheer
Bij de betalingen van facturen werd rekening gehouden met de uiterste vervaldagen
en/of te behalen kortingen wegens kredietbeperking. Daarbij staat een tijdige betaling
voorop. Met behulp van de mogelijkheden binnen het financieel systeem kan de
afwikkeling van de ingekomen facturen nauwlettend worden gecontroleerd.
Financieringspositie en -behoefte
Saldo- en kasbeheer
Vanaf 2014 zijn alle decentrale overheden verplicht om deel te nemen aan het
schatkistbankieren. Schatkistbankieren wordt uitgevoerd door het Agentschap van de
Generale Thesaurie (Ministerie van Financiën) en houdt in dat via een rekening-courant
verhouding met het Agentschap de dagelijkse tekorten of overschotten worden
afgeroomd. Dit houdt in dat geld en vermogen niet langer bij bijvoorbeeld banken buiten
de schatkist mag worden aangehouden. Overtollige middelen mogen alleen in rekening-
courant en via deposito’s bij de schatkist worden aangehouden of onderling worden
uitgeleend aan andere decentrale overheden.
Er wordt gestreefd naar een licht positief saldo in de rekening courant. Bij het beoordelen
van het saldo wordt rekening gehouden met de (verwachte) in- en uitgaande
geldstromen. Overtollige middelen worden (zoals hierboven toegelicht) aangehouden bij
het Ministerie van Financiën.
Vanzelfsprekend blijven decentrale overheden volledig vrij in de besteding van hun
middelen zonder dat het Agentschap daar enige vorm van toezicht op uitoefent of kan
uitoefenen. De schatkist biedt overigens geen leen- of roodstandfaciliteit aan. Voor het
betalingsverkeer blijven decentrale overheden dus aangewezen op het bankwezen.
Jaarstukken 2024                                                                                             104
                                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>Langlopende Leningen (in € 1.000)
In juni 2021 is er een financieringsarrangement met de BNG en NWB aangegaan. Hierbij
zijn de lopende leningen vervroegd afgelost. Hiervoor is bij beide geldverstrekkers een
nieuwe lening afgesloten met de looptijd van 40 jaar, lineair af te lossen. Daarbij is ook
de lopende kasgeldlening omgezet naar een langlopende lening. Doel van de omzetting
was om de rente te verlagen en voor een langere periode vast te zetten. Dit zodat de
renteverplichtingen voor een langere tijd zeker is gesteld. Hiervoor is wel een agio
betaald van € 14.161 miljoen. Door deze omzetting naar lagere rentepercentages zijn
ook de projectfinancieringen vervallen.
Verder bevat het arrangement, dat we in de jaren 2022-2027 jaarlijks rond 1 juli, telkens
een bedrag van € 20 miljoen opnemen. Dit tegen een rente oplopend van 0,77 % in
2022 t/m 1,045% in 2027. Dit om de verwachte toekomstige investeringen te kunnen
financieren. Hierdoor hebben renteschommelingen, de eerstvolgende jaren, nauwelijks
effect voor de begroting.
Voor een overzicht van het verloop van de langlopende geldleningen wordt verwezen
naar de tabel bij de balans, vaste schulden.
Onderstaand laat de tabel het verloop van de schuldontwikkeling van de gemeente
Vijfheerenlanden zien:
Overzicht van langlopende geldleningen
Oorspronkelijke Jaar van       Jaar van   Rente Stand opgenomen In boekjaar Afgelost in Restant geldlening Nog op te Toelichting
geldlening        aanvang      de laatste percen- geldlening begin opgenomen boekjaar   einde boekjaar      nemen
                  lening       aflossing  tage    boekjaar
Opgenomen langlopende geldleningen 2024
            5.000 20-12-2016 22-12-2026     0,490              1.500                500              1.000                 Aegon (jaarlijkse aflossing 500)
        159.661       8-6-2021 9-6-2061     0,729           151.678               3.992           147.686                  BNG (jaarlijkse aflossing 3.992)
          10.343 14-6-2121 14-6-2061        0,702              9.826                259              9.567                 NWB (jaarlijkse aflossing 259)
          20.000      1-7-2022 1-7-2062     0,765             19.500                500             19.000                 BNG (jaarlijkse aflossing 500)
          20.000      3-7-2023 3-7-2063     0,835             20.000                500             19.500                 BNG (jaarlijkse aflossing 500)
          20.000      1-7-2024 1-7-2064     0,890                      20.000                       20.000                 BNG (jaarlijkse aflossing 500)
Nog op te nemen geldleningen
          20.000      1-7-2025   1-7-2065   0,950                                                               20.000 BNG (jaarlijkse aflossing 500)
          20.000      1-7-2026   1-7-2066   0,995                                                               20.000 BNG (jaarlijkse aflossing 500)
          20.000      1-7-2027   1-7-2067   1,049                                                               20.000 BNG (jaarlijkse aflossing 500)
Totaaltelling                                               202.504    20.000     5.750           216.754       60.000
De netto rentelast van de langlopende leningen voor 2024 bedroeg € 1,356 miljoen.
Renteschema (in € 1.000)
Het omslagpercentage voor te activeren kapitaaluitgaven bedraagt in 2024: 0,00%. Over
de boekwaarde van de grondexploitaties wordt eenzelfde percentage toegerekend. Dit als
gevolg van een wijziging in het BBV. Hierbij is voorgeschreven dat over grondexploitaties
ook omslagrente wordt berekend.
Jaarstukken 2024                                                                                                                              105
                                                                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>   Nr.    Omschrijving                                                                                       Bedrag
          De externe rentelasten over de lange financiering                                                      1.567
          De externe rentelasten over de korte financiering                                                          8
     a    Totaal rentelasten                                                                                     1.575
     b    De externe rentebaten                                                                                 -2.146
          Saldo van rentelasten en rentebaten                                                                    -571
    c1    De rente die aan de grondexploitaties moet worden doorberekend                                             0
    c2    Rentebaten van projectfinanciering die aan taakvelden is toegerekend                                       0
          Saldo door te berekenen externe rente                                                                  -571
     d    Rente over eigen vermogen                                                                                  0
     d    Rente over voorzieningen                                                                                   0
          Aan taakvelden toe te rekenen rente                                                                    -571
          De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)                                               0
     f    Renteresultaat op het taakveld treasury                                                                -571
Relatiebeheer
Het betalingsverkeer heeft ook in 2024 zo veel mogelijk via de Bank voor Nederlandse
Gemeenten (BNG) plaatsgevonden. Deze bank wordt ook in de gelegenheid gesteld,
naast andere banken, offertes uit te brengen bij het aangaan van leningen. Er heeft
periodiek ambtelijk overleg plaatsgevonden met de BNG.
Jaarstukken 2024                                                                                                    106
                                                                          Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>Paragraaf 5: Bedrijfsvoering
Algemeen
Inleiding
Het doel van deze paragraaf is om inzicht te geven in de in 2024 gerealiseerde resultaten
met betrekking tot de gemeentelijke bedrijfsvoering. De gemeente Vijfheerenlanden
werkt ook in de bedrijfsvoering volgens onze kernwaarden: de ‘Vijf van
Vijfheerenlanden’: wendbaar, verbindend, betrouwbaar, resultaatgericht en duurzaam.
Organisatie
Evaluatie zelforganiserend werken
In licht van eerdere uitgevoerde onderzoeken is in 2024 het organisatiemodel kritisch
getoetst. De afgelopen jaren kwamen er namelijk signalen dat onze organisatievorm aan
herziening toe was. Dit bleek in 2023 onder meer uit de evaluatie van de zelforganisatie
en het medewerkersonderzoek. Met deze onderzoeken als basis is er door directie en
management gezamenlijk gereflecteerd op deze uitkomsten. Deze inzichten zijn
samengevat in de notitie ‘Samen verder bouwen’ (van 26 april 2024). Hierin worden
conclusies getrokken met betrekking tot de verdere doorontwikkeling van de organisatie.
Centraal daarin staat de behoefte aan meer sturing, richting, duidelijkheid in rollen en
functies en integrale samenwerking. Waarbij ook is geconstateerd: we waarderen wat er
is en maken maximaal gebruik van het vakmanschap en het zelforganiserende en
zelfoplossend vermogen van onze medewerkers.
Op basis van deze notitie is gewerkt aan een herontwerp van ons organisatiemodel. Een
herontwerp dat past bij de huidige en toekomstige behoeften van onze organisatie. In dit
herontwerpproces zijn onze medewerkers uitgebreid geraadpleegd. Het advies, inclusief
herontwerp, is in december opgeleverd. Dit herontwerp geeft onze organisatie een
stevige basis voor doorontwikkeling en adresseert ook de pijnpunten die in eerdere
onderzoeken en reflecties zijn geconstateerd. Positieve aspecten van de huidige
organisatie blijven in het nieuwe organisatiemodel behouden. Dit betreft bijvoorbeeld de
door medewerkers ervaren autonomie en verantwoordelijkheid, ondersteuning door
coachende managers, tevredenheid over de werkinhoud en de samenwerking binnen de
teams, kansen voor persoonlijke en professionele ontwikkeling en de onderlinge
waardering. Meer en heldere sturing, evenals duidelijke kaders en randvoorwaarden op
opgaven en resultaten en duidelijkheid over verantwoordelijkheden, verwachtingen en
rollen, zullen deze sterke punten alleen maar verder kunnen verbeteren. In de eerste
helft van 2025 zal de besluitvorming over het herontwerp plaatsvinden. Daarna start de
implementatie.
Implementatie dienstverleningsconcept
In het (herijkte) dienstverleningsconcept zijn drie opgaven geformuleerd om de
dienstverlening aan onder meer inwoners en bedrijven/ondernemers te verbeteren.
Als eerste opgave is benoemd dat we door middel van experimenten fijnmaziger moeten
onderzoeken hoe we binnen de huidige kaders nog beter kunnen aansluiten op de
behoeften van onze inwoners en bedrijven/ondernemers. Als experiment voor de balies is
een nieuwe vragenlijst ontwikkeld. Vanaf 2025 kan deze vragenlijst worden gebruikt om
te meten hoe de inwoners de kwaliteit van onze huidige dienstverlening aan de balie
ervaren en hoe wij dus nog beter kunnen gaan voldoen aan de behoeften en
verwachtingen. Met deze vragenlijst weten de medewerkers daardoor nog beter wat er
van hen verwacht wordt in de interactie met onze inwoners. Het geeft hiermee richting
aan ons werkgedrag en dus onze “dienstverlenende cultuur”. Deze vragenlijst kan (deels)
ook worden gebruikt door de andere teams die al klantmetingen verrichten.
Als tweede opgave is benoemd dat de organisatie een dienstverlenende cultuur moet
gaan ontwikkelen met de nieuwe kernwaarden “volwaardig”, “helder” en “laagdrempelig”
Jaarstukken 2024                                                                                         107
                                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>als kompas. Omdat in de praktijk elk team een andere invulling aan deze kernwaarden
zal geven, vraagt dit om een normering die duidelijkheid geeft in hoeverre de
kernwaarde ook goed wordt nageleefd in de praktijk. In de aanpak onderscheiden we
drie hoofdstappen: 1) elk team werkt de kernwaarden uit naar de dagelijkse praktijk; 2)
we passen zo nodig werkprocessen, werkwijzen, beleid en systemen aan en 3) we
formeren een kernteam dat de regie houdt, interventies en werkvormen bedenkt en het
proces gaande houdt, zodat leidinggevenden en teams deze kernwaarden ‘verinnerlijken’
en gaan voorleven in hun dagelijkse handelen. In 2024 is dit al uitgewerkt binnen de
teams burgerzaken. In 2025 wordt gestart met het uitwerken van de kernwaarden in de
overige teams nadat de nieuwe organisatiestructuur is ingericht.
Als derde opgave is benoemd dat de organisatie moet gaan werken met een
ontwikkelhorizon en prioritering op het gebied van digitale dienstverlening en
procesaanpassingen. Vanuit de ICT visie is een uitvoeringsprogramma met
overlegstructuur neergezet om onder andere de data- en applicatie-architectuur te
verbeteren, de kwaliteit van onze gegevens en de beveiliging van koppelingen tussen
systemen te borgen, de aanbestedingen van onze applicaties tijdig te kunnen uitvoeren
en steeds te bepalen hoe we omgaan met het gebruik van kunstmatige intelligentie in de
context van beleid, privacy, informatiebeveiliging, wetgeving en ethiek.
Fusie teams belastingen en gegevensbeheer
In 2024 zijn de teams belastingen en gegevensbeheer succesvol samengevoegd.
Daarmee is de verantwoordelijkheid voor het opleggen en innen van gemeentelijke
belastingen en voor het uitvoeren van de onderliggende basisadministraties (waaronder
BAG en WOZ) binnen een team ondergebracht en is continuïteit en voldoende
schaalgrootte gecreëerd. Hiermee is ook adequate functiescheiding geborgd. Met deze
maatregel is tevens invulling gegeven aan een aanbeveling van onze accountant.
Vastgoed
De inhoudelijke opgave voor Vastgoed was in 2024 stevig. Het meerjarenbeheerplan
2025-2029 is vastgesteld. Ook is de routekaart verduurzaming opgesteld en vastgesteld.
Er is voor de uitvoering hiervan een bedrag van € 1,61 miljoen aan dumava (duurzaam
maatschappelijk vastgoed) subsidie voorlopig toegekend. Om deze beide opgaven op
effectieve en efficiënte wijze uit te voeren is geïnvesteerd in procesverbetering
waaronder bundeling van inkoop, de implementatie van een nieuw beheerpakket en de
vernieuwing van beleid (waaronder verhuurbeleid). Dit traject is gestart in de tweede
helft van 2023 en is in 2024 grotendeels afgerond. Alleen het nieuwe verhuurbeleid
wordt Q3 2025 vastgesteld.
Personeel
Arbeidsmarktcommunicatie en werving en selectie
In 2024 is in- en extern onderzoek gedaan naar onze werkgeversbelofte met als resultaat
een eigen werkgeversmerk. Dit is uitgewerkt in het creatief concept ‘Werken bij
Vijfheerenlanden geeft RUIMTE’. Hiermee positioneren we onszelf als aantrekkelijk
werkgever in de regio voor het aantrekken en behouden van de beste medewerkers.
Het concept is doorgevoerd in de on- en offline communicatiemiddelenmix voor
arbeidsmarktcommunicatie. Waarbij bestaande communicatiemiddelen zijn
geoptimaliseerd en nieuwe middelen zijn toegevoegd. Zoals werkenbijvhl.nl en een
interne vacaturepagina. De arbeidsmarktcommunicatie draagt authentieke verhalen uit
van onze eigen medewerkers als ambassadeurs, in tekst en beeld. Daarnaast is het
recruitmentproces geoptimaliseerd en zijn drempels weggenomen om het
sollicitatieproces zo eenvoudig mogelijk te laten verlopen voor sollicitanten.
Ook is gewerkt aan de ontwikkeling van een pilot met betrekking tot anoniem
solliciteren. Met als doel om bewustwording te creëren voor objectief werven en
selecteren. Dit willen we bereiken door onder andere selectiecommissies te trainen en
Jaarstukken 2024                                                                                            108
                                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>sollicitanten de mogelijkheden te bieden om anoniem een sollicitatie in te dienen. In
2025 gaat de pilot van start en na een jaar evalueren we.
Binden en boeien
Om resultaten te kunnen boeken voor onze inwoners en ondernemers hebben wij
voldoende, gekwalificeerde en ‘gelukkige’ medewerkers én goed draaiende teams nodig.
Werving en selectie alleen, is dus niet voldoende. Eens in dienst moeten nieuwe
medewerkers ook worden verleid zich voor langere tijd aan Vijfheerenlanden te
verbinden. Dit verleiden begint met een goede introductie van de nieuwe medewerker in
de gemeentelijke organisatie. In 2024 is gestart met een aanpassing in het huidige
introductie- en onboardingprogramma. Onboarding is het proces waarbij wij nieuwe
medewerkers kennis laten maken met de gemeente Vijfheerenlanden. In 2025 zal dit
proces nog verder uitgebreid en verbeterd worden. Daarbij wordt ook meer aandacht
besteed aan inwerken, opleiden en ontwikkelen vanuit de doelstellingen die in ’Samen
verder bouwen’ zijn geformuleerd.
Beheersing van ziekteverzuim
Het ziekteverzuim is met 5,8% in 2024 iets hoger dan het ziekteverzuim in 2023 (5,4%).
Het frequent verzuim is in 2024 afgenomen ten opzichte van 2023. Uit de uitgevoerde
verzuimanalyse over 2024 blijkt, dat de hoofdoorzaak van het verzuim grotendeels
buiten het werk ligt. Dit beeld wordt bevestigd door onze bedrijfsmaatschappelijk werker.
Een deel van de medewerkers heeft moeite met de combinatie van werkdruk en de
balans werk en privé, levensgebeurtenissen en mantelzorg. Van belang hierbij is met
betrokken medewerkers in gesprek te gaan en deze te faciliteren op het gebied van
inzetbaarheid en mentale balans. De gemeente Vijfheerenlanden heeft begin 2024 de
erkenning “mantelzorgvriendelijke organisatie” ontvangen vanwege de aandacht die er is
voor de combinatie tussen werk en mantelzorg.
Huisvesting
Planvorming nieuw stadskantoor
In oktober 2021 heeft de gemeenteraad besloten om het stadskantoor in Leerdam te
verbouwen tot gemeentehuis voor Vijfheerenlanden. Hiertoe zal het huidige pand aan het
Reilinghplein grootschalig worden gerenoveerd en worden “verdikt” aan de kant van
zowel het Ambtsplein als het Dr. Reilinghplein. Het nieuwe gemeentehuis wordt
energieneutraal (ENG) uitgevoerd. In april 2024 heeft de gemeenteraad het definitief
ontwerp van het nieuwe stadskantoor en de bibliotheek vastgesteld en
investeringskredieten gevoteerd van afgerond ruim € 26,1 miljoen voor het stadskantoor
respectievelijk € 3,3 miljoen voor de bibliotheek (beide prijspeil begin 2027).
In juli 2024 is de omgevingsvergunning voor het bouwen en de buitenplanse
omgevingsplanactiviteit ingediend. In het 4e kwartaal 2024 is het Technisch ontwerp en
het Bestek vastgesteld. In augustus 2024 is gestart met de (niet openbare) Europese
aanbesteding. We hebben lokale partijen geattendeerd op de lopende aanbesteding. De
planning gaat uit van het sluiten van een aannemingsovereenkomst begin 2e kwartaal
2025.
Met de omwonenden is periodiek afgestemd over het ontwerp van het gebouw en het
ontwerp van de omgeving (landschapsplan). We kijken terug op constructieve
overleggen. De OR heeft adviezen uitgebracht over zowel de definitieve als de tijdelijke
huisvesting van de ambtelijke organisatie. Er is sprake van open en constructief overleg,
zowel op formele als op informele (bijpraat)momenten.
Tijdelijke huisvesting
Voor de Kerst 2024 heeft de verhuizing plaatsgevonden van de organisatie naar een
tijdelijk kantoor. Het team burgerzaken was al eerder verhuisd naar het gemeentehuis
Vianen (zomer 2024). Naast de twee voormalige gemeentehuizen te Meerkerk en Vianen
is de organisatie tijdelijk gehuisvest in een drietal huurpanden: SOLO te Leerdam, Lange
Jaarstukken 2024                                                                                           109
                                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>Dreef te Vianen en Avres te Meerkerk. De periode van de tijdelijke huisvesting duurt tot
eind 2026. De dienstverlening heeft tijdens de verhuizing doorgang kunnen vinden.
Financiën en control
Ontwikkeling P&C cyclus
In 2022 is gestart met de doorontwikkeling van de gemeentelijke P&C cyclus. Doelstelling
voor 2024 was het invoeren van kritische prestatie-indicatoren en het doorontwikkelen
van programma’s en paragrafen. Daarbij moet ieder programma worden voorzien van in
ieder geval één paragraaf, waarbij de bestuurlijk relevante sturingsinformatie in de
programma’s is opgenomen en de relevante (en de soms ook wettelijk-verplichte)
achtergrondinformatie in de paragrafen. Het invoeren en doorontwikkelen van de
kritische prestatie-indicatoren heeft plaatsgevonden in de Programmabegroting 2025. De
doorontwikkeling van programma’s en paragrafen is doorgeschoven naar 2025.
Implementatie nieuw financieel systeem
Het financiële systeem ERPx is in gebruik genomen. Dit is niet geheel vlekkeloos
verlopen. De belangrijke processen rondom het inboeken, verwerken en betalen van
facturen werken vanaf het begin volgens verwachting. Echter met name op het gebied
van de overzichten en rapportages zijn en worden nog steeds verbeteringen
aangebracht. Vooral in de processen rondom het opstellen van de begroting en
jaarrekening zijn we tegen tekortkomingen in het nieuwe financiële systeem aangelopen.
De helpdesk van Unit4 bleek niet in staat hiervoor tijdig oplossingen te bieden. Hierdoor
hebben we moeten werken met tijdelijke oplossingen. De inrichting van functionaliteiten
als urenregistratie, verplichtingenadministratie en contractverwerking is dan ook
doorgeschoven naar 2025. Wij zullen hierover nadere afspraken maken met onze
leverancier.
Communicatie, informatiebeleid en automatisering
Programma ICT en informatievoorziening
In 2024 is een nieuwe ICT-visie opgesteld voor de periode 2025-2029. Deze visie sluit
aan op wat de organisatie nodig heeft om in te spelen op de veranderende vraag naar
dienstverlening, zodat de organisatie beter ondersteund wordt in haar werkzaamheden.
Hierin beschrijven we nieuwe ontwikkelingen, maar ook ontwikkelingen waar we
afgelopen jaar al mee zijn gestart. Een voorbeeld hiervan is het opzetten van onze data-
architectuur. Dit is onze eerste stap op weg naar een datagedreven organisatie, waarbij
we data kunnen omzetten naar informatie en benutten voor besluitvorming en
procesverbetering. Ingeval er hierbij sprake is van financiële keuzevraagstukken zullen
deze in beeld worden gebracht bij de Kadernota 2026.
Bij de sluiting van het gemeentehuis in Leerdam heeft het automatiseringsteam een
belangrijke bijdrage geleverd om te zorgen dat alle medewerkers gewoon konden blijven
werken. Hierbij is veel zelf gedaan waarmee kosten zijn bespaard. De extra belasting
betekende, dat we keuzes moesten maken in onze geplande projecten en taken. Hierbij
is prioriteit gegeven aan onder meer de infrastructuur en modernisering van onze opslag.
In samenwerking met het Regionaal Archief Zuid Utrecht (RAZU) hebben we een basis
voor ons e-depot opgezet. In het e-depot wordt digitale informatie die voor permanente
bewaring in aanmerking komt zodanig bewaard dat deze over 100 jaar nog
raadpleegbaar is. Het e-depot is een belangrijke stap binnen ons meerjarenplan
archiefbeheer. Daarnaast hebben we de kaders voor emailarchivering vastgesteld. De
provinciale toezichthouder is zeer tevreden met onze inspanningen en we hebben een
positief rapport ontvangen. Hierover wordt u uitgebreider geïnformeerd via een
raadsinformatiebrief bij het jaarverslag archiefbeheer.
Jaarstukken 2024                                                                                          110
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>Applicatielandschap
In 2024 bestond Vijfheerenlanden 5 jaar. Bij de fusie zijn we gestart met een vrijwel
geheel nieuw applicatielandschap en is gekozen voor langlopende contracten. Deze
contracten lopen de komende jaren af, wat betekent dat nieuwe aanbestedingen moeten
worden uitgevoerd. Zoals in de kadernota voor 2025 al aangegeven verwachten we,
gezien de ontwikkelingen in de markt, oplopende kosten. Daarbij zal het merendeel van
deze applicaties in de vorm van SaaS worden afgenomen (software die gehuurd wordt als
een dienst). Dit zorgt voor een verschuiving van de soort kosten die worden gemaakt.
Waar voorheen licenties voor software werden gekocht, worden deze in de nieuwe
situatie gehuurd. Tegelijk zien we ook kansen. Zo is het in 2024 gelukt om bij een aantal
aanbestedingen door slimme keuzes minder budget uit te geven dan begroot. Wij
verwachten, naast grote aanbestedingen, vanuit de ICT-visie een aantal nieuwe
projecten in de komende jaren. Dit betekent voor onze ICT teams een nieuwe fase
waarin we een aantal grote projecten zullen moeten uitvoeren. Een meerjarige
uitvoeringsplanning wordt daarvoor opgesteld. We verwachten dat projectleiding daarbij
steeds belangrijker wordt.
Privacy en Informatiebeveiliging
Het beschermen van de grote hoeveelheden data en persoonsgegevens is een blijvend
proces en vereist altijd aandacht van zowel bestuur, management als medewerkers.
Digitale weerbaarheid is daarbij randvoorwaardelijk. In 2024 zijn alle medewerkers
voorzien van maandelijkse e-learnings op het gebied van privacy en
informatiebeveiliging. Daarnaast is een aantal keer een quiz rondom dit thema uitgezet
waarbij medewerkers op een ludieke wijze hun kennis hebben vergroot. Teams zijn met
elkaar in gesprek gegaan over zorgvuldige gegevensdeling in zowel bestaande als
veranderende werkprocessen. Door meer inzicht en een hoger bewustzijn hebben we
procedures kunnen aanscherpen. Hierdoor zijn risico’s eerder in beeld en kan waar nodig
actie worden ondernomen.
Daarnaast zijn er belangrijke stappen gezet op het gebied van beveiliging. Risico’s
worden steeds groter en daarmee wordt beveiliging steeds belangrijker. We
implementeren beveiligingsmaatregelen volgens het 'by design' principe, wat betekent
dat beveiliging op elke noodzakelijke plek wordt ingebouwd. Dit betekent ook dat de
kosten niet op één centraal budget verantwoord kunnen worden.
Website
Eind december 2023 is de eerste fase afgerond en is de nieuwe basiswebsite actief. Deze
website voldoet aan alle eisen voor toegankelijkheid, archivering, beveiliging en privacy
die in deze wetten worden gesteld. Deze website helpt inwoners en ondernemers
makkelijk op weg in hun informatiewensen over de gemeentelijke onderwerpen.
Deze behoeften en informatiewensen zijn in 2023 door een digitaal inwonerspanel
aangegeven. In 2024 zijn we op basis van die wensen en behoeften gestart met fase 2,
de doorontwikkeling van de website. Hierin worden per dorp en stad landingspagina’s
gemaakt op www.vijfheerenlanden.nl. Daarnaast starten we een nieuwsbrief met het
nieuws per dorp en stad gegroepeerd. De oplevering hiervan verwachten we in het eerste
kwartaal van 2025. Daarnaast zijn alle teksten herschreven op basis van de wensen en
het gebruik van de inwoners en ondernemers in gemeente Vijfheerenlanden naar
begrijpelijke taal op B1 niveau.
Overige onderwerpen
Nieuwe wetgeving ruimtelijk domein
In de aanloop tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 is eind
2023 een hausse aan aanvragen binnengekomen die nog was gebaseerd op de oude
wetgeving. Tot ver in 2024 is aan de afhandeling hiervan gewerkt. De aanvragen onder
de nieuwe wetgeving kwamen in 2024 langzaam op gang. De organisatie was goed
voorbereid door de nodige aanpassingen binnen de bedrijfsvoering. De Wet
Jaarstukken 2024                                                                                         111
                                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>Kwaliteitsborging voor het bouwen is in 2024 slechts deels inwerking getreden en heeft
nog geen noemenswaardige impact gehad. De effecten van de inwerkingtreding van
beide nieuwe wetten waren in 2024 nog beperkt.
Artikel 213a onderzoeken
Inleiding
In artikel 213a van de Gemeentewet is vastgesteld dat het college periodiek onderzoek
verricht naar de doelmatigheid en de doeltreffendheid van het door hem gevoerde
bestuur. Ook is vastgesteld dat het college schriftelijk verslag uitbrengt aan de
gemeenteraad over de resultaten van de uitgevoerde onderzoeken.
Benchmark omvang organisatiekosten
In 2024 is een onderzoek naar de omvang van onze organisatiekosten uitgevoerd.
Daartoe is de omvang van onze organisatie met behulp van een benchmark vergeleken
met die van gemeenten van vergelijkbare omvang. Over de resultaten hiervan is de
gemeenteraad in juni 2024 geïnformeerd. De resultaten van dit onderzoek zijn
vervolgens nader geanalyseerd in de vorm van een quick scan. Over de resultaten
hiervan is de gemeenteraad in oktober 2024 geïnformeerd. Over het algemeen blijkt de
omvang van de organisatiekosten van de gemeente Vijfheerenlanden goed verklaard te
kunnen worden uit de bevolkingsomvang en uit fysieke en sociale factoren. Waar dit
ogenschijnlijk niet het geval is, wordt in 2025 verdiepingsonderzoek uitgevoerd. Dit
betreft de organisatiekosten met betrekking tot het sociaal domein en de juridische
functie. In 2024 is ook het onderzoek naar de beheersing van projecten in het sociaal
domein afgerond. Het onderzoeksrapport is begin 2025 vastgesteld en ter informatie aan
de gemeenteraad toegezonden.
Rechtmatigheidsonderzoek 2024
Inleiding
Vanaf het begrotingsjaar 2023 moet het college van burgemeester en wethouders zelf
een verklaring afgeven over de financiële rechtmatigheid van het gemeentelijke
handelen. De rechtmatigheidsverklaring is een onderdeel van de jaarrekening. In deze
paragraaf bedrijfsvoering is de inhoudelijke toelichting op deze verklaring opgenomen. In
2024 is er extra kritisch getoetst op het inhuurproces. Dit omdat in het verleden
afgesloten inhuurcontracten met preferred suppliers afliepen en er overgegaan werd op
een nieuwe wijze van aanbesteding.
Overzicht bevindingen
Om tot een rechtmatigheidsverklaring te kunnen komen doet het college onderzoek naar
onder meer de opzet, bestaan en werking van de gemeentelijke processen. De wijze
waarop dit onderzoek wordt uitgevoerd wordt jaarlijks beschreven in het door het college
vast te stellen IC-plan. Dit IC-plan is in 2024 conform uitgevoerd en de resultaten van de
werkzaamheden zijn tijdig afgerond en opgenomen in het controledossier van de
accountant. Hieronder is een schematisch overzicht opgenomen van de bevindingen per
proces. Voor de rechtmatigheidscontrole zijn negen criteria van belang. Hiervan worden
er zes inhoudelijk afgedekt door de controle van de controlerend accountant naar de
getrouwheid van de jaarrekening. Drie criteria zijn expliciet onderdeel van interne
controle. Dit betreft het begrotingscriterium (passen alle begrotingsafwijkingen binnen de
door de gemeenteraad vastgestelde begroting?), het voorwaardencriterium (voldoet de
aanwending en inning van gemeentelijke gelden aan de financiële regels zoals
vastgesteld door de gemeenteraad in verordeningen en door hogere overheden in
wetgeving?) en het MO(F) criterium (is er sprake van misbruik van gemeentelijke gelden
door onjuiste informatieverstrekking, is er sprake van oneigenlijk gebruik van gelden
omdat deze in strijd zijn met doel en strekking van regelgeving of is er sprake van
fraude?).
Jaarstukken 2024                                                                                            112
                                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>  Proces c.q. onderwerp                       Begroting       Voorwaarden                           MO(F)
  Automatisering                                                                                       
  Tarieven belastingen en retributies                                                                 
  Belastingen                                                                                          
  Leges burgerzaken                                                                                    
  Crediteuren                                                                                          
  Inkoop en aanbesteding                                                                               
  Debiteuren                                                                                           
  Gemeenschappelijke regelingen                                                                        
  Grondexploitaties                                                                                    
  Helsdingen                                                                                           
  Verhuur-en pachtopbrengsten                                                                          
  Personeel                                                                                            
  Inhuur derden                                                                                        
  Jeugdzorg                                                                                            
  Wmo                                                                                                  
  Leerlingenvervoer                                                                                    
  Omgevingsvergunningen                                                                                
  Subsidieverstrekking                                                                                 
  Subsidieontvangsten                                                                                  
  Kapitaallasten                                                                                       
  Treasury                                                                                             
Bij een  is er geen sprake van bevindingen die de (financiële) rechtmatigheid
beïnvloeden. Bij een  is er sprake van bevindingen die aandacht behoeven omdat deze
in de toekomst een risico voor de rechtmatigheid kunnen betekenen (maar de
rechtmatigheid in 2024 nog niet beïnvloeden). Bij een  is er sprake van bevindingen die
de financiële rechtmatigheid in 2024 beïnvloeden. Processen met een  zijn in 2024 niet
gecontroleerd. Dit is gebeurd in goede afstemming met de accountant.
Toelichting bevindingen begrotingscriterium
Bij de controle op het begrotingscriterium wordt gecontroleerd of alle
begrotingsafwijkingen passen binnen het kader van de door de gemeenteraad
vastgestelde begroting. Tijdens de uitgevoerde interne controles zijn geen afwijkingen
geconstateerd. In deze Jaarstukken 2024 wordt echter toegelicht dat er op de
programma’s A, C en F sprake is van overschrijdingen op de begrote lasten. Bij
programma A betreft dit een overschrijding van € 387, bij programma C een
overschrijding van € 1.049 en bij programma F van € 1.100. Bij alle drie de programma’s
is er echter uiteindelijk sprake van voordelige saldi van baten en lasten.
Uit de financiële toelichting zoals opgenomen bij programma A kan worden opgemaakt
dat een deel van de lastenoverschrijding van € 387 weliswaar niet is gemeld aan de
gemeenteraad en daarmee onrechtmatig, maar door ons college niet betrokken behoeft
te worden bij ons oordeel. Dit betreft de extra uitgaven van € 116 in verband met de
uitgifte van reisdocumenten. Tegenover deze extra uitgaven staan extra inkomsten. Bij
het restant bedrag aan lastenoverschrijdingen van € 271 betreft het diverse posten
betreffende onder meer de aanschaf van een vastgoedbeheersysteem, het onderhoud
van brandweerkazernes en diverse aanpassingen in de vergoedingen voor politieke
ambtsdragers. Deze hadden eerder gemeld kunnen worden en door de gemeenteraad
kunnen worden verwerkt in de begroting 2024. Daarom worden ze door ons beschouwd
als onrechtmatig en worden ze aldus door ons betrokken in ons oordeel.
De lastenoverschrijding bij programma C van € 1.049 wordt volledig verklaard door een
tweetal posten. Dit betreft allereerst een dotatie aan de voorziening groot onderhoud van
€ 431 die volledig wordt gedekt uit de vrijval van de voorziening brede scholen (dit is
gebaseerd op een raadsbesluit). En voorts een extra bijdrage in het kader van de BUIG-
Jaarstukken 2024                                                                                           113
                                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>regeling van € 693 die volledig wordt gedekt door in december 2024 van het Rijk
ontvangen extra BUIG-middelen. Deze lastenoverschrijdingen zijn daarmee weliswaar
onrechtmatig, maar acceptabel en worden door ons niet betrokken in ons oordeel.
Bij programma F wordt het nadeel van € 1.100 volledig verklaard door een negatieve
lastenstelpost van € 1.100. Dit betreft de begrotingsraming van de in de begroting 2024
opgenomen bezuinigingstaakstelling op rentelasten (€ 400), kapitaallasten (€ 600) en
overige technische posten (€ 100). De bezuinigingen zijn gerealiseerd op de overige
programma’s en leiden daar tot voordelen. Het niet realiseren van de negatieve
lastenstelpost op programma F leidt daarentegen bij programma F optisch tot een
nadeel. Dit is echter gebaseerd op besluitvorming van de raad en wordt daardoor niet
beschouwd als onrechtmatig en wordt door ons dus ook niet betrokken in ons oordeel.
Het begrotingscriterium betreft ook de door de gemeenteraad verstrekte
investeringskredieten. Bij twee van deze kredieten is er sprake van (verwachte) nadelen.
Bij het uitvoeringskrediet parkeerterrein Stationsweg Leerdam is sprake van een
overschrijding van € 33. Dit betreft onder meer extra uitgaven voor openbare verlichting.
Dit krediet wordt in de jaarstukken 2024 afgesloten. Bij het voorbereidingskrediet
Noachschool is per ultimo 2024 sprake van een overschrijding van € 133. Verwacht
wordt dat de totale overschrijding € 170 zal gaan bedragen. De gemeenteraad wordt bij
de vaststelling van de jaarstukken 2024 voorgesteld om hiervoor een aanvullend krediet
te verstrekken. Bij de investeringskredieten is dus sprake van een totale
onrechtmatigheid van € 166. Dit bedrag wordt door ons betrokken in ons oordeel.
Toelichting bevindingen voorwaardencriterium
Bij de controle op het voorwaardencriterium wordt gecontroleerd of de wijze van
aanwending en inning van gemeentelijke gelden voldoet aan de financiële regels zoals
opgenomen in wetgeving en in door de gemeenteraad vastgestelde verordeningen.
Ondanks dat er geen financiële onrechtmatigheden zijn geconstateerd die moeten
worden toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording (omdat de verantwoordingsgrens
niet is overschreden) zijn er bevindingen gedaan die we opnemen in deze paragraaf.
Op inhuur is een onrechtmatigheid geconstateerd van in totaal € 303. Dit heeft als
oorzaak dat na de aanbesteding van een nieuw dynamisch aanbestedingssysteem voor
inhuur (DAS) toch nog een beperkt aantal inhuuropdrachten is verstrekt aan de
voormalige preferred suppliers. Die opdrachten zijn als financieel onrechtmatig
gekwalificeerd. Naast de toetsing op de onrechtmatigheid op basis van de Europese
aanbestedingsgrens (zoals opgenomen in het normenkader) is voor het eerst ook
onderzoek gedaan naar inhuuropdrachten die niet conform het gemeentelijke
inkoopbeleid verlopen (dat overigens niet is opgenomen in het normenkader). Conclusie
is dat niet alle inhuuropdrachten voldoen aan het gemeentelijk inkoopbeleid.
Bij de overige inkoop en aanbestedingen is geconstateerd dat in 2024 voor een bedrag
van € 561 onrechtmatig is aanbesteed. Dit betreft een vijftal inkopen/aanbestedingen
waarvan de opdrachten in de periode 2021-2024 meermaals zijn verlengd of niet (juist)
zijn aanbesteed, waardoor de Europese aanbestedingsgrens uiteindelijk is overschreden.
Dit betreft stedenbouwkundige dienstverlening (onrechtmatig vanaf 2021), de
ondersteuning van ons gemeentelijk belastingsysteem, de aankoop van
gladheidsbestrijdingsmachines, levering van foodservice en de inzet van veegwagens.
Deze laatste twee inkopen zijn in 2023 ook al als onrechtmatig gekwalificeerd.
Bij twee gemeenschappelijke regelingen kan niet vastgesteld worden dat de betaalde
voorschotten, de jaarrekening en de afrekennota’s onderling aansluiten. Beide regelingen
hebben in hun jaarrekening geen transparante specificatie opgenomen van de
bestedingen van de betaalde voorschotten. Dit leidt tot een onduidelijkheid in de
rechtmatigheid van in totaal € 96.
Bij zowel Jeugdzorg als Wmo zijn in 2024 betalingen gedaan aan zorgaanbieders zonder
dat daar op dat moment een beschikking aan ten grondslag lag. Het totaalbedrag aan
onrechtmatigheid voor Jeugd en Wmo bedraagt in totaal € 40. Er is een dieper onderzoek
uitgevoerd om meer grip te krijgen op de prestatielevering bij Jeugdzorg en Wmo. Hierbij
gaat het niet alleen om recht, hoogte en duur, maar ook of de gestelde doelen gehaald
Jaarstukken 2024                                                                                          114
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>worden. Daarbij is ook gekeken naar het aantal uren dat de zorgaanbieders factureren
ten opzichte van de beschikking. Het valt op dat diverse zorgaanbieders minder uren
declareren en dus ook minder zorg verlenen. Hierdoor ontstaat het risico dat gestelde
doelen niet gehaald worden binnen de duur van de beschikking. Dit heeft tot gevolg dat
het proces melding, aanvraag en beschikken opnieuw moet worden doorlopen. Dit is
tijdrovend en inefficiënt en komt daarbij niet ten goede aan cliënt. Dit geldt ook voor
zorgaanbieders die te maken hebben met capaciteitsproblemen en wachtlijsten. Bij het
onderzoek op de naleving van de voorwaarden in de productbeschrijvingen met de
gecontracteerde aanbieders bij Jeugd is geconstateerd dat niet alle afspraken worden
nagekomen. Beleidsplannen van de zorgaanbieder ontbreken veelal in het dossier,
gestelde evaluatiemomenten worden niet (altijd) gedaan of vastgelegd. Uit meerdere
dossiers blijkt dat verplicht gestelde deskundigen (orthopedagoog of SKJ geregistreerde)
niet altijd betrokken zijn bij het zorgtraject en casusregie niet altijd wordt gevoerd.
Hierdoor is monitoring van de gestelde doelen lastig te beoordelen en de
prestatielevering niet goed vast te stellen.
Toelichting bevindingen MO(F) criterium
Bij de controle op het MO(F) criterium wordt gecontroleerd of er sprake is van misbruik
van gemeentelijke gelden door onjuiste informatieverstrekking, van oneigenlijk gebruik
van gelden omdat dit gebruik in strijd is met doel en strekking van regelgeving of dat er
is sprake van fraude. De controle 2024 heeft niet geleid tot feitelijke constateringen wat
betreft misbruik, oneigenlijk gebruik of fraude met betrekking tot de inzet en aanwending
van gemeentelijke middelen. Desondanks zijn er bevindingen die kunnen leiden tot een
verhoogd risico op M&O en/of fraude.
In 2024 is geconstateerd dat bij Burgerzaken een verhoogd risico aanwezig is op MO(F)
bij contante geldstromen. Dit heeft ertoe geleid dat de processen opnieuw zijn
beschreven waarbij de risico’s worden afgedekt. Implementatie van deze processen moet
nog deels plaatsvinden.
Binnen het proces crediteuren is een verhoogd risico aanwezig wat betreft de relatie
tussen de contract- en opdrachtwaarde en de uiteindelijke factuur/facturen. De kans dat
onterecht meerwerk in rekening wordt gebracht is in principe altijd aanwezig. Uit de
controle 2024 kan geconcludeerd worden dat meerwerk veelal is onderbouwd door de
leverancier/aannemer en akkoord is bevonden door de verantwoordelijk medewerker.
De constatering dat bij subsidieaanvragen door de aanvrager niet altijd alle vereiste
stukken worden aangeleverd en de subsidie desondanks toch wordt verleend, verhoogt
het risico op M&O. Dit risico wordt verhoogd doordat de beoordeling van de aanvraag en
de uiteindelijke vaststelling daarvan vaak wordt gedaan door dezelfde medewerker. Dit
risico wordt deels ondervangen door het opnemen van subsidieplafonds in de diverse
nadere regels en begroting.
Bij Jeugdzorg en Wmo is een verhoogd risico op MO(F) aanwezig bij PGB waarbij de zorg
wordt verleend door het sociaal netwerk. Bij PGB worden enquêteformulieren ingevuld
om de prestatielevering vast te stellen. Bij zorg door het sociaal netwerk kan de vraag
gesteld worden in hoeverre de enquête objectief ingevuld wordt.
Conclusie
In 2024 zijn meer verdiepende onderzoeken uitgevoerd dan in 2023. Voorbeelden
hiervan zijn de onderzoeken op inhuur, declaraties van zorgaanbieders bij Jeugdzorg en
Wmo en contractafspraken bij Jeugd. Dit heeft geleid tot andere bevindingen en extra
aanbevelingen op deze processen. Deze verdiepende onderzoeken zijn aanleiding om nog
meer stappen te zetten in de interne beheersing van processen en nog meer inzicht te
krijgen in de kwaliteit en de efficiency daarvan.
Wij verwachten dat de accountant ook over de jaarrekening 2024 een goedkeurende
verklaring zal verstrekken wat betreft de getrouwheid hiervan, inclusief onze
rechtmatigheidsverantwoording. In 2023 is al dieper op een aantal processen ingegaan
en is er scherper gecontroleerd, voortvloeiende uit vastgestelde beleid voor de controle
op M&O en frauderisico’s. Dit is in 2024 voortgezet. Het resultaat hiervan is dat er meer
Jaarstukken 2024                                                                                             115
                                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>risico’s worden gesignaleerd. Er is echter veelal geen sprake van fouten of
onduidelijkheden die consequenties hebben voor de financiële rechtmatigheid. Dit houdt
in dat de gemeentelijke organisatie meer toe is aan risicobeheersing en risicosturing en
minder aan reparatie achteraf. Dit is een positieve bevinding.
De enige financiële onrechtmatigheden in 2024 betreffen vooral het proces inkoop-en
aanbesteding, met name inhuur en Jeugdzorg en Wmo. De overige geconstateerde
fouten, onduidelijkheden en onzekerheden raken de getrouwheid of de formele
onrechtmatigheid. Dit laat onverlet dat prestatielevering bij uitgaven, in welke vorm dan
ook, een belangrijk aandachtspunt is binnen de gemeente Vijfheerenlanden.
Aanbevelingen
De voorgaande bevindingen leiden tot een aantal aanbevelingen:
1. Blijvende aandacht voor de controle op prestatieleveringen bij de processen
     crediteuren, GR-en, subsidies, jeugdzorg en Wmo: Aanbeveling is om de controle op
     geleverde prestaties en de vastlegging daarvan te borgen in de processen en/of af te
     dwingen door de ondersteunende systemen.
2. Ook is blijvende aandacht nodig voor het proces inkoop en aanbesteding:
     Aanbeveling is om halverwege 2025 dreigende risico’s op het overschrijden van de
     Europese aanbestedingsgrens in kaart te brengen en daarop te acteren
3. Controle op afwijkingen tussen contract- en opdrachtwaarde en de uiteindelijke
     factuur/facturen: Aanbeveling is om onderzoek te doen naar de redenen van deze
     afwijkingen en te beoordelen of deze afwijkingen legitiem zijn.
4. Volledige controle op de verplicht aan te leveren documentatie en gegevens bij
     aanvragen en vaststellingen van subsidies: Aanbeveling is om aan
     subsidieaanvragers duidelijk te communiceren welke gegevens nodig en vereist zijn
     om een aanvraag te beoordelen en toe te kennen. Neem daarnaast in de
     subsidieverordening en/of nadere regels de consequenties op van het niet naleven
     van de vereisten (te weten het niet in behandeling nemen van de subsidieaanvraag).
5. Volledige en transparante verantwoording in de jaarrekening van GR-en:
     Aanbeveling is om altijd vast te stellen dat er aansluiting is tussen de betaalde
     voorschotten, jaarrekening en uiteindelijke afrekening.
Verplichte onderdelen paragraaf bedrijfsvoering
In artikel 20 van de Financiële Verordening heeft uw gemeenteraad vastgesteld dat het
college in de paragraaf bedrijfsvoering zowel bij de begroting als bij de jaarstukken
verplicht is om de volgende bedrijfsvoering informatie op te nemen:
Omschrijving                                        Rekening        Begroting                      Rekening
                                                        2023               2024                              2024
Salariskosten (in € 1.000)                             31.610            39.683                            36.997
Omvang personele formatie (in fte)                      420,5              447,4                             468,3
Omvang personele bezetting (in fte)                     410,7              405,2                             460,2
Kosten inhuur derden (in € 1.000)                       9.881              3.108                             8.899
Ziekteverzuimpercentage (in %)                             5,4                  5,0                            5,8
Huisvestingskosten (in € 1.000)                         1.474              2.245                             2.116
Automatiseringskosten (in € 1.000)                      3.325              2.843                             2.726
Omvang personele formatie Griffie (in fte)                 6,1                  6,1                            6,1
Omvang raads- en griffiebudget (in € 1.000)             1.465              1.523                             1.497
Omvang budget rekenkamer (in € 1.000)                       64                    78                            79
Omvang budget accountant (in € 1.000)                     117                     94                            67
Omvang formatie College (in fte)                           6,0                  6,0                            6,0
Omvang budget College (in € 1.000)                        852              1.744                             1.507
Jaarstukken 2024                                                                                                116
                                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>Toelichting
De omvang van de gemeentelijke formatie is in 2024 verder gestegen. Dit is voor een
belangrijk deel te verklaren door het omzetten van inhuur- en projectbudgetten in het
sociaal domein in salarisbudgetten, waarmee vaste formatie kan worden aangesteld. Het
voordeel op de salarislasten van circa 2,7 miljoen wordt voor circa tweederde deel
verklaard door vacatures en voor éénderde deel door ontvangen ziektegeldvergoedingen
en overige (detacherings-)vergoedingen. De extra inhuurkosten worden voor een zeer
belangrijk deel gedekt door dit voordeel op salarislasten. Het dan nog resterende
resultaat op inhuurkosten wordt volledig gedekt door extra inkomsten (bijvoorbeeld de
opbrengst uit bouwleges en van het Rijk ontvangen CDOKE milieubijdragen) of ten laste
gebracht van investeringen en overige projecten.
Jaarstukken 2024                                                                                          117
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>Paragraaf 6: Verbonden partijen
Inleiding
Via deze paragraaf wordt inzicht gegeven in de verbonden partijen van de gemeente
Vijfheerenlanden. De gemeente is namelijk verantwoordelijk voor:
• de aansturing van de verbonden partij;
• de controle op de verbonden partij;
• de financiële consequenties vanuit de verbonden partij voor de eigen organisatie; en
• de maatschappelijke consequenties die voortvloeien uit de verbonden partij.
Wettelijk kader
Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Provincies en Gemeenten verplicht
gemeenten tot het opnemen van verantwoordingsinformatie over verbonden partijen in
de P&C-documenten (begroting/jaarrekening). Een verbonden partij is “een
privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de provincie onderscheidenlijk
gemeente een bestuurlijk én een financieel belang heeft”. Een bestuurlijk belang is
“zeggenschap, hetzij uit hoofde van vertegenwoordiging in het bestuur hetzij uit hoofde
van stemrecht”. Bestuurlijk belang wordt uitgevoerd door zitting in het Dagelijks Bestuur,
Algemeen Bestuur, Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA) of Raad van
Commissarissen (RvC) bij de desbetreffende verbonden partij. Een financieel belang is
“een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet verhaalbaar is
indien de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor
aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt”.
Belang van de verbonden partijen voor de gemeente
De reden voor de gemeente om met een verbonden partij in zee te gaan is om
beleidsdoelstellingen op de meest doelmatige wijze uit te laten voeren, zoals de
gemeente dat voor ogen heeft. Het gaat hier om het behartigen van het publieke belang
in samenwerking met de verbonden partij. Het aangaan van een relatie met een
verbonden partij levert voor de gemeente de kennis en kunde om een publieke taak te
vervullen. Daarnaast kan de samenwerking ook financiële voordelen opleveren
(efficiëntere manier van werken door de verbonden partij, lastenverlichting door
schaalvoordelen of doordat kosten gezamenlijk gedragen kunnen worden omdat de
verbonden partij voor meerdere gemeenten werkzaam is).
Sturing en monitoring
Vanwege bestuurlijke, beleidsmatige en financiële belangen is het gewenst om
verbonden partijen te sturen en te monitoren. Besluiten worden genomen in het bestuur
van de verbonden partijen en niet in de gemeenteraad zelf. Op basis van het bestuurlijk
belang voert de gemeente invloed uit in het Dagelijks Bestuur, Algemeen Bestuur,
Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AvA) of Raad van Commissarissen (RvC) bij
de desbetreffende verbonden partij. De gemeenteraad kan ook een zienswijze indienen
bij de P&C-producten van de verbonden partij. Op deze manier wordt geborgd dat de
gemeentelijke belangen in acht worden genomen en worden behartigd door de
verbonden partij.
Overzicht verbonden partijen
In het vervolg van de paragraaf worden de verbonden partijen ingedeeld conform artikel
15 van het BBV ingedeeld in de onderstaande categorieën:
• Gemeenschappelijke regelingen;
• Vennootschappen en coöperaties;
• Stichtingen en verenigingen;
• Overige verbonden partijen.
Jaarstukken 2024                                                                                          118
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>Per verbonden partij wordt vermeld op welke wijze wij een belang hebben en welk belang
wordt gediend, welk financieel belang er mee gemoeid is en wat de eventuele risico’s en
ontwikkelingen zijn.
Gemeenschappelijke regelingen
 Veiligheidsregio Utrecht (VRU)
 Vestigingsplaats         Utrecht
 Doel                     Uitvoeren van taken op het terrein van de risicobeheersing en de
                          voorbereiding op rampen en crises, uitvoeren van brandweerzorg
                          (bestrijding en preventie) en uitvoeren van geneeskundige
                          hulpverleningsorganisatie (GHOR).
 Programma                Programma A Beheer en gebruik openbare ruimte
 Deelnemende partijen     Alle gemeenten in de provincie Utrecht nemen deel aan de
                          gemeenschappelijke regeling.
 Openbaar belang          Veiligheid
 Bestuurlijk belang       Het Algemeen Bestuur wordt gevormd door de burgemeesters van de
                          deelnemende gemeenten, namens de gemeente Vijfheerenlanden is
                          dat burgemeester Fröhlich.
 Financieel belang
 Vermogen (* € 1.000)            Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
                                01-01-2024              31-12-2024                                31-12-2024
 Eigen vermogen                        € 28.319                  €22.994                                       €35.468
 Vreemd vermogen                       € 64.945                  €73.530                                       €70.240
 Totaal vermogen                       € 93.264                  €96.524                                      €105.708
 Gemeentelijke                   Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
 bijdrage (* € 1.000)              2023                     2024                                          2024
 Vijfheerenlanden                       € 3.847                   €4.099                                        €4.103
 Totaal alle deelnemers                € 96.703                 €102.716                                      €102.642
 Risico’s                 Er zijn geen risico’s met financiële gevolgen die meegenomen moeten
                          worden bij de bepaling van ons benodigd weerstandsvermogen.
 Ontwikkelingen           De VRU heeft in 2024 een resultaat behaald van € 7.3 miljoen euro.
                          De VRU heeft voorgesteld om dit resultaat in de reserve te stoppen
                          om deze aan te wenden om de schommelingen in de gemeentelijke
                          bijdrage te beperken. De deelnemende gemeenten hebben niet
                          ingestemd met dit voorstel en dit resultaat zal worden terug gestort
                          aan de deelnemende gemeenten.
 Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst regio Utrecht (GGDrU)
 Vestigingsplaats         Zeist
 Doel                     De GGD regio Utrecht verricht in de Wet Publieke Gezondheid
                          beschreven taken voor ruim 1,3 miljoen inwoners van 26 Utrechtse
                          gemeenten in de Provincie Utrecht, waaronder de Gemeente
                          Vijfheerenlanden.
 Programma                Programma C Sociaal Domein
 Deelnemende partijen     Alle gemeenten in de provincie Utrecht nemen deel aan de
                          gemeenschappelijke regeling.
 Openbaar belang          Bescherming en bevordering van de volksgezondheid op basis van de
                          Wet publieke gezondheid.
 Bestuurlijk belang       De gemeente Vijfheerenlanden is vertegenwoordigd in het Algemeen
                          Bestuur van de GGDrU door wethouder Bel.
 Financieel belang
Jaarstukken 2024                                                                                            119
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre> Vermogen (* €        Werkelijk                Begroot                          Werkelijk
 1.000)               01-01-2024               31-12-2024                       31-12-2024
 Eigen vermogen                      € 4.619                  €2.309                                         €7.897
 Vreemd vermogen                   € 32.366                  €18.942                                        €34.410
 Totaal vermogen                   € 36.985                  €21.251                                        €42.307
 Gemeentelijke        Werkelijk                Begroot                          Werkelijk
 bijdrage (* € 1.000) 2023                     2024                             2024
 Vijfheerenlanden                     €3.487                  €2.902                                         €2.884
 Alle deelnemers                    €36.328                  €40.746                                        €41.976
 Risico’s             Er zijn geen risico’s met financiële gevolgen die meegenomen moeten
                      worden bij de bepaling van ons benodigd weerstandsvermogen.
 Ontwikkelingen       In Juli 2024 heeft een wetswijziging plaatsgevonden in de
                      kinderopvang. Dit heeft als doel om de werkdruk en de krapte in het
                      personeelsbestand te verminderen. Voor 2025 staat er nog een
                      wetswijzing in de kinderopvang op de planning. Dit zal zijn voor de
                      taaleis van het personeel.
 Reinigingsdienst Waardlanden
 Vestigingsplaats     Gorinchem
 Doel                 • Inzameling van huishoudelijk afval en grondstoffen, zoals papier
                          en glas, gericht op het zo veel mogelijk hergebruiken van
                          grondstoffen en het voorkomen van (rest)afval.
                      • Verzorging van informatievoorziening en voorlichting over het
                          scheiden van afval/grondstoffen.
 Programma            Programma B Beheer en gebruik openbare ruimte
 Deelnemende partijen De gemeenten Gorinchem, Hardinxveld Giessendam, Molenlanden en
                      Vijfheerenlanden.
 Openbaar belang      Het verwijderen van het huishoudelijk afval, als bedoeld in de Wet
                      Milieubeheer van de deelnemende gemeenten, is de belangrijkste taak
                      van de dienst.
 Bestuurlijk belang   De gemeente Vijfheerenlanden wordt vertegenwoordigd in het
                      Algemeen Bestuur door wethouder van Maanen.
 Financieel belang
 Vermogen (* € 1.000)        Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
                            01-01-2024              31-12-2024                                31-12-2024
 Eigen vermogen                     € 1.655                     € 917                                       € 1.910
 Vreemd vermogen                   € 33.773                 € 28.234                                       € 32.071
 Totaal vermogen                   € 35.428                 € 29.151                                       € 33.981
 Gemeentelijke               Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
 bijdrage (* € 1.000)          2023                     2024                                          2024
 Vijfheerenlanden                     €7.527                  €7.806                                         €7.806
 Alle deelnemers                                             €20.254
 Risico’s             Er zijn geen risico’s met financiële gevolgen die meegenomen moeten
                      worden bij de bepaling van ons benodigd weerstandsvermogen.
 Ontwikkelingen       In 2024 heeft Waardlanden een positief resultaat geboekt. Dit heeft
                      geleid tot een positieve afrekening van €475.000 voor de gemeente
                      Vijfheerenlanden. Waardlanden is in gesprek met deze gemeente om
                      een recycletarief in te voeren voor 2025. Hier is nog geen besluit over
                      genomen.
Jaarstukken 2024                                                                                        120
                                                               Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre> Gevudo
 Vestigingsplaats       Dordrecht
 Doel                   De Gevudo heeft tot doel het behartigen van aandeelhoudersbelangen
                        van de deelnemers in NV HVC en het daarbij uitoefenen van stemrecht
                        in de aandeelhoudersvergaderingen van NV HVC.
 Programma              Programma B Beheer en gebruik openbare ruimte
 Deelnemende partijen   De gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Gorinchem, Hardinxveld
                        Giessendam, Hendrik Ido Ambacht, Molenlanden, Papendrecht,
                        Sliedrecht, Vijfheerenlanden en Zwijndrecht.
 Openbaar belang        De GR Gevudo neemt namens de gemeenten deel in andere
                        rechtspersonen met een soortgelijk of aanverwant doel in
                        afvalverwerkingsactiviteiten op (boven) regionale schaal. De GR
                        Gevudo neemt namens de deelnemende gemeenten met 529 aandelen
                        van de 3.654 uitstaande aandelen A deel in de HVC.
 Bestuurlijk belang     De gemeente Vijfheerenlanden wordt vertegenwoordigd in het
                        Algemeen Bestuur door wethouder van Maanen.
 Financieel belang
 Vermogen (* € 1.000)          Werkelijk                Begroot                                     Werkelijk
                              01-01-2024              31-12-2024                                 31-12-2024
 Eigen vermogen                           € 30                       € 30                                        € 30
 Vreemd vermogen                         € 415                      €415                                        € 401
 Totaal vermogen                         € 445                      €445                                        € 431
 Gemeentelijke provisie        Werkelijk                Begroot                                     Werkelijk
 (* € 1.000)                     2023                     2024                                           2024
 Vijfheerenlanden                         €110                      €110                                         €108
 Alle deelnemers                        €1.900                   €1.900                                        €1.865
 Risico’s               Er zijn geen risico’s met financiële gevolgen die meegenomen moeten
                        worden bij de bepaling van ons benodigd weerstandsvermogen.
 Ontwikkelingen         Er zijn geen ontwikkelingen met beleidsmatige of financiële gevolgen.
 Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU)
 Vestigingsplaats       Utrecht
 Doel                   De belangrijkste taken zijn vergunningverlening, toezicht en handhaving
                        op het gebied van milieu. Daarnaast adviseert de ODRU ook bij
                        bestemmingsplannen en bij het opstellen van (milieu)beleid.
 Programma              Programma D Ruimtelijke ontwikkeling
 Deelnemende partijen   De gemeenten Bunnik, De Bilt, De Ronde Venen, IJsselstein, Montfoort,
                        Oudewater, Renswoude, Rhenen, Stichtse Vecht, Utrechtse Heuvelrug,
                        Veenendaal, Vijfheerenlanden, Wijk bij Duurstede, Woerden en Zeist.
 Openbaar belang        De missie van de ODRU is een veilige, duurzame en gezonde fysieke
                        leefomgeving in de deelnemende gemeenten (koers 2023-2027).
 Bestuurlijk belang     De gemeente Vijfheerenlanden wordt in het Algemeen Bestuur
                        vertegenwoordigd door de wethouder van Montfoort. De burgemeester
                        vervult de rol van technisch voorzitter.
 Financieel belang
 Vermogen (* € 1.000)          Werkelijk                Begroot                                     Werkelijk
                              01-01-2024              31-12-2024                                 31-12-2024
 Eigen vermogen                           €474                      €809                                       €1.710
 Vreemd vermogen                        €3.019                   €3.160                                        €6.584
 Totaal vermogen                        €6.364                   €3.969                                        €8.294
Jaarstukken 2024                                                                                           121
                                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre> Gemeentelijke                    Werkelijk                  Begroot                                      Werkelijk
 bijdrage (* € 1.000)                   2023                     2024                                         2024
 Vijfheerenlanden                    €1.765                   €1.448                                        €1.861
 Alle deelnemers                    €20.008                  €16.680                                       €21.032
 Risico’s             Vanwege het negatieve resultaat over 2023 is in 2024 een extra
                      bijdrage geleverd om het weerstandsvermogen weer op peil te
                      brengen. Deze bijdrage is ten laste gebracht van het budget van
                      2023.
 Ontwikkelingen       Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Dit is van
                      invloed geweest op de werkzaamheden van de ODRU: er is sprake van
                      nieuwe taken (bodem) en van een andere werkwijze.
                      In 2024 zijn de voorbereidingen gestart om per 1 januari 2026 één
                      omgevingsdienst te vormen binnen de provincie Utrecht.
 Bureau Openbare Verlichting (OVL)
 Vestigingsplaats     Hardinxveld-Giessendam
 Doel                 Uitvoering van het beheer van de openbare verlichting en de centrale
                      aansturing en bewaking op de uitvoering van de
                      onderhoudswerkzaamheden hieraan. Bureau OVL fungeert op dit
                      terrein ook als het kenniscentrum voor de deelnemers en voert in
                      opdracht projecten voor de gemeenten uit.
 Programma            Programma B Beheer en gebruik openbare ruimte
 Deelnemende partijen De gemeenten Gorinchem, Hardinxveld-Giessendam, Hendrik-Ido-
                      Ambacht, Molenlanden, Papendrecht en Vijfheerenlanden.
 Openbaar belang      Beheer openbare verlichting.
 Bestuurlijk belang   De gemeente Vijfheerenlanden wordt in het Algemeen Bestuur
                      vertegenwoordigd door wethouder Ad Jongenelen (in 2024 door Teus
                      Meijdam).
 Financieel belang
 Vermogen (* € 1.000)        Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
                            01-01-2024              31-12-2024                                31-12-2024
 Eigen vermogen                        € 210                                                                  €374
 Vreemd vermogen                       € 319                                                                  €221
 Totaal vermogen                       € 529                                                                  €595
 Gemeentelijke               Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
 bijdrage (* € 1.000)          2023                     2024                                          2024
 Vijfheerenlanden                       €170                     €171                                         €172
 Alle deelnemers                        €608                     €612                                         €612
 Risico’s             Er zijn geen risico’s met financiële gevolgen die meegenomen moeten
                      worden bij de bepaling van ons benodigd weerstandsvermogen.
 Ontwikkelingen       Er zijn geen ontwikkelingen met beleidsmatige of financiële gevolgen.
 Avres
 Vestigingsplaats     Gorinchem
Jaarstukken 2024                                                                                        122
                                                               Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre> Doel                 Avres helpt inwoners zich te ontwikkelen op gebied van werk, geld en
                      sociaal netwerk door:
                      • Mens centraal - Ontwikkeling op gebied van werk, sociale
                          omgeving, invulling van vrije tijd en ontwikkeling van sociale
                          vaardigheden.
                      • Ontwikkeling - Gericht op bereikbaar maken van betaald werk en
                          vergroten van zelfredzaamheid.
                      • Netwerkorganisatie - Optreden als verbinder van mogelijkheden in
                          een netwerk van partners
 Programma            Programma C Sociaal domein
 Deelnemende partijen De gemeenten Molenlanden, Gorinchem en Vijfheerenlanden.
 Openbaar belang      Uitvoering van onder andere de Wet Sociale Werkvoorziening en
                      andere regelingen en de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening.
 Bestuurlijk belang   De gemeente Vijfheerenlanden is in het Dagelijks Bestuur
                      vertegenwoordigd door wethouder Hitipeuw en in het Algemeen
                      Bestuur door wethouder Hitipeuw en wethouder Bel.
 Financieel belang
 Vermogen (* € 1.000)        Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
                            01-01-2024              31-12-2024                                31-12-2024
 Eigen vermogen                     €16.243                  €11.163                                       €15.521
 Vreemd vermogen                    €10.706                  €13.199                                        €8.681
 Totaal vermogen                    €26.949                  €24.362                                       €24.202
 Gemeentelijke               Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
 bijdrage (* € 1.000)          2023                     2024                                          2024
 Vijfheerenlanden                   €26.850                  €23.522                                       €26.770
 Alle deelnemers                    €75.435                  €67.398                                       €74.881
 Risico’s             Er zijn geen risico’s met financiële gevolgen die meegenomen moeten
                      worden bij de bepaling van ons benodigd weerstandsvermogen.
 Ontwikkelingen       Er zijn geen ontwikkelingen met beleidsmatige of financiële gevolgen.
 REGIONAAL ARCHIEF ZUID-UTRECHT (RAZU)
 Vestigingsplaats     Wijk Bij Duurstede
 Doel                 • De zorg voor en het beheer van de in de archiefbewaarplaats
                          berustende archiefbescheiden van de deelnemende gemeenten,
                          zoals nader omschreven in de Archiefwet 1995.
                      • Het toezicht op het beheer van de archiefbescheiden van de
                          deelnemende gemeenten voor zover deze niet zijn overgebracht.
                      • Het stimuleren van de lokale en regionale geschiedbeoefening en
                          het daartoe aanleggen, beheren en bewaren van een zo compleet
                          mogelijke collectie bronnen op het gebied van de lokale en
                          regionale geschiedenis.
 Programma            Programma E Ontplooiing
 Deelnemende partijen De gemeenten Bunnik, Houten, Utrechtse Heuvelrug, Rhenen, Wijk bij
                      Duurstede en Vijfheerenlanden.
 Openbaar belang      Toegankelijkheid voor inwoners en andere belangstellenden of
                      belanghebbenden, behoud van het historisch archief.
 Bestuurlijk belang   De portefeuillehouders van de deelnemende gemeenten vormen het
                      Algemeen Bestuur. Wethouder Hitipieuw vertegenwoordigt daarin de
                      gemeente Vijfheerenlanden.
 Financieel belang
 Vermogen (* € 1.000)        Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
                            01-01-2024              31-12-2024                                31-12-2024
Jaarstukken 2024                                                                                        123
                                                               Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre> Eigen vermogen                         €258                                                                  €322
 Vreemd vermogen                        €834                                                                  €850
 Totaal vermogen                     €1.092                                                                 €1.172
 Gemeentelijke               Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
 bijdrage (* € 1.000)          2023                     2024                                          2024
 Vijfheerenlanden                       €300                     €378                                         €361
 Alle deelnemers                     €1.158                   €1.523                                         1.451
 Risico’s             Over het jaar 2024 en 2025 zijn er geen risico’s geconstateerd met
                      financiële gevolgen. Vanaf 2026 neemt het Regionaal Archief Zuid-
                      Utrecht bezuinigingsmaatregelen waaronder het begroten van de
                      salariskosten op 95%. Dit kan leiden tot een mogelijke
                      begrotingsoverschrijding vanaf het begrotingsjaar RAZU 2027 omdat
                      meerdere medewerkers hun eindperiodiek zullen bereiken. Een
                      mogelijk nadelig exploitatieresultaat als gevolg van een niet-dekkende
                      begroting, dient door de deelnemende gemeenten gedragen te
                      worden.
 Ontwikkelingen        De RAZU heeft in 2024 een positief resultaat van € 205.000 euro
                      geboekt. Hiervan is € 145.000 euro verdeeld over de deelnemende
                      gemeente. Dit heeft geleid tot een positief resultaat van € 37.000 euro
                      voor de gemeente Vijfheerenlanden.
 Regio Alblasserwaard – Vijfheerenlanden (Regio AV)
 Vestigingsplaats     Gorinchem
 Doel                 Via de AV werken de deelnemers op een aantal maatschappelijke
                      opgaven met elkaar, provincies, waterschap, maatschappelijke
                      organisaties, bedrijven, inwoners en omliggende gemeenten en
                      samenwerkingsverbanden samen in het kader van het programma
                      ‘Grenzeloos Samenwerken’.
 Programma            Programma A Bestuur, dienstverlening en organisatie
 Deelnemende partijen De gemeenten Gorinchem, Molenlanden en Vijfheerenlanden.
 Openbaar belang      Inhoud geven aan samenwerking op bovenlokale thema’s betreffende
                      verkeer en vervoer, volkshuisvesting, economie, toerisme, ruimte,
                      duurzaamheid, cultuur en maatschappelijke ondersteuning.
 Bestuurlijk belang   De gemeente is vertegenwoordigd in het Algemeen Bestuur door
                      burgemeester Fröhlich en wethouder van Maanen. De burgemeester
                      vertegenwoordigd de gemeente in het Dagelijks Bestuur.
 Financieel belang
 Vermogen (* € 1.000)        Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
                            01-01-2024              31-12-2024                                31-12-2024
 Eigen vermogen
 Vreemd vermogen
 Totaal vermogen
 Gemeentelijke               Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
 bijdrage (* € 1.000)          2023                     2024                                          2024
 Vijfheerenlanden                       €111                     €111                                         €111
 Alle deelnemers
 Risico’s             Er zijn geen risico’s met financiële gevolgen die meegenomen moeten
                      worden bij de bepaling van ons benodigd weerstandsvermogen.
 Ontwikkelingen       De gemeenschappelijke regeling AV is in 2024 geliquideerd en
                      financieel afgewikkeld op archivering na.
Jaarstukken 2024                                                                                        124
                                                               Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>Vennootschappen en coöperaties
 Oasen NV
 Vestigingsplaats     Gouda
 Doel                 Oasen is een maatschappelijk drinkwaterbedrijf. Oasen zorgt op
                      duurzame wijze voor het drinkwater in Zuid Westelijk Nederland,
                      waaronder Vijfheerenlanden.
 Programma            Programma F. Financieel gezond
 Deelnemende partijen Gemeenten in zuidelijk en oostelijk deel van Zuid-Holland.
 Openbaar belang      De N.V. Oasen is de maatschappij die is belast met de
                      drinkwatervoorziening in het zuidelijk en oostelijk deel van Zuid-
                      Holland.
 Bestuurlijk belang   De gemeente heeft als één van de 21 aandeelhouders stemrecht in de
                      Algemene vergadering van Aandeelhouders (A.v.A). Wethouder van
                      Maanen vertegenwoordigt de gemeente in de A.v.A.
 Financieel belang    De gemeente Vijfheerenlanden heeft 55 van de 748 aandelen Oasen,
                      naar rato van het aantal inwoners. Oasen keert op basis van haar
                      statuten geen dividend uit.
 Vermogen (* € 1.000)        Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
                            01-01-2024              31-12-2024                                31-12-2024
 Eigen vermogen                   €128.149                                                                €136.041
 Vreemd vermogen                  €244.640                                                                €263.335
 Totaal vermogen                  €372.789                                                                €399.376
 Gemeentelijke               Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
 bijdrage (* € 1.000)          2023                     2024                                          2024
 Vijfheerenlanden
 Alle deelnemers
 Risico’s             Er zijn geen risico’s met financiële gevolgen die meegenomen moeten
                      worden bij de bepaling van ons benodigd weerstandsvermogen.
 Ontwikkelingen       Er zijn geen ontwikkelingen met beleidsmatige of financiële gevolgen.
 Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
 Vestigingsplaats     Den Haag
 Doel                 BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het
                      maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag
                      houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de
                      burger.
 Programma            Programma F. Financieel gezond
 Deelnemende partijen Aandeelhouders van de bank zijn uitsluitend overheden. De Staat is
                      houder van de helft van de aandelen, de andere helft is in handen van
                      gemeenten, elf provincies en een hoogheemraadschap. Aandelen BNG
                      Bank luiden op naam en zijn niet beursgenoteerd.
 Openbaar belang      De BNG is de bank van en voor overheden en instellingen met een
                      maatschappelijk belang. Met gespecialiseerde dienstverlening draagt de
                      BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke
                      voorzieningen voor de burger.
 Bestuurlijk belang   De gemeente heeft als aandeelhouder stemrecht in de Algemene
                      vergadering van Aandeelhouders (A.v.A). Wethouder van Maanen
                      vertegenwoordigt de gemeente in de A.v.A.
 Financieel belang    De gemeente Vijfheerenlanden heeft 83.265 van de 55.690.720
                      aandelen BNG. De BNG baseert dividendvoorstellen op haar
                      kapitaalbeleid. Over de boekjaren 2023 en 2024 bedroeg het
Jaarstukken 2024                                                                                        125
                                                               Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>                      uitkeringspercentage 50% van de netto winst. Dit is in lijn met Artikel
                      20 lid 4 van de BNG artikel van samenwerking.
 Vermogen (* €               Werkelijk                 Begroot                                    Werkelijk
 1miljoen)                  01-01-2024               31-12-2024                                 31-12-2024
 Eigen vermogen                        €4.721                                                                €4.777
 Vreemd vermogen                    €110.819                                                               €123.164
 Totaal vermogen                    €115.540                                                               €127.941
 Gemeentelijke               Werkelijk                 Begroot                                    Werkelijk
 Dividend (* € 1000)           2023                     2024                                          2024
 Vijfheerenlanden                        €181                                                                  €209
 Alle deelnemers                    €120.000                                                               €140.000
 Risico’s             Er zijn geen risico’s met financiële gevolgen die meegenomen moeten
                      worden bij de bepaling van ons benodigd weerstandsvermogen.
 Ontwikkelingen       Er zijn geen ontwikkelingen met beleidsmatige of financiële gevolgen.
 NV Stedin Groep
 Vestigingsplaats     Rotterdam
 Doel                 Via energienetwerken zorgt Stedin voor de distributie van gas en
                      elektriciteit in een groot deel van Nederland.
 Programma            Programma F. Financieel gezond
 Deelnemende partijen Gemeenten in Zuid-Holland, Zeeland, Utrecht, Noord-Holland en
                      Noordoost Friesland.
 Openbaar belang      Stedin is verantwoordelijk voor het transport van elektriciteit en gas
                      naar circa 2,3 miljoen huishoudens en industriële klanten.
 Bestuurlijk belang   De gemeente heeft als een van de 42 aandeelhouders stemrecht in de
                      Algemene vergadering van Aandeelhouders (A.v.A). Wethouder van
                      Maanen vertegenwoordigt de gemeente in de A.v.A.
 Financieel belang    De gemeente Vijfheerenlanden heeft 95.787 van de 5.684.687
                      gewone aandelen Stedin en 8.030 van de 416.068 cumulatief
                      preferente aandelen (uitgegeven in 2021). De aandeelhouders zijn
                      niet aansprakelijk voor eventuele tekorten bij Stedin. Stedin keert
                      jaarlijks dividend uit.
 Vermogen (* € 1             Werkelijk                 Begroot                                   Werkelijk
 miljoen)                   01-01-2024               31-12-2024                               31-12-2024
 Eigen vermogen                        €3.221                                                               €3.370
 Vreemd vermogen                       €5.063                                                               €5.704
 Totaal vermogen                       €8.284                                                               €9.074
 Gemeentelijke               Werkelijk                 Begroot                                   Werkelijk
 Dividend (* € 1.000)          2023                     2024                                          2024
 Vijfheerenlanden                        €999                                                                 €964
 Alle deelnemers                      €58.000                                                              €56.000
 Risico’s             De investeringen in netcapaciteit zullen in de komende jaren drukken
                      op de financiële ratio’s van Stedin. Stedin is financieel gezond
                      gewaardeerd (credit rating A-; stable outlook) en in staat om deze
                      investeringen op te vangen. Bij tegenvallende resultaten kan mogelijk
                      een dividendrisico ontstaan voor de aandeelhouders.
 Ontwikkelingen       Stedin vervult een cruciale rol in de energietransitie en het oplossen
                      van netcongestie. In de komende jaren zijn veel investeringen in
                      netcapaciteit nodig. Dit is van invloed op Stedin in haar
                      hoedanigheden als bedrijf, werkgever, maatschappelijk partner en
                      opdrachtnemer.
Jaarstukken 2024                                                                                        126
                                                               Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre> MerwedeLingeLijn (MLL) Beheer BV
 Vestigingsplaats     Gorinchem
 Doel                 Beheer en exploitatie van de spoorlijn inclusief stations tussen
                      Dordrecht en Geldermalsen.
 Programma            Programma F. Financieel gezond
 Deelnemende partijen Provincie Zuid-Holland; Gemeenten Dordrecht, Sliedrecht,
                      Hardinxveld‐Giessendam, Molenlanden, Gorinchem, Vijfheerenlanden
                      en Geldermalsen.
 Openbaar belang      Openbaar vervoer
 Bestuurlijk belang   De gemeente wordt in het bestuur van MLL Beheer vertegenwoordigd
                      door wethouder van Montfoort.
 Financieel belang    De gemeente Vijfheerenlanden is aandeelhouder voor een
                      aandelenkapitaal van € 30.525,-.
 Vermogen (* € 1.000)        Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
                            01-01-2024              31-12-2024                                31-12-2024
 Eigen vermogen                          250                       250                                      250
 Vreemd vermogen                         219
 Totaal vermogen                         469
 Gemeentelijke               Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
 bijdrage (* € 1.000)          2023                     2024                                          2024
 Vijfheerenlanden
 Alle deelnemers
 Risico’s             Er zijn geen risico’s met financiële gevolgen die meegenomen moeten
                      worden bij de bepaling van ons benodigd weerstandsvermogen.
 Ontwikkelingen       Er loopt een onderzoek naar het slapend maken van de BV. Dit zal
                      betekenen dat er in die vorm minder geld nodig is. De omvorming zal
                      in dat geval zoveel mogelijk vanuit de reserves binnen de BV worden
                      uitgevoerd.
Stichtingen en verenigingen
 Stichting Inkoop Bureau Midden Nederland (IBMN)
 Vestigingsplaats     Vianen
 Doel                 De dienstverlening is gericht op het inkoop- en aanbestedingsbeleid
                      van elke deelnemende gemeente. IBMN begeleidt zowel individuele als
                      gezamenlijke inkoop- en aanbestedingstrajecten, helpt bij het
                      opstellen van het inkoop- en aanbestedingsbeleid en fungeert als
                      vraagbaak/helpdesk op het gebied van inkoop- en aanbesteding.
 Programma            Programma A Bestuur, dienstverlening en organisatie
 Deelnemende partijen Deelnemers zijn de gemeenten IJsselstein, Leusden, Molenlanden,
                      Montfoort, Scherpenzeel, Vijfheerenlanden, De Bilt en Woudenberg.
                      Gemeenschappelijke regelingen: Avres, RMN en RSDKRH.
 Openbaar belang      Voordelen behalen door efficiënte en effectieve inkoop en zo kosten
                      reduceren. Daarnaast zorg dragen voor een rechtmatige inkoop die
                      voldoet aan gemeentelijke, nationale en Europese
                      aanbestedingsregels.
 Bestuurlijk belang   De algemeen directeur/gemeentesecretaris vertegenwoordigt de
                      gemeente Vijfheerenlanden in het Algemeen Bestuur.
 Financieel belang
 Vermogen (* € 1.000)        Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
Jaarstukken 2024                                                                                        127
                                                               Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>                                   01-01-2024              31-12-2024                                31-12-2024
        Eigen vermogen                         €213                                                                  €219
        Vreemd vermogen                        €118                                                                  €117
        Totaal vermogen                        €331                                                                  €336
        Gemeentelijke               Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
        bijdrage (* € 1.000)          2023                     2024                                          2024
        Vijfheerenlanden                       €124                     €114                                         €161
        Alle deelnemers                     €1.019                      €856                                       €1.068
        Risico’s             Er zijn geen risico’s met financiële gevolgen die meegenomen moeten
                             worden bij de bepaling van ons benodigd weerstandsvermogen.
        Ontwikkelingen       Er zijn geen ontwikkelingen met beleidsmatige of financiële gevolgen.
Stichting WerkwIJSS
Vestigingsplaats             IJsselstein
Doel                         De stichting WerkwIJSS heeft als taak om beschutte werkplekken aan
                             te bieden aan inwoners die daarvoor door de gemeenten worden
                             aangedragen.
Programma                    Programma C Sociaal Domein
Deelnemende partijen         Gemeenten Nieuwegein, Lopik, IJsselstein, Stichtse Vecht en
                             Vijfheerenlanden.
Openbaar belang              WerkwIJSS biedt mogelijkheden voor iedereen die zelf moeilijk aan
                             een reguliere, betaalde baan kan komen. Denk hierbij aan mensen
                             met een arbeidsbeperking, langdurig werklozen,
                             bijstandsgerechtigden, statushouders of vroegtijdig schoolverlaters.
Bestuurlijk belang           De stichting heeft een eigen bestuur. Wethouder van Montfoort
                             vertegenwoordigt de gemeente Vijfheerenlanden in de Raad van
                             Commissarissen.
Financieel belang
Vermogen (* € 1.000)                Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
                                   01-01-2024              31-12-2024                                31-12-2024
Eigen vermogen
Vreemd vermogen
Totaal vermogen
Gemeentelijke bijdrage (* €         Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
1.000)                                2023                     2024                                          2024
Vijfheerenlanden                                €64                       €92                                        €137
Alle deelnemers                                €755                     €853
Risico’s                     Er zijn geen risico’s met financiële gevolgen die meegenomen moeten
                             worden bij de bepaling van ons benodigd weerstandsvermogen.
Ontwikkelingen               WerkwIJSS groeit toe naar een integratie met Werk en Inkomen
                             Lekstroom (WIL) om in 2028 tot een integrale uitvoeringsorganisatie
                             te komen. Omdat de gemeente Vijfheerenlanden al deelneemt in de
                             gemeenschappelijk regeling Avres zal de gemeente geen mede-
                             eigenaar worden van die nieuwe uitvoeringsorganisatie. Op 17
                             december 2024 is met de gemeenteraad gedeeld dat vanaf 1-1-2026
                             de Dienstverleningsovereenkomst met WIL wordt beëindigd en dat
                             vanaf dan een DVO met Avres wordt aangegaan. Daarnaast is op 6
                             februari 2025 het voornemen om ook bestuurlijk uit te treden
                             besproken in de gemeenteraad wat vervolgens op 10 maart is
                             gebeurd.
      Jaarstukken 2024                                                                                         128
                                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>Overige verbonden partijen
 U10
 Vestigingsplaats       Utrecht
 Doel                   Netwerksamenwerking op de terreinen economie, ruimtelijk
                        ontwikkeling, verkeer- en vervoer, sociaal domein en energietransitie
                        om de maatschappelijke uitdagingen van de regio Utrecht om te zetten
                        in kansen.
 Programma              Programma A Bestuur, dienstverlening en organisatie
 Deelnemende            De U10 bestaat uit de volgende gemeenten: Bunnik, De Bilt, De Ronde
 partijen               Venen, Houten, IJsselstein, Lopik, Montfoort, Nieuwegein, Oudewater,
                        Stichtse Vecht, Utrecht, Utrechtse Heuvelrug, Vijfheerenlanden, Wijk bij
                        Duurstede, Woerden en Zeist.
 Openbaar belang        De U10 is een netwerkorganisatie waar op de diverse beleidsterreinen
                        gekeken wordt naar meerwaarde in samenwerking en gelijke aanpak.
                        Per onderwerp wordt binnen de bestuurstafels gezocht naar gemeenten
                        die daarin willen samenwerken. De deelnemende gemeenten
                        participeren ook in de Economic Board Utrecht (EBU) samen met private
                        partijen. Op deze drie thema’s zijn convenanten gesloten:
                        • samenwerking op het gebied van verkeer- en vervoer
                        • brede samenwerking binnen de U10
                        • aansluiting bij de Economic Board Utrecht (EBU)
                        Vanaf 2024 is de bijdrage voor de realisatie van het Integraal Ruimtelijk
                        Perspectief structureel opgenomen. (RIB 1054288)
                        Op een aantal onderwerpen treedt U10 samen met provincie Utrecht en
                        regio Amersfoort naar buiten (Rijk en EU) onder het label
                        Metropoolregio Utrecht (MRU) om aandacht te vragen voor ruimtelijk-
                        economische opgaven waar een bijdrage in gewenst of vereist is.
 Bestuurlijk belang     De U10 is strikt genomen geen verbonden partij maar een netwerk
                        waarin gemeenten samenwerken op basis van een convenant.
                        Gemeenten betalen een contributie. Het college is vertegenwoordigd
                        door meerdere wethouders aan de diverse bestuurstafels. Naast de
                        Bestuurstafels is burgemeester Fröhlich voorzitter van het
                        voorzittersoverleg en vertegenwoordigd hij met de burgemeester
                        Dijksma van Utrecht ook de U10 in en buiten de regio.
 Financieel belang
 Vermogen (* €                 Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
 1.000)                       01-01-2024              31-12-2024                                31-12-2024
 Eigen vermogen
 Vreemd vermogen
 Totaal vermogen
 Gemeentelijke                 Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
 bijdrage (* € 1.000)             2023                    2024                                          2024
 Vijfheerenlanden                          €175                    €240                                       €230
 Alle deelnemers                                                €2.105
 Risico’s               U10-organisatie werkt de laatste jaren binnen de opgestelde begroting
                        en heeft in de periode 2024-2027 zelf een taakstelling opgenomen en
                        werkt binnen de taakstelling.
 Ontwikkelingen         Er zijn geen ontwikkelingen met beleidsmatige of financiële gevolgen.
Jaarstukken 2024                                                                                          129
                                                                 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre> Regionale Backoffice Lekstroom (RBL)
 Vestigingsplaats     Houten
 Doel                 De RBL voert namens de deelnemende gemeenten de inkoop en
                      administratieve dienstverlening uit voor de uitvoering van de
                      Jeugdwet. Vijfheerenlanden neemt ook deel aan de inkoop van Wmo
                      individuele begeleiding, maar de backoffice van Wmo doet
                      Vijfheerenlanden zelf.
 Programma            Programma C Sociaal Domein
 Deelnemende partijen De gemeenten Houten, IJsselstein, Lopik, Nieuwegein en
                      Vijfheerenlanden
 Openbaar belang      Het inkopen van individuele en collectieve begeleiding Wmo en
                      specialistische jeugdhulp en uitvoeren van administratieve
                      werkzaamheden (accounthouderschap) voor de uitvoering van de Wet
                      op de Jeugdhulp.
 Bestuurlijk belang   RBL is strikt genomen geen verbonden partij van de gemeente
                      Vijfheerenlanden. De gemeente Vijfheerenlanden heeft geen
                      bestuurlijk belang in RBL. De relatie is vormgegeven door middel van
                      een samenwerkings- en dienstverleningsovereenkomst. Gezien het
                      financieel belang, is RBL wel opgenomen in de paragraaf verbonden
                      partijen.
                      Er is een Bestuurlijk Platform Sociaal Domein (BPSDL). Dit platform
                      heeft geen besluitvormende bevoegdheden. Hieraan nemen onze
                      wethouders Bel en van Montfoort deel.
 Financieel belang
 Vermogen (* € 1.000)        Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
                            01-01-2024              31-12-2024                                31-12-2024
 Eigen vermogen
 Vreemd vermogen
 Totaal vermogen
 Gemeentelijke               Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
 bijdrage (* € 1.000)          2023                     2024                                          2024
 Vijfheerenlanden                       €748                     €780                                       €942
 Alle deelnemers
 Risico’s             Er zijn geen risico’s met financiële gevolgen die meegenomen moeten
                      worden bij de bepaling van ons benodigd weerstandsvermogen.
 Ontwikkelingen       Er zijn geen ontwikkelingen met beleidsmatige of financiële gevolgen.
 Stichting Gebiedsmarketing
 Vestigingsplaats     Vianen
 Doel                 Door de inzet van strategische gebiedsmarketing het toeristisch
                      bezoek aan de regio vergroten. De positionering van het gebied
                      Tussen Lek & Linge en van de in het gebied liggende steden Leerdam
                      en Vianen, maken daar onderdeel van uit. De activiteiten richten zich
                      op het imago van het gebied en het vergroten van de kracht van het
                      netwerk. Middelen die hiervoor worden ingezet zijn samenwerking met
                      toeristische partners, promotie en productontwikkeling.
 Programma            Programma E Ruimtelijke Ontwikkeling
 Deelnemende partijen De Stichting Gebiedsmarketing werkt o.a. samen met de
                      ondernemers(verenigingen) en gemeente Vijfheerenlanden.
Jaarstukken 2024                                                                                        130
                                                               Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre> Openbaar belang      De gebiedsmarketingstichting Tussen Lek en Linge zal letterlijk en
                      figuurlijk de verbinding maken tussen alle elementen die de cultuur,
                      natuur en historie in het gehele gebied Vijfheerenlanden te bieden heeft
                      en de aantrekkelijkheid hiervan op een toegankelijke wijze onder de
                      aandacht brengen van potentiële bezoekers en bewoners in het gebied.
 Bestuurlijk belang   De stichting is strikt genomen geen verbonden partij van de gemeente
                      Vijfheerenlanden. Vijfheerenlanden is niet vertegenwoordigd in het
                      bestuur, gezien deze stichting onafhankelijk is van de gemeente.
 Financieel belang
 Vermogen (* € 1.000)        Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
                            01-01-2024              31-12-2024                                31-12-2024
 Eigen vermogen
 Vreemd vermogen
 Totaal vermogen
 Gemeentelijke               Werkelijk                Begroot                                    Werkelijk
 bijdrage (* € 1.000)           2023                    2024                                          2024
 Vijfheerenlanden
 Alle deelnemers
 Risico’s             Er zijn geen risico’s met financiële gevolgen die meegenomen moeten
                      worden bij de bepaling van ons benodigd weerstandsvermogen.
 Ontwikkelingen       Er zijn geen ontwikkelingen met beleidsmatige of financiële gevolgen.
Jaarstukken 2024                                                                                        131
                                                               Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>Paragraaf 7: Grondbeleid
Inleiding
Gemeentelijke grondexploitaties zijn een van de meest risicovolle activiteiten van een
gemeente omdat er veel geld en risico’s in omgaan. Het is dus belangrijk om jaarlijks een
duidelijk en adequaat beeld te geven van alle huidige en toekomstige grondexploitaties.
In deze paragraaf wordt daarom ingegaan op de financiële uitkomsten, de
reserveposities en de aanwezige risico’s bij de diverse grondexploitaties van de
gemeente Vijfheerenlanden. Voordat concreet op de financiële resultaten wordt ingegaan,
worden de gehanteerde financiële uitgangspunten en wettelijke kaders beschreven.
Wat is grondbeleid (definitie BBV)?
Eén van de middelen van een gemeente om ruimtelijke doelstellingen te verwezenlijken
bij het uitvoeren van het omgevingsbeleid van de overheid is het grondbeleid. In het
kader van het omgevingsbeleid wordt de maatschappelijk gewenste bestemming van de
grond vastgelegd. Dit gebeurt via een plan of besluit op basis van de Omgevingswet. De
gemeenteraad heeft een kaderstellende en controlerende functie ten aanzien van het
grondbeleid en dit komt tot uiting in de nota grondbeleid.
In 2023 is er een nota grondbeleid vastgesteld voor onze gemeente. Bij de actualisaties
van de bouwgrondexploitaties is uitgegaan van de uitgangspunten, zoals opgenomen in
de vastgestelde nota grondbeleid.
Besluit Begroting en Verantwoording (BBV)
In de notities grondbeleid geeft de commissie BBV aan op welke wijze betreffende
onderwerpen in de begroting en de jaarrekening verwerkt en verantwoord kan of moet
worden. Kan, omdat de regelgeving meerdere verwerkingsopties toestaat en moet als de
regelgeving verplicht tot een bepaalde verwerkingswijze. De BBV-notities bevatten dan
ook aanbevelingen en stellige uitspraken voor de juiste toepassing en uitvoering van het
BBV, voor Vijfheerenlanden zijn de belangrijkste:
    1. Een 10-jaarstermijn voor BIE (Bouwgrond In Exploitatie)-grondexploitaties was en
        blijft in beginsel bestaan. Benadrukt wordt dat een langere looptijd dan 10 jaar
        onder voorwaarden was en blijft toegestaan.
    2. Nieuwe categorie grond, bestemd voor concrete gebiedsontwikkeling op termijn
        door de gemeente, de zogenoemde ‘warme gronden’.
    3. Tussentijdse winstneming; met in achtneming van het realisatiebeginsel bestaat
        een verplichting de tussentijdse winst te verantwoorden. Als eenduidige
        systematiek is daartoe de Percentage of Completion (POC) methode
        voorgeschreven.
    4. Het BBV geeft voorschriften ten aanzien van de inrichting van de begroting en
        jaarverslaggeving, zoals deze aan de gemeenteraad moeten worden voorgelegd
        en gepubliceerd. De gemeente heeft de vrijheid om ten aanzien van de sturing en
        beheersing keuzes te maken. Het gaat dan bijvoorbeeld over interne spelregels
        over bevoegd- en verantwoordelijkheden, de inrichting van informatie- en
        administratieve systemen en het bedenken van verdeelsleutels om gezamenlijke
        kosten toe te rekenen.
    5. De toe te rekenen rente moet worden gebaseerd op de door de gemeente
        gehanteerde omslagrente.
Jaarstukken 2024                                                                                          132
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>    6. De discontovoet is opgegeven op 2,0% in plaats van het gemeente-specifiek
        percentage (veelal debetrente-percentage).
Ten aanzien van deze punten kan geconcludeerd worden dat er in de gemeente
Vijfheerenlanden, op dit moment, geen grondexploitaties zijn met een looptijd langer dan
10 jaar. De grondexploitaties zijn opgesteld overeenkomstig de verplichte
kostensoortenlijst onder de nieuwe Omgevingswet vanaf 01-01-2024. De rente sluit aan
bij de leningportefeuille. In Vijfheerenlanden wordt voor een negatieve grondexploitatie
de verliesvoorziening getroffen op het niveau van het saldo eindwaarde. Op dit moment
is er één grondexploitaties met een negatief saldo waarvoor een verliesvoorzieningen is
gevormd.
Visie grondbeleid
Het voeren en hebben van grondbeleid is geen doel op zich. Het is vooral ondersteunend
aan het halen van doelen op andere beleidsterreinen zoals wonen, economie en
duurzaamheid. Het grondbeleid zelf legt deze doelen niet vast en bepaalt ook geen
prioritering in die beleidsdoelen, maar geeft wel aan hoe wij deelnemen aan de
grondmarkt, welke instrumenten wij daarbij (kunnen) inzetten en hoe wij daar
verantwoording over afleggen. Het grondbeleid kan op deze manier helpen om de doelen
op andere beleidsterreinen zo efficiënt mogelijk te halen. De keuzes en uitgangspunten
die in de nota grondbeleid zijn vastgelegd hebben dus telkens als gemene deler dat we
met die keuzes zo efficiënt mogelijk en financieel verantwoord willen bijdragen aan het
behalen van doelen op andere beleidsterreinen.
Financiële uitgangspunten
De financiële spelregels voor grondexploitaties zijn te vinden in het BBV. Elke
grondexploitatie kent een uniforme opbouw van de raming van kosten en opbrengsten.
Elke grondexploitatie wordt minimaal één keer per jaar geactualiseerd, tenzij er redenen
zijn om dit vaker te doen. Bijvoorbeeld als er fundamentele (plan)wijzigingen zijn. De
grondexploitaties worden doorgerekend op basis van de dynamische eindwaarde-
methodiek. Dit betekent dat rekening wordt gehouden met een inflatiecorrectie voor de
kosten- en opbrengstenposten en de rentelasten. Hiermee wordt het resultaat op
eindwaarde verkregen. Vervolgens wordt het resultaat op netto contante waarde
berekend. Dit betekent, dat de eindwaarde wordt teruggerekend naar heden door deze te
corrigeren voor de rente. Dit is nodig voor het inzicht in de vermogenspositie van de
gezamenlijke grondexploitaties op één dezelfde datum. Voor deze actualisatie is dat 1
januari 2024. De verwachte resultaten kunnen zo worden vergeleken met de stand van
de reserves en voorzieningen per diezelfde datum.
Voor de risico’s fungeert de Algemene Reserve Grondexploitaties (ARG) als verzamel- en
verrekenpost voor de eindresultaten van de grondexploitaties. Winsten worden aan de
ARG toegevoegd. Voor verwachte verliezen dient een voorziening te worden getroffen die
ten laste komt van de Algemene Reserve Grondexploitaties. Het onderling verevenen van
resultaten van grondexploitaties onderling is ingevolge het BBV niet toegestaan. Als een
negatieve grondexploitatie een voorziening kent tot het verwachte verlies en na
actualisatie blijkt het verlies minder te zijn, dan valt een deel van de getroffen
voorziening vrij.
Een grondexploitatie heeft betrekking op een meerjarige periode. Aan de hand van een
inflatiepercentage voor zowel de kosten- als de opbrengstenposten wordt in de
grondexploitatie rekening gehouden met tijdseffecten. Voor de grondportefeuille geldt
een algemene set parameters. Afhankelijk van specifieke afspraken en contracten in een
Jaarstukken 2024                                                                                            133
                                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>project kan hiervan worden afgeweken. Onderstaande tabel geeft een overzicht weer van
de (standaard)parameters voor de kosten en opbrengsten:
 MPG 2025 - Rekenparameters
    Startdatum grondexploitaties                              1-1-2025
    Eindwaarde datum                               grex afhankelijk
    Netto contante waarde datum                               1-1-2025
    Kostenindex 2025 en 2026                                     3,00%
    Kostenindex na 2026                                          2,00%
    Opbrengstenindex bedrijfskavels                              1,50%
    Opbrengstenindex woningbouw                                  1,50%
    Rente                                                        0,50%
    Disconteringsvoet (conform BBV)                              2,00%
Actuele prognose (nog te verwachten) resultaten grondexploitaties
 Complex                            Boekwaarde   Voorzien      Contante     Eind      Gerealiseerde                     Eind-
                                      eind 2024 eind 2024          waarde waarde        winstneming                    datum
 Werklandschap                            1.780            0          211    237                                 0      2030
 Meerkerk IVa
 Broekgraaf Leerdam                      -3.980            0        1.847  2.080                     -2.127             2029
 Voorzieningencluster                    -3.897            0          883    956                          -361          2027
 Broekgraaf Leerdam
 Sluiseiland Vianen                         -42            0            7      7                     -2.855             2025
 De Weide II Meerkerk                    -2.933            0        3.158  3.486                     -3.583             2029
 Achter Van                                 150        213           -193   -213                                 0      2029
 Zuilenstraat
 Totaal                                  -8.922        213          5.913  6.553                     -8.926
 Nog te realiseren                                                                                   -6.766
 winstneming
Onderstaand wordt er een beknopt beeld van de grondexploitaties gegeven. In het MPG
2025, zoals in juni door de gemeenteraad wordt vastgesteld, is uitgebreider ingegaan op
deze grondexploitaties.
Werklandschap Meerkerk IVa
Het bestemmingsplan voor het Werklandschap Meerkerk IVa en de grondexploitatie zijn
eind 2022 door de gemeenteraad vastgesteld. Met de vaststelling is door de
gemeenteraad een amendement aangenomen waarbij het college de
inspanningsverplichting heeft het resultaat van de grondexploitatie te verbeteren. De
gemeente maakt in dit project alle gronden bouw- en woonrijp en geeft bouwkavels voor
bedrijven uit. De Uitgifte heeft vertraging opgelopen als gevolg van netcongestie. De
komende jaren zullen de gronden worden voorbelast en bouwrijp worden gemaakt.
Daarna kunnen de gronden worden verkocht aan bedrijven. Er zijn veel geïnteresseerden
voor de verkoop van de kavels.
Vanwege haar ligging vlak naast de A27 heeft dit terrein een aantal uitstekende zicht-
locaties. Daarnaast is er veel aandacht besteed aan landschappelijke inpassing. Op het
terrein zelf zijn groenvoorzieningen en waterpartijen, en aan de oostkant van het gebied
ligt een ecologisch groengebied. Er is oog voor zorgvuldige vormgeving, duurzaamheid
en intensief ruimtegebruik. Onderdeel van het plan is de realisatie van voldoende
watercompensatie. Er wordt ook watercompensatie uit eerdere plannen opgelost
Jaarstukken 2024                                                                                                         134
                                                                                Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>Broekgraaf
Alle gronden binnen het gebied zijn in eigendom van de gemeente. De gemeente maakt
in dit plan alle gronden bouw- en woonrijp. De uitgeefbare bouwkavels geeft de
gemeente aan projectontwikkelaars, woningcorporatie Kleurrijk Wonen en particulieren
(zelfbouw) uit. Kleurrijk Wonen realiseert de sociale huur woningen in het gebied. De
ontwikkelaar ontwikkelt, verkoopt en realiseert vervolgens de woningen. Voor ruim 900
woningen zijn de bouwkavels uitgegeven. De komende jaren zullen de resterende
bouwkavels gefaseerd worden uitgegeven. Het uitgifte tempo zal in belangrijke mate
door de markt worden bepaald. Vooralsnog wordt ervan uit gegaan dat het project eind
2029 gereed zal zijn
Voorzieningencluster Broekgraaf
Direct naast en grenzend aan Broekgraaf is het Voorzieningencluster Broekgraaf gelegen.
Dit plan voorziet in een integrale gebiedsontwikkeling met de functies sport, onderwijs,
kinderopvangvoorzieningen en wonen, specifiek in het gebied rondom de locatie van de
basisschool “Klim Op”, Leerdam Sport en M3. In totaal komen in dit gebied ongeveer 165
appartementen waaronder een groot aantal sociale en goedkope woningen en
zorgwoningen voor stichting Mus uit Leerdam.
Sluiseiland
De gemeente heeft in het verleden SBB geselecteerd als ontwikkelaar voor het plan. De
ontwikkelaar heeft alle woningen gerealiseerd. Ook de inrichting van de openbare ruimte
is door de ontwikkelaar verzorgt. In het totale plan zijn ongeveer 184 woningen
gerealiseerd. Alle woningen in het plan zijn inmiddels opgeleverd. Het programma
bestaat uit ongeveer 56 appartementen, 89 herenhuizen en 39 CPO woningen. Het plan
en de grondexploitatie lopen op het einde. Doel is de exploitatie in 2025 af te sluiten.
Meerkerk-Zuid/De Weide II
Voor de ontwikkeling van het plan is een onherroepelijk bestemmingsplan. In 2022 is een
aanbestedingsprocedure doorlopen en is een projectontwikkelaar geselecteerd die
risicodragend het integrale plan realiseert. De overeenkomst is in 2023 getekend. In
2024 is de grond geleverd aan de ontwikkelaar en heeft de gemeente de inkomst
gerealiseerd.
In het plan komen 157 woningen, waarvan 45 kavels voor sociale huurwoningen van
woningcorporatie Fien Wonen. In 2024 is een uitgifteovereenkomst gesloten met Fien
Wonen. De gemeente ontwikkelt zelf nog 7 vrije kavels aan de Burggraaf. De overige 105
woningen worden door de projectontwikkelaar ontwikkeld en gerealiseerd. De bouw van
de eerste woningen gaat in 2025 starten, waarbij de rest van het plan de komende jaren
gefaseerd zal worden gerealiseerd. De projectontwikkelaar realiseert de woningen en legt
ook de openbare ruimte aan. De gemeente toetst de planontwikkeling van de
ontwikkelaar en dient in het gebied nog een aantal zaken zelf te realiseren waaronder de
waterhuishoudkundige zaken.
Achter de Van Zuilenstraat
De gemeente is eigenaar van alle gronden in het gebied (volkstuinen) en zal de kavels
bouw-en woonrijp maken, uitgeven aan Fien Wonen waar dit sociale huurwoningen
betreft en een (nog te selecteren) ontwikkelaar waar dit de koopwoningen betreft.
Onderdeel van het project is tevens de realisatie van de benodigde watercompensatie. In
het plan komen totaal 13 woningen waarvan 4 sociale huur voor Fien Wonen en 4
betaalbare koopwoningen. Daarnaast komen 5 vrije sector woningen.
De verhuur van de volkstuinen is eind 2023 opgezegd. In 2024 is gestart met de
planologische procedure. Door ecologie (o.a. ringslang) en het verkrijgen van een
Jaarstukken 2024                                                                                          135
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>ontheffing hiervoor heeft het project vertraging opgelopen. In 2025 zal de
selectieprocedure voor een ontwikkelaar worden gestart. De gronden moeten nog worden
voorbelast en bouwrijp gemaakt. Naar verwachting kan er in 2026 een aanvang worden
gemaakt met de bouw van de woningen.
Onderbouwing (geraamde) winstneming
Complex                                  Contante % lasten % baten Winstneming
                                            waarde realisatie realisatie                                 2024
Gaasperwaard Vianen                               0     100%         100%                                   96
Werklandschap Meerkerk IVa                      211      14%             0%                                  0
Broekgraaf Leerdam                            1.847      77%           81%                              2.127
Voorzieningencluster Broekgraaf                 883      35%           93%                                 338
Leerdam
Sluiseiland Vianen                                7      98%         100%                                    0
De Weide II Meerkerk                          3.158      66%           82%                              3.249
Achter de Van Zuilenstraat Hei- en             -193      11%             0%                                  0
Boeicop
Totaal                                        5.913                                                     5.810
Conform de voorschriften van de BBV aangaande grondexploitaties is per afzonderlijke
grondexploitatie, de winstneming volgens de POC (percentage of completion) methode
de winstneming berekend. Hierbij is ook nog rekening gehouden met de mogelijke
risico’s.
Reserve grondexploitatie/Risico’s
De bestemmingsreserve grondexploitaties vormt het weerstandsvermogen voor de
gemeentelijke grondexploitaties. Deze reserve vormt de buffer van waaruit tekorten op
de grondexploitaties gedekt worden. De reserve is in het verleden gevoed uit winsten op
afgesloten grondexploitaties en uit vrijvallende bestemmingsreserves.
Omschrijving                                                                                      Bedrag
Saldo 1-1-2024                                                                                         3.871
Bijstelling verliesvoorziening Achter Van Zuilenstraat                                                    -25
Stimulering Wonen en Vitale kernen (UAW)                                                                -264
Vennootschapsbelasting 2024                                                                             -220
Winstnemingen 2024 grondexploitaties Weide II en Gaasperwaard I                                        3.345
Storting in reserve kapitaallasten ivm SVM                                                           -3.355
Storting restitutie VPB 2021                                                                              250
Totaal voor beklemming                                                                                 3.601
Beklemming inzake haalbaarheidsstudie sportcomplex Hei- en                                              -194
Boeicop
Beklemming inzake voorbereidingskrediet Broekgraaf Noord                                                -500
Beklemming inzake dorpsvisie Meerkerk                                                                     -87
Beklemming inzake voorbereidingskosten Gaasperwaard III                                                 -195
Totaal na beklemmingen                                                                                 2.625
Nog te besluiten winstnemingen grexen Broekgraaf en                                                    2.465
Voorzieningencluster Broekgraaf uit rekeningresultaat 2024
Berekende toekomstige winstneming eindwaarde                                                           6.766
Totaal na beklemmingen en toekomstige winstnemingen                                                11.851
Jaarstukken 2024                                                                                           136
                                                                 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>Een grondexploitatie is de financiële vertaling van een ruimtelijke ontwikkeling. Een
grondexploitatie is een momentopname op basis van de op dat moment beschikbare
uitgangspunten, aannames en inzichten. Grondexploitaties worden in de tijd steeds
nauwkeuriger. In alle fasen geldt als uitgangspunt: indien wordt ingeschat dat de kans
groter is dan 50% dat een risico optreedt, dan wordt dit risico afgedekt in de
grondexploitatieberekening. Een risicoanalyse heeft tot doel om inzicht te krijgen in de
risico’s die gepaard gaan met een project. Daarom is voor elke grondexploitatie een
risicoanalyse opgesteld Op hoofdlijnen kunnen de volgende risico’s worden
onderscheiden:
     •   Projectinhoudelijke risico’s;
     •   Gevoeligheid van parameters.
De projectinhoudelijke risico’s zijn specifiek voor elk project. Het kan gaan om
bijvoorbeeld mogelijke bodemsaneringsopgaven, planschaderisico (nadeel compensatie),
meerkosten als gevolg van bezwaren tegen bestemmingsplanprocedures, hogere
uitvoeringskosten, beoogde opbrengsten die toch in mindere mate worden gerealiseerd,
enzovoort.
De som van alle gewogen projectinhoudelijke risico’s bedraagt afgerond € 1.5 mln. De
kansen in de grondexploitaties bedragen afgerond € 1.4 mln. De risico’s in de
grondexploitaties worden derhalve hoger ingeschat dan de kansen. Broekgraaf is het
project met de hoogste risico’s. De gemeente voert hier zelf volledig de grondexploitatie
en het financieel volume van dit project is hoger dan de andere projecten. Sluiseiland is
buiten beschouwing gelaten omdat deze grondexploitatie nagenoeg gereed is.
Er is op dit moment ruimschoots voldoende weerstandsvermogen aanwezig binnen de
grondexploitaties zelf en de ARG om deze risico’s af te dekken. Dit blijkt uit
bovenstaande tabel en het saldo van de grondexploitaties en ARG.
Met de gevoeligheid van de parameters in de onderliggende grondexploitaties wordt
naar de toekomst gekeken. Bekend is wat onderdelen op dit moment kosten en
opbrengen, maar niet welke prijzen er over een aantal jaren zullen gelden. Dat wordt
ingeschat door middel van indexen. In grondexploitaties is er niet alleen sprake van
indexering; ook rente-effecten kunnen een belangrijke financiële rol spelen. De
gevoeligheid van deze parameters (het effect van andere parameters dan waarmee naar
de toekomst wordt gerekend) wordt in een gevoeligheidsanalyse in beeld gebracht.
De risico’s t.a.v. de gevoeligheid van de parameters worden als relatief gering
beschouwd omdat deze in belangrijke mate in de grondexploitaties of risicoanalyse zijn
verwerkt. Er is daarom geen aparte risicoreservering voor de gevoeligheid van de
parameters aangehouden.
Jaarstukken 2024                                                                                          137
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>Strategische (strat) en warme (warm) gronden
Naast de actieve grondexploitaties beschikt de gemeente Vijfheerenlanden over
meerdere gronden waarvoor (nog) geen concrete plannen zijn - of kunnen worden -
uitgewerkt. Deze gronden maken deel uit van de materiële vaste activa (MVA) van de
gemeente. Aan deze gronden kunnen geen kosten en/of inkomsten worden toegerekend
en de gronden maken derhalve geen onderdeel uit van de begroting.
Lexmond: Woningbouwontwikkeling Killesteijnstraat
Het plangebied is gelegen tussen de Kortenhoevendijk en Killesteijnstraat.
Voor het project Killesteijn II zijn er de afgelopen jaren gesprekken gevoerd met
woningcorporatie Fien en de ontwikkelaar die een deel van het plangebied in bezit heeft.
Eind 2023 heeft er een inloopavond plaatsgevonden waarbij de
bestemmingsplanuitwerking en het verkavelingsplan aan de omwonenden zijn
gepresenteerd.
Overige percelen
Naast Killesteijn heeft de gemeente enkele (doorgaans) kleinere percelen in eigendom
met name in Vianen. Het verloop hiervan bedraagt:
Boekwaarde strategische gronden 1-1-2024                                  1.775
Mutaties 2024 (Lexmond/Gaasperwaard III)                                  3.198
Boekwaarde strategische gronden 31-12-2024                                4.973
Uitvoering passief grondbeleid
De verslaggevingsregels conform het BBV voor grondexploitatie zijn met ingang van
2016 herzien, zodanig dat onder voorraden, bouwgrond in exploitatie (BIE) uitsluitend de
gemeentelijke operationele grondexploitatieprojecten worden gerangschikt. Bij
faciliterend grondbeleid heeft de gemeente zelfgeen grond in haar bezit en voert niet zelf
de grondexploitatie, maar gebeurt dit door een private partij (ontwikkelaar). De kosten
die de gemeente voor zo’n project maakt worden in dat geval verhaald op de private
partijen.
Er is dus geen sprake van een bouwgrond in exploitatie of een voorraad grond in bezit
van de gemeente, maar van een vordering op een derde partij. Feitelijk schiet de
gemeente (plan)kosten voor die op basis van een (anterieure) exploitatie overeenkomst
worden teruggevorderd bij een derde partij, dan wel op basis van het exploitatieplan
mogelijk in de toekomst kunnen worden teruggevorderd van een derde partij.
Uitvoering passief grondbeleid
Behalve (eigen) grondexploitaties voert de gemeente ter uitvoering van passief
grondbeleid in samenwerking met de initiatiefnemers diverse woningbouwprojecten uit.
Daarbij wordt altijd eerst gezamenlijk de haalbaarheid van een initiatief op een locatie
onderzocht. Als geconcludeerd wordt dat een plan haalbaar is, wordt een plan voorbereid
en gereed gemaakt voor planologische besluitvorming. Nadat een plan planologisch
mogelijk is gemaakt, kan de initiatiefnemer de realisatie van het plan voorbereiden en tot
uitvoering brengen. Op dit moment wordt in dit kader aan de volgende initiatieven
gewerkt:
Jaarstukken 2024                                                                                           138
                                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>Nieuw Dorp Hoef en Haag
De ontwikkeling van Hoef en Haag verloopt voorspoedig. Vele honderden woningen zijn
al opgeleverd (waaronder al meer dan 100 sociale huurwoningen) en het nieuwe dorp
begint gestalte te krijgen.
Ameide: woningbouw Prinsengracht 79A
Initiatiefnemer en gemeente onderzoeken samen de haalbaarheid voor woningbouw op
deze locatie. Woningbouwprogramma en planning zijn nog onderdeel van dit
onderzoek.(voorlopig indicatief: 22-30 woningen, uitvoering vanaf 2025).
Everdingen: woningbouw hoek Graaf Florisstraat/Graaf Huibertlaan
Initiatiefnemer werkt plannen voor een woningbouwproject met 24 woningen verder uit.
Voorbereiding van planologische procedure start naar verwachting eind 2024. (voorlopig
indicatief: uitvoering vanaf 2025).
Leerbroek: Slagboomlocatie (Kerkweg/Recht van ter Leede)
Plan is in uitvoering. Plan betreft 32 woningen en de bouw van een nieuwe Eben
Haëzerschool (basisschool en kinderopvang). Afronding volledige plan in 2026/2027.
Leerdam: Knarrenhof (Parallelweg/Gerbrandylaan)
Initiatiefnemer en gemeente bereiden samen een plan voor een Knarrenhof met 24
appartementen voor. Planning planologische besluitvorming en start uitvoering nog
afhankelijk van onderzoek naar haalbaarheid van het initiatief voor zowel gemeente als
initiatiefnemer.
Meerkerk: Het Bos / Zouwenbos (tussen Het Bos en Zouwendijk)
Uitvoering van het plan voor 11 woningen (waarvan 10 voor de doelgroep ‘senioren’) is
1e helft 2024 gestart met het voorbelasten van het terrein. Start bouw van de woningen
naar verwachting begin 2025 waarna het plan in 2026 afgerond zal zijn.
Leerdam: Eiland 1 (voormalig Huis ter Leede)
Initiatiefnemer en gemeente onderzoeken samen de haalbaarheid voor vervangende
woningbouw op deze locatie. Het gebouw ‘Oude Huis ter Leede’ en de Rondas 1 zullen
worden gesloopt. Op deze locatie komen 70 middeldure appartementen en 50 sociale
appartementen terug. De overige gebouwen worden verduurzaamd. Uitvoering staat
gepland vanaf 2025).
Leerdam: Hellingbaan
Initiatiefnemer en gemeente onderzoeken samen de haalbaarheid voor vervangende
woningbouw op deze locatie. Woningbouwprogramma en planning zijn nog onderdeel van
dit onderzoek (voorlopig indicatief: sloop 100 woningen en bouw ca. 140 woningen,
uitvoering vanaf 2026).
Vianen: Hazelaarplein
Bestemmingsplan is 22 september 2022 vastgesteld en onherroepelijk geworden.
Initiatiefnemer is de realisatie van het plan aan het voorbereiden. Plan betreft 126
woningen, uitvoering bouw vanaf 2025.
Jaarstukken 2024                                                                                          139
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>Vianen: De Hagenweg 6
De initiatiefnemer en de gemeente onderzoeken samen de haalbaarheid van de
ontwikkeling van een WOK-restaurant en circa 65-80 woningen op een locatie naast de
afslag van de A27. Dus deels een verplaatsing van het restaurant en het toevoegen van
(starters-)woningen nabij de te verbreden snelweg A-27 en de verlegde afrit.
Vianen: transformatielocatie Dekkerhout c.a.
De firma Dekkerhout heeft aangegeven zijn bedrijfsvoering te willen verplaatsen naar het
te ontwikkelen werklandschap Gaasperwaard III. Daarnaast heeft ook de firma Pouw
aangegeven te willen verplaatsen. Hierdoor ontstaat een potentieel te ontwikkelen gebied
ten behoeve van woningbouw, tegen de kern van Vianen. Met deze ontwikkeling kan in
de nabije toekomst voldaan worden aan de ambities om in voldoende mate aan de
aanzienlijke vraag van woningen te voldoen. Met initiatiefnemer(s) zal/zullen na
vaststelling van de Gebiedsvisie Vianen waar deze locatie in breder perspectief is
opgenomen is vastgesteld nadere contractuele afspraken kunnen worden gemaakt voor
herontwikkeling naar woningbouw. De gemeenteraad heeft op 9 juli jl. de ruimtelijke
visie regionaal werklandschap Gaasperwaard III vastgesteld. Met dit besluit is de
haalbaarheid aangetoond. Voorafgaand aan het maken van contractuele afspraken met
initiatiefnemers plangebied Hagenweg zoals dat in de Gebiedsvisie Vianen is geduid het
wenselijk dat vanuit de gemeente een programma van eisen en een ruimtelijke
randvoorwaardenkaart wordt opgesteld. Dit ruimtelijk raamwerk geeft op hoofdlijnen de
kaders weer waarbinnen deze herontwikkeling kan plaatsvinden.
Lexmond: Gregoriuslaan 36
De intentieovereenkomst wordt ondertekend, waarna initiatiefnemer en gemeente samen
de haalbaarheid onderzoeken voor woningbouw op deze locatie. Woningbouwprogramma
en planning zijn nog onderdeel van dit onderzoek.(voorlopig indicatief: 8 woningen,
uitvoering vanaf 2026).
Jaarstukken 2024                                                                                         140
                                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>Paragraaf 8: Woo
Inleiding
Sinds 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) van kracht. De Woo geeft eenieder het
recht op toegang tot publieke informatie. Om dit te bereiken bevat de Woo onder andere
een inspanningsverplichting voor het actief openbaar maken van informatie. Actieve
openbaarmaking verplicht bestuursorganen om uit eigen beweging informatie openbaar
te maken. Passieve openbaarmaking is openbaarmaking van informatie op verzoek van
een burger of bedrijf. Welke informatie actief openbaar moet worden gemaakt wordt in
categorieën per koninklijk besluit vastgesteld.
Stand van zaken
In 2024 zijn de eerste vier categorieën per koninklijk besluit vastgesteld. Het gaat om
wetten en andere algemeen verbindende voorschriften, overige besluiten van algemene
strekking, inzicht in de organisatie-indeling en de bereikbaarheidsgegevens van de
gemeente. Vijfheerenlanden maakt deze informatie actief openbaar via de website van
de gemeente, Ibabs en de Woo-index.
In 2024 is de aangeschafte software voor het anonimiseren geëvalueerd. We gaan door
met deze softwareoplossing. Ook is gestart met de I-navigator, een tool die
gemeentelijke processen in kaart brengt en essentieel is voor het op orde brengen van
de informatiehuishouding. Om actief openbaar te maken is het op orde hebben van de
informatiehuishouding essentieel.
Jaarstukken 2024                                                                                          141
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>DEEL 2: De jaarrekening 2024
Jaarstukken 2024                                                    142
                             Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 3: Overzicht van baten en lasten en de
toelichting
De jaarrekening wordt opgesteld op basis van het stelsel van baten en lasten. Dit
betekent dat lasten en baten zijn toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking
hebben. Het moment van betaling of ontvangst van het geld is daarbij niet van belang.
Alle lasten en baten die betrekking hebben op het boekjaar en ten tijde van het opstellen
van de jaarrekening bekend zijn, zijn in het boekjaar verwerkt. De bepaling van het
resultaat vindt daarbij plaats op basis van de historische kosten. Verliezen en risico’s die
hun oorsprong vinden voor het einde van het boekjaar zijn in acht genomen, indien zij
voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Baten en winsten zijn als
resultaat slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Dividenden
van deelnemingen zijn als baten genomen op het moment waarop het dividend
betaalbaar is gesteld. Voor wat betreft de algemene uitkering wordt voor omvang van de
bate de best mogelijke inschatting opgenomen. Echter, voor het accresdeel wordt in de
jaarrekening aangesloten op de in de Septembercirculaire 2024 gepubliceerde
accresmededeling.
Personeelslasten
Personeelslasten zijn in beginsel toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking
hebben. Uitzondering hierop vormen de lasten met betrekking tot de jaarlijks
terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume.
Doordat hiervoor geen voorzieningen of schulden mogen worden getroffen, zijn deze
personeelslasten toegerekend aan het boekjaar waarin de uitbetaling plaatsvindt.
Uitzondering hierop is de regeling rondom het levensloopspaarverlof. Voorgeschreven is
dat hiervoor wel een voorziening wordt gevormd.
Resultaatbestemming
Conform het Besluit begroting en verantwoording (BBV) worden de mutaties in de
reserves, zowel bij de begroting als de rekening, separaat verantwoord. Het
jaarrekeningresultaat is hierdoor zowel vóór als na bestemming inzichtelijk.
Bespaarde rente en rente boekwaarde investeringen
Binnen de gemeente Vijfheerenlanden wordt de methode van bespaarde rente - het
toerekenen van rente over de reserves en voorzieningen bij de bepaling van de
omslagrente - niet toegepast. Dit betekent dat geen rente uit bestemmingsreserves kan
worden onttrokken. Over de boekwaarde per 1 januari van een actief wordt - ongeacht of
dat voltooid is of niet - omslagrente berekend. Indien projectfinanciering is toegepast
wordt het rentepercentage van de projectfinanciering toegepast.
Subsidies
Met ingang van 2019 wordt de handreiking verantwoording subsidies van de commissie
BBV toegepast. De belangrijkste vraag die in deze notitie wordt beantwoord is: wanneer
wordt de subsidie als last bij de subsidiegever en als bate bij de subsidieontvanger
verantwoord? Bij een (exploitatie)subsidie zonder voorwaarden wordt de last genomen in
het jaar waarvoor de subsidie bedoeld is volgens de beschikking. Bij een
(exploitatie)subsidie met voorwaarden wordt de subsidielast pas verantwoord in het jaar
waarin de subsidieontvanger de prestatie levert en aan de voorwaarden invulling geeft.
Jaarstukken 2024                                                                                           143
                                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>Vennootschapsbelasting
Vanaf 2016 moeten gemeenten en andere publiekrechtelijke rechtspersonen
vennootschapsbelasting (Vpb) betalen over de winst die ze met hun
ondernemingsactiviteiten maken. De Vpb moet jaarlijks worden bepaald op basis van de
fiscale grondslag. Hierin zijn de standpunten van de Belastingdienst betreffende het wel
of niet in aanmerking mogen nemen van baten en lasten voor de fiscale winstbepaling
van groot belang. Een toelichting hierop wordt in hoofdstuk 1 gegeven bij het
programma F:Financieel gezond.
Jaarstukken 2024                                                                                         144
                                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>Overzicht van baten en lasten
Het begrotingsresultaat (begroting-/- werkelijkheid) geeft een verschil van 3.740 V op
een begrotingstotaal van 244.715. Daarnaast is er nog een belangrijk resultaat te
melden op de grondexploitaties die dit verschil positief beïnvloeden. Het gaat hier de
winstnemingen, na de actualisatie van de grondexploitaties voor deze jaarrekening. Een
belangrijk verschil komt door de winstneming 2.865 V op de grondexploitaties Broekgraaf
en Voorzieningencluster Broekgraaf. Grondexploitaties worden geactualiseerd tijdens het
jaarrekeningproces en voor de genoemde grondexploitaties is met name de
grondopbrengst verbeterd. De winstneming voor de grondexploitaties De Weide II en
Gaasperwaard was al voorzien in het MPG 2024. De winstneming hierop was al gemeld
bij de 2e bestuursrapportage, met die toevoeging dat die winstneming 345 N geringer
was we hadden voorzien.
In onderstaand overzicht wordt per programma inzicht gegeven in de gerealiseerde saldi
baten en lasten Het resultaat is gesplitst in het gerealiseerde saldo van baten en lasten
exclusief dotaties aan reserves en bestemmingen (volgens artikel 17 BBV) en het
gerealiseerde resultaat na deze dotaties en onttrekkingen aan reserves.
Jaarstukken 2024                                                                                           145
                                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>                                                        Primair     Begroting
                                           Werkelijk   begroot     na wijziging Werkelijk Verschil
Programma Lasten     Bedragen x 1.000      2023        2024        2024            2024                   2024
A: Bestuur, dienstverlening en organisatie      13.511      12.410      13.946            14.334                     -387
B: Beheer en gebruik openbare ruimte            26.908      28.091      29.048            28.519                      528
C: Sociaal domein                               89.403      82.592      97.231            98.280                   -1.049
D: Ruimtelijke ontwikkeling                     19.546      28.826      37.687            32.581                    5.106
E:: Ontplooiing                                 11.351      11.061      11.826            11.169                      656
F: Financieel gezond                            29.535      35.967      36.824            38.173                   -1.349
Totale lasten voor bestemming                 190.254      198.947     226.563          223.057                     3.505
Vennootschapsbelasting                             448         100         -242               -491                    250
Mutaties reserves                                4.621          -       18.395            17.839                      556
Totaal lasten na bestemming                   195.323      199.047     244.715          240.404                     4.311
                                                        Primair     Begroting
                                           Werkelijk   begroot     na wijziging Werkelijk Verschil
Programma Baten      Bedragen x 1.000      2023        2024        2024            2024                   2024
A: Bestuur, dienstverlening en organisatie      -1.855      -1.203      -1.693            -2.226                      532
B: Beheer en gebruik openbare ruimte          -18.888      -18.311     -18.722          -19.096                       375
C: Sociaal domein                             -26.299      -16.471     -27.507          -29.957                     2.450
D: Ruimtelijke ontwikkeling                   -15.161      -23.892     -35.167          -32.512                    -2.655
E:: Ontplooiing                                 -3.230      -2.697      -2.814            -3.290                      475
F: Financieel gezond                         -131.132     -132.395    -140.284       -141.794                       1.510
Totale baten voor bestemming                 -196.565     -194.969    -226.187       -228.875                       2.687
Mutaties reserves                             -10.711       -6.291     -21.252          -17.993                    -3.259
Totaal baten na bestemming                   -207.276     -201.260    -247.439       -246.868                        -571
                                                        Primair     Begroting
                                           Werkelijk   begroot     na wijziging Werkelijk Verschil
Programma Saldi Bedragen x 1.000           2023        2024        2024            2024                   2024
A: Bestuur, dienstverlening en organisatie      11.656      11.207      12.253            12.108                      145
B: Beheer en gebruik openbare ruimte             8.020       9.780      10.326              9.423                     903
C: Sociaal domein                               63.104      66.121      69.724            68.323                    1.401
D: Ruimtelijke ontwikkeling                      4.385       4.934       2.520                      69              2.451
E:: Ontplooiing                                  8.121       8.364       9.011              7.880                   1.131
F: Financieel gezond                         -101.597      -96.428    -103.460       -103.621                         161
Totale saldi voor bestemming                    -6.311       3.978          375           -5.817                    6.192
Vennootschapsbelasting                             448         100         -242               -491                    250
Mutaties reserves                               -6.090      -6.291      -2.857                -155                 -2.702
Totaal saldi na bestemming                    -11.953       -2.213      -2.723            -6.463                    3.740
Vergelijking verwacht en werkelijk resultaat 2024
Totaal te verklaren resultaat
De voorliggende Jaarstukken 2024 sluiten met een voordelig resultaat van 6.463. Ten
opzichte van het begrote voordelige resultaat is dit een voordeel van 3.740. De afwijking
van 6.463 ten opzichte van het begrote saldo van 2.723 is o.a. toe te schrijven aan
mutaties van 2.465, die voortkomen uit de winstneming op de grondexploitaties
Broekgraaf en voorzieningencluster Broekgraaf. Deze konden pas in 2025 berekend
worden.
Jaarstukken 2024                                                                                                      146
                                                                            Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>In onderstaande tabel zijn de, in de programma’s toegelichte verschillen boven de 100
opgenomen:
  Pr.  Omschrijving                                                           Voordeel                    Nadeel
       Programma’s A t/m F
       Vrijval voorziening wachtgeld voormalig wethouders door
   A                                                                                     295
       herberekening in verband met neveninkomsten
   A   Ontvangsten leges en uitgaven reisdocumenten                                      236                  116
   B   Gunstige aanbesteding en latere start uitbesteding kosten wegen                   137
   B   Opbrengst degeneratiekosten aanleg kabels en leidingen                            157
   B   Onderhoudskosten en inrichting buitengebied                                                            155
   B   Afrekening verwerkingskosten Waardlanden                                          510
   C   Inhuur expertise onderwijshuisvestingsbeleid                                                           222
   C   Schade en vandalisme onderwijs                                                                         107
   C   Geraamde huurlasten niet/gedeeltelijk gerealiseerd                                127
   C   Extra onderhoudslasten De Prenter                                                                      100
   C   Leerlingenvervoer identiteitsgebonden aanvragen                                                        384
   C   Extra uitgeven OAB verrekend met subsidies                                        413                  286
   C   Uitvoering Wet Hersteloperatie Toeslagen                                          290                   80
   C   Baten en lasten bijstandsuitkeringen BUIG                                         693                  693
   C   Verrekening resultaat Avres 2023                                                  494
   C   Bekostiging begeleide participatie Avres                                                               470
   C   Voordeel Actieplan Armoede en Schulden                                            295
   C   Verrekening kosten Arbeidsmarktregio                                              451                  650
   C   Lagere lasten doordecentralisatie Beschermd Wonen                                 337
   C   Voordeel op ondersteunde vervoermiddelen Wmo                                      205
   C   Voordeel Wmo collectief vervoer                                                   284
   C   Lasten huishoudelijke ondersteuning Wmo                                                                215
   C   Jeugdhulpvervoer                                                                                       120
   C   Nadeel RBL Jeugdhulp                                                                                 1.082
   C   Voordeel lasten opvang Oekraïense ontheemden                                      823
   C   Baten/lasten crisisnoodopvang                                                     960                  960
   C   Middelen Integraal Zorg Akkoord                                                   230
   C   Middelen GALA                                                                     151                  151
   C   Lokaal gezondheidsbeleid                                                          353
   C   Overschot budget inwonersinitiatieven                                             447
   C   Tekort baten huisvesting vergunninghouders                                                             241
   D   Duurzaamheidsbudget CDOKE                                                     1.786                  1.785
   D   Doorschuiven lasten planomzetting omgevingswet                                    251
   D   Baten en lasten anterieure overeenkomsten                                         297                  250
   D   Voor- en nadelen op baten en lasten grondexploitaties naar balans                                    7.304
   D   Lager bedrag uitgaven en lagere baten grondexploitaties                    10.602                    3.236
   D   Geboekte winstnemingen grondexploitaties 2023, naar ARG                       2.465
   D   Legesinkomsten en lasten omgevingsvergunningen                                    321                  249
   E   Hogere opbrengst zwemonderwijs Helsdingen                                         151
   E   Hogere opbrengst/kosten exploitatie Helsdingern                                   195                   91
   E   Overschot instandhoudingsbudget SC Berenschot                                     423
   E   Overschot instandhoudingsbudget Het Dak                                           207
   F   Storting gemeentelijke voorzieningen debiteuren                                                        109
       Restant budget overige baten en lasten= voordeel andere
   F                                                                                                        1.100
       taakvelden
   F   Vennootschapsbelasting                                                            322                   73
   F   Overhead: Personele baten en lasten                                           3.203                  2.734
   F   Overhead: Ondersteunende afdelingen                                               211
   F   Overhead: Gemeentehuizen                                                          160
   F   Algemene uitkering: taakmutaties = voordeel andere taakvelden                     220
Jaarstukken 2024                                                                                                147
                                                                       Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>   Pr.  Omschrijving                                                            Voordeel                    Nadeel
    F   Algemene uitkering: niet ingezet lastenstelpost                                    207
    F   Algemene uitkering: effecten decembercirculaire maatstaven                         103
    F   Algemene uitkering: verrekeningen 2022                                             220
  DIV Saldo diverse niet toegelichte afwijkingen < 100                                     324
        Telling mutaties exclusief reserveboekingen                                 29.556                  22.963
        Mutaties reserves: Arbeidsmarktregio, Inwonersinitiatieven, sociaal
    C                                                                                         19                312
        domein
        Mutaties reserves: Winstnemingen grexen/routekaart
    D   verduurzamen vastgoed, omgevingswet, Hazelaarplein en Achter                       360                  420
        de van Zuilenstraat
    E   Mutaties reserves: Noodfonds dorpshuizen en kapitaallasten                                               98
        Mutaties reserves: Overlopende posten en dekking begroot
    F                                                                                                         2.402
        negatief resultaat
        TOTAAL: voor- en nadelen                                                  29.935                  26.195
        Per saldo resultaat ten opzichte van de Begroting 2024                        3.740
Incidentele baten en lasten
Om vast te kunnen stellen of er sprake is van structureel en reëel evenwicht is het
belangrijk om inzicht te hebben in welke baten en lasten incidenteel zijn en welke
structureel. De algemene richtlijn bij het onderscheid tussen incidenteel en structureel is
dat er sprake is van een incidenteel budget wanneer dit gedurende maximaal drie jaar
beschikbaar wordt gesteld. In het hiervoor gepresenteerde totaaloverzicht van baten en
lasten zijn zowel de structurele als de incidentele posten opgenomen. Onderstaand wordt
een overzicht gegeven van de hierin opgenomen incidentele baten en lasten per
programma. In enkele gevallen zijn incidentele baten en lasten in de begroting ook als
zodanig benoemd. Echter bij de toepassing van regelgeving is het niet altijd toegestaan
deze kosten voor deze toepassing als incidenteel te beschouwen. Het gaat dan vaak om
posten die wel periodiek terugkomen, maar niet jaarlijks. Hierbij valt te denken aan
verkiezingen, ruimen graven en actualisatie beleidsopgaven. Ook eenmalige hogere
uitgiften van rij- en identiteitsbewijzen vallen hieronder. Hieronder ziet u een overzicht
van baten en lasten met als minimumbedrag 25:
Jaarstukken 2024                                                                                                  148
                                                                         Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>Incidentele baten en lasten                                                                                        Bedragen x € 1.000
                                                                                                                                        Begroting 2024 na
Pr.                         Omschrijving                                          Primaire begroting 2024 Begrotingswijzigingen 2024                            Werkelijk 2024
                                                                                                                                        wijzigingen
A                           LASTEN
A                           Bijdrage Hazelaarsplein                                                   -                            -                       -               224
A                            Ontrekking reserve Verduurzaming Vastgoed                                -                              85                      85              56
A                           Toevoeging Achter de van zuilenstraat                                     -                              25                      25              25
A                           Intocht sinterklaas 2024 vianen                                           -                            500                     500             500
A                           Volkstuinen overdracht                                                    -                              75                      75              77
A                           Verwijdering woonwagen                                                    -                              13                      13              13
A                           Telling lasten programma                                                  -                           698                     698             895
B                           aanpassing Verkeersveiligheid Vosschool                                     15                         -                         15              15
B                           Begraven 2024                                                             -                            -                         60              60
B                           Verbetering fietsverkeer                                                    50                         -                         50              50
B                           Joodse begraafplaatsen                                                    -                              20                      20              20
B                            Risicoanalyse en uitvoerinsagenda verkeersveiligheid                     -                            -                       -               -
B                            Verkeerscirculatie en parkeren                                           180                         -180                     -               -
B                           Overige verkeersmaatregelen                                               -                            -                       -               -
B                           Telling lasten programma                                                  245                        -160                     130             130
C                           Beschermd wonen                                                           -                            715                     715             381
C                           Energiearmoede                                                            -                            365                     365             365
C                           Arbeidsmarktregio                                                         -                          1.893                   1.893           1.242
C                           Projectorganisatie HSDI                                                   -                            500                     500             500
C                           GALA 2024                                                                 -                            675                     675             524
C                            Uitbreiding capaciteit kinderopvang                                         26                           0                      26              26
C                            overlopende posten GKA                                                   -                            100                     100             100
C                            Arbeidsmarkt                                                             -                              46                      46              18
C                           Opvang Oekraïeners                                                        -                          2.586                   2.586           1.705
C                           meerkosten Oekraïne                                                       -                              40                      40               7
C                            zinvolle dagbesteding                                                    -                              25                      25              10
C                            doelgroep bescherm wonen                                                 -                            113                     113                0
C                           SMA                                                                       -                              40                      40              10
C                            Inwonersinitiatieven                                                     -                               0                       0               3
C                           Telling lasten programma                                                    26                      7.097                   7.123           4.890
D                           UAW 2024                                                                  -                           300                     300             264
D                            Hazelaarplein                                                            -                         3.300                   3.300             233
D                           Omgevingswet                                                              -                           328                     328             328
D                           Energie armoede                                                           -                           204                     204              -
D                           Isolatievoucher energietransitie                                          -                           150                     150             225
D                           Aanpak LIA duurzaamheid                                                   300                         993                   1.293           1.358
D                           CDOKE duurzaamheid                                                        -                         1.945                   1.945             500
D                           Telling lasten programma                                                  300                       6.920                   7.220           2.644
E                           NPO uitgaven                                                              -                            457                     457             426
E                           De Linde eigen beheer                                                     -                              47                      47              48
E                           Onderzoek Sociale ontmoetingsplaatsen                                     -                              60                      60               3
E                            Sociale ontmoetings plekken                                              -                              82                      82              82
 E                          Telling lasten programma                                                  -                           504                     504             474
F                           Vennootschapsbelasting 2024 Voorlopig                                     -                            250                     250             250
F                           Stroompunt                                                                -                              30                      30              30
F                           Viering 5jaar Vijfheerenlanden                                            -                              30                    103                5
F                           Inhuur projectleider belastingpakket                                      -                              40                      40              20
F                           Uitgave goed verhuurderschap                                                12                            0                      12              12
F                           Financiën Advies                                                            38                            0                      38              48
F                           Agio herfinanciering                                                    2.889                        2.832                   2.832           2.832
F                           Naheffing BTW aandeelhouderscommisie Eneco                                -                              48                      48              64
F                           Telling lasten programma                                                2.939                       3.230                   3.353           3.261
                            Totaal incidentele lasten                                               3.510                      18.289                 19.028           12.295
Jaarstukken 2024                                                                                                                                                       149
                                                                                                                            Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>Incidentele baten en lasten                                                                                Bedragen x € 1.000
                                                                                                                                 Begroting 2024 na
Pr.                         Omschrijving                                  Primaire begroting 2024 Begrotingswijzigingen 2024                             Werkelijk 2024
                                                                                                                                 wijzigingen
A                           BATEN
A                           GR AV positief resultaat                                          -                             -49                     -49               -49
A                           Telling baten programma                                           -                            -49                     -49               -49
B                           Joodse begraafplaatsen subsidie                                                                 -20                     -20               -20
B                           Telling baten programma                                           -                            -20                     -20               -20
C                           SPUK GALA                                                         -                           -675                    -675              -524
C                           Beschermd wonen Subsidie                                          -                           -715                    -715              -715
C                           Energiearmoede SPUK                                               -                           -365                    -365              -365
C                           Opvang Oekraïners                                                 -                         -4.086                  -4.086            -4.168
C                           Gelijke kansen allinatie                                          -                           -100                    -100              -100
C                           Arbeidsregio budgetten                                            -                         -1.748                  -1.748            -1.736
C                           Telling baten programma                                           -                        -7.689                  -7.689            -7.608
D                           Energie armoede                                                   -                           -204                    -204                  0
D                           Isolatievoucher energietransitie                                  -                           -150                      -96             -225
D                           Aanpak LIA duurzaamheid                                           -                           -993                  -1.293            -1.358
D                           CDOKE duurzaamheid                                                -                         -1.945                  -1.945              -500
D                           Winstneming Grex Gaasperwaard I                                   -                             -96                     -96               -96
D                           Winstneming Grex De Weide II                                      -                         -3.293                  -3.293            -3.355
D                           Telling baten programma                                           -                        -6.681                  -6.927            -5.534
E                           SPUK NPO                                                          -                           -457                    -457              -307
E                           Opbrengst Horeca De linde 2024                                    -                             -21                     -21                -8
E                           Telling baten programma                                           -                          -478                    -478              -315
F                           Verkoop machines Wijkteams                                        -                             -35                     -35               -35
F                           Bijdrage uit reserve dekking kapitaallasten                    -2.889                       -2.832                  -2.832            -2.832
F                           Overige Salariskosten                                             -48                              0                    -48               -48
F                           Vennootschapsbelasting 2021                                       -                           -250                    -250              -250
F                           Telling baten programma                                        -2.937                      -3.117                  -3.165            -3.165
                            Saldo incidentele baten                                        -2.937                     -18.034                -18.328          -16.692
Incidentele baten en lasten                                                                                Bedragen x € 1.000
                                                                                                                                 Begroting 2024 na
Pr.                         Omschrijving                                  Primaire begroting 2024 Begrotingswijzigingen 2024                             Werkelijk 2024
                                                                                                                                 wijzigingen
A                           RESERVES
A                           Bijdrage Hazelaarsplein                                           -                            -                       -               -224
A                            Ontrekking reserve Verduurzaming Vastgoed                        -                            -85                     -85               -56
A                           Toevoeging Achter de van zuilenstraat                             -                            -25                       25              -25
A                           ontrekking reserve Sinterklaas                                    -                          -370                    -370              -370
A                           Telling mutaties programma                                        -                          -480                    -430              -675
B                           Slotwijziging 2024 begraven uit Reserve                           -                            -60                     -60                60
B                           storting reserve fietsvisie                                       -                              50                      50               50
B                            ontrekking Reserveboeking Participatie UPLG                      -                          -144                    -144              -144
B                           Telling mutaties programma                                        -                          -154                    -154                -34
C                           Storting Reserve Oekraïners                                       -                         1.500                   1.500             1.500
C                           onttrekking overlopende posten GKA                                -                           -100                    -100              -100
C                           Projectorganisatie                                                -                           -500                    -500              -500
C                           onttrekking Arbeidsmarkt                                          -                             -46                     -46               -18
C                           ontrekking meerkosten Oekraïne                                    -                             -40                     -40                -7
C                           ontrekking zinvolle dagbesteding                                  -                             -25                     -25               -10
C                           ontrekking doelgroep bescherm wonen                               -                           -113                    -113                  0
C                           ontrekking SMA                                                    -                             -40                     -40               -10
C                           Toevoeging Reserve Inwonersinitiatieven                           -                                0                       0                3
C                           Telling mutaties programma                                        -                           637                     637               859
D                           Ontrekking reserve UAW ARG                                       -300                        -300                    -300              -264
D                           Onttrekking Hazelaarplein                                         -                        -3.300                  -3.300              -233
D                           Ontrekking Omgevingswet                                                                      -328                    -328              -328
D                           Winstneming De Weide II                                           -                            -                       -              3.355
D                           Winstneming Gaasperwaard                                          -                            -                       -                  96
D                           Telling mutaties programma                                       -300                      -3.928                  -3.928             2.626
E                           onttrekkking algemene reserve noodfonds SOP                                                     -82                     -82               -82
E                           onttrekking Reserve ontmoetingsplaatsen                                                         -60                     -60                -3
E                           Telling mutaties programma                                        -                          -142                    -142                -85
F                           Vennootschapsbelasting 2021 uit reserve                           -                          -250                    -250              -250
F                           Vennootschapbelasting 2024                                        -                          -220                    -220              -220
F                           Telling mutaties programma                                        -                          -470                    -470              -470
                            Mutaties reserves                                                -300                      -4.537                  -4.487             2.221
                            Saldo incidentele baten en lasten na reserves                     273                      -4.282                  -3.786            -2.176
Jaarstukken 2024                                                                                                                                                150
                                                                                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de
reserves
Kaderstelling BBV
Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moeten de structurele
toevoegingen en onttrekkingen aan reserves apart worden gepresenteerd. Structurele
toevoegingen of onttrekkingen betreffen verrekeningen met financieringsreserves
/dekkingsreserves (kapitaallasten).
Reserves kapitaallasten Vijfheerenlanden
In de gemeente Vijfheerenlanden is alleen sprake van structurele onttrekkingen aan
reserves kapitaallasten. Daarbij is de boekwaarde van de betreffende activa altijd gelijk
aan de stand van de bijbehorende reserves kapitaallasten. Jaarlijks wordt de afschrijving
in mindering gebracht op de betreffende activa. Deze afschrijving wordt gedekt door een
onttrekking aan de betreffende reserve. Kapitaalrente wordt niet onttrokken aan de
reserves kapitaallasten.
 Reserve                                                      Structurele                          Structurele
                                                              toevoeging                          onttrekking
                                                            2024 (lasten)                      2024 (baten)
 AR – Inventaris overname Laco                                            0                                  64
 Reserve kapitaallasten Stadskantoor Leerdam                              0                                  14
 Reserve kapitaallasten Gemeentehuis Zederik                              0                                 108
 Reserve kapitaallasten Gem.Geb. - Sterrenkijker                          0                                  21
 Reserve kapitaallasten Gem.Geb. - Wilhelminaschool                       0                                  34
 Reserve kapitaallasten verkeersplannen Zederik                           0                                   2
 Reserve kapitaallasten peuterspeelzaal / kinderdagverblijf               0                                  15
 Lexmond
 Reserve kapitaallasten sportzaal Hei- en Boeicop Zederik                 0                                  13
 Reserve kapitaallasten bibliotheek Lexmond                               0                                   8
 Reserve kapitaallasten Agio op afgeloste leningen                        0                               2.832
 Reserve kapitaallasten verplaatsing SV Meerkerk                          0                                 126
 Reserve kapitaallasten kunstgras Hei- en Boeicop                         0                                  57
 Totaal                                                                   0                               3.294
Begrotingsrechtmatigheid
Overschrijdingen 2024
Bij de rechtmatigheidscontrole door vormt de begrotingsrechtmatigheid een belangrijk
toetsingscriterium. Getoetst wordt of het budgetrecht van de gemeenteraad is
gerespecteerd. Dat doet het college door te controleren of er sprake is van
overschrijdingen op de door de gemeenteraad vastgestelde lastenbudgetten per
programma (en dus niet per taakveld). Op drie programma’s van de gemeente
Vijfheerenlanden is in 2024 meer uitgegeven dan begroot. Het betreft de volgende
programma’s:
Jaarstukken 2024                                                                                            151
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre> Programma                                   Begroting     Werkelijk                   Verschil
 A. Bestuur, dienstverlening en organisatie      13.947       14.334                                387
 C. Sociaal Domein                               97.231       98.280                            1.049
 F. Financieel Gezond                            36.282       37.682                            1.100
 Totaal programma’s                             147.460      150.296                            2.536
Bij de controle op het begrotingscriterium wordt gecontroleerd of alle
begrotingsafwijkingen passen binnen het kader van de door de gemeenteraad
vastgestelde begroting. Tijdens de uitgevoerde interne controles zijn geen afwijkingen
geconstateerd. In deze Jaarstukken 2024 wordt echter toegelicht dat er op de
programma’s A, C en F sprake is van overschrijdingen op de begrote lasten. Bij
programma A betreft dit een overschrijding van € 387, bij programma C een
overschrijding van € 1.049 en bij programma F van € 1.100. Bij alle drie de programma’s
is er echter uiteindelijk sprake van voordelige saldi van baten en lasten.
De inhoudelijke toelichting is te vinden in de paragraaf Bedrijfsvoering onder het kopje
‘Toelichting bevindingen begrotingscriterium’.
Kredietrechtmatigheid
Inleiding
Per ultimo 2024 was er sprake van circa 130 nog openstaande gemeentelijke
investeringskredieten. Hiervan kan 80% nog niet worden afgesloten (deze zijn dus nog in
uitvoering).
Voor het overzicht wordt verwezen naar het overzicht restantkredieten in de bijlagen.
Van verreweg de meeste van deze nog niet af te sluiten investeringskredieten wordt
verwacht, dat ze uiteindelijk binnen het budget kunnen worden afgesloten c.q. worden
gedekt door nog te ontvangen inkomsten. Bij sommige kredieten is dat niet het geval.
    •   Op het voorbereidingskrediet van de Noachschool wordt een overschrijding
        verwacht doordat het plan gecompliceerder is dan gedacht: er heeft uitbreiding
        van het programma plaatsgevonden, het blijkt een archeologische vindplaats te
        zijn waardoor afgravingen gedaan moeten worden en watercompensatie. De
        verschillende partijen hebben overeenstemming bereikt over een schetsontwerp,
        rekening houdend met de archeologische waarden dat nu verder uitgewerkt wordt
        en op basis waarvan in de tweede helft van 2023 de planologische procedure is
        gestart. Met het bestemmingsplan is de gemeente in een afrondende fase met de
        beantwoording van de zienswijzen. Verwacht wordt dat het bestemmingsplan in
        juni 2025 ter goedkeuring in de gemeenteraad gebracht wordt. De gemeente
        verwacht ook het definitieve kredietvoorstel in de raadsvergadering van juni 2025
        voor kunnen te leggen. De school zal als bouwheer optreden.
    •   Middels het krediet Vianen Aanpassen busstation is een uitbreiding van de
        fietsenstalling gerealiseerd en de oude busbaan bij de Sparrendreef is verwijderd.
        Het project is uitgebreid met een kunstwerk onder het viaduct en het aanpassen
        van voorzieningen voor mensen met een beperking. Het busstation is gereed en
        de subsidie afhandeling loopt nog.
Jaarstukken 2024                                                                                           152
                                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>    •   Voor de Inrichting Schoolplein KC Broekgraaf en Inrichting gymzaal KC Broekgraaf
        zijn de kredieten overschreden, maar de overschrijdingen worden onder meer
        gedekt door een bijdrage uit de post onvoorzien uit het krediet Nieuwbouw
        Broekgraaf.
    •   Het krediet voor de uitbreiding van het parkeerterrein aan de Stationsweg in
        Leerdam is overschreden vanwege meerdere factoren. Door bezwaren is er
        vertraging in het vergunningsproces geweest, waren er tegenslagen met hoge
        stikstofmetingen en was de openbare verlichting niet opgenomen in de raming.
Voortgang belangrijkste investeringskredieten
Een specificatie van alle afzonderlijke investeringsprojecten is in de bijlagen opgenomen.
Van een aantal grotere projecten waarvan het restant investeringskrediet meer dan €
250.000 bedraagt, treft u in deze paragraaf een nadere toelichting aan.
Spoorse kwesties Merwede Lingelijn: In de raadsvergadering van 10 juni 2021 is
besloten tot aanpassing van de overgang Koenderseweg en het maken van een langzaam
verkeer tunnel in het verlengde van de Spiegellaan naar de Bruininxdeelsekade.
Uitvoering vindt plaats in periode tot (en met) 2026.
Parkinfrastructuur Leerdam Sport: Het sportcomplex is gerealiseerd en de afronding
vindt plaats in 2025.
Hazelaarplein: Project loopt door in 2025 en naar verwachting wordt dit project in 2026
afgerond.
Tracebesluit A27 2020: Krediet is beschikbaar vanaf 2020 en verwachte jaar van
afronding is 2030. Dit krediet wordt besteed als de A27 wordt verbreed. Er is nu wel een
ontwerp in de maak voor de Brugstraat
Permanente uitbreiding Noachschool: Er is een woonboerderij aangekocht met
bijbehorende gronden om de uitbreiding van de Noachschool mogelijk te maken. De
bouw van de uitbreiding van de Noachschool moet nog starten.
Bouw nieuw gemeentehuis: Ingebruikname van het nieuwe gemeentehuis in Leerdam
is naar verwachting in 2027.
Project De Wilgenhoek/woonzorg: Betreft een meerjarig project dat pas na afronding
van het project afgesloten kan worden. De eerste uitgaven zijn al gedaan. Bij voldoende
voortgang in het project kan de levering van het perceel, na bouwrijp maken, in 2026
plaats vinden. Realisatie van de woningbouw door de kopende partij kan dan medio 2026
gestart worden.
Voorbereidingskrediet uitbreiding BS Ameide: Start van het werk is zomervakantie
2025 en de oplevering is gepland eind 2025.
Nieuwbouw Ebenhaëzerschool Leerbroek: Betreft meerjarig project dat pas na
afronding van het project afgesloten kan worden. Project is door planologische
bezwaarprocedures vertraagd geraakt. Bouw van de school is opgestart.
Uitvoeringskrediet ontsluiting Broekgraaf: De gemeenteraad heeft in 2021
ingestemd met de realisatie van deze langzaam verkeerstunnel. Samen met ProRail is de
planvorming voor de langzaam verkeerstunnel afgelopen periode verder uitgewerkt.
Daaruit is gebleken dat de langzaam verkeerstunnel fors meer geld gaat kosten dan
eerder bedacht. Ondanks de verkregen WBI subsidie (waar de langzaam verkeerstunnel
onderdeel van is) is het sterk oplopen van de investeringskosten reden om de gekozen
Jaarstukken 2024                                                                                            153
                                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>oplossing te heroverwegen. Op initiatief van de gemeente en in overleg met ProRail,
wordt onderzocht of een veilige maar minder dure oplossing voorhanden is. Hiermee is
de tunnel niet per definitie afgedaan. In bestuurlijk overleg met Prorail is afgesproken dat
de gemeente nader verkeerskundig onderzoek gaat doen. Op basis daarvan wordt
besluitvorming gemeenteraad voorbereid. Streven is uiterlijk om het tweede kwartaal
2025 de gemeenteraad in de gelegenheid te stellen te besluiten over de definitieve
oplossing.
Uitvoeringskrediet verkeerskundige aanpassing Slagboom Leerbroek: Project is
opgestart en voorbereiding is in volle gang. Verwachte uitvoering is in 2025/2026. Een
en ander is afhankelijk van de voortgang van de bouw van de nieuwe school en de
werkzaamheden door Stedin/Oasen die moeten plaatsvinden.
Renovatie De Rank en (SKCN) Meerkerk: Project loopt in afwachting op locatie
dorpswoonvisie. Verwachte jaar van ingebruikname is 2029.
Nieuwbouw Broekgraaf: Project zit in de nazorgfase. In deze fase worden nog
uitgaven verwacht.
Voorbereidingskrediet ontwikkeling Broekgraaf Noord: De planvorming voor
Broekgraaf Noord is in ontwikkeling. De gemeenteraad heeft eind 2023 ingestemd met
het opstarten van de ruimtelijke procedure. Het voorbereidingskrediet wordt hiervoor
gebruikt. De gesprekken met de ontwikkelaars lopen en zij zijn voornemens de
planontwikkeling te gaan opstarten. Door de veelheid aan ontwikkelaars en de onderlinge
afstemming kost het proces veel tijd.
Nieuwe Website Vijfheerenlanden: Eind 2024 is fase 2 van de doorontwikkeling van
de website gestart. Hierin worden per dorp en stad landingspagina’s gemaakt op
www.vijfheerenlanden.nl. Daarnaast wordt een nieuwsbrief gestart met het nieuws per
dorp en stad gegroepeerd. Verwacht wordt deze fase in kwartaal 2 2025 af te ronden. In
2025 worden de mogelijkheden van een participatieplatform onderzocht. In de tweede
helft van 2025 worden de resultaten van dit onderzoek verwacht. Als een
participatieplatform haalbaar is en de gemeenteraad gaat akkoord met de ontwikkeling
van een platform dan wordt de realisatie ervan fase 3 van het project Doorontwikkeling
website.
Voorbereidingskrediet Calvijnschool: Het krediet moet worden overgemaakt aan het
schoolbestuur. Daarvoor is inmiddels opdracht gegeven.
Voorbereidingskrediet De Rank Vianen: Het krediet moet worden overgemaakt aan
het schoolbestuur. Daarvoor is inmiddels opdracht gegeven.
Vervanging van oeverbescherming 2023: Deel van het project wordt momenteel
gerealiseerd. Overig deel ligt ter voorbereiding bij Realisatie Openbare Ruimte.
Renovatie school De Ark Vianen: Op 1 juni 2023 is een bedrag van € 3.717.000
beschikbaar gesteld voor de renovatie van school De Ark in Vianen. Verwachte jaar van
ingebruikname is 2025.
Aankoop Tijdelijke Onderwijs Huisvesting 2023: Op 1 juni 2023 is in verband met
vervangende nieuwbouw respectievelijk renovatie van het bestaande gebouw, een
bedrag van € 1.480.000 beschikbaar gesteld voor de aanschaf van tijdelijke
huisvestingsvoorzieningen ten behoeve van de basisschool “De Rank” en “De Ark” in
Vianen. Er worden in de komende 2 jaar de nodige tijdelijke huisvestingsaankopen
verwacht.
Jaarstukken 2024                                                                                           154
                                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>SUVIS aanpas. Ventilatie OHV: Op 1 juni 2023 is een bedrag van € 700.000
beschikbaar gesteld ten behoeve van het treffen van ventilatievoorzieningen. Hieruit
moeten nog de uitkeringen komen naar het desbetreffende schoolbestuur.
Uitvoeringskrediet strategische grondaankopen: In de 1e berap 2023 is hiervoor
€ 2.500.000 krediet beschikbaar gesteld en voor mogelijke toekomstige kansen die zich
voordoen.
Projectplan Monnikendreef: Krediet is bestemd voor de realisatie van 24
appartementen door middel van flexwoningen. De verwachte opleverdatum is het tweede
kwartaal 2025.
Uitbreiding BS Het Liesveld Ameide: Start van het werk is zomervakantie 2025 en de
oplevering staat gepland voor eind 2025.
Verbetering wegfunderingen 2024: Het aanbrengen van de verbeterde
wegfunderingen is gekoppeld aan het rioolvervangingsplan uit het GRP. Op dit moment
zijn nog niet alle rioolvervangingsproject waar dit krediet aan gekoppeld is opgestart.
Een deel van de projecten wordt verschoven naar 2025.
Vervanging speelvoorzieningen 2024: In 2024 is gestart met de uitvoering voor het
renoveren van de buurten Zijderveld, Tienhoven en Leerbroek. Dit wordt in 2025 pas
afgerond. Ook is er gestart met de voorbereiding van de buurten De Hagen en
Everdingen. Ook moet er nog gestart worden met de uitvoering van Leerdam Noord en
Ter Leede.
GRP gemalen 2024: Project is gestart en loopt door tot en met het eerste of tweede
kwartaal 2025.
Vervanging van oeverbescherming 2024: dit project bevindt zich in de
voorbereidingsfase en verwacht wordt dat krediet in 2025 afgesloten kan worden.
Maatregelen Industrieweg Leerdam 2024: Voorbereidingen voor de uitvoering zijn
opgestart en verwacht wordt dat dit krediet in 2025 of 2026 afgesloten kan worden.
Aankoop Tijdelijke Onderwijs Huisvesting 2024: dit krediet de komende 2 jaar
gebruikt worden voor de nodige tijdelijke onderwijshuisvestingsaankopen.
Verbouw El Boukhari: er moeten nog enkele werkzaamheden worden uitgevoerd. Dit
zal in de zomervakantie 2025 gedaan worden. Bovendien oett er dan nog een afrekening
en eindverantwoording door het schoolbestuur plaats vinden.
Verbouw Mr. Vos school: dit is nog in uitvoering. Verwachte afronding staat gepland
voor 2025.
Voorbereidingskrediet nieuwbouw Multifunctioneel Centrum Hagestein:
Voorbereidingskrediet is in juni 2024 opgehoogd tot € 1.614.500.
Sluipverkeer (Mobiliteitsplan): Afsluitingen zijn in bedrijf. Wel is er nog een
beroepszaak bij de rechter. Vanaf eind 2025 zullen er andere trajecten gaan volgen.
Gemeentehuis Leerdam - gebouw: dit betreft een langlopend project met een
verwachte afronding in het jaar 2027.
Gemeentehuis Leerdam - installaties: dit betreft een langlopend project met een
verwachte afronding in het jaar 2027.
Gemeentehuis Leerdam- vaste inrichting: dit betreft een langlopend project met een
verwachte afronding in het jaar 2027.
Jaarstukken 2024                                                                                          155
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre>Gemeentehuis Leerdam - inventaris: deze inkoopprocedures voor de inventaris van
het nieuwe gemeentehuis in Leerdam zullen medio 2026-2027 plaatsvinden.
Bibliotheek Leerdam - gebouw: dit betreft een langlopend project met een verwachte
afronding in het jaar 2027.
Bibliotheek Leerdam - installaties: dit betreft een langlopend project met een
verwachte afronding in het jaar 2027.
Voorbereidingskrediet multifunctionele accommodatie sportpark Blankensteijn
Langeweg: Het project om te komen tot multifunctionele club- en kleedgebouwen vind
momenteel plaats. Er wordt gestreefd naar besluitvorming in 2025. Eventuele realisatie
zal dan plaatsvinden tussen 2026 en 2027.
Aankoop technische installaties SC Berenschot: Instandhouding is gestart en
betreffen doorlopende werkzaamheden. De uitvoering start in 2025.
Jaarstukken 2024                                                                                      156
                                                               Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre>Rechtmatigheidsverantwoording college van burgemeester en
wethouders
Rechtmatigheidsverantwoording
Verantwoordelijkheid college
De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening
worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de
balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het
begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze
rechtmatigheids-verantwoording licht het college toe in hoeverre bij de in de
jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-,
voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in
dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming
zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke
verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de
waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op 17 december 2024
vastgestelde definitieve normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder
toegelicht.
Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde
aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de raad
bepaald en bedraagt 2% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en
is vastgesteld op EUR 4,8 miljoen. Grondslag voor de verantwoording is de Kadernota
Rechtmatigheid 2024 van de Commissie BBV van oktober 2024.
Bevinding
Het college stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en
lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen EUR 4,0
miljoen bedraagt. Dit is lager dan de daarvoor gestelde grens van EUR 4,8 miljoen. Van
de niet rechtmatig tot stand gekomen verantwoorde baten en lasten alsmede de
balansmutaties is volgens het college overigens een bedrag van EUR 2,7 miljoen
acceptabel op basis van door de raad vastgestelde afspraken.
Jaarstukken 2024                                                                                          157
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre>Wet normering topinkomens
De WNT is van toepassing op de Gemeente Vijfheerenlanden. Het voor de Gemeente
Vijfheerenlanden toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2024 233 (1. Algemeen
bezoldigingsmaximum).
1. Bezoldiging topfunctionarissen
1a. Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende
topfunctionarissen zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling.
Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende
topfunctionarissen zonder dienstbetrekking vanaf de 13e maand van de functievervulling
inclusief degenen die op grond van hun voormalige functie nog 4 jaar als topfunctionaris
worden aangemerkt.
 Gegevens 2024
                                                                                       K.I.
 bedragen x € 1                 W.J. de Jonge
                                                                                       Goossens
 Functiegegevens                Gemeentesecretaris                                     Griffier
 Aanvang en einde               01-01 t/m 31-12                                        01-01 t/m
 functievervulling in 2024                                                             31-12
 Omvang dienstverband (als      1,0                                                    1,0
 deeltijdfactor in fte)
 Dienstbetrekking?              ja                                                     ja
 Bezoldiging
 Beloning plus belastbare
                                134.458                                                129.820
 onkostenvergoedingen
 Beloningen betaalbaar op
                                22.166                                                 20.462
 termijn
 Subtotaal                      156.624                                                150.282
 Individueel toepasselijke
                                233.000                                                233.000
 bezoldigingsmaximum
 -/- Onverschuldigd betaald
 en nog niet terugontvangen     N.v.t.                                                 N.v.t.
 bedrag
 Bezoldiging                    156.624                                                150.283
 Het bedrag van de
 overschrijding en de reden     N.v.t.                                                 N.v.t.
 waarom de overschrijding al
 dan niet is toegestaan
 Toelichting op de vordering
 wegens onverschuldigde         N.v.t.                                                 N.v.t.
 betaling
Jaarstukken 2024                                                                                       158
                                                                Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre> Gegevens 2023
                                                             N. van Ameijde-                   K.I.
 bedragen x € 1                          W.J. de Jonge
                                                             Poortman                          Goossens
 Functiegegevens                         Gemeentesecretaris  Gemeentesecretaris                Griffier
 Aanvang en einde                        01-12 t/m 31-12     01-01 t/m 30-09                   01-01 t/m
 functievervulling in 2023                                                                     31-12
 Omvang dienstverband (als               1,0                 1,0                               1,0
 deeltijdfactor in fte)
 Dienstbetrekking?                       ja                  ja                                ja
 Bezoldiging
 Beloning plus belastbare
                                         10.209              99.259                            113.117
 onkostenvergoedingen
 Beloningen betaalbaar op
                                         1.751               16.313                            19.823
 termijn
 Subtotaal                               11.960              115.572                           132.940
 Individueel toepasselijke
                                         18.583              167.250                           223.000
 bezoldigingsmaximum
 Bezoldiging                             11.960              115.572                           132.940
`
1b. Leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking in de periode
kalendermaand 1 t/m 12.
 Gegevens 2023
 bedragen x € 1                                                     C.G.M. Bus
 Functiegegevens                                                  Interim Griffier
 Kalenderjaar                                            2024                                      2023
 Periode functievervulling in het kalenderjaar
                                                                                      01-01 t/m 21-06
 (aanvang – einde)
 Aantal kalendermaanden functievervulling in
                                                                                                    5,7
 het kalenderjaar
 Omvang van het dienstverband in uren per
                                                                                                    717
 kalenderjaar
 Individueel toepasselijke
 bezoldigingsmaximum
 Maximum uurtarief in het kalenderjaar                                                               212
Jaarstukken 2024                                                                                               159
                                                                        Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 161 ======================================================================

<pre> Gegevens 2023
 bedragen x € 1                                        C.G.M. Bus
 Functiegegevens                                     Interim Griffier
 Maxima op basis van de normbedragen per
                                                                                   141.500
 maand
 Individueel toepasselijke maximum gehele
                                                        141.500
 periode kalendermaand 1 t/m 12
 Bezoldiging (alle bedragen exclusief btw)
 Bezoldiging in de betreffende periode                                              89.625
 Bezoldiging gehele periode kalendermaand 1
                                                      166.000,00
 t/m 12
 -/- Onverschuldigd betaald en nog niet
                                                          N.v.t.
 terugontvangen bedrag
 Bezoldiging                                            166.000
 Het bedrag van de overschrijding en de reden
 waarom de overschrijding al dan niet is      N.v.t.        N.v.t.
 toegestaan
 Toelichting op de vordering wegens
                                                          N.v.t.
 onverschuldigde betaling
Jaarstukken 2024                                                                                  160
                                                           Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 161 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 162 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 4: De balans en de toelichting
De balans met toelichting geeft informatie over de omvang en samenstelling van het
vermogen - het verschil tussen de bezittingen en de schulden - van de gemeente
Vijfheerenlanden - aan het eind van het boekjaar en over de ontwikkelingen daarin
gedurende het jaar. De activa op de balans geven de bezittingen en de vorderingen weer
en bestaan uit de vaste en vlottende activa. Op de passivazijde van de balans staan de
schulden en het eigen vermogen. Deze zijn uit te splitsen in vaste en vlottende schulden.
Vaste activa en passiva hebben een rentetypische looptijd van langer dan één jaar.
Jaarstukken 2024                                                                                         161
                                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 162 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 163 ======================================================================

<pre>Balans per 31 december 2024
Activa (in € 1.000)
                                                                 31-12-                      31-12-
 Omschrijving
                                                                     2024                        2023
 VASTE ACTIVA                                                  271.883                   290.453
 Immateriële vaste activa                                        13.610                     16.189
 Kosten sluiten van geldleningen                                     5.664                       8.496
 Kosten van onderzoek en ontwikkeling van een bepaald actief         2.019                       1.564
 Bijdragen aan activa van derden                                     5.927                       6.129
 Materiële vaste activa                                        229.080                   210.829
 Investeringen met economisch nut                               138.299                    125.630
 Investeringen met economisch nut, waarvan ter bestrijding
                                                                   64.256                     60.342
 van de kosten een heffing kan worden geheven
 Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk
                                                                   26.525                     24.857
 nut
 Financiële vaste activa                                         29.193                     63.435
 Kapitaalverstrekkingen aan:
     • deelnemingen                                                10.679                     10.679
     • overige                                                       1.000                       1.000
 Overige langlopende leningen                                      17.514                     16.756
 Uitzettingen in ’s Rijksschatkist > 1 jaar                                    0              35.000
 VLOTTENDE ACTIVA                                                87.938                     46.092
 Voorraden                                                        -9.133                        6.264
 Gereed product en handelsgoederen                                             0                      0
 Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie            -9.133                        6.264
 Uitzettingen met een rente-typische looptijd < één jaar         89.729                     35.319
 Vorderingen op openbare lichamen                                  13.037                     13.971
 Overige vorderingen                                                 4.074                       5.753
 Uitzetting Rijks schatkist                                       71.083                      13.959
 RC met niet-financiële instellingen                                 1.535                       1.635
 Liquide middelen                                                        561                        571
 Kas- en banksaldi                                                        561                       571
 Overlopende activa                                                 6.782                       3.939
 De van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te
 ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door                       2.823                          939
 voorfinanciering op uitkeringen met en specifiek doel
 Overige vooruitbetaalde bedragen                                    1.508                       1.002
 Overige nog te ontvangen bedragen                                   2.451                       1.998
 TOTAAL GENERAAL                                               359.822                   336.545
Jaarstukken 2024                                                                                      162
                                                             Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 163 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 164 ======================================================================

<pre>Passiva (in € 1.000)
                                                                     31-12-                     31-12-
 Omschrijving
                                                                         2024                       2023
 VASTE PASSIVA                                                    329.111                   308.886
 Eigen vermogen                                                      93.459                    87.150
 Algemene reserve                                                     56.306                     49.875
 Bestemmingsreserves                                                  30.690                     25.322
 Gerealiseerd resultaat (nog te bestemmen)                              6.463                    11.953
 Voorzieningen                                                       18.887                    19.231
 Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s               7.134                       7.112
 Voorzieningen van derden verkregen middelen                            9.949                    10.281
 Voorzieningen ter egalisatie van kosten                                1.804                       1.838
 Voorzieningen bijdragen aan toekomstige
                                                                                   0                    0
 vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven
 Vaste schulden met een rente-typische looptijd > één
                                                                  216.765                   202.505
 jaar
 Onderhandse leningen van
    • Binnenlandse banken en overige financiële instellingen        215.754                   201.004
    • Pensioenfondsen en verzekeringsinstellingen binnenland            1.000                       1.500
 Waarborgsommen                                                                 11                      1
 VLOTTENDE PASSIVA                                                   29.745                    27.659
 Netto vlottende schulden met een rente-typische looptijd
                                                                     10.492                        9.674
 < één jaar
 Kasgeldleningen                                                                   0                    0
 Overige schulden (crediteuren)                                       10.492                        9.674
 Bank- en girosaldi                                                                0                    0
 Overlopende passiva                                                 20.219                    17.984
 De van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen
 voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek
                                                                      12.406                     10.186
 bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende
 begrotingsjaren
 Overige vooruit ontvangen bedragen                                             33                     16
 Nog te betalen bedragen                                                7.780                       7.783
 TOTAAL GENERAAL                                                  359.822                   336.545
Totaalbedrag waartoe aan natuurlijke en rechtspersonen borgstellingen of
garantstellingen zijn verstrekt:
Omschrijving                                                         31-12-                       31-12-
                                                                        2024                         2023
Gewaarborgde geldleningen achtervang WSW                            341.781                     328.100
Gewaarborgde leningen (direct gegarandeerd)                             4.400                        4.400
Gewaarborgde geldleningen particulier woningbezit                              36                      830
Overige borgstellingen                                                         78                       77
Telling                                                           346.295                     333.407
Jaarstukken 2024                                                                                        163
                                                                Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 164 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 165 ======================================================================

<pre>Waarderingsgrondslagen balans
De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in
de gemeentewet, het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten
(BBV) en de verordening ex artikel 212 Gemeentewet, waarin door de gemeenteraad op
9 juni 2022 de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede de regels voor het
financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn vastgesteld.
De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op
basis van historische kosten. De activa en passiva worden opgenomen tegen nominale
waarden, tenzij anders is vermeld.
Vaste activa
Immateriële vaste activa
De immateriële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of
vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijvingskosten, waarbij tevens duurzame
waardeverminderingen onafhankelijk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking
worden genomen. Eventuele van derden verkregen specifieke investeringsbijdragen
worden in mindering gebracht op het geactiveerde bedrag (artikel 62 lid 2 BBV). Hierbij
wordt de verkregen bijdrage als bate verantwoord.
De afschrijving van de geactiveerde kosten van onderzoek en ontwikkeling begint bij
ingebruikneming van het gerelateerde materiele vaste activa.
Immateriële activa zijn te onderscheiden in:
    • Kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen;
    • Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief;
    • Bijdrage aan activa in eigendom van derden.
Bijdragen aan activa in eigendom van derden kunnen worden geactiveerd, indien aan de
volgende voorwaarden is voldaan:
    • Er is sprake van een investering door een derde;
    • De investering draagt bij aan de publieke taak;
    • De derde heeft zich verplicht tot het daadwerkelijk investeren, op een wijze zoals
        is overeengekomen;
    • De bijdrage kan worden teruggevorderd, indien de derde in gebreke blijft.
Materiële vaste activa
De materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs
en verminderd met afschrijvingskosten en specifiek van derden ontvangen
investeringsbijdragen en subsidies.
Bij de waardering van vaste activa met een economisch nut wordt rekening gehouden
met waardevermindering indien deze vermindering naar verwachting duurzaam is.
Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelijk van het
resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen. Bij het bepalen of er sprake is van
een duurzame waardevermindering is het soort vastgoed binnen de vaste activa met een
economisch nut relevant. Immers indien de bestuurlijke intentie bestaat om vastgoed
met een maatschappelijke functie (bijvoorbeeld een gemeentehuis of gebouwen en
terreinen met een functie op het gebied van onderwijs, sport, welzijn of maatschappelijke
opvang en/of zorg) duurzaam te exploiteren speelt duurzame waardevermindering geen
rol. Echter indien de bestuurlijke intentie bestaat om het vastgoed met een
maatschappelijke functie te verkopen of de bestemming te wijzigen naar vastgoed met
Jaarstukken 2024                                                                                          164
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 165 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 166 ======================================================================

<pre>een bedrijfseconomische functie, moet worden bepaald of er sprake is van een duurzame
waardevermindering.
Materiële vaste activa kunnen worden onderscheiden in:
      •   Materiële vaste activa met economisch nut: deze zijn gevormd uit alle
          investeringen die bijdragen aan de mogelijkheid middelen te verwerven en/of die
          verhandelbaar zijn en deze moeten worden geactiveerd.
      •   In erfpacht uitgegeven gronden: deze worden gewaardeerd tegen
          verkrijgingsprijs, waarbij de uitgifteprijs van eerste uitgifte geldt als
          verkrijgingsprijs. Gronden in eeuwigdurende erfpacht worden gewaardeerd tegen
          registratiewaarde.
      •   Materiële vaste activa met een economisch nut waarvoor ter bestrijding van de
          kosten een heffing kan worden geheven: wanneer investeringen grotendeels of
          meer worden gedaan voor riolering, het inzamelen van huishoudelijk afval of
          andere taken waarvoor rechten op grond van artikel 229 lid 1 a en b
          Gemeentewet worden geheven, dan worden deze investeringen op de balans
          opgenomen in een aparte categorie.
      •   Materiële vaste activa met uitsluitend maatschappelijk nut zijn gewaardeerd tegen
          de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van
          derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht.
Financiële Vaste Activa (FVA)
Dit betreft:
      a) kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen, gemeenschappelijke regelingen en
          overige verbonden partijen. Participaties in het aandelenkapitaal van een NV of BV
          (deelneming conform artikel 1 lid e) zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs
          van de aandelen waarbij indien de waarde van de aandelen structureel daalt tot
          onder de verkrijgingsprijs (lagere marktwaarde) afwaardering zal plaatsvinden,
      b) (overige) leningen u/g. De onder de financiële vaste activa opgenomen leningen
          verstrekt aan derden zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde en
      c) (overige) uitzettingen. Deze zijn – tenzij hierna anders is vermeld – opgenomen
          tegen nominale waarde. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid
          in mindering gebracht.
Afschrijvingen en activeringsgrens
De wijze van afschrijving is vastgelegd in de Financiële verordening ex artikel 212 van de
Gemeentewet. Investeringen worden afgeschreven op basis van de verwachte
gebruiksduur, waarbij geen rekening wordt gehouden met een eventuele restwaarde. De
afschrijving gebeurt op lineaire basis. De afschrijving begint in het jaar volgend op het
jaar nadat de investering gereed is gekomen of het actief is aangeschaft. Activa met een
investeringsbedrag kleiner of gelijk aan € 25 en/of gebruiksduur korter dan 3 jaar
worden niet geactiveerd (met uitzondering van gronden) maar in één keer ten laste van
de exploitatie gebracht.
 Omschrijving                                                     Afschrijvings-                     Wijze van
                                                                termijn (in jaren)                 afschrijving
 Gronden                                                          Niet afschrijven                          NVT
 Begraafplaatsen (aanleg en uitbreiding)                                 60                              Lineair
 Vrij verval, persleiding en drainage                                    60                              Lineair
 Nieuwbouw gebouwen (schoolgebouwen, kantoren)                           40                              Lineair
 Renovatie, restauratie en aankoop gebouwen                              25                              Lineair
 Tijdelijke gebouwen                                                     25                              Lineair
 Kantoor- en schoolmeubilair, 1e inrichting onderwijs                    10                              Lineair
 Zwembaden                                                               40                              Lineair
Jaarstukken 2024                                                                                                 165
                                                                         Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 166 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 167 ======================================================================

<pre>Binnensport                                                        40                              Lineair
Volkstuinen                                                        40                              Lineair
Sportterreinen                                                     30                              Lineair
Kunstgrasvelden toplaag                                            10                              Lineair
Kunstgrasvelden onderlaag                                          25                              Lineair
Aanleg & reconstructie parken                                      25                              Lineair
Parkeergarages                                                     40                              Lineair
Speelplaatsen                                                      25                              Lineair
Openbare verlichting (armaturen & masten)                       20 & 40                            Lineair
Wegen, pleinen en rotondes (aanleg)                                40                              Lineair
Herinrichting & reconstructie                                      25                              Lineair
Tunnels, viaducten en bruggen                                      40                              Lineair
Pompen en gemalen (bouwkundig)                                     60                              Lineair
Motorvoertuigen                                                    20                              Lineair
Zware transportmiddelen                                            15                              Lineair
Personenauto's, aanhangwagen en lichte motorvoertuigen              5                              Lineair
Vrachtauto's                                                        8                              Lineair
Gladheidsbestrijdingsmaterieel                                     10                              Lineair
Installaties (technisch)                                           15                              Lineair
Bekabeling                                                          5                              Lineair
Telefooninstallaties                                               10                              Lineair
Parkeerautomaten & verkeersregelinstallaties                       10                              Lineair
Automatisering                                                    3-10                             Lineair
Kosten voor agio en disagio (IVA)                                   5                              Lineair
Kosten verbonden aan sluiten geldleningen (IVA)             Niet afschrijven                          NVT
Kosten voor onderzoek en ontwikkeling (IVA)                         5                              Lineair
Bijdragen aan activa derden (IVA)                           Termijn derden
Vlottende activa
Voorraden onderhanden werk (bouwgronden in exploitatie)
Het startpunt van een grondexploitatie is het raadsbesluit met de vaststelling van het
complex, inclusief grondexploitatiebegroting. Vanaf dat moment wordt de
grondexploitatie geopend en worden vervaardigingskosten en winstuitnamen
geactiveerd. De bouwgronden in exploitatie zijn opgenomen tegen de verkrijgings- of
vervaardigingsprijs en verminderd met de opbrengst wegens verkopen. De
vervaardigingsprijs bestaat uit de kosten van aanschaf van de gebruikte grond en de
overige kosten (limitatief opgesomd in Bijlage IV van het Omgevingsbesluit), die
rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. Daarnaast wordt een
redelijk deel van de indirecte kosten opgenomen en is de werkelijk over vreemd
vermogen betaalde rente over het boekjaar toegerekend, over de boekwaarde van de
grondexploitatie per 1 januari van het betreffende boekjaar.
Indien er een negatieve uitkomst wordt verwacht, wordt een voorziening getroffen voor
het verwachte negatieve resultaat.
De notitie grondexploitatie van de Commissie BBV geeft aan dat bij tussentijdse
winstneming de “percentage of completion” methode dient te worden gevolgd. Indien
aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te
kunnen nemen:
    • Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat;
    • De grond moet (deels) zijn verkocht;
    • De kosten zijn (deels) gerealiseerd.
Vorderingen
Vorderingen zijn (onder aftrek van eventuele voorzieningen voor oninbaarheid)
gewaardeerd tegen de nominale waarde. Onderscheid wordt gemaakt tussen vorderingen
op openbare lichamen en overige vorderingen.
Jaarstukken 2024                                                                                           166
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 167 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 168 ======================================================================

<pre>Voorzieningen voor oninbaarheid
In artikel 10 van de Financiële verordening 212 is opgenomen dat een voorziening voor
oninbare vorderingen voor de vorderingen op verbonden partijen en derden wordt
gevormd op basis van een individuele beoordeling op oninbaarheid van de openstaande
vorderingen. Bij openstaande vorderingen betreffende: belastingen, heffingen en
bijstandsvertrekking wordt een voorziening wegens oninbaarheid gevormd ter grootte
van het historisch percentage van oninbaarheid.
Liquide middelen
De liquide middelen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde en bestaan uit kas- en
banksaldi.
Overlopende activa
Onder de overlopende activa worden afzonderlijk opgenomen, de van Europese en
Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door
voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel en de overige nog te
ontvangen bedragen en vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende
begrotingsjaren komen.
Vaste passiva
Eigen vermogen
In de balans worden het eigen vermogen onderscheiden naar:
•    Algemene reserve;
•    Bestemmingsreserves;
•    het gerealiseerde resultaat volgend uit het overzicht van baten en lasten in de
     jaarrekening
Voorzieningen
Voorzieningen worden gevormd tegen nominale of contante waarde van het bedrag van
de betrokken verplichting c.q. het voorzienbare verlies. Het is niet toegestaan rente aan
voorzieningen toe te voegen. Voorzieningen mogen ook tegen contante waarde worden
gewaardeerd. Met uitzondering van de disconteringsvoet voor grondexploitaties, kent het
BBV geen voorschriften voor de bepaling van de disconteringsvoet voor voorzieningen die
tegen contante waarde worden gewaardeerd. Wel wordt er voor bijvoorbeeld de
pensioenvoorzieningen landelijk gebruik gemaakt van het door de DNB vastgestelde
rentetermijnstructuur pensioenfondsen. Voorzieningen worden gevormd indien er sprake
is van:
•    Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch
     redelijkerwijs te schatten;
•    Op de balansdatum bestaande risico’s m.b.t. bepaalde te verwachten verplichtingen
     of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten;
•    Kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken
     van die kosten zijn oorsprong vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand
     begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over
     een aantal begrotingsjaren;
•    Bijdragen (spaarcomponent) aan toekomstige vervangingsinvesteringen met een
     economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing wordt geheven;
•    Middelen verkregen van derden, die specifiek besteed moeten worden, met
     uitzondering van de voorschotbedragen verkregen van Europese en Nederlandse
     overheidslichamen met een specifiek bestedingsdoel, die dienen ter dekking van
     lasten van volgende begrotingsjaren.
Jaarstukken 2024                                                                                           167
                                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 168 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 169 ======================================================================

<pre>Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume
wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De
referentieperiode is gelijk aan die van de meerjarenraming en bedraagt vier jaar. Bij
(éénmalige) schokeffecten, bijvoorbeeld als gevolg van een reorganisatie wordt een
voorziening voor hieruit voortvloeiende verplichtingen opgenomen.
Vaste schulden
Onder de vaste schulden zijn begrepen de schulden met een oorspronkelijke
rentetypische looptijd van één jaar of langer. Schulden met een rentetypische looptijd
van korter dan één jaar maken deel uit van de kortlopende schulden. Vaste schulden
worden gewaardeerd tegen de nominale waarde (hoofdsom) verminderd met verrichte
aflossingen.
Vlottende passiva
De waardering van de vlottende passiva geschiedt op nominale waarde. Wanneer hiervan
wordt afgeweken is dit in de toelichting bij de desbetreffende post vermeld. Onder de
vlottende passiva worden afzonderlijk opgenomen de netto-vlottende schulden met een
rentetypische looptijd korter dan één jaar en de overlopende passiva.
Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
De netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar zijn
gewaardeerd tegen nominale waarde.
Overlopende passiva
In de balans worden onder de overlopende passiva opgenomen (artikel 49 BBV):
•     Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend
      begrotingsjaar tot betaling komen, met uitzondering van jaarlijks terugkerende
      arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume;
•     De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen
      voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter
      dekking van lasten van volgende begrotingsjaren;
•     Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren
      komen.
Borg- en garantstellingen
Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is buiten telling het
totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde boekjaar opgenomen. Overigens
is in de toelichting op de balans nadere informatie hierover opgenomen.
Niet uit de balans blijkende verplichtingen
Alle niet uit de balans blijkende verplichtingen zijn gewaardeerd tegen nominale waarde.
Algemene grondslagen voor de Rechtmatigheidsverantwoording
De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis
van de kaders zoals besloten in de financiële verordening en op basis van de kadernota
rechtmatigheid. Dat betekent dat:
     • De rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van
         baten, lasten, balansmutaties, alsmede de baten en lasten inzake de specifieke
         uitkeringen op grond van art. 17 Financiële-verhoudingswet;
Jaarstukken 2024                                                                                          168
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 169 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 170 ======================================================================

<pre>   •   De financiële rechtmatigheid waaronder het voorwaardencriterium, het
       begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium omvat:
       - Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader zoals
       definitief op 17 december 2024 door de raad is vastgesteld;
       - Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten en
       investeringskredieten onrechtmatig zijn, waarbij voor een aantal scenario’s in de
       financiële verordening is beschreven wanneer deze overschrijdingen acceptabel
       zijn. Voor over- en onderscheidingen van baten, onderschrijdingen van lasten en
       onderschrijdingen van investeringskredieten geldt dat deze als onrechtmatig zijn
       aangemerkt indien ze niet tijdig aan de raad zijn gemeld;
       - Ten aanzien van het M&O criterium is de nota M&O beleid van onze organisatie
       leidend bij het voorkomen en opsporen van misbruik en oneigenlijk gebruik.
       Omdat alleen bij misbruik sprake is van een onrechtmatigheid zijn eventuele
       gevallen van misbruik (mits cumulatief met andere fouten of onduidelijkheden
       boven de verantwoordingsgrens) opgenomen in de
       rechtmatigheidsverantwoording.
   •   De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de
       kadernota rechtmatigheid 2024 van de Commissie BBV alsmede onze eigen
       financiële verordening. Dit betekent dat:
       - Een verantwoordingsgrens van 2% van de totale lasten inclusief dotaties
       reserves is gehanteerd waarboven cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de
       rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen;
   •   Een rapporteringstolerantie van EUR 50.000 is gehanteerd waarboven fouten en
       onduidelijkheden in de paragraaf bedrijfsvoering worden opgenomen.
Jaarstukken 2024                                                                                          169
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 170 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 171 ======================================================================

<pre>        Toelichting op de balans
        Immateriële vaste activa
        Dit betreft investeringen voor onderzoek en ontwikkeling die tot de realisatie van een
        actief zullen leiden.
Immateriële vaste activa
(x € 1.000)                            Boekwaarde                                                                   Boekwaarde
                                                                 Desinv/     Bijdr.
                                        31-12-2023     Invest.                               Afschr.                31-12-2024
                                                               correctie   Derden
Kosten sluiten van geldlening                  8.496        0           0            0          2.832                    5.664
Kosten onderzoek en
ontwikkeling voor bepaald                      1.564      596          66            0                     9             2.019
actief*
Bijdrage activa van derden                     6.129        0           0            0                202                5.927
Totaal                                       16.189       596         66            0          3.043                    13.610
            •       Incl. Voorziening Killesteynstraat Lexmond
        Het verloop van de kosten van onderzoek en ontwikkeling is als volgt:
 Immateriële vaste activa
 (x € 1.000)                             Boekwaarde                                                                Boekwaarde
                                                                            Bijdr.
                                         31-12-2023 Invest. Desinv.                        Afschr.                 31-12-2024
                                                                          Derden
 Voorbereidingskosten Brede
                                                   10       46         0           0                      0                 56
 school Ameide
 Voorbereidingskosten Eben
                                                  331        0         0           0                      8               323
 Haezer school
 Voorbereidingskosten
                                                  204      134         0           0                      0               338
 Noachschool
 Voorbereidingskosten ontw.
                                                  215       11         0           0                      0               226
 Broekgraaf Noord
 Voorbereidingskosten
                                                   77      -62         0           0                      0                 15
 Infrastructuur Leerbroek
 Voorbereidingskosten toekomst
                                                   85       11         0           0                      0                 96
 SC Berenschot
 Voorbereidingskosten De Rank                       4        0         0           0                      0                  4
 Voorbereidingskosten
                                                  100        0         0           0                      0               100
 Calvijnschool
 Voorbereidingskosten renovatie
                                                  235        0         0           0                      0               235
 De Ark
 Killesteijnstraat Lexmond *                      117       66         0           0                      0               183
 Voorbereidingskosten
                                                  188      167         0           0                      0               355
 Gaasperwaard 3
 Begraven: herinrichtingsplan
                                                   67        0        67           0                      0                  0
 Sparrendreef & Everdingen
 Voorbereidingskosten
 herbestemming gemeentehuis                        46      146         0           0                      0               192
 Vianen
 Voorber.krediet club en
                                                    0       15         0           0                      0                 15
 kleedgebouw MHCV
 Voorber.krediet club en
 kleedgebouw Brederodes                             0       62         0           0                      0                 62
        Jaarstukken 2024                                                                                             170
                                                                            Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 171 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 172 ======================================================================

<pre>Totaal boekwaarde                            1679      596        67           0                      8             2.200
Voorziening IVA > 5 jaar *                   -117       -66        0           0                      0              -183
Totaal balanswaarde                         1.564      530       67            0                     8             2.017
     Indien voorbereidingskosten voor grondexploitaties als kosten van onderzoek en
     ontwikkeling worden geactiveerd moet zijn voldaan aan de volgende voorwaarden:
          •   De kosten passen binnen de kostensoortenlijst (bijlage IV van het
              Omgevingsbesluit);
          •   De kosten blijven maximaal vijf jaar geactiveerd staan onder de immateriële vaste
              activa. Na maximaal vijf jaar hebben de kosten geleid tot een actieve
              grondexploitatie of worden deze afgeboekt ten laste van het jaarresultaat. Dit
              mag ook door het treffen van een voorziening;
          •   Plannen tot ontwikkeling van de grond waarvoor de voorbereidingskosten worden
              gemaakt, hebben bestuurlijke instemming, blijkend uit een raads- of - indien
              gedelegeerd - collegebesluit.
     Het verloop van de bijdrage in activa van derden is als volgt:
       Immateriële vaste activa
       (x € 1.000)                        Boekwaarde                                                           Boekwaarde
                                                                             Bijdr.
                                          31-12-2023 Invest. Desinv.                         Afschr. 31-12-2024
                                                                          Derden
       Renovatie Wilhelminaschool
                                                  744        0        0               0                 34             710
       Leerdam
       Renovatie de Sterrenkijker
                                                  432        0        0               0                 21             411
       Leerdam
       Padelbanen                                   82       0        0               0                    4            78
       Vernieuwbouw inrichting
                                                2.882        0        0               0                 76           2.806
       dorpshuis De Schakel
       Duurzaamheidsvoorziening
                                                  132        0        0               0                 16             116
       dorpshuis De Schakel
       Clubgebouw SV Meerkerk                   1.856        0        0               0                 50           1.806
       Totaal                                   6.129        0        0               0             201             5.927
     Jaarstukken 2024                                                                                            171
                                                                        Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 172 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 173 ======================================================================

<pre>Materiële vaste activa
Investeringen met economisch nut
        • Investeringen met economisch nut betreffen investeringen die verhandelbaar
            zijn en/of opbrengsten (kunnen) genereren.
        • Investeringen met economisch nut kunnen ook betreffen investeringen die niet
            verhandelbaar zijn (zoals bijvoorbeeld rioleringsvoorzieningen) waarvoor een
            heffing kan worden geheven.
 Verloop bedragen
 investeringen met
                         Boekwaarde                                                               Boekwaarde
 economisch nut (x
 € 1.000)
                                                 Desinv/      Bijdr.
                         31-12-2023    Invest.                          Afschr.                   31-12-2024
                                                correctie   derden
 Gronden en
                              15.363     3.237                                                              18.600
 terreinen
 Woonruimten                       0       209                 209                                               0
 Bedrijfsgebouwen             95.909   11.560                             3.249                           104.220
 Grond-, weg- en
 waterbouwkundige              4.944     1.019         31        97          566                             5.269
 werken
 Vervoermiddelen                 978        88                               113                               953
 Machines,
 apparaten en                  3.177     1.111                 104           273                             3.911
 installaties
 Overige materiële
                               5.259       608                   15          507                             5.345
 vaste activa
 Totaal                     125.630 17.832             31      425       4.708                          138.298
De belangrijkste investeringen met een bedrag van hoger dan 100 op investeringen
economisch nut in 2024 betroffen:
 Belangrijkste investeringen (x € 1.000)                Bedrag Categorie
 Grondaankopen Gaasperwaard 3                            2.803 Gronden en terreinen
 Grondaankopen Lexmond-West                                394 Gronden en terreinen
 Nieuwbouw Broekgraaf                                    5.890 Bedrijfsgebouwen
 Voorbereidingskrediet Gemeentehuis                        843 Bedrijfsgebouwen
 Verbouw Mr Vos school                                     150 Bedrijfsgebouwen
 Vervanging dakbedekking Houtloods                         332 Bedrijfsgebouwen
 Voorbereidingskrediet NWB school Hagestein                373 Bedrijfsgebouwen
 Nieuwbouw Ebenhaëzerschool Leerbroek                    3.741 Bedrijfsgebouwen
 Bibliotheek Leerdam gebouw                                242 Bedrijfsgebouwen
                                                               Gr, weg- en waterb. kundige
 Inrichting schoolplein KC Broekgraaf                      480
                                                               werken
                                                               Gr, weg- en waterb. kundige
 Vervanging LED buitensport sportparken 2024               362
                                                               werken
                                                               Machines, apparaten en
 Vervanging hardware infrastructuur                        210
                                                               installaties
                                                               Machines, apparaten en
 Project Gasloos SC Helsdingen                             136
                                                               installaties
 Vervanging laptops en toebehoren 2024                     274 Overige materiële activa
Jaarstukken 2024                                                                                              172
                                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 173 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 174 ======================================================================

<pre> Nieuwe Website Vijfheerenlanden                         177 Overige materiële activa
 Uitbreiding 1e Inrichting Het avontuur                  130 Overige materiële activa
Investeringen economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing
kan worden geheven
 Verloop bedragen investeringen met economisch nut, waarvoor ter
 bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven
                                Boekwaarde                                                                 Boekwaarde
                                                                       Bijdr.
                                 31-12-2023 Invest. Desinv.                               Afschr. 31-12-2024
                                                                   Derden
 Gronden en terreinen                     233        0         0                 0                       0          233
 Bedrijfsgebouwen                          56        0         0                 0                       6           50
 Grond-, weg- en
                                       59.532    5.599         0           214                 1.594             63.323
 waterbouwkundige werken
 Vervoermiddelen                           73        0         0                 0                    10             63
 Machines, apparaten en
                                          236        0         0                 0                    11            225
 installaties
 Overige materiële vaste
                                          212      159         0                 0                       9          362
 activa
 Totaal                                60.342    5.758         0           214                 1.630             64.256
De belangrijkste investeringen met een bedrag van hoger dan 100 op investeringen met
economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven
in 2024 betroffen:
Belangrijkste investeringen                   Bedrag Categorie
Vervangen oeverbescherming                        501 Gr, weg- en waterb kundige werken
Mechanische gemalen riolering                     232 Gr, weg- en waterb kundige werken
Uitbreiden begraafplaats Tiendweg
                                                  171 Gr, weg- en waterb kundige werken
Leerdam
Gemalen                                           252 Gr, weg- en waterb kundige werken
Riolering                                       3.913 Gr, weg- en waterb kundige werken
Aanpak grondwaterprobleem Lexmond                 159 Overige materiële activa
Investeringen met maatschappelijk nut
Investeringen met een maatschappelijk nut betreffen investeringen die geen directe
opbrengsten genereren en niet verhandelbaar zijn. Dit betreffen voornamelijk
investeringen in de openbare ruimte.
 Verloop bedragen investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk
 nut
                           Boekwaarde                                                               Boekwaarde
                                                              Bijdr.
                            31-12-2023 Invest. Desinv.                   Afschr.                     31-12-2024
                                                            Derden
 Grond-, weg- en
 waterbouwkundige                 19.465    2.462         0      631              790                        20.506
 werken
 Machines, apparaten
                                   2.204      721         0         2             103                         2.820
 en installaties
 Overige materiële
                                   3.188      190         0         0             180                         3.198
 vaste activa
 Totaal                          24.857 3.373             0     633 1.073                                   26.524
Jaarstukken 2024                                                                                           173
                                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 174 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 175 ======================================================================

<pre>De belangrijkste investeringen maatschappelijk nut met een bedrag van hoger dan 100
in 2024 betroffen:
 Belangrijkste investeringen                            Bedrag Categorie
 Verbetering wegfunderingen                               148 Grond, wegen-    en   waterbouwkundige                    werken
 Mobiliteitsplan 2020 – 2030                              139 Grond, wegen-    en   waterbouwkundige                    werken
 Aanleg wegen projecten                                   452 Grond, wegen-    en   waterbouwkundige                    werken
 Biodiversiteitsherstel                                   218 Grond, wegen-    en   waterbouwkundige                    werken
 Vervangen groen                                          373 Grond, wegen-    en   waterbouwkundige                    werken
 Uitbreiding parkeerterrein
                                                          303 Grond, wegen- en waterbouwkundige werken
 Stationsweg Leerdam
 Maatregelen VCP Leerdam Centrum                          173 Grond, wegen- en waterbouwkundige werken
 Vervangen armaturen                                      477 Machines, apparaten en installaties
 Vervangen lichtmasten                                    149 Machines, apparaten en installaties
 Vervanging speelvoorzieningen                            184 Overige materiële vaste activa
Financiële vaste activa
                                                             31-12-                                                     31-12-
 Verloop Financiële vaste activa (x €                                 Verstrekking Aflossing
                                                               2023                                                       2024
 1.000)
 Deelnemingen en effecten                                      10.679                   0                           0     10.679
                                                                1.000                   0                           0      1.000
 Overige langlopende leningen u/g                              16.756             1.723                        965        17.514
 Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met looptijd > 1 jaar      35.000                   0                35.000                0
 Totaal                                                        63.435            1.723                   35.965           29.193
Deelnemingen en effecten
De aandelen zijn gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs, eventueel verminderd met
terugbetaling van kapitaal. Onderstaande tabel geeft inzicht in de deelnemingen en
effecten.
                                                               31-12-                                                    31-12-
                                                                        Deelname Beëindigen
 deelnemingen en effecten (x € 1.000)                            2023                                                      2024
 Merwede Lingelijn BV                                               30              0                               0         30
 Preferente Aandelen Stedin Groep NV                            3.860               0                               0      3.860
 Aandelen Stedin Groep NV                                       6.571               0                               0      6.571
 Aandelen Oasen NV                                                  25              0                               0         25
 Aandelen BNG NV                                                   193              0                               0        193
 Totaal                                                        10.679               0                               0    10.679
                                                               31-12-                                                    31-12-
                                                                        Deelname Beëindigen
 Overig                                                          2023                                                      2024
 Glasmuseum Leerdam                                             1.000               0                               0      1.000
 Totaal                                                         1.000               0                               0     1.000
NB. Deze langlopende lening wordt volgens recht en regelgeving gezien als kapitaal. Juridisch blijft dit een
langlopende lening. Desondanks is deze hergerubriceerd.
Overige leningen u/g
Jaarstukken 2024                                                                                                       174
                                                                                Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 175 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 176 ======================================================================

<pre>Het verloop van de overige leningen u/g is als volgt weer te geven:
 Verloop overige langlopende leningen
 rentetypische looptijd > 1 jaar
                                                 31-12-                                                      31-12-
 (x €1.000)                                                 Verstrekking Aflossing
                                                   2023                                                        2024
 Sportstichting Lexmond                                156                  0                         13          143
 Dorpshuis Het Bosch, Lexmond                        1.634                  0                         43        1.591
 Dorpshuis 't Spant, Ameide                          1.306                  0                         38        1.268
 Dorpshuis Brandpunt, Nieuwland                        278                  0                           0         278
 Sportclub Everstein                                   543                  0                         18          525
 Nieuwbouw Brede School Vianen                       3.121                  0                      104          3.017
 Herfinanciering Glasmuseum Leerdam                  1.519                  0                         59        1.460
 SVN Duurzaamheidsleningen                             273                  0                         43          230
 SVN Startersleningen                                5.219            1.701                        490          6.430
 SVN Blijversleningen                                    0                 22                           0          22
 Hypotheken Ambtenaren                               2.350                  0                      107          2.243
 Geldlening St. de Schakel Leerbroek                   157                  0                           0         157
 Geldlening St. Darius                                 200                  0                         50          150
 Totaal                                            16.756             1.723                        965         17.514
Startersleningen Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVN): De startersleningen zijn in
het verleden als instrument ingesteld om de lokale woningmarkt op gang te brengen.
Door op deze wijze starters een financieel steuntje in de rug te geven kan de lokale
woningmarkt en de algemene positie van starters worden verbeterd.
Deelnemingen en effecten
Een deel van onze overtollige liquide middelen is in 2022 en 2023 in deposito geplaatst in
’s Rijks schatkist. Deze deposito’s a € 35 miljoen zijn vervallen in 2024.
De overtollige middelen zijn nu gestort in de rekcourant schatkist € 51 miljoen en in
deposito < 1 jaar € 20 miljoen. De tegoeden worden verantwoord onder de vlottende
activa.
                                                   31-12-                                                      31-12-
 Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met                      Verstrekking Aflossing
                                                      2023                                                       2024
 een looptijd > 1 jaar
 Deposito in ’s Rijks schatkist                       35.000                     0                35.000              0
 Totaal                                               35.000                     0                35.000              0
Vlottende activa
Voorraden GREX
De “gronden die in exploitatie zijn genomen” worden gewaardeerd tegen verkrijgingprijs,
vermeerderd met de toegerekende algemene beheerskosten, eventuele winstnemingen
en verminderd met de gerealiseerde verkopen. Voor de te verwachten verliezen op
complexen is een voorziening gevormd. Deze wordt in mindering gebracht op de
boekwaarde van de complexen. Voor de ontwikkelingen met betrekking tot het
grondbeleid wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid.
Gronden in exploitatie (GREX)
De gemeente Vijfheerenlanden heeft de volgende (deel)complexen in exploitatie. Het
verloop van de grondexploitaties is als volgt:
Jaarstukken 2024                                                                                            175
                                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 176 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 177 ======================================================================

<pre> Complexen                       Boekwaarde                                                     Boekwaarde                      verlies Balanswaarde
                                  31-12-2023       Invest.     Opbrengsten    Winstuitname       31-12-2024                     voorz.       31-12-2024
 Broekgraaf Leerdam                       956       4.252             11.316          2.127           -3.980                                      -3.980
 Voorzieningencluster Broekgraaf          516         299              5.050            338           -3.896                                      -3.896
 Meerkerk Zuid II /De Weide II          2.875         108              9.164          3.249           -2.933                                      -2.933
 Sluiseiland                             -106          64                                                -42                                         -42
 Van Zuilenstraat H&B                      58          93                                                151                        213              -62
 Gaasperwaard                             493          22                611             96
 Werklandschap Meerkerk Iva             1.658         122                                              1.780                                       1.780
 Totaal                                 6.451       4.960            26.141           5.810           -8.920                        213          -9.133
 Verliesvoorziening                       188                                                            188                        188
 Totaal Balanswaarde                    6.264       4.960            26.141           5.810           -9.108                         25          -9.133
 Complexen (vervolg)             Boekwaarde Nog te         Nog te realiseren Gecumuleerde Geraamd resultaats Geraamd resultaats
                                  31-12-2024 maken kosten Opbrengsten        Winstnemingen        (nominaal)        (Cont.waarde)
 Broekgraaf Leerdam                    -3.980      18.029             16.129          2.127            4.207                     3.736
 Voorzieningencluster Broekgraaf       -3.896       3.413                449            361            1.294                     1.196
 Meerkerk Zuid II /De Weide II         -2.933       2.207              2.581          3.428            6.735                     6.100
 Sluiseiland                              -42          35                             2.856            2.863                     2.807
 Van Zuilenstraat H&B                     151       1.026                964                            -213                       -193
 Gaasperwaard                                                                         2.116            2.116                     2.116
 Werklandschap Meerkerk Iva             1.780      10.878             12.895                             237                        211
 Totaal                               -8.920       35.588            33.019         10.888           17.239                    15.972
Parameters: Grondexploitaties hebben (vaak) een meerjarig karakter. Het aspect tijd
speelt een belangrijke rol. Daarom wordt er in grondexploitaties rekening gehouden met
indexering van kosten en opbrengsten en rente. In onderstaande tabel is in beeld
gebracht met welke parameters is gerekend in de grondexploitaties.
Naar de toekomst toe, zijn binnen de dynamische eindwaarde berekening de volgende
uitgangspunten en parameters gehanteerd:
•            Kostenindex 2025 en 2026                                                     3.0%
•            Kostenindex na 2026                                                          2.0%
•            Opbrengstenindex woningbouw                                                  1,5%
•            Opbrengstenindex bedrijfskavels                                              1,5%
•            Rente                                                                        0,5%
•            Disconteringsvoet                                                            2,0% (conform BBV)
Uitzettingen met een looptijd van korter dan 1 jaar
  Uitzettingen met een rentetypische looptijd
  < 1 jaar
                                                                                    Boekwaarde Boekwaarde
  (x €1.000)                                                                        31-12-2024 31-12-2023
  Vorderingen op openbare lichamen                                                           13.037                    13.971
  Overige vorderingen                                                                         4.074                       5.753
  Uitzettingen in 's Rijks schatkist                                                         71.083                    13.959
  RC met niet financiële instellingen                                                         1.535                       1.635
  Totaal                                                                                    89.729                   35.319
Jaarstukken 2024                                                                                                                                   176
                                                                                                       Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 177 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 178 ======================================================================

<pre>Vorderingen openbare lichamen
De vorderingen betreffen voornamelijk de vorderingen op de Belastingdienst.
Overige vorderingen
De overige debiteuren zijn voornamelijk onder te verdelen in:
    a) reguliere debiteuren (1.620),
    b) debiteuren Sport- en cultuurcentrum Helsdingen (127),
    c) debiteuren Sociaal Domein (340) en
    d) belastingdebiteuren (2.630).
Bij deze laatste post betreft het alle vorderingen die zijn opgelegd d.m.v. de applicatie
GOUW IT zoals aanslagen onroerendezaakbelasting, rioolrecht, afvalstoffenheffing,
bouwleges, toeristenbelasting, naheffingsaanslagen parkeerbelasting en dergelijke. Het
hierboven weergegeven bedrag aan overige vorderingen is na aftrek van de voorziening
dubieuze debiteuren (639).
Uitzetting ‘s Rijks schatkist
Dit betreft het schatkistbankieren met het Ministerie van Financiën. Op 15 december
2013 is de wet verplicht schatkistbankieren van kracht geworden wat betekent dat met
ingang vanaf dat moment alle decentrale overheden (provincies, gemeenten,
waterschappen en gemeenschappelijke regelingen in de vorm van een openbaar lichaam)
verplicht zijn om hun overtollige middelen bij het Rijk te stallen. De uitzonderingen
daarop zijn vastgelegd in de regeling schatkistbankieren decentrale overheden met als
belangrijkste uitzondering het drempelbedrag. Voor het bepalen van de overtollige
middelen wordt een drempelbedrag berekend. De hoogte van het drempelbedrag is
afhankelijk van de financiële omvang van een decentrale overheid, afgemeten aan de
omvang van de begroting.
Het drempelbedrag voor 2024 is 2% van het begrotingstotaal.
Voor de gemeente Vijfheerenlanden betekent dit dat voor 2024 het drempelbedrag
3.980 bedraagt.
In 2024 heeft er geen overschrijding van het drempelbedrag plaatsgevonden. Per 31-12-
2024 bedraagt het saldo van aangehouden middelen in ‘s Rijks schatkist € 71.082.825
    - Rek courant schatkistbankieren                       € 51.082.825
    - Uitzetting Deposito < 1 jaar Schatkist              € 20.000.000
Jaarstukken 2024                                                                                            177
                                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 178 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 179 ======================================================================

<pre>Berekening benutting drempelbedrag 2024
Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000)
                                                                                   Verslagjaar
(1)                                     Drempelbedrag                                           3980
                                                                                   Kwartaal 1         Kwartaal 2      Kwartaal 3            Kwartaal 4
                                        Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks
(2)                                                                                              403            543                  418                376
                                        schatkist aangehouden middelen
(3a) = (1) > (2)                        Ruimte onder het drempelbedrag                         3.577          3.437              3.562                3.604
(3b) = (2) > (1)                        Overschrijding van het drempelbedrag                     -               -                    -                 -
(1) Berekening drempelbedrag
                                                                                   Verslagjaar
(4a)                                    Begrotingstotaal verslagjaar                         199.000
                                        Het deel van het begrotingstotaal dat
(4b)                                                                                         199.000
                                        kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen
                                        Het deel van het begrotingstotaal dat
(4c)
                                        de € 500 miljoen te boven gaat
(1) = (4b)*0,02 + (4c)*0,002 met een
minimum van €1.000.000 als het
begrotingstotaal kleiner of gelijk is
aan 500 mln. En als begrotingstotaal
groter dan € 500 miljoen is is het      Drempelbedrag                                           3980
drempelbedrag gelijk aan € 10
miljoen, vermeerderd met 0,2% van het
deel van het begrotingstotaal dat de €
500 miljoen te boven gaat.
(2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen
                                                                                   Kwartaal 1         Kwartaal 2      Kwartaal 3            Kwartaal 4
                                        Som van de per dag buiten 's Rijks
(5a)                                    schatkist aangehouden middelen                        36.713        49.456              38.476               34.570
                                        (negatieve bedragen tellen als nihil)
(5b)                                    Dagen in het kwartaal                                      91              91                   92                92
                                        Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's
(2) - (5a) / (5b)                                                                                403            543                  418                376
                                        Rijks schatkist aangehouden middelen
Rekening Courant niet-financiële instellingen
De overige uitzettingen betreft in 2024 de rekening courant SVN (Stimuleringsfonds
Volkshuisvesting). Deze bedraagt 1.535.
Liquide middelen
Dit betreft de tegoeden bij de BNG en Rabobank per 31 december 2024 alsmede kasgeld
en enkele algemene voorschotten.
                                                                                            31-12-            31-12-
 Liquide middelen
                                                                                               2024                2023
 Kassaldi                                                                                             2                   2
 Bank- en girosaldi                                                                                534                544
 Diverse Voorschotten                                                                                25                25
 Totaal                                                                                           561                571
Diverse voorschotten bestaan uit liquiditeitsvoorschotten met betrekking tot stichting
Dorpshuis Nieuwland (5) en dorpshuisexploitatie Lexmond (20).
Jaarstukken 2024                                                                                                                                        178
                                                                                                              Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 179 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 180 ======================================================================

<pre>Overlopende activa
Dit betreft de op de balans opgenomen nog te ontvangen respectievelijk vooruitbetaalde
bedragen.
                                                          31-12-       31-12-
 Overlopende activa
                                                            2024          2023
 Van Europese en Nederlandse overheidslichamen
 nog te ontvangen voorschotbedragen specifieke
 uitkeringen:
 Europese overheidslichamen                                     0                    0
 Het Rijk                                                   2.540              589
 Overige Nederlandse overheidslichamen                        283              349
 Overige nog te ontvangen bedragen                          2.451         1.998
 Overige vooruitbetaalde bedragen                           1.508         1.002
 Saldo overlopende activa                                  6.782         3.939
Overige nog te ontvangen bedragen
Dit betreft bedragen die in latere boekjaren worden ontvangen maar waarvan de
opbrengst wel in dit boekjaar thuis hoort.(bijvoorbeeld afrekeningen 2024 en rente over
2024)
Overige vooruitbetaalde bedragen
Dit betreft onder meer facturen die in het boekjaar 2024 zijn betaald, maar waarvan de
lasten in het begrotingsjaar 2025 thuis horen. (bijvoorbeeld licenties, abonnementen)
Nog te ontvangen voorschotbedragen specifieke uitkeringen
De specificatie van specifieke uitkeringen van overheidslichamen kan als volgt worden
weergegeven:
 Van Europese en Nederlandse
                                        Saldo        Toe-     Ontvangen Vrijval                           Saldo
 overheidslichamen
 nog te ontvangen
                                      31-12-                                                             31-12-
 voorschotbedragen specifieke                  voegingen       bedragen
                                        2023                                                               2024
 uitkeringen
 Alg. Uitkering Gemeentefonds               0         443                    0                    0          443
 Opvang Oekraïners                        250          82               250                       0           82
 Crisis Noodopvang                         28            0                28                      0            0
 Herstel Kinderopvangtoeslag               65         287                    0                    0          352
 Rente Schatkistbankieren                   0         655                    0                    0          655
 Belastingdienst (BTW + VPB)                0         686                    0                    0          686
 Waterschap Rivierenland
                                            0          75                    0                    0           75
 (gladheidsbestrijding)
 Wet inburgering                          247            0                   0                    0          247
 Herinrichting Kon.Emmalaan
                                          349            0              349                       0            0
 Leerdam
 Omgevingsdient Utrecht (afrek
                                            0         111                    0                    0          111
 2024)
 Iza                                        0         135                    0                    0          135
 RAZU (Regionaal Archief Zuid-
                                            0          38                    0                    0           38
 Utrecht( afrek 2024)
 Totaal                                  939        2.512              627                        0       2.824
Jaarstukken 2024                                                                                            179
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 180 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 181 ======================================================================

<pre>Algemene Uitkering Gemeentefonds, Rente Schatkistbankieren en Belastingdienst
(BTW + VPB) zijn strict genomen geen specifieke uitkeringen. Het zij wel
verrekeningen met het rijk en daarom zijn deze posten in deze tabel
meegenomen.
Jaarstukken 2024                                                                                 180
                                                          Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 181 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 182 ======================================================================

<pre>Vaste passiva
Algemene reserve
De algemene reserve van de gemeente Vijfheerenlanden is het financiële
weerstandsvermogen van de gemeente en dient om incidentele tegenvallers op te
vangen.
 Algemene reserve                                Saldo     Bestemm. Dotatie Onttrekking Saldo
                                                 31-12-                                                             31-12-
 (x € 1.000)                                               resultaat
                                                 2023                                                               2024
 Algemene reserve                                 43.033       7.327            0                           739        49.621
 Grondexploitatie                                   3.871           0       250                              520          3.601
 Sociaal Domein                                     2.972         113           0                                 0       3.084
 Totaal algemene reserves                         49.875       7.440       250                         1.259           56.307
De toevoegingen aan en de onttrekkingen uit de algemene reserve in 2024 zijn als volgt
weer te geven:
Mutaties algemene reserve
                                                                      Begroot               Werkelijk
 Omschrijving (x € 1.000)                                           onttrekking          onttrekking                Besluit Raad
                                                                       2024                      2024
 Overname inventaris LACO                                                      -64                            -64
                                                                                                                     BWN 5 juni
 Intocht Sinterklaas                                                          -370                          -370
                                                                                                                        2024
                                                                                                                      BWN 5 juni
 Noodfonds dorpshuizen                                                        -159                            -82
                                                                                                                        2024
 Hazelaarplein                                                                    0                         -224     11 juli 2019
 BWN 2e berap 2024: Winstneming De Weide II en Gaasperwaard I                  350                            -10     7-nov-24
 Toevoeging 2024 aan Achter de van Zuilenstraat                                   0                           -25
 2e berap Dekking UAW uit reserve (en € 200.000 in 2025)                      -300                          -264      7-nov-24
 2e berap 2024: dekking voorlopige aanslag VPB via res. grex                  -220                          -220      7-nov-24
                                                                                                                     BWN 1 Begr
 BWN 1 Begr 2020 Jeugd                                                         -46                                0
                                                                                                                     2020 Jeugd
 programmagelden SMA                                                           -40                                0 2e berap 2022
 voor doelgroep beschermd wonen                                               -113                                0   9-7-2024
 Totaal onttrekkingen                                                        -961                      -1.259
                                                                  Begroot dotatie           Werkelijk
 Omschrijving (x € 1.000)
                                                                       2023             dotatie 2023
 voordelig gesaldeerd jaarrekeningresultaat 2023                            7.327                        7.327        9-7-2024
 bestemmimg jaarrekeningres. 2023 (beschermd wonen)                            113                           113      9-7-2024
 BWN financiële slotwijziging: terugstorting VPB 2021                          250                           250      19-dec-24
 Totaal dotaties                                                            7.690                        7.690
Jaarstukken 2024                                                                                                    181
                                                                           Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 182 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 183 ======================================================================

<pre>Toelichting onttrekkingen boven de 100 aan de algemene reserve
Hazelaarplein raadsbesluit 2019
Voor de kosten van de ontwikkeling Hazelaarplein in Vianen is een onttrekking gedaan
van € 224 in 2024. In beginsel was hier sprake van een grondexploitatie, zodat het
tekort van € 3 miljoen gedekt zou worden uit de reserve grondexploitaties. Echter
doordat deze reserve niet meer toereikend was, is de onttrekking gedaan uit de
algemene reserve. Nu de reserve grex weer op peil is, kan overwogen worden de nog
volgende onttrekkingen (tot een maximum van € 1,9 miljoen) weer ten laste van de
reserve grex te brengen. Daartoe moet de gemeenteraad dan wel een besluit nemen.
Kapitaallasten verplaatsing SV Meerkerk
Vanaf 2024 worden de kapitaallasten voor de verplaatsing van SV Meerkerk niet meer
ten laste van de algemene reserve gebracht. De jaarlijkse last van € 126 wordt vanaf nu
onttrokken aan de reserve kapitaallasten. Dit is mogelijk geworden omdat bij de 2 e berap
2024 is vastgesteld dat een bedrag van € 3,4 miljoen van de tussentijdse winstneming
van De Weide II en Gaasperwaard I in deze reserve moest worden gestort.
Onderzoek herbestemming stadhuis Vianen
Er is een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld begin 2023 voor een onderzoek naar
de herbestemming van het stadhuis Vianen van € 187. Er is ook in 2024 nog geen
beroep gedaan op deze middelen, de claim blijft overeind.
Intocht van Sinterklaas
In juni 2024 heeft de gemeenteraad vastgesteld dat er een bijdrage van maximaal € 370
aan de algemene reserve mocht worden onttrokken om de landelijke intocht van
Sinterklaas in de gemeente Vijfheerenlanden mogelijk te maken. De bijdrage is ook
werkelijk onttrokken.
Toelichting onttrekkingen > € 100.000 aan de reserve grex (x € 1.000)
Dekking UAW uit reserve (en € 200.000 in 2025)
In de 2e berap 2024 is vastgesteld dat voor dekking van de kosten van de
Uitvoeringsagenda Wonen (UAW) een bedrag van maximaal € 300 in 2024 mag worden
onttrokken aan de reserve grondexploitatie. In werkelijkheid is € 264 nodig gebleken.
Voorlopige aanslag VPB 2024
In de tweede berap 2024 is een budget beschikbaar gesteld om de verwachte voorlopige
aanslag van VPB 2024 te kunnen voldoen. De voorlopige aanslag van € 220 is ontvangen
en voldaan.
Toelichting dotaties > € 100.000 aan de algemene reserve (x € 1.000)
Jaarrekeningresultaat 2023.
Het bruto-jaarrekeningresultaat 2023 bedroeg bijna € 12 miljoen. Daarvan is, conform
vaststelling door de gemeenteraad, € 7.327 gestort in de algemene reserve.
Toelichting dotaties > € 100.000 aan de reserve grex (x € 1.000)
Terugstorting VPB 2021
De afstemmingsverzoeken met de belastingdienst zijn gehonoreerd en daarmee is de
belastingdruk VPB over eerdere jaren verlaagd. Daardoor hebben we over 2021 en 2022
€ 462 teruggevorderd en ontvangen.
Jaarstukken 2024                                                                                         182
                                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 183 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 184 ======================================================================

<pre>Voor de belastingdruk over 2021 is een bedrag van € 250.000 onttrokken aan de
algemene reserve grondexploitaties. Door de restitutie storten we dit bedrag weer terug
in die reserve.
Toelichting dotaties > € 100.000 aan de reserve sociaal domein (x € 1.000)
Het bruto-jaarrekeningresultaat 2023 bedroeg bijna € 12 miljoen. Daarvan is, conform
vaststelling door de gemeenteraad, € 113 gestort in de reserve sociaal domein voor de
doelgroep beschermd wonen.
Bestemmingsreserves
Bestemmingsreserves zijn, overeenkomstig het BBV, reserves waaraan de gemeenteraad
een bepaalde bestemming heeft gegeven. In de financiële verordening is in artikel 11
omtrent bestemmingsreserves opgenomen dat de gemeenteraad besluit tot het instellen
en opheffen van reserves en het instellen van reserves dient beperkt te blijven tot het
hoogst noodzakelijke. De gemeenteraad is bevoegd de bestemming van een
bestemmingsreserve te wijzigen en besluit tot toevoegingen aan en onttrekkingen uit een
reserve. Bij een voorstel voor de instelling van een bestemmingsreserve dient minimaal
te worden aangegeven: het specifieke doel van de reserve, de functie van de reserve, de
voeding van de reserve, de maximale hoogte voor een investeringsvoornemen van de
reserve en de maximale looptijd.
Indien een bestemmingsreserve binnen de aangegeven maximale looptijd niet heeft
geleid tot een investering, valt de bestemmingsreserve vrij en wordt deze aan de
algemene reserve toegevoegd. In de jaarrekening wordt aan de gemeenteraad een
overzicht (van het verloop) van de reserves gepresenteerd conform de vereisten uit het
BBV.
Verloop bestemmingsreserves 2024
Het verloop van de bestemmingsreserves kan in 2024 als volgt worden weergegeven:
 Eigen vermogen                                     Saldo    bestemming      Dotatie              Onttrekking        Saldo
                                                                                                                     31-12-
  (x € 1.000)                                    31-12-2023   resultaat
                                                                                                                      2024
 Bestemmingsreserve
 Overlopende posten                                      245         814               568                   -1.059      568
 Kap.lasten Stadskantoor LRD                             303                                                    -14      289
 Renovatie verv. Gem. gebouwen                         1.164                                                    -54    1.109
 Bovenwijkse voorzieningen                               219                                                             219
 Gemeentehuis ZDR                                      1.080                                                   -108      972
 Verkeersplannen                                          52                                                     -2       50
 Volkshuisvesting                                        896                                                             896
 Sportzaal Hei-en Boeicop                                217                                                    -13      204
 Afschrijving bibliotheek                                183                                                     -8      176
 Afschrijving peuterspeelzalen/KDV                       374                                                    -15      359
 Dorpshuizen                                             489                                                             489
 Beheer en onderhoud Middelwaard                          50                                                              50
 Groot onderhoud wegen                                    18                                                              18
 Groot onderhoud sportvelden ZDR                         110                                                             110
 Groot onderhoud kunstgrasvelden ZDR                      57                                                              57
Jaarstukken 2024                                                                                                 183
                                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 184 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 185 ======================================================================

<pre> Afschrijvingslasten automatisering ZDR                   632                                                        632
 Ruimtelijk kwaliteitsfonds                               165                       144                              308
 Inwonersinitiatieven                                     500                             3                   -3     500
 Dekking kapitaallasten algemeen                       13.334                   3.355                     -3.015  13.674
 Infrastructurele werken                                1.000                                                      1.000
 Spoorse Doorsnijdingen                                 1.004                                                      1.004
 Arbeidsmarktregio                                      3.230                         76                           3.306
 Huisvesting bijzondere doelgroepen en integratie HSDI      0   3.700           1.500                       -500   4.700
 Totaal bestemmingsreserve                             25.322   4.514           5.646                     -4.792  30.690
Toelichting op verloop van boven de 100 van de bestemmingsreserves
Reserve overlopende posten
De reserve dient ter dekking van budgetten die in een voorgaand boekjaar zijn
overgeheveld naar het huidige boekjaar. Bij de vaststelling van de tweede
bestuursrapportage 2023 is door de gemeenteraad een budget van € 245 geoormerkt
voor 2023. Dit had te maken met nog uit te voeren activiteiten in 2024 die aanvankelijk
in 2023 waren voorzien. In 2024 is dit ook aangewend.
Bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2023 is daar nog € 814 aan toegevoegd
voor een groot scala aan activiteiten.
Bij de tweede berap 2024 is € 493 in de reserve gestort vanuit de slotwijziging. Via de
financiële slotwijziging is daar nog een budget van € 75 aan toegevoegd. Er is dus in
2025 € 568 bijgeraamd op budgetten die bij aanwending kunnen worden onttrokken aan
deze reserve.
Van de budgetten die beschikbaar zijn gesteld via het jaarrekeningresultaat 2023 is
€ 412 ook werkelijk besteed in 2024. Derhalve is een bedrag van € 402 vrijgevallen en
teruggestort in de algemene reserve.
Bij de vaststelling van de tweede bestuursrapportage 2023 is door de gemeenteraad een
budget van € 245 geoormerkt voor 2024. Dit had te maken met nog uit te voeren
activiteiten in 2024 die aanvankelijk in 2023 waren voorzien. In 2024 is dit ook geheel
aangewend.
Toelichting onttrekkingen van boven de 100 aan de overige
bestemmingsreserves
Reserve aankoop gemeentehuis Zederik
Deze reserve dient ter dekking van de afschrijvingslasten van de aankoop van het
gemeentehuis Zederik in 2003. In het boekjaar 2024 is conform begroting voor € 108
aan afschrijvingslasten aan de reserve onttrokken. Ultimo 2023 was in de reserve een
bedrag beschikbaar van € 972. Dit is gelijk aan de boekwaarde van het betreffende
activum eind 2024.
Reserve dekking kapitaallasten
Er zijn bedragen onttrokken voor de kapitaallasten 2024 voor het afschrijven van het
disagio op de vervroegde aflossing van een aantal leningen (€ 2.832), voor het
kunstgrasveld van Hei- en Boeicop (€ 57) en voor de verplaatsingskosten van de SV
Meerkerk (€ 126).
Jaarstukken 2024                                                                                              184
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 185 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 186 ======================================================================

<pre>Reserve huisvesting bijzondere doelgroepen en integratie HSDI
In de tweede berap 2024 is vastgesteld dat het geraamde tekort op de projectorganisatie
voor een bedrag van maximaal € 500.000 kon worden gedekt uit deze reserve. Dit
bedrag is ook nodig gebleken.
Toelichting dotaties > € 100.000 aan de overige bestemmingsreserves (x €
1.000)
Reserve ruimtelijk kwaliteitsfonds
In de financiële slotwijziging 2024 is bepaald dat een bedrag van € 144 wordt gestort in
deze reserve. Dit is de subsidie die we hebben ontvangen van de provicie Utrecht voor
het project ‘Participatie met Utrechts Programma Landelijk Gebied en Gebiedsagenda
Vijfheerenlanden’.
Reserve dekking kapitaallasten
Vanaf 2024 worden de kapitaallasten voor de verplaatsing van SV Meerkerk niet meer
ten laste van de algemene reserve gebracht. De jaarlijkse last van € 126 wordt vanaf nu
onttrokken aan de reserve kapitaallasten. Dit is mogelijk geworden omdat bij de 2e
berap 2024 is vastgesteld dat een bedrag van € 3,4 miljoen van de tussentijdse
winstneming van De Weide II en Gaasperwaard I in deze reserve moest worden gestort.
Reserve huisvesting bijzondere doelgroepen en integratie HSDI
Bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2023 is bepaald dat een bedrag van
€ 3.700 wordt gestort in deze nieuwe reserve. Daar is in de 2e berap 2024 nog € 1.500
aan toegevoegd. Daarmee zijn er middelen voorhanden om de voorziene tekorten op dit
dossier in de komende jaren af te dekken.
Jaarstukken 2024                                                                                         185
                                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 186 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 187 ======================================================================

<pre>Voorzieningen
Het verloop van de voorzieningen is in 2023 als volgt:
 Voorzieningen (x € 1.000)                 Saldo Dotaties Onttrekking                       Vrijval           Saldo
                                         31-12-                                                             31-12-
                                            2023                                                               2024
 Pensioen politieke ambtsdragers           5.909        845               455                           0     6.299
 Wachtgeld                                   765          0               350                       295         121
 Rechtspositionele regelingen &
                                             143        141                  71                         0       213
 personeelsbeleid
 3e WW                                        97          0                  33                         0        64
 Spaarverlof personeel                       197        248                     8                       0       437
 Totaal voorzieningen voor
 verplichtingen, verliezen en              7.112      1.234              917                      295         7.134
 risico's
 Bruidsschat Dorpshuizen                      24          0                  24                         0         0
 Kunstwerken                                 126        113                     1                       0       239
 Onderhoud Brede Scholen                     342        114                  25                     431           0
 Onderhoud gebouwen                          275         86                  62                     299           0
 Onderhoud vastgoed                        1.071      1.151               657                           0     1.566
 Totaal voorzieningen ter
                                           1.838      1.465              766                      730         1.804
 egalisatie
 Riolering                                10.223          0                     0                   327       9.896
 Begraven                                      0          0                     0                       0         0
 Afvalstoffenheffing                           0          0                     0                       0         0
 Kerkenvisie                                  58          0                     5                       0        53
 Totaal voorzieningen van
                                         10.281           0                    5                  327         9.949
 derden verkregen middelen
 Totaal voorzieningen                    19.231       2.699          1.688                    1.352         18.887
Toelichting op de voorzieningen
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's
Voorziening pensioen politieke ambtsdragers (wethouders)
De voorziening is geactualiseerd in 2024. In 2024 is een bedrag onttrokken van 355 met
betrekking tot reguliere pensioenbetalingen en heeft er een pensioenoverdracht
plaatsgevonden van 100. Er heeft een dotatie in de voorziening plaatsgevonden van 845
om te voldoen aan de toekomstige pensioenverplichtingen.
Voorziening wachtgeld
De voorziening is geactualiseerd in 2024. In 2024 is met betrekking tot uitkeren van
wachtgeld een bedrag onttrokken van 350. Voor toekomstige betalingen wachtgelden is
121 benodigd tot en met het jaar 2025. Dit betekent een vrijval van 295 die onder
andere ontstaat door niet uitkeren wachtgelden in verband met nevenactiviteiten in 2024
en het aflopen van de wachtgeldregelingen eind 2025.
Voorzieningen rechtspositionele regelingen
Met medewerkers van de gemeente Vijfheerenlanden is een rechtspositionele regeling
getroffen die soms meerjarige financiële consequenties hebben. Daarnaast is de RVU
regeling van kracht waarvoor verplichtingen zijn aangegaan in 2024. Dit leidt tot een
Jaarstukken 2024                                                                                          186
                                                                 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 187 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 188 ======================================================================

<pre>dotatie van 141 aan de voorziening. In 2024 is in een bedrag van 71 uitgekeerd aan
diverse (oud) medewerkers.
Voorziening derde jaar WW
In verband met een derde jaar WW regeling is er een bedrag van 34 onttrokken aan de
voorziening in 2024. Er heeft geen storting plaatsgevonden in de voorziening omdat er
tijdelijk geen premie reparatie-uitkering WW wordt ingehouden in afwachting van de
nieuwe CAO.
Voorziening Spaarverlof Personeel
In 2024 maken diverse medewerkers gebruik van de regeling spaarverlof personeel van
de gemeente Vijfheerenlanden. Dit betekent dat om aan de toekomstige verplichtingen te
voldoen een dotatie van 248 heeft plaatsgevonden in de voorziening. Door gebruik
making van de regeling in 2024 heeft er een onttrekking van 8 plaatsgevonden.
Voorzieningen ter egalisatie
Voorziening Bruidsschat Dorpshuizen
De voorziening dient ter opvang van verdeling van de uit te keren bruidsschat bij het
privatiseren van de dorpshuizen.
Voorziening Beheerplan Civiele Kunstwerken
De voorziening dient ter egalisatie van de kosten van het groot onderhoud van de Civiele
Kunstwerken op basis van het door de gemeenteraad op 4 februari 2021 vastgestelde
beheerplan. De voorziening is gevormd in 2021 door een éénmalige en een structurele
storting. Een inhoudelijke toelichting op de uitgaven ten laste van deze voorziening staat
in de paragraaf kapitaalgoederen.
Voorziening Onderhoud gebouwen Brede Scholen
De voorziening dient ter egalisatie van de kosten van het groot onderhoud van de Brede
scholen op basis van het door de gemeenteraad op 10 juni 2021 vastgestelde
Gemeentelijk Beheerplan Vastgoed 2021-2024. De voorziening is gevormd in 2021 door
een éénmalige en een structurele storting. Een inhoudelijke toelichting op de uitgaven
ten laste van deze voorziening staat in de paragraaf kapitaalgoederen. Deze voorziening
valt volledig vrij conform het raadsbesluit: Beheerplan vastgoed 2025-2028 van 14
november 2024.
Voorziening Onderhoud gebouwen van Stichtingen
De voorziening dient ter egalisatie van de kosten van het groot onderhoud van
Stichtingen op basis van het door de gemeenteraad op 10 juni 2021 vastgestelde
Gemeentelijk Beheerplan Vastgoed 2021-2024. De voorziening is gevormd in 2021 door
een éénmalige en een structurele storting. Een inhoudelijke toelichting op de uitgaven
ten laste van deze voorziening staat in de paragraaf kapitaalgoederen. Deze voorziening
valt volledig vrij conform het raadsbesluit: Beheerplan vastgoed 2025-2028 van 14
november 2024.
Voorziening Onderhoud gemeentelijk vastgoed
De voorziening dient ter egalisatie van de kosten van het groot onderhoud van het
gemeentelijk vastgoed op basis van het door de gemeenteraad op 10 juni 2021
vastgestelde Gemeentelijk Beheerplan Vastgoed 2021-2024. De voorziening is gevormd
in 2021 door een éénmalige en een structurele storting. Een inhoudelijke toelichting op
de uitgaven ten laste van deze voorziening staat in de paragraaf kapitaalgoederen. De
vrijval van de voorzieningen Brede scholen en Stichtingen worden toegevoegd aan de
voorziening gemeentelijk vastgoed conform het raadsbesluit: Beheerplan vastgoed 2025-
2028 van 14 november 2024.
Jaarstukken 2024                                                                                          187
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 188 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 189 ======================================================================

<pre>Voorzieningen van derden verkregen middelen
Voorziening riolering
De voorziening dient ter egalisatie van de rioolheffing. In 2024 is een bedrag van 327
onttrokken aan de voorziening.
Vaste schulden met een rente typische looptijd > 1 jaar
 Vaste schulden met een
 rentetypische looptijd > dan 1                                      Saldo Vermeer- Aflossingen                                       Saldo
 jaar
                                                                    31-12-                                                         31-12-
  (x € 1.000)                                                                   deringen
                                                                     2023                                                              2024
 Onderhandse leningen                                              201.004         20.000                  5.250                 215.754
 Pensioenfondsen                                                     1.500                                      500                    1.000
 Waarborgsommen                                                             1             11                          1                     11
 Totaal                                                           202.505         20.011                  5.751                 216.765
Rentelast 2024
Conform artikel 56 BBV dient de rentelast voor het begrotingsjaar te worden vermeld van
de vaste schulden. De totale rentelast 2024 bedraagt 1.566.
Onderhandse leningen (en pensioenfondsen)
De onderhandse leningen kunnen als volgt worden weergegeven:
Hoofdsom        Referentie                      Jaar                            31-12-2023                                             31-12-2024
Oorspronkelijk                                  laatste aflossing    Percentage              Opgenomen             Aflossing
          5.000 AEAM Government Related Investment
                                                2026
                                                   Fund                   0,49%        1.500                                500               1.000
        159.661 BNG 40.114838                   2061                     0,729%      151.678                              3.992             147.686
         10.343 NWB 1-31015                     2061                     0,702%        9.826                                259               9.567
         20.000 BNG 40.114915                   2062                     0,765%       19.500                                500              19.000
         20.000 BNG 40.114916                   2063                     0,835%       20.000                                500              19.500
         20.000 BNG 40.114917                   2064                     0,890%                   20.000                                     20.000
                                                Totaal                              202.504      20.000                  5.750             216.754
Waarborgsommen
Dit bedrag een waarborgsom i.v.m. verhuur vastgoedobject.
Jaarstukken 2024                                                                                                                             188
                                                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 189 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 190 ======================================================================

<pre>Vlottende passiva
Vlottende schulden korter dan 1 jaar
De vlottende schulden korter dan een jaar 1 jaar kunnen als volgt worden weergegeven:
                                                      31-12-      31-12-
 Netto vlottende schulden
                                                         2024        2023
 met een rentetypische looptijd < 1 jaar (x €
 1.000)
 Kasgeldleningen                                             0                0
 Bank- en girosaldi                                          0                0
 Overige schulden                                      10.492       9.674
 Totaal                                               10.492        9.674
Bank- en girosaldo
Dit betreft saldo op bankrekeningen welke in het rood staan.
Overige schulden
Dit betreffen voornamelijk facturen die van leveranciers (crediteuren) zijn ontvangen en
op balansdatum 31-12-2024 nog verschuldigd waren. De betalingen hiervan volgen in
2025.
Overlopende passiva
De overlopende passiva worden als volgt worden weergegeven:
                                                          31-12-        31-12-
 Overlopende passiva (x € 1.000)
                                                            2024           2023
 Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn
 opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot
 betaling komen, met uitzondering van jaarlijks
 terugkerende arbeidskosten gerelateerde
 verplichtingen van vergelijkbaar volume                    7.780          7.783
 Van de Europese en Nederlandse
 overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen
 voor specifieke uitkeringen die dienen ter dekking
 van lasten van volgende begrotingsjaren:                  12.406       10.186
 Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate
 van volgende begrotingsjaren komen                            33                  16
 Totaal                                                   20.219       17.984
Nog te betalen bedragen
Dit betreft facturen welke in 2025 zijn ontvangen met betrekking tot prestaties die in
2024 zijn geleverd waardoor de lasten of te activeren investeringen in 2024 opgenomen
dienen te worden. Dit betreft een totaal van 7.780.
Overige vooruit ontvangen bedragen
Dit betreft onder meer vooruit ontvangen bedragen in verband met anterieure
overeenkomsten en overige vooruit ontvangen bedragen. Dit betreft een totaal van 33.
Jaarstukken 2024                                                                                         189
                                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 190 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 191 ======================================================================

<pre>Ontvangen voorschotbedragen specifieke uitkeringen van Europese en Nederlandse
overheidslichamen die dienen ter dekking van lasten voor volgende begrotingsjaren
Het verloop van de van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen
voorschotbedragen voor specifieke uitkeringen kan als volgt worden weergegeven:
 Verlooptabel van Europese en Nederlandse
 overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen
 voor specifieke uitkeringen die dienen ter
 dekking van lasten
 voor volgende begrotingsjaren
                                                   31-12-                                          31-12-
 (x € 1.000)                                                     Bij                     Af
                                                     2023                                              2024
 Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) VHL 2019           579         0                        0           579
 Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) VHL 2020           510         0                        0           510
 Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) VHL 2021           197         0                        0           197
 Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) VHL 2022          -435         0                        0          -435
 Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) VHL 2023          -239         0                        0          -239
 Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) VHL 2024                  2.159            2.301                   -142
 Specifieke uitkering Sport (SPUK)                    -255    1.133                 587                 292
 BRIM subsidie (restauratie)                            81         7                        0            88
 Erfgoed Joodse begraafplaatsen                         21         0                        9            12
 Maatschappelijke diensttijd 2023                      374         0                338                  36
 Huisvesting vergunninghouders                      1.102          0                208                 894
 Inhalen Covid gerelateerde onderwijs
                                                       457         0                307                 150
 vertragingen
 Sportakkoord 2020 t/m 2022                             10         0                    10                0
 Regeling reductie energiegebruik woningen
                                                        93         0                    93                0
 RREW
 Regeling specifieke uitkering ambachtscentra           44         0                    11               33
 Aanpak energiearmoede                                 568         0                285                 283
 SIM Hofpoort 2022                                       3         0                        0             3
 Regeling inburgering                                  124    1.206                 821                 529
 Specifieke uitkering onderwijsroute 2023               20       56                     76                0
 SPUK meerkosten energie openbare zwembaden         1.017          0                602                 415
 Geluidsanering woningen                                45         0                        0            45
 Subsidieregeling sanering verkeerslawaai              149         0                        8           141
 CDOKE gelden                                          956    1.134                 500              1.590
 SPUK lokale aanpak isolatie                           993    1.909            1.392                 1.510
 Opvang ontheemden Oekraïne                              0    4.086            4.086                      0
 Brede SPUK regeling sport en bewegen                    0    1.074                 881                 193
 Tijdelijke regeling OV ambassadeurproj. 2023            0       25                         7            18
 SPUK versterking cliëntondersteuning                    0       13                     13                0
 SPUK niet beoogde jeugdzorgkosten vanwege
 verblijf in gemeente                                    0    1.078            1.078                      0
 Subsidie Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed
 (DUMAVA)                                                0    1.130                         0        1.130
Jaarstukken 2024                                                                                         190
                                                                Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 191 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 192 ======================================================================

<pre> Woningbouw impuls 5e tranche                         3.410          0                        0        3.410
 SPUK Informatiepunten Digitale Overheid                   0       58                     58               0
 SPUK subsidie lokale bibliotheken                         0       99                         0           99
 TOP Leerdam                                               4         0                        0            4
 Aanvraag vouchers isolatiemaatregelen                  150       300                         0          450
 Subsidie Verkeersaanpassingen Leerbroek                   0      233                         0          233
 Subsidie Project Soortenmanagementplan                    0      150                         0          150
 Subsidie 'Versnelling woningbouw'                         0         4                        0            4
 Toegankelijke OV haltes 2023                           113       112                         0          225
 Project aanpassing trapveld Nieuwland                    21         0                    21               0
 Subsidie sluipverkeer                                    73         0                    73               0
 Totaal                                             10.185 15.986            13.764 12.407
Toelichting specifieke uitkeringen die meer bedragen dan 100
Specifieke uitkering gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (OAB): Bij beschikking
van 28-09-2022 is voor onderwijsachterstandenbeleid 2024 door het ministerie van OCW
een bedrag toegekend van 2.159. Hiervan is in 2024 2.301 besteed. Voor OAB is er
totaal nog een bedrag gereserveerd van 470.
Specifieke uitkering sport (SPUK): Per 1 januari 2019 is de sportvrijstelling in de Wet op
de omzetbelasting verruimd. Door deze wetswijziging vervalt het recht op aftrek van btw
voor gemeenten. Er is een Specifieke uitkering sport (SPUK) voor gemeenten om het btw
nadeel te compenseren. Bij beschikking van 22-07-2024 is door het ministerie van VWS
een maximale subsidie toegekend van 1.041. Hiervan is 587 besteed.
Maatschappelijke Diensttijd: Bij beschikking van het ministerie van onderwijs, cultuur en
wetenschap van 01-12-2023 is een bedrag van maximaal 374 beschikbaar gesteld voor
de duur van maximaal 24 maanden voor het project Maatschappelijke Diensttijd. Hiervan
is 338 besteed in 2024.
Huisvesting vergunninghouders: Door de stijgende vluchtelingenstroom is er een tekort
aan woningen voor vergunninghouders ontstaan. Er is daarom een specifieke regeling
uitkering aan gemeenten ten behoeve van de huisvesting van vergunninghouders
gekomen. Deze wordt door het Rijk uitgekeerd. Gemeente Vijfheerenlanden heeft
hiervoor bij beschikking van 07-12-2021 een bedrag van 1.598 ontvangen. Er is over de
jaren vanaf 2022 tot en met 2024 704 besteed.
Inhalen Covid gerelateerde onderwijs vertragingen: Om onderwijsvertragingen in te
lopen en leerlingen te ondersteunen die het moeilijk hebben door schoolsluitingen en
corona heeft het Rijk de regeling Nationaal Programma Onderwijs (NPO) in het leven
geroepen. Voor onze gemeente is bij beschikking van 24-12-2021 een bedrag van 893
beschikbaar gesteld. Dit bedrag wordt in delen uitbetaald door het rijk. In 2024 is er voor
de regeling 307 uitgegeven.
Aanpak Energiearmoede: De regeling is bedoeld ter ondersteuning van huishoudens
(huurders en eigenaren) met een laag besteedbaar inkomen die te maken hebben met
hoge energielasten. Dit als gevolg van de energieprijzen in combinatie met de lagere
energetische kwaliteit van de woningen. In 2024 heeft de gemeente 285 uitgegeven en
resteert er nog 283.
Jaarstukken 2024                                                                                          191
                                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 192 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 193 ======================================================================

<pre>Regeling inburgering 2021: Bij beschikking van 29 september 2023 heeft de gemeente
een bedrag van 1.226 ontvangen. De subsidie is bedoeld voor het beschikbaar stellen
van voorzieningen die bijdragen aan het voldoen aan de inburgerplicht. De uitvoering van
de regeling wordt onder andere verzorgd door Vluchtelingenwerk. Er is inmiddels een
bedrag van 697 besteed aan de regeling.
Meerkosten energie openbare zwembaden: Bij beschikking van 1 september 2023 heeft
de gemeente een specifieke uitkering ontvangen van 602 voor een gedeeltelijke
vergoeding van de meerkosten energie bij openbare zwembaden. Deze meerkosten zijn
het gevolg van de algehele prijsstijgingen in de energiemarkt. Op 31 oktober 2023 is dit
bedrag herzien en verhoogd met 26. In 2023 is een bedrag van 213 besteed. Er heeft
geen afrekening plaatsgevonden in 2024.
Sanering Verkeerslawaai: Bij beschikking van 7 december 2022 heeft de gemeente in
2023 een specifieke uitkering sanering verkeerslawaai ontvangen van 149. Er is in 2024
8 besteed. De regeling is van kracht tot en met 2024.
Regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE): Bij
beschikking van 3 mei 2023 heeft de gemeente een beschikking ontvangen van in totaal
2.893. Het doel van deze meerjarige regeling is om de capaciteit (bemensing) te
vergroten bij decentrale overheden voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid. Het
totaal bedrag wordt in 3 termijnen uitbetaald door het rijk. In 2024 is 1.134 ontvangen
en is er 500 besteed.
Specifieke regeling verduurzaming slecht geïsoleerde woningen van eigenaren,
woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal
Isolatieprogramma: Bij beschikking van 6 december 2023 heeft de gemeente een bedrag
van 769 ontvangen. Dit is daarna nog aangevuld met 224. Voor 2024 is een bedrag van
1.909 ontvangen. De Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie is gericht op het
uitvoeren van een isolatieprogramma ten behoeve van het nemen van
energiebesparende isolatiemaatregelen, eventueel in samenhang met energiezuinige
ventilatiemaatregelen, in slecht geïsoleerde woningen van eigenaar-bewoners en slecht
geïsoleerde woningen van leden van een vereniging van eigenaars, woonverenigingen en
wooncoöperaties. Over 2024 is er in totaal 1.392 besteed.
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne: Bij beschikking van 12 juli 2024
heeft de gemeente een bedrag ontvangen van 4.086 voor de vergoeding van de kosten
die de gemeente maakt voor de opvang van ontheemde Oekraïners. Er is geen
terugbetalingsverplichting op de regeling en daarom wordt dit bedrag opgenomen in de
exploitatie.
Brede specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen: Bij beschikking van 24
april 2023 ontvangt de gemeente over een periode van 4 jaar een totaal bedrag van
3.927. In 2024 heeft de gemeente 1.074 ontvangen. De Brede SPUK-regeling is voor alle
gemeenten beschikbaar gesteld voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering,
cultuurparticipatie en de sociale basis. De brede SPUK-regeling is voor alle gemeenten in
werking gesteld om diverse afspraken uit te kunnen voeren. Deze afspraken zijn
vastgelegd in het Hoofdlijnen Sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord
(GALA). In 2024 is 881 van het totaal ontvangen bedrag uitgegeven.
Voor de regeling specifieke uitkering niet beoogde jeugdzorgkosten vanwege verblijf in
gemeente is per 26 september 2024 is voor een bedrag van 1.078 beschikt. Dit bedrag
heeft betrekking op de uitgaven die al zijn gerealiseerd in de boekjaren 2022 en 2023.
Voor het project duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA) zijn in 2024 diverse
subsidies ontvangen voor in totaal 1.130. De subsidies hebben een looptijd van 36
maanden.
Jaarstukken 2024                                                                                          192
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 193 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 194 ======================================================================

<pre>Woningbouwimpuls 5de tranche: Voor project Broekgraaf heeft de gemeente op 20 juni
2023 een toekenningsbeschikking woningbouwimpuls 5de tranche van het rijk ontvangen
met een bedrag van 3.410. Met de Woningbouwimpuls worden gemeenten beter in staat
gesteld om een bijdrage te leveren aan het inlopen van het woningtekort en het
meerjarig hooghouden van de bouwproductie. Er is tot nu toe geen besteding geweest.
Project aanvraag voucher isolatiemaatregelen: In het kader van de
uitvoeringsverordening subsidie energietransitie provincie Utrecht heeft de gemeente bij
beschikking van 15 maart 2023 een subsidiebeschikking van in totaal 450 ontvangen. In
2024 is 300 ontvangen. Er zijn nog geen bestedingen geweest tot en met 2024.
Voor het project ‘Verkeersaanpassingen Leerbroek’ in het kader van de
Uitvoeringsverordening subsidies Mobiliteit 2020-2023 provincie Utrecht is per 26 juli
2024 een beschikking ontvangen van 233.
Voor het opstellen van een soortenmanagementplan is een beschikking ontvangen voor
een bedrag van € 150.000,00 voor het project ‘Soortenmanagementplan’ in het kader
van de Uitvoeringsverordening subsidie Versnelling woningbouw provincie Utrecht 2021-
2024. De regeling loopt tot 30 juni 2025.
Project toegankelijke OV haltes: In het kader van de uitvoeringsverordening subsidies
Mobiliteit 2020-2023 van provincie Utrecht heeft de gemeente bij beschikking van 27
september 2023 een subsidiebeschikking van in totaal 500 ontvangen. Dit bedrag wordt
in termijnen uitbetaald door de provincie. In 2024 is 112 ontvangen.
Jaarrekeningresultaat 2024
De jaarrekening 2024 sluit met een saldo van 6.463 positief, na verrekening met de
reserves en voor bestemming.
Jaarstukken 2024                                                                                         193
                                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 194 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 195 ======================================================================

<pre>  Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen
(garanties)
Conform artikel 50 BBV dienen aan de passiefzijde van de balans buiten de balanstelling
het bedrag opgenomen te worden waartoe aan natuurlijke en rechtspersonen
borgstellingen of garantstellingen zijn verstrekt.
Gewaarborgde geldleningen
De gemeente Vijfheerenlanden staat garant voor een aantal leningen. Er kan onderscheid
gemaakt worden tussen directe en indirecte borgstelling. Bij een directe borgstelling kan
de gemeente direct door de bank aangesproken worden om de borg te betalen op
moment dat de partij waarvoor wij borg staan niet meer aan de rente- en
aflossingsverplichtingen kan worden voldaan. Dit zal het geval zijn als een partij in
surseance van betaling of faillissement geraakt. Bij de indirecte borgstellingen staat een
andere instantie borg en staat de gemeente garant als de betreffende instantie zelf niet
meer voldoende middelen heeft om verliezen met betrekking tot borgstellingen op te
vangen. In dat geval verstrekt de gemeente een renteloze lening.
Indirecte borgstellingen WSW
De gemeente Vijfheerenlanden heeft een achtervangpositie voor de borgstellingen van
het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw
(WSW) staat borg voor de rente- en aflossingsverplichtingen van de door WSW geborgde
leningen van woningbouwcorporaties. Het rijk en de gemeenten zijn de achtervang voor
de geborgde leningen waarbij op moment dat van die gezamenlijke achtervang gebruik
gemaakt moet worden, het Rijk en de gemeenten een renteloze lening verstrekken.
Overigens betekent dit niet dat dit bedrag ook ons risico is. Enerzijds omdat we als
gemeente Vijfheerenlanden ook aangesproken kunnen worden als een woningcorporatie
elders in het land in de problemen komt. Anderzijds omdat de achtervang pas plaats
vindt nadat het eigen vermogen van de woningcorporatie en de borgstellingsreserve van
het WSW is aangesproken. De kans dat gebruik gemaakt wordt van de achtervang wordt
als zeer klein ingeschat. In het geval dat de gemeenten op hun achtervangpositie worden
aangesproken, geldt een vooraf bepaalde verdeling waarbij het Rijk 50% voor haar
rekening neemt en door alle deelnemende gemeenten aan het waarborgfonds de overige
50%. Onderstaande tabel geeft het verloop van de gewaarborgde geldleningen weer -
exclusief voor particulier woningbezit en exclusief de garantstellingen in
achtervangpositie bij de WSW. Omdat de WSW-garanties een ander karakter en risico
hebben, worden deze in een aparte tabel weergegeven.
 Direct gegarandeerd ( x € 1.000)                                        31-12-2023                   31-12-2024
                       Naam geldnemer   Oorspronkelijk Referentie     restant hoofdsom restant hoofdsom
 Stichting Fien Wonen                          4.400    40.100771 BNG                 4.400                   4.400
 Direct gegarandeerd                           4.400                                  4.400                   4.400
Jaarstukken 2024                                                                                               194
                                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 195 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 196 ======================================================================

<pre>Op basis van de financiële positie van de desbetreffende instellingen, zoals uit de meest
recente jaarrekening van die instellingen blijkt, wordt het vormen van een voorziening
met betrekking tot deze garanties niet noodzakelijk geacht. Onderstaande tabel geeft de
garantstellingen in achtervangpositie bij de WSW:
 Achtervang WSW (x € 1.000)                                                     Dekking       31-12-2023                 31-12-2024
           Naam geldnemer         Oorspronkelijk  Referentie                               restant hoofdsom restant hoofdsom
 Fien Wonen                               57.013                                                        36.376                  36.514
 St. HABION                               85.701                                                        14.077                  14.192
 St. Kleurrijk Wonen                     231.052                                                      135.813                  143.382
 St. Lekstede Wonen                      127.342                                                      119.974                  124.851
 St Woonzorg Nederland                   376.641                                                        21.826                  22.807
 St. Hof Wonen                           102.762                                                              -                     35
 TOTAAL                                  980.511                                                      328.066                  341.781
Het totaal van de gewaarborgde geldleningen voor particulier woningbezit bedraagt 41.
In dit bedrag zijn verstrekkingen begrepen waarbij spaarpolissen zijn afgesloten, bij de
betreffende instelling. Het gaat om een totaalbedrag van 35 en dit bedrag verlaagt het
risico. Er worden geen nieuwe hypotheekgaranties meer verstrekt en het saldo is
inmiddels nagenoeg opgedroogd.
Ten slotte heeft de gemeente Vijfheerenlanden een bankborgtocht ter zekerheidsstelling
afgegeven. Dit houdt in, dat de gemeente garant staat voor alle verplichtingen jegens de
kapitaalverstrekker. In onderstaand overzicht een overzicht hiervan:
 Gegarandeerde geldleningen ( x € 1.000)                                            31-12-2023            31-12-2024
 Omschrijving garantie                           Oorspronkelijk Referentie       restant hoofdsomrestant hoofdsom
 LD2330400001                                                78 Bankgarantie BNG                 78                        79
 Direct gegarandeerd                                         78                                  78                        79
Niet uit de balans blijkende verplichtingen (overige
verplichtingen)
Conform artikel 53 BBV dienen de niet in de balans opgenomen financiële verplichtingen
waaraan de gemeente voor toekomstige jaren is verbonden te worden opgenomen in de
toelichting op de balans. Dit betreft de resterende verplichtingen uit (door ons met
leveranciers) afgesloten inkoopcontracten. Deze verplichtingen zijn hieronder
weergegeven . Daarbij is rekening gehouden met een drempel van 25. Alle niet uit de
balans blijkende verplichtingen waarvan de resterende contractwaarde lager is dan 25
zijn dus niet in de tabel opgenomen.
Jaarstukken 2024                                                                                                                 195
                                                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 196 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 197 ======================================================================

<pre>Niet uit de belans blijkende verplichtingen VHL
Crediteur                                   Werk/Levering/dienst                                 Bedrag      Bedrag    Optie tot verlengen
                                                                                                  2024        2025
                                                                                                           (schatting)
Pol Heteren B.V.                            Verkeersborden en aanverwante zaken                       116          100 2 maal 1 jaar verlengen tot 30-06-2027
D. van der Steen B.V.                       Asfaltonderhoud 2024-2025                                 660          780 2 x 1 jaar, tenzij de maximale omzet van €3.000.000 bereikt is (dan wordt
                                                                                                                       de looptijd beëindigd)
Daiwa House Modular Europe Jan Snel         Tijdelijke huisvesting De Rank Meerkerk                     36          40 n.v.t.
Team Sportservice provincie Utrecht         Sportstimuleringsdiensten                                 718          720 3 maal 2 jaar tm 31-07-2029 (in 2023 verlengd tot 31-07-2025) totaal
                                                                                                                       verplichting obv 590.000,- per jaar
Avres SW B.V.                               Onderhoud openbare ruimte                                 521          578 1 maal optie met 1 jaar daarna stilzwijgend doorlopend. Totale
                                                                                                                       verplichting opgenomen voor 4 jaar
Stichting Buurtwerk.nl                      Jongerenwerk                                              433          435 1x 4 jaar t/m 31/12/28. Gebruik gemaakt van verlengoptie voor periode
                                                                                                                       1/1/25 t/m 31/12/28
Stichting Buurtwerk.nl                      Pilot specialistisch jeugdwerk                              63         110 1x1 jaar. Overeenkomst iom de raad later gestart waardoor einddatum
                                                                                                                       incl. verlenging 1/6/26 is.
Van de Bijl & Heierman B.V.                 Onderhoud Begraafplaatsen Tiendweg Ldam Projectnr 023200300177          22 1 maal 1 jaar verlengen tot 12-4-2025
                                                                                                                       2 maal 1 jaar tm 31-12-2025. Totale verplichting obv 42.500,- per jaar
Growepa Aannemingsbedrijf                   Maaibestek (gazon) Perceel 3 (Zederik)                      75          43 (conform ovk)
                                                                                                                       Verlenging 1 maal 2 jaar t/m 29-01-2028. Totale verplichting gebaseerd
Growepa Aannemingsbedrijf                   Veegwagen met machinist                                   135          135 op uitgaven 2024.
                                                                                                                       2 maal 1 jaar tot 31-12-2025. Totale verplichting obv 72.450,- per jaar
Tucker Rumpt                                Maaien bermen watergangen Perceel 1                       258           72 (conform ovk)
                                                                                                                       2 maal 1 jaar tot 31-12-2025. Totale verplichting obv 27.550,- per jaar
Tucker Rumpt                                Maaien bermen watergangen Perceel 3                         57          28 (conform ovk)
                                                                                                                       2 maal 1 jaar tot 31-12-2025. Totale verplichting obv 146.111,- per jaar
Ton de Leeuw en Zoon                        Maaien bermen watergangen Perceel 2                       101          146 (conform ovk)
De Vier Gewesten B.V.                       Leerlingenvervoer Perceel 1 en 5                          328          175 2 maal 1 schooljaar tot 01-08-2025
Van de Bijl & Heierman B.V.                 Uitvoeren begrafenissen                                     43          11 2 maal 1 jaar verlengen tot 01-03-2025
Antea Realisatie B.V.                       Onderhoud kunstgrasveld Ameide                               4           5 stilzwijgende verlenging van 10 jaar
Bechtle direct B.V.                         Licenties Microsoft                                       410          171 1 maal 3 jaar tot 31-05-2025.
                                                                                                                       5 maal 1 jaar verlengen tot 31-12-2027. Totale verplichting obv 29.400,-
Centric                                     Key2Burgerzaken/Key2Betalen                                 42          29 per jaar
Centric                                     VRH Leefomgeving                                            33         138 6 maal 1 jaar tot 01-05-2030. Totale verplichting obv 25.555,- per jaar
Centric                                     Cognos                                                      22          20 5 maal 1 jaar tot en met 31-05-2027
PinkRoccade                                 Servicebus                                                  27          22 max 5 maal 1 jaar tm 31-12-2032. Total verplichting obv 22.200,- per jaar
PinkRoccade                                 Mid-office                                                  73          79 max 5 maal 1 jaar tm 31-12-2032. Total verplichting obv 22.200,- per jaar
Vaessen Algemeen Bouwbedrijf B.V.           Onderhoud Sportcentrum Helsdingen                         427          255 n.v.t. Totale verplichting obv 255.264,00 per jaar
Vaessen Algemeen Bouwbedrijf B.V.           Onderhoud podiumvoorziening                                 72          48 n.v.t.
Kanters BV 1 sep 23 t/m 30 aug. 25          Onderhoud Rioolgemalen                                    117          145 max 1 maal 2 jaar tot 31-08-2027.
GouwIT                                      BAG WKPD WOZ en Heffen                                    136          110 5 maal 1 jaar verlengen tm 31-08-2034
GeoNovation                                 GIS Viewer systeem                                          15          15 2 maal 2 jaar t/m 20-09-2027 en 20-09-2029
                                                                                                                       1 maal met 2 jaar tm 30-08-2027. Totale verplichting obv 70.000 per jaar
Fa. Jongeneel                               Preventief en correctief onderhoud minigemalen            156           46 (2025 tm31-08)
DKF Group BV                                Schoonmaakdiensten Stadskantoren en werven                116          128 4 maal 1 jaar tot 01-04-2028. Totale verplichting obv 127.500,- per jaar
Sweco                                       BGT Software                                                24          24 Stilzwijgende verlenging van telkens 1 jaar
XXLLNC. Zaakgericht BV                      Zaaksyteem                                                  69          70 5 x 1 jaar tm 30-09-2027.
Topicus                                     Applicatie Sociaal Domein                                   48          50 6 maal 1 jaar tot 30-04-2028
Heigo Nederland BV                          Bedrijfskleding wijkteams                                    9          20 Max 2x 1 jaar verlengen tm 29-02-2026
Ranshuijzen                                 Software lokale pesoonsgerichte aanpak                      19          15 automatisch verlengen jaarlijks
Zivver B.V.                                 Veilig mailen                                               17          17 jaarlijks verlengen
Studytube                                   VHL Academy                                                 30          30 2 maal 2 jaren tm 01-05-2027
                                                                                                                       2 x 1 jaar tm 31-12-2026. Totale verplichting obv 2 pagina's per week à
Het Kontakt                                 Publicatie gemeentepagina                                   79          68 €650 per pagina
Alert                                       Portiersdiensten, afsluitdiensten alarmopvolgin             60          60 automatisch jaarlijks verlenging
Personenvervoer Midden Ned.                 quans                                                     340          210 2 maal 1 schooljaar tot 01-08-2025
Onderdeel van DVG Midden Nederland
Citytec                                     In stand houden openbare verlichting                    1.369          700 2 maal 1 jaar tot en met 31-04-2026.
Unit4 Business Software                     Financieel systeem Unit4                                  174          175 5 maal 1 jaar verlengen tm 31-12-2032
Nieman Raadgevende Ingenieurs BV            Ondersteuning werkzaamheden OVR                             68          70 2 maal 1 jaar t/m 31-12-2026
                                                                                                                       Verlengd voor 4 jaar t/m 31-12-2027. Daarna stilzwijgende verlenging
St. Streekdierentehuis Leerdam              Opvang zwerfdieren                                          73          75 met telkens 4 jaar
ADP Nederland B.V.                          e-HRM systeem                                               55          55 2 maal 1 jaar t/m 31-12-2026
Flexx Investments I B.V.                    Huur pand ten behoeve van realisatie crisisopvang         318          320 Verlengmogelijkheden telkens 5 jaar huurdersoptie
Postma & Cohen                              Abonnementebeheer                                           57          60 maximaal 2 maal 1 jaar tot en met 31-12-2028
                                                                                                                       2 maal 1 jaar t/m 31-03-2028. Totale verplichting 180.000,- van 01-04-
Horlings en Eerbeek                         Aelus Back                                                  35          35 2023 tm 31-03-2028 (incl. verlenging)
Schoonmaakservice Nagel                     Schoonmaakdiensten De Prenter/Zwanengat                     96          75 Stilwijgende verlenging voor onbepaalde tijd
Cyclomedia                                  HD Cyclorama's                                               5          50 n.v.t.
Wolters Kluwer                              Content en Contentintegratie                                98             Stilzwijgende verlenging van telkens 1 jaar
                                                                                                                       geen verlenging opgenomen in overeenkomst. Bedrag 2025 obv
Bugelhajema                                 Raamovereenkomst omgevingsplan per deelgebied             158           36 opdrachtwaarde / 6,5 jaar = 36000 per jaar
Centraal Beheer Achmea                      Rechtsbijstand Gemeenteambtenaren - contract : 3585223       4           3 Automatische verlenging van telkens 36 maanden.
Centraal Beheer Achmea                      Vrijwilligerspolis - contractnummer 3601217                  8           8 Automatische verlenging van telkens 12 maanden.
Centraal Beheer Achmea                      Rechtsbijstandverzekering college - contract 4292978         3           2 Automatische verlenging van telkens 24 maanden.
Centraal Beheer Achmea                      Aansprakelijkheidsverzekering - contract 4709363          367          148 Automatische verlenging van telkens 24 maanden.
Van der Valk & de Groot                     Reiniging en inspectie Riool                              106          116 1 maal 2 jaar tot en met 31-12-2027.
EQUANS West-Nederland                       Installatietechnisch onderhoud                            286          625 2 maal 1 jaar tot 15-1-2028
VDBH WEST                                   Onkr.beheer op verh. 24/25 - perc. 2 vrml VNN             157          251 2 maal 1 jaar tot 31-12-2027
VDBH WEST                                   Onkr.beheer op verh. 24/25 - perc. 3 vrml Zed               74         118 2 maal 1 jaar tot 31-12-2027
Moree B.V.                                  Onderhoud vaste planten                                   116           58 2 maal 1 jaar t/m 31-12-2027. Totale verplichting obv opdrachtbedrag
xxllnc Belastingen B.V.                     WOZ Taxatiewerkzaamheden                                  158          160 2 maal 2 jaar t/m uiterlijk 31-12-2029
Dustin Netherlands                          End user Devices                                          578          344 2 maal 1 jaar t-m uiterlijk 4-9-2026
Flextender                                  Inhuur personeel > schaal 8                                                2 maal verlenging van 1 jaar tm 09-04-2027. Totale opdrachtwaarde
                                                                                                        23         137 250.000 uur x 2,19 = 547.500,00
Juijn                                       Leerlingenvervoer Perceel 2 en 3                          593          344 2 maal 1 schooljaar tot 01-08-2025
Taxameter Centrale                          Parkeerautomaten en kaartlezers                             42          43 Telkens 1 jaar stilzwijgende verlenging
Procura                                     Verkiezingen                                                12          10 n.v.t.
ETL Assurance & Overheidsaccontant          Accountantsdiensten                                         21         108 Optie tot verlengen maximaal 2 maal 1 jaar tm 15-07-2030
Cannock Chase                               Deurwaardersdiensten                                        13          13 Optie tot verlengen 2 maal 1 jaar tm 15-04-2027
Klinkende taal                              Software Klinkende taal                                     20          20 n.v.t.
Jaarstukken 2024                                                                                                                                                                   196
                                                                                                                                         Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 197 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 198 ======================================================================

<pre>Eigen bijdrage op grond van de Wmo
Een aanvrager van een voorziening op grond van de Wmo (zoals hulp in de huishouding,
begeleiding, hulp en vervoersmiddelen of beschermd wonen) en Wlz is op grond van de
Wmo een bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging
en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK. De informatie van het
CAK (om privacy-redenen beperkt) is ontoereikend om als gemeente de juistheid op
persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen.
Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK,
heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en
volledigheid van de eigen bijdragen op grond van de Wmo geen gemeentelijke
verantwoordelijkheid is. Dit betekent dat door de gemeenten geen zekerheden omtrent
omvang en hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden verkregen.
Jaarstukken 2024                                                                                        197
                                                                 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 198 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 199 ======================================================================

<pre>Gebeurtenissen na balansdatum
Tijdens het opstellen en vaststellen van de jaarstukken moeten gunstige en ongunstige
gebeurtenissen, die nadere informatie geven over de feitelijke situatie per balansdatum,
altijd in de jaarrekening worden verwerkt als deze onontbeerlijk zijn voor het inzicht van
de gebruiker (bijvoorbeeld gemeenteraad) van de jaarrekening bij de vaststelling
daarvan. Het gaat dan om gebeurtenissen met een materieel effect ten opzichte van het
totaal van baten en/of lasten. Er zijn geen bijzonderheden na balansdatum
geconstateerd. Deze hebben zich tot op heden niet voorgedaan.
Jaarstukken 2024                                                                                         198
                                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 199 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 200 ======================================================================

<pre>Bijlagen
Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld
                                     Primaire
                                              Begroting na
 Taakveld Lasten                    begroting                                  Werkelijk 2024
                                                 wijziging
                                        2024
 0.1 Bestuur                            3.365        4.186                                     4.228
 0.10 Mutaties reserves                     -       18.395                                    17.839
 0.11 Resultaat van de rekening         2.213        2.723                                     6.463
 van baten en lasten
 0.2 Burgerzaken                        1.531        1.568                                     1.724
 0.3 Beheer overige gebouwen en           447           845                                    1.026
 gronden
 0.4 Overhead                          30.033       30.868                                    31.232
 0.5 Treasury                           4.434        4.444                                     4.431
 0.64 Belastingen overig                  506           506                                      577
 0.7 Algemene uitkeringen en              207           207                                        -
 overige uitkeringen
 gemeentefonds
 0.8 Overige baten en lasten             -740         -897                                       342
 0.9 Vennootschapsbelasting               100         -242                                      -491
 (VpB)
 1.1 Crisisbeheersing en                4.520        4.598                                     4.675
 brandweer
 1.2 Openbare orde en veiligheid        2.618        3.162                                     3.203
 2.1 Verkeer en vervoer                 9.451        9.444                                     9.351
 2.2 Parkeren                              62             61                                      68
 2.3 Recreatieve havens                    38             43                                      37
 2.5 Openbaar vervoer                     170           164                                      125
 3.1 Economische ontwikkeling             446           652                                      655
 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur     4.045        4.000                                       637
 3.3 Bedrijvenloket en                    224           239                                      234
 bedrijfsregelingen
 3.4 Economische promotie                 857           804                                      703
 4.1 Openbaar basisonderwijs              216           216                                      269
 4.2 Onderwijshuisvesting               4.491        3.959                                     4.746
 4.3 Onderwijsbeleid en                 4.348        6.513                                     6.773
 leerlingzaken
 5.1 Sportbeleid en activering          1.368        1.483                                     1.447
 5.2 Sportaccommodaties                 5.710        5.916                                     5.667
 5.3 Cultuurpresentatie,                1.372        1.535                                     1.333
 cultuurproductie en
 cultuurparticipatie
Jaarstukken 2024                                                                             199
                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 200 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 201 ======================================================================

<pre> 5.4 Musea                        1.000  1.004                                       963
 5.5 Cultureel erfgoed              370     379                                      402
 5.6 Media                        1.322  1.333                                     1.408
 5.7 Openbaar groen en            4.876  4.906                                     4.999
 (openlucht) recreatie
 6.1 Samenkracht en               7.311 12.196                                    12.353
 burgerparticipatie
 6.2 Toegang en                   1.092  2.564                                     2.116
 eerstelijnsvoorzieningen
 6.3 Inkomensregelingen          18.889 21.019                                    20.380
 6.4 WSW en beschut werk          4.309  4.214                                     5.171
 6.5 Arbeidsparticipatie          2.709  4.327                                     3.894
 6.6 Maatwerkvoorziening (Wmo)    3.116  2.944                                     2.393
 6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)      -  9.010                                     9.371
 6.713 Dagbesteding (Wmo)             -  1.698                                     1.507
 6.71D Overige                   11.297     125                                      171
 maatwerkarrangementen (Wmo)
 6.72A Jeugdhulp begeleiding     19.841 22.279                                     2.206
 6.72B Jeugdhulp behandeling          -          -                                 3.672
 6.72C Jeugdhulp dagbesteding         -          -                                 5.926
 6.72D Jeugdhulp zonder verblijf      -          -                                 3.522
 overig
 6.73A Pleegzorg                      -          -                                     4
 6.73B Gezinsgericht                  -          -                                 4.244
 6.73C Jeugdhulp met verblijf         -          -                                   589
 overig
 6.74A Jeugdhulp behandeling          -          -                                   382
 GGZ zonder verblijf
 6.74B Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-      -          -                                 1.520
 verblijf
 6.74C Gesloten plaatsing             -          -                                 2.263
 6.81A Beschermd wonen (Wmo)          -     715                                      429
 6.821 Jeugdbescherming               -          -                                   162
 6.82A Jeugdbescherming           2.116  2.219                                      -109
 6.82B Jeugdreclassering              -          -                                 1.387
 7.1 Volksgezondheid              3.163  3.839                                     3.335
 7.2 Riolering                    3.820  3.801                                     3.740
 7.3 Afval                        8.496  9.218                                     8.661
 7.4 Milieubeheer                 3.937  6.473                                     4.759
 7.5 Begraafplaatsen en           1.141  1.084                                     1.073
 crematoria
 8.1 Ruimtelijke ordening         2.688  3.479                                     3.350
 8.2 Grondexploitatie (niet-     14.587 19.963                                    20.221
 bedrijventerreinen)
Jaarstukken 2024                                                                 200
                                          Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 201 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 202 ======================================================================

<pre> 8.3 Wonen en bouwen                     3.163        3.268                                      3.115
 Totaal Lasten                       201.260       247.451                                    246.868
                                     Primaire
                                               Begroting na
 Taakveld Baten                     begroting                                   Werkelijk 2024
                                                  wijziging
                                         2024
 0.1 Bestuur                                 -         -267                                       -577
 0.10 Mutaties reserves                 -6.291      -21.252                                    -17.993
 0.2 Burgerzaken                        -1.055       -1.116                                     -1.352
 0.3 Beheer overige gebouwen en           -412         -450                                       -587
 gronden
 0.4 Overhead                             -500       -1.069                                     -2.136
 0.5 Treasury                           -2.524       -3.445                                     -3.434
 0.61 OZB woningen                      -8.722       -8.783                                     -8.786
 0.62 OZB niet-woningen                 -5.765       -5.537                                     -5.541
 0.63 Parkeerbelasting                    -528         -528                                       -467
 0.64 Belastingen overig                  -364         -364                                       -334
 0.7 Algemene uitkeringen en         -113.249      -119.690                                   -120.233
 overige uitkeringen
 gemeentefonds
 0.8 Overige baten en lasten                 -           -35                                       -35
 1.1 Crisisbeheersing en                    -6           -81                                       -80
 brandweer
 1.2 Openbare orde en veiligheid           -42         -122                                       -153
 2.1 Verkeer en vervoer                   -803       -1.016                                     -1.223
 2.2 Parkeren                              -14           -14                                       -15
 2.3 Recreatieve havens                    -42           -44                                       -38
 3.1 Economische ontwikkeling             -276         -366                                       -418
 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur     -4.045       -3.970                                       -762
 3.3 Bedrijvenloket en                     -83           -83                                       -72
 bedrijfsregelingen
 3.4 Economische promotie                 -384         -384                                       -339
 4.2 Onderwijshuisvesting                 -655         -731                                     -1.271
 4.3 Onderwijsbeleid en                 -1.862       -2.535                                     -2.686
 leerlingzaken
 5.1 Sportbeleid en activering            -453         -453                                       -485
 5.2 Sportaccommodaties                 -1.843       -1.849                                     -2.178
 5.3 Cultuurpresentatie,                  -122         -190                                       -239
 cultuurproductie en
 cultuurparticipatie
 5.4 Musea                                 -15           -15                                       -16
 5.5 Cultureel erfgoed                     -21           -65                                       -53
Jaarstukken 2024                                                                               201
                                                       Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 202 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 203 ======================================================================

<pre> 5.6 Media                            -185      -208                                        -250
 5.7 Openbaar groen en                 -92      -237                                        -265
 (openlucht) recreatie
 6.1 Samenkracht en                 -1.228    -5.336                                      -7.105
 burgerparticipatie
 6.2 Toegang en                        -35      -276                                        -344
 eerstelijnsvoorzieningen
 6.3 Inkomensregelingen            -12.290   -13.889                                     -14.488
 6.4 WSW en beschut werk               -85        -85                                        -92
 6.5 Arbeidsparticipatie                 -    -1.893                                      -1.254
 6.6 Maatwerkvoorziening (Wmo)         -19        -19                                        -30
 6.711 Huishoudelijke hulp (Wmo)         -      -390                                        -381
 6.71D Overige                        -390             -                                     -36
 maatwerkarrangementen (Wmo)
 6.72A Jeugdhulp begeleiding             -             -                                       -
 6.73C Jeugdhulp met verblijf            -    -1.078                                      -1.078
 overig
 6.81A Beschermd wonen (Wmo)             -      -715                                        -764
 7.1 Volksgezondheid                     -      -675                                        -568
 7.2 Riolering                      -5.595    -5.595                                      -5.609
 7.3 Afval                         -10.478   -10.478                                     -10.464
 7.4 Milieubeheer                   -1.260    -3.712                                      -1.932
 7.5 Begraafplaatsen en               -975      -995                                        -957
 crematoria
 8.1 Ruimtelijke ordening             -147      -147                                        -412
 8.2 Grondexploitatie (niet-       -14.587   -23.628                                     -25.701
 bedrijventerreinen)
 8.3 Wonen en bouwen                -3.818    -3.641                                      -3.634
 Totaal Baten                    -201.260  -247.451                                    -246.868
Jaarstukken 2024                                                                         202
                                                Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 203 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 204 ======================================================================

<pre>Overzicht verplichte beleidsindicatoren en toelichting
Programma B
  Naam              Eenheid    Bron      2023            2024
                                     VHL  Landelijk VHL     Landelijk
 Verwijzingen Halt Aantal per Bureau  80     90     80              90
                   10.000     Halt
                   jongeren
 Winkeldiefstallen Aantal per CBS    0,8     2,5    0,7            2,2
 (geregistreerd)   1.000
                   inwoners
 Geweldsmisdrijven Aantal per CBS    2,9     4,3    2,7            4,3
                   1.000
                   inwoners
 Diefstallen uit   Aantal per CBS    1,0     1,3    1,3            1,2
 woning            1.000
                   inwoners
 Vernielingen en   Aantal per CBS    4,3     5,8    4,3            5,7
 beschadigingen    1.000
 (in openbare      inwoners
 ruimte)
*gegevens niet beschikbaar
Jaarstukken 2024                                                                               203
                                                        Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 204 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 205 ======================================================================

<pre>Programma C
   Naam                Eenheid         Bron                 2023                                 2024
                                                        VHL Landelijk               VHL                   Landelijk
  Absoluut verzuim Per 1.000          DUO/Ingrado      4,2       6,3                *                        *
                      leerlingen
  Relatief verzuim Per 1.000          DUO/Ingrado       17        27                *                        *
                      leerlingen
  Voortijdige         % deelnemers Ingrado            2,1%      2,4%                *                        *
  schoolverlaters     aan het VO en
  zonder              mbo-onderwijs
  startkwalificatie
  (vsv-ers)
*gegevens niet beschikbaar
Absoluut verzuim: Het aantal leerplichtigen en/of kwalificatieplichtige jongeren dat niet
staat ingeschreven op een school.
Relatief verzuim: Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school,
maar ongeoorloofd afwezig is.
Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO): Het percentage van het totaal aantal
leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.
Naam              Eenheid           Bron                                    2023                                  2024
                                                           VHL       Landelijk                       VHL       Landelijk
Banen             Aantal per 1.000 LISA                826           836,6                           *            *
                  inwoners in de
                  leeftijd 15-64
                  jaar
Jongeren met % 12 t/m 21-           Verwey             1%              1%                            *            *
een delict voor jarigen             Jonker
de rechter                          Instituut –
                                    Kinderen in
                                    Tel
Kinderen in       % kinderen tot    Verwey             4%              6%                            *            *
uitkeringsgezi 18 jaar              Jonker
n                                   Instituut –
                                    Kinderen in
                                    Tel
Netto             % van de          CBS              75,1%           73,1%                           *            *
arbeidsparticip werkzame
atie              beroepsbevolking
                  ten opzichte van
                  de
                  beroepsbevolking
Werkloze          % 16 t/m 22-      Verwey             1%              2%                            *            *
jongeren          jarigen           Jonker
                                    Instituut –
                                    Kinderen in
                                    Tel
Jaarstukken 2024                                                                                             204
                                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 205 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 206 ======================================================================

<pre>Personen met    Aantal per        CBS               215,3        366,7                      203,2           34
en              10.000 inwoners
bijstandsuitker van 18 jaar en
ing             ouder
Lopende re-     Aantal per        CBS               144,9        191,5                      180,4         203,1
integratievoor  10.000 inwoners
ziening         van 15-64 jaar
Jongeren met    % van alle        CBS               9,4%        11,1%                        9,4%         11,5%
jeugdhulp       jongeren tot 18
                jaar
Jongeren met % van alle           CBS               0,8%         1,0%                        0,9%          0,9%
jeugdbescher jongeren tot 18
ming            jaar
Jongeren met % van alle           CBS               0,2%         0,3%                        0,1%          0,3%
jeugdreclasser jongeren van 12
ing             tot 23 jaar
Cliënten met Aantal per           GMSD               610           700                        570            650
een             10.000 inwoners
maatwerkarra
ngement Wmo
*gegevens niet beschikbaar
Programma D
 Naam               Eenheid      Bron               2023                         2024
                                                VHL Landelijk        VHL                 Landelijk
 Functiemenging     Percentage   LISA          55,2      54,2         *                          *
                    (%) die de
                    verhouding
                    tussen
                    wonen en
                    werken
                    weergeeft
 Vestigingen (van   Aantal per   LISA         189,2     181,8         *                          *
 bedrijven)         1.000
                    inwoners in
                    de leeftijd
                    van 15 t/m
                    64 jaar
*gegevens niet beschikbaar
Functiemenging: De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen
banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een
waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
Vestigingen (van bedrijven): Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000
inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar.
Jaarstukken 2024                                                                                        205
                                                                 Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 206 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 207 ======================================================================

<pre> Naam               Eenheid       Bron            2023                   2024
                                             VHL    Landelijk     VHL          Landelijk
 Omvang             KG/inwoner    CBS       182       150         *                      *
 huishoudelijk
 restafval
 Hernieuwbare       %             RWS         *         *         *                      *
 elektriciteit
*gegevens niet beschikbaar
Omvang huishoudelijk restafval: De hoeveelheid restafval per bewoner per jaar (kg)
Hernieuwde elektriciteit: Elektriciteit opgewekt uit wind, waterkracht, zon, biomassa.
 Naam              Eenheid   Bron                     2023                      2024
                                                 VHL    Landelijk    VHL              Landelijk
                   Aantal
 Nieuw                       Basisregistratie
                   per
 gebouwde                    adressen en         30,9       9,1         *                        *
                   1.000
 woningen                    gebouwen
                   woningen
 Demografische
                   %         CBS               77,40%     70,30%    76,9%                70,40%
 druk
*gegevens niet beschikbaar
Nieuwgebouwde woningen: Het aantal nieuwbouwwoningen per 1.000 woningen.
Demografische druk: Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per
honderd personen van 20 tot 65 jaar.
Programma E
 Naam      Eenheid     Bron                        2023                    2024
                                                VHL Landelijk          VHL Landelijk
 Niet      Percentage Gezondheidsenquête        *        *          *                           *
 sporters van de       (CBS, RIVM)
           bevolking
           van 19
           jaar en
           ouder
*gegevens niet beschikbaar
Niet-sporters: Het percentage niet-wekelijkse sporters van 19 jaar en ouder.
Jaarstukken 2024                                                                                          206
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 207 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 208 ======================================================================

<pre>Programma F
Naam               Eenheid                            Bron                      2023                   2024
                                                                                 VHL                    VHL
Formatie           Fte per 1.000 inwoners             Eigen gegevens             7,01                   7,61
Bezetting          Fte per 1.000 inwoners             Eigen gegevens             6,85                   7,47
Apparaatskosten    Kosten per inwoner                 Eigen begroting             622                    606
Externe inhuur     Kosten als % van totale loonsom    Eigen begroting          24,1%                  21,5%
                   + tot. kosten inhuur externen
Overhead           % van totale lasten                Eigen begroting            11%                    11%
Formatie: Het gaat hier om de toegestane formatie in fte (fulltime-equivalent) van het
ambtelijk apparaat van de organisatie voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari.
Bezetting: Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is. Ook boventallige
medewerkers moeten hier meegeteld worden.
Apparaatskosten: Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke
financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen), organisatie-,
huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten e.d. voor de uitvoering van de
organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die
verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur.
Externe inhuur: Onder externe inhuur wordt verstaan: het uitvoeren van werkzaamheden
in opdracht van een bij de organisatie in dienst zijnde opdrachtgever, door een private
organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling inzetten van
personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of
aanstelling aan ten grondslag ligt.
Overhead: Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de
medewerkers in het primaire proces.
 Naam                       Eenheid Bron                  2023                              2024
                                                    VHL     Landelijk         VHL               Landelijk
                            x€
 Gem. WOZ-waarde                      CBS         379       368             390                379
                            1.000
 Gemeent. woonlasten
                            €1        COELO       924       860             956                *
 eenpersoonshuish.
 Gemeent. woonlasten
                            €1        COELO       1008      942             1046               *
 meerpersoonshuish.
Gemiddelde WOZ-waarde: De gemiddelde WOZ-waarde van woningen in duizenden
euro’s.
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishoudingen: Het gemiddelde totaalbedrag in
euro's per jaar dat een eenpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishoudens: Het gemiddelde totaalbedrag in
euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten.
Jaarstukken 2024                                                                                           207
                                                                   Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 208 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 209 ======================================================================

<pre>Bijlage overzicht restant kredieten
Per ultimo 2024 af te sluiten restantkredieten
Op verzoek van de accountant is gekozen voor onderstaande wijze van presenteren. De
reden hiervoor is dat zo beter het vervolg van de kredieten, zoals gepresenteerd in de
jaarrekening 2018 van de voormalige gemeenten, te volgen is. Bedragen worden
weergegeven in duizendtallen.
Overzicht openstaande investeringskredieten 2024
gemeente Vijfheerenlanden
Omschrijving                                     Begroot Werkelijk   Werkelijk Werkelijk    Werkelijk             Restant       Afsluiten
                                                          t/m 2023    t/m 2023      2024          2024 jaarrekening jaarrekening
                                                                                                                       2024
                                                          uitgaven ontvangsten uitgaven ontvangsten             uitgaven             2024
                                                             activa      activa   activa        activa               activa
Sloop en herontwikkeling De Kandelaar                400      1.243      -1.258       15                                400             Ja
Bijdrage kleedkamers Korfbalver                      354        296                                                      58          Nee
VIKO & hockeyver MHC
Aankoop tijd huisvesting Hagestein TVH2            4.537      3.662                                                     875             Ja
Hazelaarplein - woonrijp maken                     1.929         89                    1                              1.840          Nee
Hazelaarplein - bouwrijp maken                     1.071        929                  224                                -82          Nee
(rekent af naar E10048-104)
Hazelaarplein totaal                               3.000      1.017                  225                              1.758
Vervanging hardware infrastructuur 2020              402        177                                                     225          Nee
Tracebesluit A27 2020                                300                                                                300          Nee
VHL Voorber kred nieuwe gemeentehuis               2.788      1.501                  539                                749          Nee
Project De Wilgenhoek/woonzorg                       740         84                   18                                637          Nee
Vrbr krediet uitbr. De Kandelaar                     520         10                   46                                464          Nee
Voorbereidingskrd NWB MFC Hagestein                1.615        216                  378                              1.020          Nee
Voorbereidingskrediet Noachschool                    205        205                  134                               -134          Nee
Permanente uitbreiding Noachschool                   350          1                   18                                331          Nee
Vervanging hardware infrastructuur 2021 (235K)       505         55                  211                                239          Nee
Vervanging software serverpark 2021 (43,4K)           43                                                                 43             Ja
Oeverbescherming Leerdam en Vianen                 1.200        687                  295                                218          Nee
Nieuwe abri’s Vijfheerenlanden 2022                  540        399                   82                                 59          Nee
Mobiliteitsplan 2020-2030                          1.003        969        -103       74             65                  -1             Ja
Vianen Aanpassen busstation                          208        691        -296      154          -259                  -83          Nee
Sluipverkeer (Mobiliteitsplan)                       352         27         -27      131            -73                 294          Nee
                                                  19.061     11.239      -1.684    2.318          -267                7.454
Jaarstukken 2024                                                                                                                   208
                                                                                         Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 209 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 210 ======================================================================

<pre>Omschrijving                                                 Begroot Werkelijk   Werkelijk Werkelijk    Werkelijk             Restant       Afsluiten
                                                                      t/m 2023    t/m 2023      2024          2024           Jrk. 2024            Jrk.
                                                                      uitgaven ontvangsten uitgaven ontvangsten             uitgaven             2024
                                                                         activa      activa   activa        activa               activa
Inr. Openbare ruimte rondom Ebenhaezer                            75                                                                 75          Nee
Nieuwbouw Ebenhaëzerschool Leerbroek                           5.645        176                3.741                              1.728          Nee
Duurzaam inr.schoolplein Ebenh.school                            219                                                                219          Nee
Duurz.Inr.1000m2 plein Ebenh.school                              125                                                                125          Nee
Uitvoeringskrediet ontsl Broekgraaf                            3.985        606          -9       -3                              3.391          Nee
Voorbereidingskred ontw Broekgraaf Nrd                           500        232         -17       11                                275          Nee
Voorber.krediet Verkeersk.aanpass.Slagboom Leerbroek              50         77                  -62                                 35          Nee
Uitbreiden begraafplts Tiendweg Leerdam                          315        147                  172                                 -3          Nee
Glasblazerij - verduurzamen dak 2021                              94          6                                                      88             Ja
Bibli Vianen - Asbestsanering dak '21                            104         11                                                      94             ja
Aankoop Boerderij Dorpstr 26 Schoonrewoerd                       830        782                    6                                 43          Nee
Vervangende nieuwbouw De Rank MRK kov                            305          5                    1                                299          Nee
Vervanging database apparatuur 2022                              150                               7                                143          Nee
Vervanging netwerk infrastructuur 2022                            25          7                   18                                                Ja
Vervanging armaturen 2022                                        238        186                   36                                 16             Ja
Vervanging lichtmasten 2022                                      108         34                   50                                 25             Ja
Nieuwbouw Broekgraaf                                          13.859      7.064         -66    5.891                                971          Nee
Inrichting Schoolplein KC Broekgraaf                             197                             480                               -283          Nee
Inrichting gymzaal KC Broekgraaf                                  74                              97                                -23          Nee
Voorbereidingskrediet Gaasperwaard 3                             382        189                  167                                 26          Nee
Project Gasloos sc Helsdingen                                    894        829        -117      160            -23                  47          Nee
Buitenmuur bibliotheek Vianen                                     55         47                   15                                 -7             Ja
Vervanging smartphones 2023                                      100         76                   24                                                Ja
Vervanging werkplekken 2023                                      115                              68                                 47          Nee
Vervanging netwerk infrastructuur 2023                            41                              18                                 23          Nee
Nieuwe Website Vijfheerenlanden                                  800         85                  177                                538          Nee
Vervanging lichtmasten 2023                                      125         11                   99                                 14          Nee
Vervanging armaturen 2023                                        319         31                  227                                 60          Nee
Voorbereidingskrediet Calvijnschool                              370        100                                                     270          Nee
Voorbereidingskrediet De Rank Vianen                             320          4                                                     316          Nee
Voorbereidingskrediet OBS Springplank                            100                                                                100          Nee
Voorbereidingskrediet toekomst SC Berenschot                     300         99         -14       11                                204          Nee
Vervanging speelvoorzieningen 2023                               265         74                  185                                   6            Ja
Aanleg ecologische bermen 2023                                    55                                                                 55          Nee
Vervanging van oeverbescherming 2023                             448                              72                                376          Nee
Voorb krediet herb gemeentehuis Vianen                           187         46                  146                                 -5          Nee
Uitv. verkeersk. aanpassingen rondom loc. Slagboom Leerbroek     640                              88            -88                 640          Nee
Renovatie school De Ark Vianen                                 3.717         13                   17                              3.687          Nee
Aankoop Tijdelijke Onderwijs Huisv 2023                        1.480          5                   28                              1.448          Nee
SUVIS aanpas. Ventilatie OHV                                     700         53                    2                                645          Nee
Uitvoeringskrediet strategische grondaankopen                  2.500                                                              2.500          Nee
 Projectplan Monnikendreef                                     1.500        305                  209          -209                1.195          Nee
Aanleg blauwgroene schoolplein                                   100                                                                100          Nee
Uitbr parkeerterrein Stationsweg LRD                             300         30                  303                                -33          Nee
Vervanging warmtepomp werf Leerdam                               220         97                                                     123             Ja
Vervanging dakbedekking Houtloods                                261                             333                                -72             Ja
Uitbreiding BS Het Liesveld Ameide (Kandelaar/Vlin             2.364                              63                              2.301          Nee
                                                              45.557     11.425        -224   12.855          -320              21.821
Jaarstukken 2024                                                                                                                               209
                                                                                                     Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 210 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 211 ======================================================================

<pre>Omschrijving                                                    Begroot Werkelijk   Werkelijk Werkelijk    Werkelijk             Restant       Afsluiten
                                                                         t/m 2023    t/m 2023      2024          2024 jaarrekening jaarrekening
                                                                                                                                      2024
                                                                         uitgaven ontvangsten uitgaven ontvangsten             uitgaven             2024
                                                                            activa      activa   activa        activa               activa
Vervangen groen 2024                                                537                             373                                164          Nee
Vervangen lichtmasten jaarschijf 2024                                47                                                                 47          Nee
Vervangen armaturen jaarschijf 2024                                 317                             214                                102          Nee
Aanleg wegen projecten 2024                                         599                             452                                146          Nee
Verbetering wegfunderingen 2024                                     992                             148                                844          Nee
Ford Transit - strooivoertuig 2024                                   70                                                                 70          Nee
Verv. Tractor New Holland MRK 2024                                   50                                                                 50          Nee
Biodiversiteitsherstel 2024                                         144                              76                                 68          Nee
Vervanging speelvoorzieningen 2024                                  304                               4                                300          Nee
Aanleg ecologische bermen 2024                                       55                              16                                 39          Nee
GRP riolering 2024                                                5.900                           4.128          -214                1.986             Ja
GRP gemalen 2024                                                    760                             257                                503          Nee
Vervanging van oeverbescherming 2024                                400                                                                400          Nee
Vervanging laptops en toebehoren 2024                               415                             274                                141          Nee
Vervanging smartphones 2024                                         135                              88                                 47          Nee
Vervanging werkplekapparatuur 2024                                  120                                                                120          Nee
Vervanging netwerk infrastructuur 2024                               30                                                                 30          Nee
Maatregelen Industrieweg Leerdam 2024                               350                               7                                343          Nee
Maatregelen VCP Leerdam-Centrum 2024                                300                             173                                127          Nee
Uitbreiding Oracle IV 2024                                          150                                                                150          Nee
Omvormen van de grindpaden fase 1 2024                               33                              33                                                Ja
Herinr. Oude delen Lexmond fase 1 2024                               30                              21                                   9         Nee
Uitbr. Urnengraven/muur Leerdam TW 2024                              40                                                                 40          Nee
Aankoop Tijdelijke Onderwijs Huisvesting 2024                     1.260                              56                              1.204          Nee
Uitbreiding 1e Inrichting Het avontuur                              130                             130                                                Ja
Verbouw El Boukhari                                                 250                                                                250          Nee
Verbouw Mr. Vos school                                              683                             150                                533          Nee
Vervanging LED buitensport sportparken 2024                         480                             442            -80                 117          Nee
Lichtmasten Buitensport                                             120                              12              -2                110          Nee
Tijdelijke huisvesting bibliotheek Lrd                              100                              98                                   2         Nee
 Gemeentehuis Leerdam Installaties                                4.289                                                              4.289          Nee
Gemeentehuis Leerdam Vaste inrichting                               746                                                                746          Nee
Gemeentehuis Leerdam Gebouw                                      20.570                                                            20.570           Nee
Bibliotheek Leerdam Gebouw                                        2.744                             242                              2.503          Nee
Bibliotheek Leerdam Installaties                                    489                                                                489          Nee
Bibliotheek Leerdam Vaste inrichting                                 88                                                                 88          Nee
Gemeentehuis Leerdam Inventaris                                     811                                                                811          Nee
Vrbkred. multifunc. accomm. sportpark Blankensteijn Clarissehof     194                              17              -2                179          Nee
Vrbkred. multifunc. accomm. sportpark Blankensteijn Langeweg        390                              75            -13                 328          Nee
Grondaankopen Gaasperwaard 3                                      2.800                           2.803                                 -3          Nee
Aankoop technische installaties Het Dak                             125                                                                125          Nee
Aankoop technische installaties SC Berenschot                     1.018                              38              -7                987          Nee
Renovatie veld 1 H&B natuurgras toplaag                              80                                                                 80          Nee
Vervangen Toyota Dyna (7-VDK-54) LRD                                 70                                                                 70          Nee
Grondaankopen Lexmond-West                                          394                             395                                 -1             Ja
Vervroegde investering kunstgrasveld HSSC ‘61                        67                              83            -15                  -1             Ja
Aanleg en inrichting bovengrondse graven                            224                                                                224          Nee
                                                                 49.898                          10.808          -332              39.422
TOTAAL                                                          114.516     22.664      -1.908   25.981          -919              68.697
Jaarstukken 2024                                                                                                                                  210
                                                                                                        Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 211 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 212 ======================================================================

<pre>Overzicht openstaande investeringskredieten 2024 voormalige gemeenten Vianen, Leerdam en Zederik
                                                                     Werkelijk     Werkelijk    Werkelijk     Werkelijk             Restant       Afsluiten
Omschrijving                                 Investering Investering  t/m 2023      t/m 2023         2024           2024           Jrk. 2024 jaarrekening
                                                uitgaven ontvangste   uitgaven ontvangsten       uitgaven ontvangsten              uitgaven            2024
                                                 begroot    begrootn     activa        activa       activa         activa              activa
Ontwikkeling Put Middelwaard                          149                   118                         16                                 15             Ja
Wegen: Maatregelen centrum Vianen                     250                     4                                                           246          Nee
Berchmansweg en rotonde                                                   1.272        -1.176                                             -95          Nee
Herinrichting Koningin Emmalaan                     2.295        500      2.417          -500           13           -350                 214             Ja
Spoorse kwesties Merwede Lingelijn                  1.004                   210                         31                                764          Nee
Glaspark                                            1.550                                                                               1.550          Nee
Glaspark                                            4.740                                                                               4.740          Nee
Glaspark                                              940                                                                                 940          Nee
- voorbereidingskrediet                               388                     2             1                                             385          Nee
- aanleg velden                                                           3.102          -292           76            -15              -2.871          Nee
- parkinfrastructuur                                                      1.188          -201            2                               -988          Nee
- gebouwen                                                                2.660          -634            4                             -2.030          Nee
- parkeren                                                                   33                                                           -33          Nee
- kantine                                                                 1.220            -2                                          -1.218          Nee
-Parkinfrastructuur Leerdam Sport                   2.450                 2.134          -320           14              -3                624          Nee
-Sportgerelateerde ruimten Leerdam Sport                                  1.419          -969                                            -450          Nee
Killesteijnstraat Lexmond                              30                   115                         66                               -152          Nee
Upgraden voorgevel De Linde                           153                    25                                                           128             Ja
Graven 0,9ha extra oppervlaktewater AMD               132                    56                         76                                                Ja
TOTAAL                                             14.081        500     15.973        -4.092         298            -367               1.769
TOTAAL GEMEENTE VIJFHEERENLANDEN                128.597         500     38.638        -5.999       26.279         -1.286             70.466
EN VOORMALIGE GEMEENTEN
TOTAAL GEMEENTE VIJFHEERENLANDEN                111.994                 29.621        -4.138       20.657           -773             66.628
EN VOORMALIGE GEMEENTEN
EXCL. AFGESLOTEN KREDIETEN
Jaarstukken 2024                                                                                                                                     211
                                                                                                           Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 212 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 213 ======================================================================

<pre>              SISA Verantwoording
ocw
                                                                                       SiSa bijlage verantwoordingsinformatie 2024 op grond van artikel 3 van de Regeling informatieverstrekking sisa - d.d. 7-01-2025
Verstrekker      Uitkeringscode
                                               Juridische
                                                            Ontvanger
                                  Specifieke
                                  uitkering    grondslag                                                 Indicator                           Indicator                              Indicator                           Indicator                               Indicator                               Indicator
FIN              B2               Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp          Aantal uitgewerkte plannen van       Cumulatief aantal uitgewerkte          Normbedragen voor a, b, d en f        Normbedragen voor e (ja/nee)           Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                  gedupeerden toeslagenproblematiek                         aanpak in (jaar T)                   plannen van aanpak (t/m jaar T)        (ja/nee)
                                                                                                                                                                        Nee: reeks 1 / Ja: reeks 2            Nee: reeks 1/ Ja: reeks 2
                                  Gemeenten
                                                                                                             Aard controle D2                   Aard controle n.v.t.                  Aard controle n.v.t.                   Aard controle n.v.t.                  Aard controle n.v.t.
                                                                                                              Indicator: B2/01                     Indicator: B2/02                      Indicator: B2/03                       Indicator: B2/04                      Indicator: B2/05
                                                                                            21                                   33                                     Ja                                    Ja                                     Nee
                                                                                            Reeks 1                              Reeks 1
                                                                                            Besteding (jaar T) werkelijke        Cumulatieve besteding (t/m jaar
                                                                                            kosten van onderdeel a, b, d en f    T) werkelijke kosten van
                                                                                            (artikel 3)                          onderdelen a, b, d en f (artikel 3)
                                                                                            Keuze werkelijke kosten              Keuze werkelijke kosten
                                                                                                              Aard controle R                   Aard controle n.v.t.
                                                                                                              Indicator: B2/06                      Indicator: B2/07
                                                                                            Reeks 1                              Reeks 1                                Reeks 1                               Reeks 1                                Reeks 1                               Reeks 1
                                                                                            Besteding (jaar T) werkelijke        Cumulatieve besteding (t/m jaar        Besteding (jaar T) werkelijke         Cumulatieve besteding (t/m jaar
                                                                                                                                                                                                                                Besteding (jaar T) werkelijke                              Cumulatieve besteding (t/m jaar
                                                                                            kosten van onderdeel c (artikel 3)   T) werkelijke kosten van               kosten van onderdeel e (artikel 3)    T) werkelijke kosten van
                                                                                                                                                                                                                                kosten van onderdeel e met                                 T) werkelijke kosten van
                                                                                                                                 onderdeel c (artikel 3)                                                      onderdeel e (artikel 3)
                                                                                                                                                                                                                                betrekking tot de kindregeling                             onderdeel e met betrekking tot de
                                                                                                                                                                                                                                (artikel 3)                                                kindregeling (artikel 3)
                                                                                            Werkelijke kosten                Werkelijke kosten                Keuze werkelijke kosten          Keuze werkelijke kosten          Werkelijke kosten                                          Werkelijke kosten
                                                                                                            Aard controle R                  Aard controle R                  Aard controle R                  Aard controle R                     Aard controle R                                            Aard controle R
                                                                                                            Indicator: B2/08                 Indicator: B2/09                 Indicator: B2/10                 Indicator: B2/11                    Indicator: B2/12                                           Indicator: B2/13
                                                                                                                     €53.801                         € 79.814                                                                   €26.603                                                    €27.491
                                                                                            Reeks 2                          Reeks 2                          Reeks 2                          Reeks 2                          Reeks 2                                                    Reeks 2
                                                                                            Normbedrag onderdeel a x aantal      Normbedrag onderdeel a x aantal        Normbedrag onderdeel b x aantal       Normbedrag onderdeel b x aantal        Normbedrag onderdeel d x aantal   Normbedrag onderdeel d x aantal
                                                                                            (potentieel) gedupeerden (jaar T)    (potentieel) gedupeerde                plannen van aanpak (jaar T)           plannen van aanpak cumulatief          PvA's (jaar T) (artikel 3)        nazorgtrajecten en/of PvA's
                                                                                            (artikel 3)                          cumulatief (t/m jaar T) (artikel 3)    (artikel 3)                           (t/m jaar T) (artikel 3)                                                 cumulatief (t/m jaar T) (artikel 3)
                                                                                            Keuze normbedragen                   Keuze normbedragen                     Keuze normbedragen                    Keuze normbedragen                     Keuze normbedragen                Keuze normbedragen
                                                                                                              Aard controle R                       Aard controle R                      Aard controle R                          Aard controle R                     Aard controle R                     Aard controle R
                                                                                                              Indicator: B2/14                      Indicator: B2/15                     Indicator: B2/16                         Indicator: B2/17                    Indicator: B2/18                    Indicator: B2/19
                                                                                                                        €8.211                                €45.831                             €74.949                                €116.565                                   €0                              €10.770
                                                                                            Reeks 2                              Reeks 2                                Reeks 2                               Reeks 2                                Totaal
                                                                                            Normbedrag onderdeel e               Normbedrag onderdeel e                 Normbedrag onderdeel f x aantal       Normbedrag onderdeel f x aantal        Totale verantwoording (jaar T)
                                                                                            (afhankelijk van aantal              (afhankelijk van aantal                driegesprekken (jaar T) (artikel 3)   driegesprekken cumulatief (t/m         voor de SPUK B2 regeling
                                                                                            (potentieel) gedupeerden), indien    (potentieel) gedupeerden)                                                    jaar T) (artikel 3)
                                                                                            nog niet eerder opgegeven (jaar      cumulatief (t/m jaar T) (artikel 3)
                                                                                            T) (artikel 3)
                                                                                            Keuze normbedragen                   Keuze normbedragen               Keuze normbedragen             Keuze normbedragen
                                                                                                                Aard controle R                   Aard controle R               Aard controle R                Aard controle R                                     Aard controle n.v.t.
                                                                                                                Indicator: B2/20                 Indicator: B2/21               Indicator: B2/22               Indicator: B2/23                                       Indicator: B2/24
                                                                                                                       €123.480                         €243.480                              €0                             €0                                              €287.044
BZK             C62               Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging    Gederfde opbrengsten                 Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                  van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van   (jaar T) die voortvloeien uit het
                                  gedupeerden door de toeslagenaffaire                      kwijtschelden van gemeentelijke
                                                                                            belastingen
                                                                                                               Aard controle R              Aard controle n.v.t.
                                                                                                            Indicator: C62/01                Indicator: C62/02
                                                                                            € 1.732                            Nee
BZK             C92               Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale   Besteding (jaar T)                 Bedrag doorgeschoven naar t+1     Aantal informatiepunten dat de               Aantal vragen dat in het               Aantal gebruikte leermiddelen
                                  Overheid                                                                                                                       gemeente financiert                          afgelopen jaar bij de
                                                                                                                                                                                                              Informatiepunten in de gemeente
                                                                                                                                                                                                              behandeld is
                                                                                                              Aard controle R                       Aard controle R                   Aard controle n.v.t.                   Aard controle n.v.t.                  Aard controle n.v.t.
                                                                                                            Indicator: C92/01                     Indicator: C92/02                    Indicator: C92/03                      Indicator: C92/04                     Indicator: C92/05
              Jaarstukken 2024                                                              € 58.524                             €0                                     2                                     163
                                                                                                                                                                                                                    212                              25
                                                                                                                                                                                                                                                                                          Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 213 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 214 ======================================================================

<pre> OCW  D8  Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)             Besteding (jaar T) aan                 Besteding (jaar T) aan overige       Besteding (jaar T) aan afspraken    Correctie besteding (jaar T-1)      Opgebouwde reserve ultimo (jaar     Opgebouwde reserve ultimo (jaar
                                                                   voorzieningen voor voorschoolse        activiteiten (naast VVE) voor        over voor- en vroegschoolse                                             T-1)                                T)
                                                                   educatie die voldoen aan de            leerlingen met een grote             educatie met bevoegde
                                                                   wettelijke kwaliteitseisen (conform    achterstand in de Nederlandse        gezagsorganen van scholen,
                                                                   artikel 159, eerste lid WPO)           taal (conform artikel 158 WPO)       houders van kindcentra en
                                                                                                                                               peuterspeelzalen (conform artikel
                                                                                                                                               160 WPO)
                                                                                                                                                                                   Let op bij correctie verder
                                                                                                                                                                                   verwerken bij indicator 05
          Gemeenten
                                                                                         Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R                     Aard controle R                     Aard controle R                  Aard controle R
                                                                                         Indicator: D8/01                    Indicator: D8/02                    Indicator: D8/03                     Indicator: D8/04                   Indicator: D8/05                  Indicator: D8/06
                                                                   € 1.789.173                            € 121.850                            € 389.432                           €0                                  € 611.561                           € 470.030
                                                                   Hieronder per regel één                Aan andere gemeenten (in jaar        Hieronder per regel één             Van andere gemeenten (in jaar
                                                                   gemeente(code) selecteren en in        T) overgeboekte middelen             gemeente(code) selecteren en in     T) overgeboekte middelen (baten)
                                                                   de kolommen ernaast de                 (lasten) uit de specifieke uitkering de kolommen ernaast de              uit de specifieke uitkering
                                                                   verantwoordingsinformatie voor         onderwijsachterstandenbeleid         verantwoordingsinformatie voor      onderwijsachterstandenbeleid
                                                                   die gemeente invullen                                                       die gemeente invullen
                                                                                                          Bedrag                                                                   Bedrag
                                                                                     Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                 Aard controle n.v.t.                    Aard controle R
                                                                                         Indicator: D8/07                    Indicator: D8/08                    Indicator: D8/09                     Indicator: D8/10
                                                                 1
                                                                 2
                                                               100
 OCW  D14 Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19           Besteding (jaar T) maatregelen         Besteding (jaar T) voor tijdelijke   Besteding (jaar T) voor ambtelijke
          gerelateerde onderwijsvertragingen                       artikel 3, lid 2, a t/m e samen        extra huur van bestaande             capaciteit van de gemeente of
                                                                   opgeteld                               huisvesting indien deze extra        inkoop van expertise voor de
                                                                                                          huisvesting nodig is voor de         uitvoering van het Nationaal
                                                                                                          uitvoering van maatregelen die       Programma Onderwijs
                                                                                                          scholen of gemeenten in het
                                                                                                          kader van het Nationaal
                                                                                                          Programma Onderwijs nemen
                                                                                         Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R
                                                                                       Indicator: D14/01                    Indicator: D14/02                   Indicator: D14/03
                                                                   € 210.556                              €0                                   € 96.921
                                                                   Correctie besteding (jaar T-1)         Opgebouwde reserve ultimo (jaar Opgebouwde reserve (jaar T)              Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                                                          T-1)
                                                                                         Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R                 Aard controle n.v.t.
                                                                                       Indicator: D14/04                    Indicator: D14/05                   Indicator: D14/06                   Indicator: D14/07
                                                                   €0                                     € 457.230                            € 149.752                           Nee
                                                                   Hieronder per regel één                Aan andere gemeenten (in jaar        Hieronder per regel één             Van andere gemeenten (in jaar
                                                                   gemeente(code) selecteren en in        T) overgeboekte middelen             gemeente(code) selecteren en in     T) overgeboekte middelen (baten)
                                                                   de kolommen ernaast de                 (lasten) uit de specifieke uitkering de kolommen ernaast de              uit de specifieke uitkering
                                                                   verantwoordingsinformatie voor         gemeenten t.b.v. het Nationaal       verantwoordingsinformatie voor      gemeenten t.b.v. het Nationaal
                                                                   die gemeente invullen                  Programma Onderwijs                  die gemeente invullen               Programma Onderwijs
                                                                                     Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                 Aard controle n.v.t.                    Aard controle R
                                                                                       Indicator: D14/08                    Indicator: D14/09                   Indicator: D14/10                   Indicator: D14/11
                                                                 1
                                                                 2
                                                                10
 OCW  D23 Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies     Beschikkingsnummer/referentienu Aard van de activiteit besteding            Besteding (jaar T)                  Indien van toepassing: bedrag       Aard van de activiteit Cumulatieve Cumulatieve besteding (t/m jaar T)
          lokale bibliotheekvoorzieningen                          mmer                                   (jaar T)                                                                 dat wordt meegenomen van 2024       besteding (t/m jaar T)
                                                                                                                                                                                   naar 2025.
                                                                                     Aard controle n.v.t                   Aard controle n.v.t                    Aard controle R                  Aard controle n.v.t                Aard controle n.v.t.              Aard controle n.v.t
                                                                                       Indicator: D23/01                    Indicator: D23/02                   Indicator: D23/03                   Indicator: D23/04                   Indicator: D23/05                Indicator: D23/06
                                                                 1                                        c) De doorontwikkeling van een       €0                                  € 98.592                            c) De doorontwikkeling van een      €0
                                                                   SB230201                               bestaande beperkte                                                                                           bestaande beperkte
                                                                                                          bibliotheekvoorzieng                                                                                         bibliotheekvoorzieng
                                                                 2
                                                               100
                                                                   Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                                     Aard controle n.v.t.
                                                                                       Indicator: D23/07
                                                                 1 Nee
                                                                 2
                                                               100
Jaarstukken 2024                                                                                                                                                                        213
                                                                                                                                                                                                                                                           Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 214 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 215 ======================================================================

<pre> IenW E3  Subsidieregeling sanering verkeerslawaai                  Hieronder per regel één            Besteding (jaar T) ten laste van     Overige bestedingen (jaar T)         Besteding (jaar T) door meerwerk Correctie over besteding (t/m jaar       Kosten ProRail (jaar T) als
                                                                    beschikkingsnummer en in de        Rijksmiddelen                                                             dat o.b.v. art. 126 Wet               T)                                  bedoeld in artikel 25 lid 6 van
                                                                    kolommen ernaast de                                                                                          geluidshinder ten laste van het                                           deze regeling ten laste van
                                                                    verantwoordingsinformatie                                                                                    Rijk komt                                                                 Rijksmiddelen
          Subsidieregeling sanering verkeerslawaai
          Provincies, gemeenten en gemeenschappelijke regelingen
          (Wgr)
                                                                                  Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                      Aard controle R                      Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R
                                                                                     Indicator: E3/01                      Indicator: E3/02                     Indicator: E3/03                     Indicator: E3/04                     Indicator: E3/05                    Indicator: E3/06
                                                                  1 BSV/22/00328                       € 8.224                              €0                                   €0                                    €0                                  €0
                                                                  2
                                                                100
                                                                    Kopie beschikkingsnummer           Cumulatieve bestedingen ten          Cumulatieve overige bestedingen      Cumulatieve Kosten ProRail (t/m Correctie over besteding kosten           Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                                                       laste van Rijksmiddelen (t/m jaar (t/m jaar T)                            jaar T) als bedoeld in artikel 25 lid ProRail (t/m jaar T)
                                                                                                       T)                                                                        6 van deze regeling ten laste van
                                                                                                                                                                                 Rijksmiddelen
                                                                                                       Deze indicator is bedoeld voor de Deze indicator is bedoeld voor de Deze indicator is bedoeld voor de
                                                                                                       tussentijdse afstemming van de       tussentijdse afstemming van de       tussentijdse afstemming van de
                                                                                                       juistheid en volledigheid van de     juistheid en volledigheid van de     juistheid en volledigheid van de
                                                                                                       verantwoordingsinformatie            verantwoordingsinformatie            verantwoordingsinformatie
                                                                                  Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                 Aard controle n.v.t.
                                                                                     Indicator: E3/07                      Indicator: E3/08                     Indicator: E3/09                     Indicator: E3/10                     Indicator: E3/11                    Indicator: E3/12
                                                                  1 BSV/22/00328                       € 8.244                              €0                                   €0                                    €0                                  Nee
                                                                  2
                                                                100
 IenW E21 Regeling specifieke uitkering circulaire ambachtscentra Beschikkingsnummer                   Besteding (jaar T)                   Cumulatieve besteding (t/m jaar T) Cofinanciering (jaar T)                 Cumulatieve cofinanciering (t/m Project afgerond in (jaar T)?
                                                                                                                                                                                                                       jaar T)                             (Ja/Nee)
          Gemeenten en GR'en
                                                                                  Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                  Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                  Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.
                                                                                    Indicator: E21/01                    Indicator: E21/02                    Indicator: E21/03                    Indicator: E21/04                    Indicator: E21/05                   Indicator: E21/06
                                                                  1 IENW/BSK-2022/301532               € 11.063                             € 21.478                             €0                                    € 22.020                            Ja
                                                                  2
                                                                    Kopie beschikkingsnummer           Is voldaan aan artikel 15 van de     Toelichting aan welke
                                                                                                       regeling specifieke uitkering        voorwaarde(n) van artikel 15 vd
                                                                                                       circulaire ambachtscentra?           regeling word(t)(en) niet voldaan?
                                                                                                       (Ja/Nee)                             (a of/en b of/en c)? (verplicht als
                                                                                                                                            bij 06 Nee is ingevuld)
                                                                                  Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.
                                                                                    Indicator: E21/07                    Indicator: E21/08                    Indicator: E21/09
                                                                  1 IENW/BSK-2022/301532               Ja
                                                                  2
 IenW E81 Regeling specifieke uitkering OV-ambassadeurprojecten Besteding (jaar T-1)                   Besteding (jaar T)                   Cumulatieve besteding (t/m jaar T) Project afgerond in (jaar T)?
          2022                                                                                                                                                                   (Ja/Nee)
                                                                                      Aard controle R                      Aard controle R                  Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.
                                                                                    Indicator: E81/01                    Indicator: E81/02                    Indicator: E81/03                    Indicator: E81/04
                                                                                                       € 6.725                              € 6.725                              Ja
Jaarstukken 2024                                                                                                                                                                        214
                                                                                                                                                                                                                                                               Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 215 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 216 ======================================================================

<pre> SZW  G2  Gebundelde uitkering op grond van artikel 69                    Besteding (jaar T) algemene           Baten (jaar T) algemene bijstand      Besteding (jaar T) IOAW              Baten (jaar T) IOAW (exclusief       Besteding (jaar T) IOAZ              Baten (jaar T) IOAZ (exclusief
          Participatiewet_gemeentedeel 2024                               bijstand                              (exclusief Rijk)                                                           Rijk)                                                                     Rijk)
                                                                          Gemeente                              Gemeente                              Gemeente                             Gemeente                             Gemeente                             Gemeente
          Alle gemeenten verantwoorden hier het gemeentedeel over         I.1 Participatiewet (PW)              I.1 Participatiewet (PW)              I.2 Wet inkomensvoorziening          I.2 Wet inkomensvoorziening          I.3 Wet inkomensvoorziening          I.3 Wet inkomensvoorziening
          (jaar T), ongeacht of de gemeente in (jaar T) geen, enkele of                                                                               oudere en gedeeltelijk               oudere en gedeeltelijk               oudere en gedeeltelijk               oudere en gedeeltelijk
          alle taken heeft uitbesteed aan een Openbaar lichaam                                                                                        arbeidsongeschikte werkloze          arbeidsongeschikte werkloze          arbeidsongeschikte gewezen           arbeidsongeschikte gewezen
          opgericht op grond van de Wgr                                                                                                               werknemers (IOAW)                    werknemers (IOAW)                    zelfstandigen (IOAZ)                 zelfstandigen (IOAZ)
                                                                                               Aard controle R                       Aard controle R                       Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R                      Aard controle R
                                                                                              Indicator: G2/01                      Indicator: G2/02                      Indicator: G2/03                     Indicator: G2/04                    Indicator: G2/05                     Indicator: G2/06
                                                                          €0                                    €0                                    €0                                   €0                                   €0                                   €0
                                                                          Besteding (jaar T) Bbz 2004           Baten (jaar T) Bbz 2004               Baten (jaar T) WWIK (exclusief       Besteding (jaar T)                   Baten (jaar T)                       Gederfde baten die voortvloeien
                                                                          levensonderhoud                       levensonderhoud (exclusief Rijk)      Rijk)                                Loonkostensubsidie o.g.v. art.       Loonkostensubsidie o.g.v. art.       uit kwijtschelden schulden
                                                                                                                                                                                           10d Participatiewet                  10d Participatiewet (exclusief Rijk) gebundelde uitkering
                                                                                                                                                                                                                                                                     Participatiewet in (jaar T) i.v.m.
                                                                                                                                                                                                                                                                     de hersteloperatie
                                                                                                                                                                                                                                                                     kinderopvangtoeslagaffaire
                                                                          Gemeente                              Gemeente                              Gemeente                             Gemeente                             Gemeente                             Gemeente
                                                                          I.4 Besluit bijstandverlening         I.4 Besluit bijstandverlening         I.6 Wet werk en inkomen              I.7 Participatiewet (PW)             I.7 Participatiewet (PW)             Participatiewet (PW)
                                                                          zelfstandigen 2004                    zelfstandigen 2004                    kunstenaars (WWIK)
                                                                          (levensonderhoud) (Bbz 2004)          (levensonderhoud) (Bbz 2004)
                                                                                               Aard controle R                       Aard controle R                       Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R                      Aard controle R
                                                                                              Indicator: G2/07                      Indicator: G2/08                      Indicator: G2/09                     Indicator: G2/10                    Indicator: G2/11                     Indicator: G2/12
                                                                          €0                                    €0                                    €0                                   €0                                   €0                                   €0
                                                                          Mutaties (dotaties en vrijval)        Volledig zelfstandige uitvoering
                                                                          voorziening dubieuze debiteuren       (Ja/Nee)
                                                                          als gevolg van kwijt te schelden
                                                                          schulden gebundelde uitkering
                                                                          Participatiewet (jaar T) i.v.m. de
                                                                          hersteloperatie
                                                                          kinderopvangtoeslagaffaire
                                                                          Gemeente
                                                                          Participatiewet (PW)
                                                                                             Aard controle D2                    Aard controle n.v.t.
                                                                                              Indicator: G2/13                      Indicator: G2/14
                                                                          €0                                    Nee
 SZW  G2A Gebundelde uitkering op grond van artikel 69                    Hieronder per regel één               Besteding (jaar T-1) algemene         Baten (jaar T-1) algemene            Besteding (jaar T-1) IOAW            Baten (jaar T-1) IOAW (exclusief     Besteding (jaar T-1) IOAZ
          Participatiewet_totaal 2023                                     gemeente(code) uit (jaar T-1)         bijstand                              bijstand (exclusief Rijk)                                                 Rijk)
                                                                          selecteren en in de kolommen
                                                                          ernaast de
                                                                          verantwoordingsinformatie voor
                                                                          die gemeente invullen
          Gemeenten die uitvoering in (jaar T-1) geheel of gedeeltelijk                                         Inclusief geldstroom naar             Inclusief geldstroom naar            Inclusief geldstroom naar            Inclusief geldstroom naar            Inclusief geldstroom naar
          hebben uitbesteed aan een Openbaar lichaam o.g.v. Wgr                                                 openbaar lichaam                      openbaar lichaam                     openbaar lichaam                     openbaar lichaam                     openbaar lichaam
          verantwoorden hier het totaal (jaar T-1)
          (Dus: deel Openbaar lichaam uit SiSa (jaar T-1) regeling                                              I.1 Participatiewet (PW)              I.1 Participatiewet (PW)             I.2 Wet inkomensvoorziening          I.2 Wet inkomensvoorziening          I.3 Wet inkomensvoorziening
          G2B + deel gemeente uit (jaar T-1) regeling G2A)                                                                                                                                 oudere en gedeeltelijk               oudere en gedeeltelijk               oudere en gedeeltelijk
                                                                                                                                                                                           arbeidsongeschikte werkloze          arbeidsongeschikte werkloze          arbeidsongeschikte gewezen
                                                                                                                                                                                           werknemers (IOAW)                    werknemers (IOAW)                    zelfstandigen (IOAZ)
                                                                                           Aard controle n.v.t.                      Aard controle R                       Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R                      Aard controle R
                                                                                            Indicator: G2A/01                     Indicator: G2A/02                     Indicator: G2A/03                    Indicator: G2A/04                   Indicator: G2A/05                    Indicator: G2A/06
                                                                        1 061961 Gemeente                       € 10.704.993                          € 219.624                            € 517.736                            € 1.083                              € 35.534
                                                                          Vijfheerenlanden
                                                                        2
                                                                     100
                                                                          Hieronder verschijnt de               Baten (jaar T-1) IOAZ (exclusief      Besteding (jaar T-1) Bbz 2004        Baten (jaar T-1) Bbz 2004            Baten (jaar T-1) WWIK (exclusief     Besteding (jaar T-1)
                                                                          gemeente(code) conform de             Rijk)                                 levensonderhoud zelfstandigen        levensonderhoud zelfstandigen        Rijk)                                Loonkostensubsidie o.g.v. art.
                                                                          keuzes gemaakt bij indicator                                                                                     (exclusief Rijk)                                                          10d Participatiewet
                                                                          G2A/01
                                                                          In de kolommen hiernaast de           Inclusief geldstroom naar             Inclusief geldstroom naar            Inclusief geldstroom naar            Inclusief geldstroom naar            Inclusief geldstroom naar
                                                                          verantwoordingsinformatie voor        openbaar lichaam                      openbaar lichaam                     openbaar lichaam                     openbaar lichaam                     openbaar lichaam
                                                                          die gemeente invullen
                                                                                                                I.3 Wet inkomensvoorziening           I.4 Besluit bijstandverlening        I.4 Besluit bijstandverlening        I.6 Wet werk en inkomen              I.7 Participatiewet (PW)
                                                                                                                oudere en gedeeltelijk                zelfstandigen 2004                   zelfstandigen 2004                   kunstenaars (WWIK)
                                                                                                                arbeidsongeschikte gewezen            (levensonderhoud) (Bbz 2004)         (levensonderhoud) (Bbz 2004)
                                                                                                                zelfstandigen (IOAZ)
                                                                                           Aard controle n.v.t.                      Aard controle R                       Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R                      Aard controle R
                                                                                            Indicator: G2A/07                     Indicator: G2A/08                     Indicator: G2A/09                    Indicator: G2A/10                   Indicator: G2A/11                    Indicator: G2A/12
                                                                        1 061961 Gemeente                       €0                                    € 57.601                             € 7.370                              €0                                   € 1.130.999
                                                                          Vijfheerenlanden
                                                                        2
                                                                     100
                                                                          Hieronder verschijnt de               Baten (jaar T-1)                      Gederfde baten die voortvloeien      Mutaties (dotaties en vrijval)
                                                                          gemeente(code) conform de             Loonkostensubsidie o.g.v. art.        uit kwijtschelden schulden           voorziening dubieuze debiteuren
                                                                          keuzes gemaakt bij indicator          10d Participatiewet (excl. Rijk)      gebundelde uitkering                 als gevolg van kwijt te schelden
                                                                          G2A/01                                                                      Participatiewet in jaar T-1 i.v.m.   schulden gebundelde uitkering
                                                                                                                                                      de hersteloperatie                   Participatiewet (jaar T-1) i.v.m.
                                                                                                                                                      kinderopvangtoeslagaffaire           de hersteloperatie
                                                                                                                                                                                           kinderopvangtoeslagaffaire
                                                                          In de kolommen hiernaast de           Inclusief geldstroom naar             Inclusief geldstroom naar            Inclusief geldstroom naar
                                                                          verantwoordingsinformatie voor        openbaar lichaam                      openbaar lichaam                     openbaar lichaam
                                                                          die gemeente invullen
                                                                                                                I.7 Participatiewet (PW)              Participatiewet (PW)                 Participatiewet (PW)
                                                                                           Aard controle n.v.t.                      Aard controle R                       Aard controle R                    Aard controle D2
                                                                                            Indicator: G2A/13                     Indicator: G2A/14                     Indicator: G2A/15                    Indicator: G2A/16
                                                                        1 061961 Gemeente                       €0                                    €0                                   €0
                                                                          Vijfheerenlanden
                                                                        2
                                                                     100
Jaarstukken 2024                                                                                                                                                                              215
                                                                                                                                                                                                                                                                    Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 216 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 217 ======================================================================

<pre> SZW  G3  Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend       Besteding (jaar T)                   Baten (jaar T) vanwege vanaf 1      Baten vanwege vóór 1 januari         Besteding (jaar T) Bob               Baten (jaar T) Bob (exclusief Rijk) Besteding (jaar T)
          kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2024                         kapitaalverstrekking                 januari 2020 verstrekt kapitaal     2020 verstrekt kapitaal (exclusief                                                                             onderzoekskosten
                                                                                                               (exclusief Rijk)                    Rijk)                                                                                                          artikel 52, eerste lid, onderdeel b,
                                                                                                                                                                                                                                                                  Bbz 2004 (Bob)
          Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) 2004
          Alle gemeenten verantwoorden hier het gemeentedeel over         Gemeente                             Gemeente                            Gemeente                             Gemeente                             Gemeente                             Gemeente
          (jaar T), ongeacht of de gemeente in (jaar T) geen, enkele of
          alle taken heeft uitbesteed aan een Openbaar lichaam
          opgericht op grond van de Wgr.
                                                                                              Aard controle R                      Aard controle R                      Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R                      Aard controle R
                                                                                             Indicator: G3/01                     Indicator: G3/02                     Indicator: G3/03                     Indicator: G3/04                    Indicator: G3/05                     Indicator: G3/06
                                                                          €0                                   €0                                  €0                                   €0                                   €0                                   €0
                                                                          BBZ vóór 2020 –                      BBZ vóór 2020 –                     BBZ vóór 2020 –                      BBZ vanaf 2020 –                     Volledig zelfstandige uitvoering
                                                                          levensonderhoud (exclusief BOB) kapitaalverstrekking (exclusief          levensonderhoud en                   kapitaalverstrekking                 (Ja/Nee)
                                                                                                               BOB)                                kapitaalverstrekkingen (BOB)
                                                                          Gederfde baten die voortvloeien      Gederfde baten die voortvloeien     Gederfde baten die voortvloeien      Gederfde baten die voortvloeien
                                                                          uit kwijtschelden schulden           uit kwijtschelden van               uit kwijtschelden schulden           uit kwijtschelden van
                                                                          levensonderhoud BBZ in (jaar T) achterstallige betalingen                levensonderhoud BBZ en               achterstallige betalingen
                                                                          (exclusief BOB) i.v.m. de            kapitaalverstrekkingen BBZ in       achterstallige betalingen            kapitaalverstrekkingen BBZ in
                                                                          hersteloperatie                      (jaar T) (exclusief BOB) i.v.m. de  kapitaalverstrekkingen BOB in        (jaar T) i.v.m. de hersteloperatie
                                                                          kinderopvangtoeslagaffaire           hersteloperatie                     (jaar T) i.v.m. de hersteloperatie   kinderopvangtoeslagaffaire
                                                                                                               kinderopvangtoeslagaffaire          kinderopvangtoeslagaffaire
                                                                          Gemeente                             Gemeente                            Gemeente                             Gemeente
                                                                                              Aard controle R                      Aard controle R                      Aard controle R                      Aard controle R                 Aard controle n.v.t.
                                                                                             Indicator: G3/07                     Indicator: G3/08                     Indicator: G3/09                     Indicator: G3/10                    Indicator: G3/11
                                                                          €0                                   €0                                  €0                                   €0                                   Nee
 SZW  G3A Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend       Hieronder per regel één              Besteding (jaar T-1)                Baten (jaar T-1) vanwege vanaf 1     Baten (jaar T-1) vanwege vóór 1 Besteding (jaar T-1) Bob                  Baten (jaar T-1) Bob (exclusief
          kapitaalverstrekking)_totaal 2023                               gemeente(code) uit (jaar T-1)        kapitaalverstrekking                januari 2020 verstrekt kapitaal      januari 2020 verstrekt kapitaal                                           Rijk)
                                                                          selecteren en in de kolommen                                             (exclusief Rijk)                     (exclusief Rijk)
                                                                          ernaast de
                                                                          verantwoordingsinformatie voor
                                                                          die gemeente invullen
          Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) 2004                                                   Inclusief geldstroom naar           Inclusief geldstroom naar            Inclusief geldstroom naar            Inclusief geldstroom naar            Inclusief geldstroom naar
                                                                                                               openbaar lichaam                    openbaar lichaam                     openbaar lichaam                     openbaar lichaam                     openbaar lichaam
          Gemeenten die uitvoering in (jaar T-1) geheel of gedeeltelijk
          hebben uitbesteed aan een Openbaar lichaam o.g.v. Wgr
          verantwoorden hier het totaal (jaar T-1).
          (Dus: deel Openbaar lichaam uit SiSa (jaar T-1) regeling
          G3B + deel gemeente uit (jaar T-1) regeling G3)
                                                                                          Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                      Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R                      Aard controle R
                                                                                           Indicator: G3A/01                    Indicator: G3A/02                    Indicator: G3A/03                    Indicator: G3A/04                   Indicator: G3A/05                    Indicator: G3A/06
                                                                        1 061961 Gemeente                      € 38.500                            € 24.643                             € 2.997                              €0                                   €0
                                                                          Vijfheerenlanden
                                                                        2
                                                                     100
                                                                          Hieronder verschijnt de              Besteding (jaar T-1)                BBZ vóór 2020 –                      BBZ vóór 2020 –                      BBZ vóór 2020 –                      BBZ vanaf 2020 –
                                                                          gemeente(code) conform de            onderzoekskosten artikel 52,        levensonderhoud (exclusief BOB) kapitaalverstrekking (exclusief           levensonderhoud en                   kapitaalverstrekking
                                                                          keuzes gemaakt bij G3A/01            eerste lid, onderdeel b, Bbz 2004                                        BOB)                                 kapitaalverstrekkingen (BOB)
                                                                                                               (Bob)
                                                                          In de kolommen hiernaast de          Inclusief geldstroom naar           Gederfde baten die voortvloeien      Gederfde baten die voortvloeien      Gederfde baten die voortvloeien      Gederfde baten die voortvloeien
                                                                          verantwoordingsinformatie voor       openbaar lichaam                    uit kwijtschelden schulden           uit kwijtschelden van                uit kwijtschelden schulden           uit kwijtschelden van
                                                                          die gemeente invullen                                                    levensonderhoud BBZ in jaar T-1      achterstallige betalingen            levensonderhoud BBZ en               achterstallige betalingen
                                                                                                                                                   (exclusief BOB) i.v.m. de            kapitaalverstrekkingen BBZ in        achterstallige betalingen            kapitaalverstrekkingen BBZ in
                                                                                                                                                   hersteloperatie                      jaar T -1 (exclusief BOB) i.v.m.     kapitaalverstrekkingen BOB in        jaar T-1 i.v.m. de hersteloperatie
                                                                                                                                                   kinderopvangtoeslagaffaire           de hersteloperatie                   jaar T-1 i.v.m. de hersteloperatie   kinderopvangtoeslagaffaire
                                                                                                                                                                                        kinderopvangtoeslagaffaire           kinderopvangtoeslagaffaire
                                                                                                               Inclusief geldstroom naar           Inclusief geldstroom naar            Inclusief geldstroom naar            Inclusief geldstroom naar            Inclusief geldstroom naar
                                                                                                               openbaar lichaam                    openbaar lichaam                     openbaar lichaam                     openbaar lichaam                     openbaar lichaam
                                                                                          Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                      Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R                      Aard controle R
                                                                                           Indicator: G3A/07                    Indicator: G3A/08                    Indicator: G3A/09                    Indicator: G3A/10                   Indicator: G3A/11                    Indicator: G3A/12
                                                                        1 061961 Gemeente                      € 12.351                            €0                                   €0                                   €0                                   €0
                                                                          Vijfheerenlanden
                                                                        2
                                                                     100
Jaarstukken 2024                                                                                                                                                                           216
                                                                                                                                                                                                                                                                Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 217 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 218 ======================================================================

<pre> SZW  G4  Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig               Welke regeling betreft het?           Besteding (jaar T)                  Besteding (jaar T)                   Baten (jaar T) levensonderhoud       Baten (jaar T)                     Baten (jaar T)
          ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2024                                                             levensonderhoud                     kapitaalverstrekking                                                      kapitaalverstrekking (aflossing)   kapitaalverstrekking (overig)
          Alle gemeenten verantwoorden hier het gemeentedeel over                                          Gemeente                            Gemeente                             Gemeente                             Gemeente                           Gemeente
          Tozo (jaar T), ongeacht of de gemeente in (jaar T) geen,
          enkele of alle taken heeft uitbesteed aan een Openbaar
          lichaam opgericht op grond van de Wgr
                                                                                      Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                     Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R                    Aard controle R
                                                                                        Indicator: G4/01                      Indicator: G4/02                    Indicator: G4/03                     Indicator: G4/04                    Indicator: G4/05                   Indicator: G4/06
                                                                   1 Tozo 1 (1 mrt tot 1 juni 2020)        €0                                  €0                                   €0                                   €0                                 €0
                                                                   2 Tozo 2 (1 juni tot 1 oktober 2020)    €0                                  €0                                   €0                                   €0                                 €0
                                                                   3 Tozo 3 (1 oktober 2020 tot 1 april    €0                                  €0                                   €0                                   €0                                 €0
                                                                     2021)
                                                                   4 Tozo 4 (geldend van 1 april 2021      €0                                  €0                                   €0                                   €0                                 €0
                                                                     tot 1 juli 2021)
                                                                   5 Tozo 5 (geldend van 1 juli tot 1      €0                                  €0                                   €0                                   €0                                 €0
                                                                     oktober 2021)
                                                                   6 Totaal                                €0                                  €0                                   €0                                   €0                                 €0
                                                                     Kopie regeling                        Aantal besluiten levensonderhoud Aantal besluiten                        Volledig zelfstandige uitvoering
                                                                                                           (jaar T)                            kapitaalverstrekking (jaar T)        (Ja/Nee)
                                                                                                           Gemeente                            Gemeente                             Gemeente
                                                                                      Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                     Aard controle R                  Aard controle n.v.t.
                                                                                        Indicator: G4/07                      Indicator: G4/08                    Indicator: G4/09                     Indicator: G4/10
                                                                   1 Tozo 1 (1 mrt tot 1 juni 2020)        0                                   0                                    0
                                                                   2 Tozo 2 (1 juni tot 1 oktober 2020)    0                                   0                                    0
                                                                   3 Tozo 3 (1 oktober 2020 tot 1 april    0                                   0
                                                                     2021)                                                                                                          0
                                                                   4 Tozo 4 (geldend van 1 april 2021      0                                   0
                                                                     tot 1 juli 2021)                                                                                               0
                                                                   5 Tozo 5 (geldend van 1 juli tot 1      0                                   0
                                                                     oktober 2021)                                                                                                  0
                                                                   6 Totaal                                0                                   0                                    N.v.t.
                                                                     Kopie regeling                        Besteding (jaar T)                  Baten (jaar T)                       Baten (jaar T)                       Uitvoeringskosten (jaar T)
                                                                                                           kapitaalverstrekking Tozo           kapitaalverstrekking Tozo            kapitaalverstrekking Tozo            uitvoering Tozo buitenland
                                                                                                           buitenland (gemeente Maastricht)    buitenland (gemeente                 buitenland (gemeente                 (gemeente Maastricht)
                                                                                                                                               Maastricht), aflossing               Maastricht), overig
                                                                                      Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                     Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R
                                                                                        Indicator: G4/11                      Indicator: G4/12                    Indicator: G4/13                     Indicator: G4/14                    Indicator: G4/15
                                                                   1 Tozo 1 (1 mrt tot 1 juni 2020)        €0                                  €0                                   €0                                   €0
                                                                   2 Tozo 2 (1 juni tot 1 oktober 2020)    €0                                  €0                                   €0                                   €0
                                                                   3 Tozo 3 (1 oktober 2020 tot 1 april    €0                                  €0                                   €0                                   €0
                                                                     2021)
                                                                   4 Tozo 4 (geldend van 1 april 2021      €0                                  €0                                   €0                                   €0
                                                                     tot 1 juli 2021)
                                                                   5 Tozo 5 (geldend van 1 juli tot 1      €0                                  €0                                   €0                                   €0
                                                                     oktober 2021)
                                                                   6 Totaal                                €0                                  €0                                   €0                                   €0
                                                                     Kopie regeling                        Levensonderhoud - Gederfde          Levensonderhoud- Mutaties            Kapitaalverstrekkingen -
                                                                                                           baten die voortvloeien uit          (dotaties en vrijval) voorziening    Gederfde baten die voortvloeien
                                                                                                           kwijtschelden schulden              dubieuze debiteuren (jaar T) als     uit kwijtschelden van
                                                                                                           levensonderhoud Tozo in jaar T      gevolg van kwijt te schelden         achterstallige betalingen op
                                                                                                           i.v.m. de hersteloperatie           schulden levensonderhoud Tozo        kapitaalverstrekkingen Tozo in
                                                                                                           kinderopvangtoeslagaffaire          i.v.m. de hersteloperatie            jaar T i.v.m. de hersteloperatie
                                                                                                                                               kinderopvangtoeslagaffaire           kinderopvangtoeslagaffaire
                                                                                                           Gemeente                            Gemeente                             Gemeente
                                                                                      Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                   Aard controle D2                       Aard controle R
                                                                                        Indicator: G4/16                      Indicator: G4/17                    Indicator: G4/18                     Indicator: G4/19
                                                                   1 Tozo 1 (1 mrt tot 1 juni 2020)                                         €0                                   €0                                  €0
                                                                   2 Tozo 2 (1 juni tot 1 oktober 2020)                                     €0                                   €0                                  €0
                                                                   3 Tozo 3 (1 oktober 2020 tot 1 april                                     €0                                   €0                                  €0
                                                                     2021)
                                                                   4 Tozo 4 (geldend van 1 april 2021                                       €0                                   €0                                  €0
                                                                     tot 1 juli 2021)
                                                                   5 Tozo 5 (geldend van 1 juli tot 1                                       €0                                   €0                                  €0
                                                                     oktober 2021)
Jaarstukken 2024                                                   6 Totaal                                €0                                  €0                                   €0     217
                                                                                                                                                                                                                                                              Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 218 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 219 ======================================================================

<pre> SZW  G4A Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig                      Welke regeling betreft het?           Besteding (jaar T-1)               Besteding (jaar T-1)                Baten (jaar T-1) levensonderhoud Baten (jaar T-1)
          ondernemers (Tozo)_totaal 2023                                                                          levensonderhoud                    kapitaalverstrekking                                                    kapitaalverstrekking (aflossing)
                                                                            Inclusief geldstroom naar             Inclusief geldstroom naar          Inclusief geldstroom naar           Inclusief geldstroom naar           Inclusief geldstroom naar
                                                                            openbaar lichaam                      openbaar lichaam                   openbaar lichaam                    openbaar lichaam                    openbaar lichaam
          Gemeenten die uitvoering in (jaar T-1) geheel of gedeeltelijk
          hebben uitbesteed aan een Openbaar lichaam o.g.v. Wgr
          verantwoorden hier het totaal (jaar T-1). Dit totaal (jaar T-1)
          regeling G4B + (jaar T-1) regeling G4 blijkt uit de
          vaststellingsbeschikking die uw gemeente van het Ministerie
          van SZW over 2023 heeft ontvangen. De gegevens uit die
          beschikking neemt u hier op.                                                      Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                     Aard controle R                     Aard controle R                    Aard controle R
                                                                                             Indicator: G4A/01                     Indicator: G4A/02                   Indicator: G4A/03                   Indicator: G4A/04                  Indicator: G4A/05
                                                                          1 Tozo 1 (1 maart 2020 tot 1 juni       €0                                 €0                                  €0                                  €0
                                                                            2020)
                                                                          2 Tozo 2 (1 juni 2020 tot 1 oktober     €0                                 €0                                  €0                                  €0
                                                                            2020)
                                                                          3 Tozo 3 (1 oktober 2020 tot 1          €0                                 €0                                  €0                                  €0
                                                                            april 2021)
                                                                          4 Tozo 4 (1 april 2021 tot 1 juli       €0                                 €0                                  €0                                  €0
                                                                            2021)
                                                                          5 Tozo 5 (1 juli 2021 tot 1 oktober     €0                                 €0                                  €0                                  € 50.903
                                                                            2021)
                                                                            Kopie regeling                        Baten (jaar T-1)                   Aantal besluiten levensonderhoud Aantal besluiten
                                                                                                                  kapitaalverstrekking (overig)      (jaar T)                            kapitaalverstrekking (jaar T-1)
                                                                                                                  Inclusief geldstroom naar          Inclusief geldstroom naar           Inclusief geldstroom naar
                                                                                                                  openbaar lichaam                   openbaar lichaam                    openbaar lichaam
                                                                                             Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                     Aard controle R                     Aard controle R
                                                                                              Indicator: G4A/06                    Indicator: G4A/07                   Indicator: G4A/08                   Indicator: G4A/09
                                                                          1 Tozo 1 (1 maart 2020 tot 1 juni       €0                                 0                                   0
                                                                            2020)
                                                                          2 Tozo 2 (1 juni 2020 tot 1 oktober € 0                                    0                                   0
                                                                            2020)
                                                                          3 Tozo 3 (1 oktober 2020 tot 1          €0                                 0                                   0
                                                                            april 2021)
                                                                          4 Tozo 4 (1 april 2021 tot 1 juli       €0                                 0                                   0
                                                                            2021)
                                                                          5 Tozo 5 (1 juli 2021 tot 1 oktober € 1.179                                0                                   0
                                                                            2021)
                                                                            Kopie regeling                        Levensonderhoud - Gederfde         Levensonderhoud- Mutaties           Kapitaalverstrekkingen -
                                                                                                                  baten die voortvloeien uit         (dotaties en vrijval) voorziening   Gederfde baten die voortvloeien
                                                                                                                  kwijtschelden schulden             dubieuze debiteuren (jaar T-1)      uit kwijtschelden van
                                                                                                                  levensonderhoud Tozo in jaar T - als gevolg van kwijt te schelden      achterstallige betalingen op
                                                                                                                  1 i.v.m. de hersteloperatie        schulden levensonderhoud Tozo       kapitaalverstrekkingen Tozo in
                                                                                                                  kinderopvangtoeslagaffaire         i.v.m. de hersteloperatie           jaar T -1 i.v.m. de hersteloperatie
                                                                                                                                                     kinderopvangtoeslagaffaire          kinderopvangtoeslagaffaire
                                                                                                                  Inclusief geldstroom naar          Inclusief geldstroom naar           Inclusief geldstroom naar
                                                                                                                  openbaar lichaam                   openbaar lichaam                    openbaar lichaam
                                                                                            Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                    Aard controle D2                     Aard controle R
                                                                                             Indicator: G4A/10                     Indicator: G4A/11                   Indicator: G4A/12                   Indicator: G4A/13
                                                                          1 Tozo 1 (1 maart 2020 tot 1 juni       €0                                 €0                                  €0
                                                                            2020)
                                                                          2 Tozo 2 (1 juni 2020 tot 1 oktober     €0                                 €0                                  €0
                                                                            2020)
                                                                          3 Tozo 3 (1 oktober 2020 tot 1          €0                                 €0                                  €0
                                                                            april 2021)
                                                                          4 Tozo 4 (1 april 2021 tot 1 juli       €0                                 €0                                  €0
                                                                            2021)
                                                                          5 Tozo 5 (1 juli 2021 tot 1 oktober     €0                                 €0                                  €0
                                                                            2021)
Jaarstukken 2024                                                                                                                                                                         218
                                                                                                                                                                                                                                                            Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 219 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 220 ======================================================================

<pre> SZW  G10  Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2024                         Besteding (jaar T)                   Baten (jaar T) (exclusief Rijk)     Volledig zelfstandige uitvoering
                                                                                                                                                    (Ja/Nee)
                                                                           Gemeente                             Gemeente                            Gemeente
           Alle gemeenten verantwoorden hier het gemeentedeel over
           Wet inburgering 2021 (jaar T), ongeacht of de gemeente in
           (jaar T) geen, enkele of alle taken heeft uitbesteed aan een
           Openbaar lichaam opgericht op grond van de Wgr
                                                                                               Aard controle R                      Aard controle R                 Aard controle n.v.t.
                                                                                             Indicator: G10/01                    Indicator: G10/02                   Indicator: G10/03
                                                                           € 820.859                            €0                                  Nee
 SZW  G10A Wet inburgering 2021_ Totaal 2023                               Hieronder per regel één              Besteding (jaar T-1)                Baten (jaar T-1) (exclusief Rijk)
                                                                           gemeente(code) uit (jaar T-1)
                                                                           selecteren en in de kolommen
                                                                           ernaast de
                                                                           verantwoordingsinformatie voor
                                                                           die gemeente invullen
                                                                                                                Inclusief geldstroom naar           Inclusief geldstroom naar
                                                                                                                openbaar lichaam                    openbaar lichaam
           Gemeenten die uitvoering in (jaar T-1) geheel of gedeeltelijk
           hebben uitbesteed aan een Openbaar lichaam o.g.v. Wgr
           verantwoorden hier het totaal (jaar T-1).
           (Dus: deel Openbaar lichaam uit SiSa (jaar T-1) regeling                        Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                     Aard controle R
           G10B + deel gemeente uit (jaar T-1) regeling G10)
                                                                                           Indicator: G10A/01                   Indicator: G10A/02                  Indicator: G10A/03
                                                                         1 061961 Gemeente                      € 229.996                           €0
                                                                           Vijfheerenlanden
                                                                         2
                                                                        20
 SZW  G12  Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein                      Gederfde baten die voortvloeien      Gederfde baten die voortvloeien     Volledig zelfstandige uitvoering
           hersteloperatie                                                 uit kwijtschelden schulden           uit kwijtschelden schulden Wet      (Ja/Nee)
           kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2024                    Bijzondere bijstand in (jaar T)      Inburgering van 13 september
                                                                           i.v.m. de hersteloperatie            2012 in (jaar T) i.v.m. de
                                                                           kinderopvangtoeslagaffaire           hersteloperatie
                                                                                                                kinderopvangtoeslagaffaire
                                                                           Gemeente                             Gemeente                            Gemeente
           Alle gemeenten verantwoorden hier het gemeentedeel (jaar
           T), ongeacht of de gemeente in (jaar T) geen, enkele of alle
           taken heeft uitbesteed aan een Openbaar lichaam opgericht
           op grond van de Wgr
                                                                                               Aard controle R                      Aard controle R                 Aard controle n.v.t.
                                                                                             Indicator: G12/01                    Indicator: G12/02                   Indicator: G12/03
                                                                           €0                                   €0                                  Nee
 SZW  G12A Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein                      Hieronder per regel één              Gederfde baten die voortvloeien     Gederfde baten die voortvloeien
           hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_ totalen 2023 gemeente(code) uit (jaar T-1)               uit kwijtschelden schulden          uit kwijtschelden schulden Wet
                                                                           selecteren en in de kolommen         Bijzondere bijstand in jaar T-1     Inburgering van 13 september
                                                                           ernaast de                           i.v.m. de hersteloperatie           2012 in jaar T-1 i.v.m. de
                                                                           verantwoordingsinformatie voor       kinderopvangtoeslagaffaire          hersteloperatie
                                                                           die gemeente invullen                                                    kinderopvangtoeslagaffaire
           Gemeenten die uitvoering in (jaar T-1) geheel of gedeeltelijk   Inclusief geldstroom naar            Inclusief geldstroom naar           Inclusief geldstroom naar
           hebben uitbesteed aan een Openbaar lichaam o.g.v. Wgr           openbaar lichaam                     openbaar lichaam                    openbaar lichaam
           verantwoorden hier het totaal (jaar T-1). (Dus: deel
           Openbaar lichaam uit SiSa (jaar T-1) regeling G12B + deel
           gemeente uit (jaar T-1) regeling G12)
                                                                                           Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                     Aard controle R
                                                                                           Indicator: G12A/01                   Indicator: G12A/02                  Indicator: G12A/03
                                                                         1 061961 Gemeente                      €0                                  €0
                                                                           Vijfheerenlanden
                                                                         2
                                                                        20
Jaarstukken 2024                                                                                                                                                                      219
                                                                                                                                                                                          Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 220 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 221 ======================================================================

<pre> SZW  G13 Onderwijsroute_ deel gemeente 2024                             Bestedingen onderwijsroute (jaar     Baten onderwijsroute (jaar T)        Bestedingen overige                  Baten overige voorzieningen (jaar Volledig zelfstandige uitvoering
                                                                         T)                                   (exclusief Rijk)                     voorzieningen (jaar T)               T) (exclusief Rijk)                  (Ja/Nee)
                                                                         Gemeente                             Gemeente                             Gemeente                             Gemeente
          Alle gemeenten verantwoorden hier het gemeentedeel (jaar
          T),ongeacht of de gemeente in (jaar T) geen, enkele of alle
          taken heeft uitbesteed aan een Openbaar lichaam opgericht
          op grond van de Wgr
                                                                                             Aard controle R                      Aard controle R                       Aard controle R                      Aard controle R                   Aard controle n.v.t.
                                                                                           Indicator: G13/01                    Indicator: G13/02                    Indicator: G13/03                    Indicator: G13/04                      Indicator: G13/05
                                                                         € 76.408                             €0                                   €0                                   €0                                   Nee
 VWS  H4  Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-2025 Ontvangen Rijksbijdrage (jaar T)          Totale werkelijke berekende
                                                                                                              uitkering
          Gemeenten
                                                                                         Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.
                                                                                             Indicator: H4/01                     Indicator: H4/02
                                                                         € 1.041.380                          € 586.941
                                                                         Activiteiten                         Totale werkelijke berekende          Werkelijke besteding voor de         Werkelijke besteding voor de         Werkelijke besteding voor de           Toelichting
                                                                                                              uitkering per project (jaar T)       activiteiten inclusief btw x 18%     activiteiten inclusief btw x 18%     activiteiten inclusief btw x 18%
                                                                                                                                                   (jaar T) Onroerende zaken            (jaar T) Roerende zaken              (jaar T) Dienstverlening door
                                                                                                                                                                                                                             derden
                                                                                         Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                      Aard controle R                      Aard controle R                      Aard controle R               Aard controle n.v.t.
                                                                                             Indicator: H4/03                     Indicator: H4/04                     Indicator: H4/05                     Indicator: H4/06                      Indicator: H4/07                 Indicator: H4/08
                                                                       1 Aanleg Glaspark                      € 42.729                             € 42.729
                                                                       2 Parkinfra Leerdam sport              € 2.505                              € 2.505
                                                                       3 Gymzaal KC Broekgraaf                € 34                                 € 34
                                                                       4 Vrbr.krdiet Sportpark Clarissehof    € 2.404                              € 2.404
                                                                       5 Vrbr.krdiet Sportpark Langeweg       € 12.792                             € 12.792
                                                                       6 Aankoop techn. Install.Berenschot                                         € 7.044
                                                                                                              € 7.044
                                                                       7 Gaslos SC Helsdingen                 € 23.389                             € 23.389
                                                                       8 Ledverlichting buitensport           € 79.628                             € 79.628
                                                                       9 Lichtmasten buitensport              € 2.190                              € 2.190
                                                                      10 Kunstgras HSSC '61                   € 14.884                             € 14.884
                                                                      11 Sportstimulering                     € 127.691                                                                                                      € 127.691
                                                                      12 Exploitatie Buitensport Algemeen     € 4.718                                                                   € 4.718
                                                                      13 Exploitatie SC Helsdingen            € 144.613                                                                 € 144.613
                                                                      14 Exploitatie sc Helsdingen Sport      € 12.293                                                                  € 12.293
                                                                      15 Exploitatie Sportpark Blankenstejn                                                                             € 14.479
                                                                                                              € 14.479
                                                                      16 Exploitatie Sportpark Everstein      € 502                                                                     € 502
                                                                      17 Exploitatie Sportpark Glaspark       € 11.279                                                                  € 11.279
                                                                      18 Exploitatie Sportpark Leerdam                                                                                  € 2.914
                                                                         Sport                                € 2.914
                                                                      19 Exploitatie Gymzaal de Prenter       € 3.166                                                                   € 3.166
                                                                      20 Exploitatie Binnensport Algemeen     € 68.414                                                                  € 68.414
                                                                      21 Voorzieningen onderhoud sport                                                                                  € 2.943
                                                                         accommodaties                        € 2.943
                                                                      22 Exploitatie het spetterbad           € 6.330                                                                   € 6.330
                                                                      23
                                                                      99
                                                                    100
 VWS  H21 Specifieke uitkering cliëntondersteuning                       Gerealiseerde activiteit Inzet       Toelichting - indien bij H21/01      Besteding (jaar T)                   Cumulatieve besteding (t/m jaar T) Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                         projectleiding en/of Onderzoek       indicator Nee is ingevuld is een
                                                                         lokale versterking functie (in jaar  toelichting verplicht
                                                                         T) (Ja/Nee)
                                                                                         Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                      Aard controle R                      Aard controle R                  Aard controle n.v.t.
                                                                                           Indicator: H21/01                    Indicator: H21/02                     Indicator: H21/03                    Indicator: H21/04                    Indicator: H21/05
                                                                         Ja                                                                        € 12.830                             € 50.000                             Ja
Jaarstukken 2024                                                                                                                                                                                  220
                                                                                                                                                                                                                                                                          Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 221 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 222 ======================================================================

<pre> VWS  H30  Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, Naam onderdeel                          Totaalbedrag (jaar T) toegekend    Besteding ten laste van            Cumulatieve besteding ten laste    Voldaan aan afspraken in          Meegewerkt aan de monitoring
           gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de                                               per onderdeel                      Rijksmiddelen (jaar T) per         van Rijksmiddelen (t/m jaar T) per akkoorden (Ja/ Nee/ n.v.t.)?      (Ja/Nee/ n.v.t.)?
           sociale basis 2023-2026                                                                                                            onderdeel                          onderdeel
                                                                                      Aard controle n.v.t.               Aard controle n.v.t.                    Aard controle R               Aard controle n.v.t.              Aard controle n.v.t.                  Aard controle n.v.t.
                                                                                         Indicator: H30/01                  Indicator: H30/02                  Indicator: H30/03                 Indicator: H30/04                 Indicator: H30/05                     Indicator: H30/06
                                                                   1 Lokaal Sportakkoord                   € 47.193                           € 45.300                           € 90.600                                          Ja                                   Nee
                                                                   2 Brede regeling combinatiefuncties € 323.088                              € 312.000                          € 624.000
                                                                                                                                                                                                                                   Ja                                   Nee
                                                                   3 Terugdringen                          € 72.605                           € 34.811                           € 91.396
                                                                     Gezondheidsachterstanden                                                                                                                                      Ja                                    Ja
                                                                   4 Kansrijke Start                       € 58.084                           € 39.185                           € 96.458                                          Ja                                    Ja
                                                                   5 Mentale Gezondheid                    € 18.151                           € 4.880                            € 29.364                                          Ja                                    Ja
                                                                   6 Aanpak overgewicht en obesitas        € 63.529                           € 46.968                           € 98.888                                          Ja                                    Ja
                                                                   7 Valpreventie                          € 172.436                          € 146.011                          € 340.552                                         Ja                                    Ja
                                                                   8 Leefomgeving                          € 36.302                           €0                                 € 34.800                                        N.v.t.                                N.v.t.
                                                                   9 OKO & Vroegsignalering                € 9.076                            € 15.000                           € 25.019
                                                                     alcoholproblematiek                                                                                                                                           Ja                                    Ja
                                                                  10 Versterken sociale basis              € 130.689                          € 96.203                           € 223.401                                         Ja                                    Ja
                                                                  11 Mantelzorg                            € 36.302                           € 62.697                           € 97.546                                          Ja                                    Ja
                                                                  12 Eén tegen eenzaamheid                 € 36.302                           € 37.176                           € 72.025                                          Ja                                    Ja
                                                                  13 Welzijn op recept                     € 34.487                           € 37.176                           € 56.343                                          Ja                                    Ja
                                                                  14 Versterking kennis- en                € 9.076                            € 4.356                            € 13.068
                                                                     adviesfunctie GGD                                                                                                                                             Ja                                    Ja
                                                                  15 Coördinatiekosten regionale           € 26.500                           €0                                 € 31.016
                                                                     aanpak                                                                                                                                                      N.v.t.                                N.v.t.
                                                                     Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                                      Aard controle n.v.t.
                                                                                         Indicator: H30/07
                                                                     Nee
 VWS  H35B Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen    Hieronder per regel één code          Besteding (jaar T)
           medeoverheden)                                            selecteren en in de kolommen
                                                                     ernaast de
                                                                     verantwoordingsinformatie voor
                                                                     die medeoverheid invullen
                                                                                      Aard controle n.v.t.                    Aard controle R
                                                                                       Indicator: H35B/01                 Indicator: H35B/02
                                                                   1 060353 Gemeente IJsselstein           € 413.870
                                                                   2
 VWS  H37  Regeling specifieke uitkering niet beoogde kosten         Gedurende het Jaar T-1 en T-2         Besteding (jaar T-2)               Besteding (jaar T-1)               Eindverantwoording? (Ja/Nee)       Toelichting
           jeugdzorg vanwege verblijf in gemeente                    zijn activiteiten t.a.v. niet beoogde
                                                                     jeugdzorgkosten verricht waar de
                                                                     uitkering voor is ontvangen?
                                                                     (Ja/Nee)
                                                                                      Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                    Aard controle R               Aard controle n.v.t.              Aard controle n.v.t.
                                                                                         Indicator: H37/01                  Indicator: H37/02                  Indicator: H37/03                 Indicator: H37/04                 Indicator: H37/05
                                                                                                        Ja € 713.376                          € 364.358                          Ja
Jaarstukken 2024                                                                                                                                                                221
                                                                                                                                                                                                                                                Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 222 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 223 ======================================================================

<pre> VRO   J9 Specifieke uitkering woningbouwimpuls                   Projectnaam/nummer                 Aantal woningen waarvan bouw          Afgesproken datum van start          Aantal woningen waarvan de          Aantal betaalbare woningen           Aantal gerealiseerde woningen
                                                                                                     is gestart in (jaar T) komt           bouw van de eerste woning uit de bouw gestart is cumulatief (t/m         waarvan de bouw gestart is           (t/m jaar T)
                                                                                                     overeen met fasering uit de           projectaanvraag binnen 3 jaar na jaar T)                                 cumulatief (t/m jaar T)
                                                                                                     projectaanvraag (Ja/Nee) - bij        toekenning gehaald? (Ja/Nee)
                                                                                                     Nee is indicator 15 verplicht
          Tranche 1 t/m 6
          Gemeenten
                                                                                Aard controle n.v.t.                  Aard controle n.v.t.                   Aard controle D1                  Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.
                                                                                   Indicator: J9/01                      Indicator: J9/02                      Indicator: J9/03                   Indicator: J9/04                      Indicator: J9/05                     Indicator: J9/06
                                                                1 Broekgraaf Noord                   Nee                                   Nee                                  0                                   0                                    0
                                                                2
                                                               20
                                                                  Kopie projectnaam/nummer           Uitvoering WBI-maatregelen            Besteding (jaar T)                   Cumulatieve besteding (t/m jaar     Opbrengsten (jaar T)                 Cumulatieve opbrengsten (t/m
                                                                                                     verloopt conform fasering                                                  T)                                                                       jaar T)
                                                                                                     projectaanvraag (Ja/Nee) - bij
                                                                                                     Nee is indicator 15 verplicht
                                                                                Aard controle n.v.t.                  Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                 Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                 Aard controle n.v.t.
                                                                                   Indicator: J9/07                      Indicator: J9/08                      Indicator: J9/09                   Indicator: J9/10                      Indicator: J9/11                     Indicator: J9/12
                                                                1 Broekgraaf Noord                   Nee                                   €0                                   €0                                  €0                                   €0
                                                                2
                                                               20
                                                                  Kopie projectnaam/nummer           Prijscategorieën woningen             Toelichting afwijking(en)            Eindverantwoording/ project
                                                                                                     komen overeen met                                                          afgerond (ja/nee)
                                                                                                     projectaanvraag (Ja/Nee) - bij
                                                                                                     Nee is indicator 15 verplicht
                                                                                Aard controle n.v.t.                  Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.
                                                                                   Indicator: J9/13                      Indicator: J9/14                      Indicator: J9/15                   Indicator: J9/16
                                                                1 Broekgraaf Noord                   Ja                                    Ten opzichte van de fasering in      Nee
                                                                                                                                           de projectaanvraag loopt de
                                                                                                                                           planning vertraging op. Dit is
                                                                                                                                           vorig jaar reeds gemeld en is nu
                                                                                                                                           ook het geval. De start bouw van
                                                                                                                                           de woningen stond gepland in
                                                                                                                                           2025. Dit wordt op basis van de
                                                                                                                                           huidige inzichten op zijn vroegst
                                                                                                                                           2027. Het planproces om te
                                                                                                                                           komen tot afspraken met de
                                                                                                                                           projectontwikkelaars en het
                                                                                                                                           opstellen van het plan vragen
                                                                                                                                           meer tijd. Daarnaast is het
                                                                                                                                           raadsbesluit voor de aanleg van
                                                                                                                                           de fietstunnel uigesteld en wordt
                                                                                                                                           nader verkeerskundig onderzoek
                                                                                                                                           uitgevoerd. De uitkomsten van dit
                                                                                                                                           onderzoek worden medio 2025
                                                                                                                                           verwacht. Dit zal invloed hebben
                                                                                                                                           op (de planning van) de
                                                                                                                                           ontwikkeling van Broekgraaf
                                                                                                                                           Noord
 VRO  J32 Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen     Beschikkingsnummer /naam           Besteding (jaar T)                    Cumulatieve besteding (t/m jaar      Start bouwactiviteiten uiterlijk 31 Toelichting (verplicht als bij start Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                                                                                           T)                                   december 2023 (Ja/Nee)              bouwactiviteiten (indicator 04)
                                                                                                                                                                                                                    'Nee' is ingevuld)
          Gemeenten
                                                                                Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                  Aard controle n.v.t.                   Aard controle D2                   Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.
                                                                                  Indicator: J32/01                     Indicator: J32/02                    Indicator: J32/03                   Indicator: J32/04                     Indicator: J32/05                  Indicator: J32/06
                                                                1 SUVIS21-2-02401484                 €0                                    € 296.439                            Ja                                                                       Ja
                                                                2
                                                                3
                                                                4
                                                                5
                                                                6
                                                                7
                                                              100
                                                                  Kopie                              Zijn de begrotingsposten              Toelichting (verplicht als bij
                                                                  Beschikkingsnummer/Naam            waarvoor een uitkering is             indicator 08 nee is ingevuld)
                                                                                                     aangevraagd uitgevoerd?
                                                                                                     (Ja/Nee/N.v.t.)
                                                                                Aard controle n.v.t.                    Aard controle D2                  Aard controle n.v.t.
                                                                                  Indicator: J32/07                     Indicator: J32/08                    Indicator: J32/09
                                                                1 SUVIS21-2-02401484                 Ja
                                                                2
Jaarstukken 2024                                                                                                                                                                 222
                                                                                                                                                                                                                                                      Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 223 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 224 ======================================================================

<pre> VRO  J55 Aanpak energiearmoede                               Het aantal huishoudens in            Besteding (jaar T) van de onder       Cumulatieve besteding (t/m jaar      Het aantal huishoudens in            Besteding (jaar T) van de onder      Cumulatieve besteding (t/m jaar
                                                              huurwoningen aan wie                 indicator 01 gemoeide kosten          T) van de onder indicator 01         koopwoningen aan wie                 indicator 04 gemoeide kosten         T) van de onder indicator 04
                                                              energiebesparende voorzieningen                                            gemoeide kosten                      energiebesparende voorzieningen                                           gemoeide kosten
                                                              zijn verstrekt die kunnen leiden                                                                                zijn verstrekt die kunnen leiden
                                                              tot vermindering van                                                                                            tot vermindering van
                                                              energiegebruik/de                                                                                               energiegebruik/de
                                                              energierekening                                                                                                 energierekening
                                                                              Aard controle n.v.t.                      Aard controle R                  Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                  Aard controle n.v.t.
                                                                                 Indicator: J55/01                    Indicator: J55/02                     Indicator: J55/03                    Indicator: J55/04                   Indicator: J55/05                   Indicator: J55/06
                                                              339                                  € 191.505                             € 357.415                            0                                    €0                                   € 107.401
                                                              Het aantal huishoudens dat           Besteding (jaar T) van de onder       Cumulatieve besteding (t/m jaar
                                                              ondersteuning –bijvoorbeeld via      indicator 07 gemoeide kosten          T) van de onder indicator 07
                                                              advies aan huis- heeft gekregen                                            gemoeide kosten
                                                              in de vorm van advies over
                                                              vermindering van het
                                                              energiegebruik voor zijn
                                                              specifieke woningen waar de
                                                              bewoner direct zijn/haar
                                                              energieverbruik mee heeft
                                                              kunnen verminderen.
                                                                              Aard controle n.v.t.                      Aard controle R                  Aard controle n.v.t.
                                                                                 Indicator: J55/07                    Indicator: J55/08                     Indicator: J55/09
                                                              317                                  € 95.074                              € 483.871
                                                              Het aantal kleine gasbesparende      Het aantal kleine                     Het aantal grote(re)                 Het aantal grote(re)                 Het aantal gegeven adviezen met Het aantal overige
                                                              maatregelen (w.o. radiatorfolie en   elektriciteitsbesparende              gasbesparende maatregelen            elektriciteitsbesparende             directe verlaging                    energierekening verlagende
                                                              tochtstrips)                         maatregelen (w.o. LED-lampen)         (w.o. dakisolatie, vloerisolatie,    maatregelen (w.o. vervangen          energieverbruik/energierekening maatregelen
                                                                                                                                         spouwmuurisolatie etc.)              koelkasten, wasmachines etc.)        tot gevolg.
                                                                              Aard controle n.v.t.                  Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.
                                                                                 Indicator: J55/10                    Indicator: J55/11                     Indicator: J55/12                    Indicator: J55/13                   Indicator: J55/14                   Indicator: J55/15
                                                              130                                  118                                   0                                    286                                  439                                  0
 VRO  J68 Specifieke uitkering aan gemeenten ten behoeve van Projectnaam                           Cumulatief aantal woningen            Cumulatief aantal woningen           Besteding (jaar T) van het project Cumulatieve besteding (t/m jaar        Totale opbrengsten (jaar T) per
          de huisvesting van vergunninghouders                                                     gerealiseerd per project (t/m jaar    gerealiseerd voor                    – zelfstandige uitvoering            T) per project – inclusief           project– zelfstandige uitvoering
                                                                                                   T) - betreft totalen                  vergunninghouders per project                                             uitvoering door derden
                                                                                                                                         (t/m jaar T) - betreft totalen
                                                                               Aard controle n.v.t                  Aard controle n.v.t.                  Aard controle n.v.t                     Aard controle R                     Aard controle R                     Aard controle R
                                                                                 Indicator: J68/01                    Indicator: J68/02                     Indicator: J68/03                    Indicator: J68/04                   Indicator: J68/05                   Indicator: J68/06
                                                            1 Huisvesting statushouders            0                                     0                                    € 208.567                            € 704.484                            €0
                                                            2
                                                            3
                                                            4
                                                              Kopie projectnaam                    Cumulatieve totale opbrengsten Volledig zelfstandige uitvoering            Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                                                   (t/m jaar T) per project –            (Ja/Nee)
                                                                                                   inclusief uitvoering door derde
                                                                                  Aard controle R                       Aard controle R                  Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.
                                                                                 Indicator: J68/07                    Indicator: J68/08                     Indicator: J68/09                    Indicator: J68/10
                                                            1 Huisvesting statushouders            €0                                    Ja                                   Nee
                                                            2
                                                            3
                                                            4
Jaarstukken 2024                                                                                                                                                                       223
                                                                                                                                                                                                                                                              Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 224 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 225 ======================================================================

<pre> VRO J94  Regeling houdende regels verstrekking specifieke        Beschikkingsnummer                   Besteding (jaar T), in C94/06 t/m    Het totaal aantal woningen waar        Het aantal woningen waar            Bedrag dat van de vijfde kolom        Bedrag dat vanuit de specifieke
          uitkering aan gemeenten verduurzaming [...] van                                              C94/08 opgesplitst                   maatregelen zijn getroffen dat         maatregelen zijn getroffen met      van bijlage III besteed is aan doe-   uitkering besteed is aan gerichte
          eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties                                                                                    voldoet aan artikel 6, eerste lid,     een WOZ-waarde boven het            het-zelfmaatregelen, inclusief        ondersteuning en/of het bedrag
                                                                                                                                            onderdeel a                            gemeentelijk gemiddelde             activiteiten als bedoeld in artikel   waarvoor derden met de
                                                                                                                                                                                   (peildatum 2022) of een WOZ-        2, derde lid (zoals ondersteuning     benodigde expertise zijn
                                                                                                                                                                                   waarde van € 429.300                vanuit gemeente) (alleen van          ingeschakeld als bedoeld in
                                                                                                                                                                                                                       toepassing voor tranche 2).           artikel 2, derde lid, onderdeel a
                                                                                  Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                       Aard controle D1                    Aard controle D1                       Aard controle R                      Aard controle R
                                                                                     Indicator: J94/01                    Indicator: J94/02                      Indicator: J94/03                   Indicator: J94/04                     Indicator: J94/05                    Indicator: J94/06
                                                                1 LAI23-03617004                                                 € 355.019 49                                      0                                                                   € 750                           € 248.850
                                                              100
                                                                  Bedrag dat vanuit de specifieke      Bedrag dat vanuit de specifieke      Eindverantwoording (ja/nee)
                                                                  uitkering besteed is ten behoeve     uitkering besteed is aan die
                                                                  van uitvoering als bedoeld in        energiebesparende
                                                                  artikel 2, derde lid, onderdeel b    isolatiemaatregelen, eventueel in
                                                                                                       samenhang met energiezuinige
                                                                                                       ventilatiemaatregelen.
                                                                                  Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                  Aard controle n.v.t.
                                                                                     Indicator: J94/07                    Indicator: J94/08                      Indicator: J94/09
                                                                1                                   €0                           € 106.169 Nee
                                                              100
 VRO J107 Meerjarige stimuleringsregeling flex- en                Beschikkingsnummer                   Besteding (jaar T)                   Cumulatieve besteding (t/m jaar        Cumulatief aantal volledig          Cumulatief aantal gerealiseerde       Eindverantwoording (Ja/Nee)
          transformatiewoningen 2023                                                                                                        T)                                     gerealiseerde woonruimten (t/m      woonruimten voor statushouders
                                                                                                                                                                                   jaar T)                             en/of Oekraïense ontheemden
                                                                                                                                                                                                                       (t/m jaar T)
                                                                                  Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                    Aard controle n.v.t                 Aard controle n.v.t.                  Aard controle n.v.t                  Aard controle n.v.t.
                                                                                   Indicator: J107/01                   Indicator: J107/02                     Indicator: J107/03                  Indicator: J107/04                    Indicator: J107/05                   Indicator: J107/06
                                                                1 n.v.t.                                                                 €0€0                                      0                                   0                                     Nee
                                                               20
 KGG K28  Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden     Besteding apparaatskosten (jaar Besteding apparaatskosten (jaar Besteding apparaatskosten (jaar Cumulatieve bestedingen (t/m                         Besteding (jaar T) overige kosten     Cumulatieve bestedingen (t/m
          voor klimaat- en energiebeleid                          T) : salarissen en sociale lasten T): kosten voor ingeleend               T): overige goederen en diensten jaar T) apparaatskosten                   gerelateerd aan apparaatskosten       jaar T) overige kosten gerelateerd
                                                                  voor ambtelijk personeel             personeel                                                                                                                                             aan apparaatskosten
                                                                                      Aard controle R                      Aard controle R                        Aard controle R                 Aard controle n.v.t.                      Aard controle R                  Aard controle n.v.t.
                                                                                    Indicator: K28/01                    Indicator: K28/02                      Indicator: K28/03                   Indicator: K28/04                     Indicator: K28/05                    Indicator: K28/06
                                                                  € 213.151                            € 191.400                            € 95.423                               € 499.974                           €0                                    €0
                                                                  Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                                  Aard controle n.v.t.
                                                                                    Indicator: K28/07
                                                                  Nee
AenM M16  Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne         Vul in totaal te ontvangen           Vul in verschil bij hogere           Vul in vrijwillige teruggave bij       Besteding (jaar T) tbv de transitie Besteding (jaar T) van uitvoering     Besteding (jaar T) uitgekeerde
                                                                  normbedrag per gerealiseerde         werkelijke bestedingen ten           lagere werkelijke bestedingen          - uitgezonderd                      ten behoeve van de transitie          verstrekkingen (GOO en POO)
                                                                  gemeentelijke plek per dag           opzichte van de uitkomst van         ten opzichte van de uitkomst           uitvoeringkosten
                                                                  (GOO) (jaar T)                       M16/01 (jaar T) -                    onder M16/01 (jaar T) –
                                                                                                       uitzonderingsbepaling (GOO)          uitzonderingsbepaling (GOO)
          Gemeenten
                                                                                      Aard controle R                      Aard controle R                   Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                       Aard controle R                      Aard controle R
                                                                                    Indicator: M16/01                    Indicator: M16/02                      Indicator: M16/03                   Indicator: M16/04                     Indicator: M16/05                    Indicator: M16/06
                                                                  € 3.990.803                                                                                                      €0                                  €0                                    € 208.533
                                                                  Totaal bedrag vorderingen (/         Totaal te ontvangen normbedrag Totaal bedrag ontvangen eigen                Berekening totale besteding (jaar Cumulatieve besteding (t/m jaar
                                                                  onrechtmatig uitgekeerde)            uitvoeringskosten per                bijdrage van ontheemden GOO            T)                                  T)
                                                                  verstrekkingen GOO en POO            geregistreerde persoon waaraan (jaar T)
                                                                  (jaar T)                             in een maand een verstrekking is
                                                                                                       gedaan (POO) (jaar T)
                                                                                                                                                                                   Som indicatoren
                                                                                                                                                                                   01/02/04/05/06/07/08 verminderd
                                                                                                                                                                                   met 09
                                                                                      Aard controle R                      Aard controle R                        Aard controle R                 Aard controle n.v.t.                  Aard controle n.v.t.
                                                                                    Indicator: M16/07                    Indicator: M16/08                      Indicator: M16/09                   Indicator: M16/10                     Indicator: M16/11
                                                                  €0                                   € 17.112                             € 48.300                               € 4.168.148                         € 11.190.217
Jaarstukken 2024                                                                                                                                                                                                 224
                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 225 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 226 ======================================================================

<pre>Lijst van afkortingen
Afkorting:        Staat voor:
Avres             Regionale Sociale Dienst
AV of A&V (Regio) Regio Alblasserwaard-Vijfheerenlanden
ARG               Algemene Reserve Grondexplotaties
(taalniveau) B1   Eenvoudig Nederlands
B&W               Burgemeester en Wethouders
BBV               Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeente
BET               Beleidskader energietransitie
BIZ               Bedrijven Investeringszone
BNG               Bank Nederlandse Gemeenten
BRP               BasisRegistratie Personen
BSR               Belasting Samenwerking Rivierenland
BTW               Belasting over de Toegevoegde Waarde
BUIG              Gebundelde uitkering
CBS               Centraal Bureau voor de Statistiek
CDOKE             Decentrale overheid voor klimaat
CO2               Koolstofdioxide
COA               Centraal Orgaan Asielzoekers
COELO             Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere
                  Overheden
DIHPO             Duurzaam Integraal Huisvestings Plan Onderwijs
DNB               De Nederlandsche Bank
DUO               Dienst Uitvoering Onderwijs
DUMAVA            duurzaam maatschappelijk vastgoed
DVO               Diensverleningsovereenkomst
ECB               Europese Centrale bank
EMU               Economische en Monetaire Unie
ENG               Energie Neutrale Gemeente
Fido              Wet Financiering Decentrale Overheden
fte               Fulltime-equivalent
GALA              Gezond en Actief Leven Akkoord
Gevudo            Gemeenschappelijke vuilverbranding Dordrecht
GGDrU             Gemeentelijke Gezondheids Dienst regio Utrecht
GGZ               Geestelijke GezondheidZorg
Grex              Grondexploitatie
GR                Gemeenschappelijke regeling
GRP               Gemeentelijk Riolerings Plan
(wet) HOF         Houdbare OverheidsFinanciën
HRM               Human Resource Management
HVC               Huisvuilcentrale
HSDI              Team Huisvesting speciale doelgroepen
IBMN              Inkoop Bureau Midden Nederland
ICT/IT            Informatie- en Communicatie Technologie /Informatie Technologie
IZA               Integraal zorgakkoord
LAI               Lokale Aanpak Isolatie
LISA              Landelijk Informatie Systeem Arbeidsorganisaties
KC                Kind Centrum
MFC               Multi-functioneel Centrum
MIRT              Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport
MJOP              Meerjaren beheer- en onderhoudsplan
Jaarrekening 2024                                              Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                      225
</pre>

====================================================================== Einde pagina 226 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 227 ======================================================================

<pre>MLL               Merwede-Lingelijn
MOBW              Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen
MPG               Meerjaren Programma Grondexploitaties
NIP               Nationaal Isolatie Programma
NPO               Nationaal Programma Onderwijs
NVVK              Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet
OAB               Onderwijs Achterstanden Beleid
ODRU              Omgevingsdienst regio Utrecht
OHW               Onderhanden Werk
OKO               Opgroeien in een Kansrijke Omgeving
OOV               Openbare Orde en Veiligheid
OV                Openbaar vervoer
OVL               Openbare Verlichting
OZA               Onderwijszorgarrangementen
ozb               Onroerende zaakbelasting
P&C               Planning en Control
PGB               Persoons Gebonden Budget
RAZU              Regionaal Archief Zuid-Utrecht
RBL               Regionale Backoffice Lekstroom
RIVM              Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
ROM-S             Regionale Ontwikkelings Maatschappij Schelluinen West
RRE(W)            Regelingen Reductie Energieverbruik (Woningen)
RWS               Rijkwaterstaat
SiSa              Single information Single Audit
SMA               Sociaal Maatschappelijke Agenda
SPUK              Specifieke Uitkering
SVN               Stimuleringsfonds Volkshuisvesting
U10/U16           Netwerkorganisatie waarin 10/16 gemeenten in de regio Utrecht
                  samenwerken
UAW               Uitvoerings Agenda Woningbouw
U&H               Uitvoerings en Handshavingsstrategie
VHL               Vijfheerenlanden
VN                Verenigde Naties
VNG               Vereniging Nederlandse Gemeenten
VO                Voortgezet Onderwijs
VPB               Vennootschapsbelasting
VRU               Veiligheidsregio Utrecht
VSV               Voortijdig School Verlaten
VTH               Vergunning, Toezicht en Handhaving
VVE               Vroege- en Voorschoolse Educatie
VvE               Vereniging van Eigenaren
VWS               Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Wmo               Wet maatschappelijke ondersteuning
WNT               Wet Normering Topinkomens
WO                Wetenschappelijk Onderwijs
WOO               Wet Open Overheid
WOZ               Waardering Onroerende Zaken
Wro               Wet ruimtelijke ordening
WSW               Wet Sociale Werkvoorziening
WUP               Wijk Uitvoeringsplannen
WWB               Wet Werk en Bijstand
Jaarrekening 2024                                               Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden
                                                                                                       226
</pre>

====================================================================== Einde pagina 227 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 228 ======================================================================

<pre>CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT
Aan: de gemeenteraad van Gemeente Vijfheerenlanden
Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening 2024
Ons oordeel
Wij hebben de jaarrekening 2024 van de gemeente Vijfheerenlanden gecontroleerd.
Naar ons oordeel geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van zowel
de grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2024 alsmede van het vermogen van de
gemeente Vijfheerenlanden op 31 december 2024 in overeenstemming met het Besluit begroting en
verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
De jaarrekening bestaat uit:
1. het overzicht van baten en lasten over 2024;
2. de balans per 31 december 2024;
3. de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaggeving
    en andere toelichtingen, waaronder de rechtmatigheidsverantwoording van het college van
    burgemeester en wethouders over de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en
    balansmutaties over 2024;
4. de SiSa-bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen; en
5. de bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld.
De basis voor ons oordeel
Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse
controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado) en het
Controleprotocol Wet normering topinkomens (WNT) 2024 vallen. Onze verantwoordelijkheden op
grond hiervan zijn beschreven in de sectie ‘Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de
jaarrekening’.
Wij zijn onafhankelijk van Gemeente Vijfheerenlanden zoals vereist in de Wet toezicht
accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij
assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in
Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants
(VGBA).
Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons
oordeel.
Informatie ter ondersteuning van ons oordeel
Wij hebben onze controlewerkzaamheden bepaald in het kader van de controle van de jaarrekening
als geheel en bij het vormen van ons oordeel hierover. Onderstaande informatie ter ondersteuning van
ons oordeel en onze bevindingen moeten in dat kader worden bezien en niet als afzonderlijke
oordelen of conclusies.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 228 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 229 ======================================================================

<pre>Materialiteit
Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als
geheel bepaald op € 2.400.000. De bij onze controle toegepaste goedkeuringstolerantie bedraagt voor
fouten 1% en voor onzekerheden 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves, zoals
voorgeschreven in artikel 2 lid 1 Bado.
Daarbij zijn voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie de
materialiteitsvoorschriften gehanteerd zoals vastgelegd in het Controleprotocol WNT 2024. Wij
houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de
gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn, zoals ook bedoeld in artikel 3
Bado. Wij zijn met de gemeenteraad overeengekomen dat wij aan de raad tijdens onze controle
geconstateerde afwijkingen boven de € 50.000 rapporteren alsmede kleinere afwijkingen die naar
onze mening om kwalitatieve, SiSa- of WNT-redenen relevant zijn.
Controleaanpak frauderisico's
Als onderdeel van ons proces van het identificeren van frauderisico’s, evalueren wij factoren met
betrekking tot frauduleuze financiële verslaggeving, het oneigenlijk toe-eigenen van activa, omkoping
en corruptie. Wij hebben de frauderisicofactoren geëvalueerd om te overwegen of deze factoren een
indicatie vormen voor de aanwezigheid van het risico op afwijkingen van materieel belang in de
jaarrekening die het gevolg zijn van fraude.
Wij hebben tijdens onze controle inzicht verkregen in de gemeente en haar omgeving, de
componenten van het interne beheersingssysteem, waaronder het risico-inschattingsproces en de
wijze waarop het college van burgemeester en wethouders inspeelt op frauderisico's en het interne
beheersingssysteem monitort en de wijze waarop de gemeenteraad toezicht uitoefent, alsmede de
uitkomsten daarvan. Wij hebben de door ons onderkende risico’s besproken met het college, de
gemeentesecretaris, overige medewerkers binnen de ambtelijke organisatie die betrokken zijn bij de
totstandkoming van de jaarrekening en de auditcommissie. Gemeente Vijfheerenlanden beschikt in
opzet over een interne frauderisicoanalyse. Er is geen beschrijving van het frauderisicomanagement
opgenomen in de jaarstukken.
Naast het betrekken van de interne frauderisicoanalyse hebben wij op basis van onze beroepsregels
de volgende aanvullende werkzaamheden uitgevoerd in het kader van fraude:
• Uitvoeren van een eigen risicoanalyse per proces waarin de drie kenmerken van fraude:
     rationalisatie, druk en gelegenheid worden afgezet tegen de kans en de impact;
• Frauderisico’s besproken met de auditcommissie, het college en de directie;
• Beoordelen of nevenfuncties van het college en de directie aanleiding geven tot een verhoogd
     frauderisico;
• Beoordelen of er signalen zijn voor een verhoogd risico op fraude vanuit notulen, persberichten en
     andere (openbare) publicaties;
• Integrale analyse van de financiële administratie op ongebruikelijke boekingen, zoals onverwachte
     verschuivingen tussen budgetten en/of kredieten;
• Controle van het gunningsproces van inkoop- en aanbestedingstransacties;
• Controle van de prestatielevering in het inkoopproces;
• Nadere werkzaamheden van een proces/transactie in het kader van onvoorspelbaarheid.
Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden hebben wij de volgende frauderisico’s geïdentificeerd
</pre>

====================================================================== Einde pagina 229 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 230 ======================================================================

<pre>Frauderisico                                 Aanpak
Risico dat investeringsbudgetten gerelateerd We hebben vastgesteld of er sprake is van
aan projecten met een belangrijke politieke  investeringsprojecten met een belangrijke politieke
invloed worden verschoven                    invloed door:
                                             • Kennis te nemen van de notulen van college-
                                                  en raadsvergaderingen;
                                             • Kennis te nemen van berichten in (lokale)
                                                  media en social media;
                                             • Het doornemen van de begroting en
                                                  tussentijdse rapportages;
                                             • Kennis van de klant en de sector in
                                                  overweging te nemen.
                                             Voor de investeringsprojecten met een belangrijke
                                             politieke invloed hebben we de boekingen getest
                                             die een verschuiving van investeringsbudgetten
                                             kunnen bevatten door middel van de onderstaande
                                             werkzaamheden:
                                             • We hebben de auditfile verkregen en de
                                                  memoriaalboekingen geselecteerd met een
                                                  omvang groter dan 25% van de
                                                  uitvoeringsmaterialiteit;
                                             • Voor deze boekingen integraal vastgesteld of
                                                  er sprake is van een verschuiving tussen twee
                                                  investeringsbudgetten op basis van de
                                                  kostensoort en/of kostenplaats
                                             • Indien sprake was van een verschuiving
                                                  hebben wij inlichtingen van de klant
                                                  ingewonnen om de reden te achterhalen
                                                  waarom deze verschuiving heeft
                                                  plaatsgevonden
                                             • We hebben de inlichtingen van de klant
                                                  geverifieerd aan de hand van
                                                  brondocumenten, zoals college- en
                                                  raadsbesluiten, facturen en overeenkomsten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 230 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 231 ======================================================================

<pre>Frauderisico                                 Aanpak
Risico dat meerwerk op investeringsprojecten We hebben vastgesteld of er sprake is van
betaald wordt zonder dat hier een zakelijke  meerwerk van materiële omvang door de volgende
prestatie tegenover staat                    stappen uit te voeren:
                                             • Inlichtingen gevraagd aan het college of er
                                                 meerwerk van materiële omvang heeft
                                                 plaatsgevonden.
                                             • In de auditfile gezocht op boekingen met de
                                                 omschrijving "meerwerk"
                                             • Vastgesteld of er overschrijdingen op
                                                 investeringskredieten hebben plaatsgevonden
                                                 met een omvang groter dan 25% van de
                                                 uitvoeringsmaterialiteit
                                             • Kennis genomen van de tussentijdse
                                                 rapportages en bepaald of er tussentijdse
                                                 opwaartse bijstelling van
                                                 investeringsbudgetten heeft plaatsgevonden
                                             • Een deelwaarneming uitgevoerd op de
                                                 investeringsfacturen en vastgesteld of er in de
                                                 omschrijving sprake is van meerwerk.
                                             Wanneer uit deze werkzaamheden bleek dat
                                             er meerwerk van materiële omvang heeft
                                             plaatsgevonden, dan hebben wij vastgesteld dat
                                             de aard en omvang van het meerwerk zakelijk tot
                                             stand gekomen is door de volgende stappen uit te
                                             voeren:
                                             • Inlichtingen gevraagd aan het college op welke
                                                 wijze de aard en omvang van het meerwerk is
                                                 vastgesteld en goedgekeurd
                                             • Schriftelijke communicatie verkregen waarin
                                                 de opdrachtnemer de aard en omvang van het
                                                 meerwerk bevestigd
                                             • Schriftelijke communicatie verkregen waarin
                                                 de opdrachtgever de aard en omvang van het
                                                 meerwerk bevestigd.
                                             • Vastgesteld wie vanuit de opdrachtgever de
                                                 opdracht tot meerwerk heeft gegeven, of deze
                                                 persoon bevoegd is en of er sprake is geweest
                                                 van 4-ogen principe.
                                             • Een analyse uitgevoerd van de aard en
                                                 omvang van het meerwerk ten opzichte van de
                                                 initiële opdracht. Hierbij bepaald of de aard en
                                                 omvang van het meerwerk in het verlengde ligt
                                                 en in verhouding staat tot de initiële opdracht.
                                             • Facturen verkregen van het meerwerk en
                                                 vastgesteld of deze betaald zijn. Indien deze
                                                 betaald zijn, hebben we vastgesteld dat de
                                                 prestatie heeft plaatsgevonden in
                                                 overeenstemming met de opdracht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 231 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 232 ======================================================================

<pre> Frauderisico                                   Aanpak
 Risico dat grondverkopen niet gebaseerd zijn   Vastgesteld of er sprake is van grondverkopen met
 op zakelijke transacties                       een materiële omvang door :
                                                • Kennis te nemen van het MPG 2025
                                                • Kennis te nemen van de paragraaf
                                                    Grondbeleid in de jaarstukken
                                                • Kennis te nemen van het verloopoverzicht van
                                                    de materiële vaste activa en de bouwgronden
                                                    in exploitatie in de jaarrekening
                                                • In de auditfile op taakveld 3.2 en taakveld 8.1,
                                                    8.2 en 8.3 te zoeken op opbrengsten uit
                                                    grondverkopen
                                                • Inlichtingen in te winnen bij de klant
                                                Indien er sprake is van grondverkopen met een
                                                materiële omvang hebben we onderstaande
                                                werkzaamheden uitgevoerd:
                                                • De auditfile verkregen en alle grondverkopen
                                                    die individueel een omvang hebben hoger dan
                                                    25% van de uitvoeringsmaterialiteit
                                                    geselecteerd.
                                                • Voor alle transacties een specificatie
                                                    verkregen van de omvang en meterprijs
                                                • Voor alle transacties de brondocumenten,
                                                    verkregen zoals de notariële afrekening,
                                                    koopovereenkomst en akte van levering
                                                • Inlichtingen ingewonnen bij de klant wat de
                                                    grondslag is geweest voor de gehanteerde
                                                    meterprijs (grondprijzenbrief, taxatie,
                                                    onderhandelingsproces, etc)
                                                • De verkregen inlichtingen geverifieerd met
                                                    brondocumenten, zoals externe taxaties en de
                                                    door de raad vastgestelde grondprijzenbrief
                                                • Zelfstandig aanvullend onderzoek naar de
                                                    zakelijkheid van de meterprijs op basis van
                                                    openbare bronnen, zoals het Kadaster.
 Risico dat het management haar positie kan     •   De auditfile verkregen en alle memoriaal-
 gebruiken om de interne beheersing te              boekingen groter dan 25% van de
 doorbreken                                         uitvoeringsmaterialiteit geselecteerd die
                                                    hebben plaatsgevonden vanaf periode 12.
                                                •   Vastgesteld dat deze boekingen verband
                                                    houden met het reguliere afsluitproces.
                                                •   Inlichtingen verkregen van het college indien
                                                    memoriaalboekingen niet passen binnen het
                                                    reguliere afsluitproces
                                                •   Inlichtingen van het college geverifieerd aan
                                                    de hand van brondocumenten, zoals college-
                                                    en raadsbesluiten en facturen..
Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bijzonderheden geconstateerd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 232 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 233 ======================================================================

<pre>Controleaanpak veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie
Onze verantwoordelijkheden inzake het beoordelen van de door de gemeente gehanteerde
veronderstellingen inzake haar financiële risico’s in relatie tot de financiële positie zijn beschreven in
het hoofdstuk "Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening". Bij het invullen van
onze verantwoordelijkheden hebben wij, rekening houdend met de materialiteit voor de
jaarrekeningcontrole een aantal werkzaamheden uitgevoerd, waaronder:
• Het kennis nemen van de in jaarstukken opgenomen paragraaf “Weerstandsvermogen en
     risicobeheersing”, waarin het college de relatie heeft gelegd tussen de onderkende risico’s, de
     benodigde weerstandscapaciteit en het weerstandsvermogen. Ten aanzien van deze analyse
     hebben wij overwogen of deze alle relevante informatie bevat waarvan wij als gevolg van de
     controle van de jaarrekening kennis hebben;
• Het vaststellen of de volgens het BBV verplichte financiële kengetallen in lijn liggen met de
     gangbare normen;
• Het kennis nemen van de in de begroting 2025 opgenomen paragraaf Weerstandsvermogen en
     risicobeheersing, waaruit geen aanvullende risico’s blijken ten opzichte van de jaarrekening;
• Het inwinnen van inlichtingen bij het college van burgemeester en wethouders en het
     management over hun kennis van het niet in staat kunnen zijn om financiële risico’s op te kunnen
     vangen vanuit de reguliere bedrijfsvoering en van eventuele financiële risico’s die zijn ontstaan na
     de periode van de door de gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders verrichte
     werkzaamheden in het kader van het opstellen van de paragraaf Weerstandsvermogen en
     risicobeheersing.
Het weerstandsvermogen is de verhouding tussen de financiële risico’s die de gemeente loopt en de
buffers die gemeente vrij beschikbaar heeft om deze risico’s op te vangen (de weerstandscapaciteit).
Uit de analyse van het college blijkt dat het weerstandsvermogen in 2024 is afgenomen van 2,81 naar
2,74. Hiermee is het weerstandsvermogen overigens nog steeds hoger dan de maximale norm die de
raad zelf gesteld heeft op een niveau van 2,5.
Uit onze analyse blijkt dat de financiële positie van de gemeente als geheel voldoende is, maar de
komende jaren stevig onder druk komt te staan. Dit uit zich voornamelijk in een (sterk) stijgende netto
schuldquote en een dalende solvabiliteit. De redenen hiervan zijn de omvangrijke investeringen die de
komende jaren gepland zijn in combinatie met negatieve structurele exploitatieresultaten.
Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd
In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2024 hebben wij de anticumulatiebepaling,
bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, eerste lid, onderdelen n en o, Uitvoeringsregeling WNT, niet
gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een
normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen
als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader
vereiste toelichting juist en volledig is.
Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen andere informatie
De jaarstukken omvatten andere informatie, naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij.
De andere informatie bestaat uit het jaarverslag, waaronder de programmaverantwoording en de
paragrafen. Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie
met de jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat.
Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip,
verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële
afwijkingen bevat. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Nederlandse
Standaard 720. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerk-
zaamheden bij de jaarrekening. Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor
het opstellen van de andere informatie, waaronder het jaarverslag in overeenstemming met het BBV.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 233 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 234 ======================================================================

<pre>Verklaring betreffende overige door wet- of regelgeving gestelde vereisten
Ingevolge artikel 213 lid 3 (b) van de Gemeentewet hebben wij onderzocht of de baten en lasten,
alsmede de balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen als bedoeld in artikel 17 van de
Financiële-verhoudingswet (hierna: de specifieke uitkeringen) rechtmatig tot stand zijn gekomen. In de
jaarrekening is verantwoordingsinformatie opgenomen over deze specifieke uitkeringen (de SiSa
bijlage).
Naar ons oordeel zijn de baten en lasten, alsmede de balansmutaties over 2024 met betrekking tot de
specifieke uitkeringen in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in
overeenstemming met de vereisten aan de specifieke uitkeringen bij en krachtens artikel 58a van het
BBV en de Financiële-verhoudingswet - Regeling Informatieverstrekking SiSa.
Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen
van de baten en lasten alsmede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen, in
overeenstemming met de vereisten aan de specifieke uitkeringen bij en krachtens artikel 58a BBV en
de Financiële-verhoudingswet - de Regeling Informatieverstrekking SiSa. In dit kader is het college
van burgemeester en wethouders tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die
het college van burgemeester en wethouders noodzakelijk acht om de naleving van die relevante wet-
en regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of
fraude.
Het is onze verantwoordelijkheid een redelijke mate van zekerheid te krijgen voor ons oordeel
ingevolge artikel 213 lid 3 (b) van de Gemeentewet. Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens
Nederlands recht, waaronder de Nederlandse controlestandaarden, het Bado en de Nota
Verwachtingen Accountantscontrole SiSa 2024, zoals opgenomen in de Nota procedure aanlevering
SiSa-verantwoordingsinformatie 2024 in bijlage 2 van de Regeling Informatieverstrekking SiSa. Wij
hebben bij de controle van de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot
specifieke uitkeringen dezelfde materialiteit toegepast als bij de controle van de jaarrekening.
Onze controle bestond onder andere uit:
• het identificeren en inschatten van de risico’s dat baten en lasten alsmede de balansmutaties met
    betrekking tot de specifieke uitkeringen als gevolg van fouten of fraude niet in alle van materieel
    belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen, het in reactie op deze risico’s bepalen
    en uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende
    en geschikt is als basis voor ons oordeel;
• het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel
    controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze
    werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de
    interne beheersing van de gemeente;
• het evalueren of de baten en lasten alsmede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke
    uitkeringen in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 234 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 235 ======================================================================

<pre>Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening
Verantwoordelijkheden van het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad
voor de jaarrekening
Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw
weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het BBV. Het college van burgemeester en
wethouders is ook verantwoordelijk voor de financiële rechtmatigheid van de in de jaarrekening
verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en
met de in de relevante wet- en regelgeving, waaronder gemeentelijke verordeningen, opgenomen
bepalingen, zoals opgenomen in het normenkader 2024 dat is vastgesteld door de gemeenteraad op
17 december 2024, en voor het getrouw toelichten van de financiële rechtmatigheid in de
jaarrekening.
In dit kader is het college van burgemeester en wethouders tevens verantwoordelijk voor een
zodanige interne beheersing die het college van burgemeester en wethouders noodzakelijk acht om
het opmaken van de jaarrekening en de naleving van het normenkader voor de financiële
rechtmatigheid mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of
fraude.
Bij het opmaken van de jaarrekening moet het college van burgemeester en wethouders de
veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie onderbouwen en
afwegen of de gemeente in staat is de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en
onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Het
college van burgemeester en wethouders moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede
twijfel zou kunnen bestaan of de financiële risico’s kunnen worden opgevangen toelichten in de
jaarrekening.
De gemeenteraad is verantwoordelijk voor het vaststellen van het normenkader voor de financiële
rechtmatigheid en het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de
gemeente.
Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening
Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij
daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel.
Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het
mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.
Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan
worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische
beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de
aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van
onderkende afwijkingen op ons oordeel.
Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant
professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse
controlestandaarden, het Bado en het Controleprotocol Wet normering topinkomens (WNT) 2024,
ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere uit:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 235 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 236 ======================================================================

<pre>•   het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang
    bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van
    controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als
    basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt
    wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte,
    het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of
    het doorbreken van de interne beheersing,
•   het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel
    controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze
    werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de
    interne beheersing van de gemeente;
•   het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving, de
    gebruikte financiële rechtmatigheidscriteria en het evalueren van de redelijkheid van schattingen
    door het college van burgemeester en wethouders en de toelichtingen die daarover in de
    jaarrekening staan;
•   het vaststellen dat de door het college van burgemeester en wethouders gehanteerde
    veronderstellingen aanvaardbaar zijn inzake de afweging dat de gemeente in staat is de financiële
    risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder
    tussenkomst van de toezichthouder. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie
    vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen
    bestaan omtrent de financiële positie. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel
    belang bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de
    relevante gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn,
    moeten wij onze verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie
    die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of
    omstandigheden kunnen echter van materiële betekenis zijn voor de financiële positie van de
    gemeente;
•   het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin
    opgenomen toelichtingen; en
•   het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en
    gebeurtenissen.
Gegeven onze eindverantwoordelijkheid voor het oordeel zijn wij verantwoordelijk voor de controle
van de jaarrekening van de gemeente, rekening houdend met de invloed daarop van de aard en de
significantie van de activiteiten van uitvoeringsorganisaties ten behoeve van de gemeente. Op basis
hiervan hebben wij de aard en omvang bepaald van de uit te voeren werkzaamheden ten aanzien van
deze uitvoeringsorganisaties.
Wij communiceren met de gemeenteraad onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de
controle en over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder
eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing.
Haarlem, 3 juli 2025
ETL Assurance & Overheidsaccountants B.V.
J.G. Schuijt MSc RA
</pre>

====================================================================== Einde pagina 236 =================================================================

<br><br>