<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre> Veiligheidsplan
 Veiligheidsregio
 Groningen 2020-2024
 Regionaal Risicoprofiel
 Regionaal Beleidsplan
Status: Versie Concept - 31 oktober 2019
Actualisatie periode: Eenmalig; # oktober 2019
Werkgroep periode: werkgroepleden
 Regionaal Crisisplan
 Versie: 3-7-2020 (ter vaststelling door het Algemeen Bestuur VRG)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Pagina 2 van 57
Inhoudsopgave
Voorwoord ............................................................................................................................................ 4
1    Inleiding: de Groningse toekomst omarmen ..................................................................................... 5
  1.1      Groningen: een toekomstschets .......................................................................................................... 5
  1.2      Uitdagingen en risico’s in de regio ...................................................................................................... 5
  1.3      Veiligheid in de regio ........................................................................................................................... 6
  1.4      Waarom een veiligheidsplan? ............................................................................................................. 7
  1.5      Wat staat er in dit veiligheidsplan? .................................................................................................... 8
  1.6      Hoe is het veiligheidsplan tot stand gekomen? .................................................................................. 9
2    Regionaal Risicoprofiel .................................................................................................................. 10
  2.1 Inleiding ............................................................................................................................................. 10
     2.1.1      Leeswijzer .................................................................................................................................. 10
  2.2 Trends en ontwikkelingen ................................................................................................................. 11
     2.2.1      Klimaatverandering ................................................................................................................... 11
     2.2.2      Energietransitie.......................................................................................................................... 11
     2.2.3      Ontwikkelingen in de ondergrond ............................................................................................. 12
     2.2.4      Digitalisering en cyber ............................................................................................................... 12
     2.2.5      Toenemende maatschappelijke onrust ..................................................................................... 13
     2.2.6      Demografische ontwikkelingen ................................................................................................. 13
     2.2.7      Opvang vreemdelingen.............................................................................................................. 13
     2.2.8      Zelf- en samenredzaamheid en burgerparticipatie ................................................................... 14
     2.2.9      Omgevingswet ........................................................................................................................... 14
     2.2.10 Resumé: dezelfde crises in een veranderende samenleving ..................................................... 15
  2.3      Groningse bedreigingen met hun impact: een kwalificatie .............................................................. 15
  2.4      Kaart provincie Groningen ................................................................................................................ 19
3    Regionaal Beleidsplan ................................................................................................................... 20
  3.1 Inleiding ............................................................................................................................................. 20
     3.1.1      Thema’s...................................................................................................................................... 20
     3.1.2      Beleidsambities .......................................................................................................................... 21
     3.1.3      Leeswijzer .................................................................................................................................. 22
  3.2      Informatiegestuurd werken .............................................................................................................. 23
  3.3 Samenwerken: proactief, flexibel, professioneel in een breed netwerk ........................................... 24
     3.3.1      Nauw verbonden met gemeenten ............................................................................................ 25
     3.3.2      Het centrum voor samenwerking .............................................................................................. 26
     3.3.3      Proactief en flexibel ................................................................................................................... 27
     3.3.4      Verdere professionalisering ....................................................................................................... 27
  3.4      De meldkamer ................................................................................................................................... 28
  3.5      Overige wettelijke paragrafen .......................................................................................................... 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Pagina 3 van 57
     3.5.1      Beoogde operationele prestaties (Art. 14, lid 2a Wvr) .............................................................. 29
     3.5.2      Opleiden, trainen en oefenen (Art. 14, lid 2d Wvr) ................................................................... 30
     3.5.3      Adviesfunctie veiligheidsregio (art. 10, b Wvr).......................................................................... 31
     3.5.4      Dekkingsplan brandweer (Art. 14 lid 2f Wvr) ............................................................................ 33
4    Regionaal Crisisplan....................................................................................................................... 36
  4.1 Inleiding ............................................................................................................................................. 36
     4.1.1      Leeswijzer .................................................................................................................................. 36
  4.2      Uitgangspunten inrichting crisisorganisatie ..................................................................................... 36
  4.3      Voorwaardenscheppende processen ................................................................................................ 41
5    Bijlage A – Dreigingsthema’s Veiligheidsregio Groningen ................................................................ 42
  5.1 Inleiding ............................................................................................................................................. 42
     5.1.1      Zware ongevallen ....................................................................................................................... 43
     5.1.2      Natuurrampen ........................................................................................................................... 45
     5.1.3      Bedreigingen gezondheid en milieu .......................................................................................... 47
     5.1.4      Verstoring vitale infrastructuur ................................................................................................. 49
     5.1.5      Grootschalige openbare ordeproblematiek .............................................................................. 50
  5.2 Hoe kwalificeren we dat? .................................................................................................................. 51
     5.2.1      Aantasting integriteit grondgebied............................................................................................ 51
     5.2.2      Aantasting integriteit digitale ruimte ........................................................................................ 51
     5.2.3      Aantasting cultureel erfgoed ..................................................................................................... 51
     5.2.4      Doden......................................................................................................................................... 51
     5.2.5      Gewonden en chronisch zieken ................................................................................................. 52
     5.2.6      Gebrek aan primaire levensbehoeften ...................................................................................... 52
     5.2.7      Kosten ........................................................................................................................................ 52
     5.2.8      Vitaliteit economie .................................................................................................................... 52
     5.2.9      Langdurige aantasting van milieu en natuur ............................................................................. 52
     5.2.10 Verstoring van het dagelijkse leven ........................................................................................... 52
     5.2.11 Aantasting van de democratie ................................................................................................... 53
     5.2.12 Sociaalmaatschappelijke impact................................................................................................ 53
6    Bijlage B – GOGME ........................................................................................................................ 54
7    Afkortingenlijst ............................................................................................................................. 55
8    Bronnenoverzicht .......................................................................................................................... 56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Pagina 4 van 57
Voorwoord
Voor u ligt het veiligheidsplan van Veiligheidsregio Groningen. In dit stuk brengen we voor het eerst ons
Regionaal Risicoprofiel, Regionaal Beleidsplan en Regionaal Crisisplan bij elkaar in één document. Er zit
immers een volgordelijkheid in de plannen. We kiezen voor een integrale aanpak, waarin de plannen met
elkaar verbonden zijn. Dat doen we omdat de wereld verandert. Nieuwe risico’s stellen ons voor
uitdagingen. En deze uitdagingen betekenen iets voor de manier waarop wij als veiligheidsregio naar onze
omgeving kijken.
Onze omgeving is uniek. Groningen kent krimp en vergrijzing en heeft net als de rest van het land te maken
met de gevolgen van klimaatverandering. De energietransitie en de technologische ontwikkelingen bieden
Groningen kansen en uitdagingen. Aardbevingen als gevolg van de gaswinning hebben geleid tot onrust in
onze samenleving en het openbaar bestuur. Nieuwe en andere vormen van communicatie dragen bij aan
een samenleving die zich voortdurend anders organiseert en manifesteert.
De dynamiek in de samenleving vraagt om een duidelijke visie op en een samenhang tussen enerzijds het
voorkomen en bestrijden van branden, incidenten, rampen en crises en anderzijds nieuwe
veiligheidsvraagstukken. Die beschrijven we in dit veiligheidsplan. Ook leest u hoe die visie zich verhoudt
tot onze wettelijke taken op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing,
geneeskundige hulpverlening en bevolkingszorg en de verantwoordelijkheid voor de meldkamerfunctie
veiligheidsregio’s. De snel veranderende wereld zet spanning op de uitvoering van onze taken. In dit kader
is de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s belangrijk.
Het veiligheidsplan beschrijft de ambities en doelen van onze weerbare en flexibele netwerkorganisatie
richting de toekomst. Ook markeert dit plan een stap voorwaarts in ons dagelijks denken en doen. Deze
stap vangen we zoveel mogelijk op in onze bedrijfsvoering. Daarbij zeilen we scherp aan de wind. En waar
de veranderende wereld ons dwingt tot het maken van nieuwe keuzes, dan worden deze separaat
voorgelegd aan het Algemeen Bestuur.
Samen met de Gemeentelijke Kolom Groningen (GKG), Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de
Regio (GHOR) en Brandweer willen we een integrale crisisorganisatie bouwen. Als netwerkorganisatie
willen we samen met gemeenten, bedrijven, klassieke en nieuwe (crisis)partners aan de hand van dit
veiligheidsplan onze bijdrage leveren aan het streven naar een gezond en veilig bestaan in Groningen.
Wilma Mansveld
Directeur Veiligheidsregio Groningen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Pagina 5 van 57
1 Inleiding: de Groningse toekomst omarmen
1.1     Groningen: een toekomstschets
De wereld om ons heen verandert. Snel, heel snel. Zo snel dat de realiteit het steeds vaker wint van onze
fantasie. De scriptschrijvers van de Amerikaanse politieke thrillerserie House of Cards werden ingehaald
door de beleidsmaatregelen van president Donald Trump, de scriptschrijvers van de spionageserie
Homeland werden ingehaald door de gruwelijke praktijken van IS. Wat je vandaag bedenkt kan morgen
achterhaald zijn. In onze omgeving in Groningen zien wij veel veranderingen, zoals verstedelijking,
vergrijzing en bevolkingskrimp. Ook technologische ontwikkelingen gaan in sneltreinvaart. Op basis van het
gebruik van social media kunnen we een verwachting uitspreken over het sentiment dat in de samenleving
heerst op een bepaald thema en kunnen we anticiperen op toekomstige veiligheidsrisico’s. Hadden we met
de kennis en technologie van nu de rellen van Project X in Haren kunnen voorkomen?
Een verwachting uitspreken over tien jaar is spannend. Laten we een poging wagen. Groningen over tien
jaar? Als we naar buiten kijken zien we zelfrijdende auto’s, bussen en treinen. Ze rijden op elektriciteit,
waterstof en heel enkel nog op benzine of diesel. De technologische ontwikkelingen zijn ongekend. Niet
alleen huishoudelijke apparaten zoals koelkasten en wasmachines zijn rechtstreeks aangesloten aan het
internet, ook onze hersenen zijn met chips gekoppeld aan computers om gedachten te coderen en te
versturen. Zorgrobots vervangen verplegers in ziekenhuizen en pakketjes worden met drones bezorgd.
Mensen in de Ommelanden wonen in rust en ruimte. De stad Groningen is een ontmoetingsplek voor
Stadjers, (internationale) studenten en bezoekers. Groningen is van het gas af en is een proeftuin geworden
voor duurzame energie. De toekomst is dichterbij dan we denken. Die begint nu. Dit biedt kansen, maar
stelt onze samenleving ook voor nieuwe uitdagingen en risico’s.
1.2     Uitdagingen en risico’s in de regio
Een gezond en veilig bestaan, ook hier in Groningen, begint met een gevoel van vrijheid en ruimte. Juist
vanuit die vrijheid en ruimte staan we open voor de voortdurende veranderingen die plaatsvinden in de
maatschappij. Internet is overal, mensen communiceren steeds vaker online. Informatie is daardoor snel
beschikbaar en kan direct worden gedeeld. Inwoners en maatschappelijke organisaties kunnen zich
daardoor op nieuwe manieren organiseren. Niet alleen fysiek, maar ook online. Aan de ene kant is het snel
verspreiden en ontvangen van informatie een kans. Aan de andere kant moet deze informatie wel juist zijn.
In deze veranderende omgeving wordt anders gecommuniceerd. En dat in een gebied dat zich kenmerkt
door vergrijzing, krimp, een veranderend zorglandschap en een verschraling van de zorg. Maar ook door
toenemende verstedelijking, de energietransitie en fysieke en psychosociale schade als gevolg van
aardbevingen door gaswinning. In een tijd dat de rol van de overheid verandert, is het voor Veiligheidsregio
Groningen (hierna: de veiligheidsregio) zaak om naast de inwoners van Groningen te gaan staan en
passende handelingsperspectieven te bieden.
Technologische vooruitgang brengt nieuwe kansen en ook nieuwe risico’s. Klimaatverandering en de
uitputting van fossiele brandstoffen vragen om het aanboren van nieuwe energiebronnen en een nieuwe
aanpak. De verwachting is dat de afbouw van de gaswinning in Groningen op termijn leidt tot een afname
van het risico op (zware) aardbevingen. Daarnaast is de regio samen met Friesland en Drenthe aangewezen
als koploper op het gebied van energietransitie: zonneparken worden uitgerold, en waterstofprojecten
worden gestart. Proeftuin Groningen zorgt voor kennis en werk voor de komende decennia. In onze
provincie werken inwoners, overheden, het bedrijfsleven en kennisinstituten – onder meer verenigd in het
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Pagina 6 van 57
Nationaal Programma Groningen – samen aan projecten die bijdragen aan een brede welvaart in de
samenleving en duurzaam toekomstperspectief.
Daar staat tegenover dat de energietransitie toenemende maatschappelijke onrust en andere nieuwe
risico’s met zich meebrengt. Zo gaat de komst van windparken in sociaaleconomisch kwetsbare gebieden
gepaard met protesten. Soms mondt dit uit in acties waarbij asbest in de openbare ruimte wordt gedumpt
en initiatiefnemers zelfs fysiek worden bedreigd.
Trends als klimaatverandering, energietransitie, globalisering, politisering, digitalisering en cyber komen
steeds vaker samen op landelijk en regionaal niveau. Bijvoorbeeld in de vorm van de protestacties van Code
Rood in 2018, waarbij klimaatactivisten uit binnen- en buitenland zich enige dagen ophielden in de buurt
van het tankenpark in Farmsum. De veiligheidsregio moet zich prepareren op de risico’s die deze trends en
ontwikkelingen met zich meebrengen en moet erop acteren als de situatie zich voordoet.
Risico’s horen bij het leven. Het gaat erom dat we samen de risico’s weten te beperken en ze waar nodig
kunnen beheersen. Daarnaast moeten we ons ervan bewust zijn dat er altijd onzekerheden en restrisico’s
blijven. De veiligheidsregio is er om de inwoners zelfbewust en vol vertrouwen de toekomst tegemoet te
laten treden. Ondanks de risico’s zeggen we: durf te leven, Groningen!
1.3      Veiligheid in de regio
De veiligheidsregio beweegt mee met de veranderingen die op ons afkomen. Veranderingen die mogelijk
een risico vormen voor het gezonde en veilige bestaan in Groningen. De veiligheidsregio zet zich in om
incidenten, rampen en crises en ook om mogelijke gevolgen te voorkomen, beperken, beheersen en te
herstellen. We bieden de kennis en expertise, de ervaring en de samenwerking met onze partners die nodig
zijn om verantwoord met risico’s om te gaan. Dat doen we vanuit onze eigen rol, in nauwe samenwerking
met onze gemeenten en met andere partijen om risico’s op tijd te signaleren en proactief te kunnen
acteren.
Als we kijken naar bedreigingen van de veiligheid, dan kijken we naar risico’s die een bedreiging vormen
voor een of meerdere eigenschappen van veiligheid. De vitale belangen van de samenleving zijn de
eigenschappen van veiligheid. Deze vitale belangen1 zijn:
     - Internationale rechtsorde: dit vitaal belang heeft zich ontwikkeld van de bescherming van het
           grondgebied van het Koninkrijk, via de verdediging van het NAVO-grondgebied naar de handhaving
           van de internationale vrede en veiligheid in het kader van het handvest van de Verenigde Naties
     - Nationale rechtsorde: de handhaving van de openbare orde, de (bestuurs- en strafrechtelijke)
           handhaving van de rechtsorde en handhaving van de democratisch rechtsorde
     - Openbare veiligheid: de bescherming van de (fysieke) integriteit van mensen, zaken en het milieu
     - Economische veiligheid: de bescherming van voor de productie, consumptie en distributie van
           goederen en diensten vitale processen
1 Indeling van vitale belangen volgens het staatsnoodrecht. Deze indeling hanteren we in dit veiligheidsplan. Een andere landelijk
gebruikte, beleidsmatige, indeling van vitale belangen is: fysieke veiligheid, ecologische veiligheid, economische veiligheid, sociale
en politieke stabiliteit en territoriale veiligheid (ecologische en fysieke veiligheid vormen tezamen het begrip openbare veiligheid,
sociale en politieke stabiliteit vallen onder nationale rechtsorde). We kiezen voor de indeling van het staatsnoodrecht, omdat aan
deze indeling de noodbevoegdheden van gezagsdragers toegekend zijn. Welke dit zijn, staat uitgewerkt in de bestuurlijke
netwerkkaarten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Pagina 7 van 57
Ook de begrippen maatschappelijke ontwrichting en onrust zijn element van vitale belangen2. Indien één of
meerdere vitale belangen (dreigen te) worden aangetast en reguliere middelen zijn ontoereikend, dan is
sprake van een buitengewone omstandigheid (ramp of crisis). Als veiligheidsregio zijn we verantwoordelijk
voor risico- en incidentmanagement in (buiten)gewone omstandigheden3.
Veiligheidsregio Groningen bestaat ruim vijf jaar. Zoals hierboven beschreven, is de wereld voor onze
inwoners en voor onze organisatie veranderd. Dat maakt de wereld en daarmee het werk van de
veiligheidsregio meer complex. Het werken aan een gezond en veilig bestaan voor de inwoners van
Groningen vereist van onze veiligheidsregio dat we de dynamische trends en risico’s nauwgezet blijven
volgen en daar flexibel op acteren. De dynamiek van de risico’s, de hoeveelheid betrokken organisaties
(met elk hun eigen verantwoordelijkheden) en de noodzaak tot flexibiliteit in het optreden, zorgen ervoor
dat we onszelf telkens bewust moeten zijn van de rol die past of gewenst is. Afhankelijk van het type crisis
of de behoefte, kunnen deze rollen zijn: faciliteren, coördineren, adviseren of sturen.
In de veiligheidsregio komen Brandweer Groningen, Crisisbeheersing, Risicobeheersing, Gemeentelijke
Kolom Groningen (hierna: GKG), de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (hierna: GHOR)
en de Meldkamer Noord-Nederland samen in één organisatie. We hebben een wettelijke taak om te
werken aan het voorkomen van, prepareren op en beheersen van incidenten, rampen en crises, en om
hiervan te leren. Dit doen we samen met onze vaste (crisis)partners de Politie, Waterschappen
Noorderzijlvest en Hunze en Aa’s, Wetterskip Fryslân, Defensie, Provincie Groningen en het Openbaar
Ministerie. Naast aandacht voor nieuwe risico’s zorgen we ervoor dat de basis op orde is. We continueren
onze basis en professionaliseren deze waar nodig om samen te bouwen aan een integrale crisisorganisatie.
Zo werken we aan de verdere ontwikkeling van de brandweerzorg. Ook werken we aan veiligheid samen
met inwoners, de gemeenten en onze netwerkpartners. Hoe we dat doen, beschrijven we in dit
veiligheidsplan.
1.4      Waarom een veiligheidsplan?
Het veiligheidsplan bestaat uit de onderdelen:
      1. Regionaal Risicoprofiel (hierna: risicoprofiel)
      2. Regionaal Beleidsplan (hierna: beleidsplan)
      3. Regionaal Crisisplan (hierna: crisisplan)
Om elke dag te kunnen anticiperen op bestaande en nieuwe risico’s die een bedreiging kunnen zijn voor
ons gezonde en veilige bestaan, kunnen we niet langer volstaan met de risicoprofielen zoals we ze kenden:
een foto van een bestaande situatie en daar jarenlang op acteren. We kiezen voor een dynamisch
risicoprofiel. Dat doen we, zoals eerder aangegeven in onze meerjarenkoers Grip Op Risico’s4 proactief,
risicogericht, informatiegestuurd en flexibel. Zo willen we op een andere, flexibele manier de
opschalingsstructuur toepassen, bijvoorbeeld via asynchrone opschaling. Met andere woorden: de GRIP-
structuur is een middel en geen doel op zich. We doen het op basis van onze wettelijke verplichting, zoals
vastgelegd in de Wet veiligheidsregio’s5 (hierna: Wvr). En we kiezen voor een integrale aanpak, waarin
risicoprofiel, beleidsplan en crisisplan met elkaar verbonden zijn.
2
  Van maatschappelijke ontwrichting kan sprake zijn bij de aantasting van een vitaal belang in het algemeen of de aantasting van
een vitale sector in het bijzonder. Maatschappelijke onrust is de reactie op een (dreigende) aantasting van een of meer vitale
belangen van de samenleving.
3
  Uit: het stelsel van crisisbeheersing, incidentmanagement in (buiten)gewone omstandigheden, (versie II 2019), Herman van Hijum
en Roy Johannink
4
  Grip op risico’s Meerjarenkoers Veiligheidsregio Groningen 2018 - 2021
5 Art. 14, 15, 16 en 23 Wvr
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Pagina 8 van 57
Vier ambities staan centraal in dit veiligheidsplan:
      0. Borgen van de basis
      1. Verbreding van het risicoprofiel
      2. Inzetten op samenwerking in een breder netwerk
      3. Flexibel en proactief optreden
De ambitie “0” betekent dat we in stand houden wat we al doen en onze wettelijke taak continueren.
Voor deze vier ambities geldt dat een informatiegestuurde werkwijze het uitgangspunt is.
1.5      Wat staat er in dit veiligheidsplan?
Het veiligheidsplan bouwt voort op de huidige basis. We brengen de herziene en ontwikkelde versies van
het risicoprofiel, het beleidsplan en het crisisplan bij elkaar. Het veiligheidsplan geeft richting aan het beleid
van de veiligheidsregio voor de komende vier jaar. Het beschrijft de uitgangspunten voor de inrichting van
onze multidisciplinaire taak. De uitgangspunten voor de inrichting van de monodisciplinaire taken worden
beschreven in plannen van de sectoren en partners. De inrichting van de brandweerorganisatie staat
bijvoorbeeld in het Inrichtingsplan Brandweer6. Voor een verdere uitwerking van de uitgangspunten die
beschreven zijn in dit plan en de uitgangspunten waarop de crisisorganisatie ingericht gaat worden,
verwijzen we naar het nog op te stellen Implementatieplan, volgend uit het veiligheidsplan.
Na de beschrijving van de trends en ontwikkelingen in dit hoofdstuk, beschrijft hoofdstuk twee het
Regionaal Risicoprofiel. Hierin wordt de context van Veiligheidsregio Groningen beschreven en wordt
antwoord gegeven op de vraag: “wat is er aan de hand en hoe kwalificeren we dat?” Op grond van de wet
dient de veiligheidsregio een risicoprofiel op te leveren7. Het risicoprofiel bestaat uit een overzicht van
risicovolle situaties, een overzicht van de grootschalige branden, incidenten, rampen en crises die zich in de
veiligheidsregio kunnen voordoen, en een analyse waarin de weging en inschatting van de mogelijke
gevolgen zijn opgenomen. Wij hebben een dynamisch risicoprofiel. Dit betekent dat het risicoprofiel, zoals
beschreven in dit veiligheidsplan, periodiek wordt herijkt.
Hoofdstuk drie is het Regionaal Beleidsplan. Dit hoofdstuk beschrijft de functie van Veiligheidsregio
Groningen en geeft antwoord op de vraag: “wat gaat de veiligheidsregio daar aan doen?” Het beleidsplan is
gebaseerd op het risicoprofiel en geeft richting aan hetgeen we willen bereiken. In het beleidsplan zijn ook
de wettelijke taken opgenomen8. De kern van het beleidsplan voor de komende beleidsperiode is te vatten
in vier ambities: borgen van de basis, verbreding van het risicoprofiel, inzetten op samenwerking in een
breder netwerk en flexibel en proactief optreden.
Ten slotte staat hoofdstuk vier in het teken van het Regionaal Crisisplan9. Hierin staat de vraag centraal:
“hoe doen we dat en waarmee?” In dit hoofdstuk beschrijven we de uitgangspunten voor de inrichting van
de crisisorganisatie en daarmee de vorm en inhoud van het veiligheidsplan. Een nadere uitwerking van
deze uitgangspunten wordt gegeven in de nog op te stellen Uitvoeringsregeling Regionaal Crisisplan.
6
  Het Inrichtingsplan Brandweer (werktitel) wordt ontwikkeld. Het plan zal ten eerste bestaan uit het dekkingsplan (Besluit VR’s).
Het dekkingsplan richt zich vooral op de achterkant van de veiligheidsketen. Daarnaast wordt op basis van het landelijk project
RemBrand, een beweging ingezet naar de voorkant van de veiligheidsketen. Deze ontwikkelingen worden meegenomen in het
inrichtingsplan Brandweer.
7 Art. 15 Wvr
8 Art. 14 Wvr
9 Art. 16 Wvr
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Pagina 9 van 57
1.6     Hoe is het veiligheidsplan tot stand gekomen?
In het Algemeen Bestuur is afgesproken dat in 2020 een actualisatie wordt voorgelegd van het Regionaal
Risicoprofiel, het Regionaal Beleidsplan en het Regionaal Crisisplan. Het veiligheidsplan behelst deze
actualisatie waarin de drie regionale plannen in samenhang zijn opgenomen.
Het veiligheidsplan is tot stand gekomen dankzij de bijdrage en expertise van vele vertegenwoordigers van
gemeenten, crisis- en netwerkpartners en medewerkers van de veiligheidsregio. Het plan is eveneens
afgestemd met externen, te weten het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV), Instituut voor Veiligheids- en
Crisismanagement (COT) en het Analistennetwerk Nationale Veiligheid.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Pagina 10 van 57
2 Regionaal Risicoprofiel
Wat bedreigt ons en hoe kwalificeren we dat?
2.1      Inleiding
Een leefomgeving zonder risico’s bestaat niet. Leven en werken brengt risico's met zich mee. Het is voor de
veiligheidsregio van belang zicht te hebben op risico’s en daarmee een beeld te hebben van wat mis kan
gaan en wat de gevolgen daarvan kunnen zijn. Op basis hiervan kunnen we onderbouwde keuzes maken
om bij te dragen aan een zo veilig mogelijke Groningse leefomgeving.
Veiligheidsregio’s hebben de wettelijke verplichting minimaal eens per vier jaar een risicoprofiel vast te
stellen10. Voor het ontwikkelen van het risicoprofiel is er een landelijke werkwijze, de Handreiking
Regionaal Risicoprofiel 2009. We hebben deze landelijke werkwijze toegepast om te komen tot ons
risicoprofiel voor de periode 2020-2024. Met het risicoprofiel wordt een ‘foto’ van de omgeving gemaakt
waarin de context van Groningen nader omschreven wordt. Deze context is echter door continue
ontwikkelingen aan verandering onderhevig. Het eens per vier jaar vaststellen van een risicoprofiel doet
geen recht meer aan de dynamiek van risico’s. Daarom ontwikkelen we een dynamisch risicoprofiel.
Onder het dynamisch risicoprofiel verstaan we twee bewegingen. Ten eerste ontwikkelen we eens per jaar
een risicoprofiel, of zoveel eerder als daar aanleiding toe is, in plaats van eens per vier jaar. We monitoren
daartoe continu onze omgeving, ook gevoed door onze partners. Dit risicoprofiel is daarmee een jaarlijkse
foto van de risico’s in onze omgeving en kan van invloed zijn op het beleid van de veiligheidsregio.
Ten tweede ontwikkelen we niet alleen een foto, maar zorgen we ook voor een continue ‘film’ van de
risico’s in de omgeving. Dit doen we door middel van het actuele risicobeeld. Met het risicobeeld wordt de
omgeving gemonitord en gescand op risico’s en bedreigingen. Het Veiligheidsinformatiecentrum Noord-
Nederland (VINN) maakt dit actuele risicobeeld en levert input voor het risicoprofiel.
Vanwege de meer dynamische samenleving voldoet het eens per vier jaar vaststellen van het risicoprofiel
niet langer. Ook de verwevenheid van risico’s en ontwikkelingen in de samenleving leidt tot meer
complexiteit en maakt dat we risico’s niet meer geïsoleerd kunnen beschouwen, maar dit in samenhang
moeten doen. De landelijke werkwijze geeft een beeld van de afzonderlijke risico’s, maar biedt
onvoldoende handvatten om de risico’s integraal te beschouwen en in het risicoprofiel te vatten. We
hebben daarom voor de ontwikkeling van ons risicoprofiel nog wel de landelijke systematiek gebruikt, maar
deze aangevuld waar nodig.
2.1.1      Leeswijzer
In paragraaf twee besteden we aandacht aan de trends en ontwikkelingen die we zien in de samenleving en
die risico’s met zich meebrengen. Deze risico’s kunnen gevolgen hebben voor het werk van de
veiligheidsregio. Paragraaf drie bevat een tabel met de Groningse bedreigingen en de kwalificatie daarvan.
Vervolgens bevat paragraaf vier een kaart van de provincie Groningen. In bijlage A van dit veiligheidsplan
beschrijven we de actuele inschatting van de risico’s in onze regio.
10 Art. 15 Wvr
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Pagina 11 van 57
2.2     Trends en ontwikkelingen
2.2.1    Klimaatverandering
Het klimaat verandert: periodes van hitte en intense droogte wisselen af met zware regenval in een kort
tijdsbestek. De klimaatscenario’s van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), KNMI en
andere wetenschappelijke studies laten zien dat het tegen het eind van deze eeuw drie tot vijf graden
warmer is en de zeespiegel in 2085 met 25 tot 80 centimeter is gestegen, als we de huidige uitstoot van
broeikasgassen niet beperken. Dichter bij huis zien we dat klimaatverandering actueel is. Denk bijvoorbeeld
aan (buiten)branden als gevolg van droogte, bruggen die niet meer open of dicht kunnen door de warmte
en gezondheidsrisico’s voor kwetsbare groepen als gevolg van hittestress.
Bij de veiligheidsregio staat het scenario ‘Overstroming’ al sinds het eerste regionaal risicoprofiel in de lijst
met mogelijke crises, waarbij rekening wordt gehouden met gevolgen van aanzienlijke ernst. Door de
klimaatverandering krijgen we te maken met extremer weer en neemt de kans op een watercalamiteit toe,
waarbij ook de mogelijke gevolgen ernstiger worden.
Landelijk wordt momenteel veel aandacht besteed aan hoe te handelen voor, bij en na een overstroming.
Ook zijn er veel initiatieven op het gebied van klimaatverandering en -adaptatie. Zo voeren
veiligheidsregio’s vanuit het programma WAVE 2020 (WAtercrisisbeheersing in de VEiligheidsregio’s) een
impactanalyse uit naar de kwetsbaarheden rond overstromingen en ernstige wateroverlast. Op basis van
deze gegevens worden handelingsperspectieven ontwikkeld in samenwerking met vaste (crisis)partners en
andere relevante partijen. Zo werken we in Groningen nauw samen aan dit programma met Waterschap
Noorderzijlvest, Waterschap Hunze en Aa’s en Wetterskip Fryslân.
2.2.2    Energietransitie
Er vindt momenteel wereldwijd een energietransitie plaats om de uitstoot van broeikasgassen te beperken.
Nederland kent traditioneel een energiesysteem gericht op uitputbare natuurlijke hulpbronnen en fossiele
brandstoffen, zoals olie, gas en kolen. De energietransitie betekent dat dit traditionele energiesysteem
geleidelijk plaatsmaakt voor een meer duurzaam systeem. Duurzame, hernieuwbare energiebronnen zijn
bijvoorbeeld zonne-, wind- en waterenergie.
In Groningen hebben we bij uitstek te maken met de directe gevolgen van de energietransitie. Met het
afbouwen en uiteindelijk stopzetten van de gaswinning doet zich een kans voor om koploper te worden in
de energietransitie. Tegelijkertijd hebben we echter ook te maken met negatieve gevolgen, zoals protesten
tegen windparken. Door de energietransitie zien we veranderingen in het fysieke landschap, vanwege de
grotere ruimtevraag van duurzame energiebronnen. Denk bijvoorbeeld aan zonneparken, windparken,
geothermie en biovergisters, maar ook aan buurtbatterijen en auto’s en bussen op waterstof. Als gevolg
van deze technologische ontwikkelingen hebben we te maken met nieuwe veiligheidsrisico’s.
Energietransitie is een onderwerp waarbij de inzet van de veiligheidsregio in een vroeg stadium kansen op
en negatieve effecten van een gebeurtenis kan verminderen. Zo kan het bepalen van een locatie voor een
zogenoemde buurtbatterij helpen bij het beperken van de kans en/of effect van een mogelijk incident,
maar ook bij bijvoorbeeld een brand van een dergelijke batterij.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Pagina 12 van 57
2.2.3     Ontwikkelingen in de ondergrond
De gaswinning in de provincie Groningen leidt tot bodemdaling en sinds grofweg 1990 ook tot
aardbevingen. Twee decennia lang waren deze bevingen relatief licht. Dit veranderde echter toen de
aardbeving bij Huizinge in 2012 plaatsvond met een kracht van 3.6 op de schaal van Richter. Sindsdien is
Groningen getroffen door meerdere zwaardere en lichtere aardbevingen en blijft ook de komende jaren
het risico op aardbevingen bestaan.
De vele honderden kleinere en zwaardere aardbevingen hebben in de afgelopen jaren gezorgd voor veel
schade aan gebouwen en infrastructuur in de regio Groningen. De fysieke dreiging van seismiciteit is echter
niet de enige pijler van de aardbevingsproblematiek. Het vertrouwen van mensen in de overheid neemt af,
de sociale cohesie in dorpen en wijken staat onder druk en er zijn ongeveer 10.000 inwoners in de provincie
Groningen met gezondheidsklachten die gerelateerd kunnen worden aan de aardbevingsproblematiek11.
De minister van Economische Zaken en Klimaat heeft in 2019 aangegeven dat de gaswinning in Groningen
in 2022 helemaal stopt. Echter, we weten nog niet of de aardbevingen hierdoor in kracht en/of in aantal
zullen gaan afnemen. Het verloop van de schadeafhandeling en de versterking blijft zorgen voor onrust in
de regio. De veelzijdigheid van de problematiek rondom de gaswinning en aardbevingen in Groningen en
de ernst van deze sluimerende crisis, die zich onder andere uit in gezondheidsklachten, maakt dat de
veiligheidsregio zich hier in de komende jaren onverminderd mee blijft bezighouden.
Een andere ondergrondse mijnbouwactiviteit betreft zoutwinning. In het jaar 2017 zijn in de buurt van
zoutcavernes bij Heiligerlee enkele bevingen geweest. Het is niet zeker of deze door zoutwinning
plaatsvinden, tegelijk sluiten experts bevingen vanwege de winning van zout ook niet uit. Het Staatstoezicht
op de Mijnen heeft in het voorjaar van 2018 de ‘Staat van de sector zout’ uitgebracht, waarin voor
mitigerende maatregelen en verscherpt toezicht wordt gepleit.
De onzekerheden rondom de mogelijke effecten van zoutwinning en de schade die inwoners aan hun
woningen ondervinden in de buurt van zoutcavernes nemen toe. De onrust ten aanzien van nieuwe
plannen voor het aanboren van nieuwe cavernes is merkbaar in raadsvergaderingen en bij actiegroepen.
2.2.4     Digitalisering en cyber
De digitale transformatie is een van de grootste veranderingen van deze tijd. Steeds meer systemen gaan
van analoge naar digitale aansturing, ‘the internet of things’ ontwikkelt in sneltreinvaart, kortom: we
worden steeds afhankelijker van digitale systemen. Deze digitalisering brengt veel kansen en
ontwikkelingsperspectief met zich mee, ook voor de veiligheidsregio. De afhankelijkheid van digitale
techniek maakt ons echter ook kwetsbaar. Technische storingen, die vaak onbedoeld zijn, kunnen de
continuïteit van de samenleving in gevaar brengen. Zo kan een storing bij Chemiepark Delfzijl, of bij andere
in Groningen gevestigde BRZO-bedrijven, grote gevolgen hebben voor de directe omgeving. Ook krijgen we
steeds vaker te maken met cyberdreigingen: opzettelijke of onbedoelde bedreigingen van onze digitale
systemen. Denk aan uitval van het betalingsverkeer, verstoring van de mobiele telefonie en het niet meer
functioneren van bruggen en spoorwegovergangen.
Wat maakt cyberdreigingen en -crises anders dan ‘normale’ stroomstoringen? Ze houden zich niet aan
geografische grenzen, de oorzaak is moeilijker te vinden, ze kunnen onverwacht voorkomen, zijn moeilijker
op te lossen en kunnen langer duren12. Hierdoor krijgen we ook te maken met andere partners waarmee
11
   Bron: Publicatie Postmes et al. (2018), Rapport Gronings Perspectief
12
   Bron: Publicatie Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR): “Voorbereiden op digitale ontwrichting”, 09-09-2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Pagina 13 van 57
we nog niet (of in mindere mate) samenwerken. We hebben hen niet zozeer nodig voor het oplossen van
de oorzaak, maar des te meer in de gevolgbestrijding.
Veiligheidsregio’s hebben een rol in de gevolgbestrijding van crises met een cybercomponent (digitale
ontwrichting), maar ook in de voorbereiding hierop en in de interne weerbaarheid van (gemeentelijke)
organisaties. Bovendien kunnen incidenten met een cybercomponent zowel moedwillig zijn als onbedoeld.
De veiligheidsregio wil daarom het bewustzijn op de risico’s rondom cyber in haar netwerk vergroten en
onze (crisis)partners stimuleren zich voor te bereiden op incidenten met een cybercomponent.
2.2.5    Toenemende maatschappelijke onrust
De geschetste trends en ontwikkelingen vormen een omgeving die de provincie Groningen uniek maakt ten
opzichte van de rest van Nederland. Het gebrek aan vertrouwen in de overheid is in Groningen vanuit
historisch perspectief niet vreemd. Onvrede onder de inwoners groeit als gevolg van de meer recente
manier waarop de overheid omgaat met hun problemen. Zo leiden de schadeafhandeling en de versterking
in het gasdossier tot toename van onder meer maatschappelijke onrust. Ook de plannen voor de bouw van
de windparken Drentse Monden – Oostermoer en N33 hebben in 2019 geleid tot verontwaardiging en
wantrouwen. De bouw van de windmolens die gepland staat in de komende jaren en de effecten en
reacties hierop zijn momenteel niet te voorzien.
In Groningen vinden met regelmaat protestacties plaats, bijvoorbeeld ten aanzien van de gaswinning en
windparken, en ook tegen de zoutwinning. Uitingen van maatschappelijke onrust kunnen bovendien
makkelijker worden gedeeld door de toegankelijkheid via social media. Hierdoor kan de onrust ook sneller
groeien. Herkenning en erkenning van dergelijke emoties en uitingen zijn essentieel voor de rol die de
veiligheidsregio speelt.
2.2.6    Demografische ontwikkelingen
Demografische ontwikkelingen zoals vergrijzing, krimp en verstedelijking brengen meerdere uitdagingen
voor de veiligheidsregio met zich mee. De krimp in de niet-stedelijke gemeenten maakt het in stand
houden van de vrijwillige hulpverlening, zoals brandweer, lastig. Ook bij zorgpersoneel is er sprake van
krapte. Dit terwijl er meer vraag is naar zorg door toenemende vergrijzing.
Werkloosheid en waardedaling van woningen door de gaswinningsproblematiek leidt tot (verborgen)
armoede. Eenzaamheid, slechtere gezondheid, verzamelwoede en laag risicobewustzijn zijn onderwerpen
die samenhangen met (verborgen) armoede. Het verleden heeft laten zien dat branden en ongevallen in de
privéomgeving vaker voorkomen bij personen en of gezinnen met minder financiële middelen.
Aan de andere kant is een grotere welvaart zichtbaar. De economie groeit al zes jaar op rij. Een verschijnsel
daarvan is de toename in het aantal en omvang van evenementen. Het borgen van een veilig verloop van
een evenement vraagt veel energie van de organisator, maar ook van de hulpdiensten in het adviestraject
én tijdens het evenement zelf.
2.2.7 Opvang vreemdelingen
De opvang van asielzoekers wordt in Nederland georganiseerd door het Centraal Orgaan opvang
asielzoekers (COA). Over het gehele land zijn vele verschillende (aantal en soorten) locaties door het COA in
gebruik voor het opvangproces. Ter Apel (gemeente Westerwolde) is een van de grootste locaties in
Nederland met een opvangcapaciteit van maximaal 2000 personen. Ter Apel kent een centrale
ontvangstlocatie, een procesopvanglocatie, een vrijheidsbeperkende locatie en een opvanglocatie voor
alleenstaande minderjarige vreemdelingen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Pagina 14 van 57
De situatie van de asielzoekers (ontheemd, andere gebruiken, (oorlogs)trauma’s en dergelijke) vraagt om
extra aandacht als het gaat om zelfredzaamheid, brandveiligheid en veiligheid in zijn algemeenheid.
2.2.8      Zelf- en samenredzaamheid en burgerparticipatie
Demografische ontwikkelingen kunnen de zelfredzaamheid onder druk zetten. Ouderen en
hulpbehoevenden (fysiek en/of psychisch) wonen steeds vaker en langer ‘zelfstandig’ en door de
toenemende individualisering worden mensen steeds eenzamer. Om een beeld te krijgen van de daarmee
samenhangende risico’s, is het van belang dat we weten wat er speelt. Dit doen we door inwoners te laten
participeren in ons besluitvormingsproces en met hen in gesprek te gaan. Burgerparticipatie en
burgerevaluaties leveren ons inzichten op én dragen bij aan een groter risicobewustzijn van inwoners. De
aardbevingsoefening in 2018 heeft bijvoorbeeld benadrukt dat verminderd zelfredzamen specifieke
behoeften kennen die anders zijn dan de reguliere hulpverleningsprocessen kunnen vervullen. Een rol voor
Veiligheidsregio Groningen om hier juist aan de voorkant wat te doen.
Aan de andere kant zien we ook dat inwoners steeds meer zelf- en samenredzaam zijn. De terugtrekkende
overheid vraagt dat van inwoners. Bij veel incidenten, rampen en crises blijkt dat mensen zichzelf en
anderen over het algemeen goed redden. Een voorbeeld is de hulp van vele vrijwilligers bij het container-
incident met de MSC Zoë. De werelden van professionele hulpverleners en zelfredzame inwoners moeten
wel nog dichter bij elkaar komen.
Mensen van wie je verwacht dat ze zelfredzaam zijn, zijn dat soms echter niet. Aan de andere kant zijn
kwetsbare groepen, van wie je verwacht dat ze verminderd zelfredzaam zijn, zich over het algemeen
bewust van hun kwetsbaarheid en daardoor juist zelfredzamer. We gaan er bijvoorbeeld vanuit dat
studenten zichzelf goed weten te redden. Het blijkt echter dat zij bijvoorbeeld geen flessen water of
contant geld in huis hebben. Voor de veiligheidsregio is het daarom van belang om het risicobewustzijn te
stimuleren en ten tijde van een crisis te zorgen voor goede crisiscommunicatie.
2.2.9      Omgevingswet
De Omgevingswet vraagt om een integrale afweging van alle relevante thema’s zoals ruimtelijke kwaliteit,
werkgelegenheid, gezondheid en veiligheid. De veiligheidsregio is de vanzelfsprekende adviseur over
veiligheid in het ruimtelijk domein, en doet haar werk namens en voor alle gemeenten van de regio.
Kijkend naar de veiligheidsketen kan de veiligheidsregio bijdragen aan alle schakels. De Omgevingswet – die
per 1 januari 2021 van kracht zou worden maar waarvan de inwerkingtreding op een later tijdstip zal gaan
plaatsvinden13 - geeft aan de voorkant van de veiligheidsketen mogelijkheden om advisering over veiligheid
en veilig gedrag hernieuwd vorm te geven, bijvoorbeeld in de koppeling tussen relevante ruimtelijke
ontwikkelingen en de Groningse bedreigingen (met hun impact) uit tabel één op pagina 17, en de
bestuurlijke afwegingsruimte daarin. Het landschap rondom ruimtelijke ontwikkelingen en
vergunningverlening gaat veranderen en dat heeft effect op alle (overheids)partijen in de keten en de rol
die ze spelen.
Voor Groningen betekent dit dat de samenwerking tussen de veiligheidsregio, gemeenten,
Omgevingsdienst Groningen en de GGD steeds belangrijker wordt. Dit is ook het moment om de integrale
afweging te maken tussen risico’s voorkomen, accepteren of in specifieke gevallen met andere partijen te
bespreken, bijvoorbeeld de vraag of een bedrijf de maatschappelijke kosten van een brand draagt of dat dit
bij de overheid ligt?
13
   Brief van minister Veldhoven aan de Tweede Kamer inzake Inwerkingtreding Omgevingswet
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Pagina 15 van 57
2.2.10 Resumé: dezelfde crises in een veranderende samenleving
In bijlage A beschrijven we de dreigingsthema’s (risico’s) in onze regio. In tabel één op pagina 17
kwalificeren we deze risico’s aan de hand van hun impact. Vanuit de tabel kan een rangorde in risico’s
worden gemaakt. De werkwijze sluit niet meer aan bij de veranderende samenleving. De systematiek is niet
arbitrair, echter de toepassing van de systematiek op de veranderende samenleving klopt niet meer.
Rampen en crises kunnen niet meer worden beschouwd als op zichzelf staande verschijnselen. De impact
van een crisis wordt niet meer alleen bepaald door de betreffende calamiteit, maar steeds meer door de
omstandigheden waaronder de calamiteit plaatsvindt en hoe de getroffen inwoners en de media er op
reageren.
Een voorbeeld van de veranderende omstandigheden waaronder calamiteiten plaatsvinden, is dat de
samenleving steeds meer afhankelijk wordt van en vervlochten raakt met de beschikbaarheid van vitale
infrastructuur en digitale systemen. Deze afhankelijkheid en vervlechting brengen keteneffecten met zich
mee die op zichzelf of indirect de openbare veiligheid kunnen aantasten, al dan niet bewust. Wat ontstaat,
is dat problematiek zich makkelijker stapelt. De steeds verdergaande technologisering van de maatschappij
brengt nieuwe typen crises met zich mee. De klassieke typen kunnen we vanuit onze ervaring goed duiden,
maar nieuwe typen zijn in verschijningsvorm, aard en omvang nog lastig te duiden. Het is daarom belangrijk
vinger aan de pols te houden en te leren van andere partijen.
Enkele voorbeelden van afhankelijkheid zijn:
- Inwoners, bedrijven en overheden zijn steeds afhankelijker van ICT. Hierdoor nemen gevolgen bij
     verstoring toe
- Gebruik van sociale media kan risico’s vergroten, zoals onrust na (onjuiste) berichten
- Kwaadwillenden kunnen met (nieuwe) technologie objecten, zoals industrieën en infrastructuur
     (bruggen, sluizen, et cetera) aanvallen
De meeste van de in dit hoofdstuk omschreven trends en ontwikkelingen zijn niet onbekend. Echter, door
de veranderende samenleving zijn de gevolgen veranderd, vooral als het gaat om maatschappelijke en
bestuurlijke impact. De komende jaren is overleg nodig tussen de veiligheidsregio – inclusief Brandweer,
GHOR en GKG – en haar (crisis)partners om vanuit een integrale crisisorganisatie bestaande en nieuwe
crisistypen tegen de achtergrond van bovenstaande ontwikkelingen beter te duiden. Die duiding is nodig
om meer inzicht te krijgen in hoe de informatiepositie van de veiligheidsregio er uit moet zien. Ook is dit
overleg noodzakelijk om te bepalen welke beheersmaatregelen bestaan om de kans op het optreden van
een calamiteit te verkleinen (functionele keten) en waar de mogelijkheden liggen tot gevolgbeperking
(algemene keten). Dit kan door middel van risico- en crisiscommunicatie, maar ook door het slimmer
inrichten van de openbare ruimte middels het advies van de veiligheidsregio op het omgevingsplan van een
gemeente. Daarnaast kan dit overleg ook nuttig zijn om te onderzoeken welke afhankelijkheden bestaan,
zodat meer inzicht wordt verkregen in eventuele domino-effecten.
2.3     Groningse bedreigingen met hun impact: een kwalificatie
In onderstaande tabel zijn de genoemde bedreigingen voor de regio Groningen gewaardeerd aan de hand
van impactcriteria. Deze waardering heeft plaatsgevonden als onderdeel van het proces van
totstandkoming van dit veiligheidsplan door experts van meerdere (crisis)partners. Dit zijn de vaste
(crisis)partners van de veiligheidsregio (politie, Waterschappen Noorderzijlvest en Hunze en Aa’s,
Wetterskip Fryslân, provincie Groningen en defensie) en deze zijn ook betrokken bij het opstellen van het
vorige risicoprofiel. Op basis van hun kennis en ervaring (expert judgement) zijn de impactcriteria
gewaardeerd. Deels is dit profiel gefundeerd op het Nationaal Risicoprofiel en tevens is de Nationale
Strategie Veiligheid van het NCTV (2019) input geweest.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Pagina 16 van 57
In alle gevallen geldt dat de echte impact altijd zeer sterk afhankelijk is van het scenario dat zich op dat
moment voordoet en de lokale specifieke omstandigheden. Deze waarderingen zijn kwalitatief, aangezien
een kwantitatieve beoordeling niet mogelijk is en afhangt van de periode waarin de waardering wordt
uitgevoerd. Met het meer dynamisch maken van de beoordeling van wat ons kan bedreigen en hoe we dat
kwalificeren, zal deze waardering periodiek nader beoordeeld en indien nodig aangepast worden.
In het verleden probeerde het regionaal risicoprofiel gebaseerd te zijn op risico’s, op kansen en effecten.
Het was en is lastig om daar getallen aan te hangen. De kans op het vóórkomen van een crisis is een
subjectief begrip waarmee de mate van iemands persoonlijke overtuiging wordt aangegeven. Daarnaast
hingen de kansen én effecten sterk af van het gekozen scenario: een aardbeving met een kracht van drie
heeft andere kansen en effecten dan een aardbeving met een kracht van vijf.
In dit veiligheidsplan (risicoprofiel) stappen we af van het geven van prioriteiten aan bedreigingen aan de
hand van kansen en effecten. De veranderende omgeving die meer complexiteit met zich meebrengt,
maakt dat het onmogelijk is om een kans toe te kennen aan een bedreiging. Ter illustratie: in de herfst is de
kans op droogte kleiner dan in de zomer. Het risico op een incident bij het Chemiepark is groter tijdens
onderhoud dan regulier en de kans op openbare orde problemen in het zomerseizoen bij de vele
evenementen is groter dan in andere seizoenen. Hoe waarschijnlijk het is dat een bepaalde bedreiging
voorkomt, is uitsluitend kwalitatief uit te drukken. Daarnaast richt het werk van de veiligheidsregio zich
vooral op de gevolgen van gebeurtenissen. Wij acteren op alle soorten gevolgen die de vitale belangen van
de samenleving aantasten en/of bedreigen.
Het risicoprofiel – we zouden deze ook het ‘gevolgenprofiel’ kunnen noemen - geeft richting aan het
beleidsplan. Door goed voorbereid te zijn op de verschillende typen gevolgen, is meer flexibiliteit om ook
onbekende gebeurtenissen, klein en groot, het hoofd te bieden. De oorzaak van het ontstaan van
sociaalmaatschappelijke onrust is minder van belang dan de wijze waarop we op die
sociaalmaatschappelijke onrust inspelen.
De tabel op bladzijde 17 laat zien dat de bedreiging altijd een of meerdere gevolgen raakt en dat het ene
gevolg, bijvoorbeeld verstoring van het dagelijks leven, vaker voorkomt dan het andere, bijvoorbeeld
aantasting van de integriteit van de digitale ruimte. Beide vragen echter enige mate van voorbereiding,
waarbij de eerste bruikbaar is bij veertien typen bedreigingen en de tweede bij drie typen bedreigingen.
In dit veiligheidsplan stappen we af van de klassieke risico-inschatting met kansen en effecten omdat:
     - prioritering van risico’s onmogelijk is
     - vooral de effecten van de (dreigende) aantasting van de vitale belangen van belang zijn
     - gebeurtenissen leiden tot een palet aan gevolgen
     - voorbereiding op gevolgen toepasbaar is op onverwachte gebeurtenissen
     - we ons risicoprofiel dynamiseren
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Pagina 17 van 57
                                                                                                                         Gewonden en chronisch zieken                                                                                                                    Aantasting van de democratie
                                                    Aantasting integriteit digitale                                                                                                                                                      Verstoring van het dagelijkse
                                                                                                                                                                                                             Langdurige aantasting van                                                                     Sociaal-maatschappelijke
                           Aantasting integriteit                                     Aantasting cultureel                                              Gebrek aan primaire
                                                                                                                                                                                       Vitaliteit economie
 Gevolg
                           grondgebied              ruimte                            erfgoed                                                           levensbehoeften                                      milieu en natuur            leven                                                             impact
 Bedreiging                                                                                                  Doden                                                            Kosten
 Transportongevallen
 Chemische ongevallen
 Stralingsongevallen
 Grote branden
 Instortingen
 Overstroming*
 Droogte en hitte*
 Natuurbrand*
 Extreem weer*
 Gaswinning en
 aardbevingen**
 Infectieziekten humaan*
 Dierziekten en zoönosen
 Bedreiging milieu
 Voedselcrisis*
 Verstoring
 energievoorziening***
 Verstoring
 drinkwatervoorziening
 Verstoring ICT en
 telecommunicatie***
 Paniek tijdens
 publieksbijeenkomsten
 Verstoring openbare
 orde
 Ondermijning,
 terrorisme en
 extremisme
  Legenda                     Zeer                                                                                   Ernstig                                                           Aanzienlijk                                                                                                      Beperkt
                              ernstig
Tabel 1: Groningse bedreigingen met hun impact
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Pagina 18 van 57
* Het risico op overstromingen, droogte en hitte, natuurbranden en extreem weer wordt direct vergroot door
klimaatverandering. Klimaatverandering wordt niet als apart risico genoemd, maar het heeft invloed op andere
risico’s, zoals ook infectieziekten humaan en voedselcrisis.
** Onder gaswinning en aardbevingen verstaan we niet alleen de seismiciteit en de fysieke schade daarvan. De
gevolgen van gaswinning hebben een kruisverband met gevolgen voor de gezondheid, sociale veiligheid en
maatschappelijke onrust. Daarnaast zou bij een zwaardere aardbeving ook sprake kunnen zijn van verstoring van de
energievoorziening (stroomuitval) en vitale infrastructuur (instorten van bijvoorbeeld bruggen). Een mogelijk gevolg
kan ook grootschalige openbare ordeproblematiek zijn.
*** Onder verstoringen van energievoorziening en verstoring van ICT en telecommunicatie verstaan we tevens
cybergerelateerde verstoringen en digitale ontwrichting. Deze bedreigingen hebben een kruisverband met
bedreigingen van gezondheid en milieu en grootschalige openbare ordeproblematiek.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>2.4  Kaart provincie Groningen
Onderstaande kaart geeft een blik op de (geografische) situatie van de provincie Groningen.
                                                   Oppervlakte:
                                                       2960 km2, waarvan ruim 635 km2 water
                                                   Inwoners:
                                                       Ongeveer 584 duizend (CBS, 2019)
                                                   Bevolkingsdichtheid:
                                                       251 inwoners/km2
                                                   Gemeenten:
                                                       12 (na 2021: 10)
                                                   Chemiecluster:
                                                       1 (Delfzijl)
                                                   Waddeneilanden:
                                                       2 (Rottumerplaat en Rottumeroog, beide
                                                   onbewoond)
                                                   Zeehavens:
                                                       4 (Delfzijl, Eemshaven, Lauwersoog en
                                                   Noordpolderzijl)
                                                   Buurregio’s:
                                                       Fryslân, Drenthe en Duitsland
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Pagina 20 van 57
3 Regionaal Beleidsplan
Wat gaat de veiligheidsregio daar aan doen?
3.1     Inleiding
In het vorige hoofdstuk Regionaal Risicoprofiel staan de (ontwikkelingen van) veiligheidsrisico’s in de regio
Groningen beschreven en hoe we deze risico’s kwalificeren (wat bedreigt de regio en hoe kwalificeren we
dat?). Dit hoofdstuk staat in het teken van het beleidsplan. Hierin geven we antwoord op de vraag: wat
gaat de veiligheidsregio daar aan doen? We beschrijven de consequenties van de trends en ontwikkelingen,
wat dit voor ons betekent en welke keuzes we maken.
3.1.1     Thema’s
De belangrijkste consequenties van de beschreven trends en ontwikkelingen zijn onder te verdelen in vier
thema’s.
Inwoners
Veilig en gezond leven in de vrijheid en ruimte van Groningen is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van
overheid en inwoners. Een overheid die top-downbesluiten oplegt aan haar inwoners is niet meer van deze
tijd. Willen we veilig en gezond kunnen leven in Groningen dan hebben we daar gezamenlijke rollen in als
overheid, inwoners, bedrijven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties. Zelf- en
samenredzaamheid helpen inwoners om bij bijvoorbeeld een brand in de eerste minuten actie te kunnen
ondernemen. Goede handelingsperspectieven, maar ook risico- en crisiscommunicatie, zijn dan ook
onmisbaar. Met communicatiecampagnes op het gebied van (risico)bewustzijn en door de dialoog aan te
gaan met inwoners en inwonersorganisaties, werkt de veiligheidsregio aan het versterken van
weerbaarheid en veerkracht. Werken aan veiligheid doen we dus samen! Naast het doen van een groter
beroep op deze zelfredzaamheid van inwoners, zoals bijvoorbeeld na een zware aardbeving, is ook de
samenwerking met inwoners en inwonersorganisaties belangrijk: de inwoners zijn immers de eerste
hulpverleners ter plaatse. In de afgelopen tijd hebben we ook veel inwonerinitiatieven gezien, zoals
bijvoorbeeld zoekacties naar vermiste personen door vrijwilligers en de grote inzet van vrijwilligers langs de
waddenkust na de containercalamiteit begin 2019.
Samenwerkingspartners
Er ontstaan steeds nieuwe risico’s die vragen om specifieke kennis en capaciteiten. Deze zijn niet per
definitie aanwezig bij de veiligheidsregio of bij de ‘klassieke’ (crisis)partners. De nieuwe risico’s vragen om
nieuwe partijen en gesprekspartners. Deze nieuwe partijen beperken zich niet alleen tot de overheid;
steeds vaker is samenwerking met de private sector nodig. Zo ligt de kennis op het gebied van
cybertechnologie en -criminaliteit veelal bij het bedrijfsleven. Van reeds bekende organisaties komen
andere afdelingen in beeld. In het kader van de Omgevingswet en de klimaatverandering heeft de
veiligheidsregio bijvoorbeeld te maken met andere afdelingen binnen gemeenten (ruimtelijke ordening,
milieu, et cetera) dan de gebruikelijke lijn naar openbare orde en veiligheid.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Pagina 21 van 57
Proactief
Het wordt meer en meer belangrijk om nieuwe dreigingen en risico’s in een vroegtijdig stadium te kunnen
identificeren en zo mogelijk incidenten en crises te kunnen voorkomen. Waar voorheen voornamelijk werd
geacteerd in de respons op een zogenaamde ‘flitsramp’ is het nu zaak om nog meer proactief te kunnen
handelen. Dit vraagt van organisaties om meer risicogericht te werken; in te zetten op risicobewustzijn,
acceptatie, preparatie en het versterken van weerbaarheid van inwoners. Daarnaast is het belangrijk dat in
een vroeg stadium cruciale gegevens worden uitgewisseld. Dit is echter niet altijd makkelijk, omdat we te
maken hebben met (privacy)wetgeving. Door meer informatiegestuurd te werken en belangrijke gegevens
te versleutelen, kan proactief en adequaat worden gesignaleerd en geacteerd.
Flexibel
We continueren de uitvoering van onze wettelijke taak. Echter het organiseren van huidige
opschalingsprincipes voldoet niet meer altijd. De samenstelling van crisisteams moet aansluiten bij de
opgave waar ze voor staan: welke cijfercombinatie past op welk slot? De hoeveelheid betrokken diensten
en organisaties, alsook de noodzaak om in een vroeg stadium te acteren vraagt een flexibel optreden van
de crisisorganisaties; een passende reactie is situationeel bepaald.
3.1.2     Beleidsambities
De veranderende wereld, specifiek in Groningen, met de genoemde trends en ontwikkelingen en de
consequenties ervan betekent dat de veiligheidsregio zich in de komende beleidsperiode richt op vier
ambities. Deze ambities zijn:
     0. Borgen van de basis
We staan zeven dagen per week, 24 uur per dag klaar met kennis, mensen en middelen. We bereiden ons
voor op en bestrijden branden, incidenten, rampen en crises. We zijn een uitvoeringsorganisatie die belast
is met de uitvoering van alle taken die bij of krachtens de wet aan de veiligheidsregio zijn opgedragen14. Het
betreft taken op de volgende terreinen:
     - Brandweerzorg
     - Geneeskundige hulpverlening
     - Rampenbestrijding en crisisbeheersing
     - Verantwoordelijkheid voor de meldkamerfunctie veiligheidsregio’s
Onze inwoners en organisaties kunnen erop rekenen dat we onze kerntaken op orde hebben en houden.
Hierbij hoort ook de samenwerking met onze vaste (crisis)partners: politie, waterschappen, Openbaar
Ministerie, provincie Groningen en defensie.
De afgelopen jaren hebben we veel geïnvesteerd in onze kerntaak. De basis is voor een groot deel op orde.
We moeten ons blijven ontwikkelen en professionaliseren om deze basis op orde te houden. We spelen in
op onze veranderende omgeving om invulling te kunnen geven aan onze wettelijke taak. Het op orde
houden en krijgen van die onderdelen die voor verbetering vatbaar zijn, vergt ook voor de komende jaren
inspanning. Bij de uitvoering van onze kerntaken streven we naar een balans tussen kwaliteit en
beschikbare middelen.
     1.       Verbreding van risicoprofiel
Met de verbreding van het Regionaal Risicoprofiel wordt het spectrum groter van mogelijke risico’s waar
we ons mee bezighouden. Ondanks dat we niet over alle risico’s gaan, richten we ons als veiligheidsregio op
die risico’s die de vitale belangen aantasten of bedreigen (zie ook 1.3). We richten ons – samen met onze
partners – daarom niet alleen op fysieke risico’s, zoals branden, explosies en overstromingen, maar ook op
14 Wvr art.10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Pagina 22 van 57
sociaalmaatschappelijke en gezondheidsrisico’s door bijvoorbeeld de gevolgen van gaswinning en de bouw
van windparken.
Meebewegen met de veranderingen en onzekerheden in de samenleving betekent concreet dat we het
risicoprofiel dynamisch maken. Een continue maatschappelijke dialoog over kwetsbaarheden en risico’s is
nodig om een beeld te hebben en houden van actuele trends en ontwikkelingen in de maatschappij. Hierbij
is de informatie-uitwisseling met partners van groot belang.
     2.       Inzetten op samenwerking in een breder netwerk
Met de verbreding van het risicoprofiel ontstaan nieuwe samenwerkingen met (semi)overheidsinstellingen,
met de vitale sector en met de private sector. Dit geldt niet alleen voor Nederland, maar ook specifiek voor
de grensoverschrijdende samenwerkingsverbanden met Duitsland en de samenwerking op de Waddenzee.
Immers, risico’s als extreem weer en cyber beperken zich niet tot geografische grenzen.
We zoeken ook actief de verbinding met nieuwe partijen die ons kunnen helpen om problemen op te
lossen. Zowel in de voorbereiding als tijdens crises worden met de noodzakelijke partners afspraken
gemaakt over onder meer het uitwisselen van informatie.
     3.       Flexibel en proactief optreden
De GRIP-structuur wordt flexibel en situatiegestuurd toegepast. De crisisorganisatie wordt op zodanige
wijze ingericht dat de samenstelling van de teams past bij de opgave waar zij voor staan. Hier doen we
steeds meer ervaring mee op en we zien dat het werkt. Ook vervaagt de grens tussen ‘koud’ en ‘warm’.
Vanaf het moment dat risicoverhogende situaties worden gesignaleerd worden passende maatregelen
getroffen, de noodzakelijke partners betrokken en wordt informatiegestuurd gewerkt. Door eerder in
gesprek te gaan met inwoners, (crisis)partners en andere partijen en relevante informatie uit te wisselen,
zijn we snel op de hoogte van mogelijke bedreigingen en risico’s. Zo treedt de veiligheidsregio meer
proactief op.
Informatiegestuurd werken
Voor deze vier ambities geldt dat een informatiegestuurde werkwijze het uitgangspunt is. Hiertoe worden
zowel de bedrijfsvoering als de crisisorganisatie ingericht (zie ook paragraaf 3.3). Een voorbeeld van een
uitwerking hiervan is de ontwikkeling van het VINN, waarin we samen met de veiligheidsregio’s Fryslân en
Drenthe actuele informatie verzamelen en delen.
3.1.3    Leeswijzer
In dit hoofdstuk worden de ambities verder uitgewerkt. Ze monden uit in beleidskeuzes voor de
beleidsperiode 2020-2024. Daarmee geven we nadere invulling aan de meerjarenkoers Grip op Risico’s. De
beleidskeuzes zijn herkenbaar doordat ze genummerd en omkaderd zijn.
Ten eerste werken we uit wat we verstaan onder een informatiegestuurde werkwijze. Vervolgens
beschrijven we in paragraaf drie hoe we op een professionele, flexibele en proactieve wijze willen
samenwerken in een breed netwerk. In paragraaf vier besteden we apart aandacht aan de meldkamer. In
paragraaf vijf beschrijven we ten slotte onze overige wettelijke taken, zoals genoemd in artikel 14 van de
Wvr.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Pagina 23 van 57
3.2      Informatiegestuurd werken
De omgeving laat zien dat de Groningse samenleving aan verandering onderhevig is en dat risicovolle
situaties zich lastig laten voorspellen. Veiligheidsrisico’s kunnen onverwacht een vorm aannemen die om
een andere reactie vragen dan de veiligheidsregio initieel had gedacht. Om op risicovolle situaties te
kunnen inspelen en zo goed en vroegtijdig mogelijk in te kunnen grijpen, werken we aan een stevige
informatiepositie. Door deze informatiegestuurde manier van werken, wordt de veiligheidsregio meer
wendbaar en dynamisch.
Een informatiegestuurde werkwijze is daarom het uitgangspunt. Hiertoe worden zowel de koude als de
warme organisatie ingericht. Dit is randvoorwaardelijk om invulling te geven aan de vier ambities: borgen
van de basis, verbreden van het risicoprofiel, inzetten op samenwerking in een breder netwerk en flexibel en
proactief optreden.
De veiligheidsregio identificeert, analyseert en beoordeelt ten behoeve van het voorkomen, bestrijden
en/of afhandelen van een incident, ramp of crisis. Op basis van de uitkomsten daarvan treffen we
maatregelen. Mochten de (potentiële) gevolgen van een veiligheidsrisico de vitale belangen bedreigen of
aantasten, bijvoorbeeld bij dreigend vrijkomen van gevaarlijke stoffen, of wanneer we signalen ontvangen
over een aanstaande ziektegolf, dan vormt dit een aanleiding om samen met onze partners maatregelen te
treffen die tot doel hebben om de gevolgen te beperken en/of de gebeurtenis te voorkomen. Ook de
gegevens over te treffen en getroffen maatregelen en de effecten van die maatregelen worden
geïdentificeerd, geanalyseerd en beoordeeld. Alle gegevens tezamen is het totaalbeeld, geordend volgens
GOGME15. Voor een verdere uitleg van dit ordeningsprincipe, zie bijlage B.
Wanneer een (potentiële) gebeurtenis aanleiding geeft om multidisciplinair op te schalen, dan voert de
dienstdoende informatiemanager de regie over het totaalbeeld van deze betreffende gebeurtenis. Door
middel van de netcentrische werkwijze stelt de veiligheidsregio geïdentificeerde, geanalyseerde en
beoordeelde gegevens continu beschikbaar in het Landelijk Crisismanagement Systeem (hierna: LCMS).
In opgeschaalde en niet opgeschaalde situaties ligt de regie op het totaalbeeld bij het VINN en is sprake van
een continu veiligheidsbeeld. Samen met partners in de algemene en functionele keten werkt de
veiligheidsregio in 3-Noord verband aan een actueel en continu veiligheidsbeeld. Voor het continue
veiligheidsbeeld monitort de koude organisatie dynamische risico’s, zodat de warme organisatie tijdig
maatregelen kan nemen. Daarnaast vindt periodiek een analyse van veiligheidsbeelden over een gegeven
periode plaats, om als input te dienen voor het actueel houden van het risicoprofiel.
De veiligheidsregio houdt nieuwe technologische ontwikkelingen nauwlettend in de gaten om open en
gesloten informatie snel en effectief te kunnen ontsluiten en beschikbaar te kunnen stellen aan de
crisisorganisatie, ten behoeve van het oordeels- en besluitvormingsproces.
15
   GOGME: contextmodel voor ordening van gegevens. Acroniem voor: Gebeurtenis, Oorzaak, Gevolg, Maatregel, Effect. Uit: het
stelsel van crisisbeheersing, incidentmanagement in (buiten)gewone omstandigheden, (versie II 2019), Herman van Hijum en Roy
Johannink.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Pagina 24 van 57
         1. Veiligheidsregio Groningen werkt informatiegestuurd, met aandacht voor de volgende
              speerpunten:
                   a. Algemeen: proces, organisatie en systemen op orde krijgen en houden
                   b. Periodiek actualiseren van het regionaal risicoprofiel
                   c. Verbinden van de ‘warme’ en de ‘koude’ organisatie
                   d. Informatievoorziening op het gebied van risicobeheersing verbeteren (deze in
                       relatie tot de invoering van de Omgevingswet)
                   e. Doorontwikkeling van ‘Realtime’ Risicobeeld met analyse en duiding van de
                       geïnventariseerde informatie
                   f. Samenwerking in 3-Noord verder intensiveren.
         2. Om de veiligheidsrisico’s continu te kunnen monitoren en direct op ontwikkelingen te
              anticiperen, ontwikkelt Veiligheidsregio Groningen het Veiligheidsinformatiecentrum
              Noord-Nederland (VINN).
3.3       Samenwerken: proactief, flexibel, professioneel in een breed netwerk
De veiligheidsregio werkt voor en met inwoners, bedrijven en instellingen in de regio Groningen aan risico-
en incidentmanagement in (buiten)gewone omstandigheden, nauw verbonden met de Groningse
gemeenten en als centrum voor samenwerking met diverse partijen, andere veiligheidsregio’s en Duitsland.
De veiligheidsregio voert haar taken proactief en flexibel uit. Tot slot hebben we diverse ambities voor
verdere professionalisering16. Deze vier speerpunten worden in deze paragraaf nader toegelicht.
Een voorbeeld dat laat zien hoe we volgens deze ambities werken, is de aanpak van de problematiek
rondom de gaswinning en aardbevingen. Deze is zo manifest in Groningen, dat hiervoor een specifiek
programma is ingericht binnen de veiligheidsregio. Vanuit dit programma werken we op een breed pallet
aan risico’s gerelateerd aan de gaswinning en aardbevingen. Dit doen we proactief en samen met
gemeenten, vaste (crisis)partners en andere partijen. Dit programma richt zich op drie pijlers:
                 - Fysieke effecten van seismiciteit
                 - De effecten van de gaswinning op gezondheid en sociale veiligheid
                 - De effecten op maatschappelijke onrust
De komende jaren wordt gewerkt aan de borging van de activiteiten van het programma aardbevingen
binnen de organisatie. De lessen en ervaringen vanuit het programma aardbevingen worden hierbij breder
gedeeld in de organisatie.
         3. Veiligheidsregio Groningen continueert haar activiteiten op de drie pijlers van het
              gaswinnings- en aardbevingsdossier, borgt deze in de organisatie en gaat haar ervaringen
              vanuit het programma aardbevingen breder inzetten.
16
   Dit zijn de speerpunten uit de meerjarenkoers ‘GRIP op risico’s’, die ook voor dit veiligheidsplan van toepassing zijn.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Pagina 25 van 57
3.3.1     Nauw verbonden met gemeenten
Alles wat de veiligheidsregio doet, doen we in verbinding met de Groningse gemeenten. Gemeenten
hebben de regie op hun lokale, integrale veiligheidsbeleid. Veiligheidsonderwerpen als crisisbeheersing en
rampenbestrijding zijn op regionaal niveau belegd bij de veiligheidsregio’s. Gemeenten en de
veiligheidsregio werken nauw samen om elkaar in hun rol te versterken. De GKG speelt hier een belangrijke
rol in. De veiligheidsregio voert op alle niveaus het gesprek over de kwaliteit van de dienstverlening en we
sluiten zoveel mogelijk aan bij plannen van gemeenten zelf op het gebied van veiligheid, gebiedsvisie en
dergelijke. We verkennen samen met gemeenten onze rol in het kader van de Omgevingswet. Deze wet
betekent een grote verandering, omdat gemeenten en de veiligheidsregio op een andere manier zullen
moeten omgaan met beleid, plannen, advisering en besluitvorming ten aanzien van de ontwikkeling en het
beheer van de leefomgeving. De ambities hieromtrent zijn nader beschreven in paragraaf 3.5.3 over de
adviesfunctie veiligheidsregio.
De burgemeesters van de Groningse gemeenten vormen het Algemeen Bestuur. Strategische sturing en
bestuurlijk adviseren op het gebied van risico- en incidentmanagement in (buiten)gewone omstandigheden
lopen voor monodisciplinaire vraagstukken via de reguliere lijnen. Voor multidisciplinaire vraagstukken
richten we een multidisciplinaire lijn in: de veiligheidsdirectie.
De veiligheidsdirectie wordt voorgezeten door de directeur veiligheidsregio en bestaat daarnaast uit de
directeur publieke gezondheid, regionaal brandweercommandant, coördinerend gemeentesecretaris en lid
eenheidsleiding politie. Het sectorhoofd crisisbeheersing sluit ook aan. Er bestaat reeds een
directeurenoverleg dat wordt gevormd door de directeur publieke gezondheid, coördinerend
gemeentesecretaris, regionaal brandweercommandant en directeur veiligheidsregio. Vanwege de nieuwe
risico’s en de complexiteit ervan, breiden we dit uit naar een veiligheidsdirectie met ook de politie en
crisisbeheersing. Op deze wijze wordt het bestuur zowel in de koude, lauwe alsook in de warme fase
continu en professioneel geadviseerd en ondersteund17.
        4. Veiligheidsregio Groningen richt een multidisciplinaire structuur in (de veiligheidsdirectie)
            ten behoeve van strategische sturing en bestuurlijke advisering op het gebied van risico-
            en incidentmanagement in (buiten)gewone omstandigheden.
Om de verbinding met gemeenten nog verder te versterken, is onze ambitie:
     - Gemeenten, waaronder ook de gemeenteraden, moeten op de veiligheidsregio kunnen rekenen als
          gesprekspartner
     - We onderhouden op structurele basis contact
     - We weten wat er speelt in gemeenten
     - We zorgen dat verwachtingen overeenkomen
De communicatie richting gemeenten en vice versa is uniform en eenduidig. Omdat we ons verder
ontwikkelen als netwerkorganisatie, is het belangrijk dat we dit netwerk adequaat onderhouden. Dit
kunnen we bijvoorbeeld doen door de verschillende informatiestromen te coördineren. Op deze wijze kan
informatie eenduidig naar buiten worden gebracht, wat ten goede komt aan een professionele uitstraling
van de veiligheidsregio en gemeenten.
17 De nadere invulling van de veiligheidsdirectie zal door de betrokken partijen separaat worden besproken en worden voorgelegd
aan het bestuur van de veiligheidsregio. Deze uitwerking, waarbij ook gekeken zal worden naar de consequenties voor rollen, taken
en verantwoordelijkheden, zal plaats krijgen in de uitvoeringsregeling behorend bij het crisisplan.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Pagina 26 van 57
       5. Veiligheidsregio Groningen versterkt de samenwerking met gemeenten.
3.3.2    Het centrum voor samenwerking
De veiligheidsregio doet het niet alleen. Voor de veiligheidsrisico’s op branden en ongevallen is vooral de
brandweer aan zet en werken we samen met diverse partijen. Voor de veiligheidsrisico’s op andere
incidenten, rampen en crises faciliteert de veiligheidsregio de samenwerking. Dit kan zijn met onbekende,
nieuwe en vaste (crisis)partners.
Traditiegetrouw is de samenwerking erg goed met onze vaste (crisis)partners politie, Waterschappen
Noorderzijlvest, Hunze en Aa’s, Wetterskip Fryslân, defensie, provincie Groningen en het Openbaar
Ministerie. De veiligheidsregio wil de samenwerking met deze partijen blijven onderhouden en versterken
om samen te werken aan een integrale crisisorganisatie. Dit kan door regelmatig contact met deze partijen
te hebben op operationeel, tactisch en strategisch niveau, en ook door samen te oefenen en samen
plannen te maken.
Daarnaast willen we de relatie versterken met partijen waar we in de veiligheidsketen mee te maken
kunnen krijgen vanwege de veranderende omgeving, zoals nutsbedrijven, spoorbedrijven,
natuurorganisaties, et cetera. Het is mogelijk dat een nog onbekende partij ineens partner wordt, omdat
deze partij te maken krijgt met een (dreigende) aantasting van een of meerdere vitale belangen.
Bijvoorbeeld: een hack in het betalingsverkeer zorgt ervoor dat de openbare orde en veiligheid worden
bedreigd. In zo’n situatie worden banken onze partner.
Aan de hand van de bestuurlijke netwerkkaarten bepaalt de veiligheidsregio wie welke rol heeft bij het
beschermen van deze vitale belangen. We hebben de organisatie zo ingericht dat nog onbekende partijen,
die ineens partner worden omdat de omstandigheid daarom vraagt, op dat moment ondersteuning krijgen
bij het aansluiten op onze werkwijze en systemen (bijvoorbeeld LCMS).
Tot slot werken we intensief samen met de buurregio’s Fryslân en Drenthe, en landsgrensoverschrijdend
met de Duitse deelstaat Nedersaksen. Ook werken we nauw samen met bijvoorbeeld Omgevingsdienst
Groningen, Nationaal Coördinator Groningen en Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade.
Rondom de veiligheidsrisico’s onderhouden we nauwe samenwerking met de aan die veiligheidsrisico’s
verbonden partijen. Daar waar de samenwerking met partners een structureel karakter heeft, heeft de
veiligheidsregio het doel en de wijze van samenwerken vastgelegd in convenanten.
       6. Veiligheidsregio Groningen faciliteert de samenwerking voor de multidisciplinaire aanpak
            van veiligheidsrisico’s
       - We onderhouden het netwerk van aan veiligheidsrisico’s verbonden partijen en breiden
            deze waar nodig uit door toepassen van netwerkmanagement
       - We richten onze organisatie zo in, om nog onbekende partijen, die ineens partner worden,
            op dat moment te ondersteunen bij het aansluiten op de werkwijze en systemen van de
            risico- en incidentmanagement organisatie
       - We intensiveren de relatie met partners waarmee we structureel samenwerken en/of dit
            gaan doen. We borgen dit en leggen de werkwijze vast.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Pagina 27 van 57
Om invulling te geven aan deze samenwerking, kan de veiligheidsregio verschillende rollen aannemen, al
naar gelang het vraagstuk dat voorligt. Te weten:
          - Faciliteren/coördineren: we stellen op verzoek van partners voorzieningen, mensen en
              middelen beschikbaar om veiligheidsvraagstukken op te pakken
          - Adviseren: we dragen (op verzoek van partners) bij met kennis en expertise over
              veiligheidsvraagstukken, of verwijzen partners door naar de juiste partij
          - Sturen: we bepalen zelf het doel en de acties voor een veiligheidsvraagstuk, en sturen als
              eindverantwoordelijke op het resultaat. Zo hebben we in een crisissituatie een sturende rol
              vanuit onze responsorganisatie, maar ook in andere omstandigheden kunnen we een sturende
              rol aannemen, bijvoorbeeld bij het handhaven van brandveiligheid.
       7. Veiligheidsregio Groningen organiseert opleidingen, trainingen en oefeningen om haar
            crisisfunctionarissen vakbekwaam te maken en houden, zodat we invulling kunnen geven
            aan onze verschillende rollen.
3.3.3     Proactief en flexibel
De veiligheidsregio staat voor de opgave haar taak uit te voeren in een complexe samenleving waarin
risico’s snel veranderen. Het snelle tempo waarin risico’s zich ontwikkelen en waarin nieuwe risico’s
ontstaan, vraagt om een proactieve werkwijze en een flexibele en wendbare organisatie. Een werkwijze
waarmee de veiligheidsregio meer grip krijgt op risico’s die door het informatiegestuurd werken vroegtijdig
in beeld komen. Flexibel betekent onder meer dat we bij opschaling niet meer strikt de GRIP-structuur
toepassen. Bij de opschaling wordt ingespeeld op het type (dreigende) incident en op de fase waarin het
incident zich bevindt.
       8. Veiligheidsregio Groningen richt een proactieve werkwijze in om snel en flexibel in te
            kunnen spelen op (dreigende) ontwikkelingen van (nieuwe) veiligheidsrisico’s in de
            (Groningse) samenleving.
3.3.4     Verdere professionalisering
Om het huidige niveau van kwaliteit te kunnen continueren, is aandacht voor de kerntaken onvermijdelijk.
Dit geldt zowel voor brandweerzorg, GKG, GHOR als voor risico- en crisisbeheersing.
       9. Veiligheidsregio Groningen professionaliseert steeds weer haar kerntaken. Deze zijn terug
            te vinden in separate plannen van de kolommen/sectoren.
Ook werkt de veiligheidsregio aan verdere professionalisering van bedrijfsvoering. Dit betekent dat de
personele voorzieningen, facilitaire voorzieningen en ICT-voorzieningen aansluiten bij wat in het primaire
proces nodig is. We hebben de volgende ambities:
          - Personele voorzieningen
                   - Ontwikkelen van competenties op risicogericht adviseren
                   - Ontwikkelen van een strategische personeelsplanning voor personeel, in het bijzonder
                       brandweervrijwilligers
                   - Vergoedingen voor beschikbaarheidsdiensten harmoniseren
          - Facilitaire voorzieningen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Pagina 28 van 57
                   -     Het geschikt houden van inrichting en beheer van crisisruimten (in samenwerking met
                         ICT)
                   - Facilitaire ondersteuning in de vorm van toegangsbeheer, bewaking, catering, repro,
                         bode en receptie
                   - Facilitaire voorzieningen voor beschikbaarheidsdiensten harmoniseren
          -    ICT-voorzieningen
                   - Het realiseren van goede informatievoorziening door het leveren van een solide
                         infrastructuur, passende hardware en applicaties.
                   - Het door IM/ICT volgen van externe ontwikkelingen en innovaties met als doel het
                         adviseren (gevraagd en ongevraagd) van de organisatie over mogelijkheden en
                         concrete oplossingen
Naast bovenstaand herijken we onze visie op kwaliteitsontwikkeling. We werken deze visie de komende
periode nader uit.
        10. Veiligheidsregio Groningen professionaliseert haar bedrijfsvoering binnen het reguliere
             werk op de volgende onderwerpen:
                 a. Competenties op risicogericht adviseren
                 b. Strategische personeelsplanning voor personeel en brandweervrijwilligers
                 c. Harmoniseren van vergoedingen voor beschikbaarheid
                 d. Op orde houden van crisisruimten en bestrijdingsmaterieel
                 e. Faciliteren ondersteuning
                 f. Inrichten dat ICT-voorzieningen ondersteunend zijn aan de kerntaken
                 g. Volgen van externe ontwikkelingen en innovaties op het gebied van IM/ICT en
                      daarover adviseren
                 h. Kwaliteitsontwikkeling
3.4     De meldkamer
Tot 1 januari 2020 is het beheer van een gemeenschappelijke meldkamer een van de wettelijke taken18 van
de veiligheidsregio’s. Vanaf 1 januari 2020 wordt de politie verantwoordelijk voor het beheer van de tien
nieuw te vormen meldkamers in Nederland19. Veiligheidsregio’s zijn wel verantwoordelijk voor de
meldkamerfunctie veiligheidsregio’s.
De programma’s Landelijke Meldkamer Organisatie, 112 en Operationeel Centrum en het Meldkamer
Dienstencentrum maken sinds 2018 onderdeel uit van het programma Landelijke Meldkamer
Samenwerking (LMS). Binnen dit programma werken partners in het multidisciplinaire domein, waaronder
de veiligheidsregio’s, samen met de politie. Het programma LMS heeft de volgende ambities: het
versterken van het directe contact tussen burgers en meldkamers, het vergroten van de continuïteit in
meldkamers, de landelijke Informatievoorziening (IV)/ICT en de efficiency. We werken samen met de politie
Noord-Nederland en de veiligheidsregio’s Fryslân en Drenthe aan de ambities van LMS.
De Meldkamer Noord-Nederland bedient veiligheidsregio Drenthe, Fryslân en Groningen en blijft dit doen
als één van de tien meldkamers in Nederland. De overgang naar LMS betekent een verandering in de rol
van de veiligheidsregio bij het beheren en in stand houden van de meldkamerprocessen. De ambitie van de
18 Wvr art.10
19 Wetswijziging Wvr art. 35 lid 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Pagina 29 van 57
regio’s in Noord-Nederland is om niet alleen de meldkamer van vandaag, maar ook de ontwikkeling naar
morgen en overmorgen te borgen. Flexibiliteit en regionale ontwikkelruimte zijn voorwaardelijk voor de
ambitie om als verschillende meldkamers met elk hun eigen kwaliteiten elkaar verder te brengen en van
elkaar te leren.
      11. De politie is verantwoordelijk voor het beheer van de tien nieuw te vormen meldkamers
           in Nederland. Veiligheidsregio’s zijn verantwoordelijk voor de meldkamerfunctie
           veiligheidsregio’s. We gaan nauwer samenwerken met de veiligheidsregio’s Fryslân en
           Drenthe om de ambities voor de meldkamer in onder meer de innovatieagenda zo goed
           mogelijk gerealiseerd te krijgen in LMS. Daarnaast hebben we in 3-Noord de ambitie om
           de ontwikkeling van de meldkamer van vandaag naar morgen en overmorgen te borgen.
3.5     Overige wettelijke paragrafen
3.5.1    Beoogde operationele prestaties (Art. 14, lid 2a Wvr)
Onze beoogde operationele prestaties zijn opgedeeld in de processen:
     - Melding en alarmering
     - Op- en afschaling
     - Leiding en coördinatie
     - Informatiemanagement
     - Crisiscommunicatie
Deze vloeien in de eerste plaats voort uit het Besluit veiligheidsregio’s, maar voor de vertaling ervan
hanteren we het actuele toetsingskader van de Inspectie Justitie en Veiligheid. De beoogde operationele
prestaties zijn van toepassing op de diensten en organisaties van de veiligheidsregio, en van de politie,
maar ook van de gemeenten in het kader van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing. De
veiligheidsregio brengt haar geleverde operationele prestaties in kaart tijdens alle multidisciplinaire
oefeningen en direct na alle multidisciplinaire incidenten. Dit doen we aan de hand van onze nieuwe
evaluatiemethodiek, ondersteund met de bestaande evaluatie app.
In de komende beleidsperiode hanteren we het actuele toetsingskader van de Inspectie Justitie en
Veiligheid voor de beoogde operationele prestaties.
       12. Veiligheidsregio Groningen beschrijft haar beoogde operationele prestaties en actualiseert
            deze wanneer daar op basis van (landelijke) evaluaties of ontwikkelingen aanleiding voor
            is. Daar waar de veiligheidsregio afwijkt van het landelijke toetsingskader en/of het besluit
            veiligheidsregio’s, is dit bestuurlijk vastgesteld.
Politie, geneeskundige hulpverleners en gemeentelijke organisaties zijn belangrijke partners in de
incidentbestrijding. Deze partijen maken echter zelfstandig keuzes als het gaat over de beschikbaarheid van
capaciteit ten behoeve van incidentbestrijding. Deze keuzes zijn van invloed op de uiteindelijke kwaliteit
van de hulpverlening bij incidenten, rampen en crises.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Pagina 30 van 57
Wanneer de gecoördineerde inzet van diensten en organisaties van verschillende disciplines ontoereikend
is, geeft de veiligheidsregio namens het bevoegd gezag invulling aan de operationele leiding20.
         13. In buitengewone omstandigheden geeft Veiligheidsregio Groningen namens het bevoegd
              gezag invulling aan de operationele leiding.
3.5.2      Opleiden, trainen en oefenen (Art. 14, lid 2d Wvr)
Voor de teams en functionarissen van de risico- en incidentmanagementorganisatie worden
monodisciplinaire en multidisciplinaire opleidingen, trainingen en oefeningen verzorgd. Diverse
functionarissen van de brandweer, de GHOR en de GKG verzorgen en evalueren de opleidingen, trainingen
en oefeningen voor monodisciplinaire functionarissen en teams. Het multidisciplinair opleiden, trainen en
oefenen (MOTO) wordt gecoördineerd en uitgevoerd door de MOTO-werkgroep. De evaluatie van het
functioneren van teams en functionarissen vindt plaats tijdens multidisciplinaire trainingen en oefeningen.
Dit hoofdstuk gaat specifiek over het multidisciplinair opleiden, trainen en oefenen.
Voor wie wordt dit gedaan?
De veiligheidsregio streeft ernaar dat multidisciplinaire crisisfunctionarissen en multidisciplinaire
crisisteams goed zijn toegerust op hun taak.
Iedere afzonderlijke discipline is verantwoordelijk voor het opleiden, trainen en oefenen van de
monodisciplinaire functionarissen en teams, met als doel dat deze functionarissen in multidisciplinaire
teams kunnen functioneren. Van belang is dat de verbinding tussen de monodisciplinaire en
multidisciplinaire functionarissen en teams goed geborgd is.
Wat doet de veiligheidsregio?
We verzorgen en evalueren opleidingen, trainingen en oefeningen voor de multidisciplinaire
functionarissen en voor de multidisciplinaire teams. Het doel van deze opleidingen, trainingen en
oefeningen is vakbekwaam worden en vakbekwaam blijven van zowel crisisfunctionarissen als crisisteams.
Hoe doet de veiligheidsregio dat en waarmee?
Multidisciplinair Opleiden, Trainen en Oefenen (MOTO) wordt gecoördineerd en uitgevoerd door de
MOTO-werkgroep. De MOTO-werkgroep bestaat uit adviseurs crisisbeheersing en vertegenwoordigers van
de diverse betrokken disciplines.
Binnen de MOTO-werkgroep bestaan de volgende rollen:
     - Voorzitter
     - Regisseur leren en ontwikkelen
     - Leden werkgroep
Als afgeleide van het oefenbeleidsplan schrijft de werkgroep jaarlijks een programma met de leerdoelen en
bijbehorende activiteiten voor het komende MOTO-jaar. Deze zijn gebaseerd op evaluaties van trainingen,
oefeningen en inzetten, leerbehoeften van deelnemende disciplines, leden van de werkgroep en
functionarissen en op zowel interne als externe ontwikkelingen die om aandacht van de risico- en
incidentmanagement organisatie vragen.
20
   Art. 39 lid 3 en 5 Wvr
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Pagina 31 van 57
De veiligheidsregio organiseert activiteiten op het gebied van opleiden, trainen en oefenen. We adviseren
over het te volgen beleid op basis van de uitkomsten van deze oefeningen en trainingen. Ook adviseren we
over de ontwikkeling van crisisbeheersing in algemene zin en de ontwikkeling op aanpalende
beleidsterreinen, zoals informatiemanagement, risicobeheersing en planvorming.
         14. Veiligheidsregio Groningen schrijft jaarlijks een MOTO-programma, evalueert deze en
             adviseert directie en bestuur over het te volgen beleid en de ontwikkelingen van
             crisisbeheersing.
3.5.3      Adviesfunctie veiligheidsregio (art. 10, b Wvr)
Het bereiken en in stand houden van een gezonde en veilige leefomgeving is de kerntaak van de
veiligheidsregio. Daarom hebben we als taak om gevraagd en ongevraagd te adviseren over
ontwikkelingen in de regio m.b.t. risico’s. Dit betreft het adviseren in de gevallen die in de wet zijn
aangewezen (bijvoorbeeld brandveiligheid). Echter, met de komst van de Omgevingswet komen een aantal
wettelijke adviestaken te vervallen op het gebied van externe veiligheid21. Om deze taak te borgen is in de
Invoeringswet Omgevingswet een artikel opgenomen waarin staat dat in het beleidsplan deze adviestaken
moeten worden beschreven. Een voorbeeld hiervan is de ontwikkeling rondom de Omgevingswet en
evenementenveiligheid. De Omgevingswet is in dit kader één van de belangrijkste toekomstige
ontwikkelingen waarmee we in staat worden gesteld onze taken te vervullen op het gebied van
crisisbeheersing, risicobeheersing, geneeskundige zorg en brandweerzorg.
Bij crisisbeheersing is het van belang een parate crisisorganisatie te hebben. Crises kunnen altijd op een
willekeurig moment uitbreken, niet alle risico’s zijn uit te sluiten. Een crisisorganisatie is daarom van groot
belang om snel te kunnen reageren en de maatschappij te helpen snel terug te keren naar de normale
situatie. Dit is echter niet genoeg. Crises kunnen een omvang of een complexiteit hebben waardoor het kan
voorkomen dat ze bijna niet te bestrijden zijn. Een voorbeeld hiervan is de brand in de Grenfell tower in
Londen. Deze brand bleek bij aankomst van de brandweer dusdanig groot en onbeheersbaar dat van echte
brandbestrijding geen sprake meer was. De enige mogelijkheid was het totale gebouw uit te laten branden
met alle gevolgen van dien. Wat dit voorbeeld laat zien, is dat als je aan de voorkant de risico’s niet
voldoende beperkt, de opgave voor de crisisorganisatie bijna niet meer uitvoerbaar is. Daarom is het van
groot belang dat de veiligheidsregio een positie aan de voorkant van de veiligheidsketen kan innemen.
Die rol aan de voorkant gaat zowel over het beperken van de kans als het beperken van de gevolgen van
een crisis. Als de veiligheidsregio op deze vlakken haar rol goed kan invullen, dan is de opgave voor de
crisisorganisatie in geval van een crisis eenvoudiger en kan sneller de situatie ‘terug naar normaal’ worden
bereikt.
Een belangrijk deel van de Omgevingswet gaat over het inrichten van de openbare ruimte. Met de
Omgevingswet ontstaat meer ruimte voor het gesprek om risico’s lokaal en regionaal af te wegen en daar
de maatregelen op af te stemmen. De verantwoordelijkheid voor risicobeïnvloeding ligt hierbij nog
nadrukkelijker bij de eigenaar of gebruiker van de ruimte. Dit kan er toe leiden dat risico’s met een
gemeente overschrijdend effect onvoldoende aandacht krijgen. Ook kan dit gevolgen hebben voor de
bestrijdbaarheid van een calamiteit. Als op dit vlak bepaalde zaken niet goed worden geregeld dan kan dat
consequenties hebben voor de achterkant van de veiligheidsketen. Er is bij de totstandkoming van de
Omgevingswet lang gesproken om de veiligheidsregio en/of de brandweer in de wet op te nemen.
21 De volgende besluiten worden vervangen door het BKL (Besluit Kwaliteit Leefomgeving): Besluit Externe Veiligheid Inrichtingen
(inclusief BRZO - Besluit risico's zware ongevallen), Besluit Externe Veiligheid Transport en Besluit Externe Veiligheid Buisleidingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Pagina 32 van 57
Uiteindelijk is dit niet gebeurd. Dit zou er toe kunnen leiden dat de veiligheidsregio haar expertise niet kan
inzetten, omdat ze niet betrokken wordt bij belangrijke (veiligheids)vraagstukken. Dit is ongewenst. Een
concreet voorbeeld is dat bij het omgevingsplan de veiligheidsregio haar input moet leveren omtrent
bereikbaarheid en bluswatervoorziening. Krijgt de veiligheidsregio niet de gelegenheid dat te doen, dan kan
dat leiden tot een situatie waarin de crisisbeheersingsorganisatie of de brandweer niet goed haar taken kan
uitvoeren. Overigens geldt bij de uitvoering van de adviestaken dat ze in de geest van de Omgevingswet
moeten gebeuren. Dus kijken hoe ontwikkelingen mogelijk kunnen worden gemaakt, in plaats van het
tegengaan (“ja, mits” in plaats van “nee, tenzij”).
Hieronder volgt een uitwerking van de adviestaken die in het beleidsplan moeten worden opgenomen.
De Groningse gemeenten stellen de veiligheidsregio in staat vroegtijdig te adviseren over de risico’s van
branden, incidenten, rampen en crises bij alle ontwikkelingen met een ruimtelijke impact zoals het
opstellen en herzien van:
     - Omgevingsvisies
     - Omgevingsprogramma’s
     - Projectbesluiten
     - Provinciale omgevingsverordeningen
     - Omgevingsplannen
De veiligheidsregio gaat dit samen met de gemeenten en andere (crisis)partners in 2020/2021 op een
risicogerichte wijze nader uitwerken. Onder risicogericht verstaan we de afweging en afstemming van onze
inzet op basis van de grootte van de risico’s die bij een incident tot maatschappelijke gevolgen kunnen
leiden.
       15. Veiligheidsregio Groningen werkt in 2020/2021 samen met de gemeenten en andere
            (crisis)partners nader uit hoe invulling te geven aan deze risicogerichte adviesrol in het
            kader van de Omgevingswet, over alle ontwikkelingen met een ruimtelijke impact. De
            Invoeringswet van de Omgevingswet kan van invloed op deze invulling zijn.
Bij aanvragen voor een omgevingsvergunning en het doen van meldingen adviseert de veiligheidsregio
risicogericht en proactief over:
     - Ruimtelijke ontwikkelingen, bijvoorbeeld ruimtelijke afwijkingen op het omgevingsplan met een
         relevant veiligheidsrisico
     - De (brand)veiligheidsaspecten die betrekking hebben op de activiteiten:
              - bouwen (inclusief het uitgangspuntendocument voor brandbeveiligingsinstallaties)
              - brandveilig gebruiken
              - milieu
     - Brandveilig gebruiken van bouwwerken (waaronder meldingen)
     - Evenementen en de (brand)veiligheid
     - Bereikbaarheid, doorrijdbaarheid, opstelplaatsen en bluswatervoorziening voor de
         hulpverleningsdiensten
Over wijzigingen met betrekking tot het waterleidingnetwerk van het Waterbedrijf Groningen worden
werkafspraken gemaakt.
Het risicogericht houden van toezicht op de naleving van (brand)veiligheidsaspecten zoals opgenomen in
een omgevingsvergunning die betrekking heeft op de activiteiten:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Pagina 33 van 57
     -    Bouwen
     -    Brandveilig gebruiken
     -    Milieu (waaronder publicatiereeksen gevaarlijke stoffen en uitgangspuntendocumenten)
Naast deze rollen in advisering en toezicht zijn er bijvoorbeeld activiteiten in het kader van bewustwording
door middel van (brand)veilig leven. Dit gebeurt onder andere in samenwerking met gemeenten,
zorginstellingen en private partijen.
De veiligheidsregio wil haar rol op het gebied van evenementenadvisering professionaliseren. De
veranderende omgeving vraagt dat we samen met partners en gemeenten het proces van organisatie,
vergunningverlening en uitvoering daarop aan laten sluiten. We ontwikkelen een integrale visie op
evenementenbeleid en multidisciplinaire advisering, zodat processen van gemeenten en de veiligheidsregio
aansluiten op onze omgeving.
       16. Veiligheidsregio Groningen ontwikkelt een integrale visie op evenementenbeleid en
            multidisciplinaire advisering. Daarnaast implementeren we samen met gemeenten,
            betrokken partners en partijen de huidige multidisciplinaire leidraad veiligheid
            publieksevenementen. We professionaliseren en verbreden onze adviserende rol richting
            gemeenten over het veilig laten organiseren van evenementen.
3.5.4     Dekkingsplan brandweer (Art. 14 lid 2f Wvr)
Het grootste deel van de brandweerzorg wordt geleverd door vrijwilligers, inwoners van de regio die 24 uur
per dag, naast hun normale werkzaamheden en hun dagelijks leven, klaar staan om op elk willekeurig
moment van de dag branden te blussen en hulp te verlenen.
Veiligheidsregio Groningen heeft een dekkingsplan22 vastgesteld, waarin de voor de brandweer geldende
opkomsttijden zijn beschreven. Ook is in het dekkingsplan de aanwezigheid van brandweerposten in de
gemeenten beschreven, samen met de overige voorzieningen en maatregelen, noodzakelijk voor de
brandweer om aan de wettelijke opkomsttijden te voldoen. Aandacht voor het behoud en de aanwas van
vrijwilligers is hierin van groot belang. Enerzijds dragen zij het grootste gedeelte van de operationele
inzetbaarheid en anderzijds vormen zij de verbondenheid met de inwoners en de gemeenten in de regio.
Een bedreiging voor het op een gelijke wijze in standhouden van onze vrijwilligersorganisatie is de
ontwikkeling rondom de Europese deeltijdrichtlijn. De consequenties hiervan zijn op nationale schaal op dit
moment nog niet duidelijk, maar zal zeker leiden tot veranderingen.
Het huidige dekkingsplan is schraal. De brandweerzorg in Groningen voldoet niet aan de wettelijke
opkomsttijden. Dit is uitlegbaar en vraagt om keuzes in activiteiten gericht op preventie. Het heeft
geresulteerd in flankerend beleid dat bestuurlijk is vastgesteld.
De veiligheidsregio experimenteert conform landelijke lijn met een nieuwe aanpak op brandweerzorg,
maar er is nog geen volledige uitwerking van activiteiten ter compensatie van opkomsttijden. De financiële
consequenties zijn nog niet duidelijk. De figuur hieronder illustreert deze nieuwe aanpak van
brandweerzorg.
22 Het dekkingsplan wordt onderdeel van het Inrichtingsplan Brandweer, zie ook paragraaf 1.5.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Pagina 34 van 57
De oude aanpak was objectgebonden. De nieuwe aanpak kenmerkt zich doordat eerst gekeken wordt naar
het gebied en vervolgens pas naar het object. Welke veiligheidsrisico’s bij brand bevinden zich in het gebied
en welke brandweerzorg is daar passend bij? Het is een benadering vanuit de samenhang, waarbij zowel
ingezet wordt aan de preventieve kant als aan de responsieve kant.
Verscheidene maatregelen dragen al bij aan een doelmatige brandweerzorg, bijvoorbeeld de duik- en
gaspakkenteams.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Pagina 35 van 57
Op verschillende domeinen werken we samen in 3-Noord verband (de drie noordelijke veiligheidsregio’s
Groningen, Fryslân en Drenthe) in de brandweerzorg.
Wetswijzigingen zijn aanstaande om in bandbreedte te kijken naar categorieën gebouwen in
gespecificeerde gebieden. Blijkt dat categorieën gebouwen niet binnen de genoemde bandbreedtes vallen,
dan treft de veiligheidsregio daar aanvullende maatregelen en voorzieningen voor.
De volgende (landelijke) rapporten worden als basis gebruikt voor het nog te ontwikkelen, nieuwe
inrichtingsplan:
     - Brandweerzorg in samenhang
     - RemBrand
     - Ter Plaatse
     - Gebiedsgerichte opkomsttijden
Ook bluswatervoorziening is een van de onderwerpen die het bestuur van VRG in samenhang wil bespreken
om te komen tot een visie op de brandweerzorg in 2030. Het bestuur wil met de visie richting geven aan
een duurzame balans tussen inkomsten en uitgaven. De bestuurlijke visieontwikkeling gaat over het
gewenste niveau van brandweerzorg en is daarmee van invloed op het Inrichtingsplan.
In 2021 wordt het Inrichtingsplan 2021-2024 ter vaststelling aan het bestuur voorgelegd. Hiermee bepaalt
het Algemeen Bestuur het niveau van de brandweerzorg in het gebied. Het Inrichtingsplan Brandweer
2021-2024 wordt gebaseerd op de gebiedsgebonden opkomsttijden en het dynamisch brandrisicoprofiel.
Daarnaast weerspiegelt het Inrichtingsplan de visie van het bestuur van VRG op de brandweerzorg in
Groningen. De visie verbindt de ontwikkelingen die op de brandweer afkomen.
       17. In 2020 evalueert Veiligheidsregio Groningen het huidige beleid rondom het dekkingsplan
            en past deze waar nodig aan. In 2021 wordt het Inrichtingsplan 2021-2024 ter vaststelling
            aan het bestuur voorgelegd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Pagina 36 van 57
4 Regionaal Crisisplan
Hoe doen we dat en waarmee?
4.1      Inleiding
Het Regionaal Beleidsplan (hoofdstuk drie) is gebaseerd op het Regionaal Risicoprofiel (hoofdstuk twee). In
het risicoprofiel gaven we antwoord op de vraag: wat is er aan de hand en hoe kwalificeren we dat
(context)? In het beleidsplan gaven we antwoord op de vraag: wat gaat de veiligheidsregio daar aan doen
(functie)? In dit hoofdstuk, het crisisplan, geven we antwoord op de vragen: hoe doen we dat, en waarmee
(vorm en inhoud)? Hiermee beschrijven we conform onze wettelijke verplichting de uitgangspunten voor
de inrichting van de crisisorganisatie23.
De in het beleidsplan genoemde beleidskeuzes bepalen de inrichting van de crisisorganisatie. In het
beleidsplan hebben we aangegeven dat risico’s onverwacht een vorm kunnen aannemen die om een
andere reactie vragen dan we initieel hadden gedacht. Om zo goed en vroegtijdig mogelijk in te kunnen
spelen, juist bij nieuwe (dreigende) crises, vraagt dit om een aanpassing van de huidige crisisorganisatie.
Voor risico- en incidentmanagement in (buiten)gewone omstandigheden richten we dan ook een flexibele
organisatie in. Het doel van deze organisatie is gegarandeerd beschikbaar zijn om een (dreigende)
aantasting van een of meerdere vitale belangen van de samenleving te voorkomen, beperken, bestrijden of
te herstellen. In dit hoofdstuk beschrijven we de uitgangspunten voor de inrichting van de crisisorganisatie.
Deze volgen uit de eerder beschreven ambities, te weten: borgen van de basis, verbreding van het
risicoprofiel, inzetten op samenwerking in een breder netwerk, en flexibel en proactief optreden. Een
nadere uitwerking van deze uitgangspunten wordt gegeven in de Uitvoeringsregeling Regionaal Crisisplan24.
4.1.1      Leeswijzer
In paragraaf twee worden veertien uitgangspunten beschreven voor de inrichting van de crisisorganisatie.
Hierna volgt in paragraaf drie een beschrijving van de voorwaardenscheppende processen die als
randvoorwaarden voor effectief risico- en incidentmanagement beschikbaar moeten zijn.
4.2      Uitgangspunten inrichting crisisorganisatie
1. Operatie en bestuur werken zelfstandig, maar blijven in verbinding door de veiligheidsdirectie en de
operationele leiding
Door bestuur en operatie op de juiste wijze met elkaar te verbinden, wordt gewerkt aan de gezamenlijke
opdracht voor het risico- en incidentmanagement in (buiten)gewone omstandigheden.
23
   Art. 16 Wvr
24
   De Uitvoeringsregeling Regionaal Crisisplan volgt na definitieve vaststelling van het veiligheidsplan door het Algemeen Bestuur
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Pagina 37 van 57
2. Veiligheidsregio Groningen ondersteunt het bevoegd gezag bij openbare veiligheid met een
veiligheidsdirectie
De Brandweer, GKG, GHOR en Crisisbeheersing vormen samen met de politie een veiligheidsdirectie. Er
bestaat reeds een directeurenoverleg dat wordt gevormd door de Directeur Publieke Gezondheid,
Coördinerend Gemeentesecretaris, Regionaal Brandweercommandant en Directeur Veiligheidsregio als
voorzitter. Vanwege de nieuwe risico’s en de complexiteit ervan, breiden we dit uit naar een
veiligheidsdirectie met ook de politie en crisisbeheersing. De reguliere vergaderingen kunnen een andere
agenda krijgen, aangezien er ook in de lauwe en warme fase meer proactief kan worden geopereerd.
Vanwege de veranderende omgeving wordt ook een andere rol gevraagd van de operationeel leider, nog
meer in verbinding tussen de operatie en het bestuur. De veiligheidsdirectie en de operationeel leider staan
ten dienste van burgemeesters om bij complexe en hogere opschaling hen te kunnen adviseren. Met de
veiligheidsdirectie is er een op elkaar ingespeeld en getraind team dat zowel bestuurlijk als operationeel
kan ondersteunen, adviseren en faciliteren. De veiligheidsdirectie is adviseur aan bevoegd gezag op het
gebied van:
           - De rol van de burgemeester25
           - Risico- en crisiscommunicatie en uitvoering daarvan
           - Totaalbeeld en lange termijn effecten
           - Continuïteit van alles wat rondom het incident doorgang moet blijven vinden
           - Contact met betrokken bestuurders
           - Lessen die uit het incident kunnen worden getrokken
De veiligheidsdirectie wordt voorgezeten door de directeur veiligheidsregio en bestaat daarnaast uit de
directeur publieke gezondheid, de regionaal brandweercommandant, de coördinerend gemeentesecretaris,
lid eenheidsleiding politie en het sectorhoofd crisisbeheersing sluit ook aan. Wanneer er een incident is of
dreigt, dan nemen we onze verantwoordelijkheid en zijn we beschikbaar voor de (loco)burgemeesters. We
bieden expertise en ondersteuning en doen dit binnen onze taakstelling, in een andere structuur. De
nadere invulling van de veiligheidsdirectie zal door de partijen separaat worden besproken en worden
voorgelegd aan het bestuur van de veiligheidsregio. Deze uitwerking, waarbij ook gekeken zal worden naar
de consequenties voor rollen, taken en verantwoordelijkheden zal plaats krijgen in de uitvoeringsregeling
behorend bij dit crisisplan.
3. Operationele leiding is niet gekoppeld aan de GRIP-opschaling
Operationele leiding is namens het bevoegd gezag leiding geven aan de bij het incident betrokken partijen
en het adviseren van het bevoegd gezag over de operatie. Dit beperkt zich overigens tot een (dreigende)
aantasting van het vitale belang openbare veiligheid. De operationele leiding wordt door het bevoegd
gezag aangewezen en is belast met de operationele commandovoering. Dit betekent dat het instellen van
de operationele leiding niet gekoppeld hoeft te zijn aan de GRIP-opschaling. Is coördinatie afdoende dan
hoeft de operationele leiding niet belegd te worden. Daarnaast moet mandatering geborgd zijn, ook buiten
de GRIP-opschaling bij bijvoorbeeld voorbereidende werkzaamheden (zoals we nu GRIP-Voorbereidend
kennen) en asynchrone opschaling (zie hieronder). Dit vraagt om een andere functiebeschrijving en andere
competenties van de operationeel leider, bijvoorbeeld door een ‘dedicated functionaris’ aan te wijzen die
24/7 operationeel leider is. Hiermee wordt de operationeel leider een incidentmanager die de verbinding
25 Dit kan zijn: bestuurder, burgervader/-moeder, belangenbehartiger, buddy, bruggenbouwer, et cetera. De rollen kunnen variëren
al naar gelang (de ontwikkeling van) een incident.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Pagina 38 van 57
legt tussen de koude en warme situatie.
4. Risico- en incidentmanagement is een primaire taak
De risico- en incidentmanagementorganisatie wordt zo ingericht dat de koude en warme organisatie bij
elkaar aansluiten en in het verlengde van elkaar liggen. De risico- en incidentmanagementorganisatie werkt
gezamenlijk aan de voorkant van de veiligheidsketen. Wanneer gebeurtenissen erom vragen, gaan we over
naar de risico- en incidentmanagementorganisatie.
De veiligheidsregio wil een proactieve risico- en incidentmanagementorganisatie zijn die altijd paraat is om
op mogelijke aantasting van de vitale functies van de samenleving te anticiperen en erop te reageren. Dit
betekent dat de crisisorganisatie kan worden ingezet in verschillende typen situaties:
          - situatie van dreiging
          - rond specifieke verhoogde risicodossiers
          - rond specifieke hoog risico evenementen
          - bij een flitsramp-/incident
          - bij een sluimerende crisis, et cetera.
5. De risico- en incidentmanagementorganisatie is een flexibele organisatie
Deze flexibele organisatie bestaat uit een solide basis die verantwoordelijk is voor leiding en coördinatie.
Deze solide basis wordt aangevuld met kennis, ervaring en competenties die nodig zijn om (dreigende)
crises te beheersen. Dit betekent dat er naast de basis alleen wordt opgeschaald wat nodig is26. Bij de
opschaling wordt ingespeeld op het type (dreigende) incident, ramp of crisis. Daarnaast wordt bij de
opschaling gekeken naar de fase waarin het incident zich bevindt. Zo zijn er in de nafase bijvoorbeeld
andere partijen nodig dan in de crisissituatie. We spreken hier dan niet meer van een gecoördineerde
regionale opschalingsprocedure, maar van een gezamenlijke regionale opschalingsprocedure voor risico- en
incidentmanagement in buitengewone omstandigheden.
De GRIP-structuur hoeft niet rigide toegepast te worden. Er kan bijvoorbeeld monodisciplinair asynchroon
opgeschaald worden en er kunnen buiten de GRIP-opschaling losse onderdelen uit de risico- en
incidentmanagementorganisatie geactiveerd worden. Op basis van wat nodig is, bouwt zich flexibel een
organisatie op. Op deze manier kunnen we ons organiseren rondom alle veiligheidsrisico’s die (kunnen)
leiden tot aantasting van de vitale belangen. We zien dat landelijk gewerkt wordt met een werkwijze
gebaseerd op doelen en strategische uitgangspunten, sleutelmomenten en sleutelbesluiten. In onze
flexibilisering zorgen we dat we aansluiten bij de werkwijze van andere organisaties.
6. Veiligheidsregio Groningen hanteert GOGME voor de ordening van gegevens over veiligheidsrisico’s,
maatregelen en effecten van die maatregelen
GOGME27 is een werkwijze voor de ordening van gegevens. Als acroniem verwijst GOGME naar de vijf
elementen van context- en taakrelevante data: gebeurtenis, oorzaak, gevolg, en maatregel en effect van
die maatregel op de oorzaak en het gevolg van de gebeurtenis. Vanaf begin 2018 hanteren we deze
ordening reeds in opleidingen, trainingen en oefeningen voor de crisisteams. Zie bijlage B voor een verdere
uitleg van GOGME.
26 Een nadere uitwerking hiervan wordt gegeven in de Uitvoeringsregeling Regionaal Crisisplan
27 Bron: het stelsel van crisisbeheersing, incidentmanagement in (buiten) gewone omstandigheden, (versie II 2019), Herman van
Hijum en Roy Johannink.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Pagina 39 van 57
7. Veiligheidsregio Groningen hanteert standaard strategische prioriteiten bij de aanpak van risico’s en
incidenten
Risico- en incidentmanagement in (buiten)gewone omstandigheden doet de veiligheidsregio met de
volgende prioriteit28:
      1. Beschermen van mensen
      2. Stabiliseren van gevaar/ dreiging
      3. Beschermen van dieren, zaken en milieu
      4. Beschermen van vitale processen/ sectoren
      5. Vergaren van bewijzen
8. Veiligheidsregio Groningen organiseert de multidisciplinaire crisiscommunicatie (art. 7 Wvr)
De samenleving organiseert zich anders en steeds meer online. De middelen waarmee we communiceren
nemen toe en informatie is steeds meer en sneller beschikbaar. Tegelijkertijd is er ook een toename van
desinformatie, terwijl er behoefte is aan juiste informatie. Crisiscommunicatie is dan ook een cruciaal
onderdeel van risico- en incidentmanagement in (buiten)gewone omstandigheden.
Om een incident te beheersen, is communicatie met name belangrijk in de eerste fase van een incident.
Soms kan met communicatie een crisis al afgewend worden. De omgeving vraagt van ons dat we onze
inwoners informeren. Goede crisiscommunicatie staat voor het verspreiden van juiste, tijdige en
begrijpelijke informatie en het bieden van een handelingsperspectief tijdens een (dreigende) crisis, ramp of
incident. Daarvoor is het van belang dat de sleutelfuncties van crisiscommunicatie uniform werken en in
het verlengde van elkaar.
De operatie tot nu toe en het reeds gedane onderzoek naar de positie van crisiscommunicatie binnen de
crisisorganisatie maakt dat we in de aankomende periode met de GKG de positie van crisiscommunicatie
binnen de veiligheidsregio gaan heroverwegen29. De veranderende omgeving vraagt om een andere
benadering van informatie en aanpak van (crisis)communicatie. Zo worden er stappen gezet in werkwijzen
rondom asynchroon opschalen en de specifieke rol van (crisis)communicatie bij bijvoorbeeld de
windmolenproblematiek, gaswinnings- en aardbevingsproblematiek en maatschappelijke protesten. Dit
vraagt ook weer om nauwe samenwerking met gemeenten en onze netwerkpartners. Op het gebied van
crisiscommunicatie willen we flexibel werken, maatwerk leveren en vraaggestuurd werken.
9. Veiligheidsregio Groningen werft de functionarissen in de risico- en incidentmanagementorganisatie op
basis van kwalificatiedossiers
Er zijn voor alle functies binnen de risico- en incidentmanagementorganisatie kwalificatiedossiers
beschikbaar op basis waarvan de functionarissen30 worden geworven en geselecteerd. De werving en
selectie voor operationele functies wordt daar waar mogelijk breed uitgezet, zowel intern als onder
(externe) partijen. Hierbij moet geschiktheid op basis van competenties leidend zijn.
28 Bron: NIMS (National Incident Management System) en herleidbaar naar prioritering in bestuurlijke netwerkkaarten
Nederlandse Bestuurlijke Netwerkkaarten.
29 De veiligheidsregio en de GKG zijn hierover reeds in gesprek. In 2020 verwachten we de uitwerking hiervan te kunnen voorleggen
aan het bestuur van de veiligheidsregio, in samenspraak met de coördinerend gemeentesecretaris, tevens portefeuillehouder
crisiscommunicatie in het Landelijk Netwerk Bevolkingszorg.
30 Dit geldt voor alle onder de veiligheidsregio vallende functionarissen en niet voor functionarissen van
OM, Provincie, Waterschappen, Defensie en Politie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Pagina 40 van 57
10. Functionarissen zijn toegerust op hun taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden
Uiteindelijk dienen functionarissen getoetst te worden conform de geldende kwalificatiedossiers (koppeling
met kwaliteitsmanagement). We faciliteren het opleiden, trainen en oefenen van functionarissen met een
grote mate van verantwoordelijkheid van de medewerkers zelf om vakbekwaam te blijven.
11. Veiligheidsregio Groningen werkt samen met (crisis)partners en overige partijen
Traditiegetrouw is de samenwerking erg goed met onze vaste (crisis)partners de Politie, Waterschappen
Noorderzijlvest, Hunze en Aa’s, Wetterskip Fryslân, Defensie, Provincie Groningen en het Openbaar
Ministerie. De veiligheidsregio wil de samenwerking met deze partijen blijven onderhouden en versterken
om samen te werken aan een integrale crisisorganisatie. Dit kan door regelmatig contact met deze partijen
te hebben op operationeel, tactisch en strategisch niveau, en ook door samen te oefenen en samen
plannen te maken.
Daarnaast willen we de relatie versterken met partijen waar we in de veiligheidsketen mee te maken
kunnen krijgen vanwege de veranderende omgeving, zoals nutsbedrijven, spoorbedrijven,
natuurorganisaties, et cetera. Zo werken we nauw samen met de Omgevingsdienst Groningen, de
Nationaal Coördinator Groningen en de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade. We willen de organisatie zo
inrichten dat contextafhankelijke partners (partijen die ineens partner worden omdat de omstandigheid
daarom vraagt) op dat moment ondersteuning krijgen bij het aansluiten op de werkwijze en systemen van
de veiligheidsregio (bijvoorbeeld LCMS).
12. Veiligheidsregio Groningen leert van risico- en incidentmanagement in (buiten)gewone
omstandigheden
De veiligheidsregio hanteert een kwaliteitsmanagementsysteem om de crisisorganisatie continu te
versterken. Dit wordt gedaan vanuit de visie dat binnen een veilige omgeving aanspreken op functioneren
moet plaatsvinden met als doel de crisisorganisatie te verbeteren. De veiligheidsregio evalueert activiteiten
waarbij sprake is van multidisciplinaire coördinatie rondom preventie, preparatie, respons en herstel; zoals
operationele inzetten, OTO-activiteiten, grootschalige evenementen et cetera. Het doel hiervan is de
organisatie voor risico- en incidentmanagement in (buiten)gewone omstandigheden te verbeteren31.
13. De nafase begint tijdens het incident
De nafase is de fase die volgt op de acute fase van een incident, ramp of crisis. De nafase-aanpak is bedoeld
voor het coördineren van de afhandeling van activiteiten die in de acute fase zijn opgestart of na de acute
fase aandacht vragen. Het doel hiervan is het afronden van de ontstane situatie en voorkomen dat de
nasleep van een crisis onvoldoende aandacht krijgt, waardoor er sprake is van een “crisis na de crisis”. De
nafase is afgerond als de lopende activiteiten zijn voltooid of op een goede manier in de reguliere
(lijn)organisaties zijn weggezet. Bevolkingszorg speelt hierin een belangrijke rol. Vanuit onze flexibele
crisisorganisatie kan dit betekenen dat er afgeschaald wordt, maar dat de organisatie van bevolkingszorg
nog opgeschaald blijft. Omdat we een integrale crisisorganisatie zijn, willen we ook gezamenlijk de taak
voor de nafase verder professionaliseren, samen met de GKG en GHOR32.
31 We bewegen hiervoor continu in de PDCL-cyclus van Weggeman. Plan, Do, Check, Learn.
32 In 2020 en 2021 zullen we gezamenlijk – GKG, GHOR en Crisisbeheersing – onze ambitie t.a.v. de nafase verder uitwerken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Pagina 41 van 57
14. De veiligheidsregio sluit aan bij de samenleving
De veiligheidsregio is met de risico- en incidentmanagementorganisatie gericht op de behoeften en
verantwoordelijkheid van de samenleving. De veiligheidsregio doet een beroep op (zelf)redzaamheid, en
maakt daar waar nodig gebruik van hulp van inwoners en bedrijven. Samen zijn de veiligheidsregio, de
inwoners en bedrijven verantwoordelijk voor de veiligheid in de regio. Hierbij is het van belang dat alle
partijen in verbinding staan met elkaar. Om beter in te kunnen spelen op de vragen van de samenleving,
organiseren we bijvoorbeeld inwonersbijeenkomsten en oefeningen. Hierbij vragen we actief aan de
bevolking waar zij behoefte aan heeft en kunnen we inzicht krijgen in hoe we zelfredzaamheid van de
inwoners kunnen stimuleren. Dit vraagt om een andere rolopvatting van de veiligheidsregio (zie ook pagina
25).
4.3     Voorwaardenscheppende processen
De voorwaardenscheppende processen (oftewel de basisvereisten) zijn de processen die als
randvoorwaarde voor effectief crisismanagement beschikbaar moeten zijn. Dit zijn:
     - Melding en alarmering
     - Op- en afschaling
     - Leiding en coördinatie
     - Informatiemanagement
Melding en alarmering
Het doel van het proces melding en alarmering is om steeds de juiste functies en middelen beschikbaar te
hebben en in te zetten voor risico- en incidentmanagement in de dreigende of acute fase.
Op- en afschalen
Het proces omvat het activeren van de benodigde functionarissen en middelen: de overgang van de
dagelijkse situatie naar de risico- en incidentmanagement-organisatie. Ook het waarschuwen van de
relevante (crisis)partners en het activeren van bijstandsafspraken behoort tot dit proces.
Leiding en coördinatie
Het proces omvat het afstemmen van de wijze van aansturing van de risico- en incidentmanagement-
organisatie in (buiten)gewone omstandigheden en de daadwerkelijke aanwijzing van een operationeel
leider door het bevoegd gezag.
Informatiemanagement
Risico- en incidentmanagement is voor een groot deel het managen van informatie.
Informatiemanagement omvat het verzamelen, analyseren, selecteren en beschikbaar stellen van
informatie. Alle gegevens tezamen noemen we het totaalbeeld, geordend volgens GOGME. In niet
opgeschaalde situaties ligt de regie op het totaalbeeld bij het VINN. We spreken dan over een actueel
risicobeeld. Wanneer een (potentiële) gebeurtenis aanleiding geeft om multidisciplinair op te schalen, dan
voert de dienstdoende informatiemanager de regie over het totaalbeeld van deze betreffende gebeurtenis.
Het VINN kan in opgeschaalde situaties als backoffice voor informatiemanagement fungeren.
We hanteren de netcentrische werkwijze om gegevens te identificeren, analyseren en beoordelen.
De geïdentificeerde, geanalyseerde en beoordeelde gegevens stellen we continu beschikbaar in LCMS.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Pagina 42 van 57
5 Bijlage A – Dreigingsthema’s Veiligheidsregio
       Groningen
5.1       Inleiding
In deze bijlage beschrijven we de risico’s voor onze regio volgend uit de dreigingsthema’s van het
risicoprofiel. Dit doen we aan de hand van de landelijke methodiek (Handreiking Regionaal Risicoprofiel
2009). Volgens deze methodiek categoriseren we de bedreigingen volgens onderstaande indeling33:
      - Zware ongevallen
      - Natuurrampen
      - Bedreigingen gezondheid en milieu
      - Verstoring vitale infrastructuur
      - Grootschalige openbare ordeproblematiek
Gebeurtenissen of dreigingen daarvan in deze thema’s kunnen een bedreiging vormen voor een of
meerdere vitale belangen van de samenleving. De vitale belangen zijn:
      - Internationale rechtsorde
      - Nationale rechtsorde
      - Openbare veiligheid
      - Economische veiligheid
Zoals in de inleiding van hoofdstuk twee is beschreven, sluit de landelijke werkwijze voor het ontwikkelen
van een risicoprofiel niet langer aan bij de samenleving. De dynamiek van trends en ontwikkelingen en de
verwevenheid van risico’s maken dat risico’s niet slechts in een categorie van bovenstaande indeling te
vatten zijn.
Als we bijvoorbeeld naar het risico ‘gaswinning en aardbevingen’ kijken, dan delen we dit risico in onder het
dreigingsthema ‘natuurrampen’. Het risico ‘gaswinning en aardbevingen’ is echter in Groningen veel breder
dan de risico’s van seismiciteit en de gevolgen daarvan (fysieke schade). Zo hebben we in het kader van de
gaswinning en aardbevingen te maken gezondheidseffecten en gevolgen voor sociale veiligheid en
maatschappelijke onrust die een directe relatie hebben met gaswinning. Het risico gaswinning en
aardbevingen is dus niet alleen te vatten in het thema natuurrampen, maar onder meer ook in het thema
bedreigingen voor gezondheid en milieu. Bovendien hebben steeds meer risico’s niet alleen een direct
effect op bijvoorbeeld een verstoring van de vitale infrastructuur, maar ook een meer indirect effect op
maatschappelijke onrust als gevolg van een ander risico.
Deze bijlage bevat het huidige risicoprofiel volgens de landelijke werkwijze. Aangezien deze werkwijze niet
meer aansluit bij de dynamiek van risico’s in onze regio, vullen we de werkwijze aan waar nodig en leggen
we kruisverbanden tussen de dreigingsthema’s. Ten eerste beschrijven we de risico’s en vervolgens
kwalificeren we deze risico’s aan de hand van hun impact.
33 In dit veiligheidsplan wordt aansluiting gezocht bij de Nationale Veiligheid Strategie 2019 van het NCTV (Nationaal Coördinator
Terrorismebestrijding en Veiligheid van het Ministerie van Justitie en Veiligheid)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Pagina 43 van 57
5.1.1    Zware ongevallen
Bij zware ongevallen wordt onderscheid gemaakt in vijf typen ongevallen:
     - Transportongevallen
     - Chemische ongevallen
     - Stralingsongevallen
     - Grote branden
     - Instortingen
5.1.1.1    Transportongevallen
Binnen het transport van goederen en personen worden meerdere vervoersmodaliteiten onderscheiden:
luchtvaart, zeevaart, binnenvaart, spoor en weg. Binnen de regio Groningen komen alle modaliteiten in
meer of mindere mate voor.
  Modaliteit
  Weg                  213 km rijksweg; 573 km provinciale weg en 5922 km gemeentelijke weg
  Spoor                200 km spoor, waarvan 15 km elektrisch
  Binnenvaart          533 km vaarweg
  Zeevaart             4 zeehavens: Delfzijl, Eemshaven, Lauwersoog en Noordpolderzijl
  Luchtvaart           2 vliegvelden, Oostwold en Stadskanaal. Groningen Airport Eelde (Drenthe).
                       Heliport Eemshaven.
Tabel 2: Omvang transport regio Groningen
Groningen grenst aan zee en kent vier havens, elk met hun eigen karakteristiek. Lauwersoog bestaat
voornamelijk uit een visserijvloot en is de vertrekhaven van de veerboot naar Schiermonnikoog.
Noordpolderzijl is Nederlands kleinste getijdenhaven en wordt bezocht door relatief kleine schepen met
een geringe diepgang en is een belangrijk start- en eindpunt voor wadlooptochten. De havens Eemshaven
en Delfzijl hebben een industriëler karakter en zijn aangewezen als ‘Port of refugee’. Dit betekent dat zij
beschikbaar zijn voor schepen in nood.
Transportongevallen leiden in veel gevallen tot doden en gewonden, waarnaast het ongeval in vrijwel alle
gevallen leidt tot stremming van de getroffen locatie. Uit de Themarapportage Zware Ongevallen blijkt
tevens dat het aantal slachtoffers en gewonden bij een transportongeval met de jaren afneemt, dankzij de
toename van kennis, de techniek en het veiligheidsbesef. In sommige gevallen is er sprake van aantasting
van het milieu (niet met gevaarlijke stoffen). Transportongevallen zullen een grote kans van voorkomen
hebben, waarop bijvoorbeeld extreem weer een negatief effect kan hebben.
  Modaliteit
  Weg                  Kettingbotsing provinciale weg
  Spoor                Ontsporing trein door aanrijding (Winsum, 18 november 2016)
  Binnenvaart          Ongeval dagpassagiersvaart met 150 personen aan boord
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Pagina 44 van 57
   Zeevaart             Ongeval containerschip op verkeersscheidingsstelsel (MSC Zoë, 2 januari 2019)
   Luchtvaart           Botsing twee vliegtuigen (Sellingen, 24 april 2002)
Tabel 3: karakteristiek incident transport regio Groningen
Toekomst
Een belangrijke ontwikkeling in transport is de toepassing van alternatieve brandstoffen (aardgas en
waterstof), drones en elektrisch rijden. Dit kan onder andere nog onbekende risico’s voor de hulpverlening
met zich meebrengen.
In het kader van verkeersveiligheid zijn er meerdere infrastructurele ontwikkelingen, zoals de verdiepte
ligging van de zuidelijke ringweg van de stad Groningen en het verdubbelen van de N33 richting de
Eemshaven. Ook tijdens de realisatiefase van dergelijke projecten (afsluitingen, beperkte bereikbaarheid)
wordt aandacht van de veiligheidsregio gevraagd.
5.1.1.2    Chemische ongevallen
De regio Groningen kent in meerdere gemeenten chemisch gerelateerde bedrijven. In Delfzijl bevindt zich
een concentratie van chemische bedrijven. Bijzonder aan deze locatie is dat deze grenst aan de rivier de
Eems en daarmee aan Duitsland. Een andere locatie waar meerdere grote bedrijven zijn gevestigd is de
Eemshaven, grenzend aan de Waddenzee, opgenomen op de Unesco Werelderfgoedlijst.
Naast Delfzijl hebben ook gemeenten als Stadskanaal, Oldambt, Veendam en Midden-Groningen meerdere
bedrijven die gebruik maken van gevaarlijke stoffen.
Toekomst
De chemische industrie is sterk afhankelijk van de wereldeconomie. Lagelonenlanden, olieprijs en
handelsverdragen hebben invloed op het succes van de chemische industrie en daarmee ook op de
veiligheid van deze industrie. Bedrijven steken veel tijd en energie in veiligheid van hun processen, maar
hebben ook te maken met veroudering van procesinstallaties, ageing genoemd. Bij bedrijven die vallen
onder het Besluit risico’s en zware ongevallen wordt voldoende toezicht gehouden door de overheid
(bevoegd gezag, veiligheidsregio’s en Inspectie SZW (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)).
5.1.1.3    Stralingsongevallen
Bij stralingsongevallen komt radioactief materiaal in de atmosfeer, in het water en in de bodem. Bij
akkerbouw kan radioactief materiaal ook terechtkomen op producten die bestemd zijn voor ons voedsel.
Regio Groningen kent zelf geen zogenoemd A-object, maar kan wel gevolgen ondervinden van een incident
met de in Duitsland gelegen kernenergiecentrale Emsland (Lingen). Regio Groningen kent een vijftal B-
objecten. Dit zijn objecten die radioactieve bronnen bezitten, maar een laag risico kennen doordat de kans
op een ongeval erg klein is én omdat de hoeveelheden radioactieve materialen beperkt zijn.
Kruisverband
Stralingsongevallen hebben een direct gevolg voor ook Bedreigingen voor gezondheid en milieu (zie
paragraaf 7.1.3) en mogelijk ook voor Grootschalige openbare ordeproblematiek (zie paragraaf 7.1.5).
Toekomst
Er zijn momenteel geen concrete plannen voor een nieuwe kernenergiecentrale in Nederland. Eemshaven
is, naast Borssele en de Maasvlakte, echter wel aangewezen als een van de drie waarborglocaties waar een
kernenergiecentrale gebouwd mag worden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Pagina 45 van 57
5.1.1.4     Grote branden
Een brand is een fenomeen met een snelle dynamiek. Een brand leidt zeer snel tot grote schade en
mogelijk ook veel en ernstige slachtoffers. De regio Groningen kent vele gezondheidszorggebouwen waar in
totaal vele duizenden verminderd zelfredzamen verblijven. Het aantal slachtoffers en de omvang van de
brand hangt hier af van factoren als brandveiligheid van het gebouw, mate van zelfredzaamheid van de
aanwezigen en de interne, direct beschikbare, hulpverlening.
De stad Groningen en vrijwel alle dorpskernen in de regio worden gekenmerkt door monumenten en
karakteristieke oude gebouwen. Deze oude gebouwen kennen een ander brandveiligheidsniveau dan
nieuwbouw en zijn bij brand zeer kwetsbaar.
Ontwikkelingen en gebeurtenissen vragen om continue en vooruitkijkende aandacht. Zo wordt in 2021 de
Wet private kwaliteitsborging van kracht, waarbij de private markt de kwaliteit van gebouwen gaat toetsen
in plaats van de overheid. Vooralsnog betreft dit gebouwen met weinig risico, zoals woongebouwen, maar
het vraagt wel een kritische blik van de brandweer. Branden zoals de Grenfell Tower in Londen en de met
regelmaat voorkomende stalbranden, die de bijzondere aandacht kennen van de Onderzoeksraad voor
Veiligheid, vragen extra inspanning van Risicobeheersing én van Brandweerzorg. Daarnaast wordt er
landelijk steeds meer geleerd van grote branden, wat vervolgens vraagt om extra inspanningen van de
veiligheidsregio. Denk daarbij aan het aanpassen van werkprocedures, aanpassen van gereedschappen of
anders adviseren aan bevoegde gezagen.
Toekomst
Ten aanzien van brandveiligheidsrisico’s vindt momenteel een verschuiving plaats van bewoners in
zorginstellingen, naar zelfstandig wonende (verminderd zelfredzame) ouderen. Door het meer risicogericht
werken en de ontwikkeling van Brandveilig Leven wordt daar de komende jaren gericht aandacht aan
besteed.
5.1.1.5     Instortingen
Bij dit crisistype ligt de nadruk op het aanwezig zijn van personen tijdens het instorten van een gebouw. De
oorzaak van instorting kan divers zijn, variërend van aardschokken tot aan verwarde personen en
terroristische aanslagen.
In de regio Groningen is dit voornamelijk van toepassing op grotere gebouwen. Ook hebben we vaak te
maken met kleine(re) gasincidenten die kunnen leiden tot instortingen (bijvoorbeeld de gasexplosie in
Veendam in 2017). Ondanks het feit dat een aardbeving kan leiden tot het instorten van gebouwen of
kunstwerken, wordt dit hier niet verder uitgewerkt. Alles wat met gaswinning en aardbevingen te maken
heeft, wordt bij het crisistype gaswinning en aardbevingen meegenomen.
Toekomst
Instorting van een gebouw of kunstwerk leidt in vrijwel alle gevallen tot groot persoonlijk leed. Daarnaast
zal er ook schade zijn aan het getroffen bouwwerk dat, afhankelijk van de functie, effect heeft op
maatschappelijk of cultureel vlak.
5.1.2     Natuurrampen
Bij Natuurrampen wordt onderscheid gemaakt in vijf typen:
     - Overstroming
     - Droogte en hitte
     - Natuurbrand
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Pagina 46 van 57
     -   Extreem weer
     -   Aardbevingen
5.1.2.1    Overstroming
Vanuit het uitvoeringsprogramma WAVE 2020 werkt de veiligheidsregio aan een regionale strategie hoe te
handelen bij een (dreigende) overstroming. Dat een overstroming een reëel scenario is voor de regio is
geen discussie. Uitvoering van het programma WAVE 2020 zal meer duidelijkheid verschaffen over de
bedreigingen.
5.1.2.2    Droogte en hitte
Droogte en hitte lijkt steeds vaker en intenser voor te komen. Droogte kan een negatief effect hebben op
de landbouw, een belangrijke inkomstenbron van de regio Groningen. De regio Groningen levert onder
andere pootaardappels waarmee 23% van de totale wereldproductie van aardappelen gerealiseerd wordt.
Droogte kan daarnaast negatieve effecten hebben op de infrastructuur, waaronder het uitdrogen van
waterkerende dijken. Langdurige periodes van hitte leidt tot een groter sterftecijfer onder ouderen.
5.1.2.3    Natuurbrand
Droogte geeft daarnaast een grotere kans op natuurbranden. De natuurgebieden in Groningen zijn in
vergelijking met Drenthe en de Veluwe relatief klein. Het droge jaar 2018 heeft wel een stijging van
buitenbranden laten zien, waarvan enkele met de nodige overlast, waaronder een graanveld in Wedde,
waarbij een camping ontruimd moest worden.
Sinds 2018 volgt Veiligheidsregio Groningen de landelijke systematiek van fase 1 en 2 bij droogte. In
samenwerking met Veiligheidsregio Drenthe wordt het risico op natuurbrand vrijwel dagelijks bepaald aan
de hand van metingen en meteorologische verwachtingen.
5.1.2.4    Extreem weer
Onder extreem weer worden zeer zware stormen, ijzel en sneeuwstormen verstaan. Menigeen in de regio
Groningen heeft wel een of twee van dergelijke gebeurtenissen in zijn of haar geheugen staan.
  Extreem weer           Datum
  Zeer zware storm       Oktober 2013
  IJzel                  Maart 1987
                         Januari 2016
  Sneeuwstorm            Februari 1979
Tabel 4: Extreem weer in de regio Groningen
Vooral ijzel en sneeuw kunnen voor een meerdaagse verstoring van het openbare leven zorgen. Wegen zijn
onberijdbaar, openbaar vervoer ligt stil en de kans dat er uitval van energievoorzieningen plaatsvindt is niet
gering. Zeer zware stormen leiden tot veel schade en soms tot enkele slachtoffers.
Toekomst
Over klimaatverandering wordt vrijwel dagelijks gediscussieerd. Een belangrijk deel van de wetenschap
geeft aan dat het klimaat op aarde aan het veranderen is waarbij sprake is van temperatuurstijging en het
frequenter voorkomen van extreem weer. De globale temperatuurstijging leidt tot een hogere zeespiegel
wat een effect heeft op de kans en de gevolgen van overstromingen vanuit zee. Het frequenter voorkomen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Pagina 47 van 57
van extreem weer vraagt vaker om veerkracht bij de inwoners. Het is van belang om de wetenschap
rondom dit thema goed te blijven volgen.
5.1.2.5    Aardbevingen
Groningen heeft te maken met zogenoemde geïnduceerde aardbevingen, aardbevingen die veroorzaakt
zijn en worden door de winning van aardgas. Deze aardbevingen hebben naast veel schade ook veel onrust
en wantrouwen in de overheid onder de inwoners veroorzaakt. De aardbevingen spelen al meerdere
decennia en zijn sinds de zware beving in Huizinge (augustus 2012, Kracht 3,6) niet meer van de politieke
agenda verdwenen. In 2019, na meerdere bevingen met een kracht hoger dan 3, heeft het kabinet besloten
om de gaswinning in Groningen sterk te beperken en uiteindelijk, rond het jaar 2022, volledig te
beëindigen.
Beperken van de gaswinning, of zelfs het stoppen van de gaswinning wil niet zeggen dat de aardbevingen
daarmee stoppen. De verwachting is dat het aantal en de kracht zal afnemen, maar nog niemand kan dat
met zekerheid zeggen en nog niemand kan zeggen hoeveel jaar de bevingen nog aanhouden. Deskundigen
blijven vasthouden aan de mogelijkheid van een beving met een kracht van meer dan 4. Deze voortdurende
onzekerheid heeft een groot beslag op het psychologisch welbevinden van de Groningse bevolking en
vraagt permanente aandacht van de hulpdiensten voor het geval zij moeten optreden bij een zware beving.
De Nationale Veiligheid Strategie 201934 vindt aansluiting bij het worst case scenario Aardbevingen van
Veiligheidsregio Groningen: een gasgeïnduceerde aardbeving met een kracht van meer dan 4 met
meerdere slachtoffers en meer dan een miljard euro aan schade tot gevolg.
Kruisverband
Aardbevingen en de gevolgen van gaswinning hebben een kruisverband met gevolgen voor de gezondheid
en milieu (zie paragraaf 7.1.3). Naast mogelijke slachtoffers van een zwaardere aardbeving hebben de
gevolgen van gaswinning al tot zieken geleid. Daarnaast zou bij een zwaardere aardbeving ook sprake
kunnen zijn van verstoring van de energievoorziening (stroomuitval) en vitale infrastructuur (instorten van
bijvoorbeeld bruggen) (zie paragraaf 7.1.4). Een mogelijk gevolg kan ook grootschalige openbare
ordeproblematiek zijn (zie paragraaf 7.1.5).
Toekomst
De gaswinning in Groningen zal in de komende jaren volledig afgebouwd worden. Het effect hiervan op het
aantal en de kracht van de bevingen is echter onbekend. Deze onzekerheid en de blijvende mogelijkheid op
een beving met een kracht van meer dan 4, blijft continue aandacht vragen. Daarnaast is het niet zeker of
aardbevingen door zoutwinning plaats kunnen vinden. Experts sluiten bevingen vanwege de winning van
zout niet uit. De maatschappelijke onrust ten aanzien van plannen voor het aanboren van nieuwe cavernes
is merkbaar. Ook dit vraagt onze aandacht.
5.1.3    Bedreigingen gezondheid en milieu
Binnen Bedreiging gezondheid en milieu wordt onderscheid gemaakt in vier typen:
     - Infectieziekten humaan
     - Dierziekten en zoönosen
     - Bedreiging milieu
     - Voedselcrisis
34 Themarapportage Natuurrampen, onderdeel van de Geïntegreerde risicoanalyse, Analistennetwerk Nationale Veiligheid, 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Pagina 48 van 57
5.1.3.1     Infectieziekten humaan
Als er sprake zal zijn van een humane infectieziekte, zal die naar alle waarschijnlijkheid niet beperkt blijven
tot de regio Groningen. Pandemieën in het verleden (Spaanse griep in 1918 en Mexicaanse griep in 2009)
hebben laten zien dat de impact groot en veelzijdig is. Er wordt een zwaar beroep gedaan op de
gezondheidszorg en de vele zieken hebben effect op de inzetbaarheid van vele bedrijfstakken, in het
bijzonder de gezondheidszorg. De ongrijpbaarheid van een pandemie veroorzaakt ook sociaal-
maatschappelijke onrust. De algemene verwachting is dat een pandemie zich een keer in de 25 jaar voor
kan doen.
Naast de pandemieën zijn er ook epidemieën of andere uitbraken van infectieziekten die tot sociaal
maatschappelijke onrust en/of druk op de hulpverlening kunnen leiden, voorbeelden zijn Ebola en Zika
(komt niet in Nederland voor), maar ook andere zogenaamde A-ziekten zoals MERS, pokken, polio en SARS.
Bij een pandemie of bij een epidemie zijn veel personen geveld door ziekte, ook hulpverleners vallen
daaronder en daardoor kunnen cruciale tekorten ontstaan in de hulpverleningsketen.
De klimaatverandering heeft effect op het vóórkomen van humane infectieziekten. Onderzoeken hebben
aangetoond dat overstromingen en hevige neerslag kunnen leiden tot meer besmettingen, die
samenhangen met het vrijkomen van rioolwater. Ook warmere zomers leiden tot meer gevallen van
infectieziekten. Om de gevolgen van klimaatverandering goed in beeld te krijgen en te houden, wordt
nationaal gewerkt aan een goede surveillance. Zo kijkt het KNMI naar klimaatverschijnselen en houdt het
RIVM infectieziekten in de gaten.
5.1.3.2     Dierziekten en zoönosen35
De agrarische sector is van groot belang voor onze regio. Een belangrijk deel betreft landbouw, maar in
Groningen is ook sprake van veeteelt. Het grootste deel is melkveehouder en slechts een klein deel betreft
varkens en pluimvee. Een negatief beïnvloedende factor bij dierziekten en zoönosen is de
bevolkingsdichtheid. Deze is in Groningen, in vergelijk met de rest van het land, relatief laag.
Een belangrijk onderscheid is de overdraagbaarheid. Als de ziektegolf beperkt blijft tot de dieren, zijn de
effecten, naast het dierenleed, vooral van economische aard en kan er sprake zijn van sociale en
maatschappelijke onrust. Bij zoönosen, is er sprake van effecten op de volksgezondheid vergelijkbaar met
humane infectieziekten. De verantwoordelijkheid van de veiligheidsregio tijdens een dierziekte is beperkt.
De veiligheidsregio krijgt pas een duidelijke rol als er sprake is van een zoönose.
35
   Dierziekte die overdraagbaar is op mensen, bijvoorbeeld Q-koorts
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Pagina 49 van 57
5.1.3.3    Bedreiging milieu
De Nationale Veiligheid Strategie 2019 verstaat onder milieurampen een ernstige verontreiniging door olie
en/of chemicaliën, anders dan bij een zwaar ongeval. Het van boord vallen van honderden zeecontainers
van het containerschip MSC Zoë op 2 januari 2019 heeft echter laten zien dat ook andere materialen tot
een milieuschade kunnen leiden. Meerdere Waddeneilanden en de noord-Groningse kust werd en is nog
steeds vervuild met kleine deeltjes plastic die schadelijk zijn voor de fauna van de Waddenzee, een Unesco
Werelderfgoed. De aanwezigheid van twee belangrijke verkeersscheidingsstelsels voor de internationale
scheepvaart sluit herhaling hiervan niet uit.
5.1.3.4    Voedselcrisis
Als er sprake is van een voedselcrisis zal dat in vrijwel alle gevallen een nationale impact hebben, met
vooral maatschappelijke onrust tot gevolg.
Toekomst
Klimaatverandering, afname biodiversiteit, afname insectenpopulatie, zijn aspecten die een negatieve
invloed kunnen hebben op de productie van ons voedsel en het vóórkomen en verspreiden van infectie- en
dierziekten. De toename van antibacteriële resistentie door het gebruik van antibiotica kan op termijn
leiden tot meer en grotere ziektegolven. De laatste jaren is er een afname zichtbaar van de vaccinatiegraad
in Nederland. Als deze trend zich doorzet, kan dat gevolgen hebben voor de volksgezondheid.
5.1.4    Verstoring vitale infrastructuur
Vitale processen zijn processen die bij uitval kunnen leiden tot slachtoffers, tot grote economische schade
of tot maatschappelijke ontwrichting. Bij verstoring van vitale infrastructuur wordt onderscheid gemaakt
tussen het eigenstandig uitvallen of verstoord raken van een vitaal proces of als gevolg van een andere
gebeurtenis, zoals het uitvallen van de elektriciteitsvoorziening door hoog water of het verstoord raken van
de drinkwatervoorziening door een bacteriële besmetting, een zogenoemd keteneffect.
Voor de regio Groningen spelen de onderstaande voorzieningen een belangrijke rol:
     - Energievoorziening
     - Drinkwatervoorziening
     - ICT en telecommunicatie
Verstoring van vitale infrastructuur kan regionaal plaatsvinden, zoals de uitval van een
transformatorstation, maar in andere gevallen kan er sprake zijn van een landelijke of zelfs internationale
verstoring.
5.1.4.1    Energievoorziening
Zonder energie (elektriciteit, gas, brandstof) staat het dagelijks leven nagenoeg stil. Hoe groot de impact op
de samenleving is hangt af van de omvang van het getroffen gebied en de tijdsduur van de verstoring.
Daarnaast kent een verstoring van energieverstoring in de winter andere problematiek dan een verstoring
in de zomer.
5.1.4.2    Drinkwatervoorziening
Mensen en dieren sterk afhankelijk van drinkwater. Het ontbreken van drinkwater zal een sociaal-
maatschappelijke impact hebben, enerzijds door het ontbreken van drinkwater en anderzijds door het
gebrek aan basaal sanitair. Daarnaast kan het ontbreken van drinkwater effect hebben op andere vitale
processen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Pagina 50 van 57
5.1.4.3    ICT en telecommunicatie
Een wereld zonder data en internet en een wereld zonder GPS-plaatsbepaling is haast niet meer denkbaar.
Uitval van een of meerdere van deze systemen hebben daardoor een mogelijk ernstig effect op de
samenleving. De gevolgen zijn niet altijd even helder. Het is niet bekend in hoeverre (chemische)
industrieën, ziekenhuizen en andere bedrijven afhankelijk zijn van deze diensten en in hoeverre de uitval
kan leiden tot vervolgschade zoals emissies van gevaarlijke stoffen of het niet meer kunnen leveren van
zorg.
Kruisverband
Cybergerelateerde verstoringen van ICT en telecommunicatie hebben, als het lang duurt, een verband met
Bedreigingen gezondheid en milieu (zie paragraaf 5.1.3) en Grootschalige openbare ordeproblematiek (zie
paragraaf 5.1.5).
Toekomst
De afhankelijkheid van systemen van elektriciteit en data wordt steeds groter, een verstoring in de ene
leidt steeds vaker automatisch tot een verstoring in de andere. Klimaatveranderingen kunnen een
negatieve invloed hebben op de kwantiteit en kwaliteit van het drinkwater.
Hitte en droogte leidt tot minder water en tot een verhoogde kans op verzilting van grond- en
oppervlaktewater. Door een toenemende verstedelijking wordt de kwetsbaarheid van gebieden met veel
inwoners groter. Een verstoring raakt dan veel meer personen.
5.1.5     Grootschalige openbare ordeproblematiek
De Nationale Veiligheid Strategie 2019 spreekt over ondermijning, extremisme en terrorisme en heeft
voornamelijk betrekking op nationale effecten. Voor de regionale benadering wordt gekeken naar
openbare ordeproblematiek waarbij de inzet van de regionale hulpdiensten de kern vormt: paniek in
menigte en verstoring openbare orde. Als laatste wordt in het kort de gevolgen van terrorisme voor de
regio benoemd.
5.1.5.1    (paniek tijdens) Grote publieksbijeenkomsten
Publieksbijeenkomsten hebben als doel om vermaak te bieden aan de inwoners en een bijdrage te leveren
aan de leefbaarheid van een gemeente. In veel gevallen is er een economisch belang voor organisator en
gemeente. In de meeste gevallen gaat het goed, maar dat het fout kan gaan heeft het recente verleden
regelmatig laten zien, bijvoorbeeld tijdens het monstertruckevenement in Haaksbergen (2014) en de
vreugdevuren in Scheveningen (2019). Naast het feit dat dit kan leiden tot letsel en schade heeft de
overheid ook een belangrijke rol in het kader van het vergunningverleningsproces. Dit kan een belangrijk
instrument zijn voor het beperken van risico’s.
5.1.5.2    Verstoring openbare orde
De regio Groningen heeft meerdere ervaringen met de verstoring van de openbare orde. Project X
(september 2012) en Oosterparkrellen (december 1997) zijn daarin spraakmakende voorbeelden.
Een situatie die steeds vaker voorkomt is incidenten met ‘verwarde personen’. Op meerdere plaatsen in de
regio zijn flinke voorvallen geweest met verwarde personen, waarbij bijvoorbeeld een persoon zijn woning
vol liet lopen met gas en vervolgens voor een ontsteking zorgde. De gevolgen kunnen variëren van
uitsluitend materiële schade tot en met dodelijke slachtoffers.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Pagina 51 van 57
5.1.5.3    Ondermijning, terrorisme36 en extremisme
Terrorisme en extremisme zijn voornamelijk onderwerpen met een rol voor het rijk (NCTV). De oorsprong
en effecten zijn echter vaak lokaal of regionaal. Als regio is het mogelijk om hierin een actieve bijdrage te
leveren. Gemeenten kunnen bij de ontwikkeling van beleid op het voorkomen of tegengaan van
polarisering en/of radicalisering daar expliciet aandacht aan besteden. Meer regionaal kan gedacht worden
aan demonstraties in verband met de gaswinning in Groningen en bedreigingen van bestuurders. De
veiligheidsregio bereidt zich in 3-Noord verband voor op hulpverlening na een terroristische aanslag. Zo zijn
onder meer taakkaarten TGB (terrorismegevolgbestrijding) ontwikkeld.
Toekomst
Polarisering (religieus, etnisch, sociaal en politiek) en individualisering (het vooropstellen van het eigen
belang) zijn bewegingen die de tolerantie sterk laat afnemen. Dat kan onder andere bij bijeenkomsten waar
meerdere personen met uiteenlopende overtuigingen bij betrokken zijn eerder leiden tot onrust.
5.2     Hoe kwalificeren we dat?
De gebeurtenissen die in 5.1 beschreven zijn kunnen op meerdere manieren effect hebben op de veiligheid
en het veiligheidsgevoel in de regio. In deze paragraaf wordt aangegeven welke belangen een rol spelen en
hoe deze gekwalificeerd kunnen worden binnen de regio Groningen. Ook hier vindt aansluiting plaats met
de Nationale Veiligheid Strategie 2019 (NVS 2019).
5.2.1     Aantasting integriteit grondgebied
Dit impactcriterium betreft de mate van het in onbruik raken van de bodem van Groningen.
Overstromingen, lekkages van gevaarlijke stoffen en aardbevingen kunnen hiervan onder andere de
oorzaak zijn. De mate van ernst hangt af van de omvang van het gebied, hoelang het grondgebied niet
meer bruikbaar is en hoeveel inwoners er door getroffen worden.
5.2.2     Aantasting integriteit digitale ruimte
Steeds meer van het dagelijks leven maakt gebruik van de digitale ruimte. Denk aan betalingen, inloggen bij
overheid of banken, internet en besturing van bruggen. Uitval van één of meerdere van deze diensten zal
effect hebben. De omvang van het effect hangt vervolgens af van hoelang de verstoring duurt, hoeveel
personen er door getroffen zijn en om hoeveel diensten het gaat.
5.2.3     Aantasting cultureel erfgoed
Dit criterium komt niet voor in de NVS 2019, maar wordt voor de regio Groningen van belang geacht.
Groningen heeft een groot aantal objecten die vallen onder het cultureel erfgoed en het beschadigd raken
daarvan, of zelfs het verliezen daarvan, wordt als een belangrijke impact gezien van mogelijke
bedreigingen.
5.2.4     Doden
Personen die direct ten gevolge van een bedreiging overlijden zijn zeer zichtbaar. Het is lastig om personen
die na langere tijd door een bedreiging komen te overlijden zichtbaar te krijgen en mee te tellen bij dit
impactcriterium.
36
   De term grof en extreem geweld wordt eveneens gebruikt omdat niet altijd direct duidelijk is of sprake is van terrorisme.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Pagina 52 van 57
5.2.5    Gewonden en chronisch zieken
Personen die als gevolg van een bedreiging moeten worden opgenomen in een ziekenhuis worden gezien
als gewonden. Personen die langer dan een jaar functiebeperkingen ondervinden en of medische of
psychische zorg nodig hebben, worden gerekend onder de chronisch zieken.
5.2.6    Gebrek aan primaire levensbehoeften
Om te kunnen leven heeft de mens enkele primaire levensbehoeften. Dat zijn in de eerste plaats voldoende
schoon drinkwater, voldoende veilige en gezonde voeding en de beschikbaarheid van sanitair en
mogelijkheden voor persoonlijke hygiëne. Daarnaast is de beschikbaarheid van een veilige woon- en
leefomgeving van belang evenals de continue beschikbaarheid van essentiële acute gezondheidszorg. De
omvang van dit criterium wordt bepaald door het aantal personen die geraakt worden door dit gebrek en
de periode daarvan.
5.2.7    Kosten
Een ramp kost altijd geld. Bij dit criterium gaat het over de kosten die nodig zijn voor herstel van de
materiële, gezondheids- en financiële schade en over de kosten die nodig zijn voor de bestrijding en de
hulpverlening.
5.2.8    Vitaliteit economie
Mocht een gebeurtenis leiden tot verlies aan arbeid voor langer dan twee jaar, dan hoort dat bij de impact.
Ook de uitval van (een deel van) een bedrijfstak als gevolg van een gebeurtenis, wordt onder dit criterium
begrepen.
5.2.9    Langdurige aantasting van milieu en natuur
Een overstroming vanuit zee, een nucleaire ramp, een chemisch ongeval; allen kunnen zij effect hebben op
het milieu en de natuur. Naast de tijdsduur van de aantasting wordt bij dit criterium onderscheid gemaakt
tussen bijzondere gebieden, zoals broedgebieden, Natura 2000 gebieden, de Waddenzee en andere
natuurgebieden.
5.2.10 Verstoring van het dagelijkse leven
Onder verstoring van het dagelijks leven worden de volgende indicatoren verstaan:
     - Geen onderwijs kunnen volgen
     - Niet naar het werk kunnen gaan
     - Geen gebruik kunnen maken van maatschappelijke voorzieningen
     - Geen beroep kunnen doen op het sociaal netwerk
     - Verminderde bereikbaarheid van nieuwsgaring
     - Niet kunnen doen van noodzakelijke boodschappen
Het aantal getroffenen en de tijdsduur van uitval bepalen uiteindelijk de ernst.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Pagina 53 van 57
5.2.11 Aantasting van de democratie
Aantasting van de democratie is in vijf indicatoren te onderscheiden:
     - Aantasting politieke vertegenwoordiging
     - Aantasting openbaar bestuur
     - Aantasting functioneren openbare orde
     - Aantasting onafhankelijke rechtstaat
     - Aantasting van vrijheden
De ernst van dit impactcriterium hangt af van het aantal aangetaste indicatoren en de tijdsduur daarvan.
5.2.12 Sociaalmaatschappelijke impact
Dit thema kan uiteenlopen van maatschappelijke verontwaardiging die tot uiting komt op sociale media tot
aan grootschalige vijandschap waarbij sprake is van (ernstige) geweldsincidenten.
De uiteindelijke impact hangt samen met de verschillende emoties bij de bevolking en het daadwerkelijk
getoonde gedrag. Het gedrag kan zich direct openbaren, maar kan ook geruime tijd onder de radar blijven
om na een bepaalde periode zichtbaar te worden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Pagina 54 van 57
6 Bijlage B – GOGME
De ambitie van de veiligheidsregio is om continu in de gaten te houden of gebeurtenissen invloed kunnen
hebben op de openbare veiligheid in de Groningse samenleving. Dit doen we door veiligheidsrisico’s,
beschikbare interventiecapaciteit en (latente) systeemfouten te verkennen aan de hand van het
ordeningsprincipe ‘GOGME’. GOGME staat voor:
     - Gebeurtenis
     - Oorzaak
     - Gevolg
     - Maatregel
     - Effect
Bij elk thema van deze methodiek horen bepaalde vragen om mogelijke risico’s te inventariseren,
analyseren en beoordelen. Hiernaast passen we deze methode ook toe op het verkennen van de
maatregelen en de gevolgen van de maatregelen. Hiermee ontstaat nieuwe kennis. Wanneer incidenten,
rampen of crises dreigen of plaatsvinden, zetten we deze nieuwe kennis in om maatregelen (in de
veiligheidsketen) te plannen, treffen, evalueren en ervan te leren (de ‘plan-do-check-learn-cyclus’ (PDCA).
Onderstaande afbeelding illustreert de manier van werken volgens GOGME.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Pagina 55 van 57
7 Afkortingenlijst
BT = Beleidsteam
COA = Centraal Orgaan opvang asielzoekers
CoPI = Commando Plaats Incident
COT = Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement
DUO = Dienst Uitvoering Onderwijs
GEO IM = Geografisch Informatiemanager
GOGME = Gebeurtenis Oorzaak, Gevolg, Maatregel en Effect
GPS = Global positioning system
GRIP = Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijding Procedure
ICT = Informatie en Communicatie Technologie
IFV = Instituut Fysieke Veiligheid
IV = Informatievoorziening
LCMS = Landelijk Crisismanagement Systeem
LMS = Landelijk Meldkamer Systeem
MOTO = Multidisciplinair Opleiden Trainen en Oefenen
NCTV = Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid
NIMS/ICS = National Incident Management System/Incident Command System
NSV = Nationale Strategie Veiligheid
OTO = Opleiden Trainen en Oefenen
PCC = Intergovernmental Panel on Climate Change
PDCL = Plan Do Check Learn
RAFASI = Regisseren, Agenderen, Faciliteren, Adviseren, Sturen en Informeren
(R)OL = (Regionaal) Operationeel Leider
ROT = Regionaal Operationeel Team
(R)VT = (Regionaal) Voorbereidend Team
TGB = Terrorisme Gevolg Bestrijding
VINN = VeiligheidsInformatiecentrum Noord-Nederland
VRG = Veiligheidsregio Groningen
WAVE = WAtercrisisbeheersing in de VEiligheidsregio’s
Wvr = Wet veiligheidsregio’s
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Pagina 56 van 57
8 Bronnenoverzicht
Analistennetwerk Nationale Veiligheid (2019). Themarapportage Natuurrampen (onderdeel van de
Geïntegreerde risicoanalyse Nationale Veiligheid). Bilthoven: RIVM Geraadpleegd van:
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2019/06/07/tk-bijlage-geintegreerde-risicoanalyse-
nationale-veiligheid
Analistennetwerk Nationale Veiligheid (2019). Themarapportage Zware Ongevallen (onderdeel van de
Geïntegreerde risicoanalyse Nationale Veiligheid). Bilthoven: RIVM Geraadpleegd van:
https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2019/06/07/tk-bijlage-geintegreerde-risicoanalyse-
nationale-veiligheid
Boin, A., ‘t Hart, P., Stern, E., en Sundelius, B. (2016). The Politics of Crisis Management: Public Leadership
under Pressure (2de druk). Cambridge: Cambridge University Press.
Brandweer Nederland. (2018). Landelijke Agenda Brandweerzorg: Ontwikkelopgaven 2018-2022. Arnhem:
Brandweer Nederland. Geraadpleegd van: https://www.brandweer.nl/media/7818/agenda-
brandweerzorg_2018.pdf
Brandweer Nederland (2015). RemBrand: Brandveiligheid is coproductie. Arnhem: Brandweer Nederland.
Geraadpleegd van: https://www.ifv.nl/kennisplein/Documents/20150612-brandweer-nederland-rapport-
rembrand-brandveiligheid-is-een-coproductie.pdf
Brief van de Minister van Justitie en Veiligheid (2018). Nationale Veiligheid. Tweede Kamer der Staten-
Generaal. Ref.: Tweede Kamer, vergaderjaar 2018-2019, 30 821, nr. 50.
Duin, M. van (2011). Veerkrachtige crisisbeheersing: nuchter over het bijzondere. Lectorale rede. Arnhem:
Politieacademie en Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid. Geraadpleegd van:
https://www.ifv.nl/kennisplein/Documents/lectorale_rede_m-_van_duin.pdf
GHOR Nederland, Politie, NVBR, en Coördinerend Gemeentesecretarissen (2009). Handreiking Regionaal
Risicoprofiel. Geraadpleegd van: https://www.ifv.nl/kennisplein/Documents/20091105-Politie-NVBR-
GHORNL-Coordinerend-Gemeentesecretarissen-Handreiking-Regionaal-Risicoprofiel.pdf
Inspectie Veiligheid en Justitie (2012). Ter Plaatse! Onderzoek naar de opkomsttijden en dekkingsplannen
van de brandweer. Den Haag: Inspectie Veiligheid en Justitie. Geraadpleegd van:
https://www.brandweer.nl/media/1634/rapport-ter-plaatse-over-opkomsttijden-brandweer.pdf
Instituut Fysieke Veiligheid (2018). Verminderd zelfredzamen ten tijde van rampen en crises: de overheid
zorg? Arnhem: Instituut Fysieke Veiligheid. Geraadpleegd van:
https://www.ifv.nl/kennisplein/Documents/20181203-IFV-Verminderd-zelfredzamen-ten-tijde-van-
rampen-en-crises.pdf
Johannink, R. en Hijum, H. van (2019). Het stelsel van crisisbeheersing – Incidentmanagement in
(buiten)gewone omstandigheden (2de druk).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Pagina 57 van 57
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. (z.d.). Ontwikkeling van de Omgevingswet.
Geraadpleegd van: https://www.omgevingswetportaal.nl
Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (2019). Nationale Veiligheid Strategie 2019. Den
Haag: Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid. Geraadpleegd van:
https://www.nctv.nl/documenten/publicaties/2019/6/07/nationale-veiligheid-strategie-2019
Politie-eenheid Noord Nederland, Openbaar Ministerie parket Noord, en gemeenten. (2019). Regionaal
Beleidsplan Veiligheid Noord Nederland 2020-2023.
Prins, J.E.J. et al. (2019). Voorbereiden op digitale ontwrichting. Wetenschappelijke Raad voor het
Regeringsbeleid (WRR). Geraadpleegd van:
https://www.wrr.nl/publicaties/rapporten/2019/09/09/voorbereiden-op-digitale-ontwrichting
Referent (NIMS/ICS): Ernst Brainich (Fortiaz) Federal Emergency Management Agency (2017). National
Incident Management System (3de editie). Geraadpleegd van: https://www.fema.gov/media-library-
data/1508151197225-ced8c60378c3936adb92c1a3ee6f6564/FINAL_NIMS_2017.pdf
Veiligheidsregio Groningen (2018). Grip op risico’s: Meerjarenkoers Veiligheidsregio Groningen 2018-2021.
Veiligheidsberaad (2018). Strategische agenda Veiligheidsberaad. Arnhem: Veiligheidsberaad.
Geraadpleegd van: https://www.veiligheidsberaad.nl/wp-content/uploads/2019/02/09-Strategische-
Agenda-Veiligheidsberaad-finaal-document.pdf
Zannoni, M., Hoof, P. van, en Jansen, M. (2019, 12 oktober). Reflectie op regionale crisisbeheersing en de
veiligheidsregio 2019. Geraadpleegd van: https://www.linkedin.com/pulse/reflectie-op-regionale-
crisisbeheersing-en-de-2019-marco-zannoni
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>