<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Jaarstukken
2023




              1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1 Jaarverslag                                                     3
  1.1 Inleiding                                                   3
  1.2 Jaarverslag - programmaverantwoording                       7
  1.3 Jaarverslag - algemene dekkingsmiddelen                    39
  1.4 Jaarverslag - Paragrafen                                  44
2 Jaarrekening                                                  93
  2.1 Balans                                                     93
  2.2 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling          96
  2.3 Toelichting op de balans                                  101
  2.4 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening          111
  2.5 Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening      112
  2.6 Rechtmatigheidsverantwoording                             133
  2.7 Analyse begrotingscriterium                               134
  2.8 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen (WNT)        138
  2.9 Incidentele baten en lasten                               139
  2.10 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves   143
3 Bijlagen                                                      144
  3.1 Single Information Single Audit (SiSa)                    145
  3.2 Overzicht taakvelden                                      175
  3.3 Beleidsindicatoren                                        179
  3.4 Mutaties in de reserves en voorzieningen                  182
  3.5 Gehanteerde afschrijvingstermijnen                        185
  3.6 Investeringsoverzicht                                     186




                                                                      2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1. Jaarverslag
1.1 Inleiding
Met de jaarstukken legt het college verantwoording af aan de gemeenteraad over de
uitvoering van het beleid en het gevoerde financiële beheer. We volgen daarbij de indeling
van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).


   Onze jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Artikel 24 BBV stelt
   daar nadere eisen aan:

   Het jaarverslag bestaat ten minste uit:
   • De programmaverantwoording
   • De paragrafen

   De jaarrekening bestaat uit:
   • Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting
   • De balans en de toelichting
   • De bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke regelingen (SiSa)
   • Een bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld

In het jaarverslag vergelijken we de voornemens uit de begroting 2023 met de realisatie, zowel
qua inhoud als op financiële hoofdlijnen. Dat doen we per programma en via de paragrafen
die dwarsdoorsneden op aspecten van de programma’s tonen.

In de jaarrekening gaan we dieper in op de realisatie van baten en lasten in 2023 en de effecten
daarvan op onze balans. We geven daarin onder meer een verschillenanalyse tussen begroting
en rekening. De inzichten die we daaruit opdoen gebruiken we om waar nodig veranderingen
voor te stellen in het begrotingsjaar 2024 en eventueel ook of de jaren daarna.

Als inleiding op het jaarverslag en de jaarrekening lichten we er hieronder een aantal
aspecten uit:
• Samenstelling College
• Hoogtepunten uit de programmaverantwoording
• Financieel resultaat en de belangrijkste afwijkingen
• Algemene reserve, solvabiliteit en weerstandsvermogen
• Rechtmatigheid
• Tot slot: gebeurtenissen na balansdatum

A.      Samenstelling College
Onze wethouder Marjan Sijperda is nadat zij in 2023 ziek werd, op 1 april 2024 overleden.
Richard Lamberst heeft vanaf december 2023 de portefeuilles overgenomen van Marjan en is
in de raadsvergadering van 15 mei 2024 benoemd tot wethouder.




                                                                                                   3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>B.      Hoogtepunten uit de programmaverantwoording
Het jaar 2023 was een jaar waarin we grote stappen hebben gemaakt in de ambities uit het
coalitieakkoord. Er is veel werk verzet en we hebben al veel resultaten behaald die bijdragen
aan de doelen die we ons gesteld hebben. Zowel in deze jaarstukken als in de midterm review
geven wij een uitgebreide toelichting op de stappen die tot nu toe gezet zijn en welke
resultaten er inmiddels behaald zijn. Graag lichten we enkele hoogtepunten hieronder toe.

•   Gedegen implementatie van de Omgevingswet. Er heeft een gedegen implementatie
    plaatsgevonden van de omgevingswet. Met de komst van de omgevingswet zijn we per 1
    januari 2024 ook verbonden met het Landelijk Omgevingsloket. Deze verbinding
    markeert een belangrijke stap in de verbetering van onze dienstverlening aan inwoners en
    bedrijven, doordat het loket een centraal punt biedt voor alle vergunningaanvragen en
    meldingen.
•   Woonplannen. We zijn gestart met het opstellen van woonplannen voor 17 kernen, in
    samenwerking met vertegenwoordigers van dorpsbelangen, inwoners, woningcorporaties
    en hun huurdersvertegenwoordigers. Deze plannen beschrijven onder andere de behoefte
    aan nieuwe woningen, renovatieprojecten en de mogelijkheden voor transformatie van
    bestaande gebouwen. Daarnaast besteden we aandacht aan de leefbaarheid van de
    woonomgeving.
•   Verduurzaming sportvoorzieningen. We zijn begonnen met de verduurzaming van 8
    sportaccommodaties. Dit omvat onder andere het upgraden van installaties, het
    vervangen van verlichting en beglazing, en het na-isoleren van de bouwkundige schil.
    Daarnaast zullen er zonnepanelen worden geïnstalleerd om de sportlocaties, waar
    mogelijk, energieneutraal te maken.
•   Uitvoering van regelingen in het sociaal domein. We zetten ons in voor een goede
    uitvoering van regelingen op het gebied van jeugdhulp, Wmo en participatietrajecten.
    Ook hebben we het besluit genomen om inwoners die een indicatie beschut krijgen, direct
    een beschutte plek bij Novatec te bieden. Daarmee is de wachtlijst weggewerkt.
•   Dorpshuizenbeleid. In maart 2023 is het Dorpshuizenbeleid ‘Samen bouwen aan leefbare
    dorpen’ vastgesteld. Dit beleid bevat diverse beleids- en subsidiemaatregelen om de
    dorpshuizen zoveel mogelijk te behouden voor de leefbaarheid in de dorpen.
•   Bibliotheekfunctie. Met het vastgestelde kaderdocument bibliotheekwerk verbeteren we
    de kwaliteit en toegankelijkheid van de bibliotheken. Een specifieke uitkering voor
    bibliotheken stelt ons in staat om het inhoudelijke aanbod te versterken, wat bijdraagt
    aan het terugdringen van laaggeletterdheid in onze gemeente.
•   Integraal veiligheidsbeleid. Het integrale veiligheidsbeleid, waarin we prioriteit geven aan
    ondermijning, zorg en veiligheid, jeugd en veiligheid, en digitale veiligheid, is vastgesteld.
    We hebben al diverse stappen gezet, zoals het werken volgens het Aanpak Voorkomen
    Escalatie-model en het professionaliseren van het overleg Jeugd en veiligheid. Samen met
    andere Groninger gemeenten trekken we gezamenlijk op in de aanpak van ondermijning.
•   Ondernemersvriendelijk klimaat. Om de aantrekkelijkheid van winkelcentra te behouden,
    zijn er voor de vijf centrumdorpen werkgroepen aan de slag gegaan, waarbij ondernemers
    inspraak hebben over de inrichting van het winkelgebied. Voor Zuidhorn is een
    centrumvisie vastgesteld, waaraan inwoners en ondernemers een belangrijke bijdrage
    hebben geleverd.




                                                                                                     4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>C.      Financieel resultaat en de belangrijkste afwijkingen
Het verschil tussen inkomsten en uitgaven in 2023 is € 11,1 miljoen. Op basis van de
bestuursrapportages is de begroting in de loop van 2023 bijgesteld tot een saldo van € 7,5
miljoen positief. Het verschil ten opzichte van de bijgestelde begroting komt daarmee op € 3,6
miljoen positief. Bij de besluitvorming rondom de jaarrekening doen we een voorstel voor
resultaatsbestemmingen, onder meer als correctie op de in december vastgestelde
budgetoverhevelingen en aanvullende mutaties voor een aantal specifieke reserves.

De grootste afwijkingen ten opzichte van de bijgestelde begroting doen zich voor binnen
programma 6 Sociaal Domein en taakveld 0.7 Algemene uitkering. De over- en
onderschrijdingen hebben in belangrijke mate een incidenteel karakter. Daar waar ze hun
doorwerking hebben in 2024 en verder komen ze terug in de eerste bestuursrapportage (voor
2024) en de perspectiefnota (voor 2025 en verder). De grootste afwijkingen zijn:

•   Een voordeel van € 2,2 miljoen op programma 6 Sociaal Domein. Dit wordt onder meer
    veroorzaakt door:
•   Een voordeel van € 0,7 miljoen op bijstandsuitkeringen/ BUIG, met name door een lager
    aantal BBZ gerechtigden.
•   Een positief saldo van € 0,5 miljoen op Wmo Hulp bij het Huishouden, met name als
    gevolg van lagere uitgaven voor Zorg in Natura.
•   Een voordeel van € 0,3 miljoen op de regeling IZA door in rekening gebrachte
    salariskosten bij penvoerder gemeente Groningen.
•   Een positief saldo inzake Novatec van (op dit programma) € 0,3 miljoen.
•   Een positief saldo van € 0,3 miljoen op Beschermd wonen, met name door lagere
    zorgkosten en lagere uitvoeringskosten.
•   Tegenover deze meevallers staat een nadeel op Jeugdhulp (ZIN/PGB en overig) van € 0,6
    miljoen. Dit is het gevolg van een hogere vraag naar Jeugdhulp en daarnaast een nadelig
    prijseffect door de definitieve vaststelling van tarieven van de lokaal ingekochte
    jeugdhulp.
•   Een voordeel van € 1,6 miljoen op taakveld 0.7 Algemene uitkering. Dit komt vooral
    doordat het Rijk in de decembercirculaire op de valreep extra middelen heeft verstrekt die
    we niet hadden begroot.
In paragraaf 2.5 van de jaarstukken is een integrale verschillenanalyse opgenomen, waarbij
toelichting wordt gegeven op de afwijkingen groter dan € 50.000.

D.       Algemene reserve, solvabiliteit en weerstandsvermogen
De stand van de algemene reserve is ultimo 2023 € 25,4 miljoen. Dit is een verhoging met
€ 5,4 miljoen ten opzichte van de balanscijfers per ultimo 2022. Hierop corrigeren we voor het
laatste jaar een reservering voor een nog te betalen bijdrage aan de veiligheidsregio
Groningen (€ 0,2 miljoen). De beschikbare Algemene Reserve komt daarmee, voor
bestemming, ultimo 2023 op € 25,1 miljoen.
De solvabiliteitsratio is bij het opmaken van de stukken 24,7% en gestegen ten opzichte van
vorig jaar (jaarstukken 2022 21,2%). Volgens de normen van de VNG is dit matig (20%-50%).
Het verwerken van het resultaat conform dit voorstel heeft geen effect op de solvabiliteit per
31-12-2023, maar zorgt voor een verbetering in 2024.

Het weerstandsvermogen (risico’s versus de weerstandscapaciteit) van de gemeente
Westerkwartier komt uit op een ratio van 2,3 (jaarstukken 2022 1,36). Dit is te kwalificeren als
uitstekend (bandbreedte boven de 2,0), vorig jaar was dit nog voldoende (1,0-1,4). Het




                                                                                                   5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>verwerken van het resultaat conform dit voorstel zorgt voor een stijging van het
weerstandsvermogen.
E.      Rechtmatigheid
Met ingang van 2023 verantwoord het college middels de rechtmatigheidsverantwoording
over de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties van de jaarrekening. Dit
betekent dat via een verbijzonderde interne controle is vastgesteld of de drie
rechtmatigheidscriteria zijn nageleefd:

•   Voorwaardencriterium: de naleving van wet- en regelgeving zoals opgenomen in het
    normenkader dat door de gemeenteraad is vastgesteld;
•   Begrotingscriterium: het handelen binnen de budgettaire kaders die de gemeenteraad
    stelt in de begroting en begrotingswijzigingen;
•   Misbruik & Oneigenlijk gebruik criterium: het in voldoende voeren van een beleid om
    misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsmiddelen te voorkomen.

Als norm voor het rechtmatig handelen is in de Financiële verordening gemeente
Westerkwartier 2023 besloten een verantwoordingsgrens van 3% van de totale lasten
(inclusief toevoegingen aan reserves). Op basis van de jaarrekening 2023 betekent dit een
verantwoordingsgrens van € 7,247 miljoen. Het college heeft de conclusie getrokken dat de
verantwoorde baten, lasten en balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen
de daarvoor gestelde grens. Het totaal aan geconstateerde onrechtmatigheden bedraagt €
7,629 miljoen en is nader toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording.

De conclusie ‘niet rechtmatig’ is het gevolg van de aanpassing van de methodiek voor het
berekenen van de begrotingsrechtmatigheid. In tegenstelling tot voorgaande jaren zijn vanaf
2023 overschrijdingen van lasten en investeringskredieten altijd onrechtmatig. Zelfs als
overschrijdingen in lijn zijn met afspraken met de gemeenteraad, zoals opgenomen in de
financiële verordening, is het verplicht om dit als onrechtmatigheid mee te rekenen. Zonder
de wijziging van het begrip begrotingsrechtmatigheid zou de conclusie hebben geluid dat de
in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot
stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens.

F.      Gebeurtenissen na balansdatum
Na balansdatum zijn er geen nieuwe gebeurtenissen te melden die effect hebben op deze
jaarstukken.

Vanaf de volgende pagina’s leest u een integraal jaarverslag waarin wij ingaan op alle
speerpunten uit de begroting 2023. Aspecten die in meerdere programma’s aan bod komen
vindt u daarna in de paragrafen. Het tweede deel van de jaarstukken betreft de financiële
jaarrekening die wij toelichten.

In de voorbereiding op de raadsbehandeling is er een bijeenkomst gepland om u nog een
nadere toelichting te geven op deze jaarstukken, opdat u uw controlerende taak zo goed
mogelijk kunt invullen.


Burgemeester en wethouders van de gemeente Westerkwartier,


A. van der Tuuk, burgemeester         R. Kleijnen, gemeentesecretaris




                                                                                              6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1.2 Jaarverslag - programmaverantwoording
Programma 0 – Bestuur en ondersteuning
Het bestuur van de gemeente bestaat uit de gemeenteraad, de burgemeester en het college van
burgemeester en wethouders. In dit programma staat hoe zij worden ondersteund. Zo wordt de
gemeenteraad ondersteund door de griffie. Het college van burgemeester en wethouders wordt
ondersteund door de gemeentesecretaris. Ook verkiezingen en burgerzaken vallen onder dit
programma.

 Taakvelden                                       Portefeuillehouder(s)
 0.1    Bestuur                                   Ard van der Tuuk
 0.2    Burgerzaken                               Bert Nederveen

Wat is onze beleidscontext

Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
• Dienstverlenings- en werkconcept Dichtbij en Duurzaam (2021)

Wat hebben we gedaan


 Doel: Optimale dienstverlening aan de hand van het dienstverlenings- en werkconcept Dichtbij
 en Duurzaam

 We stellen een plan van aanpak op voor het    Het plan van aanpak online dienstverlening is
 optimaliseren van online dienstverlening      door de directie vastgesteld in december 2022.
                                               In 2023 zijn we met de uitvoering gestart hierbij
                                               hebben al diverse resultaten bereikt. Wij
                                               hebben onze servicenormen bepaald en sturen
                                               daarop. We bieden onze diensten via onze
                                               website vanuit één digitaal portaal aan. Ook
                                               intern zijn we bezig met de
                                               kwaliteitsverbetering. Zo werken we samen via
                                               Microsoft Teams en OneDrive en we hebben
                                               cruciale werkprocessen tegen het licht
                                               gehouden, beschreven en enkele
                                               geactualiseerd. Dit is vastgelegd in een centraal
                                               systeem.




                                                                                                   7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>We richten een track-and-trace systeem in     Intern hebben we bij de domeinen onderzoek
                                              gedaan welke producten en diensten zich lenen
                                              voor Track & Trace. In 2023 zijn we gestart met
                                              het maken van afspraken met onze leveranciers
                                              van het generieke zaaksysteem en website.
                                              Conform het plan van aanpak gaan we in 2024
                                              live met MijnWesterkwartier.nl. We zijn in
                                              overleg met onze leveranciers van het
                                              Zaaksysteem en website om afspraken te
                                              maken wanneer we live kunnen gaan om de
                                              status aan te geven van zaken.
                                              Voor het Sociaal Domein is een nieuwe
                                              applicatie X-Works in gebruik genomen. De
                                              leverancier is bezig met de ontwikkeling van
                                              een eigen klantportaal.

We richten maatwerk dienstverlening in        We hebben afspraken gemaakt over de
met een balans tussen 'live' en digitaal,     maatwerk dienstverlening waarbij we inwoners
passend bij de behoefte van de inwoners       fysiek kunnen helpen als digitaal contact niet
                                              mogelijk is.

We borgen Direct Duidelijk na 2023 in de in   We willen een organisatie zijn die direct en
de lijn                                       duidelijk is. Vanaf 1 september 2023 werken we
                                              aan de opdracht om Direct Duidelijk te borgen
                                              in onze lijnorganisatie. Direct Duidelijk heeft
                                              onder andere een plek gekregen in het
                                              kennismakingsprogramma voor nieuwe
                                              medewerkers en in de doorontwikkeling van
                                              onze organisatie. Einde van dit project is
                                              voorzien op 1 september 2024.


Doel: We realiseren een duurzamer en toekomstbestendiger gemeentelijke huisvesting

De locatie gemeentehuis Leek/ Oude Ulo/  De locatie is verkocht en wordt gefaseerd in
gemeentewerf brengen we op de markt voor 2024 en 2025 verlaten, waarna transformatie
verkoop en herontwikkeling tot woonwijk  tot een prachtige duurzame woonwijk volgt.

We stellen een plan op voor de verkoop en     De locaties Grootegast en Marum en Zuidhorn
duurzame herbestemming van de locaties        zijn nog een aantal jaren benodigd totdat de
gemeentehuis Grootegast en gemeentehuis       Centrale Huisvesting gereed is. We denken nu
Marum passend bij de dorpskernen              alvast wel na over alternatieve invulling,
                                              passend bij de dorpskernen.

We doen onderzoek naar de toekomst van        Het onderzoek wordt in 2024 gestart.
de kwekerij en kringloopwinkel Novatec en
komen met een voorstel

We verkopen gefaseerd diverse                 Het plan hiervoor wordt gemaakt in 2024. In
buitendienstlocaties                          2023 is een aanvang gemaakt met de
                                              werkzaamheden van de werven Grootegast en
                                              Noordhorn. Na voltooiing hiervan, in de loop
                                              van 2025, kunnen we de verkoop van de diverse




                                                                                                8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                 locaties in gang zetten. De werf in Leek is al
                                                 verkocht als onderdeel van de locatie Leek en
                                                 wordt medio 2025 verlaten.


Doel: Actieve samenwerking met inwoners en benutten van hun denkkracht

We stellen een visie en beleid op participatie   Het opstellen van visie en beleid staat in de
op                                               planning voor het jaar 2024. Eind 2023 is de
                                                 voorbereiding begonnen in de vorm van het
                                                 opstellen van een plan van aanpak. Dit wordt
                                                 verder uitgewerkt in het eerste kwartaal van
                                                 2024, later in het jaar zal de uitvoering van dat
                                                 plan ter hand worden genomen.

We gaan door met uitvoering van de               Op verzoek van de dorpen worden continu
dorpenschouw en dorpenrondes en nemen            dorpenschouwen ingepland en uitgevoerd. De
de opgehaalde informatie op in de                schouwen verlopen via een vast format en
uitvoering van ons reguliere beleid.             actiepunten worden gedeeld met de betrokken
                                                 vakspecialisten. Dit gebeurt deels al
                                                 voorafgaand aan de schouw. Er vindt continu
                                                 monitoring plaats van de actiepunten en de
                                                 status daarvan.


Doel: Versterking strategische positionering en gemeentelijke lobby

We actualiseren de strategische visie            We zijn een traject opgestart met
                                                 ondersteuning door een externe deskundige.
                                                 Hierbij zijn gesprekken gevoerd in de
                                                 organisatie, met het college en met externen.
                                                 Op basis van de uitkomsten is de
                                                 geactualiseerde strategische focus voor
                                                 Westerkwartier vastgelegd.

We stellen een strategische (lobby)agenda        Op grond van de vastgelegde focus werken we
vast                                             vervolgens aan bepaling van de lobby
                                                 onderwerpen voor de korte en lange termijn.
We maken een strategische keuze gemaakt          Bovenstaande onderwerpen schrijven we in het
in deelname netwerken                            tweede kwartaal van 2024 toe aan de diverse
                                                 tafels waar Westerkwartier aan zit. Dit kan
                                                 leiden tot deelname aan nieuwe netwerken,
                                                 maar in ieder geval tot meer focus bij deelname
                                                 aan bestaande netwerken.

We versterken onze lobby-inzet op de             Voorgaande stappen moeten eerst worden
ambities uit de strategische (lobby)agenda       afgerond. Dit aspect maakt onderdeel uit van
                                                 de lopende opdracht aan de externe
                                                 deskundige en het spoorboekje voor dit dossier,
                                                 waarbij we uiteindelijk bepalen op welke wijze
                                                 we de lobby zelf verder invulling geven.




                                                                                                     9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Overige voornemens uit begroting 2023

 Dit wilden we bereiken                         Dit hebben we gerealiseerd

 We willen ook een gemeente zijn waarin         In 2023 hebben we samen met de
 mensen in verbinding staan met elkaar. Ook     Hanzehogeschool gewerkt aan het voortzetten
 kijken we daarbij naar de laatste technische   en door ontwikkelen van de werkwijze van de
 mogelijkheden en willen we innovatie           innovatiewerkplaats.
 stimuleren. In dit verband zoeken we onder     We hebben gewerkt aan een plan hoe we
 meer naar nieuwe mogelijkheden om met          specifiek willen samenwerken aan projecten
 onze samenleving in contact te staan.          met de Hanzehogeschool, ook in Europese
 Daarmee willen we een antwoord geven op        context.
 economische en maatschappelijke
 uitdagingen. Heel concreet houdt het in dat
 we meer en vaker (coöperatief) willen
 samenwerken met de partijen in ons gebied
 en dat we ons hard willen maken voor
 continuering van de Innovatiewerkplaats in
 onze gemeente. We willen graag meer
 gebruik maken deze Innovatiewerkplaats
 onder meer om ons MKB te versterken.

 In 2023 organiseren we de verkiezingen voor    Op 59 stembureaus in onze gemeenten kon op
 Provinciale Staten en de waterschappen op      15 maart worden gestemd.
 15 maart 2023.                                 Door de val van het kabinet hebben we op 22
                                                november weer verkiezingen georganiseerd,
                                                voor de Tweede Kamer.

Wat heeft het gekost

Van programma 0 worden taakvelden 0.1 en 0.2 toegelicht bij dit programma en de overige
taakvelden bij Algemene dekkingsmiddelen.

0. Bestuur en ondersteuning        Rekening Begr.2023 Begr.2023          Rekening       Verschil V/N
(Bedragen x € 1.000)                   2022 voor wijz.  na wijz.             2023          2023
Baten programma 0                         872         972          872         1.131        260   V
Lasten programma 0                      5.384       5.467        5.828        5.734          94   V
Saldo van baten en lasten               4.511       4.496        4.957        4.603         353   V
Onttrekkingen reserves                      -           -            -             -          -   -
Toevoegingen reserves                       -           -            -             -          -   -
Resultaat na mutatie reserves           4.511       4.496        4.957        4.603         353   V


Bij programma 0 is een voordeel bij de baten, die zijn € 260.000 hoger dan begroot. Bij de
lasten is ook een voordeel, die zijn € 94.000 lager dan begroot. Per saldo is er een voordeel
van € 353.000. Zie paragraaf 2.5 voor nadere toelichting op verschillen van baten en lasten per
programma.




                                                                                                       10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Programma 1 – Veiligheid
De gemeente heeft een belangrijke rol als regisseur op het thema veiligheid. Iedereen moet zich
veilig voelen in de eigen leefomgeving. Op het thema veiligheid wordt samengewerkt met een
breed netwerk binnen onze eigen organisatie en met (overheids)organisaties. Onze eigen
buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) en de politie vervullen hierin een belangrijke rol. De
integrale advisering en uitvoering van hulpverlening bij branden, rampen en crisisbeheersing is
ondergebracht bij de Veiligheidsregio Groningen.

 Taakvelden                                         Portefeuillehouder
 1.1     Brandweer                                  Ard van der Tuuk
 1.2     Openbare orde en veiligheid                Harry Stomphorst


Wat is onze beleidscontext

Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
• Integraal veiligheidsbeleid 2024-2027
• Uitvoerings- en handhavingsstrategie Fysieke Leefomgeving 2023 –2026
• Regionaal beleidsplan Veiligheid Noord-Nederland 2024-2027
• Veiligheidsplan 2020 – 2024 Veiligheidsregio Groningen

Wat hebben we gedaan

 Doel: Veiligheid en preventie op niveau houden

 Het integraal veiligheidsbeleid voor de         In december 2023 heeft de gemeenteraad het
 periode 2024-2027 wordt geactualiseerd.         nieuwe veiligheidsbeleid vastgesteld.

 We zetten extra BOA's en een juridisch          We zijn eind 2023 gestart met de werving van de
 beleidsmedewerker in (o.a. op voorkomen         juridisch medewerker en de Boa's. In het begin van
 en terugdringen van ondermijning en             2024 is de juridisch medewerker en één BOA
 middelengebruik)                                gestart.

 We bestendigen en versterken de                 Eind 2023 is besloten dat de gemeente
 samenwerking tussen de domeinen zorg en         Westerkwartier in 2024 één van de drie
 veiligheid o.a. rond het Toekomstscenario       deelnemende gemeenten in de regionale Proeftuin
 Jeugd- en gezinsbescherming                     Toekomstscenario is. Daarin komt verstevigen en
                                                 bestendigen samenwerking tussen domeinen Zorg
                                                 en Veiligheid nadrukkelijk aan de orde. In Q4 zijn
                                                 ook de regionale voorbereidingen voor deze
                                                 Proeftuin begonnen, waarin de gemeente
                                                 Westerkwartier een actieve rol vervult.

                                                 Bij het opstellen van het Integraal
                                                 Veiligheidsbeleid is ook het Sociaal Domein
                                                 betrokken. Eén van de prioriteiten is Zorg en
                                                 Veiligheid, waar onder andere de verbinding
                                                 tussen OOV en het sociaal domein centraal staat.




                                                                                                      11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                Verder is er een hele goede samenwerking op gang
                                                gekomen rondom het AVE-model in 2023. In 2024
                                                worden interne werkprocessen uitgewerkt om
                                                hierin verder door te ontwikkelen.

 Het dashboard Integrale Veiligheid wordt       In november 2023 is het dashboard van het jaar
 aangesloten op dashboards van partners         2022 met de gemeenteraad gedeeld. In dit
 zoals de politie en Veiligheidsregio           dashboard zijn ook de cijfermatige gegevens van
                                                de politie en veiligheidsregio meegenomen. Het
                                                dashboard gaat vanaf dat moment ieder half jaar
                                                naar de raad. Er is geen sprake van een meer
                                                actieve (real-time) aansluiting op de dashboards
                                                van veiligheidspartners.

 We intensiveren de inzet op informatie- en     We hebben door het aantrekken van een ISO
 systeemveiligheid.                             (information security officer) en een extra
                                                medewerker op systeemveiligheid onze expertise
                                                vergroot. Daarmee verbeteren we de digitale
                                                weerbaarheid van onze organisatie tegen onder
                                                andere cybercriminaliteit.

 We nemen digitale weerbaarheid mee in de       Digitale weerbaarheid is meegenomen onder de
 uitvoering van het integraal                   pijler digitale veiligheid in het integraal
 veiligheidsbeleid en voeren extra              veiligheidsbeleid en bijbehorend
 maatregelen door                               uitvoeringsprogramma.



Overige voornemens uit begroting 2023

 Dit wilden we bereiken                         Dit hebben we gerealiseerd

 We zetten in op de aanpak van                  In het najaar van 2023 is gewerkt aan de opzet van
 ondermijnende criminaliteit door de kennis     de lokale ondermijningstafel, inclusief alle
 en awareness bij medewerkers van onze          benodigde privacydocumentatie. De aftrap van de
 organisatie te vergroten. We richten een       ondermijningstafel vindt in februari 2024 plaats. In
 gemeentelijke ondermijningstafel op om         2023 hebben er integrale controles plaatsgevonden
 met elkaar de integrale aanpak verder te       vanuit de gedachte van een Westerkwartier
 ontwikkelen en integrale interventies te       Interventieteam. Er is een werkwijze
 plegen. We sluiten hierbij aan bij regionale   geïmplementeerd over hoe er binnen de gemeente
 initiatieven.                                  wordt samengewerkt aan de aanpak van
                                                ondermijning. De bestuurlijke controles zijn
                                                onderdeel van dit interventieteam. Team is dus van
                                                start en zal werkende wijze natuurlijk steeds verder
                                                professionaliseren. Het regionale plan van aanpak
                                                ondermijning is vastgesteld. Er heeft een online
                                                basistraining mensenhandel plaatsgevonden. Er is
                                                een intern meldpunt ondermijning opgericht.

 We zien een toename op het gebied van          Het gehele jaar zijn we aangehaakt bij de regionale
 cybercriminaliteit. Samen met onze (keten-     overlegstructuur omtrent digitale weerbaarheid en
 ) partners willen we ons inzetten om de        zijn we in gesprek geweest met de CISO en digitale
 weerbaarheid van onze inwoners en              wijkagent om hier structureel invulling aan te




                                                                                                       12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre> ondernemers te vergroten. We verkennen          kunnen geven. Digitale veiligheid is opnieuw
 of we op dit thema kunnen aansluiten bij        vastgesteld als prioriteit in het Integraal
 regionale dan wel landelijke                    Veiligheidsbeleid 2024-2027. Deze prioriteit is in
 ontwikkelingen                                  het uitvoeringsplan 2024 uitgewerkt, waarbij
                                                 bewustwording bij inwoners en ondernemers een
                                                 onderdeel is.

 We continueren onze inzet op                    Het project Klacht en Knel wordt voor de komende
 verkeersveiligheid. We kijken of het project    tijd gecontinueerd. De ervaringen die tot dusver
 Klacht en Knel (integrale inzet op              zijn opgedaan zijn dermate positief dat een
 verkeersknelpunten) een vervolg moet            dergelijke aanpak als toegevoegde waarde wordt
 krijgen                                         gezien in het kader van de verkeersveiligheid.

 Crisisbeheersing                                In 2023 is ingezet op structurele borging van het
 Crisisbeheersing vraagt van onze gemeente       onderwerp crisisbeheersing binnen het team
 dat we zorgen voor bezetting van de lokale      openbare orde en veiligheid. Daarbij heeft een
 crisisfuncties en dat we een bijdrage leveren   inventarisatie plaatsgevonden van de lokale en
 aan de regionale crisisorganisatie. Om goed     regionale crisisfunctionarissen. De open ‘gaten’
 voorbereid te zijn vraagt vakbekwaamheid        worden in samenwerking met HRM als interne
 onze structurele aandacht                       vacatures opengezet. Er is een lokaal plan
                                                 opgesteld voor het functioneren van het
                                                 Gemeentelijk Beleidsteam (GBT).



Wat heeft het gekost

1. Veiligheid                        Rekening Begr.2023 Begr.2023            Rekening       Verschil V/N
(Bedragen x € 1.000)                     2022 voor wijz.  na wijz.               2023          2023
Baten programma 1                           56            38           48           59               11   V
Lasten programma 1                       5.743         5.783        6.563        6.669             -106   N
Saldo van baten en lasten                5.687         5.745        6.515        6.610              -95   N
Onttrekkingen reserves                     263           238          238          238                -   -
Toevoegingen reserves                        -             -            -            -                -   -
Resultaat na mutatie reserves            5.424         5.507        6.277        6.371              -95   N

Bij programma 1 is een voordeel bij de baten, die zijn € 11.000 hoger dan begroot. Bij de lasten
is een nadeel, die zijn € 106.000 hoger dan begroot. Per saldo is er een nadeel van € 95.000.
Zie paragraaf 2.5 voor nadere toelichting op verschillen van baten en lasten per programma.




                                                                                                              13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Programma 2 – Verkeer, vervoer en waterstaat
Dit programma omvat het onderhoud en verbetering van de openbare ruimte. Het gaat verder
over het uitvoeren van maatregelen voor een betere bereikbaarheid en verkeersmobiliteit,
parkeren en de realisatie van nieuwe fysieke infrastructuur. De belangrijkste taken die vallen
onder dit programma zijn het uitvoeren van beheertaken, het veiligheidsonderhoud, het dagelijks
en regulier onderhoud, het groot onderhoud en de (her-) inrichtingen in de openbare ruimte. De
gladheidsbestrijding in de wintermaanden hoort hier ook bij.

 Taakvelden                                                            Portefeuillehouder(s)
 2.1     Onderhoud wegen, Gladheidsbestrijding,                        Harry Stomphorst
         Openbare verlichting
 2.2     Parkeren
 2.3     Havens
 2.4     Waterwegen
 2.5     Openbaar vervoer


Wat is onze beleidscontext

Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
• Kwaliteitsvisie openbare ruimte 2021-2025
• Parkeernormen gemeente Westerkwartier (2023)
• Verkeersvisie Westerkwartier (2021)
• Paraplu bestemmingsplan parkeren (2023)

Wat hebben we gedaan

 Doel: Verbeteren infrastructuur

 We prioriteren de opgaven uit de                De prioritering van de opgaven is vertaald naar 8
 verkeersvisie in aansluiting op het             concrete integrale opgaven met bijbehorende
 programma ‘Versnellen                           acties. De uitwerking daarvan vindt inmiddels
 woningbouwopgave’ en op landelijke en           plaats.
 provinciale ontwikkelingen

 We voeren de gekozen prioriteiten uit aan       Bij de uitwerking van prioritering wordt
 de hand van op te stellen                       nadrukkelijk rekening gehouden met de
 omgevingsplannen                                omgevingsplannen. We relateren deze aan onze
                                                 woningbouwopgave en sluiten aan bij provinciale
                                                 prioriteiten.




                                                                                                     14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Overige voornemens uit begroting 2023


 Dit wilden we bereiken                         Dit hebben we gerealiseerd

 Een doelmatige, duurzame en veilige wijze      Om de veiligheid op onze wegen te vergroten zijn
 van aanleggen, beheren en onderhouden          we gestart met het groot onderhoud aan de
 van de openbare ruimte                         belijning. Dit wordt in het jaar 2024 geheel
                                                afgerond. Hierbij wordt gebruik gemaakt van
                                                zogenoemde koudplast, wat het meest duurzame
                                                markeringsproduct op de markt is.

 Het duurzaam in stand houden van de            Ook dit jaar is er zowel klein als groot onderhoud
 verharding van de openbare wegen,              uitgevoerd aan onze wegen op basis van de meest
 bruggen en kunstwerken, pleinen, voet- en      recente inspectie uit 2022. Een aantal
 fietspaden, conform de afgesproken             noemenswaardige projecten waarbij groot
 kwaliteitsniveaus uit de kwaliteitsvisie       asfaltonderhoud is uitgevoerd zijn:
 openbare ruimte 2021-2025.                     Allersmaweg/Middagsterweg Ezinge, Hoendiep
                                                Den Horn, Hunzeweg Garnwerd, Mensumaweg
                                                Oldekerk, Munnekeweg Grootegast,
                                                Niehoofsterweg Oldehove, Oostumerweg
                                                Garnwerd, Torensmaweg Feerwerd, Valgeweg
                                                Feerwerd en Zuiderweg Den Ham.
                                                Daarnaast zijn er diverse fietspaden aangepakt;
                                                zoals het fietspad de Wieren/Lutjegasterweg
                                                Grootegast en de Pastorije Tolbert. De Westerdijk
                                                in Den Horn en Sprikkenbrug in Aduard zijn
                                                voorzien van nieuwe betonverharding.
                                                In 2023 zijn we begonnen met het vervangen van
                                                de slagboominstallaties van de Oostwolmerdraai
                                                en de Poffert. We hebben het laatste gedeelte van
                                                het onderhoud vanuit de inspectie 2021 uitgevoerd.
                                                In 2023 hebben we 17 kunstwerken vervangen
                                                waarvan vier bruggen vervangen zijn door een
                                                buisduiker. We zijn gestart met schilderen van
                                                diverse bruggen en gaan hier in 2024 mee verder.
Wat heeft het gekost

2. Verkeer, vervoer en waterstaat      Rekening Begr.2023 Begr.2023          Rekening         Verschil V/N
(Bedragen x € 1.000)                       2022 voor wijz.  na wijz.             2023            2023
Baten programma 2                            534          106         401          628            226   V
Lasten programma 2                        10.995       10.677      10.988        11.335          -346   N
Saldo van baten en lasten                 10.461       10.571      10.587       10.707           -120   N
Onttrekkingen reserves                       349           51         211           211             -   -
Toevoegingen reserves                         70            -         350           350             -   -
Resultaat na mutatie reserves             10.183       10.520      10.726       10.846           -120   N

Bij programma 2 is een voordeel bij de baten, die zijn € 226.000 hoger dan begroot. Bij de
lasten is een nadeel, die zijn € 346.000 hoger dan begroot. Per saldo is er een nadeel van
€ 120.000. Zie paragraaf 2.5 voor nadere toelichting op verschillen van baten en lasten per
programma.




                                                                                                             15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Programma 3 – Economie
Wij zetten ons binnen het programma Economie samen met bedrijfsleven, (beroeps-)onderwijs en
andere partners in voor een economisch vitale samenleving. De focus is erop gericht om het
economisch klimaat in brede zin te versterken. Recreatie en toerisme, cultuur en evenementen
zijn hiermee nauw verbonden. Deze onderwerpen komen in programma 5 aan de orde.

 Taakvelden                                    Portefeuillehouder
 3.1    Economische ontwikkeling               Richard Lamberst
 3.2    Fysieke structuur
 3.3    Bedrijvenloket Markten
 3.4    Promotie


Wat is onze beleidscontext

Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
• Detailhandelsvisie gemeente Westerkwartier (2020)

Wat hebben we gedaan


 Doel: Passend woningaanbod voor iedereen: betaalbaar en duurzaam

 We stellen een herstructureringsplan voor     Er is nog geen herstructureringsplan voor
 bedrijventerreinen op                         bedrijventerreinen in voorbereiding genomen.
                                               Deze stap kan pas worden genomen worden als
                                               het masterplan Keek op Tolbert/ Leek afgerond is.


 Doel: Ondernemersvriendelijk klimaat in onze gemeente

 We stellen een bedrijventerreinenvisie op     De opdracht voor het opstellen van een
                                               bedrijventerreinenvisie is verleend. Naar
                                               verwachting wordt de visie in het tweede kwartaal
                                               2024 opgeleverd.

 We doen onderzoek naar de mogelijkheden       Bureau K+V heeft een verkenning uitgevoerd naar
 van een bedrijvenpark gericht op              de mogelijkheden voor een circulair
 innovatieve circulariteit                     bedrijventerreinen. De uitkomsten en de
                                               vervolgstappen zijn in een thema B&W besproken
                                               en hier wordt een vervolg aan gegeven.


 Leeksterveld fase 2 wordt ontwikkeld          De uitbreiding van Leeksterveld fase 2 heeft
                                               vertraging opgelopen in verband met aanvullend
                                               onderzoek met betrekking tot archeologie en flora
                                               en fauna. De verwachting is dat we fase 2B in 2024
                                               bouwrijp maken. Fase 2A is nog afhankelijk van
                                               archeologisch onderzoek.




                                                                                                    16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre> We versterken onze economische                  Ondernemers uit verschillende dorpskernen
 positionering en de ondersteuning aan           hebben inspraak over de inrichting van het
 ondernemers                                     winkelgebied. Zij worden hierin begeleid door een
                                                 beleidsmedewerker en zij presenteren hun
                                                 inzichten en ideeën op 20 maart aan de raad.

 We stellen een visie economie                   Zowel de bedrijventerreinvisie als het onderzoek
 Westerkwartier en een daarbij behorend          naar het circulaire park liggen ten grondslag aan
 ontwikkelplan op                                deze visie, deze zijn eerst opgepakt. In de tweede
                                                 helft van 2024 zal worden gestart met het
                                                 opstellen van een visie economie.



Overige voornemens uit begroting 2023

 Dit wilden we bereiken                          Dit hebben we gerealiseerd

 Behoud van aantrekkelijke winkelcentra en       In een vijftal dorpen zijn werkgroepen actief om
 hierbij samen te werken met ondernemers         plannen te maken om de centra en bijbehorende
 en vastgoedeigenaren.                           infrastructuur te versterken.

 Een goede digitale infrastructuur voor          Het provinciale project Snel Internet Groningen is
 bedrijven en inwoners. Projecten die hier       mede door het faillissement van Rodin fors
 aan bijdragen faciliteren met als doel dat      vertraagt. De verwachting is dat de Provincie in
 alle inwoners en bedrijven toegang kunnen       2024 met een nieuwe regeling komt om de
 krijgen tot snel internet per eind 2023.        buitengebieden alsnog van snel internet te
                                                 voorzien. Er lopen tevens gesprekken met
                                                 marktpartijen over de aanleg van glasvezel in
                                                 dorpen in ne buitengebieden. Op de
                                                 bedrijventerreinen in Leek-Tolbert is een project
                                                 voor aanleg glasvezel in uitvoering.

 Faciliteren van ondernemersfondsen in           Er zijn ondernemersfondsen inwerking in de centra
 gebieden waar daar draagvlak voor is            van Leek en Zuidhorn.

Wat heeft het gekost

3. Economie                          Rekening Begr.2023 Begr.2023            Rekening       Verschil V/N
(Bedragen x € 1.000)                     2022 voor wijz.  na wijz.               2023          2023
Baten programma 3                          172            43           43           46              4   V
Lasten programma 3                         830           584          751          633            117   V
Saldo van baten en lasten                  658           541          708          587            121   V
Onttrekkingen reserves                      23             -            -            -              -   -
Toevoegingen reserves                       23             -           25           25              -   -
Resultaat na mutatie reserves              658           541          733          612            121   V

Bij programma 3 is een voordeel bij de baten, die zijn € 4 000 hoger dan begroot. Bij de lasten
is een voordeel, die zijn € 117.000 lager dan begroot. Per saldo is er een voordeel van
€ 121.000. Zie paragraaf 2.5 voor nadere toelichting op verschillen van baten en lasten per
programma.




                                                                                                            17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Programma 4 – Onderwijs
Dit programma omvat het beleid en de maatregelen gericht op gelijke kansen voor jeugdigen en
jongeren om middels het volgen van onderwijs en voorschoolse voorzieningen een passende plek
in de samenleving te krijgen. Onderdeel van dit beleid is het organiseren van voldoende openbaar
primair onderwijs, adequate huisvesting van het primair en voortgezet onderwijs en bekostiging
van het noodzakelijke leerlingenvervoer. Vanuit dit beleid worden ook aan andere gemeentelijke
doelen gewerkt, zoals duurzaamheid, meer bewegen, openbare speelplekken en een
verkeersveilige schoolomgeving.

 Taakvelden                                      Portefeuillehouder(s)
 4.1     Openbaar basisonderwijs                 Bé Schollema
 4.2     Onderwijshuisvesting
 4.3     Onderwijsbeleid, leerlingzaken


Wat is onze beleidscontext

Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
• Regionaal Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020-2023 (2020)
• Programma voorzieningen huisvesting onderwijs 2024 (2023)

Wat hebben we gedaan

 Doel: Goede onderwijshuisvesting

 We onderzoeken de optie voor nieuwbouw          We zijn gestart met onderzoek en dit loopt door in
 campus Leek met RSG de Borgen, Biblionet        2024
 en KunstKwartier

 We stellen een IHP 2023-2026 op                 We zijn bezig met het IHP 2024-2027 op te stellen,
                                                 en hebben de raad via een raadsbrief geïnformeerd
                                                 over de inhoud, het proces en de planning. Dit in
                                                 de vorm van een startnotitie over het IHP. Er is een
                                                 raadsactiviteit geweest met een bezoek aan drie
                                                 schoolgebouwen.
                                                 In december 2023 is de eerste tranche
                                                 maatwerkadviezen voor de verduurzaming van de
                                                 schoolgebouwen opgeleverd; de tweede tranche
                                                 scholen volgen in begin 2024.

 We realiseren ruimte voor onderwijs aan         De verwachte groei aan Oekraïense leerlingen
 Oekraïense leerlingen                           heeft zich in 2023 niet doorgezet. Het was daarom
                                                 niet nodig om extra units te plaatsen.




                                                                                                        18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Overige voornemens uit begroting 2023


 Dit wilden we bereiken                          Dit hebben we gerealiseerd

 Borgen resultaatafspraken met onderwijs         De resultaatafspraken van de Voor- en
 en kinderopvang met betrekking tot de           Vroegschoolse Educatie zijn met betrokken
 doorgaande lijn en (verdergaande)               partijen geëvalueerd. De doorgaande lijn is op
 samenwerking                                    proces verbeterd. Kinderen met een
                                                 ontwikkelingsachterstand zijn bij de scholen beter
                                                 in beeld. Hiermee ook de resultaten op
                                                 woordenschat van deze kinderen. In vervolg hierop
                                                 komt het onderwijs met een voorstel om ook de
                                                 andere ontwikkel domeinen (sociaal emotioneel,
                                                 rekenen, en motorische ontwikkeling) van
                                                 kinderen met achterstand in beeld te brengen.

 In aansluiting op het beschikbaar gestelde      In 2023 is een ruimtelijk/functioneel en technisch
 voorbereidingskrediet, in 2023 een plan en      programma van eisen opgesteld, is een architect
 het budget bepalen voor de huisvesting          geselecteerd voor een ontwerp en heeft de raad
 voor het Lauwers college.                       voor 2024 een tweede voorbereidingskrediet
                                                 beschikbaar gesteld.

 Zelfredzaamheid benutten bij kinderen           In 2023 is de pilot zelfstandig reizen met het
 waarvoor dat mogelijk is: reizen per            openbaar vervoer gestart. Er zijn ongeveer 20
 openbaar vervoer in plaats van                  leerlingen benaderd voor deelname aan de pilot,
 leerlingenvervoer.                              voor een aantal leerlingen was dit nog niet
 .                                               mogelijk. Zij hebben een oefenbeschikking
                                                 gekregen waarmee zij eerst een aantal keer onder
                                                 begeleiding kunnen oefenen. Scholen zijn
                                                 daarnaast al intensief bezig met zelfstandig leren
                                                 reizen.
                                                 Inmiddels doen er tien leerlingen mee aan de pilot
                                                 die allemaal zelfstandig reizen. Ook zijn er dertig
                                                 leerlingen zelfstandig gaan reizen zonder mee te
                                                 doen aan de pilot.
Wat heeft het gekost

4. Onderwijs                         Rekening Begr.2023 Begr.2023             Rekening        Verschil V/N
(Bedragen x € 1.000)                     2022 voor wijz.  na wijz.                2023           2023
Baten programma 4                        1.620        1.092         1.322        1.419              97   V
Lasten programma 4                       8.440         7.177        7.885        8.228           -344    N
Saldo van baten en lasten                6.820        6.086         6.563        6.810           -247    N
Onttrekkingen reserves                      32            69           69           32             -37   N
Toevoegingen reserves                      168             -            -            -               -   -
Resultaat na mutatie reserves            6.956        6.017         6.494        6.777           -210    N

Bij programma 4 is een voordeel bij de baten, die zijn € 97.000 hoger dan begroot. Bij de
lasten is een nadeel, die zijn € 344.000 hoger dan begroot. Per saldo is er een nadeel van
€ 247.000. Zie paragraaf 2.5 voor nadere toelichting op verschillen van baten en lasten per
programma.




                                                                                                             19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Programma 5 – Sport, cultuur en recreatie
Dit programma omvat beleid en maatregelen gericht op de leefgebieden/thema’s Gezond en
Meedoen in het sociaal domein: sport, cultuur, recreatie en bibliotheekwerk. Onder het
programma vallen ook het eigendom, exploitatie en beheer van sportaccommodaties en het
openbaar groen. Tot slot vallen ook beleid en maatregelen ten aanzien van monumenten, musea
en cultureel erfgoed onder dit programma.

 Taakvelden                                   Portefeuillehouder(s)
 5.1     Sportbeleid                          Harry Stomphorst
 5.2     Sportaccommodaties                   Bé Schollema
 5.3     Cultuur                              Richard Lamberst
 5.4     Musea                                Bert Nederveen
 5.5     Cultureel erfgoed                    Hans Haze
 5.6     Bibliotheken en omroep
 5.7     Openbaar groen en recreatie


Wat is onze beleidscontext

Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
• Lokaal Sportakkoord II (2023)
• Cultuurvisie 2021-2028 ‘Ienvestieren ien geluk’ (2021)
• Visie recreatie en toerisme (2021)
• Kwaliteitsvisie openbare ruimte (2021)
• Nota dierenwelzijn (2023)
• Duisternis beschermen, lichthinder aanpakken (2023)

Wat hebben we gedaan

 Doel: Transitie landelijk gebied en verduurzamen en verkorten van de voedselketen

 We geven een impuls aan de transitie         Met de provincie Groningen en partners in de
 landelijk gebied door deelname aan           gebieden is kennis opgehaald voor de
 projecten hieromtrent                        gebiedsplannen NPLG. Samen met Waterschap
                                              Noorderzijlvest is gewerkt aan gebiedsplan
                                              Aduarderdiep. Voor Groeningen zijn we bij
                                              overleggen aangehaakt waar updates worden
                                              gegeven en voorbereidingen voor de
                                              Netwerkbijeenkomsten worden besproken.

 Zorgen voor een schone en nette              In 2023 werd de schouw van het groen verder
 leefomgeving conform de afgesproken          geprofessionaliseerd. Er is in 2023 drie keer
 kwaliteitsniveaus uit de kwaliteitsvisie     geschouwd.
 openbare ruimte 2021-2025. Het               De schouwen in mei en september werden in eigen
 straatvegen en de bestrijding van het        beheer uitgevoerd. De schouw in juli werd
 onkruid op de verhardingen is in 2022        verzorgd door een extern bureau.




                                                                                                20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>aangepast aan de gewenste kwaliteit
volgens scenario 3 uit de                       De totale indruk is dat de kwaliteit van het beheer
kwaliteitsvisie. Met de keuze voor scenario     van openbare groen in 2023 hoger is dan in 2022 en
3 uit de kwaliteitsvisie zal dit niveau in de   2020. Gemiddeld is de score op de verzorging en
woongebieden, centra en hoofdwegen in           de technische staat van het groen op een basis- of
2025 op niveau hoog moeten zijn. Door           hoog kwaliteitsniveau geschouwd. De gemeente is
middel van schouwen gaan we kijken of dit       hiermee goed op weg naar het behalen van de
het gewenste resultaat heeft. Hierover zal      uiteindelijke doelen van de kwaliteitsvisie.
vervolgens rapportage plaatsvinden.
                                                Middels een raadsbrief van 23 oktober 2023 is de
                                                rapportage van deze schouw aan uw raad
                                                aangeboden.

                                                In het bestek voor het straatvegen en de
                                                onkruidbestrijding op verharding dat loopt tot eind
                                                2023 werd als eis gesteld dat de geleverde kwaliteit
                                                overal het niveau Basis moest zijn. In theorie zou
                                                dit met extra budget naar niveau Hoog moeten
                                                kunnen gaan. Omdat de aannemer al niet het
                                                niveau Basis kon waarmaken hebben we niet
                                                ingezet om extra geld uit te geven, maar ervoor
                                                gekozen met meer toezicht en begeleiding de
                                                kwaliteit te verbeteren.
                                                 In januari 2024 wordt het werk opnieuw
                                                aanbesteed rekening houdend met het hoge
                                                ambitieniveau.

We stellen een landschapsbiografie van het      Bij vier bureaus is navraag gedaan of zij tijd en
Westerkwartier op                               capaciteit hebben voor het opstellen van een
                                                landschapsbiografie van het Westerkwartier. Drie
                                                van de vier gaven aan dit te kunnen en graag via
                                                marktwerking de opdrachtomschrijving te
                                                ontvangen.

We stellen licht en donkertebeleid vast en      Het beleid “Duisternis beschermen, lichthinder
voeren dit uit                                  aanpakken” is in april 2023 vastgesteld. Daarna zijn
                                                we verdergegaan met het opstellen en uitwerken
                                                van een donkertezoneringskaart (punt 8 uit het
                                                beleidsplan).

We stellen een roekenbeheerplan op en           Het Roekenbeheerplan Westerkwartier is van
voeren dit uit                                  kracht en in uitvoering.

We stellen een beleidsnota dierenwelzijn        De nota Dierenwelzijnsbeleid in het
vast                                            Westerkwartier is in december 2023 door de
                                                gemeenteraad vastgesteld.




                                                                                                       21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Doel: Vergroten van de toeristische aantrekkingskracht van het Westerkwartier

Het uitvoeringsplan Recreatie en Toerisme     Vanuit recreatie en toerisme hebben we
wordt voorzien van keuzes en prioriteiten     aansluiting bij diverse projecten. In 2023 is het plan
waarbij een relatie is gelegd met de          gastvrij Middag Humsterland bij het NPG
omgevingsvisie.                               ingediend. Waar mogelijk wordt aangesloten bij
                                              projecten Groeningen, Toukomst en Tennet.

We geven uitvoering aan de opgave             Eind 2023 is een extra medewerker aangetrokken
Versterken gebruik en beleving van water      (in duo functie met het Hogeland). Deze is gestart
                                              met een inventarisatie naar de huidige stand van
                                              zaken. Dit zal input leveren voor een op te stellen
                                              kansenkaart. Daarnaast wordt samen met de VGG
                                              en provincie gewerkt aan de wateropgave.

We stellen een integrale gebiedsvisie         Gebiedsvisie Nienoord, het Gebiedskompas
Nienoord vast                                 Nienoord is opgesteld.


Doel: Sportdeelname toegankelijk en beschikbaar

De inzet op bestaande projecten en            Alle activiteiten rondom sport en bewegen zijn
programma’s (voor meer sportdeelname)         gecontinueerd. Voorbeelden hiervan zijn o.a. het
wordt gecontinueerd                           lokaal sportakkoord, de inzet van de
                                              Buurtsportcoaches en het programma
                                              Doortrappen. Met als doel om zoveel mogelijk
                                              inwoners te stimuleren om (meer) te sporten en
                                              bewegen.

We onderzoeken of we sporten voor             Het onderzoek is afgerond, de gemeenteraad is in
kinderen gratis kunnen maken                  mei 2023 geïnformeerd over de resultaten.

We verduurzamen 8 sportaccommodaties          De verduurzaming van de sportaccommodaties is
                                              gestart en in uitvoering. De sportaccommodaties
                                              worden gefaseerd verduurzaamd door onder
                                              andere het upgraden van de installaties, het
                                              vervangen van de verlichting en de beglazing en
                                              het na-isoleren van de bouwkundige schil. In 2025
                                              wordt gestart met de plaatsing van zonnepanelen
                                              op diverse binnensportaccommodaties De locaties
                                              moeten in 2026 voor zover haalbaar
                                              energieneutraal zijn.


Doel: Toegankelijke kunst- en cultuursector

We stellen een uitvoeringsplan Cultuur op     Het Uitvoeringsplan Cultuurvisie 2023-2024 is door
en voeren dat uit                             het college vastgesteld en wordt uitgevoerd.

We richten een cultuurfonds op voor           Het fonds voor grote theaterproducties is
incidentele grote producties                  opgenomen in de subsidieregeling voor kunst,
                                              cultuur, sport, welzijn en gezondheid.




                                                                                                       22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre> In gesprek met de dorpen komen we tot een      Onderliggende document 'kaders bibliotheekwerk’
 oplossing voor de bibliotheken in Aduard en    is door college vastgesteld. In de gesprekken met
 Oldehove                                       vertegenwoordiging van beide dorpen wordt
                                                gewerkt aan een pilot. Deze wordt naar
                                                verwachting in 2024 aan het college voorgelegd.

Overige voornemens uit begroting 2023


 Dit wilden we bereiken                         Dit hebben we gerealiseerd

 Sportaccommodaties                             Het harmoniseringsproject gaat in per 1 augustus
 Aan de hand van een opgesteld plan van         2024. De daadwerkelijke doorvoering in de
 aanpak en een verrichte voorverkenning         tarieven is 1 augustus 2025. Het project zit in de
 wordt in 2022-2023 de harmonisatie gestart     fase van uitwerken van kostprijsberekening en
 van het beleid en de tarieven van alle         tarifering en de informatieverstrekking aan
 binnen- en buitensportaccommodaties.           verenigingen.


 Landschap                                      Spelregels houtsingelhoofdstructuur en een kaart
 in 2022 is gewerkt aan een voorstel voor       zijn in afstemming met de provincie vastgesteld.
 herijking van de visie                         Bij de harmonisatie van de bestemmingsplannen
 houtsingelhoofdstructuur en bijbehorende       Buitengebied is het slotencasco Middag
 spelregels. Dit voorstel wordt breed gedeeld   Humsterland opgenomen inclusief eenmaal per
 met stakeholders en in 2023 vastgesteld. Er    twee jaar monitoring in samenwerking met de
 vindt afstemmingsoverleg plaats rondom         provincie.
 het vergunningsproces met de provincie         Ondersteuning gebiedsraad Middag- Humsterland
 aangaande het kappen van houtsingels. We       is doorgezet en werken mee aan de Erfgoeddeal
 zetten ons ervoor in dat de bescherming        Middag-Humsterland. In 2023 is provinciale
 van het slotencasco Middag Humsterland         Erfgoeddeal subsidie verlengd.
 wordt geborgd in verschillende regelingen.     Het platform Natuur en Landschap heeft zich
 We ondersteunen de gebiedsraad Middag          opgeheven. We onderzoeken hoe we participatie
 Humsterland. We zetten een nieuwe              verder vorm gaan geven, waaronder ook voor
 overlegstructuur op voor de afstemming         Natuur en Landschap.
 met gebiedspartners Natuur en Landschap.       We werkten (mee) aan diverse landschaps
 We werken mee aan diverse                      (herstel)projecten.
 landschaps(herstel)projecten.

 Natuurinclusieve landbouw                      Er vonden verschillende inspirerende
 Het programma Westerkwartier                   bijeenkomsten met agrariërs plaats. Ervaren
 Natuurinclusief verbindt landschappelijke      boeren inspireren andere boeren, stond centraal.
 en natuurkwaliteiten aan nieuwe                Daarnaast zijn drie door agrariërs drukbezochte
 verdienmodellen voor agrarische                informatieve bijeenkomsten over grondzaken
 ondernemers. Voor de uitvoering is € 1,93      georganiseerd. Er zijn vier projecten voor
 miljoen rijkssubsidie beschikbaar. De          Duurzame houtsingels voor de beheerders
 gemeente Westerkwartier werkt samen            /agrariërs gestart.
 met andere overheden, landbouwsector en        Binnen Westerkwartier Natuurinclusief is gewerkt
 natuurorganisaties aan de transitie naar een   aan vertrouwen en verbinding tussen partijen én
 natuurinclusieve landbouw in het               met boeren. De aanpak van onderop en de manier
 Westerkwartier. Binnen een aantal              van met elkaar omgaan past goed bij de langere
 deelprojecten wordt kennis verzameld en        termijn aanpak binnen de Transitie Landelijk
 samengewerkt om barrières uit de weg te        Gebied. Daarmee ligt er een samenwerkingsbasis




                                                                                                     23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre> ruimen. Voor 40 melkveehouderijen van           waarop kan worden voortgebouwd, mits dit
 verschillende omvang en type                    zorgvuldig gebeurt.
 bedrijfsvoering wordt een maatwerkaanpak        Op 31 december 2023 is het programma formeel
 op bedrijfsniveau uitgewerkt. In 2022           afgerond. De eindrapportage volgt.
 worden de resultaten opgeleverd en
 gedeeld. De aanpak sluit aan bij de
 gebiedsprocessen PNLG (provinciaal
 netwerk landelijk gebied) / NPLG (nationaal
 programma landelijk gebied) die ook
 plaatsvinden en voorbereidend zijn in het
 kader van biodiversiteit, water en klimaat.

Wat heeft het gekost

5. Sport, cultuur en recreatie       Rekening Begr.2023 Begr.2023           Rekening      Verschil V/N
(Bedragen x € 1.000)                     2022 voor wijz.  na wijz.              2023         2023
Baten programma 5                        2.584         1.804       3.206        3.380            174   V
Lasten programma 5                      15.472        15.793      18.413       18.098            315   V
Saldo van baten en lasten              12.889        13.989       15.207       14.718            489   V
Onttrekkingen reserves                     450           115         756           756             -   -
Toevoegingen reserves                      528             -       1.753         1.718            35   V
Resultaat na mutatie reserves          12.967        13.874       16.205       15.681            524   V

Bij programma 5 een voordeel bij de baten, die zijn € 174.000 hoger dan begroot. Bij de lasten
is ook een voordeel, die zijn € 315.000 lager dan begroot. Per saldo is er na mutatie in de
reserve een voordeel van € 524.000. Zie paragraaf 2.5 voor nadere toelichting op verschillen
van baten en lasten per programma.




                                                                                                           24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Programma 6 – Sociaal domein
Dit programma omvat het beleid en de maatregelen gericht op versterking van de
samenlevingskracht, zodat inwoners zoveel mogelijk op eigen kracht, en met ondersteuning van
het sociaal netwerk kunnen participeren. Onder dit programma valt ook preventief beleid en de
maatregelen die gericht zijn op het versterken van de brede welvaart van inwoners en een
gezonde, kansrijke ontwikkeling van jeugdigen. Onder dit programma vallen ook beleid en
maatregelen die bijdragen aan die nodig zijn om inwoners ondersteuning en zorg te bieden als het
niet op eigen kracht lukt.

 Taakvelden                                                         Portefeuillehouder(s)
 6.1     Samenkracht (maatschappelijk werk, jeugd-                  Bert Nederveen
         en jongerenwerk, kinderopvang,
                                                                    Bé Schollema
         ouderenwerk, leefbaarheid)
                                                                    Richard Lamberst
 6.2     Wijkteams
                                                                    Harry Stomphorst
 6.3     Inkomensregelingen
 6.4     Begeleide participatie
 6.5     Arbeidsparticipatie
 6.6     Maatwerk (Wmo)
 6.7     Maatwerk
 6.8     Geëscaleerde zorg

Wat is onze beleidscontext

Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
• Dorpshuizenbeleid (2023)
• Beleidsplan Vernieuwing Sociaal Domein Westerkwartier 2015-2018 (2014)
• Verdeelsleutel Beschermd Wonen en Opvang (2020)
• Armoedeonderzoek, evaluatie minimaregelingen (2020)
• Integrale schuldhulpverlening 2022-2025 (2021)
• Herijking minimabeleid, kindregelingen (2022)
• Visie armoedebeleid (vastgesteld in 2023)
• Beleidskader nieuwe wet inburgering 2022-2025 (2021)
• Sociale Ombudsfunctionaris (2020) en evaluatie (2022)
• Nieuwe opzet anti-discriminatievoorziening (2021)

Wat hebben we gedaan

 Doel: Versterken van de leefbaarheid in de dorpen

 Het dorpsvoorzieningenbeleid wordt              Het ‘Dorpshuizenbeleid 2023 Samen Bouwen aan
 geïmplementeerd                                 leefbare dorpen’ is, na de toelichting en toetsing
                                                 bij alle dorpshuizen en verenigingen van
                                                 dorpsbelangen, in april 2023 vastgesteld door de
                                                 raad. Ter uitvoering van het beleid:




                                                                                                      25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                              •   Is de beschikbaar gestelde formatie ingevuld
                                                  om het beleid verder uit te rollen en ten
                                                  uitvoer te brengen;
                                              •   Zijn drie subsidieregelingen vastgesteld en in
                                                  augustus aan de raad ter informatie
                                                  aangeboden; de subsidieregeling EPA-
                                                  maatwerkadvies en DMJOP dorpshuizen, de
                                                  subsidieregeling OZB dorpshuizen en de
                                                  subsidieregeling ondersteuning dorpshuizen
                                                  met ruimte lichamelijke oefening.


Doel: Meer gezonde jaren voor onze inwoners

We voeren het Programma Kickstart en het      Lokaal Preventieakkoord:
Lokaal Preventieakkoord uit                   Binnen het lokaal preventieakkoord zijn in 2023
                                              de volgende aanvragen goedgekeurd en
                                              uitvoering aangegeven:
                                              • Baby groente tas
                                              •   Danspaleis
                                              •   Eet team
                                              •   FC Groningen, Trainen in de Wijk
                                              •   HANNN – Gezonde Huiskamer Tour
                                              •   Gronings Feestmaal
                                              •   Huisartsenpraktijk Zevenhuizen,
                                                  wandelgroep
                                              •   Pilot Gezonde eetomgeving, GGD Groningen
                                              •   Kookkunsten, Voedselbank
                                              •   Gronings Feestmaal

                                              Programma Kickstart
                                              Na een meer oriënterende fase in 2022 zijn we in
                                              2023 gestart met uitvoering van het programma.
                                              Zo hebben we diverse activiteiten in het kader
                                              van JOGG (Kickstart in jouw buurt)
                                              georganiseerd, zijn we een samenwerking
                                              aangegaan met Spottv. Onder de programmalijn
                                              Kickstart op School zijn we met 10 scholen
                                              gestart met het uitvoeren van hun plan van
                                              aanpak Tijd voor Toekomst en met 6 scholen in
                                              gesprek/uitvoeringsplan aan het maken.
                                              In het kader van Kickstart voor de Kleintjes
                                              hebben we onze lokale coalitie Kansrijke Start
                                              verder vormgegeven en werken we nu
                                              gezamenlijk met de deelnemers een Werkplan
                                              Kansrijke Start uit. In 2024 zal de
                                              Voortgangsrapportage 2023 met oordeel van de
                                              Provincie aan college en raad worden




                                                                                                   26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                             aangeboden. Daarin staat een en ander
                                             uitgebreid(er) verwoord.


Doel: Verbeteren sturingsmogelijkheden in het sociaal domein

We actualiseren het beleidsplan sociaal      In 2023 zijn voorbereidingen getroffen voor het
domein, en nemen daarin                      actualiseren van het beleidsplan sociaal domein.
sturingsinformatie en streefwaarden op       Met zowel de raad, het college, teamleiders en
                                             collega's in het sociaal domein en
                                             samenwerkingspartners zijn brainstormsessies
                                             georganiseerd. Ook is een
                                             inwonersparticipatietraject uitgevoerd om te
                                             achterhalen wat inwoners belangrijk vinden. De
                                             opbrengst dient als input voor het in 2024 vast te
                                             stellen beleidsplan.

We verwerken de verplichte opgaven uit de    In juni 2023 is de Hervormingsagenda Jeugd
landelijke Hervormingsagenda Jeugd als       2023-2028 definitief vastgesteld. Er wordt in onze
integraal onderdeel in ons beleid en in de   regio gewerkt aan een startfoto om te kijken
uitvoering sociaal domein                    waar gemeenten staan ten opzichte van deze
                                             hervorming. In 2024 wordt op basis hiervan een
                                             uitvoeringsplan gemaakt.


Doel: Voorkomen en terugdringen van armoede en verbeteren van kansengelijkheid

We stellen een integraal armoedebeleid op    In 2023 is een integrale visie op armoede
                                             opgesteld, welke in januari 2024 is vastgesteld
                                             door de raad.

We implementeren het integraal               Dit onderdeel van de opdracht is aan de orde na
armoedebeleid, waarbij we ook de             vaststellen van de visie en was daarmee nog niet
vastgestelde beleidskeuze over               aan de orde in 2023.
schuldhulpverlening meenemen


Doel: Verminderen laaggeletterdheid

We voeren het Plan van aanpak                Het Plan van aanpak werd in 2023 volgens plan
Laaggeletterdheid arbeidsmarktregio          uitgevoerd.
Groningen 2020-2024 uit

We zetten in op taalcoördinatoren en         De Taalhuizen en taalcoördinatoren werden in
taalhuizen                                   2023 ingezet op de vier bibliotheken.
We zetten in op digitale vaardigheid en      Er werd in 2023 gewerkt aan het vergroten van
digitale weerbaarheid van onze inwoners      de digitale vaardigheden en digitale
                                             weerbaarheid door de ondersteuning en
                                             cursussen die Biblionet en Seniorweb bieden.
                                             Daarnaast was er in Leek een wekelijks spreekuur
                                             vanuit het Informatiepunt Digitale
                                             Overheid. Ook de pilot Proeftuin Digitale




                                                                                                  27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                                 Inclusie Westerkwartier werkt mee aan deze
                                                 doelstelling.


 Doel: Voldoen aan de opgaven die door het Rijk worden gesteld op het gebied van
 vluchtelingen

 We stemmen continu af met de                    In 2023 vond tweewekelijks overleg plaats op het
 Veiligheidsregio                                gebied van de opvang van vluchtelingen uit
                                                 Oekraïne. We hebben dit overleg nagenoeg alle
                                                 keren bijgewoond.

 We onderzoeken of we deel kunnen nemen          We zijn onderdeel van de bestuursovereenkomst
 aan de Regiodeal Groningen (t.a.v. de           met de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid.
 tijdelijke opvang van vluchtelingen)            Deze overeenkomst, ook wel Groningendeal
                                                 genoemd, bevat alle prestaties die gemeenten
                                                 moeten leveren op het gebied van de opvang van
                                                 vluchtelingen in 2023 en 2024.

 We organiseren de tijdelijke opvang van         De opvang is ook in 2023 weer georganiseerd en
 Oekraïners                                      wel in vier locaties (Sebaldeburen, Grootegast,
                                                 Zuidhorn en Marum). De opvang verloopt naar
                                                 tevredenheid en we hebben momenteel een
                                                 capaciteit van 410 plekken.

Overige voornemens uit begroting 2023

 Dit wilden we bereiken                          Dit hebben we gerealiseerd

 Per 1 juli 2022 en 1 november 2022 hebben       Inmiddels is het Preventieprogramma afgerond
 we nieuwe inkoopafspraken gemaakt voor          en geborgd. Contractmanagement draagt zorg
 Jeugdhulp (4 lichte producten) en Wmo. In       voor het bewaken van de gemaakte afspraken,
 2023 gaan we aan de slag met een aantal         zowel met interne partners, als met de
 punten voortkomend uit het                      gecontracteerde aanbieders. In de
 Preventieprogramma Sociaal Domein,              Eindrapportage Preventieprogramma hebben we
 waarop we nog verder willen innoveren.          gerapporteerd over resultaten en geleerde lessen
 Deels komen deze voort uit de in 2022           en wat ons nog te doen staat. De beweging van
 gesloten contracten Wmo/ Jeugd, deels           transformatie en preventie is aangejaagd
 vanuit de wens om de beweging die we            middels het Preventieprogramma; voortzetting
 ingezet hebben met het                          van die beweging vindt plaats middels
 Preventieprogramma voort te zetten en           Hervormingsagenda en GALA, waarin de
 verder vorm te geven.                           preventieboodschap landelijk wordt
                                                 uitgedragen.

 Novatec : In de komende jaren zal het aantal    We zien dat de uitstroom van het aantal mensen
 mensen in de sociale werkvoorziening            dat met pensioen gaat wordt vervangen door
 geleidelijk afnemen, met name door              medewerkers die instromen in de cao Aan de
 pensionering. We willen het totaal aantal bij   slag en in trajecten en werkervaringsplaatsen. De
 en via Novatec werkzame mensen minimaal         totale bezetting is daarmee op peil gebleven en
 op peil houden door inzet van nieuwe            is licht aan het stijgen.
 doelgroepen, afspraakbanen in de
 detacheringsfaciliteit en




                                                                                                       28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre> werkervaringsplaatsen (arbeidsfit) in het
 beschutte bedrijf.




Wat heeft het gekost

6. Sociaal Domein                     Rekening Begr.2023 Begr.2023            Rekening       Verschil V/N
(Bedragen x € 1.000)                      2022 voor wijz.  na wijz.               2023          2023
Baten programma 6                        41.245       24.849       42.639        43.506               867   V
Lasten programma 6                      101.127        87.116     108.008       106.671             1.337   V
Saldo van baten en lasten               59.881        62.267       65.369        63.165            2.203    V
Onttrekkingen reserves                      512             1       2.286         2.253               -33   N
Toevoegingen reserves                     1.149             -       2.504         2.492                12   V
Resultaat na mutatie reserves           60.519        62.266       65.587        63.404            2.249    V

Bij programma 6 is een voordeel bij de baten, die zijn € 867.000 hoger dan begroot. Bij de
lasten is een ook voordeel, die zijn € 1.337.000 lager dan begroot. Per saldo is er een voordeel
van € 2.203.000. Zie paragraaf 2.5 voor nadere toelichting op verschillen van baten en lasten
per programma.




                                                                                                                29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Programma 7 – Volksgezondheid en milieu
Dit programma omvat het beleid en maatregelen gericht op de gezondheid van de bevolking als
geheel. Hieronder vallen onder andere jeugd- en publieke gezondheidszorg, OGGz-taken, en
verslavingspreventie. Het programma omvat tevens de zorg van de gemeente voor het milieu, de
afvalinzameling, rioleringszorg, de bodemdaling, schade als gevolg van aardgaswinning en
duurzaamheid. Enerzijds betreft het milieugevolgen, zoals geluidhinder, slechte luchtkwaliteit,
geuroverlast, schade aan de natuur en bodemverontreiniging. Anderzijds gaat het over de rol van
de gemeente in de regionale en lokale klimaatproblematiek. Ook de begraafplaatsen zijn
onderdeel van dit programma.

 Taakvelden                                                        Portefeuillehouder(s)
 7.1     Volksgezondheid                                           Bert Nederveen
 7.2     Riolering                                                 Bé Schollema
 7.3     Afvalinzameling                                           Richard Lamberst
 7.4     Milieu en klimaat                                         Harry Stomphorst
 7.5     Begraafplaatsen


Wat is onze beleidscontext

Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
• Lokaal Preventieakkoord (vanaf 2023 onderdeel van SPUK/GALA)
• Watertakenplan (2020)
• Duurzaamheidsbeleid 2020-2025
• Visie hernieuwbare elektriciteit (2020)
• Transitievisie Warmte (2021)
• Klimaatadaptatieplan (2021)
• Nota begraafplaatsenbeleid 2022 t/m 2026

Wat hebben we gedaan

 Doel: Uitvoering geven aan de energietransitie

 We zorgen stapsgewijs een toename van de         We hebben in 2023 gewerkt aan de
 duurzame energieopwekking, van 0,12 TWh          stapsgewijze toename van duurzame
 in 2022 naar 0,35 TWh in 2030.                   energieopwekking zoals beschreven in het
                                                  jaarplan Duurzaamheid 2023-2024. Voor grote
                                                  zonprojecten opgenomen in de RES Groningen
                                                  geldt het niet duidelijk is wanneer de
                                                  netbeheerder ze kan aansluiten. Wanneer de
                                                  projecten zijn aangesloten, worden ze pas
                                                  zichtbaar in de meetgegevens voor productie
                                                  van duurzame energie.




                                                                                                  30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>We ronden het onderzoek naar de                 In 2023 zijn de mogelijkheden voor een
subsidieregeling zonne-energie bedrijven af     subsidieregeling zonne-energie bedrijven
                                                onderzocht. Er is gekeken hoe we de drempel
                                                kunnen verlagen, door bijvoorbeeld
                                                noodzakelijk haalbaarheids (bv. dakonderzoek)
                                                te vergoeden indien een project uiteindelijk
                                                geen doorgang kan vinden. De uitkomsten laten
                                                zien dat het animo voor een dergelijke
                                                subsidieregeling beperkt is. Ondernemers
                                                vinden het niet erg om (vooraf) te moeten
                                                investeren in zonnepanelen. Tegelijkertijd
                                                willen ze wel aansluitzekerheid van de
                                                netbeheerder. Dit betekent dat we niet verder
                                                gaan inzetten op subsidieregeling, maar wel
                                                met de netbeheerder om tafel gaan over
                                                uitvoerbare oplossingen voor onze
                                                ondernemers.


We voorzien 20-30 grote daken van zonne-        Het volleggen van de 20-30 grote daken (meer
energie                                         dan 250 panelen) is niet gelukt vanwege de
                                                huidige transportschaarste op het
                                                elektriciteitsnet, die sinds eind 2022 van kracht
                                                is In het 2023 jaar hebben we daarom vooral
                                                voorrang gegeven aan kleinere projecten die we
                                                nog wel kunnen aansluiten (landgoed Nienoord,
                                                energiecollectief Grootegast, VvE-projecten,
                                                projecten energiecoöperaties). Deze werkwijze
                                                zetten we voort.


Doel: Stimuleren van het toekomstig maken van bestaande woningen

We zorgen voor betere                           In 2023 is de website omtrent de pagina’s voor
informatievoorziening over verduurzaming        duurzaamheid flink aangepast. Hiermee
en voor een helder overzicht van alle actuele   hebben we gepoogd om de website
regelingen voor onze inwoners op de             overzichtelijker te maken, zodat inwoners
Duurzaamheidswebsite                            sneller de juiste informatie kunnen vinden. We
                                                willen dit na de eerste grote aanpassingen in
                                                2024 nog verder finetunen.
                                                Daarnaast wordt ook het Regionaal
                                                Energieloket regelmatig ge-update zodat de
                                                laatste acties en alle financiële regelingen altijd
                                                zichtbaar zijn voor onze inwoners.

We continueren de inzet van energiecoaches      De inzet van energiecoaches is, middels een
ter ondersteuning van coöperaties en            collegebesluit, omgezet in inzet voor
inwonerinitiatieven op het gebied van           energieadviseurs. Het nuanceverschil zit hem in
verduurzaming woningen huur en koop             waarover wordt geadviseerd. Energiecoaches
                                                adviseerden voornamelijk over gedrag en kleine
                                                maatregelen zoals tochtstrippen.




                                                                                                      31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                Energieadviseurs adviseren over grote
                                                maatregelen als isolatie en een warmtepomp.
                                                De overgang van energiecoaches naar
                                                energieadviseurs is in 2023 gerealiseerd en
                                                wordt in 2024 en verder gecontinueerd.

We ondersteunen inwonersinitiatieven voor       Middels de subsidieregeling voor
het opzetten van energiecoöperaties             energiecollectieven hebben we het afgelopen
                                                jaar verschillende initiatieven ondersteund. In
                                                2024 wordt de regeling geëvalueerd en
                                                (eventueel in aangepaste vorm, afhankelijk van
                                                de uitkomsten van de evaluatie)
                                                gecontinueerd.
                                                Naast de subsidieregeling hebben we ook
                                                middels personele inzet verschillende
                                                initiatieven gefaciliteerd. Bijvoorbeeld de
                                                initiatieven in Saaksum en Garnwerd, waar de
                                                bewoners bezig zijn met het thema aardgasvrij.

We breiden het revolverend (woon)fonds uit      Het Fonds Wonen Westerkwartier is in 2023
                                                geëvalueerd, als resultaat daarvan heeft de
                                                Raad besloten om het Fonds uit te breiden met
                                                4,5 miljoen euro. Daardoor kan het Fonds de
                                                komende jaren blijvend worden ingezet voor
                                                onze bewoners.


Doel: Komen tot een circulair en betaalbaar afvalbeleid

We implementeren het nieuwe                   Het opzetten van het nieuwe afvalbeleidsplan en
afvalbeleidsplan                              de implementatie hiervan heeft vertraging
                                              opgelopen. De afronding en implementatie zal in
                                              2024 plaatshebben.

We stellen een advies op voor de inrichting   Het advies voor de inrichting van het nieuwe
van een nieuwe milieustraat                   grondstoffencentrum is opgesteld.


Doel: Transitie landelijk gebied en verduurzamen en verkorten van de voedselketen

We stellen de Voedselvisie Westerkwartier     In 2023 zijn we gestart met het opstellen van de
vast en voeren deze uit                       Voedselagenda Westerkwartier (voorheen
                                              Voedselvisie). Dit is een interactief proces
                                              geweest met collega’s intern en externe
                                              organisaties vanuit het voedselnetwerk. De
                                              Voedselagenda heeft de volgende ambitie: ‘In
                                              2030 produceren en consumeren we in het
                                              Westerkwartier duurzamer, gezonder en meer
                                              voedsel van dichtbij.’ Als gemeente gaan we zelf
                                              het goede voorbeeld geven, verbinden en
                                              faciliteren het voedselnetwerk en ondersteunen
                                              initiatieven middels een Voedselagenda




                                                                                                  32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                subsidieregeling. Er wordt aangestuurd op
                                                vaststelling van de Voedselagenda begin 2024 en
                                                vervolgens start de uitvoering.

 We zetten een aantal taken en projecten        We hebben lopende projecten van de
 van de gebiedscoöperatie voort                 Gebiedscoöperatie die betrekking hadden op het
                                                Westerkwartier waar nodig/gewenst
                                                ondersteund, zodat deze gecontinueerd konden
                                                worden. Voorbeelden van deze projecten zijn Bij
                                                Boer Burger en de Gebiedsraad Middag
                                                Humsterland.

Overige voornemens uit begroting 2023


 Dit wilden we bereiken                         Dit hebben we gerealiseerd

 We werken in 2023 aan de verdere uitvoering    In 2023 hebben we uitvoering gegeven aan het
 van het in 2020 vastgestelde                   investeringsprogramma. We hebben diverse
 watertakenplan. In dit watertakenplan is       riolen vervangen en ook gescheiden rioolstelsels
 tevens een kostendekkingsplan opgenomen        en een waterberging aangelegd om het
 voor de financiering van de werkzaamheden      regenwater en afvalwater van elkaar te
 voortvloeiend uit het watertakenplan. Deze     scheiden. Dit draagt bij aan verminderen van
 kosten worden gefinancierd uit de              overstorten en weerbaar maken van onze
 opbrengsten van de rioolheffing. Hiermee       openbare ruimte tegen wateroverlast.
 houden we de kwaliteit van het riool op peil   Het watertakenplan is in maar 2023 tussentijds
 en verbeteren we de scheiding tussen           geëvalueerd en deze evaluatie is met een aantal
 schoon en vuil water.                          beleidswijzigingen aan de Raad voorgelegd.

 Ook gaan we in 2023 uitvoering aan het         In 2023 hebben we uitvoering gegeven aan het
 klimaatadaptatie-uitvoeringsprogramma          klimaatadaptatieprogramma. Veel van deze
 welke in 2021 is vastgesteld. Bij dit          werkzaamheden zijn in combinatie met de
 uitvoeringsprogramma hoort een financieel      uitvoering van het watertakenplan uitgevoerd.
 dekkingsplan. Verder geven we met onze         Een aantal zaken die gerealiseerd zijn vanuit het
 andere partners in de                          klimaatadaptatieplan zijn de subsidieregeling
 waterketensamenwerking Groningen –             groene daken waar onze inwoners gebruik van
 Noord Drenthe verder uitvoering aan de         kunnen maken, regentonregeling en diverse
 waterketensamenwerking                         bewustwordingscampagnes.

 Besluitvorming op basis van het onderzoek      Dit is verschoven naar 2024 doordat het
 dat in 2022 is gedaan naar mogelijkheden       onderzoek dat medio 2022 is uitbesteed aan een
 voor uitbreiding van vier gemeentelijke        extern bureau eind 2023 nog niet afgerond was.
 begraafplaatsen.




                                                                                                    33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Wat heeft het gekost

7. Volksgezondheid en milieu         Rekening Begr.2023 Begr.2023             Rekening       Verschil V/N
(Bedragen x € 1.000)                     2022 voor wijz.  na wijz.                2023          2023
Baten programma 7                        17.401       17.943        24.913       19.760        -5.153   N
Lasten programma 7                       20.255       20.149        27.978       23.521         4.457   V
Saldo van baten en lasten                 2.853        2.206         3.066        3.762         -696    N
Onttrekkingen reserves                    5.047            7         5.282        5.282             -   -
Toevoegingen reserves                     5.245            -         5.255        5.255             -   -
Resultaat na mutatie reserves             3.052        2.199         3.039        3.735         -696    N

Bij programma 7 is een nadeel bij de baten, die zijn € 5.153.000 lager dan begroot. Bij de lasten
is een voordeel, die zijn € 4.457.000 lager dan begroot. Per saldo is er een nadeel van
€ 696.000. Zie paragraaf 2.5 voor nadere toelichting op verschillen van baten en lasten per
programma.




                                                                                                            34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Programma 8 – Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke
vernieuwing
Het programma omvat de zorg en verantwoordelijkheid voor een goede ruimtelijke ontwikkeling
en inrichting van de gemeente, zowel van de kernen als van het platteland. We zetten in op
verdere ontwikkeling van onze ontwikkellocaties in de kernen. Dit gebeurt onder andere door
voorbereiding en -uitvoering. Daartoe behoren het opstellen van planologische kaders (nu nog
een bestemmingsplan of een omgevingsvergunning, en onder de Omgevingswet een
omgevingsplan of een omgevingsvergunning). Met een goede ruimtelijke onderbouwing voor
initiatieven uit de samenleving.

 Taakvelden                                   Portefeuillehouder(s)
 8.1    Ruimtelijke ordening                  Hans Haze
 8.2    Grondexploitatie                      Bert Nederveen
 8.3    Wonen en bouwen


Wat is onze beleidscontext
Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
• Omgevingsvisie (2022)
• Omgevingsplan (tijdelijk) (2024)
• Woonvisie 2020 – 2025 (2020)
• Nota Grondbeleid 2021 – 2025 (2021)
• Woonzorgvisie 2019-2025 (2019)
• Centrumvisie Zuidhorn (2023)
• Klimaatadaptatieplan (2021)

Wat hebben we gedaan


 Doel: Passend woningaanbod voor iedereen: betaalbaar en duurzaam

 We zetten een programma ‘Versnellen            Er is een aantal functies ingevuld op het gebied
 woningbouwopgave’ op                           van woningbouwontwikkeling, waaronder die van
                                                programmamanager. Het programmaplan wonen
                                                is in voorbereiding en wordt in 2024 vastgesteld.
                                                Hierin staan de hoofddoelen beschreven,
                                                gebaseerd op de interprovinciale woondeal, en de
                                                stappen en activiteiten om deze doelen te
                                                behalen.

 We werken intensief samen binnen de regio      In februari is de interprovinciale woondeal Regio
 en met de provincie om gezamenlijk een         Groningen-Assen gesloten met het Rijk. In oktober
 impuls te geven aan de woningbouwopgave        is gestart met een nieuw regionaal
                                                woonbehoefteonderzoek.

 We prioriteren de woonplannen voor alle        We zijn bezig met het opstellen van woonplannen
 dorpen, en leggen de focus vooral op de        voor 17 dorpen. In het programma wonen wordt
 knelpunten per dorp                            bepaald wanneer en hoe we verder gaan met de
                                                woonplannen en wat de planning daarbij is.




                                                                                                    35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Het Programma ‘een thuis voor iedereen’          De uitvoering van het programma ‘Een thuis voor
wordt vertaald naar een woondeal en              iedereen’ en de vertaling daarvan in een
concrete woningbouwplannen                       woningbouwprogramma is een afspraak in de
                                                 interprovinciale woondeal Regio Groningen-
                                                 Assen. In de Koplopersregio Groningen wordt
                                                 uitvoering gegeven aan het programma ‘Een thuis
                                                 voor iedereen'. Er is gestart met een
                                                 dataverzameling om de omvang van de opgave
                                                 inzichtelijk te krijgen.

We realiseren beleid en regelingen voor          Voor de realisatie van alternatieve woonvormen
alternatieve woonvormen die aansluiten bij       en andere diverse woonbehoeftes is het
de diverse woonbehoeftes en starten              “Beleidskader woningsplitsingen, transformatie
vooruitlopend op het beleid met pilots           gebouwen naar wonen en andere
                                                 wooninitiatieven” opgesteld en op 16 mei 2023
                                                 door het college vastgesteld. Het beleidskader
                                                 geeft een eenduidig afwegingskader om meer
                                                 ruimte aan verzoeken te geven. De notitie is na
                                                 vaststelling toegepast bij verschillende verzoeken.

We voldoen aan de jaarlijkse verhoogde           In 2023 hebben we niet voldaan aan de twee
taakstelling t.a.v. de huisvesting van           halfjaarlijkse taakstellingen statushouders van
statushouders (zie ook CUP doel 5.4)             2023. De realisatie van flexwoningen heeft
                                                 vertraging opgelopen. Daarnaast hebben we
                                                 ingezet op regionale samenwerking en
                                                 ondersteunend we alternatieve woonvormen zoals
                                                 woningsplitsing, woningdelen en
                                                 maatschappelijke initiatieven.

We bestendigen het aantal ligplaatsen voor       Om het aantal ligplaatsen te bestendigen is een
woonboten door ze vast te leggen in een          (paraplu)bestemmingsplan opgesteld. Het
(paraplu)bestemmingsplan                         conceptplan is voorgelegd aan de bewoners van de
                                                 woonboten. De opmerkingen zijn, zover mogelijk
                                                 en wenselijk, meegenomen in het conceptplan. In
                                                 2024 gaan we (onder de Omgevingswet) nieuwe
                                                 stappen zetten.


Doel: Uitvoering geven aan de energietransitie

We zetten expertise in voor begeleiding van      In 2023 hebben expertise ingezet voor de RO-
RO trajecten gericht op duurzame                 trajecten voor duurzame opwek bij meerdere
energieopwekking                                 dorpen (Noordhorn, Lutjegast, Oldekerk,
                                                 Oostwold, Sebaldeburen e.o.). Deze en nieuwe
                                                 initiatieven zetten we in overleg met de
                                                 initiatiefnemers in 2024 voort.




                                                                                                       36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre> Doel: Stimuleren van het toekomstbestendig maken van bestaande woningen

 We benutten koppelkansen bij het           Het afgelopen jaar hebben we verschillende acties
 verduurzamen van de woningvoorraad van     in gang gezet om koppelkansen bij het
 corporaties                                verduurzamen van woningen van corporaties te
                                            verduurzamen. Zo zijn we op verschillende locaties
                                            in ons gemeenteonderzoek aan het doen naar een
                                            warmtenet/bronnet en zijn we aan het kijken naar
                                            het opzetten van een regeling voor inductie koken
                                            voor huurders. Verdere uitvoering hiervan
                                            verwachten we in 2024.


 Doel: Opkomen voor belangen van inwoners rondom gaswinning en aardbevingen

 We participeren in het omgevingstraject    In het omgevingstraject zijn we met NAM, EZK en
 rondom de gasopslag in Grijpskerk/ Norg    bewoners in gesprek over de gasopslag in
                                            Grijpskerk. Het traject is ingedeeld in drie sporen:
                                            - Het vergunningenspoor. Daar speelt nu vooral
                                                het winningsverzoek voor UGS Norg (gem.
                                                Noordenveld). Voor Grijpskerk wordt pas na
                                                2030 een winningsverzoek verwacht.
                                            - Het ontzorgingsspoor. Belangrijkste thema’s
                                                zijn schadeafhandeling en monitoring. Op dit
                                                moment beiden actueel en relevant.
                                            - Het investeringsspoor. Een patstelling dreigt.
                                                NAM en EZK willen alleen bijdragen bij
                                                winning, bewoners willen niet praten over een
                                                investeringsagenda o.b.v. winning.

 We sluiten aan bij relevante overleggen    We zijn in overleg met de provincie om periodiek
 over gaswinning en aardbevingen            aan te kunnen haken bij de regionale
                                            schadeoverleggen (ambtelijk/bestuurlijk). Interne
                                            afstemming met andere thema’s vindt plaats
                                            (sociaal/economisch). De gemeente
                                            Westerkwartier is verder lid van regionale
                                            Kopgroep Gaswinning (onder aanvoering van
                                            provincie Groningen) waarin relevante zaken
                                            omtrent gaswinning worden besproken.

Overige voornemens uit begroting 2023

 Dit wilden we bereiken                     Dit hebben we gerealiseerd

 We werken aan de totstandkoming van een    We hebben een handboek transitiefase
 gebiedsdekkend Omgevingsplan als           Westerkwartier vastgesteld. Hierin is beschreven
 bedoeld in de Omgevingswet.                hoe we de komende jaren tot een gebiedsdekkend
                                            omgevingsplan gaan komen.

 We werken aan het opstellen en uitvoeren   De raad heeft op 11 okt 2023 de Centrumvisie
 van een integrale Centrumvisie voor        vastgesteld als stedenbouwkundig toetsingskader




                                                                                                   37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre> Zuidhorn, om de centrumfunctie te               voor woningbouwontwikkelingen. Initiatieven voor
 versterken en woningbouw in het centrum         woningbouw kunnen hieraan getoetst worden. In
 mogelijk te maken.                              een separaat spoor wordt gewerkt aan een ontwerp
                                                 voor de herinrichting van de openbare ruimte
                                                 (klimaatadaptatie).

Wat heeft het gekost

8. Volkshuisvest., ruimtelijke
                                     Rekening Begr.2023 Begr.2023            Rekening          Verschil V/N
ord. en sted. vern.
(Bedragen x € 1.000)                      2022    voor wijz.      na wijz.        2023           2023
Baten programma 8                        3.486         1.480        3.334        4.241             907    V
Lasten programma 8                       8.785         5.114        6.654        7.482            -828    N
Saldo van baten en lasten                5.299         3.634        3.321        3.241              80    V
Onttrekkingen reserves                     207             4        1.191        1.180              -11   N
Toevoegingen reserves                    1.925             -        1.781        1.772                9   V
Resultaat na mutatie reserves            7.017         3.629        3.911        3.833             100    V

Bij programma 8 is een voordeel bij de baten, die zijn € 907.000 hoger dan begroot. Bij de
lasten is een nadeel, die zijn € 828.000 hoger dan begroot. Per saldo is er een voordeel van
€ 80.000. Zie paragraaf 2.5 voor nadere toelichting op verschillen van baten en lasten per
programma.




                                                                                                              38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>1.3 Jaarverslag - algemene dekkingsmiddelen
In dit onderdeel wordt een toelichting gegeven op lasten en baten die niet rechtstreeks aan
een programma zijn toe te rekenen. Dit betreft de algemene dekkingsmiddelen en de
overhead.

 Taakvelden                                  Portefeuillehouder(s)
 0.3       Beheer gebouwen/ gronden          Ard van der Tuuk
 0.4       Overhead                          Bert Nederveen
 0.5       Treasury
 0.6       Belastingen (OZB)
 0.7       Algemene uitkering
 0.8       Overige baten en lasten
 0.9       VPB

Algemene dekkingsmiddelen
Onderstaande tabel toont de begrote en gerealiseerde bedragen voor de verschillende
onderdelen die onder algemene dekkingsmiddelen vallen. Onder de tabel volgt per onderdeel
een toelichting.

A. Overzicht algemene dekkingsmiddelen
Dit overzicht omvat de volgende onderdelen:
• Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is;
• Gemeentefonds uitkering;
• Dividend;
• Saldo van de financieringsfunctie;
• Overige algemene dekkingsmiddelen.

Onderstaande tabel toont de begrote en gerealiseerde bedragen. Onder de tabel volgt per
onderdeel een toelichting.

 Algemene dekkingsmiddelen           Begroting    Begr. 2023      Rekening         Verschil
 (Bedragen x € 1.000)                     2023      na wijz.          2023            2023
 Lokale heffingen (OZB)                 15.667        15.612         15.790             178
 Gemeentefonds uitkering               123.603       130.735        132.342          1.606
 Dividend                                  236            300           300               0
 Saldo van de                             -253           -187          -502            -315
 financieringsfunctie
 Overige algemene                            0              0              0              0
 dekkingsmiddelen




                                                                                              39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is
Onder de lokale heffingen in het kader van de algemene dekkingsmiddelen worden alleen die
heffingen verstaan waarvan de besteding niet gebonden is. Het gaat hierbij uitsluitend om de
onroerendzaakbelastingen. Deze worden verwerkt op taakveld 0.6. De heffingen zoals
afvalstoffenheffing en rioolheffing vallen hier niet onder, aangezien deze maximaal
kostendekkend mogen worden doorbelast. Meer informatie daarover is te vinden in paragraaf
G, lokale heffingen.

    OZB                                Begroting     Begr. 2023      Rekening        Verschil
    (Bedragen x € 1.000)                    2023       na wijz.          2023           2023
    OZB eigenaren woningen                 9.751          9.721         9.687            -34
    OZB gebruikers niet-woningen           2.360          2.384         2.340            -44
    OZB eigenaren niet-woningen            3.556          3.507          3.763           256
    Totaal                                15.667        15.612         15.790            178

De opbrengsten OZB zijn in 2023 € 178.000 hoger dan begroot.

Gemeentefonds uitkering
De gemeente ontvangt uit het gemeentefonds een uitkering van het Rijk. Het gemeentefonds
bestaat uit drie onderdelen: de algemene uitkering (het deel waar de uitkeringsfactor invloed
op heeft), de decentralisatie- en integratie-uitkeringen en de integratie-uitkering Sociaal
domein. De verdeling is niet statisch, onderdelen van de integratie-uitkering Sociaal domein
zijn overgeheveld naar de algemene uitkering.

Daarnaast ontvangt de gemeente in de jaren 2018-2022 een frictie-uitkering als
tegemoetkoming voor kosten die gepaard gaan met samenvoeging en splitsing van
gemeenten. De algemene uitkeringen worden verwerkt op taakveld 0.7.

    Gemeentefonds uitkering            Begroting     Begr. 2023      Rekening        Verschil
    (Bedragen x € 1.000)                    2023       na wijz.           2023          2023
    Algemene uitkering 2023              114.759       118.300         119.025           725
    Algemene uitkering                                       70            137            67
    voorgaande jaren
    Decentralisatie uitkeringen               957          3.258          4.074           816
    2023
    Uitkering sociaal domein 2023          7.887          9.107          9.106              -1
    Totaal                               123.603        130.735        132.342          1.606

•      Aan gemeentefonds uitkering hebben we € 1.606.000 meer ontvangen dan begroot. Dit
       komt doordat het Rijk in de decembercirculaire extra middelen heeft verstrekt die we niet
       hadden begroot. Bij de algemene uitkering betreft het actualisatie van de maatstaf
       huishoudens met een laag inkomen. Bij decentralisatie-uitkeringen zijn twee belangrijke
       bedragen € 552.000 voor invoeringskosten Omgevingswet en € 77.000 voor behoud
       sociale voorzieningen Groningen. Via resultaatbestemming gaan we deze bedragen
       beschikbaar stellen in 2024. Daarnaast hebben we € 93.000 extra ontvangen voor
       meerkosten Oekraïne sociaal domein.
•      Ook ontvingen we in december we € 67.000 aan nabetalingen over 2021.




                                                                                                   40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Dividend
Jaarlijks ontvangt de gemeente dividend uit hoofde van het bezit van aandelen. Deze bate
wordt verwerkt op taakveld 0.5. Dit kan als volgt worden gespecificeerd:

 Dividend                           Begroting      Begr. 2023     Rekening         Verschil
 (Bedragen x € 1.000)                    2023        na wijz.         2023            2023
 BNG                                      125             135          137               2
 Enixis                                    82             136          142               6
 Omrin                                     29              29           21              -8
 Totaal                                   236             300          300               0

Saldo van de financieringsfunctie
Het saldo van de financieringsfunctie is het saldo op treasury en wordt als volgt berekend:
Doorberekende kapitaallasten naar de producten minus de rente van de lang- en kortlopende
geldleningen, minus de rente op de bouwgrondexploitatie minus de afschrijvingen op de
investeringen. Dit saldo wordt verwerkt op taakveld 0.5.

 Financieringsfunctie               Begroting      Begr. 2023     Rekening         Verschil
 (Bedragen x € 1.000)                    2023        na wijz.         2023            2023
 Totaal                                  -253            -187         -502            -315

Het saldo is € 315 hoger dan de begroting na wijziging. We hebben meer langlopende rente
betaald dan begroot.

Overige algemene dekkingsmiddelen
Er zijn geen overige dekkingsmiddelen.

B. Overzicht overhead
Gemeenten moeten hun overhead apart zichtbaar maken. Dit gebeurt op taakveld 0.4. De
definitie van overhead is: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van
de medewerkers in het primaire proces. De overhead is als gevolg hiervan geen onderdeel van
de programmalasten.

In een aantal gevallen is het nodig overhead extracomptabel toe te rekenen, bijvoorbeeld bij
de tarieven voor leges en heffingen. Gemeenten zijn vrij in de toe te passen systematiek.
Westerkwartier berekent de opslag overhead als het percentage van de personeelslasten en
inhuur dat op overhead betrekking heeft.

Overhead                              Rekening Begr.2023 Begr.2023          Rekening       Verschil V/N
(Bedragen x € 1.000)                      2022 voor wijz.  na wijz.             2023          2023
Baten overhead                              630          370         701        1.325           623    V
Lasten overhead                          22.596       23.244      22.947       23.869          -922    N
Saldo van baten en lasten                21.966       22.874      22.246       22.544          -299    N
Onttrekkingen reserves                       331         228         843          798            -45   N
Toevoegingen reserves                     2.583          103         562          562              -   -
Resultaat na mutatie reserves            24.217       22.749      21.964       22.308          -254    N




                                                                                                           41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>    Overhead                                    Rekening          Begr. 2023         Rekening                Verschil
    (Bedragen x € 1.000)                             2022           na wijz.             2023                   2023
    Personele kosten                               14.174            14.298             15.301                 -1.003
    Huisvesting                                     1.433              1.907             1.559                    348
    ICT                                             1.794              2.163             1.881                    282
    Overig1                                         3.269               3.877            3.803                     73
    Totaal                                        21.966             22.245            22.544                    -299

De totale kosten voor overhead vielen in 2023 € 922.000 hoger uit dan begroot. Personele
kosten waren € 1,0 miljoen hoger, huisvesting, ICT en Overig waren lager. De personele
kosten waren € 0,5 miljoen hoger door een storting in de voorziening verlofsparen. Daarnaast
is bij salarissen en inhuur een verschuiving opgetreden naar overhead: er is in 2023 meer
verantwoord op overhead en minder op andere taakvelden. Zie paragraaf 2.5 voor een totale
analyse van salarissen en inhuur.

C. Heffing VPB
Jaarlijks begroten we € 50.000 voor te betalen vennootschapsbelasting (VPB)

    Vennootschapsbelasting                        Rekening Begr.2023 Begr.2023                   Rekening          Verschil V/N
    (Bedragen x € 1.000)                              2022 voor wijz.  na wijz.                      2023             2023
    Baten vennootschapsbelasting                             -              -               -                 -          -   -
    Lasten vennootschapsbelasting                           52             50              50                27         23   V
    Saldo van baten en lasten                               52             50              50                27         23   V
    Onttrekkingen reserves                                   -              -               -                 -          -   -
    Toevoegingen reserves                                    -              -               -                 -          -   -
    Resultaat na mutatie reserves                           52             50              50                27         23   V

In 2023 hebben we een voorlopige aanslag VPB 2023 betaald van € 33.000 en een correctie
van de aanslag 2021 ontvangen van € 6.000.

D. Onvoorzien
Voor onvoorziene uitgaven hebben we in 2023 een bedrag van € 2 per inwoner begroot. Dat
was € 125.000.

    Onvoorzien                                    Rekening Begr.2023 Begr.2023                   Rekening          Verschil V/N
    (Bedragen x € 1.000)                              2022 voor wijz.  na wijz.                      2023             2023
    Baten onvoorzien                                          -             -                -                 -         -   -
    Lasten onvoorzien                                         -           125                -                 -         -   -
    Saldo van baten en lasten                                 -           125                -                 -         -   -
    Onttrekkingen reserves                                    -             -                -                 -         -   -
    Toevoegingen reserves                                     -             -                -                 -         -   -
    Resultaat na mutatie reserves                             -           125                -                 -         -   -


1
    De grootste kostenposten bij Overig zijn HRM, Facilitair en Tractie (ons rijdend en rollend materieel)




                                                                                                                                 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>In 2023 hebben we het begrote bedrag bij de tweede bestuursrapportage ingezet waarmee er
geen bedrag voor onvoorzien meer resteerde.

Wat heeft het gekost

 Algemene dekkingsmiddelen                      Rekening Begr.2023 Begr.2023                   Rekening          Verschil V/N
 (Bedragen x € 1.000)                               2022 voor wijz.  na wijz.                      2023             2023
 Baten alg. dekkingsmiddelen                      146.892         140.403         147.569         149.707           2.138   V
 Lasten alg. dekkingsmiddelen                       3.218           8.429            2.853          3.098            -245   N
 Saldo van baten en lasten                       -143.674        -131.973        -144.716       -146.609            1.893   V
 Onttrekkingen reserves                             8.476               -           16.751         16.751               -   -
 Toevoegingen reserves                              5.338               -          14.020          14.020               -   -
 Resultaat na mutatie reserves                   -146.812        -131.973        -147.447       -149.340            1.893   V

*) Dit betreft het totaalbedrag van de Algemene dekkingsmiddelen; het is dus geen optelling van A tot en met D. A tot
en met D zijn onderdelen van de Algemene dekkingsmiddelen, zie verder paragraaf 2.5.

Bij Algemene dekkingsmiddelen is een voordeel bij de baten, die zijn € 2.138.000 hoger dan
begroot. Bij de lasten is een nadeel, die zijn € 245.000 hoger dan begroot. Per saldo is er een
voordeel van € 1.893.000. Zie paragraaf 2.5 voor nadere toelichting op verschillen van baten
en lasten per programma.




                                                                                                                                43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>1.4 Jaarverslag - Paragrafen
Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Financiële verordening Gemeente
Westerkwartier geven aan welke paragrafen ten minste moeten worden opgenomen in de
programmabegroting en jaarstukken.
In de paragraaf wordt uw gemeenteraad integraal over een bepaald thema dat dwars door de
programmabegroting en jaarrekening loopt geïnformeerd. In de paragrafen staat belangrijke
informatie om inzicht te krijgen in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige
aspecten en de risico's. De gemeenteraad of het college kan ervoor kiezen extra paragrafen
toe te voegen wanneer een onderwerp om extra aandacht vraagt.
In de begroting en de jaarstukken treft u de volgende verplichte paragrafen aan:
• Onderhoud kapitaalgoederen
• Financiering en uitzetting
• Bedrijfsvoering
• Verbonden partijen
• Grondbeleid
• Weerstandsvermogen en risicobeheersing
• Lokale heffingen

Op grond van de financiële verordening is ook onderstaande paragraaf toegevoegd:
• Novatec




                                                                                              44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Paragraaf A – Onderhoud kapitaalgoederen
In artikel 12 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten is over het
onderhoud van kapitaalgoederen het volgende bepaald:

De paragraaf betreffende het onderhoud van kapitaalgoederen bevat ten minste de volgende
kapitaalgoederen:
• wegen;
• riolering;
• water;
• groen;
• gebouwen.
Van de kapitaalgoederen, bedoeld in het eerste lid, wordt aangegeven:
• het beleidskader;
• de uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties;
• de vertaling van de financiële consequenties in de begroting.
Deze paragraaf geeft de gemeenteraad inzicht in bovenstaande. Daarvoor beschrijven we de
omvang van onze kapitaalgoederen, de kaders en de doelen die we voor het onderhoud
daarvan hanteren, welke relevante beleids- en beheerplannen hierop van toepassing zijn,
welke onderhoudskwaliteit we nastreven en hoe de kosten voor regulier onderhoud en
investeringen worden gedekt. Ook gaan we in op de prestaties over het verslagjaar 2023.
De gemeente Westerkwartier heeft de onderhoudstoestand van de kapitaalgoederen in beeld
gebracht . Het watertakenplan is vastgesteld. De kwaliteitsvisie openbare ruimte is in 2021
vastgesteld door de gemeenteraad. Voor de meeste gemeentelijke vastgoedobjecten zijn
onderhouds- en verduurzamingsplannen aanwezig.

 Enkele kerncijfers per taakveld                                                  Aantallen
 Wegen                                                                                 1.725
 Lengte wegen in km.                                                                     543
 Oppervlakte verhardingen in ha’s
 Kunstwerken                                                                               8
 Bruggen & tunnels                                                                       308
 Specifieke objecten zoals kano- en vissteigers                                           70
 Kademuren en sluizen                                                                     20
 Walbeschoeiing                                                                          100
 Riolering
 Lengte vrijverval riool in km                                                          630
 Lengte persleiding in km                                                               336
 Aantal inspectieputten                                                              20.000
 Aantal rioolgemalen                                                                    123
 Aantal drukrioolgemalen                                                              1.164
 Aantal IBA’s                                                                           596
 Water
 Sloten in km                                                                           520
 Groen
 Aantal begraafplaatsen:                                                                  27
 Aantal sportvelden:                                                                      84
 Aantal speeltoestellen:                                                               1.201
 Aantal speelplaatsen:                                                                   220




                                                                                                45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre> Enkele kerncijfers per taakveld                                                    Aantallen
 Aantal bomen:                                                                          78.255
 Gazon in ha:                                                                              200
 Haag/ heg in km:                                                                           66
 Heesters, rozen, vaste planten in ha:                                                      32
 Wegbermen binnen en buiten kom in ha:                                                     440
 Bos/ bosplantsoen in ha:                                                                150,6
 Ruigte/ hooiland/ bloemenweide in ha:                                                     128
 Gebouwen                                                                                  160
 Gebouwen in eigendom gemeenten



Kaders en doelen
De kaders en doelen die van toepassing zijn op het onderhoud van de verschillende
kapitaalgoederen zijn vastgelegd in de relevante beleidsnota’s van de gemeente. Hieronder
lichten we dit per onderdeel toe.

A.      Wegen
Beleidskader
De wegen worden onderhouden volgens de kwaliteitsniveaus (scenario 3) uit de kwaliteitsvisie
openbare ruimte welke door de gemeenteraad is vastgesteld op 30 juni 2021.
Begin 2022 zijn alle wegen geïnspecteerd conform de CROW-beheersystematiek.
Met gebruikmaking van het beheersprogramma GBI is dit de basis geweest voor het
beheersplan Wegen welke 1 op 1 is verwerkt in de kwaliteitsvisie openbare ruimte. In het
beheersplan staat aangegeven welke investeringen in een periode van 5 jaar gedaan moeten
worden om de achterstanden weg te werken naast het reguliere onderhoud.

Doelen en financiën
De ramingen uit scenario 3 van de kwaliteitsvisie zijn gebruikt voor het opstellen van de
begroting 2023.

Prestaties 2023
Het onderhoud van de wegen is in 2023 uitgevoerd op basis van de gegevens uit de
weginspectie van begin 2022 en de vastgestelde onderhoudsniveaus uit de kwaliteitsvisie
openbare ruimte (scenario 3). Er is vooral ingezet op het onderhoud van de fietspaden en de
asfaltwegen in het buitengebied.

In 2023 is de belijning in voormalige gemeenten Grootegast en Marum afgerond. Voormalige
gemeenten Leek en Zuidhoren is deels uitgevoerd, afronding in 2024.




                                                                                                 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>B.     Kunstwerken (bruggen en oeverconstructies)
Beleidskader
De kunstwerken worden onderhouden volgens het principe technisch (heel en veilig) en
verzorging (schoon en netjes) zoals dit is verwoord in de kwaliteitsvisie openbare ruimte
welke door de gemeenteraad is vastgesteld op 30 juni 2021. De kunstwerken worden beheerd
in het programma Afkas met een koppeling naar het beheersysteem GBI 6.

Doelen en financiën
De ramingen uit de kwaliteitsvisie zijn gebruikt voor het opstellen van de begroting 2023.

Prestaties 2023
In 2023 zijn we begonnen met het vervangen van de slagboominstallaties van de
Oostwolmerdraai en de Poffert. We hebben het laatste gedeelte van het onderhoud vanuit de
inspectie 2021 uitgevoerd. In 2023 hebben we 17 civieltechnische kunstwerken vervangen
waarvan vier bruggen vervangen zijn voor een buisduiker. We zijn gestart met schilderen van
diverse bruggen en gaan hier in 2024 mee verder. Uit de betoninspectie is tot dusver gebleken
dat we twee duikers binnen nu en 5 jaar moeten vervangen, hier beginnen we naar
verwachting in 2025 mee.

C.     Riolering en water
Beleidskader
In het Watertakenplan 2020 (hierna: watertakenplan) staat hoe wij invulling gaan geven aan
de drie zorgplichten: hemelwater, grondwater, afvalwater. Dit watertakenplan heeft een
looptijd van 2020 t/m 2025. In 2021 hebben we het klimaatadaptatiebeleidsplan geschreven
en op 1 december 2021 heeft de gemeenteraad deze vastgesteld. In 2022 zijn we vanuit dit
vastgestelde klimaatadaptatiebeleid bezig gegaan met het weerbaar maken van onze
openbare ruimte als gevolg van klimaatveranderingen als droogte, wateroverlast en hitte.

Doelen en financiën
Via de rioolheffing brengt de gemeente kosten in rekening voor het beheer en onderhoud van
het rioleringsstelsel bij diegenen die zijn aangesloten op de riolering. De kosten die in de
rioolheffing zijn ondergebracht betreffen onder andere investeringskosten en
exploitatiekosten. Er wordt gestreefd naar een kostendekkingspercentage van de rioolheffing
van 100%.

Prestaties 2023
We hebben uitvoering gegeven aan het maatregelplan uit het watertakenplan. De
rioleringszorg is nodig voor het duurzaam beschermen van volksgezondheid en milieu en het
voorkomen van wateroverlast. Het algemene doel is vertaald naar het inzamelen en
transporteren van afvalwater, hemelwater en grondwater. De werkzaamheden zijn gericht op
het beheer en onderhoud van alle openbare rioleringen, bergbezinkbassins, putten en kolken
en het bedienen en onderhouden van rioolgemalen en het drukrioolsysteem. Ook het
baggeren van bij de gemeente in bezit zijnde watergangen en vijvers behoort bij dit taakveld.
Het areaal is vastgelegd in het beheersysteem GBI6.

D.     Groen
Beleidskader
De wettelijke taken binnen het groenonderhoud spitsen zich toe op veiligheid van bomen en
speeltoestellen. Voor beiden geldt een wettelijke zorgplicht. Een andere wettelijke taak is
verankerd in de Wet natuurbescherming en houdt o.a. in dat we ons beheer en onderhoud




                                                                                                47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>conform een gedragscode zorgvuldig uitvoeren. Voorts is in dezelfde wetgeving vastgelegd
dat uitbreiding van invasieve exotische landplanten aantoonbaar wordt voorkomen.
De gemeente Westerkwartier beschikt over een digitaal beheersysteem, waarin de
groenarealen administratief en grafisch zijn vastgelegd.

Doelen en financiën
Het algemene doel is vertaald naar het in stand houden en beheren van alle openbaar groen,
sportvelden en speelvoorzieningen.

Prestaties 2023
Vanuit de kwaliteitsvisie hebben we in 2023 ingestoken op een aantal speerpunten. De
veiligheidszones langs voet- en fietspaden worden beter en frequenter onderhouden, er wordt
beter invulling gegeven aan het beheersbaar houden van invasieve exotische landplanten
conform het provinciale project EXIT en er is middels inhuur van een flexibele schil beter
invulling gegeven aan het zomeronderhoud van de plantsoenen langs hoofdwegen, in centra
en in woongebieden. Verder is de bomenploeg uitgebouwd en geprofessionaliseerd. In 2023
zijn 3 schouwen gehouden. Deze schouwen hebben uitgewezen dat wij met het
groenonderhoud goed in de pas lopen met de kwaliteitsvisie. Daarbij dient opgemerkt te
worden dat het groeiseizoen in 2023 droog en weinig groeizaam is geweest.

E.     Gebouwen
Beleidskader
De gemeente Westerkwartier is op dit moment eigenaar van ruim 160 vastgoedobjecten. Het
gaat om een gevarieerd palet van objecten als multifunctionele accommodaties, zwembaden,
sportgebouwen en -velden, ruimten voor kinderopvang, musea, cultureel erfgoed,
bedrijfspanden, woningen, etc. De financiële omvang van de vastgoedportefeuille vereist
sturing op dit kostbare bezit en het maken van keuzes, waarbij fundamentele vragen moeten
worden beantwoord zoals: waarom zijn wij eigenaar van het vastgoed, wat willen we ermee,
wat is het gewenste onderhouds- en instandhoudingsniveau, op welk niveau willen en kunnen
we het verduurzamen en hoe gaan we om met eventuele huur- en verhuur? Daarnaast moet
er worden geanticipeerd op wettelijke vraagstukken zoals de Wet markt en overheid en
regelgeving rondom verduurzaming, aangescherpt met het Klimaatakkoord. Dit vraagt om
weloverwogen en transparante besluiten. Daarbij wordt er aangesloten op het
coalitieakkoord en werken we volgens het DNA van het Westerkwartier: Dichtbij, nuchter,
maar ook ambitieus.
Doelen en financiën
Het doel is het realiseren van een vastgoedportefeuille met een goed onderhouden, en een
verduurzaamd slank vastgoedbestand. Om dit doel te kunnen realiseren is de afgelopen
periode onder andere uitvoering gegeven aan de volgende zaken:
    1. Het opstellen en actueel houden van de meerjarenonderhoudsplannen.
    2. Het in kaart brengen en eventueel herstellen van achterstallig onderhoud.
    3. Het uitvoering geven aan het verduurzamingsbeleid tranche 1.
    4. Het opstellen van een uitvoeringsplan verduurzamen tranche 2.

Prestaties 2023
Het uitvoeren van het uitvoeringsplan verduurzamen vastgoedportefeuille tranche 1 is in
uitvoering. Daarnaast is gestart met het opstellen het eerste deel van het uitvoeringsplan
verduurzamen vastgoedportefeuille tranche 2.




                                                                                              48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Meerjarenonderhoudsplannen – Uitvoeringsplannen duurzaamheid
Alle meerjarenonderhoudsplannen (MJOP) zijn in 2020 en 2021 geactualiseerd.
Overeenkomstig de MJOP worden jaarlijks diverse onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd
om het onderhoudsniveau van de gebouwen op het gewenste niveau te krijgen en te houden.
De huidige onderhoudsstaat van het gemeentelijk vastgoed varieert van goed tot matig. Vóór
uitvoering van de geplande onderhoudswerkzaamheden wordt altijd gekeken naar de
noodzaak van deze werkzaamheden.

Voor het verduurzamen van de vastgoedportefeuille worden, in overleg met Team
Duurzaamheid, uitvoeringsplannen opgesteld (zie punt 4 onder doelen en financiën). De
verduurzamings- maatregelen met een hoge investering en lange terugverdientijd die in 2024
nog niet in opdracht zijn gegeven worden bij de volgende actualisatie (2024) opgenomen in de
nieuwe MJOP’s, hierdoor ontstaat een duurzaam meerjarenonderhoudsplan oftewel een
DMJOP. De wettelijk vastgestelde en dus verplichte verduurzamingsmaatregelen zijn reeds in
2020 en 2021 (financieel) inzichtelijk gemaakt en verwerkt in de begroting. De uitvoering
hiervan is in 2023 en 2024 ingepland en grotendeels reeds in uitvoering.

Het afgelopen jaar hebben we op diverse locaties uit onze vastgoedportefeuille de oude
verlichting vervangen door LED, het enkel glas vervangen door HR++ glas en hebben wij de
isolatie van de gebouwschil verbeterd. Daarnaast lopen diverse onderzoeken voor het
plaatsen van zonnepanelen en het na-isoleren van de gevels. Het onderzoeken van de
geschiktheid van de constructies, de onderzoeken naar de aanwezigheid van beschermde
diersoorten, het nemen van aanvullende maatregelen en het aanvragen van de benodigde
ontheffingen kosten veel tijd en vertraagd op dit moment onze verduurzamingsplannen en
investeringen. Voordat wij de geplande maatregelen kunnen en mogen uitvoeren zijn dit wel
zaken die goed geregeld moeten worden.

Eigen huisvesting
Binnen het Programma Huisvesting zijn besluiten genomen voor nieuwe huisvesting. We
houden tot de realisatie de huidige huisvesting in stand op een basisniveau en reserveren het
niet uitgegeven onderhoudsbudget in de Reserve Programma Huisvesting voor tegenvallers
binnen het programma.




                                                                                                49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Paragraaf B – Financiering
Volgens artikel 13 van het ‘Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten’ is
het opstellen van een paragraaf betreffende de financiering verplicht. De paragraaf
betreffende de financiering bevat in ieder geval de beleidsvoornemens ten aanzien van het
risicobeheer van de financieringsportefeuille en geeft inzicht in de rentelasten, het
renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden
wordt toegerekend en de financieringsbehoefte.

In de financieringsparagraaf wordt aangegeven op welke wijze in het verslagjaar uitvoering is
gegeven aan de treasuryfunctie.

De Wet Financiering Decentrale Overheden en de verordening artikel 212 geven kaders voor
de uitoefening van de treasuryfunctie. In het treasurystatuut van de gemeente
Westerkwartier wordt de landelijke regelgeving nader uitgewerkt en zijn bevoegdheden
gemandateerd.

Hieronder gaan we achtereenvolgens in op:
A.     Gemeentefinanciering;
B.     Risicobeheer;
C.     EMU saldo.

A.    Gemeentefinanciering
Het onderdeel gemeentefinanciering geeft inzicht in de gemeentelijke financieringspositie en
de daarbij horende financieringsbehoefte. Om de treasuryfunctie naar behoren uit te kunnen
voeren, is het tijdig, juist en volledig beschikbaar hebben van financiële informatie van
wezenlijk belang.

Renteontwikkeling
De rente op de geld- en kapitaalmarkt wordt voornamelijk bepaald door het beleid van de
Europese Centrale Bank (ECB). In de zomer van 2022 heeft de ECB de beleidsrente, voor het
eerst in elf jaar tijd, verhoogd. De prijzen in de EU stegen namelijk al een tijdlang te hard. De
inflatie, die eerst lager was dan gewenst, kwam nu ver uit boven het doel van 2 % dat de ECB
op middellange termijn nastreeft. Na de eerste renteverhoging in juli 2022 volgden nog meer
verhogingen, waarbij de rente in oktober 2023 voor het eerst ongewijzigd is gebleven op 4%.
De verwachting is dat zolang de inflatie daalt naar een gangbaar niveau, de ECB de rente niet
verder zal verhogen.

Rentetoerekening
Hieronder staat het schema rentetoerekening voor de jaarrekening 2023 om inzage te geven
in het renteresultaat en de toerekening aan de taakvelden.




                                                                                                    50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Renteschema jaarstukken 2023                                                       Rekening
(Bedragen x € 1.000)                                                                   2023
a. De externe rentelasten voor de korte en lange financiering                +        4.170
b. De externe rentebaten voor de korte en lange financiering                 -/-        358
Saldo rentelasten en rentebaten                                                       3.811
c1. De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend            -/-        440
c2. De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld        -/-          -
    moet worden toegerekend
c3. De rentebaat van doorverstrekte leningen indien daar een specifieke      +              -
    lening voor is aangetrokken die aan het betreffende taakveld moet
    worden toegerekend.
Aan de taakvelden toe te rekenen externe rente                                         3.371
d1. Rente over eigen vermogen                                                +             -
d2. Rente over voorzieningen                                                 +             -
Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente                                             3.371
e. De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)                        -/-       2.765
Renteresultaat op het taakveld treasury                                                  606
Afwijking rentelasten vs. voorgecalculeerde rentelasten                             -21,94%

Renteomslagpercentage
Het renteomslagpercentage wordt gebruikt om de externe rentelasten evenwichtig over de
diverse taakvelden te verdelen. Bij de begroting 2023 zijn we uitgegaan van een renteomslag
van 1,5%. Uit de nacalculatie blijkt dat het werkelijke percentage uitkomt op 1,74% voor de
taakvelden exclusief de grondexploitaties. De afwijking ten opzichte van de
voorgecalculeerde rentelasten bedraagt daarmee 21,94% en valt binnen de bandbreedte van
de toegestane afwijking van 25%. Daarmee wordt in de jaarrekening 2023 de bij de begroting
berekende omslagrente van 1,5% gehandhaafd.

De rentetoerekening aan de grondexploitaties dient nacalculatorisch plaats te vinden conform
een voorgeschreven berekening. De werkelijk rente voor de grondexploitaties is berekend op
2,20%. De rentelasten toegerekend aan de grondexploitaties bedraagt daarmee € 440.080.

Kredietbehoefte en leningenportefeuille
Hieronder staat het verloopoverzicht van de onderhandse leningen met een looptijd van
langer dan één jaar. In 2023 is in totaliteit € 14,1 miljoen afgelost en is een nieuwe lening
aangetrokken van € 14 miljoen. De omvang van de onderhandse leningen bedraagt eind 2023
nog € 138,8 miljoen. De ontwikkeling van de leningenportefeuille is in onderstaande tabel
weergegeven.




                                                                                                51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Ontwikkeling leningenportefeuille                                                  Rekening
(Bedragen x € 1.000)                                                                   2023
Stand per 1 januari 2023                                                            138.921
Nieuwe afgesloten geldleningen                                                +      14.000
Reguliere aflossingen                                                        -/-      14.110
Vervroegde aflossingen                                                       -/-           -
Stand per 31 december 2023                                                          138.811

Voor het aantrekken van nieuwe leningen geldt dat dit gebeurt conform de door de
gemeenteraad vastgestelde financiële verordening en de bepalingen in het treasurystatuut.

Kasbeheer
De liquiditeitspositie moet zodanig zijn dat verplichtingen tijdig kunnen worden nagekomen.
Het betalingsverkeer wordt uitgevoerd door de NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG).

B.       Risicobeheer
Kasgeldlimiet
Een belangrijk uitgangspunt van de Wet Fido is het vermijden van grote fluctuaties in de
rentelasten van openbare lichamen. Om een grens te stellen aan kortlopende financiering is in
de Wet Fido de kasgeldlimiet opgenomen (welke nader is uitgewerkt in de uitvoeringsregeling
Financiering decentrale overheden). De kasgeldlimiet wordt bepaald door het
begrotingstotaal bij aanvang van het dienstjaar te vermenigvuldigen met een bij ministeriële
regeling vastgesteld percentage van 8,5%. Bij overschrijding van de kasgeldlimiet moet een
vaste geldlening worden aangetrokken.

Berekening kasgeldlimiet                                   Rekening 2023
(Bedragen x € 1.000)                         1e kw.        2e kw.     3e kw.         4e kw.
Vlottende schulden                           16.748         4.021       2.525         2.741
Vlottende middelen                            2.671         3.451       8.130        16.935
Per saldo                                    14.077           570      -5.604       -14.194
Kasgeldlimiet                                16.134        16.134      16.134        16.134
Ruimte (+), overschrijding (-)                2.057        15.564     21.738         30.328

Uit bovenstaande staat blijkt dat de gemeente Westerkwartier in het verantwoordingsjaar in
geen van de kwartalen de kasgeldlimiet heeft overschreden. Dit is met name het gevolg van
het aantrekken van een nieuwe langlopende geldlening in 2023.

Schatkistbankieren
Op basis van de Wet financiering decentrale overheden is de gemeente Westerkwartier
verplicht te schatkistbankieren. Gemeenten zijn verplicht om hun overtollige liquide middelen
aan te houden in de schatkist bij het Rijk. Voor 2023 bedraagt het drempelbedrag voor de
gemeente Westerkwartier € 3,796 miljoen. Dagelijks moet worden beoordeeld of dit
drempelbedrag overschreden wordt en is het de verantwoordelijkheid van de gemeente om er
voor te zorgen dat er gemiddeld over het hele kwartaal niet meer middelen buiten de
schatkist worden gehouden dan dit drempelbedrag.

Uit de berekening in de tabel op de volgende pagina blijkt dat de gemeente Westerkwartier
de laatste twee kwartalen van 2023 het drempelbedrag heeft overschreden. Er zijn geen
sancties geformuleerd voor decentrale overheden bij overschrijding van het drempelbedrag.




                                                                                                52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>De overschrijding in 2023 heeft derhalve geen financiële gevolgen. Om de geconstateerde
overschrijding in de toekomst uit te kunnen sluiten, en daarmee te voldoen aan de wet- en
regelgeving, wordt vanaf 2024 gebruik gemaakt van de mogelijkheid bij de BNG om de liquide
middelen automatisch af te romen en aan te vullen bij ’s Rijks schatkist.

    Benutting drempelbedrag schatkistbankieren                 Rekening 2023
    (Bedragen x € 1.000)                              1e kw.   2e kw.    3e kw.       4e kw.
    Buiten 's Rijks schatkist gehouden middelen (1)        -      164     7.857       14.201
    Drempelbedrag (2)                                  3.796    3.796     3.796        3.796
    Benutting van het drempelbedrag (2 -/- 1)          3.796    3.632    -4.061      -10.405
    Overschrijding van het drempelbedrag?               Nee      Nee         Ja           Ja

Renterisiconorm:
Ter beheersing van het renterisico op langlopende schulden is in de wet Fido de
renterisiconorm opgenomen. De renterisiconorm houdt in dat maximaal 20% van het
begrotingstotaal in enig jaar voor herfinanciering in aanmerking komt. Voor de gemeente
Westerkwartier is dit een bedrag van € 37,9 miljoen 2023. Dit bedrag mag niet overschreden
worden en dat betekent dat slechts een geringe omvang aan langlopende leningen mag
worden aangetrokken of een goede spreiding van leningen in omvang, looptijden en
renteaanpassingen. De berekening van de renterisiconorm is hieronder opgenomen. Hieruit
blijkt dat de norm in 2023 niet is overschreden.

    Renterisiconorm jaarstukken 2023                                              Rekening
    (Bedragen x € 1.000)                                                               2023
    a. Renteherzieningen                                                                  -
    b. Aflossingen                                                                   14.110
    c. Renterisico (a + b)                                                           14.110
    d. Begrotingstotaal                                                             189.811
    e. Percentage regeling                                                             20%
    f. Renterisiconorm (c * d)                                                       37.962
    g. Ruimte onder risiconorm (f > c)                                               23.853
    h. Overschrijding risiconorm (c > f)                                                  -
    Overschrijding renterisiconorm?                                                    Nee

C.     EMU-saldo
Met de invoering van de Wet houdbare overheidsfinanciën (wet HOF) op 11 december 2013 is
een wettelijke regeling getroffen voor het doelgericht streven naar houdbare financiën van de
collectieve sector in nationaal en Europees verband. Met de opgave van het EMU-saldo
worden de gegevens van de collectieve sector verzameld binnen de Economische en
Monetaire Unie (EMU). Het EMU-saldo en de EMU-schuld zijn afgeleid van de cijfers over de
sector overheid uit de nationale rekeningen. De norm voor het tekort is op macronorm voor
gemeenten 0,27% van het bruto binnenlands product (BBP). De individuele referentiewaarde
EMU-saldo van 2023 voor de gemeente Westerkwartier bedraagt €9,715 miljoen2. Dit is geen
norm maar een indicatie van het aandeel van de gemeente Westerkwartier.

Het EMU-saldo is het verschil van inkomsten en uitgaven van de overheid. Inkomsten en
uitgaven worden daarbij geboekt in het jaar dat economische waarde gecreëerd wordt of

2
    Op basis van de decembercirculaire 2023.




                                                                                                53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>wanneer een recht dan wel verplichting ontstaat. Het is gelijk aan het vorderingensaldo van
de sector overheid in de nationale rekeningen plus het rentevoordeel of -nadeel als gevolg van
financiële derivaten (renteswaps).

De EMU-schuld is gedefinieerd als de geconsolideerde overheidsschuld, gewaardeerd tegen
nominale waarde, exclusief de transitorische schuld en de schuld op de titel financiële
derivaten. Door het verschil in waarderingsgrondslag is de som van de schuldtitels van de
EMU-schuld (nominaal) niet gelijk aan de som van de schuldtitels in de nationale rekeningen
(marktwaarde). De schuld bestaat uit de titels: chartaal geld, kortlopende waardepapieren,
obligaties, kortlopende leningen en langlopende leningen. Hieronder is de berekening van het
EMU-saldo opgenomen met de jaarcijfers van het verslagjaar en de twee voorgaande
jaarstukken3.

    Berekening EMU-saldo                                       Rekening    Rekening    Rekening
    (Bedragen x € 1.000)                                           2021        2022        2023
    1. Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q.          +        7.153     12.596       11.143
       onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)
    2. Mutatie (im)materiële vaste activa                -/-         347       7.814         413
    3. Mutatie voorzieningen                              +        2.371         703        -183
    4. Mutaties voorraden (incl. bouwgronden in          -/-      -7.389      -1.030      -9.463
       exploitatie)
    5. Boekwinst van verkoop effecten en                 -/-        295            -         50
       (im)materiële vaste activa
    Berekend EMU-saldo (1-2+3-4-5)                               16.271        6.515     19.959
    6. Referentiewaarde EMU-saldo                        -/-     -6.039       -7.126      -9.715
    Verschil EMU-saldo t.o.v. referentiewaarde                   22.310      13.641      29.674

Net als in de voorgaande twee jaren is er geen sprake van een tekort, maar een voordeel en
blijft de gemeente Westerkwartier daarmee ruimschoots binnen de referentiewaarde van
- € 9,715 miljoen. Een toelichting op onder meer exploitatiesaldo, voorraden en voorzieningen
is te vinden in de financiële jaarrekening.




3
 Het EMU-saldo is in voorgaande jaarstukken foutief berekend. De hier gepresenteerde cijfers
over 2021 en 2022 wijken daardoor af van de voorgaande jaarstukken.




                                                                                                   54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Paragraaf C – Bedrijfsvoering
Inleiding
We gaan in deze paragraaf verder in op de volgende onderdelen:
I Bedrijfsvoering:
A. Organisatie
B. Dienstverlening aan onze inwoners
C. Hoe wij communiceren
D. Huisvesting en faciliteiten
E. Plannen en in control zijn
F. Open overheid
G. Digitaal beheer op orde: automatisering en informatievoorziening, informatiebeveiliging
    en bescherming persoonsgegevens

II Rechtmatigheid
Het onderdeel rechtmatigheid is nieuw deze paragraaf. Met ingang van het verslagjaar 2023
verantwoordt het college van burgemeester en wethouders over de rechtmatigheid.

A.     Organisatie
Doorontwikkeling
De wereld om ons heen verandert. Van ons vraagt dat een andere taakopvatting, een andere
houding, een andere manier van werken en anders samenwerken. Daarnaast heeft de
organisatie in de eerste periode na de herindeling voornamelijk in het teken gestaan van
vorming, ontwikkeling en opbouw van identiteit. Inmiddels zijn we in een volgende fase
gekomen. Een fase met een doorontwikkeling om een organisatie te worden die continue in
ontwikkeling is.

We hebben voor organisatie de komende jaren drie ambitieuze doelen gesteld:
    1. In alles wat wij doen, stellen we de samenleving en onze inwoners centraal.
    2. Wat we doen is gericht op het behalen van zichtbare resultaten.
    3. We werken als één team, één gemeente.
Om deze doelen te bereiken versterken we onder meer resultaatgericht werken, geven we
managementlagen opnieuw vorm en verbeteren we samenwerking (integraal werken).
We hebben onze koers (waaronder missie, visie en kernwaarden) om de organisatie naar een
hoger niveau te brengen opgeschreven in “Mooi. Voor elkaar!".
Onze missie:
“Wij zetten ons maximaal in voor een leefbaar Westerkwartier. Mooi. Voor elkaar!

Onze visie:
• Wij faciliteren ons bestuur zodat beleid wordt voorbereid en uitgevoerd dat voorziet in de
   behoefte van onze inwoners,
• Wij weten wat er speelt door in gesprek te zijn met ons bestuur en onze inwoners
• Wij zoeken in- en extern actief samenwerking met disciplines die nodig zijn
• Wij werken waar dat mogelijk of noodzakelijk is
• Wij zijn direct en duidelijk
• Wij zijn resultaatgericht

Onze kernwaarden:




                                                                                               55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Verantwoordelijk, verbinding en wendbaar.
Cao gemeenten
Op 13 november 2023 hebben VNG en bonden een onderhandelingsresultaat voor de Cao
gemeenten gesloten. De cao loopt van 1 januari 2024 tot en met 31 maart 2025. De salarissen
stijgen per 1 januari 2024 met 4,75% en per 1 oktober met 1,25%.
Daarnaast is er in het onderhandelingsresultaat aandacht voor vitaliteit, werkdruk, krapte
arbeidsmarkt en externe inhuur.

Arbeidsmarktstrategie en –communicatie
In het licht van de krapte op de arbeidsmarkt en om onze positie op de arbeidsmarkt te
verbeteren, hebben we een plan opgesteld hoe we ons (nog) beter kunnen profileren op de
arbeidsmarkt en hoe we aantrekkelijke werkgever zijn én blijven voor onze huidige
medewerkers. Een stap die we onder meer hebben gezet, is het toekennen van een bonus aan
medewerkers die via hun eigen netwerk nieuwe medewerkers werven en aan ons verbinden.
We doen dit eerst in een pilotvorm. Ook hebben we een start gemaakt met het opstellen van
een werkgeversmerk en het vormgeven van een werken bij de gemeente Westerkwartier-site.

B.     Dienstverlening aan onze inwoners
We hebben voor de doorontwikkeling en verbetering van de online dienstverlening de
volgende stappen gezet:
•   Continuering keuzemenu in de ochtend voor de telefonische toegang van het sociaal
    domein en periode van belastingenaanslagen
•   Verbetering van onderlinge afstemming tussen KCC en vak-afdelingen
•   Verbetering van kwaliteit door meer monitoring en sturing op basis van data-informatie
    en servicenormen. De service normen zijn op 1 mei 2023 gepubliceerd via de website.
•   Daarnaast hebben we voorbereidende stappen gezet voor het inrichten van een digitaal
    portaal met Track & Trace-functionaliteit voor de inwoner. Voor het zetten van
    vervolgstappen wachten we een landelijke pilot van de VNG in samenwerking met een
    aantal pilotgemeentenen en enkele marktpartijen af. Zij onderzoeken en ontwikkelen de
    mogelijkheden om verschillende portalen in één digitale balie onder te brengen.

C.      Hoe wij communiceren
Op verschillende manieren hebben we onze inwoners meegenomen in onze plannen en
projecten. We hebben geluisterd naar onze inwoners en informatie en ideeën opgehaald. We
hebben dit onder meer gedaan via inloop- en informatiebijeenkomsten, gesprekken,
werkbezoeken, enquêtes, kennis- en werksessies.
We zijn begonnen met het borgen van het project Direct Duidelijk in onze organisatie. We
hebben bijna 30 medewerkers getraind in het schrijven van begrijpelijke teksten. Hiermee
hebben we een volgende stap gezet richting een organisatie die direct en duidelijk
communiceert.
Om ervoor te zorgen dat bezoekers makkelijk kunnen navigeren op onze website, hebben we
gewerkt aan de structuur van de site. Daarnaast zijn de eerste stappen gezet in een nieuwe
opzet voor de woonpagina’s om deze ook volledig toegankelijk te krijgen voor bezoekers met
een beperking. Verder startte het project mijn.westerkwartier.nl waarmee inwoners medio
2024 weer meer zaken zelf kunnen regelen en inzien.




                                                                                              56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>D.      Huisvesting en faciliteiten

Centrale huisvesting:
I In het kader van centrale huisvesting hebben we in 2023 uitvoerig onderzoek verricht, waarbij
gekeken is naar meerdere uitbreidingsrichtingen rondom de locatie Zuidhorn. Eind 2023
concludeerde het college van burgemeester en wethouders dat het realiseren van centrale
huisvesting binnen de eerder vastgestelde kaders niet optimaal uitvoerbaar is. Onlangs is door
de raad besloten dat een aanvullend onderzoek nodig is om meer duidelijkheid te geven of de
uitbreiding van de locatie Zuidhorn eventueel met andere voorwaarden toch mogelijk is. Ook
twee nieuwbouwlocaties worden meegenomen in het onderzoek. Resultaten van het
onderzoek verwachten we na de zomer 2024.

Nieuwbouw Leeksterveld buitendienst/Novatec:
2023 heeft in het teken gestaan van het maken van het programma van eisen en het doorlopen
van de aanbesteding voor het geïntegreerde contract voor het ontwerpen & bouwen van
nieuwbouw Leeksterveld voor zowel de buitendienst als Novatec. De aanbesteding is in
december 2023 afgerond. Na optimalisatie van het ontwerp start de bouw na het zomerreces
van 2024. Het pand voorziet tevens in flexibele werkplekken voor de medewerkers van andere
teams.
Locatie Leek:
De locatie Leek met oude gemeentehuis en gemeentewerf is in 2023 verkocht om te worden
getransformeerd tot een prachtige duurzame woonwijk. Vanaf september gaat de fysieke
dienstverlening aan inwoners over naar de locatie Zuidhorn. De medewerkers verhuizen naar
de weer opengestelde locatie Grootegast, de locatie Marum en de locatie Zuidhorn.

E.       Digitaal beheer op orde
Automatisering en informatievoorziening
Alle medewerkers die bij ons in dienst zijn, hebben we voorzien van ICT-middelen om plaats-
en tijdonafhankelijk te kunnen werken. Op alle laptops die we hebben verstrekt, is Endpoint
Protection ingevoerd. Hiermee wordt er continue gemonitord of verdachte activiteiten
(bijvoorbeeld virussen) plaatsvinden en kunnen we daar waar nodig direct stappen
ondernemen.
We hebben Network Access Control (NAC) ingevoerd. Een oplossing die ons helpt meer grip
te krijgen op welke apparaten allemaal aan ons netwerk worden aangesloten. We hebben
daarmee onze IT-beveiliging verder opgeschroefd. Apparaten die worden aangesloten en die
niet worden herkend, wordt toegang tot het netwerk geweigerd.

Informatiebeveiliging en bescherming persoonsgegevens
Er is opnieuw ingezet op informatieveilig werken en de vierde cyclus I-bewustzijn is succesvol
afgerond. Alle medewerkers hebben de verplichte training doorlopen.
In 2023 heeft de gemeente de technische beveiliging verder aangescherpt. De gemeente is
aangesloten op netwerkmonitoring van een derde partij. De kans dat een incident snel gezien
wordt, waardoor tijdig kan worden ingegrepen is hiermee toegenomen. De kans op een
cyberincident met impact op de dienstverlening van de gemeente neemt daardoor af.

F.      Open overheid
In 2023 zijn de korte termijn acties die nodig waren om Woo-verzoeken te kunnen uitvoeren
afgerond. Zo zijn bijvoorbeeld de teksten op de website aangepast. Ook is op de website de
mogelijkheid gecreëerd om een informatieverzoek in te dienen in plaats van een Woo-
verzoek.




                                                                                                  57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Er zijn in 2023 27 Woo-verzoeken bij ons ingediend. Hiervan zijn er 26 afgehandeld en van 1
verzoek loopt de behandeling door in 2024. Van de 26 afgehandelde verzoeken zijn er na
overleg of een preciseringsverzoek 3 verzoeken ingetrokken, zijn er 6 afgehandeld als
informatieverzoek en is over de rest een Woo-besluit genomen.

Een aantal informatiecategorieën uit de Woo (artikel 3.3) wordt inmiddels actief openbaar
gemaakt, in lijn met het plan dat is opgesteld door de Woo-werkgroep en de impactanalyse
uit 2022.

 G.     Plannen en in control zijn
Budgetcyclus
We hebben de budgetcyclus vormgegeven met een perspectiefnota, programmabegroting,
twee bestuursrapportages en de jaarstukken. Daarnaast hebben we in december
budgetoverhevelingen naar 2024 aan de raad voorgelegd.
In de perspectiefnota hebben we inzicht geboden in de financiële situatie en de belangrijkste
ontwikkelingen. Na besluitvorming in de raad zijn deze verder geactualiseerd en verwerkt in
de begroting. In de bestuursrapportages hebben we wijzigingen verwerkt van de begroting
en ter besluitvorming voorgelegd aan de raad.


II     Rechtmatigheid
Met ingang van 2023 verantwoord het college middels de rechtmatigheidsverantwoording
over de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties van de jaarrekening. Dit
betekent dat via een verbijzonderde interne controle is vastgesteld of de drie hiervoor
geldende rechtmatigheidscriteria zijn nageleefd:
• Voorwaardencriterium: de naleving van wet- en regelgeving zoals opgenomen in het
    normenkader dat op 24 januari 2024 door de gemeenteraad is vastgesteld;
• Begrotingscriterium: het handelen binnen de budgettaire kaders die de gemeenteraad
    stelt in de begroting en begrotingswijzigingen;
• Misbruik & Oneigenlijk gebruik criterium: het in voldoende voeren van een beleid om
    misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsmiddelen te voorkomen.

Als norm voor het rechtmatig handelen is in de Financiële verordening gemeente
Westerkwartier 2023 besloten een verantwoordingsgrens van 3% van de totale lasten
(inclusief toevoegingen aan reserves). Op basis van de jaarrekening 2023 betekent dit een
verantwoordingsgrens van € 7,247 miljoen. Uit de intern uitgevoerde controles blijken
cumulatieve bevindingen die deze grens overschrijden.

De conclusie ‘niet rechtmatig’ komt door de aanpassing van de methodiek voor het berekenen
van de begrotingsrechtmatigheid. In tegenstelling tot voorgaande jaren zijn vanaf 2023 ook
acceptabele afwijkingen die in lijn zijn met de afspraken met de gemeenteraad altijd
onrechtmatig. Wanneer deze acceptabele afwijkingen niet hadden meegeteld voor het
oordeel was de afgesproken grens van 3% niet overschreden en waren de in deze jaarrekening
verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand gekomen
binnen de daarvoor gestelde grens.

Voorwaardencriterium
Ten aanzien van het voorwaardencriterium is vastgesteld dat in 20 gevallen de Europese
aanbestedingsrichtlijnen niet zijn nageleefd. Dit betreffen veelal contracten die doorlopen
vanuit het verleden. Met de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is het begrip
onzekerheden vervallen. In de afgelopen jaren konden we van een aantal crediteuren niet




                                                                                                58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>vaststellen hoe ze aanbesteed waren, in 2022 is dit aangemerkt als een onzekerheid. Met de
invoering van de rechtmatigheidsverantwoording worden deze onzekerheden als fouten
aangemerkt.

Met betrekking tot de onrechtmatige aanbesteding van de inhuur zijn een aantal contracten
vanuit het verleden die doorlopen. De nieuwe inhuur loopt via groningenhuurtin.nl. Dit is een
goede ontwikkeling.

Onderstaand hebben we de uitkomsten van de aanbestedingen per type inkoop
weergegeven.

Type                               Fout        Onzeker           Totaal
(Bedragen x € 1.000)                         (definitie 2022)
Reguliere inkopen                  2.995               259        3.254
Inhuur                               836                 0          836
Totaal                             3.830               259        4.090

Het college neemt actie om de onrechtmatigheden in toekomstige jaren te voorkomen. De
inkoopfunctie wordt structureel verzwaard, zodat de kennis over de aanbestedingen binnen
onze organisatie vergroot wordt. Daarnaast wordt in 2024 voor de grote doorlopende
onrechtmatige contracten vanuit het verleden een plan van actie om de onrechtmatigheid op
te lossen gedefinieerd.

Begrotingscriterium
Op welke wijze het begrip begrotingsrechtmatigheid geïnterpreteerd moet worden en
meegewogen moet worden in de rechtmatigheidsverantwoording is in 2023 aan verandering
onderhevig. Uitgangspunt is dat de raad het budgetrecht heeft, overschrijdingen van de
lasten zijn per definitie onrechtmatig. Als gemeente Westerkwartier hanteren we, in
overeenstemming met de afgelopen jaren, dat onderschrijdingen van de lasten en baten of
overschrijdingen van de baten tijdig gemeld moeten worden. In het uiterste geval is tijdig
melden de jaarstukken.

Op basis van bovenstaande afspraak met de raad is vastgesteld dat er sprake is van een
begrotingsonrechtmatigheid van € 3,5 miljoen. Deze begrotingsonrechtmatigheid bestaat uit
een overschrijding van de lasten van € 2,7 miljoen en een overschrijding van de
investeringskredieten van € 0,8 miljoen. Op basis van de financiële verordening is € 1,5
miljoen van deze overschrijding acceptabel.

Door het versterken van sturing op financiën binnen Westerkwartier verwachten we in de
aankomende jaren de begrotingsonrechtmatigheden te verminderen. Het tijdig vanuit de
organisatie inzicht krijgen in de financiële ontwikkeling van de begroting in relatie tot het
behalen van de maatschappelijke doelen is een belangrijk speerpunt van het college. In de
aankomende tijd wordt geïnventariseerd hoe de organisatie hierin doorontwikkeld moet
worden.

Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium
Er is geen sprake van bevindingen op het gebied van misbruik en oneigenlijk gebruik.

Overige onrechtmatigheid (niet financieel)
Naast de drie hierboven genoemde criteria is het op grond van de Kadernota rechtmatigheid
2023 van de commissie BBV verplicht om in de paragraaf bedrijfsvoering tevens te




                                                                                                59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>rapporteren over eventuele niet financiële onrechtmatigheden. In dat kader merken wij op dat
in 2023 in kwartaal 3 en kwartaal 4 de drempelwaarde van het schatkistbankieren is
overschreden met respectievelijk € 7,9 miljoen en € 14,2 miljoen. Dit houdt in dat in deze twee
kwartalen meer geld op onze eigen bankrekeningen stond dan feitelijk toegestaan: het saldo
boven de € 3,8 miljoen dient dagelijks afgeroomd te worden naar onze rekening
schatkistbankieren bij de rijksoverheid. Dit is in deze twee kwartalen in onvoldoende mate
gebeurd. Omdat geen sprake is van sanctionering kwalificeert deze overschrijding als een niet
financiële onrechtmatigheid.




                                                                                                  60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>Paragraaf D – Verbonden partijen
Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording zijn verbonden partijen externe
organisaties waarin de gemeente zowel een bestuurlijk belang als een financieel belang heeft.
Het gaat dan om Gemeenschappelijke Regelingen op grond van de WGR en om
deelnemingen in vennootschappen, verenigingen en stichtingen. Onder een bestuurlijk
belang wordt verstaan: een zetel in het bestuur van de verbonden partij, of hebben van
stemrecht.
Met een financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft
gesteld die ze kwijt is in het geval van faillissement van de verbonden partij en/of als de
financiële problemen bij de verbonden partij verhaald kunnen worden op de gemeente (dit
geldt niet voor deelnemingen in een NV).
Verbonden partijen dienen een publiek, openbaar belang. De gemeente blijft uiteindelijk
verantwoordelijk voor het realiseren van de beoogde doelstellingen van de
beleidsprogramma’s waaraan de verbonden partij in meer of mindere mate een bijdrage
levert. De gemeenteraad heeft een kaderstellende en controlerende taak en ziet erop toe dat
de verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen in de programma’s.

Kaders
Er is een aantal wettelijke kaders en verplichtingen inzake verbonden partijen. In het Besluit
Begroting en Verantwoording (BBV) zijn algemene voorschriften omtrent verbonden partijen
opgenomen. De gemeentelijke financiële verordening ex artikel 212 bevat minimumvereisten
omtrent informatievoorziening in de gemeentelijke planning en control-producten. Daarnaast
bepaalt de rechtsvorm van de verbonden partij welke wettelijke kaders en verplichtingen
meer specifiek van toepassing zijn, bijvoorbeeld de Wet gemeenschappelijke regelingen
(Wgr).
Ons gemeentelijk beleid is als volgt. We zijn een grote plattelandsgemeente met ambities
maar we kunnen niet alle taken zelf uitvoeren. Soms werken we samen omdat wettelijke
bepalingen samenwerking voorschrijven (zoals bij de Veiligheidsregio), soms om taken
adequaat uit te kunnen voeren.
Als taken op afstand worden georganiseerd en uitgevoerd moet de gemeente invloed kunnen
uitvoeren en de voortgang en financiële kaders kunnen controleren en bewaken. Dit vraagt
van ons professioneel opdrachtgeverschap en gedegen inhoudelijke en procesmatige sturing.

Overzicht verbonden partijen 2023
In het overzicht is aangegeven in welke verbonden partijen de gemeente Westerkwartier
deelneemt, wat het hoofdprogramma uit de begroting is waaraan de verbonden partij
bijdraagt en wat de juridische rechtsvorm is.

Naam verbonden partij                   Hoofdprogramma begroting Juridische rechtsvorm
1. Veiligheidsregio Groningen (VRG)     1.Veiligheid             Gemeenschappelijke regeling
2. Publieke Gezondheid en Zorg
                                        7. Volksgezondheid en Milieu Gemeenschappelijke regeling
(PG&Z)
3. Centrum Beschermd Wonen
                                        6. Sociaal domein              Gemeenschappelijke regeling
Groningen
4. Publiek Vervoer Groningen
                                        6. Sociaal domein              Gemeenschappelijke regeling
Drenthe
5. Afvalbeheer Regio Centraal
                                        7. Volksgezondheid en Milieu Gemeenschappelijke regeling
Groningen
6. Afvalsturing Friesland NV (Omrin)    7. Volksgezondheid en Milieu NV




                                                                                                     61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>7. Omgevingsdienst Groningen           7.Volksgezondheid en Milieu Gemeenschappelijke regeling
8. Eems Dollard Regio                  0. Bestuur en ondersteuning Internationaal verdrag
9. Bank Nederlandse Gemeenten
                                       0. Bestuur en ondersteuning      NV
(BNG)
10. Enexis                             0. Bestuur en ondersteuning      NV/BV
11. Waterbedrijf Groningen             0. Bestuur en ondersteuning      NV


In het hoofdstuk hieronder volgt de meest actuele informatie per verbonden partij.

 Naam                            Veiligheidsregio Groningen
 Vestigingsplaats                Groningen
 Openbaar belang                 Brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en
                                 rampen, rampenbestrijding en crisisbeheersing, bevolkingszorg,
                                 melding, alarmering en coördinatie ambulancezorg en brandweer.
 Bestuurlijk belang              Burgemeester is lid van het algemeen bestuur.
 Deelnemende partijen            Alle gemeenten in de provincie Groningen
 Financieel belang 2023          € 4.675.800
 Verandering in belang           Geen
 Omvang eigen vermogen           Begin 2023: 1.740.000
 begin en einde begrotingsjaar   Einde 2023: 3.333..000



 Omvang vreemd vermogen          Begin 2023: € 26.659.000
 begin en einde begrotingsjaar   Einde 2023: € 27.038.000
 Financieel resultaat            Het voorlopige resultaat 20223 bedraagt € 1.780.000 nadelig
 Beleidspunten                   Toekomstbestendige brandweerzorg, door stappen te zetten met
                                 taakdifferentiatie, risicocommunicatie en centrale huisvesting
 Risico                          Volledige aansprakelijkheid voor financiële nadelen
 Overige informatie              Het FLO-dossier heeft gezorgd voor een negatieve algemene
                                 reserve. In de jaren 2020-2024 dragen gemeenten bij aan het
                                 inlopen daarvan. Voor het Westerkwartier gaat het in totaal om
                                 een bedrag van € 1,2 miljoen. In 2020, 2021, 2022 en 2023 hebben
                                 we hiervan jaarlijks € 238.000 betaald.
                                 De ingangsdatum van de Omgevingswet is 1 januari 2024. Deze
                                 wet betekent een enorme verandering omdat gemeenten en VRG
                                 op een andere manier zullen moeten omgaan met beleid, plannen,
                                 advisering en besluitvorming.
                                 In 2022 is een toekomstvisie op brandweerzorg 2030 opgesteld.
                                 Daarnaast is de staat van de vastgoedportefeuille uitgewerkt in
                                 een huisvestingsplan voor alle kazernes.


 Naam                            Publieke Gezondheid en Zorg
 Vestigingsplaats                Groningen
 Openbaar belang                 Bescherming en bevordering van de gezondheid van de bevolking,
                                 rampenbestrijding en crisisbeheersing het (doen) organiseren van
                                 zorg aan de bevolking.
 Bestuurlijk belang              Wethouder is lid van het algemeen bestuur
 Deelnemende partijen            Alle gemeenten in de provincie Groningen




                                                                                                    62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Financieel belang 2023          Inwonersbijdrage € 1.887.356
                                Overige Bijdragen € 1.159.036
                                Totaal      € 3.046.392
                                Gebaseerd op concept jaarrekening 2023 GGD, tabel opbrengsten
                                GGD Groningen 2023 per gemeente.
Verandering in belang           Geen
Omvang eigen vermogen           (concept jaarrekening/inclusief onverdeeld resultaat)
begin en einde begrotingsjaar   Begin 2023: € 2.924.000
                                Einde 2023: € 2.034.000
Omvang vreemd vermogen          Begin 2023: € 48.586.000
begin en einde begrotingsjaar   Eind 2023: € 35.096.000
Financieel resultaat            € 601.000 nadelig (concept jaarrekening)
begrotingsjaar
Beleidspunten                   Sinds 2023 werken we met de nieuwe DVO
                                (Dienstverleningsovereenkomst). Daarin staan alle taken die door
                                de GGD worden uitgevoerd, zowel wettelijk verplicht als
                                facultatief. Verder is in 2023 de Meerjarenagenda Publieke
                                Gezondheid 2023-2026 vastgesteld.
Risico                          Volledige aansprakelijkheid voor financiële nadelen
Overige informatie              Onder deze gemeenschappelijke regeling vallen de
                                uitvoeringsorganisatie Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst
                                Groningen en de Regionale Inkooporganisatie Groninger
                                Gemeenten (RIGG).


Naam                            Centrumregeling Beschermd Wonen Groningen
Vestigingsplaats                Groningen
Openbaar belang                 Taken en bevoegdheden van de regiogemeenten vanuit de Wmo
                                op het gebied van beschermd wonen, de inloop GGZ en de
                                begeleiding maatschappelijke opvang en vrouwenopvang door
                                mandaat en volmacht op te dragen aan de centrumgemeente
                                (=gemeente Groningen).
Bestuurlijk belang              Er is bestuurlijk overleg van deelnemende gemeenten, in de vorm
                                van een Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO). Het
                                betreft een lichte gemeenschappelijke regeling, zonder eigen
                                bestuur en zonder een eigen uitvoeringsorganisatie.
Deelnemende partijen            Alle gemeenten in de provincie Groningen.
Financieel belang 2023          Gemeente Groningen ontvangt als centrumgemeente de
                                rijksmiddelen en betaald bijbehorende lasten. Het uiteindelijke
                                resultaat wordt over alle deelnemende gemeenten verdeeld op
                                basis van het aantal inwoners per gemeente. Voor gemeente
                                Westerkwartier gaat het om afgerond 10 %.
Verwachte verandering in        Niet van toepassing
belang
Omvang eigen vermogen           Niet van toepassing
begin en einde 2023
Omvang vreemd vermogen          Niet van toepassing
begin en einde 2023
Financieel resultaat 2023       Het financiële resultaat voor het jaar 2023 op basis van de
                                ontvangen decemberprognose bedraagt circa € 6,8 miljoen




                                                                                                   63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>                       voordelig. Conform de verdeelsleutel is ons aandeel hierin circa €
                       739.000.
Beleidspunten          Per 1 juli 2021 is de gemeente Westerkwartier verantwoordelijk
                       voor de uitvoering voor de Toegang van Beschermd Wonen. De
                       gemeente Westerkwartier ontvangt maandelijks een voorschot
                       bedrag van de centrumgemeente Groningen voor de uitvoering
                       hiervan. Aan het eind van het jaar wordt gekeken of de
                       voorschotten toereikend zijn of niet. Het verschil wordt
                       gecompenseerd door de centrumgemeente.
                       Met ingang van 2023 is de nieuwe inkoop van Beschermd Wonen
                       van toepassing. Daarnaast is er vanuit de centrumregeling voor
                       2023 met overloop naar 2024 budget beschikbaar gesteld aan de
                       gemeenten om verder in te zetten op de lokale opgaven. De
                       komende jaren blijven we inzetten op de transformatie van
                       Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis.
                       Per januari 2024 de wooncomponent toegevoegd aan de
                       intramurale producten in PGB. Hiermee is in de bevoorschotting
                       van de centrumgemeente rekening gehouden in 2024.
                       Daarnaast speelt dat het Rijk vanaf 2025 de taken en middelen
                       voor Beschermd Wonen geleidelijk overhevelt van de
                       centrumgemeenten naar de individuele gemeenten. Daarbij
                       speelt ook het Woonplaatsbeginsel. Dit onderwerp is
                       controversieel verklaard. Uitstel tot 2026 of afstel.
Risico                 De invoering van het woonplaatsbeginsel en het daarmee
                       samenhangend nieuw verdeelmodel is opnieuw uitgesteld. Nu
                       wordt gekoerst op 2026 of afstel. We zijn aansprakelijk voor de
                       tekorten binnen deze Centrumregeling. Op basis van de huidige
                       inzichten staat het meerjarenbeeld onder druk.

Overige informatie     De regiogemeenten hebben een aantal taken bij de gemeente
                       Groningen belegd. Dit staat beschreven in de gewijzigde
                       centrumregeling. Voor de uitvoeringskosten is een percentage
                       afgesproken. Jaarlijks wordt bepaald of dit nog voldoende is of dat
                       de gemeente Groningen met minder toe kan.



Naam                   Publiek Vervoer Groningen Drenthe
Vestigingsplaats       Assen
Openbaar belang        Publiek Vervoer Groningen Drenthe wil een optimaal
                       vervoersnetwerk creëren, dat betaalbaar en toekomstbestendig is,
                       waarbij duurzaam gebruik wordt gemaakt van alle
                       verv0ersmidden. Zodat alle inwoners naar hun werk of school
                       kunnen gaan en/of deel kunnen nemen aan het sociaal leven.
Bestuurlijk belang     De wethouder is lid van het bestuur van Publiek Vervoer. Hierbij is
                       er sprake van een zogeheten bedrijfsvoeringsorganisatie (ook wel:
                       GR-light genoemd). Dit betekent dat bepaalde taken van de
                       deelnemers zijn overgedragen aan het uitvoerend team Publiek
                       Vervoer.
Deelnemende partijen   Alle gemeenten van de provincie Groningen en Drenthe en het
                       OV-Bureau Groningen-Drenthe.




                                                                                             64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Financieel belang 2023      € 37.578
Verwachte verandering in    -
belang
Omvang eigen vermogen       Begin 2023: € 430.000
begin en einde 2023         Einde 2023: € 353.000
Omvang vreemd vermogen      Begin 2023: € 228.000
begin en einde 2023         Einde 2023: € 82.000
Financieel resultaat 2023   € 53.000 (2022: € 265.000)
Beleidspunten               Het jaar 2023 was het eerste ‘normale’ jaar na corona. De kosten
                            voor het vervoer stegen nog steeds door hogere brandstofprijzen,
                            toenemende inflatie en krapte op de personeelsmarkt. Publiek
                            Vervoer is in 2023 bezig geweest met de doorontwikkeling op
                            bijvoorbeeld de pilot inclusief reizen voor Wmo-pashouders, de
                            nieuwe aanbesteding vanaf 1 augustus 2026, het onderzoek naar
                            de visie 2030 en Stronger Combined.
Risico                      Volledige aansprakelijkheid voor financiële nadelen
Overige informatie          -


Naam                        Afvalbeheer Regio Centraal Groningen
Vestigingsplaats            Groningen
Openbaar belang             Behartigen van de belangen van preventie en het op milieu
                            hygiënisch verantwoorde wijze beheren van (afval)stoffen
                            afkomstig uit de gemeenten in de regio, het bevorderen van de
                            overheidsinvloed op de sturing van afvalstoffen, het ketenbeheer
                            en mogelijke andere milieu- en reinigingstaken. Tot de taken
                            behoren onder meer het exploiteren van inrichtingen voor het
                            afvalstoffenbeheer, het inzamelen en transporteren van
                            afvalstoffen en het afsluiten van afvalverwerkingscontracten.
Bestuurlijk belang          De wethouder is lid van het algemeen bestuur
Deelnemende partijen        De gemeenten Groningen, Het Hogeland en Westerkwartier.
Financieel belang 2023      De lasten en baten van de ARCG worden geheel afgerekend met de
                            deelnemende gemeenten waardoor de gemeenschappelijke
                            regeling kostenneutraal werkt. In lijn met het voorgaande is het
                            resultaat over 2023 dan ook nihil.
Verwachte verandering in    - 2023/2024 herziening gemeenschappelijke regeling vanwege
belang                      verwerken rest- en gft afval door Omrin
Omvang eigen vermogen       Begin 2023: € 1.019.000
begin en einde 2023         Einde 2023: € 1.019.000
Omvang vreemd vermogen      Begin 2023: € 971.000
begin en einde 2023         Einde 2023: € 1.732.000
Financieel resultaat 2023   nihil
Beleidspunten               De regeling ARCG wordt in 2024 afgebouwd en beëindigd.
Risico                      Volledig aansprakelijkheid voor financiële nadelen.
Overige informatie          -

Naam                        Afvalsturing Friesland NV (Omrin)
Vestigingsplaats            Leeuwarden
Openbaar belang             Behartigen van de belangen van aandeelhouders, preventie en het
                            op milieu hygiënisch verantwoorde wijze beheren van
                            (afval)stoffen afkomstig uit de gemeenten in de regio, het




                                                                                               65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>                                bevorderen van de overheidsinvloed op de sturing van
                                afvalstoffen, het ketenbeheer en mogelijke andere milieu- en
                                reinigingstaken. Tot de taken behoren onder meer het verwerken
                                van restafval en GFT exploiteren van inrichtingen voor het
                                afvalstoffenbeheer, het inzamelen en transporteren van
                                afvalstoffen en het afsluiten van afvalverwerkingscontracten.
Bestuurlijk belang              De wethouder neemt deel aan de Algemene
                                Aandeelhoudersvergadering
Deelnemende partijen            De Friese gemeenten, de Groningse gemeenten Eemsdelta,
                                Groningen, Het Hogeland, Westerkwartier en Westerwolde, de
                                Noord-Veluwse gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk,
                                Nunspeet, Oldebroek en Putten, NV Irado (Capelle aan den IJssel,
                                Schiedam, Vlaardingen, Barendrecht, Albrandswaard en
                                Ridderkerk) en Aalsmeer.
Financieel belang 2023          Waarde van de aandelen
Verwachte verandering in        n.v.t.
belang
Omvang eigen vermogen           Begin 2023: € 70.303.000
begin en einde 2023             Einde 2023: € 78.528.000
Omvang vreemd vermogen          Begin 2023: € 119.141.000
begin en einde 2023             Einde 2023: € 106.366.000
Financieel resultaat 2023       € 10.322.000
Beleidspunten                   Scherp blijven koersen op een nog hoger duurzaamheidsniveau en
                                de lat hoog te blijven leggen als het gaat om het niveau van
                                hergebruik, recycling en nuttige toepassing en een zo klein
                                mogelijke hoeveelheid niet-recyclebaar restafval, met een stabiele
                                bedrijfsvoering en een financieel verantwoord
                                meerjarenperspectief.
Risico                          Aansprakelijk tot de hoogte van de waarde van de aandelen en de
                                hieraan gekoppelde opgebouwde reserve.
Overige informatie              -



Naam                            Omgevingsdienst Groningen
Vestigingsplaats                Veendam
Openbaar belang                 Uitvoering van vergunningverlenende, toezichthoudende en
                                handhavingstaken op het gebied van het omgevingsdomein voor
                                de deelnemers, waarmee de deelnemers de kwaliteit van de
                                uitvoering van deze taken willen verbeteren.
Bestuurlijk belang              De wethouder is lid van het algemeen bestuur
Deelnemende partijen            Alle gemeenten in de provincie Groningen en de provincie
                                Groningen
Financieel belang 2023          € 1.247.609
Verandering in belang           Geen
Omvang eigen vermogen           Begin 2023: € 219.000
begin en einde begrotingsjaar   Einde 2023: € 335.000
Omvang vreemd vermogen          Begin 2023: € 2.935.000
begin en einde begrotingsjaar   Einde 2023: € 3.086.000
Financieel resultaat            € 16.000
begrotingsjaar




                                                                                                     66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>Beleidspunten                   In 2023 zijn mooie resultaten behaald. Zo is een grote bijdrage
                                geleverd aan de
                                b
                                elangrijkste opgaven van ons land op het gebied van klimaat,
                                energietransitie en de stikstof problematiek. Als dienst zijn weer
                                stappen gezet om efficiënter te werken in het primaire proces.
Risico                          Volledige aansprakelijkheid voor financiële nadelen
Overige informatie              -


Naam                            Eems Dollard Regio
Vestigingsplaats                Leer, Duitsland
Openbaar belang                 Het bevorderen, ondersteunen en coördineren van regionale,
                                grensoverschrijdende samenwerking van de Duitse en
                                Nederlandse deelnemers.
Bestuurlijk belang              Het bestuur vertegenwoordigt circa 100 leden waarbij
                                voornamelijk publiekrechtelijke lichamen uit de provincies
                                Groningen, Drenthe, Fryslân, Ostfriesland, Emsland en
                                Cloppenburg vertegenwoordigd zijn.
Deelnemende partijen            Gemeenten in Noord-Nederland, de Kamers van Koophandel
                                Groningen en Meppel, de streekraad Oost-Groningen, de
                                Regioraad Noord-Groningen, 60 gemeenten in Noord-Duitsland,
                                vier lndustrie und Handelskammers, zes Landkreise.
Financieel belang 2023          € 7.044
Verandering in belang           Geen
Omvang eigen vermogen           € 0,7 miljoen (2022)
begin en einde begrotingsjaar
Omvang vreemd vermogen          € 3,7 miljoen en € 3,4 miljoen (2021)
begin en einde begrotingsjaar
Financieel resultaat            -/- € 23.400 (2022)
begrotingsjaar
Beleidspunten                   De EDR heeft als voornaamste taak om grensoverschrijdende
                                projecten te stimuleren en Europese subsidies in dat verband te
                                verstrekken.
Risico                          Nihil
Overige informatie              -



Naam                            Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
Vestigingsplaats                Den Haag
Openbaar belang                 Het openbaar belang is een bank van en voor overheden en
                                instellingen voor het maatschappelijk belang. De missie van de
                                bank is duurzaam bij te dragen aan het laag houden van de kosten
                                van maatschappelijke voorzieningen voor de burger.
Bestuurlijk belang              Aandeelhouder, één stem per aandeel.
Deelnemende partijen            Aandelen in handen van provincies en gemeenten
Financieel belang 2023          54.951 aandelen van € 2,50. Dividend 2023 € 2,16 per aandeel.
Verandering in belang           Geen




                                                                                                     67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>Omvang eigen vermogen           Begin 2023: € 4.615.000
begin en einde begrotingsjaar   Einde 2023: € 4.721.000
Omvang vreemd vermogen          Begin 2023: € 107.459.000
begin en einde begrotingsjaar   Einde 2023: € 110.819.000
Financieel resultaat            Resultaat 2023 € 254 miljoen.
begrotingsjaar
Beleidspunten                   -
Risico                          Verlies waarde aandelen
Overige informatie              -


Naam                            Enexis Holding NV
Vestigingsplaats                Den Bosch
Openbaar belang                 Enexis beheert het energienetwerk in Noord-, Oost- en Zuid-
                                Nederland aansluitingen van huishoudens, bedrijven en
                                overheden
Bestuurlijk belang              Aandeelhouder, één stem per aandeel
Deelnemende partijen            Aandelen in handen van gemeenten en provincies
Financieel belang 2023          129.202 aandelen van € 1. Dividend 2022 € 1,29 per aandeel
Verandering in belang           Geen
Omvang eigen vermogen           Begin 2023: € 5.441.000.000
begin en einde begrotingsjaar   Eind 2023: € 5.320.000.000
Omvang vreemd vermogen          Begin 2023: €4.907.000.000
begin en einde begrotingsjaar   Eind 2023: € 5.140.000.000
Financieel resultaat            € 72.000.000 na belasting
begrotingsjaar
Beleidspunten                   In 2022 is een nieuw strategisch plan vastgesteld.
                                De energietransitie leidt tot enorme investeringsopgave en
                                daaruit voortvloeiende kapitaalbehoefte. Uitgangspunt is dat
                                Enexis financieel solide blijft.
Risico                          Verlies waarde aandelen
Overige informatie              • CSV Amsterdam BV:
                                De vennootschap zal voorlopig nog voortbestaan om op eigen
                                kosten en risico het bezwaar en/of beroep te voeren tegen de
                                naheffingsaanslag afvalstoffenbelasting.
                                • Publiek Belang Elektriciteitsproductie BV:
                                Er resteren geen openstaande contractuele verplichting meer en
                                PBE wordt als vennootschap ontbonden. Het bestuur van de
                                vennootschap treft voorbereidingen voor het opheffen van de
                                vennootschap en om de resterende liquide middelen in 2024 uit te
                                keren aan de aandeelhouders naar rato van het aandelenbelang.


Naam                            Waterbedrijf Groningen
Vestigingsplaats                Groningen
Openbaar belang                 De levering van drinkwater aan woningen en bedrijven in de
                                provincie Groningen en de gemeente Tynaarlo.
Bestuurlijk belang              Aandeelhouder, één stem per aandeel




                                                                                                   68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre> Deelnemende partijen                     De deelnemende partijen zijn de provincie Groningen en de
                                          deelnemende gemeenten en de gemeente Tynaarlo in het
                                          verzorgingsgebied.
 Financieel belang 2022                   26 aandelen. Er wordt geen dividend uitgekeerd.
 Verandering in belang                    Nee
 Omvang eigen vermogen                    Begin 2022: € 88,9 miljoen
 begin en eind jaar 2022                  Einde 2022: € 87,7 miljoen
 Omvang vreemd vermogen                   Begin 2022: € 177,0 miljoen
 begin en einde jaar 2022                 Einde 2022: € 197,2 miljoen
 Financieel resultaat                     Resultaat 2022: -/-€ 1,2 miljoen
 Beleidspunten                            Watertransitie Groningen: Veilig stellen van de
                                          drinkwatervoorziening Groningen en actief bijdragen aan een
                                          Groningen waarin waterwinning, natuur, landbouw, economische
                                          ontwikkelingen en leefbaarheid elkaar versterken.
 Risico                                   Verlies waarde aandelen
 Overige informatie                       -
Het jaarcijfers 2023 Waterbedrijf waren op 24 mei 2024 nog niet gepubliceerd.




                                                                                                         69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Paragraaf E – Grondbeleid
Ingevolge artikel 16 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten
(BBV) bevat de paragraaf betreffende het grondbeleid tenminste voor zover van toepassing:
• een visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van de doelstellingen van de
    programma's die zijn opgenomen in de begroting;
• een aanduiding van de wijze waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert;
• een actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie;
• een onderbouwing van de geraamde winstneming;
• de beleidsuitgangspunten omtrent de reserves voor grondzaken in relatie tot de risico’s
    van de grondzaken.

Algemeen
Voor het boekjaar 2023 is het Grondbeleid 2021-2025 nog van toepassing, vastgelegd in het in
maart 2021 vastgestelde rapport Grondbeleid gemeente Westerkwartier 2021-2025.

Hoofdlijnen van het grondbeleid (huidig)

Het doel van het Grondbeleid 2021-2025 is tweeledig:
• Harmoniseren van het grondbeleid van de voormalige gemeenten.
     Als gevolg van de financiële crisis en de ontstane financiële situatie hebben de
     voormalige gemeenten de laatste jaren verschillende beleidskeuzes gemaakt. De
     gemeente Leek had vanaf 2013 faciliterend grondbeleid. De gemeente Zuidhorn koos
     voor maatwerk per project. De gemeente Marum voerde een regisserend grondbeleid en
     de gemeente Grootegast hanteerde, ondanks het ontbreken van een nota grondbeleid,
     hoofdzakelijk faciliterend grondbeleid.

•    Handvat bieden voor toekomstige projecten.
     Grondbeleid is het beleid dat gericht is op het realiseren van ruimtelijke doelstellingen.
     Het is daarmee geen doel op zich, maar een middel om andere doeleinden te
     verwezenlijken. Het grondbeleid ondersteunt andere gemeentelijke beleidsterreinen,
     zoals bijvoorbeeld volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en economische zaken.
De strategie van de gemeente Westerkwartier is situationeel grondbeleid
De strategie van gemeente Westerkwartier is situationeel grondbeleid. Dit houdt in dat
afhankelijk van de situatie wordt bepaald welke strategie - actief, faciliterend of actief
faciliterend -wordt ingezet. De beoordeling van de toe te passen strategie wordt bepaald door
een integrale afweging van de doelen op de verschillende beleidsterreinen van de gemeente.
De nadruk zal liggen op een actief faciliterende rol, zoals in het visierapport van de
herindelingswerkgroep economische zaken in 2018 reeds is beschreven. In die notitie, die op
28 mei 2018 door de Stuurgroep Herindeling is vastgesteld, wordt voorgesteld om in de nieuw
te vormen gemeente Westerkwartier in beginsel uit te gaan van een faciliterende rol bij
gebiedsontwikkeling.
Exploitaties worden in beginsel gezien als een ondernemersactiviteit die thuishoren bij de
markt. De actief faciliterende rol geeft vorm aan het visie- en beleidsgerichte grondbeleid van
onze gemeente.




                                                                                                  70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>De gemeente neemt alleen een actieve rol in bij de volgende uitzonderingssituaties:
• Het afronden en afbouwen van de bestaande grondexploitatie-projecten.
• In kernen waar nog voor lange termijn groei wordt verwacht en de actieve rol op een
    risicomijdende wijze vorm gegeven kan worden.
• Bij het oplossen van ‘rotte kiezen’ (herstructurering) of kleine inbreidingslocaties in kleine
    kernen, daar waar ontwikkelingen zonder de gemeente niet van de grond komen, maar
    toch gewenst zijn.

Als een ontwikkeling wel passend is binnen de visie van de gemeente, maar niet behoort tot de
gemeentelijke ambities waar de gemeente zich extra voor wil inspannen kan de gemeente een
faciliterende rol innemen.

Voor een keuze tussen de verschillende vormen is een beslisboom opgenomen op pagina 12
van het Grondbeleid 2021-2025.

                            Boekwaarde                      Nog te maken                           Resultaat
                                                                                                               NCW per
                            31-12-2023       Kosten           Opbrengsten       Rente      EW per 31-12          1-1
                                                                                           + nadelig / -     + nadelig /
                                                                                            voordelig        - voordelig

 Roblespark te Grootegast        926.729       1.489.968          2.879.502      69.021           -393.783      -363.814

 Kroonsfeld te Oldekerk          - 88.419         85.682                    -     -2.210            -4.947        -4.850


 Oostindie                      - 391.863      2.822.566            180.643      45.716         2.295.776      2.206.688

 Leeksterveld                   5.345.879       7.407.777         15.806.567    457.323        -2.595.589 - 2.259.708

 Zevenhuizen-Oost                  - 9.727     1.570.756            877.606      29.407           712.830        671.743

                                       -
 Oostindie Zuid                  756.546        7.277.336         6.526.826     -300.351         -306.387       - 277.507

 Alberdaheerd II               - 1.159.711       841.797                  -     -60.950          -378.865       - 357.027
 Klieflocatie, Ezinge                6.675       171.773            142.880       2.077            37.645          36.184

 Tussen de Gasten              2.097.009       3.670.206          4.935.854     308.314          1.139.675     1.012.026

 Oostergast                    3.826.030       2.101.454           5.670.819    210.135           498.863       460.897

 TOTAAL                        9.796.057      27.439.315         37.020.697     758.482         1.005.218      1.124.631

De boekwaarde per 31 december 2023 is afgerond € 10,2 miljoen lager dan per 1 januari 2023.
De netto contante waarde van het eindresultaat (NCW per 1-1-23) is verbeterd ten opzichte
van vorig jaar van € 2,9 miljoen negatief naar € 1,1 miljoen negatief. Belangrijke factoren
hierin zijn:

•   Goede verkoopresultaten in 2023 (positief)
•   Gunstige aanbestedingen voor bouw- en woonrijp maken in 2023 (positief)
•   Verhoging van de kostenindexatie (negatief)
•   Winstnemingen (negatief)
•   Verhoging van rekenrente (negatief)




                                                                                                                     71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>De gehanteerde parameters in de grondexploitaties zijn als volgt:
• Rente                      2,5 %
• Discontovoet               2%
• Kostenstijging             2% per 1-1-24
   • 3,0% voor 2024
   • 2,5 % voor 2025
   • 2% voor 2026 e.v
   • Opbrengstenstijging 1 %

Winstneming
De BBV schrijft een vaste methode van winstnemen voor, namelijk de POC
methode (Percentage of Completion). Dit betekent in het kort dat voor winstgevende
grondexploitaties een ‘zekere’ winst genomen moet worden op basis van de financiële
voortgang van het project (% gerealiseerde kosten * % gerealiseerde opbrengsten *
geraamde winst). De in het verleden eventueel reeds genomen winsten worden van de
berekende ‘zekere’ winst afgetrokken. Ook voorziene projectspecifieke risico’s kunnen van dit
resultaat worden afgetrokken, mits deze goed zijn onderbouwd.

Zoals uit bovenstaand overzicht blijkt wordt er voor 5 van de 10 nog lopende
grondexploitaties een verlies verwacht. Hier is van winstneming dus geen sprake. Voor het
project Leeksterveld fase 2 geldt dat er nog geen kavels zijn verkocht, dus hier is van
winstneming nog geen sprake. Voor de resterende projecten geldt dat in 2023 in totaal
€ 830.000 winst is genomen op basis van de POC-methode.

Verliesvoorzieningen
Voor de projecten waar sprake is van een verwacht negatief resultaat is een verliesvoorziening
gevormd. Het gaat om de volgende grondexploitaties:

Verliesvoorzieningen                                                   BW            Voorziening
                                                               31-12-2023             31-12-2023
Oostindie                                                        -391.863              2.206.688
Zevenhuizen-Oost                                                    -9.727                671.743
Klieflocatie, Ezinge                                                 6.675                 36.184
Tussen de Gasten                                                2.097.009              1.012.026
Oostergast                                                      3.826.030                313.998
TOTAAL                                                                                 4.240.639

Het totaal van verliesvoorzieningen is door negatieve ontwikkelingen in de grondexploitaties
gedaald ten opzichte van vorig jaar van € 5,0 miljoen negatief naar € 4,2 miljoen.

Risico’s in de grondexploitaties
Binnen de MPG (Meerjaren Prognose Grondexploitaties) worden de financiële effecten van de
risico’s in de grondexploitaties in beeld gebracht. Voor alle grondexploitaties is een
gevoeligheidsanalyse opgesteld op basis van een aantal parameters. Wat gebeurt er als de
rente met bijvoorbeeld 1 % stijgt of daalt? Wat gebeurt er als kosten voor het woonrijp maken
met 10% stijgen of dalen? De volgende parameters zijn doorgerekend:




                                                                                                    72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre> GEVOELIGHEIDSANALYSE                                       Gevolg
          Spreiding                    voordelig         waarschijnlijk         nadelig
• Rentestand                             1,5%                2,5%                 3,5%
• Kostenstijging                         1,5%                3,0%                 4,5%
• Opbrengstenstijging                    2,5%                 1%                 -0.5%
• Kostenraming verwerving,
   sloop en milieu                        -5%             conform grex            1%
• Kostenraming bouwrijp en
   woonrijp                               -10%            conform grex           10%
• Kostenraming plankosten                  -2%            conform grex            8%
• Opbrengstenraming
   verkopen                                3%             conform grex           -3%
• Opbrengstenraming
   overige opbrengsten                      10%           conform grex            -10%
• Tempo kosten &                   2 jaar opbrengsten                     2 jaar opbrengsten
   opbrengsten                          vervroegen        conform grex          vertragen
                                       2 jaar kosten                          2 jaar kosten
                                        vervroegen        conform grex          vertragen

Afgelopen jaren hadden we te maken met het begin van een oorlogssituatie in Oekraïne
waarvan we de gevolgen moeilijk konden voorspellen. Vorig jaar is reeds duidelijk geworden
dat dit heeft geleid tot fors gestegen energielasten, wat een belangrijke oorzaak is van de
gestegen bouwprijzen. Dit heeft zowel invloed op stijging van de kosten om een project
bouw- en woonrijp te maken, als de residuele waarde van de grond. Immers, wanneer het
bouwen van een woning duurder wordt, maar dit niet doorberekend kan worden in de
verkoopprijs van de woning, daalt de (residuele) waarde van de grond. Deze stijging is
inmiddels gestabiliseerd en beter in te schatten. De ontwikkeling van de component lonen is
nu de belangrijkste onzekerheid. Daarom is er voor gekozen om de parameters van
voorgaand jaar te handhaven. De financiële consequenties hiervan zijn opgenomen in de
paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Grondprijzen
Woningbouwkavels en bedrijventerreinen.
Zoals in het Grondbeleid 2021-2025 wordt vermeld, stelt het college jaarlijks een
grondprijzenoverzicht vast, met daarin de kavelprijzen van de gemeentelijke
grondexploitaties. De verkoopprijs van kavels buiten grondexploitaties zal bepaald worden
naar aanleiding van een taxatie.

Snippergroen
Een groot gedeelte van het gemeente-eigendom bestaat uit wegen, bermen en openbaar
groen en heeft dan ook een publieke functie. Soms kunnen gedeelten van bermen of
openbaar groen worden afgestoten, omdat deze functie vervalt. Er is dan sprake van
“snippergroen”. Het beleid voor snippergroen is uitgewerkt in de beleidsnota
gemeentegrond/snippergroen 2023. Deze nota is op 19 december 2023 door het college
vastgesteld en per 1 januari 2024 in werking getreden. In hoofdlijnen zijn in de nota de
volgende onderwerpen opgenomen:




                                                                                               73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>1. Toetsingscriteria bij aanvragen voor koop, huur of bruikleen gemeentegrond
Er zijn criteria opgesteld waaraan aanvragen van inwoners voor het kopen, huren of in
bruikleen nemen van gemeentegrond worden getoetst. Hiermee kunnen dergelijke
aanvragen op een uniforme en transparante wijze worden afgehandeld.

2. Bestaande huur- en bruikleenovereenkomst gemeentegrond
Percelen gemeentegrond /snippergroen die worden gebruikt op basis van een bestaande
huur- of bruikleenovereenkomst (aangegaan door de voormalige gemeenten), worden zoveel
mogelijk actief te koop aangeboden. Indien gemeentegrond niet voor verkoop in aanmerking
komt of als de huurder/bruiklener niet tot aankoop wil overgaan, dan wordt in geval van huur
een nieuwe huurovereenkomst aangegaan. Bruikleenovereenkomsten worden omgezet in
een huurovereenkomst. Door toepassing van uniforme huurprijzen en voorwaarden, worden
bestaande overeenkomsten zoveel mogelijk geharmoniseerd.

3. Niet geregistreerd grondgebruik
Indien wordt geconstateerd dat inwoners grond van de gemeente in gebruik hebben
genomen zonder dat daarover (schriftelijke) afspraken zijn gemaakt, wordt zoveel mogelijk
geprobeerd de feitelijke- en kadastrale situatie met elkaar in overeenstemming te brengen. In
de beleidsnota is beschreven op welke wijze dit “niet geregistreerd grondgebruik” wordt
opgepakt en welke instrumenten de gemeente daarvoor kan inzetten.

Tijdelijk beheer
• Tijdelijk beheer van gemeentelijk (grond)eigendom kan worden toegepast indien grond
    en/of vastgoed is aangekocht met als doel op termijn te worden ontwikkeld.
• Gemeente gaat zeer terughoudend om met het aangaan van huur-, of
    bruikleenovereenkomsten bij nieuwe aanvragen voor het gebruik van snippergroen. Het
    verkopen van deze percelen heeft hierbij de voorkeur. Dat geldt ook voor percelen
    snippergroen die reeds in gebruik zijn op basis van een bestaande huur- of
    bruikleenovereenkomst.
• Voor grotere percelen (> 1.000 m²) die de gemeente voorlopig niet nodig heeft is ter
    overbrugging bruikleen/pacht/verhuur wél mogelijk, totdat de gemeente de gronden zelf
    weer nodig heeft.
• Bij de verhuur/verpachting van (landbouw)gronden wordt tevens beoordeeld in hoeverre
    het mogelijk is maatregelen op te nemen ter stimulering van biodiversiteit.




                                                                                                74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>Paragraaf F – Weerstandsvermogen en risicobeheersing
In deze paragraaf wordt ons weerstandsvermogen toegelicht. Het weerstandsvermogen geeft
aan in welke mate de gemeente financiële tegenvallers kan opvangen, zonder dat de
beleidsuitvoering is gevaar komt. Het weerstandsvermogen wordt bepaald door een relatie te
leggen tussen de weerstandscapaciteit (de middelen die beschikbaar zijn om niet begrote
kosten te dekken) en de risico’s die de gemeente loopt en waarvoor geen voorzieningen zijn
getroffen (benodigde weerstandscapaciteit). De ratio weerstandsvermogen is de beschikbare
weerstandscapaciteit gedeeld door de benodigde weerstandscapaciteit.

De ratio weerstandsvermogen is de beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld door de
benodigde weerstandscapaciteit. Voor 2024 voldoet onze ratio weerstandsvermogen aan
onze streefnorm. We hebben € 26,5 miljoen aan weerstandscapaciteit beschikbaar. We
hebben onze risico’s geactualiseerd en deze zijn qua omvang afgenomen. Voor de risico's is er
€ 11,4 miljoen aan weerstandscapaciteit nodig. Het benodigde bedrag ligt 24% procent lager
dan bij het vorige actualisatiemoment in de begroting 2024. De ratio weerstandsvermogen
ligt op 2,3 en is daarmee uitstekend.

In het vervolg van deze paragraaf lichten we de beschikbare weerstandscapaciteit en de
benodigde weerstandscapaciteit gelet op onze risico’s toe.

Toelichting op de beschikbare weerstandscapaciteit
We beschouwen tot onderdeel van onze beschikbare weerstandscapaciteit de algemene
reserve, de post onvoorzien en onbenutte belastingcapaciteit.
Wanneer het berekende gemiddelde OZB-tarief voor een gemeente lager is dan het
percentage voor toelating tot artikel 121 is er in principe sprake van een onbenutte
belastingcapaciteit. Onze adviseur Pauw berekent onze onbenutte belastingcapaciteit 2023
op € 1.261.000.

Op basis van deze jaarrekening is de beschikbare weerstandscapaciteit eind 2022 als volgt:

 Weerstandscapaciteit                             Bedrag
                           (bedragen x € 1.000)
 Algemene reserve beschikbaar                         25.147
 Post onvoorzien                                         125
 Onbenutte belastingcapaciteit                         1.261
 Beschikbare weerstandscapaciteit                     26.533

De stand van de algemene reserve is op 31 december 2023 € 25.385.000. Dit bedrag is niet
geheel beschikbaar als weerstandscapaciteit.

Stand algemene reserve                            Bedrag
                           (bedragen x € 1.000)
Algemene reserve                                     25.385
FLO Veiligheidsregio                                  - 238
Algemene reserve beschikbaar                         25.147

FLO bij Veiligheidsregio Groningen:
De gemeente Westerkwartier is deelnemer in de Gemeenschappelijke Regeling
Veiligheidsregio Groningen (VRG). De VRG heeft zich genoodzaakt gezien in de jaarrekening




                                                                                                75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>2019 een voorziening van ongeveer € 15,2 miljoen te treffen inzake de kosten van de Regeling
FLO-overgangsrecht 75% netto garantie (FLO2018). Zoals wettelijk geregeld moeten de
deelnemende gemeenten tekorten in de GR opvangen. Gemeenten dragen 5 jaar bij aan dit
tekort. Voor Westerkwartier betekent dit een extra bijdrage van vijf keer € 238.400. De eerste,
tweede, derde en vierde bijdrage hebben we in 2020, 2021 en 2022 en 2023 betaald. We
moeten nog eenmaal € 238.400 betalen.

Bij de beoordeling van het weerstandsvermogen wordt gebruik gemaakt van de tabel die door
Coelo, NAR (Nederlands Adviesbureau Risicomanagement) en Universiteit Twente is
ontwikkeld. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio. Onderstaand staat de
betekening bij de verschillende ratio’s:

Weerstandsnorm ratio     Betekenis
>2,0                     Uitstekend
                                                Geen actie nodig
1,4 – 2,0                Ruim voldoende
1,0 – 1,4                Voldoende
0,8 – 1,0                Matig                  Actie nodig

0,6 – 0,8                Onvoldoende
< 0,6                    Ruim onvoldoende

De tabel geeft aan wanneer actie nodig is. Concreet betekent dat, indien het
weerstandsvermogen matig of lager is, het streven is om in maximaal vier jaren (dit is de
begroting plus de meerjarenraming) weer op het gewenste niveau van ‘Voldoende’ te komen.

Inventarisatie Risico’s en benodigde weerstandscapaciteit
De risico’s zijn geïnventariseerd en geclusterd. Hieronder treft u een opsomming van risico’s
aan. Door middel van een symbool is aangegeven of een risico groter, kleiner of gelijk
gebleven is ten opzicht van de voorgaande paragraaf weerstandsvermogen.

 Omschrijving risico                   (bedragen x € 1.000)                           Risico
 Algemene uitkering uit het gemeentefonds                                               1.350
 De algemene uitkering is de belangrijkste inkomstenbron van gemeenten. Er
 spelen twee risico’s: ten eerste een te hoge inschatting en ten tweede een
 stelselaanpassing (herijking) van het gemeentefonds.

 Te hoge inschatting van de ontvangsten
 De hoogte hangt af van kenmerken (maatstaven) zoals aantal inwoners. Voor
 elke maatstaf ontvangen gemeenten geld. Daarnaast is het accres van belang:
 macro-economische ontwikkelingen en beleidsv2oornemens van het rijk
 zorgen voor wijzigingen van het te ontvangen bedrag. De mei-, september- en
 decembercirculaire zorgen voor wijzigingen van de te ontvangen bedragen.
 Daarnaast kan de actualisatie van de maatstaven ook leiden tot aanpassingen
 van de algemene uitkering.

 Het risico van te hoog geraamde inkomsten ramen we op 1% van de algemene
 uitkering van het gemeentefonds. Dit percentage is gebaseerd op een analyse
 van de historische verschillen tussen raming en realisatie van de algemene
 uitkering. De algemene uitkering (exclusief decentralisatie-uitkeringen)
 bedraagt in 2024 volgens de decembercirculaire 2023 € 135 miljoen. Het
 risicobedrag komt dan neer op €1.350.000.




                                                                                                  76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>Stelselaanpassing (herijking) van het gemeentefonds
In de meicirculaire 2022 is een nieuw verdeelstelsel verwerkt. Voor
Westerkwartier betekent de herijking de komende jaren een achteruitgang van
€ 2,4 miljoen (€ 37,50 per inwoner). Daarmee is in 2023 en 2024 het risico
herijking vervallen.

Op termijn is nog steeds sprake van een fors risico. Onze achteruitgang is
gemaximeerd in de periode 2023-2025. Eerdere berekeningen kwamen uit op
een nadeel van € 4,8 miljoen. Komende jaren worden diverse onderzoeken
gedaan en wordt het nieuwe verdeelstelsel geëvalueerd. De bedragen voor
2026 en verder zijn afhankelijk van de besluitvorming naar aanleiding van die
evaluatie.

Overige effecten
Behalve over de herijking maken rijk en gemeenten afspraken over de
opschalingskorting. Voor de komende jaren is deze bevroren. Dat is een
tijdelijk voordeel. Vanaf 2026 heeft het rijk deze korting nog steeds in stand
gehouden.

In de voorjaarsnota 2023 van het rijk is daarnaast aangegeven dat een nieuwe
financieringssystematiek nader moet worden uitgewerkt. Vooralsnog
betrekken we mogelijke veranderingen in de financieringssystematiek niet bij
risico inschatting hoogte en herijking.
Sociaal Domein                                                                   2.000
Wmo/Jeugd:
De totaal budgetten voor het jaar 2023 zijn voor de Wmo en Jeugd binnen de
begroting gebleven. Deze budgetten staan echter onder druk. Voor jeugd is er
in 2023 sprake van een uitzetting. Met het Preventieprogramma Sociaal
Domein in de periode 2020-2023 werd ingezet op het omlaag brengen van
kosten op zware en daardoor duurdere maatwerkvoorzieningen.
Voor de bepaling van het risicobedrag wordt een percentage van 5% ten
opzichte van het budget Wmo (HH/BG2) en Jeugd gehanteerd. Afgerond is dit
een bedrag van € 1,5 miljoen.


Participatiewet

Gemeente Westerkwartier ontvangt van het rijk een gebundelde uitkering
(BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de
Participatiewet, oudere werklozen (IOAW, IOAZ) en levensonderhoud
startende ondernemers (Bbz 2004) en voor de inzet van loonkostensubsidie.
Indien er sprake is van een groot tekort op de BUIG-uitkering, kan er een
beroep worden gedaan op de vangnetregeling. Ook hier wordt gerekend met
een risicopercentage van 5%. Afgerond is het risicobedrag € 0,5 miljoen.

Grondexploitaties                                                                4.007
Binnen de MPG (Meerjaren Prognose Grondexploitaties) worden de financiële
effecten van de risico’s in de grondexploitaties in beeld gebracht. Voor alle
grondexploitaties is een gevoeligheidsanalyse opgesteld op basis van een
aantal parameters. Wat gebeurt er als de rente met bijvoorbeeld 1 % stijgt of




                                                                                         77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>daalt? Wat gebeurt er als kosten voor het woonrijp maken met 10% stijgen of
dalen? In de paragraaf Grondbeleid zijn deze parameters nader omschreven.
Afgelopen jaren hadden we te maken met het begin van een oorlogssituatie in
Oekraïne waarvan we de gevolgen moeilijk konden voorspellen. Vorig jaar is
reeds duidelijk geworden dat dit heeft geleid tot fors gestegen energielasten,
wat een belangrijke oorzaak is van de gestegen bouwprijzen. Dit heeft zowel
invloed op stijging van de kosten om een project bouw- en woonrijp te maken,
als de residuele waarde van de grond. Immers, wanneer het bouwen van een
woning duurder wordt, maar dit niet doorberekend kan worden in de
verkoopprijs van de woning, daalt de (residuele) waarde van de grond. Deze
stijging is inmiddels gestabiliseerd en beter in te schatten. De ontwikkeling van
de component lonen is nu de belangrijkste onzekerheid. Daarom is er voor
gekozen om de parameters van voorgaand jaar te handhaven. In de paragraaf
Grondbeleid is de gehanteerde gevoeligheidsanalyse opgenomen.
De som van de nadelen worden beschouwd als de algemene economische
risico’s, die samen met de project specifieke risico’s het totale risicoprofiel van
het project vormen. Het totaal hiervan bedraagt € 7,6 miljoen. Hiervan kan een
deel worden gedekt uit winstverwachtingen van de financieel voordelige
grondexploitaties. Het restant van het risicobedrag van € 4,0 miljoen dient
afgedekt te worden in het weerstandsvermogen.
Dit risico is €3,6 miljoen lager dan voorgaand jaar. Dit wordt grotendeels
veroorzaakt doordat ik 2023 veel grond is verkocht, veel bouw- en woonrijp is
gemaakt. Dit betekent dat de toekomstige kasstromen, waar risico over wordt
gelopen, beduidend lager zijn.
Programma huisvesting                                                                 100
Er kunnen tegenvallers optreden die het Programma en de buffers overstijgen
ofwel de scope van het programma overstijgen. Mogelijke risico’s als extra
inventariskosten, tegenvallende verkopen gebouwen die we verlaten,
vertraging, verder stijgende prijzen etc. Binnen het programma huisvesting is
een post onvoorzien opgenomen in de ramingen. Daarnaast biedt de huidige
exploitatie voldoende dekking voor de berekende exploitatiekosten na
herhuisvesting. Ook is er een reserve gevormd om tegenvallers op te vangen.
We nemen een raming van 5% op van de investeringssom a € 48 miljoen voor
risico’s. Dit betekent een investeringssom van € 2,4 miljoen. De kapitaallast
hiervan is ca. € 100.000 structureel.
Gewaarborgde geldleningen                                                             259
In totaal staan we € 191,2 miljoen garant voor woningbouwverenigingen,
nationale hypotheekgarantie en (zorg)instellingen.

De (gedeeltelijke) garantstelling van ca. € 69,2 miljoen voor een tijdige betaling
van rente en aflossing van leningen door woningbouwcorporaties wordt qua
risico op nihil ingeschat, aangezien deze leningen zijn verstrekt onder garantie
van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Daarnaast zijner
garanties, ca. € 109 miljoen, afgegeven in het kader van de NHG (Nationale
Hypotheek Garantie). Ook dit risico wordt als nihil ingeschat.

De overige garantstellingen zijn afgegeven t.b.v. zorg (o.a. Het Hooge Heem)
en andere stichtingen (o.a. St. Visvliet). De totale schuld bedroeg op 31
december 2023 circa € 12,9 miljoen. Het risico hiervan ramen we op 2%.




                                                                                            78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>Gemeenschappelijke regelingen                                                        261
Het risico van gemeenschappelijke regelingen is dat er een hogere bijdrage
wordt gevraagd voor de afgesproken werkzaamheden. Tekorten bij een
gemeenschappelijke regeling worden verrekend bij de deelnemende partijen.
De belangrijkste gemeenschappelijke regelingen zijn de Veiligheidsregio,
Publieke Gezondheid & Zorg en de Omgevingsdienst. De totale bijdrage aan
deze drie regelingen is ca € 8,7 miljoen.

Overzicht bijdragen grote regelingen in de 2023:
Veiligheidsregio       € 4,6 miljoen
Publieke gezondheid en zorg € 2,4 miljoen
Omgevingsdienst         € 1,7 miljoen
Totaal          € 8,7 miljoen

Bij andere regelingen gaat het om (veel) kleinere bedragen.
Het risico op een hogere bijdrage ramen we op 3% van € 8,7 miljoen, dat is €
261.000.

Eigenrisicodrager personeel voor ziekte en werkloosheid                              391
Vanaf de start van onze gemeente hadden we een voorziening voor
wachtgelden van wethouders. In 2022 is hiervan het laatste deel ingezet. Vanaf
2023 worden wachtgelden begroot en verantwoord in de reguliere begroting.
Wachtgelden zijn daarmee een risico geworden. We schatten dit risico in op
kleiner dan € 100.000. Daarmee is het niet nodig om apart te noemen in deze
paragraaf.

Gemeente Westerkwartier is voor haar personeel eigenrisicodrager t.a.v. ziekte
en werkloosheid. Het risicobedrag ramen we op 1% van de loonsom van circa
€ 39,1 miljoen.
Juridische claims                                                                    400
Naar aanleiding van procedures waarin de gemeente Westerkwartier
verwikkeld is bestaat het risico dat de invorderingen (gedeeltelijk) worden
gehonoreerd. In december 2023 heeft Sportcentrum Leek BV een juridische
procedure tegen de gemeente aanhangig gemaakt wegens gesteldelijk
onrechtmatig handelen, bestaande uit de niet-naleving van normen uit de
Mededingingswet (Wet Markt en Overheid). Zij vordert in dat kader een bedrag
van ongeveer € 1,7 miljoen (peil: december 2023) van de gemeente. Naar ons
voorlopig oordeel komt de vordering mogelijk voor een beperkt deel voor
vergoeding in aanmerking. De zaak loopt nog, de afhandeling vergt tijd.
Vooralsnog handhaven we dit risico op € 400.000, dit bedrag is niet
onderbouwd.
Indexatie                                                                           2.000
De prijzen van goederen en diensten waren in 2023 gemiddeld 3,8% duurder
dan in 2022. In 2022 was de inflatie 10%; de tijd van grote prijsstijgingen lijkt
voorbij. Hoge inflatie heeft grote gevolgen voor onze budgetten. In onze
begroting hebben we indexatie verwerkt zoals toegelicht bij onze technische
uitgangspunten. Het is onzeker of de verwerkte bedragen voldoende zijn
gecompenseerd. Onzekere componenten zijn bijvoorbeeld energiekosten en
kosten voor het beheer en onderhoud van gebouwen, wegen en groen. De
hogere loonkosten zijn van invloed op inhuurtarieven. De sterk gestegen
bouwkosten hebben mogelijk effect voor de vastgestelde investeringen.




                                                                                            79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>We handhaven dit risicobedrag op € 2 miljoen.

Bezwaren WOZ-waarde                                                                  90
In de afgelopen jaren was er steeds sprake van een toename in het aantal
bezwaren (200 in 2020, 400 in 2021, 800 in 2022 en 1300 in 2023). Er is in het
afgelopen jaar ook opnieuw veelvuldig door de burgers bezwaar ingediend
door de no cure no pay bureaus waardoor de hoeveelheid werk met betrekking
tot de uitvoering van de WOZ telkens toeneemt. Daarnaast ontstaat er ook een
grotere druk op de rechtelijke macht om een tijdige besluitvorming te kunnen
garanderen.
De toenames in de WOZ-bezwaren zijn landelijk een trend geworden waardoor
de VNG en het rijk inmiddels maatregelen hebben genomen in de vorm van het
wijzigingen aanbrengen in de WOZ-wet. Deze wijzigingen behelzen een
aantal financiële maatregelen die er moeten gaan leiden dat het aantal WOZ
bezwaren moet gaan afnemen. Hoe dit gaat uitwerken moet natuurlijk nog
blijken. Maar gelet op de geringe waarde wijzigingen en de beperkte
tariefsverhoging (alleen inflatiecorrectie) is de verwachting dat het aantal
bezwaren vergelijkbaar of lager uitkomt dan vorig jaar.
We stellen voor om het risico terug te brengen naar € 90.000. Dat staat voor op
extra tijdelijke inzet van 1,0 fte aan WOZ-taxateurs.
Komend jaar bepalen we of een structurele begrotingsbijstelling nodig is. Bij
een terugloop in het aantal WOZ-bezwaren is dit mogelijk niet het geval.

Betalingsproblemen                                                                    75
Door de hoge prijzen krijgt een groeiend aantal huishoudens en organisaties
moeite om de rekeningen te blijven betalen. Uit een stresstest van het Centraal
Plan Bureau blijkt het te gaan om 9 tot 15% van alle huishoudens.
Betalingsproblemen kunnen leiden tot mindere inbaarheid van door ons in
rekening gebrachte kosten. In de begroting 2023 hebben we hiervoor een risico
van € 100.000 opgenomen. Door corona en de daarmee samenhangende
maatregelen en door de energietoeslag zijn de jaren 2020-2023 moeilijk te
vergelijken. We zien iets meer betalingsregelingen, maar beperkte toename
van de oninbaarheid. We stellen we voor dit risico terug te brengen naar €
75.000.

Overige                                                                              500
Dit betreft diverse (kleinere) risico’s, die niettemin wel politiek en bestuurlijk
relevant zijn, o.a.: Bij overtreding van de Algemene verordening
gegevensbescherming (AVG) kan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) een
boete opleggen die kan oplopen tot € 20 miljoen.
De Network and Information Security directive (NIS2-richtlijn) is gericht op een
verbetering van de digitale en economische weerbaarheid van Europese
lidstaten. Deze richtlijn wordt in Nederland vertaald in de Wet beveiliging
netwerk- en Informatiesystemen (Wbni) voor digitale dienstverleners. Vanaf 17
oktober 2024 is de gemeente verplicht te voldoen aan de richtlijn. Bij
verwijtbaar niet voldoen aan de WBNI kan de toezichthouder boetes opleggen
tot 10 miljoen.

Ransomware komt steeds meer voor. Een ransomware aanval is een vorm van
cybercrime waar kwaadwillenden bestanden versleutelen op het interne
netwerk van een organisatie. Tegen betaling kunnen de bestanden weer




                                                                                           80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre> worden ontsleuteld. Daarnaast is er bij een ransomeware aanval een
 toenemend risico op data exfiltratie, hierbij wordt data gestolen waarmee de
 gemeente kan worden afgeperst. Er is een risico op kosten voor forensisch
 onderzoek en systeemherstel. Door versterking van onze netwerkmonitoring
 (outsourcing externe partner) en een abonnement op forensische hulpverlening
 (bij dezelfde externe partner) is het risico op een cyberincident met impact
 verkleind. Cyberspecialisten kijken op afstand 24/7 mee wat er gebeurt op het
 gemeentelijk netwerk.

 Een incident met impact waarbij de NIS2, WBNI of de AVG wordt overtreden
 leidt hoogstwaarschijnlijk ook tot een afnemend vertrouwen in de gemeente.

 Totaal                                                                                 11.433

Totaaltelling risico’s en ontwikkeling ervan ten opzichte van de vorige inventarisatie
De laatste keer dat we de gemeenteraad integraal inzicht hebben gegeven in de risico’s was
bij het opstellen van de begroting 2024. Ten opzichte van die inventarisatie ziet het overzicht
van risico’s er nu uit zoals onderstaand weergegeven.

Overzicht risico’s                             Rekening Begroting Rekening
                        (bedragen x € 1.000)     2022     2024      2023
Algemene uitkering                                 1.240    1.330     1.350
Sociaal domein                                     2.000    2.000     2.000
Grondexploitaties                                  7.625    7.625     4.007
Huisvesting                                          100      100       100
Gewaarborgde geldleningen                            234      234       259
Gemeenschappelijke regelingen                        225      261       261
Eigenrisicodragerschap                               384      433       391
Juridische claims                                    400      400       400
Indexatie                                          2.000    2.000     2.000
Bezwaren OZB waarde                                            100       90
Betalingsproblemen                                   100      100        75
Overig                                               500      500       500
Totaal                                            14.808   15.083    11.433

Uit de risico-inventarisatie is naar voren gekomen dat de omvang van de risico’s 24% lager
wordt ingeschat op € 11.433.000. Dit afgezet tegen het aanwezige weerstandsvermogen van
€ 26.533.000 geeft dit een ratio van 2,3 wat als uitstekend kan worden gewaardeerd.

Financiële kengetallen
Alle gemeenten zijn verplicht om een tabel met financiële kengetallen op te nemen in de
begroting en de jaarstukken. Deze cijfers geven de gemeenteraad een globaal inzicht in de
verwachte financiële ontwikkelingen in de gemeente een toelichting worden gegeven op de
onderlinge verhouding tussen deze kengetallen en wat het betekent voor de financiële positie
van de gemeente.
De situatie in het Westerkwartier ziet er samengevat als volgt uit:
• De netto schuldquote is voldoende en is verbeterd ten opzichte van de jaarrekening 2022
• De solvabiliteit is matig en is verbeterd ten opzichte van de jaarrekening 2022




                                                                                                  81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>•   De grondexploitatie is voldoende en is verbeterd ten opzichte van de jaarrekening 2022
•   De structurele exploitatieruimte is voldoende en is verbeterd ten opzichte van de
    jaarrekening 2022
•   De belastingcapaciteit (woonlasten ten opzichte van het landelijk gemiddelde) is matig en
    verbeterd ten opzichte van de jaarrekening 2022

Onderstaande tabel toont de financiële kengetallen. Daaronder zijn de VNG normen
opgenomen.

                                                                                    Trend
                                  Rekenin Begrotin Rekenin
Omschrijving                                                          Weging       tov vrg
                                   g 2022  g 2023   g 2023
                                                                                     jaar
Netto schuldquote                  69,4%     106,3%      60,0%     Voldoende       Beter
Netto schuldquote,                                                                 Beter
gecorrigeerd voor alle             66,0%     106,3%      56,1%     Voldoende
verstrekte leningen
Solvabiliteitsratio                21,2%      13,0%      24,7%     Matig           Beter
Grondexploitatie                    7,2%      4,3%        2,7%     Voldoende       Beter
Structurele exploitatieruimte       8,1%       2,1%      5,2%      Voldoende       Beter
Woonlasten t.o.v. landelijke
                                   111,0%    105,9%     104,2%     Matig           Beter
gemiddelde


                                                                 Normen VNG (%)
Omschrijving                                                Vol-     Matig    Onvol-
                                                           doende            doende
Netto schuldquote                                            <90    90><130    >130
Netto schuldquote, gecorrigeerd voor alle verstrekte
                                                             <90      90><130      .>130
leningen
Solvabiliteitsratio                                          >50      20><50        <20
Grondexploitatie                                             <20       20-35        >35
Structurele exploitatieruimte                                 >0         0           <0
Woonlasten t.o.v. landelijke gemiddelde                      <95      95><105       >105




                                                                                                82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>Paragraaf G – Lokale heffingen
Eén van de inkomstenbronnen voor de gemeenten zijn de gemeentelijke heffingen, met name
belastingen en retributies. Deze heffingen zijn gebaseerd op publiekrechtelijke regels.
Concreet kunnen deze heffingen onderscheiden worden in:
• Algemene belastingen: hierbij bestaat geen duidelijke relatie tussen de dienstverlening en
    de belasting (met name onroerendezaakbelastingen), de opbrengst vloeit rechtstreeks
    naar de algemene middelen;
• Rechten of retributies: dit zijn vergoedingen voor een publiekrechtelijke dienstverlening
    of voor het gebruik van voorzieningen waarbij tevens betaald moet worden indien de
    dienst niet gewenst is (afvalstoffenheffing en rioolheffing);
• Leges: hierbij moet sprake zijn van een individuele tegenprestatie van de overheid (zoals
    het verstrekken van paspoorten en rijbewijzen etc.).

De lokale heffingen vormen een onderdeel van de inkomsten van de gemeente en hebben als
dekkingsmiddelen betrekking op verschillende beleidsvelden. Ze zijn dan ook door de hele
begroting terug te vinden. De gemeente Westerkwartier kende in 2023 de volgende lokale
heffingen:
• Onroerendezaakbelastingen (OZB);
• Afvalstoffenheffing;
• Rioolheffing;
• Leges;
• Begraafplaatsrechten;
• Liggelden;
• Marktgelden.

In deze paragraaf wordt het beleid ten aanzien van deze lokale heffingen weergegeven.
Conform artikel 10 van het BBV bespreekt deze paragraaf:
• de inkomsten;
• het beleid ten aanzien van de lokale heffingen;
• de kostenonderbouwingen;
• de lokale lastendruk;
• het kwijtscheldingsbeleid.

Inkomsten
De tabel geeft een overzicht van de opbrengsten uit de lokale heffingen. De opbrengsten
leges burgerzaken betreffen leges persoonsadministratie, reisdocumenten en rijbewijzen en
zijn inclusief de rijksleges. Deze rijksleges worden afgedragen aan de Rijksoverheid.




                                                                                               83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>    Soort heffing                                Begroting   Begroting         Rekening
                                     Programma
                (bedragen x € 1.000)               2023     na wijziging         2023
    Onroerendezaakbelastingen           ADM4         16.196       15.612           15.791
    Afvalstoffenheffing                   7           9.579         9.579           9.388
    Rioolheffing                          7           6.347         6.347           6.417
    Omgevingsvergunning                  8            1.264         1.264           1.866
    Leges                                0              970           870             768
    Begraafplaatsrechten                  7             542           642             744
    Liggelden                            2               12            12              20
    Reclamebelasting                     0               27            65              65
    Marktgelden                           3              18            18              20
    Totaal                                           34.955       34.409           35.079

    OZB-opbrengst woningen                             10.117         9.721          9.687
    OZB-opbrengst niet-
                                                        6.079         5.891          6.104
    woningen
                                                      16.196         15.612        15.791

Beleid ten aanzien van lokale heffingen
Onroerendezaakbelastingen
De gemeente heft OZB van de eigenaren van alle onroerende zaken, uitgezonderd die welke
volgens de wet of volgens de gemeentelijke verordening zijn vrijgesteld. Voor de niet-
woningen wordt ook nog een gebruikersbelasting van een onroerende zaak geheven. In de
verordening zijn vrijstellingen opgenomen voor bijvoorbeeld kerken, begraafplaatsen,
straatmeubilair en agrarische bedrijfsgronden.

Jaarlijks besluit de gemeenteraad wat de opbrengst van de OZB moet zijn. De tarieven van de
OZB, die deze opbrengst moeten realiseren, worden berekend aan de hand van de concept-
taxatiewaarden van het komende jaar. In de begroting 2022 hebben we aangegeven in 2022
een 5% hogere opbrengst te willen realiseren. In de eerste begrotingswijziging 2022 is deze
stijging naar 2023 doorgeschoven. Behalve een loon- en prijscorrectie is in 2023 geen hogere
opbrengst in de tarieven verwerkt.

Afvalstoffenheffing en rioolheffing
De gemeente heeft een wettelijke inzamelplicht voor het afval van huishoudens. Ook is de
gemeente wettelijk verplicht om haar zorgplichten voor afval-, hemel- en grondwater na te
komen. Bij de bepaling van tarieven voor beide heffingen streven we naar 100%
kostendekkendheid. Kosten die betrekking hebben op de zorgplichten voor water worden
doorberekend in de rioolheffing. Kosten voor de inzameling, afvoer en verwerking van afval
worden verhaald via de afvalstoffenheffing.

Niet geheven belastingen
De gemeente Westerkwartier heft geen precariobelasting, hondenbelasting,
toeristenbelasting, parkeerbelasting, forensenbelasting en baatbelasting. De opbrengst van
de hondenbelasting zou niet opwegen tegen de kosten van de heffing, de omvang van de
toeristische sector rechtvaardigt niet de heffing van de toeristenbelasting. Ook kent de

4
    ADM: Algemene dekkingsmiddelen




                                                                                               84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>gemeente geen parkeerdruk die het opportuun maakt parkeerbelasting te heffen. In het
Westerkwartier is evenmin behoefte aan een baat- of forensenbelasting. Heffen van
precariobelasting is niet meer toegestaan.

Kostenonderbouwingen
Afvalstoffenheffing en rioolheffing
Hieronder wordt in een tweetal tabellen de kostendekkendheid voor afvalstoffenheffing en
rioolheffing weergegeven.

Kostendekkendheid Afvalstoffenheffing
                                                                    2023
                                           (bedragen x € 1.000)
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente                               -9.971
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen                                   982
Netto kosten taakveld                                                  -8.989

Toe te rekenen kosten
Overhead incl. (omslag)rente                                              -167
BTW                                                                     -1.937
Totale kosten                                                          -11.093

Opbrengst heffingen                                                     9.397

Dekkingspercentage                                                       85%



Kostendekkendheid Riolering
                                           (bedragen x € 1.000)     2023
Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente                               -5.109
Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen                                    66
Netto kosten taakveld                                                  -5.043

Toe te rekenen kosten
Kolken reinigen (100%)                                                   -101
Straatvegen (50%)                                                        -167
Slootschonen (50%)                                                       -355
Baggeren (50%)                                                            -26
Overhead incl. (omslag)rente                                             -279
BTW                                                                      -829
Totale kosten                                                          -6.800

Opbrengst heffingen                                                     6.417

Dekkingspercentage                                                       94%

Voor beide heffingen geldt dat de kosten in 2023 hoger waren dan de opbrengsten.




                                                                                           85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>Bij afvalstoffenheffing is er sprake van onderdekking. Ten opzichte van de primitieve begroting
2023, waarbij we uitgaan van 100% kostendekking, zijn de lasten € 1.492 miljoen. hoger en de
baten € 0,181 miljoen. lager. Bij de berekening van de kostendekkendheid wordt uitgegaan
van de werkelijke cijfers.

Bij riolering is ook sprake van onderdekking. Ten opzichte van de primitieve begroting 2023
zijn de lasten € 0,136 lager en de baten € 0,07 miljoen. hoger dan begroot. Ook bij riolering is
het uitgangspunt 100% kostendekking. In de primitieve begroting was het percentage 92%,
vanwege een eenmalige onttrekking aan de voorziening riolering om het tarief te dempen. Bij
de berekening van de kostendekkendheid wordt uitgegaan van de werkelijke cijfers.

De berekeningswijze van kostendekking wijkt af van het jaarrekeningresultaat op deze
taakvelden in de jaarrekening. Bij de berekening van kostendekking worden extracomptabele
kosten als btw, overhead en lasten van andere taakvelden als het vegen van wegen
meegenomen. Bij de analyse in de jaarrekening wordt alleen gekeken naar de feitelijke lasten
die op de betreffende programma’s worden verantwoord.

Ook gaan we bij beide heffingen op begrotingsbasis in principe uit van 100% kostendekking.
De rioolheffing vormt hierbij op voor 2023 een uitzondering, omdat het tarief in 2023
eenmalig is gedempt door een onttrekking aan de voorziening van € 588.000. In de
jaarrekening is uiteindelijke € 383.000 onttrokken.

Voor beide heffingen hebben we te maken met een onderdekking. De dekkingspercentages
staan los van de resultaten opgenomen bij programma 7. Bij de berekening van de
dekkingspercentages worden extracomptabele kosten als btw en overhead meegenomen.
Daarnaast worden lasten van andere taakvelden als wegen (bijv. straatvegen) en water
(baggeren) deels meegenomen in het kostendekkingspercentage.

Lokale lastendruk
De meeste inwoners van Westerkwartier betalen OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing.

Onroerende zaakbelasting (OZB)
De OZB is gesplitst in een eigenarenbelasting voor woningen, eigenarenbelasting voor niet-
woningen en een gebruikersbelasting voor niet-woningen. De te betalen belasting wordt
bepaald op basis van de WOZ-waarde van de onroerende zaak.

Afvalstoffenheffing
Bij de afvalstoffenheffing gaat het om het doorberekenen van de kosten van het ophalen en
verwerken van huishoudelijke afvalstoffen. De kosten worden via een vast bedrag en
gedifferentieerd tarief verhaald op alle gebruikers van woonpercelen. Het vast recht is een
bedrag per perceel en per belastingjaar. Het gedifferentieerde tarief is per kilogram
ingezamelde afvalstoffen. Bij het gedifferentieerd tarief wordt een onderscheid gemaakt
tussen grijs en groen afval.

Rioolheffing
Rioolheffing is van toepassing voor gebruikers van een perceel van waaruit water direct of
indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. Bij de rioolheffing gaat het om de
bestrijding van de kosten die voor de gemeente verbonden zijn aan de inzameling en het
transport van huishoudelijk afvalwater, de inzameling het transport voor bedrijfsafvalwater en
de inzameling en verwerking van hemelwater.




                                                                                                   86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>Tarieven
Tarieven                             2023
OZB woningen                        0,1178%
OZB niet-woning eigenaar            0,2759%
OZB niet-woning gebruiker           0,2097%

Afvalstoffenheffing - vast recht    € 199,00
Afvalstoffenheffing - grijs            € 0,45
Afvalstoffenheffing - groen            € 0,25

Rioolrecht                          € 223,00

Lastendruk in vergelijking
Het Coelo brengt jaarlijks de Atlas van de lokale lasten uit. Hierin is een groot aantal tarieven
en vergelijkingen opgenomen. In de Atlas 2023 is opgenomen dat de woonlasten voor
meerpersoonshuishoudens met eigen woning in Westerkwartier € 1.027 bedragen en in de
provincie Groningen gemiddeld € 1.044. De woonlasten voor eenpersoonshuishoudens met
eigen woning bedragen in Westerkwartier € 933 en in de provincie Groningen gemiddeld
€ 953.

                                                                    Provincie
Woonlasten 2023                                 Westerkwartier                    Nederland
                                                                   Groningen
Meerpersoonshuishouden met eigen
                                                         € 1.027        € 1.044          € 944
woning
Eenpersoonshuishouden met eigen woning                     € 933          € 953           € 867

Kwijtscheldingsbeleid
De gemeente Westerkwartier kent geen kwijtschelding, maar wel een minimabeleid. Het gaat
in dit kader om een tegemoetkoming in de kosten van de gemeentelijke belastingen.




                                                                                                    87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>Paragraaf H – Novatec
In deze paragraaf gaan we eerst in op een aantal belangrijke inhoudelijke ontwikkelingen in
het jaar 2023. Vervolgens geven we inzicht in het financiële resultaat van Novatec over het
afgelopen jaar en de opbouw daarvan.

Belangrijke inhoudelijke ontwikkelingen in 2023
Over 2023 is een drietal belangrijke ontwikkelingen te noemen, die we hieronder toelichten.

Sturing Novatec
Met de vorming van de gemeente Westerkwartier per 1 januari 2019 is naast de
samensmelting van de vier ambtelijke organisaties ook het sociaal werkbedrijf Novatec
onderdeel geworden van de gemeentelijke organisatie Westerkwartier. In 2022 zijn verdere
stappen gezet tot volledige inbedding van Novatec in de gemeentelijke organisatie. Alle
activiteiten met betrekking tot het werkgeverschap van doelgroep medewerkers is belegd bij
Novatec. Novatec is niet alleen werkzaam voor inwoners van de gemeente Westerkwartier,
maar verleent ook diensten aan inwoners van de gemeente Noordenveld. Er zijn
dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) met de gemeente Noordenveld afgesloten met
betrekking tot de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en de Participatiewet
(personeel ‘Nieuw Beschut’). Deze DVO’s zijn ook in deze paragraaf verantwoord.
In 2023 zijn we gestart met de opstart van de nieuwe afdeling Techniek (ter vervanging van de
Spuiterij die niet mee verhuist naar de nieuwbouw Leeksterveld in 2025). We krijgen de
weesfietsen binnen uit de gemeente Westerkwartier. Deze worden opgeknapt en vervolgens
verkocht in onze kringloopwinkel. Fietsen die niet meer geschikt zijn voor hergebruik
demonteren we tot lossen onderdelen die weer geld opleveren als grondstof. Momenteel zijn
we met verschillende bedrijven in gesprek om meer opdrachten binnen te halen voor de
Techniek afdeling.
We zien het aantal medewerkers dat bij Novatec werkt in een dienstverband stabiel blijven. Er
is een daling van 21 medewerkers (6,25 %) van de oude Wsw. Het aantal medewerkers dat
instroomt vanuit de Cao Aan de slag is toegenomen met 18. In het vervolg van deze paragraaf
geven we meer inzicht in onze personeelsopbouw. De taakstelling van Nieuw Beschut is in
2023 losgelaten en alle inwoners die een indicatie Nieuw Beschut krijgen, kunnen nu
instromen zonder wachtlijst.

Nieuwbouw Leeksterveld
In 2021 is er toestemming gekomen vanuit de gemeenteraad om een nieuw pand te bouwen
op Leeksterveld voor Novatec en de Buitendienst. We zijn in 2023 verder gegaan met het
ontwikkelen van een ruimtestaat binnen de werkgroep om de indeling van dit nieuwe pand zo
optimaal mogelijk te bepalen. De vastgestelde visie en strategie helpen om de juiste
beslissingen te nemen voor de indeling van het nieuwe pand.

Financiële integratie
Om het bedrijfsmatige karakter van Novatec en het daarbij behorende kosten- en
opbrengstenpatroon te borgen zijn de financiën van Novatec in een aparte paragraaf
opgenomen in de programmabegroting en jaarrekening van onze gemeente. Novatec voert
een eigen subadministratie die aansluit op de behoeften van een sociaal ontwikkelbedrijf van
deze omvang. Deze subadministratie is geconsolideerd in de gemeentelijke
hoofdadministratie. De afstemming van wederzijdse posten (eliminaties) heeft ook
plaatsgevonden, zodat Novatec een geïntegreerd onderdeel van de jaarrekening van
gemeente Westerkwartier uitmaakt. Met de daaraan verbonden gelijke
waarderingsgrondslagen en eisen aan administratieve organisatie en interne controle. In het




                                                                                                88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>onderdeel taakvelden van deze paragraaf laten we zien in welke taakvelden Novatec welk
aandeel heeft.

Financieel resultaat 2023
In dit deel van deze paragraaf presenteren we eerst de verantwoording in cijfers van Novatec,
gevolgd door een toelichting daarop. Vervolgens geven we in enkele tabellen en grafieken
informatie over de werkzame populatie bij Novatec.

Het financiële gedeelte van deze paragraaf bestaat uit de volgende onderdelen:
• Algemene financiële toelichting;
• Financiële verantwoording 2023;
• Taakvelden: onderverdeling;
• Ontwikkeling aantal medewerkers;

A. Algemene financiële toelichting
Het resultaat van Novatec is € 551.000 beter uitgevallen dan verwacht. Deze bijstelling heeft
grotendeels een structureel karakter.
Bij de oorspronkelijke begroting was nog uitgegaan van een negatief saldo van € 1.170.000. Bij
de 3e bestuursrapportage is de prognose voor het jaar 2023 bijgesteld naar een negatief saldo
van € 853.000. Het eindresultaat komt op € 302.000 negatief, het verschil ten opzichte van de
prognose 3e bestuursrapportage is € 551.000 positief. Er is op een zevental onderdelen sprake
van voordelen. In de volgende tabel is een nadere uitwerking gegeven hiervan, waarbij ook is
aangegeven of de bijstelling een structureel of een incidenteel karakter heeft.

Afwijking
                                     Structureel*)   Incidenteel        Totaal
(bedragen x € 1.000)
Bruto marge                                    170                             170
Overige opbrengsten                             36                              36
Bedrijfskosten                                 141                             141
Bijzondere baten en lasten                                      74              74
Subsidieresultaat SW                          -182                            -182
Subsidieresultaat nieuw beschut                 62                              62
Subsidieresultaat afspraakbanen                162                             162
Lage inkomensvoordeel (LIV)                     88                              88
Totaal                                         477              74             551

Het voordeel op de brutomarge van € 170.000 is mede veroorzaakt door de doorberekening
van de groendetachering buitendienst van € 71.000. Binnen de gemeente is het bedrag van €
71.000 een budgettair neutrale post (tegenover voordeel Novatec staat een nadeel op
onderdeel openbaar groen).

*) De structurele componenten hebben een doorwerking naar 2024 en verder. Op onderdelen
is daar in de meerjarenbegroting van Novatec al op geanticipeerd. Of en zo ja in welke mate er
sprake is van een structureel voordeel zal blijken uit de begroting 2025.




                                                                                                 89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>B. Financiële verantwoording 2023

Financiële verantwoording                           Prognose                     Verschil
                                      Begrotin                   Realisati
Novatec                                            3e bestuurs-                realisatie en
                                       g 2023                     e 2023
                 (bedragen x € 1.000)              rapportage                   prognose
Totaal opbrengsten                        4.233            4.644     4.776                132
Totaal kostprijs opbrengsten                552              532      494                  38
Totaal brutomarge                          3.681           4.112      4.282              170

Totaal overige opbrengsten                   194             230        266               36
Totaal bedrijfskosten                      3.518           3.536      3.395              141
Bedrijfsresultaat: excl. bijz. baten
en lasten                                    357               806    1.153              347

Totaal bijzondere baten en lasten            400               414      488               74
Bedrijfsresultaat: incl. bijz. baten
en lasten                                    757           1.220      1.641              421

Subsidieresultaat Wsw                     -1.083            -657        -839            -182
Subsidieresultaat Nieuw Beschut             -336            -281        -219              62
Subsidieresultaat afspraakbanen             -622          -1.241      -1.079             162
Totaal subsidieresultaat                  -2.041          -2.179      -2.137              42

Lage- inkomensvoordeel (LIV)                 114               106      194               88

Totaal resultaat                          -1.170               -853    -302              551

C. Taakvelden: onderverdeling
De financiële gegevens van Novatec zijn integraal opgenomen in deze jaarrekening. Ze raken
meerdere taakvelden uit een drietal programma’s van onze begroting. In onderstaande tabel
is de verdeling naar taakvelden in de jaarrekening weergegeven. Het eerste cijfer van het
taakveld verwijst naar het programma uit de begroting.

Verdeling naar taakvelden
                                       Omschrijving taakveld          Bedrag
        (bedragen x € 1.000)
0.1                            Bestuur                                      11 N
0.4                            Overhead                                    916 N
0.5                            Treasury                                      4N
0.7                            IU Sociaal domein (bate)                 -8.617 V
6.4                            Sociale werkvoorziening                  4.545 N
6.5                            Arbeidsparticipatie                       3.433 N
8.3                            Wonen en bouwen                              10 N
Saldo                                                                                   302

D. Ontwikkeling aantal medewerkers
Als sociaal ontwikkelbedrijf draait Novatec om mensen. In deze paragraaf geven we daarom
informatie over de ontwikkeling in onze verschillende populaties, waarbij we onderscheid
maken in de Wsw (Wet sociale werkvoorziening), Nieuw Beschut en overige doelgroepen.




                                                                                                90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>Aangezien instroom in de Wsw niet meer mogelijk is, daalt die populatie door natuurlijk
verloop. De instroom van inwoners in de groepen Nieuw Beschut en overige doelgroepen
stijgt. Door andere financieringsmodellen brengt deze verandering ook financiële
consequenties met zich mee. Met onze strategie spelen we daarop in.

Hieronder tonen we achtereenvolgens:
• Verloop in SE en gemiddelde SE
• Aantal personen in de Wsw in 2023
• Aantal personen in Nieuw beschut 2023
• Aantal personen in overige doelgroepen
• Aantal personen in Cao Aan de slag

Verloop in SE en gemiddelde SE
Een standaardeenheid (SE) is volgens de Wet sociale werkvoorziening een eenheid die
overeenkomt met een arbeidsplaats voor een werkweek van 36 uur (ofwel 1 fte) voor een
werknemer die is ingedeeld in de arbeidshandicap categorie matig. De subsidie die we krijgen
van het Rijk op grond van de Wsw is afhankelijk van ons aantal SE’s.

                        1-1-                31-12-                 Gemidd
Onderdeel              2023                  2023                  eld
              Realisa Begr Afwijki Realisa         Afwijki Realisa        Afwijk
              tie     .      ng    tie     Begr. ng        tie     Begr.  ing
Beschut
binnen             119    133      -14      129       126        3      124        129       -6
Totaal
binnen             119    133      -14      129       126        3      124        129       -6

Begeleid
werken              19     22        -3       16       21        -5       18        21        -3
Groepsdeta          65     68        -3       55       66       -11      60         67        -7
Individuele
deta                95     87        8        79       85       -6        87        86         1
RVU                  6      5         1        5        2        3         5         3        2
Totaal
buiten             185    182         3      155      174      -19       170       177        -7


Totaal             304    315      -11      284       300      -16      294        306      -13


Aantal personen Wsw 2023
Het aantal personen in de Wsw is gedaald van 336 begin 2023 naar 315 op het einde van 2023.
Dit is een daling van 6,25%. Het aantal personen in Begeleid Werken is gedaald met 3
personen. Bij Individuele Detachering is het aantal personen gedaald met 16 personen. Het
aantal sw-medewerkers in het Groen bij de gemeente Westerkwartier is met 9 personen
afgenomen. Bij het Beschutte bedrijf is dit jaar een stijging van 8 personen te zien. Het aantal
personen, dat gebruik maakt van de regeling vervroegd uittreden (RVU) is gedaald met 1. De
werkgever betaalt aan medewerkers een bedrag ter hoogte van het RVU-vrijgestelde bedrag.
De medewerker blijft wel in dienst maar wordt vrijgesteld van werk en bouwt geen pensioen
of verlof op.




                                                                                                   91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>Aantal personen in Nieuw Beschut 2023
Het aantal personen met een indicatie Nieuw Beschut is toegenomen van 40 naar 45. Hiervan
zijn 15 personen afkomstig uit de gemeente Noordenveld en 30 uit de gemeente
Westerkwartier.
De grootste groep is jonger dan 30 jaar, namelijk 75,6%. 13,3% is met een arbeidscontract
Nieuw Beschut op een werkplek op de arbeidsmarkt geplaatst in Individuele Detachering.
Alle contracten Nieuw Beschut worden verloond via Cao aan de Slag.

Aantal personen overige doelgroepen 2023
Het aantal personen Overige Doelgroepen is toegenomen van 59 naar 63. Hiervan zijn 12
personen afkomstig uit de gemeente Noordenveld en 51 uit de gemeente Westerkwartier.
Alle contracten Overige Doelgroepen worden verloond via Cao aan de Slag.

Aantal personen in Cao aan de Slag in 2023
Het aantal personen in Cao aan de Slag is 108 personen. Het betreft 45 personen in de
regeling BSN (Beschut), 40 personen in de regeling DGR (Afspraakbaan,doelgroep register
UWV) en 23 personen in de regeling GLK (Afspraakbaan, niet in doelgroep register UWV).




                                                                                            92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>2 Jaarrekening
2.1 Balans
De artikelen verwijzen naar het Besluit begroting en verantwoording (BBV). In paragraaf 2.2
geven we een toelichting op de wijze van opstellen van de balans en de gebruikte begrippen.
In paragraaf 2.3 lichten we de balans cijfermatig toe.

Balans | Activa                                                       Rekening            Rekening
(Bedragen x € 1.000)                                                      2023                2022

Vaste activa

Immateriële vaste activa                                                 8.655                 8.241
- Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een                 119                179
  bepaald actief
- Bijdragen aan activa in eigendom van derden                 8.536               8.063

Materiële vaste activa                                                 180.028             177.009
- Investeringen met economisch nut                           95.271              97.231
- Investeringen met economisch nut waarvan in erfpacht        2.669               1.611
  uitgegeven
- Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter         51.003              49.145
  bestrijding van de kosten een heffing kan worden
  geheven
- Investeringen in de openbare ruimte met een                31.085              29.023
  maatschappelijk nut

Financiële vaste activa                                                  9.243                 7.588
- Kapitaalverstrekkingen:
  - Aan deelnemingen                                           418                 418
- Leningen:
  - Aan deelnemingen                                            432                 432
- Overige langlopende leningen                                8.394               6.739

Totaal vaste activa                                                    197.926             192.839

Vlottende activa

Voorraden                                                                6.137                15.600
- Grond- en hulpstoffen                                         79                   81
- Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in                 6.058               15.519
  exploitatie




                                                                                                       93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>Balans | Activa                                                   Rekening            Rekening
(Bedragen x € 1.000)                                                  2023                2022

Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar                17.752              17.741
- Vorderingen op openbare lichamen                       10.435              13.603
- Rekening-courantverhouding met het Rijk                 3.000                   -
- Rekening-courantverhoudingen met niet-financiële          521                 839
  instellingen
- Overige vorderingen                                     3.796              3.299

Liquide middelen                                                    13.708                316
- Kas- banksaldi                                         13.708                316

Overlopende activa                                                   9.551              11.298
- Overige nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde    9.551              11.298
  bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren
  komen

Totaal vlottende activa                                             47.148              44.955

Totaal activa                                                      245.073             237.793

Bedrag waarvan het recht op verliescompensatie
krachtens de Wet op de vpb 1969 bestaat                                  -                   -




                                                                                                 94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>Balans | Passiva                                                      Rekening             Rekening
(Bedragen x € 1.000)                                                      2023                 2022

Vaste passiva

Eigen vermogen                                                          60.180               50.345
- Algemene reserve                                          25.385               20.009
- Bestemmingsreserves                                       23.652               19.080
- Te bestemmen resultaat                                    11.143               11.256

Voorzieningen                                                8.427       8.427    8.610       8.610

Vaste schulden met een rentetypische looptijd >1 jaar                  138.834              138.942
- Onderhandse leningen:
  - Van binnenlandse banken en overige financiële           138.811              138.921
  instellingen
- Waarborgsommen                                                23                   22

Totaal vaste passiva                                                   207.441              197.897

Vlottende passiva

Netto vlottende schulden                                                16.164               19.660
- Kasgeldleningen van openbare lichamen                          -                8.000
- Banksaldi                                                  3.679                4.209
- Overige vlottende schulden                                12.484                7.451

Overlopende passiva                                                     21.469               20.236
- Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd    6.904                10.281
  en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling
  komen, met uitzondering van jaarlijks terugkerende
  arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van
  vergelijkbaar volume
- De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen
  ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met
  een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van
  lasten van volgende begrotingsjaren, ontvangen van:
  - Het Rijk                                                 13.413               9.108
  - Overige Nederlandse overheidslichamen                       918                 682
- Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van           233                 165
  het volgende begrotingsjaar komen

Totaal vlottende passiva                                                37.633               39.896

Totaal passiva                                                         245.073              237.793

Bedrag waartoe aan natuurlijke en rechtspersonen
borgstellingen of garantstellingen zijn verstrekt                      191.158              213.041




                                                                                                      95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>2.2 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften, zoals opgenomen in
het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de financiële
verordening (ex artikel 212 Gemeentewet), waarin door de gemeenteraad op 19 april 2023 de
regels voor het financieel beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn
vastgesteld. De financiële verordening geeft met de Wet Financiering Decentrale Overheden
(Wet Fido) kaders voor de uitoefening van de treasuryfunctie. De inhoudelijke mandatering is
nader geregeld in het Algemeen mandaatbesluit. Op 3 december 2019 is het Treasurystatuut
vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente
Westerkwartier.

Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening
De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis
van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balanshoofd anders is vermeld, worden
de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden.

De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben
(baten/lastenstelsel). Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op
balansdatum gerealiseerd zijn. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde
van het begrotingsjaar worden in acht genomen als zij vóór de vaststelling van de
jaarrekening bekend zijn geworden. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate
genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar wordt gesteld.

Om de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening te kunnen toepassen, is
het nodig dat over verschillende zaken een oordeel wordt gevormd, en dat er schattingen
worden gemaakt die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen.
Inherent aan het maken van schattingen is dat de werkelijke uitkomst kan afwijken.
De jaarrekening is opgesteld op basis van de veronderstelling van continuïteit. De uitkomsten
van 2023, de vermogenspositie en de begroting voor 2024 geven geen aanleiding te
veronderstellen dat de continuïteit op enigerlei wijze in het geding is.

Algemene grondslagen voor de rechtmatigheidsverantwoording
De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van
de kaders zoals besloten in de Financiële verordening gemeente Westerkwartier 2023 en op
basis van de Kadernota rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV. Dat betekent dat:
• De rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van baten,
    lasten, balansmutaties, alsmede de baten en lasten inzake de specifieke uitkeringen op
    grond van art. 17 Financiële-verhoudingswet;
• De financiële rechtmatigheid waaronder het voorwaardencriterium, het
    begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium omvat:
• Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader 2023 zoals op 24
    januari 2024 door de raad is vastgesteld;
• Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten en
    investeringskredieten onrechtmatig zijn, waarbij voor een aantal scenario’s in de
    financiële verordening is beschreven wanneer deze overschrijdingen acceptabel zijn. Voor
    over- en onderscheidingen van baten, onderschrijdingen van lasten en onderschrijdingen
    van investeringskredieten geldt dat deze als onrechtmatig zijn aangemerkt indien ze niet
    tijdig aan de raad zijn gemeld.




                                                                                                 96
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>•     Ten aanzien van het M&O criterium is de nota M&O beleid van onze organisatie leidend
      bij het voorkomen en opsporen van misbruik en oneigenlijk gebruik. Omdat alleen bij
      misbruik sprake is van een onrechtmatigheid zijn eventuele gevallen van misbruik (mits
      cumulatief met andere fouten of onduidelijkheden boven de verantwoordingsgrens)
      opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.
•     De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de kadernota
      rechtmatigheid alsmede onze eigen financiële verordening. In het op 24 januari 2024 door
      de raad vastgestelde controleprotocol 2023 is de verantwoordingsgrens en
      rapporteringstolerantie vastgelegd. Dit betekent dat:
•     Een verantwoordingsgrens van 3 % (zijnde € 7.247 miljoen5) is gehanteerd waarboven
      cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden
      opgenomen;
•     Een rapporteringstolerantie van € 100.000 is gehanteerd waarboven fouten en
      onduidelijkheden in de paragraaf bedrijfsvoering worden opgenomen.
      - In afwijking van het bovenstaande geldt voor de in de bijlage bij de jaarrekening
           opgenomen verantwoordingsinformatie inzake specifieke uitkeringen (SiSa) de
           navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering:
      - € 12.500 indien de omvang basis kleiner dan of gelijk is aan € 125.000;
      - 10% indien de omvangbasis groter is dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan €
           1.000.000;
      - € 125.000 indien de omvang basis groter is dan € 1.000.000

Toelichting op de gebruikte termen in de balans
• Vaste activa: Vaste activa zijn activa die langer dan een jaar worden gebruikt. Vaste activa
   zijn te verdelen in immateriële vaste activa, materiële vaste activa en financiële vaste
   activa.
• Immateriële vaste activa: Immateriële vaste activa kunnen kosten van geldleningen
   betreffen of kosten van onderzoek en ontwikkeling. Voor onderzoeks- en
   ontwikkelingskosten gelden cumulatieve voorwaarden op grond van het BBV.
• Een andere mogelijkheid is een bijdrage aan activa in eigendom van derden, dat
   kan tegen oorspronkelijk betaalde waarde minus afschrijvingen, maximaal gelijk aan de
   gebruiksduur door de derde. Echter ook hier gelden cumulatieve criteria op grond van het
   BBV. De afschrijvingslasten over een investering worden voor het eerst verantwoord in
   het jaar volgend op het jaar van gereedkoming.
• Materiële vaste activa: Materiële vaste activa zijn de fysieke bezittingen van gemeenten.
   Ze kenmerken zich door een levensduur die langer is dan een jaar. De materiele vaste
   activa zijn onder te verdelen in investeringen met economisch nut (al dan niet met
   heffing) en investeringen met maatschappelijk nut in de openbare ruimte.
• Investeringen met economisch nut kunnen worden verhandeld of er kan een bijdrage voor
   worden gevraagd. Bij investeringen met maatschappelijk nut kan dat niet.
• Alle materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs of de
   vervaardigingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten.
   De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en
   hulpstoffen en de overige kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden
   toegerekend. In de vervaardigingskosten kunnen voorts worden opgenomen een redelijk
   deel van de indirecte kosten en de rente over het tijdvak die aan de vervaardiging van het
   actief worden toegerekend; in dat geval vermeldt de toelichting dat deze kosten worden
   geactiveerd.

5
    3% van het totaal aan gerealiseerde lasten na mutatie reserves in 2023.




                                                                                                 97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>•   Ten aanzien van de investeringen met economisch nut geldt dat specifieke
    investeringsbijdragen van derden op de desbetreffende investering in mindering worden
    gebracht.
•   Op grondbezit wordt niet afgeschreven, op overige materiele vaste activa wel.
•   De afschrijvingslasten over een investering worden voor het eerst verantwoord in het jaar
    volgend op het jaar waarin investeringsuitgaven zijn gepleegd.
•   De gehanteerde afschrijvingstermijnen zijn opgenomen in 3.5.
•   Financiële vaste activa: Financiële vaste activa hebben betrekking op financiële
    kapitaalgoederen zoals deelnemingen, beleggingen en leningen. Afzonderlijk worden
    tenminste opgenomen kapitaalverstrekking aan deelnemingen, langlopende leningen aan
    deelnemingen en overige langlopende leningen. Deelnemingen hebben betrekking op
    gemeenschappelijke regelingen en overige verbonden partijen. Kapitaalverstrekkingen
    aan deelnemingen zijn gewaardeerd op basis van verkrijgingsprijs- of vervaardigingsprijs,
    eventueel verminderd met een voorziening voor oninbaarheid. Financiële vaste activa
    hebben een rente typische looptijd van een jaar of langer.
•   Vlottende activa: Vlottende activa zijn activa met een beperkte looptijd, zoals voorraden,
    kortlopende vorderingen, kortlopende beleggingen in effecten (niet bedoeld als
    deelneming om invloed uit te oefenen) en liquide middelen.
•   Voorraden: De voorraden omvatten grondstoffen en halffabricaten, onderhanden werk,
    gereed product en handelsgoederen.
•   Grond- en hulpstoffen: Grond- en hulpstoffen zijn opgenomen tegen verkrijgings- of
    vervaardigingsprijs. Wanneer de marktwaarde lager is dan de verkrijgings- of
    vervaardigingsprijs wordt afgewaardeerd naar deze lagere marktwaarde.
•   Onderhanden werk waaronder gronden in exploitatie: De als 'onderhanden werken'
    opgenomen bouwgronden in exploitatie zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs
    dan wel de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks
    aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten
    bouw- en woonrijp maken), alsmede een redelijk te achten aandeel in de rentekosten en
    de administratie- en beheerskosten.
•   Tussentijdse winstneming en verliesvoorzieningen: Bij het stelsel van baten en lasten zoals
    geformuleerd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn het
    toerekeningbeginsel, het voorzichtigheidsbeginsel en het realisatiebeginsel essentiële
    uitgangspunten. Baten en lasten – en het daaruit vloeiende resultaat – moeten worden
    toegerekend aan de periode waarin deze zijn gerealiseerd. Bij meerjarige projecten
    betekent dit dat (de verwachte) winst niet pas aan het eind van het project als
    gerealiseerd moet worden beschouwd, maar gedurende de looptijd van het project tot
    stand komt en ook als zodanig moet worden verantwoord. Het verantwoorden van
    tussentijdse winst is daarmee geen keuze maar een verplichting die voortvloeit uit het
    realisatiebeginsel. Bij het bepalen van de tussentijdse winst is het wel noodzakelijk de
    nodige voorzichtigheid te betrachten.
•   Voorzieningen voor een eventueel voorzienbaar verlies zijn opgenomen conform de
    contante waarde van het voorziene exploitatietekort. In de presentatie zijn voorzieningen
    in mindering gebracht op de boekwaarde van de respectievelijke grondexploitaties.
•   Gereed product: Gerede producten worden gewaardeerd tegen de kostprijs of tegen de
    marktwaarde als de marktwaarde lager is dan de kostprijs. Dat laatste doet zich voor als
    voorraden incourant worden. De kostprijs bestaat uit de verrekenprijzen van grond- en
    hulpstoffen en de loon- en machinekosten die aan de vervaardiging kunnen worden
    toegerekend.
•   Kortlopende vorderingen: Kortlopende vorderingen zijn vorderingen met een rente
    typische looptijd korter dan één jaar. Deze vorderingen worden gewaardeerd tegen




                                                                                                  98
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>    nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht.
    De voorziening wordt statistisch bepaald op basis van de geschatte
    inningskansen. Afzonderlijk worden opgenomen: vorderingen op openbare lichamen,
    verstrekte kasgeldleningen en overige vorderingen.
•   Liquide middelen en overlopende activa: Deze activa worden tegen nominale waarde
    opgenomen
•   Vaste passiva: Onder de vaste passiva worden afzonderlijk opgenomen het eigen
    vermogen, de voorzieningen en de vaste schulden, met een rente typische looptijd van
    één jaar of langer.
•   Eigen vermogen: Het eigen vermogen bestaat uit de algemene reserve, de
    bestemmingsreserves en het gerealiseerde resultaat.
•   Voorzieningen: Voorzieningen worden gevormd door:
    - Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op balansdatum onzeker is, doch
        redelijkerwijs te schatten is;
    - Bestaande risico's op balansdatum ter zake van verplichtingen of verliezen waarvan
        de omvang redelijkerwijs te schatten is;
    - Kosten die in een volgend begrotingsjaar worden gemaakt, maar de oorsprong
        hebben in het begrotingsjaar of een eerder begrotingsjaar en de voorziening strekt tot
        kostenegalisatie;
    - Van derden verkregen middelen die specifiek besteedt moeten worden.
•   Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken
    verplichting c.q. het voorzienbare verlies. De pensioenverplichting ten behoeve
    van (voormalige) wethouders wordt echter op de contante waarde van de (reeds
    opgebouwde) toekomstige uitkeringsverplichtingen gewaardeerd.
•   Vaste schulden: Onder vaste schulden worden afzonderlijk opgenomen:
•   Onderhandse leningen binnenlandse banken.
•   Onderhandse leningen binnenlandse bedrijven.
•   Waarborgsommen.
•   Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met gedane
    aflossingen. De vaste schulden hebben een rente typische looptijd van een jaar of langer.
•   Vlottende passiva: Vlottende passiva zijn schulden die binnen een jaar na de balansdatum
    moeten worden betaald. De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale
    waarde.
•   Borg- en garantstellingen: Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is
    buiten de balanstelling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde
    boekjaar opgenomen. Overigens is in de (cijfermatige) toelichting op de balans nadere
    informatie opgenomen.
•   Vennootschapsbelasting: De afgelopen jaren zijn drie activiteiten aangemerkt als belaste
    ondernemingsactiviteiten voor de vennootschapsbelasting (Vpb). Dit betreffen de
    activiteiten ‘verkoop huishoudelijke reststoffen’, ‘reclame’ en ‘grondexploitaties’. Ten
    aanzien van de reststoffen en reclame worden geringe resultaten behaald. Ten aanzien
    van de grondexploitaties geldt dat er (nog steeds) landelijke discussies zijn over het
    bepalen van de openingsbalans en de bepaling van de jaarwinst. De discussie betreft
    voornamelijk de rentetoerekening en de disconteringsvoet voor de
    openingsbalanswaarde. Met name de fusie maakt de situatie complex.
•   Voor deze problematiek laat de gemeente Westerkwartier zich al jaren ondersteunen
    door fiscaal adviesbureau Caraad Belastingadviseurs. Zekerheidshalve is door de adviseur
    in overleg met de gemeente ook afstemming gezocht met de Belastingdienst. Voor de
    jaren 2019 tot en met 2021 zit deze afstemming in de afrondende fase. De voorlopige
    conclusie is dat in de jaren 2019 en 2020 door verliesverrekening uiteindelijk per saldo




                                                                                                 99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>    geen Vpb verschuldigd is. Voor de latere jaren dienen nog enkele gegevens te worden
    geverifieerd, waardoor de resultaten nog kunnen wijzigen. De verwachting is dat de
    resultaten niet materieel zullen afwijken van de voorlopige aanslagen. Het streven is dat
    medio 2024 de afstemming met de Belastingdienst wordt afgerond en de fiscale
    resultaten 2019 t/m 2022 definitief kunnen worden gemaakt, zodat daarmee ook de lijn
    voor de toekomst meer duidelijk is.
•   Toerekening overhead: Om de gemeenteraad op eenvoudige wijze meer inzicht te geven in
    de totale kosten voor overhead voor de gehele organisatie en ook meer zeggenschap over
    die kosten te geven, is wettelijk voorgeschreven om de kosten voor overhead apart te
    presenteren. Zie hiervoor paragraaf 1.3 onderdeel B van het jaarverslag. In de
    programma’s zijn de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces.
    Overhead omvat de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de
    medewerkers in het primaire proces.
•   Binnen de begroting en jaarrekening is sprake van “gesloten systemen” als rioleringen,
    afval etc. In deze gevallen blijft een deel van de overhead conform het verdelingsprincipe
    toegerekend aan de programma’s. De totale lasten voor het taakveld overhead vormen de
    basis voor de toerekening van de overhead aan leges en heffingen. Deze zijn opgenomen
    in de paragraaf lokale heffingen.
•   Gemeentefonds: De uitkering uit het gemeentefonds is verwerkt op basis van de laatste
    uitkeringsspecificatie van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties.




                                                                                                 100
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>2.3 Toelichting op de balans
Toelichting op de posten aan de activa zijde van de balans
Immateriële vaste activa
Afzonderlijk moeten worden opgenomen kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen
en het saldo van agio en disagio, kosten van onderzoek en ontwikkeling en bijdragen aan
activa in eigendom van derden.
De volgende immateriële vaste activa worden lineair afgeschreven:
• Kosten voor het afsluiten van geldleningen, agio of disagio worden in 4 jaar afgeschreven.
• Kosten voor onderzoek en ontwikkeling worden in 4 jaar afgeschreven.
• Bijdragen aan activa in eigendom van derden: in dezelfde looptijd als de economische
    levensduur van het actief waarvoor de bijdrage wordt verstrekt.
Het onderstaande overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van kosten van onderzoek
en ontwikkeling voor een bepaald actief en van de bijdragen aan activa in eigendom van
derden:
Omschrijving                     Boekwaarde Investeringen Desinvest. Afschrijvingen Boekwaarde
            (bedragen x € 1.000) 31-12-2022     2023        2023         2023        31-12-2023
Kosten onderzoek en
ontwikkeling                              179                                    60           119
Bijdragen aan activa in
eigendom van derden                     8.062          786          47          265         8.536
Totaal                                   8.241           786              47         325            8.655

De investering en desinvestering 2023 onder bijdragen aan activa in eigendom van derden
betreft de maatschappelijke Plint Marum.

Materiële vaste activa
De materiele vaste activa worden lineair afgeschreven. De afschrijving start in het jaar
volgend op de besteding van het krediet. Er wordt geen rekening gehouden met een
restwaarde. Activa met een verkrijgingsprijs van minder dan € 25.000 worden niet
geactiveerd. Gronden en terreinen worden altijd geactiveerd. Op gronden en terreinen wordt
niet afgeschreven.

Op investeringen die voor 1 januari 2019 zijn gedaan én investeringen waarvan vóór 1 januari
2019 een krediet beschikbaar is gesteld, maar die nog niet volledig zijn gerealiseerd, blijven de
afschrijvingstermijnen en methode gelden zoals deze van toepassing waren voor de
afzonderlijke gemeenten Grootegast, Leek, Marum en Zuidhorn.

De materiële vaste activa bestaan uit de volgende onderdelen:
Omschrijving                                                                  Boekwaarde    Boekwaarde
                                                         (bedragen x € 1.000) 31-12-2022     31-12-2023
Investeringen met economisch nut                                                   97.230           95.271
In erfpacht gegeven gronden                                                         1.611           2.669
Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten
een heffing kan worden geheven                                                    49.145            51.003
Investeringen met maatschappelijk nut                                             29.023            31.085
Totaal                                                                           177.009        180.028

Onderverdeling investeringen met economisch nut (exclusief aandeel waarvoor ter bestrijding
van de kosten een heffing kan worden geheven):




                                                                                                             101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>Omschrijving                Boekwaarde Investe- Desinves- Afschrij- Bijdragen Afwaar- Boekwaarde
        (bedragen x € 1.000) 31-12-2022 ringen teringen vingen van derden deringen 31-12-2023
Gronden en terreinen               8.218                                                    8.218
In erfpacht uitgegeven
gronden                             1.611  1.058                                           2.669
Woonruimten                        967                               65                           902
Bedrijfsgebouwen                74.756      2.101       350       3.482                         73.025
Grond-, weg- en
waterbouwkundige
werken                           5.264        215                   458                          5.021
Vervoermiddelen                  2.145        955                   499                          2.601
Machines, apparaten en
installaties                     1.838        -44                   265                          1.530
Overige materiële vaste
activa                           4.042        365            2      431                          3.974
Totaal                          98.841     4.650        352       5.199                        97.940

De investeringen materiële vaste activa met economisch nut groter dan € 100.000 in 2023
staan in het hieronder opgenomen overzicht vermeld.
Omschrijving                            Beschikbaar     Investeringen Desinvest. Cumulatief besteed
                  (bedragen x € 1.000) gesteld krediet      2023         2023        t/m 2023
Bouw IKC Marum                                    8.528              262      89               8.703
Nieuwbouw/uitbreiding scholen                    23.414            1.467       6               7.727
Nieuwbouw/verduurzaming gebouwen                 18.614              369                         459
ICT                                               1.401              429                       1.325
Vervanging materieel en tractie 2023                625              925                         925
Maatschappelijke Plint                              542              786      47                 910

De investeringen met economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan
worden geheven (denk hierbij aan rioolheffing, afvalstoffenheffing, en begraafplaatsrechten)
kunnen als volgt worden onderverdeeld:
Omschrijving            Boekwaarde Investe- Desinves- Afschrij- Bijdragen Afwaar- Boekwaarde
    (bedragen x € 1.000) 31-12-2022 ringen teringen vingen van derden deringen 31-12-2023
Gronden en terreinen              34                                                               34
Bedrijfsgebouwen                  130                              10                             120
Grond-, weg- en
waterbouwkundige
werken                        48.213       3.713       331       1.487                          50.108
Vervoermiddelen                     0
Machines, apparaten en
installaties                     762         23                    47                              739
Overige materiële vaste
activa                             6                                 3                               3
Totaal                        49.145      3.736        331       1.547                          51.003

De investeringen met economisch nut met een heffing groter dan € 100.000 in 2023 staan in
het hieronder opgenomen overzicht vermeld:
Omschrijving                               Beschikbaar      Investeringen Desinvest.    Cumulatief
                   (bedragen x € 1.000)   gesteld krediet       2023        2023     besteed t/m 2023
Watertakenplan (voorheen GRP)                        10.538           3.713      331             6.236




                                                                                                         102
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>De investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut kunnen als volgt
worden onderverdeeld:
Omschrijving             Boekwaarde Investe- Desinveste- Afschrij- Bijdragen Afwaar- Boekwaarde
     (bedragen x € 1.000) 31-12-2022 ringen    ringen     vingen van derden deringen 31-12-2023
Grond-, weg- en
waterbouwkundige
werken                         29.023   4.327        145     1.713        406             31.086
Totaal                          29.023    4.327         145   1.713       406                  31.086

De investeringen met maatschappelijk nut groter dan € 100.000 in 2023 staan in het hieronder
opgenomen overzicht vermeld:
Omschrijving                Beschikbaar Investeringen Desinvesteringen Bijdragen     Cumulatief
      (bedragen x € 1.000) gesteld krediet  2023            2023       van derden besteed t/m 2022
Openbare verlichting                 1.350          98                                          276
Wegen                                6.017       3.629                                        5.187
Renovatie bruggen                      890         382                                          601

Financiële vaste activa
Het verloop van de financiële vaste activa gedurende het jaar 2023 wordt in het volgende
overzicht opgenomen:
Omschrijving                         Boekwaarde Investe- Desinvesteringen / Mutatie Boekwaarde
                 (bedragen x € 1.000) 31-12-2022 ringen     Aflossingen    voorziening 31-12-2023
Kapitaalverstrekking aan
deelnemingen:
- Deelnemingen                                  418                                              418
Sub-totaal                                      418                                              418
Leningen aan:
- Deelnemingen                                  432                                              432
Sub-totaal                                      432                                              432
Overige langlopende leningen                7.037     2.492            858                      8.671
Voorziening verstrekte leningen             -298                                     21          -277
Sub-totaal                                 6.739      2.492            858          21         8.394
Totaal                                     7.589      2.492            858          21          9.243
Toename langlopende leningen betreft € 2,5 miljoen starters-/duurzaamheidsleningen.

Onderstaande tabel specificeert de kapitaalverstrekking en leningen aan deelnemingen
(artikel 36a 1):
Omschrijving
                  (bedragen x € 1.000)   2023
Bank Nederlandse Gemeenten                      132
N.V. Waterbedrijf Groningen                       9
Deelneming Oikocredit                             5
Deelneming Enexis                               534
Deelneming in BV ‘s escrow en CBL                17
Aandelen Dataland                                 1
Aandelen Omrin                                  152
Totaal                                          850




                                                                                                        103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>Voorraden
Omschrijving                                         Boekwaarde 31-   Vermeer-    Vermin-     Boekwaarde
                             (bedragen x € 1.000)       12-2022       deringen    deringen     31-12-2023
Grondbank                                                       502                                    502
Voorraden onderhanden werk (incl                             20.004       4.741     14.948           9.796
bouwgronden in exploitatie)
Overige grond- en hulpstoffen                                    81          -2                         79
Voorziening grex                                             -4.987        -749      -1.495         -4.240
 Totaal                                                      15.600      3.990      13.453          6.137

Van de voorraden onderhanden werk kan van het verloop in 2023 het volgende overzicht
worden weergegeven:
Omschrijving                        Boekwaarde Geraamde Geraamde             Geraamd      Geraamd
               (bedragen x € 1.000) 31-12-2023   nog te       nog te      eindresultaat eindresultaat
                                                 maken      realiseren      (nominale     (contante
                                                 kosten    opbrengsten       waarde)       waarde)
BIE: Bedrijventerreinen                    5.346     7.865         15.807         -2.595        -2.260
BIE: Woningbouwlocaties                    4.450    20.779         21.799          3.430         3.227
Totaal                                     9.796   28.644         37.606             835           967
Nb: een negatieve waarde betekent een positief resultaat
Voor een toelichting op de grondexploitaties verwijzen we naar de paragraaf grondbeleid.

Uitzettingen met een rente typische looptijd korter dan één jaar
Omschrijving                                                  Boekwaarde Boekwaarde
                                         (bedragen x € 1.000) 31-12-2022 31-12-2023
Vorderingen op openbare lichamen                                   13.603      10.435
Rekening courantverhouding met het Rijk                                 -       3.000
Rekening courantverhoudingen met niet financiële instellingen         839         521
Overige vorderingen                                                 3.299       3.796
Totaal                                                             17.741     17.752

Op 23 maart 2024 stond aan vorderingen op openbare lichamen nog € 10,520 miljoen open,
waarvan een teruggave BTW-compensatiefonds van € 9.983 miljoen.

Overige vorderingen
Omschrijving                                           Boekwaarde Boekwaarde
                                   (bedragen x € 1.000) 31-12-2022 31-12-2023
Belastingdebiteuren                                              480         615
Voorziening oninbaarheid belastingdebiteuren                      -41        -50
Debiteuren Sociaal domein                                      1.612      1.164
Voorziening oninbaarheid debiteuren sociaal domein              -738        -557
Debiteuren overige                                             2.061      2.770
Voorziening oninbaarheid debiteuren overige                       -76      -146
Totaal                                                         3.299      3.796
Op 18 maart 2024 stond nog bij de belastingdebiteuren een bedrag van € 309.517 open. Van
de overige debiteuren stond op 18 maart 2024 nog een bedrag open van € 11.016.253.




                                                                                                             104
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>Liquide middelen
Het saldo van de liquide middelen bestaat uit de volgende componenten:
Omschrijving                                        Boekwaarde Boekwaarde
                                (bedragen x € 1.000) 31-12-2022 31-12-2023
Kas                                                            6            5
BNG                                                           77       13.615
Rabobank                                                     233           87
Totaal                                                       316      13.708

Overlopende activa
Overige nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van
volgende begrotingsjaren komen:
Omschrijving                                        Boekwaarde Boekwaarde
                                (bedragen x € 1.000) 31-12-2022 31-12-2023
Vooruitbetaalde bedragen                                      747       1.355
Nog te ontvangen bedragen                                  10.551      8.196
Totaal                                                    11.298       9.551

In het bedrag van nog te ontvangen bedragen zitten de aanslagen Diftar 2023 voor een
bedrag van € 3,9 miljoen, Nedvang vergoedingen verpakkingsmaterialen van € 0,7 miljoen
miljoen, en voorlopig resultaat Beschermd Wonen 2023 van € 0,6 miljoen.

Toelichting op de posten aan de passiva-zijde van de balans
Eigen vermogen
Het in de balans opgenomen eigen vermogen bestaat uit de volgende posten:
Omschrijving                                         Boekwaarde Boekwaarde
                                (bedragen x € 1.000) 31-12-2022 31-12-2023
Algemene reserve                                           20.009       25.385
Bestemmingsreserves                                        19.080       23.652
Gerealiseerde resultaat                                     11.256      11.143
Totaal                                                     50.345      60.180

Het verloop in 2023 wordt hieronder per reserve weergegeven:
Omschrijving                 Boekwaarde Resultaat- Vermeer- Vermin- Vermindering Boekwaarde
                              31-12-2022 bestemming deringen deringen ter dekking 31-12-2023
        (bedragen x € 1.000)                 2022       2023     2023     afschr. 2023
Algemene reserve                   20.009        7.836       778    3.238              25.385
Totaal algemene res.               20.009        7.836      778     3.298              25.385
Reserve grondexploitatie             1.616           79      750        9               2.436
Reserve MFC Oostwold                    83                                                  83
Reserve                                276                                                 276
herinrichting voorm.
zandwinput
Reserve IKC Marum                    1.236                                               1.236
Reserve afboeking                      860                                                 860
boekwaarden scholen
Reserve MFC De Wierde                  232                                                 232
Grijpskerk
Reserve Natuurpark                     349                             18                  331
Reserve overheveling niet-          4.261         1.574   9.902    11.227                4.510
uitgegeven budgetten
Reserve Verduurzamings-                203                                                 203
maatregelen




                                                                                                 105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>Reserve groot onderhoud               195                                                                     195
gebouwen
Reserve afschrijving                7.379                                                          366      7.013
diverse investeringen
Reserve programma                     728              160          183            60                       1.011
huisvesting
Reserve beheerskosten                 415               -11                        77                         327
TOZO
Reserve cofinanciering                                            3.000                                     3.000
projecten
Reserve museum                            0                         313                                       313
Wierdenland
Reserve vluchtelingen                                 1.618                                                 1.618
Reserve Sociaal domein                 8                                                                        8
Reserves Winsum                    1.239                                     1.239                              0
Totaal bestemmingsres.            19.080             3.420      14.148      12.630                 366     23.652
De mutaties van de reserves zijn toegelicht in bijlage 3.4

Voorzieningen
Niet alle voorzieningen worden op de balans credit weergegeven. In onderstaand tabel wordt
weergegeven welke voorzieningen op de balans staan en welke in mindering worden gebracht
op de activa van de balans:
Omschrijving                                                       Boekwaarde    In mindering Opgenomen in
                                              (bedragen x € 1.000) 31-12-2023      op activa    de balans
Pensioen wethouders                                                        5.898                       5.898
Egalisatie rioolheffing                                                    1.027                       1.027
Oostindie S/B                                                                110                              110
Verlofsparen                                                               1.392                            1.392
Voorzieningen GREX                                                         4.241            4.241
Voorzieningen debiteuren                                                     752              752
Voorziening verstrekte leningen                                              277              277
Totaal                                                                    13.697            5.270           8.427


Het verloop van de voorzieningen in 2023 wordt hieronder weergegeven:
Omschrijving                                                                       Boekwaarde        Boekwaarde
                                                              (bedragen x € 1.000) 31-12-2022         31-12-2023
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's                                    7.200           7.400
Voorzieningen ter egalisatie van kosten                                                      1.410          1.027
Door derden beklemde middelen met een specifieke aanwendingsrichting
Totaal                                                                                      8.610           8.427

Omschrijving                                  Boekwaarde Vermeer- Vrijval                Vermin-     Boekwaarde
                         (bedragen x € 1.000) 31-12-2022 deringen       2023            deringen      31-12-2023
                                                               2023                       2023
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s
Voorziening Pensioenen wethouders                        6.257                                359           5.898
Voorziening Oostindie                                      110                                                110
Voorziening Verlofsparen                                   833    1.061                       502           1.392
Totaal voorzieningen voor verplichtingen,                7.200   1.061                        861           7.400
verliezen en risico’s




                                                                                                                    106
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>Voorziening egalisatie riolering                     1.410                                 383            1.027
Totaal voorzieningen ter egalisatie van              1.410                                 383            1.027
kosten
Totaal voorzieningen                                8.610        1.061                   1.244            8.427
De mutaties van de voorzieningen zijn toegelicht in bijlage 3.4

Vaste schulden met een rente-typische looptijd langer dan één jaar
De onderverdeling van de in de balans opgenomen vaste schulden met een looptijd langer
dan één jaar is als volgt:
Omschrijving                                                                     Boekwaarde      Boekwaarde
                                                          (bedragen x € 1.000)    31-12-2022      31-12-2023
Onderhandse leningen
- van binnenlandse banken en overige financiële instellingen                          138.921            138.811
Waarborgsommen                                                                             22                 23
Totaal                                                                                138.943           138.834
Over de langlopende geldleningen is in 2023 een bedrag van € 4,0 miljoen aan rente
verantwoord.

In het volgende overzicht wordt het verloop weergegeven van de vaste schulden met
een rente typische looptijd langer dan één jaar over het jaar 2023:
Omschrijving                                               Saldo          Vermeer-    Aflossingen      Saldo
                                    (bedragen x € 1.000) 31-12-2022       deringen                   31-12-2023
Onderhandse leningen:
Binnenlandse banken en overige financiële instellingen          138.921      14.000         14.110       138.811
Waarborgsommen                                                       22           1                           23
Totaal                                                         138.943       14.001        14.110       138.834

Vlottende passiva
Onder de vlottende passiva zijn opgenomen:
Omschrijving                                                                     Boekwaarde Boekwaarde
                                                             (bedragen x € 1.000) 31-12-2022 31-12-2023
Netto-vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar            19.660     16.164
Overlopende passiva                                                                     20.236     21.469
Totaal                                                                                 39.896     37.633
Op 7 maart 2024 was de stand van de openstaande overige schulden € 780.783.

Overlopende passiva
De specificatie van de post overlopende passiva is als volgt:
Omschrijving                                                                      Boekwaarde Boekwaarde
                                                              (bedragen x € 1.000) 31-12-2022 31-12-2023
Verplichtingen die in de loop van het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een        10.281      6.904
volgend begrotingsjaar tot betaling komen, met uitzondering van jaarlijks
terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar
volume
De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen                             9.791     14.331
voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen
ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren
Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren                164        233
komen
Totaal                                                                                  20.236     21.469




                                                                                                                   107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>Verplichtingen die in de loop van het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend
begrotingsjaar tot betaling komen, met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten
gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume:
Omschrijving                                     Saldo
                          (bedragen x € 1.000) 31-12-2023
Transitorische rente                                 1.676
Uitkeringen/Bijdragen sociaal domein                   606
Individueel keuze budget                               226
Loonheffing/ABP                                      3.076
Overig                                               1.320
Totaal                                               6.904

De in de balans opgenomen van EU, Rijk en provincies ontvangen voorschotbedragen voor
uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende
begrotingsjaren kunnen als volgt worden gespecificeerd:
Omschrijving                             SISA      Saldo Ontvangen Bestedingen Vrijgevallen         Saldo
                                        Regeling   01-01-   bedrag               bedragen of      31-12-2023
                 (bedragen x € 1.000)               2023                       terugbetalingen
Onderwijsachterstandenbeleid                    D8     114       467       458               0             123
Nationaal Programma Groningen                 F201        0      300                         0             300
8e tranche
Capaciteit Decentr Overh                      F28        0      1.077        137              0            940
Klimaat/Energ
Verbetering digitale                          C10        0        79          0               0                79
dienstverlening
Lokaal onderwijsbeleid                        D14       169       276       404              0              41
Koplopers project                             H21        50         0        50              0               0
Inburgering                                   G10       377      658        173             37             825
Lokale Aanpak Isolatie                        C94         0     2.751         0              0           2.751
Energiearmoede                                C55     1.218       581       267              0           1.532
Proeftuin MOL aardgasvrije wijken             C72     4.473         0       689              0           3.784
Onderwijsroute                                G13        55        58         0             55              58
Tijdelijke onderwijshuisvesting               D19        57         0         0              0              57
ontheemden 2022
Tijdelijke onderwijshuisvesting               D19        0       180        129               0                51
ontheemden 2023
Domein Overstijgend                           H27        0       681         133              0            548
Samenwerken
Gezond en Actief Leven Akkoord                H30        0      1.026       833               0            193
Regeling stim verkeersveiligheid              E84      486          0       407               0             79
2022 2023
TOZO                                           G4    1.015         0           0          187              828
Ventilatie in scholen                         C32      800         0           0            0              800
Startbouwimpuls                              C105        0       312           0            0              312
Lokaal preventieakkoord 1)                    H12       45         0           2            0               43
Lokaal preventieakkoord 2023                  H12        0        40          40            0                0
Lokaal Sportakkoord 2021 1)                    H8       56         0           0           56                0
Lokaal Sportakkoord 2022                       H8       76         0           7            0               69
Reductie energiegebruik woningen              C43      119         0           0          119                0
Subtotaal Rijk                                       9.108     8.486       3.729          454           13.413

Fietsroute                                 GRO2C       319         0          0               0            319
Fietsvoorzieningen bij gem                 GRO2C         0        35          0               0             35
bushaltes




                                                                                                       108
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>Omschrijving                              SISA    Saldo Ontvangen Bestedingen Vrijgevallen                     Saldo
                                         Regeling 01-01-   bedrag                bedragen of                 31-12-2023
                  (bedragen x € 1.000)             2023                        terugbetalingen
Verkeersveiligheid                          GRO2C        0      124          0               0                        124
Kickstart                                   GRO8C     280         0        177               0                        103
Retail Westerkwartier                       GRO8C        5        0          1               0                          4
Begeleiden kwetsbare                                    25        0          0               0                         25
schoolverlaters
Erfgoeddeal MH                                              52           0            52                0               0
Klimaatadaptatie                              E44B           0         455           331                0             124
Samen koken in WK                                            1           0             0                1               0
Beschermd wonen – lokale                                     0         159             0                0             159
investeringen
Digitale inclusie – gemeente                                0          10             0                 1               9
Digitale inclusie - provincie                               0          16             0                 0              16
Subtotaal overige overheden                               682         798           561                 0             918

Totaal                                                  9.791      9.284           4.290               454         14.331
1) De regels “Lokaal preventieakkoord” en “Lokaal Sportakkoord 2021 zijn uitgesplitst in de jaarrekening
2023, maar niet in de jaarrekening 2022.

Niet uit de balans blijkende verplichtingen
Waarborgen en garanties
Het onder de balans opgenomen bedrag voor verstrekte waarborgen en garanties aan
natuurlijke en rechtspersonen kan als volgt naar de aard van de geldlening gespecificeerd
worden:
Omschrijving                       Hoofdsom % garant Boekwaarde Totaalbedrag Boekwaarde Garantie-
              (bedragen x € 1.000)                    01-01-2023   betalingen    31-12-2023 bedrag
St. Wold en Waard                      26.174    100        14.542                     13.482 13.482
St. Biblionet Groningen                  1.207   100         1.027                      1.008  1.008
St. Woon/zorgcentrum het               14.035    100        10.015                      9.484  9.484
Hooge Heem
St. MFC Zevenhuizen                        500   100           488                        475     475
St. Woonzorg Nederland                  2.481    100         1.932                      1.827  1.827
St. Visvliet vitaal                       150    100           138                        134     134
Tennisclub Nienoord                         75   100             5
St. Behoud dorpshuis                        50   100             4                          1       1
Kornhorn
St. Wold en Waard                     119.804     50       98.665          2.000      95.920  47.960
St. Huisvesting Vredewold               31.127    50        17.115                     15.574   7.787
Nationale hypotheekgarantie (          26.174     50      239.000                    218.000 109.000
NHG)
Totaal                                                    382.931         2.000      355.905 191.158

Langlopende financiële verplichtingen
Conform artikel 53 BBV vermeldt de gemeente belangrijke financiële verplichtingen waaraan
de gemeente voor toekomstige jaren verbonden is. Niet opgenomen zijn de contracten met
betrekking tot projecten, ambtelijk personeel en financiering (bijv. leningen). Daarnaast zijn
de bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen niet opgenomen. Deze staan al vermeld in
de paragraaf Verbonden partijen. Hierna is een niet-limitatief overzicht van meerjarige
contracten met een jaarlast groter dan € 1.000.000:




                                                                                                                  109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>Meerjarige contracten          Taakveld    Financiële                     Looptijd
          (bedragen x € 1.000)            verplichting
Inzameling en verwerking van      7.3             3.245 1-1-2020 – 1-1-2026 met de mogelijkheid tot
de brongescheiden stromen                               verlenging met 1 keer 2 jaar
Inzameling gft en restafval       7.3             1.604 1-1-2020 – 1-1-2026 met de mogelijkheid tot
                                                        verlenging met 1 keer 2 jaar
Bijdrage Rondweg Zuidhorn        2.1              1.350 Zie toelichting

Rondweg Zuidhorn: Bij de opening van de grondexploitatie voor de vervolgfasen van fase 2D-
A van de Oostergast betaalt de gemeente de resterende bijdrage van € 1,35 miljoen op 1
januari 2024 aan de provincie Groningen. Wanneer de datum van 1 januari 2024 niet wordt
gehaald, omdat de uitgifte van woningen trager verloopt dan voorzien, dan kan de gemeente
in overleg gaan met de provincie en moet tot overeenstemming worden gekomen over de
betaling.

Langlopende verplichtingen Novatec:
• Aan de SW-medewerkers en aan medewerkers werkzaam via de cao aan de slag wordt
   vakantiegeld betaald over de periode 1 juni - 31 mei. De reservering vakantiegeld per 31
   december 2023 is conform regelgeving BBV niet gepassiveerd. Deze reservering is naar
   schatting € 524.000.
• De verplichting inzake het stuwmeer verlof is niet in de balans tot uitdrukking gebracht.
   Dit stuwmeer was per 31 december 2023 geschat op ongeveer 45.400 uur. Een gedeelte
   van het stuwmeer verlof is omgezet in spaarverlof; hierbij gaat het om 22.600 uur.
• De gemeenteraad heeft een krediet beschikbaar gesteld voor de nieuwbouw op locatie
   Leeksterveld. Dit ter vervanging van de panden aan de Feithsweg 4. Aannemelijk is,
   gezien de geringe boekwaarde, dat er op termijn een boekwinst wordt gemaakt. 30%
   hiervan komt ten gunste van de gemeente Noordenveld. Dit is vastgelegd in het
   Liquidatieplan “Opheffing Gemeenschappelijke Regeling Novatec 2006” blz 14 2.6.1.
   waardebepaling activa.




                                                                                                      110
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>2.4 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening
Programma's | Baten                   Rekening Begr.2023 Begr.2023 Rekening        Verschil V/N
(Bedragen x € 1.000)                      2022 voor wijz.  na wijz.    2023           2023
0. Bestuur en ondersteuning                872        972        872      1.131        260    V
1. Veiligheid                               56         38         48         59          11   V
2. Verkeer, vervoer en waterstaat          534        106        401        628        226    V
3. Economie                                172         43         43         46           4   V
4. Onderwijs                             1.620      1.092      1.322      1.419          97   V
5. Sport, cultuur en recreatie           2.584      1.804      3.206      3.380         174   V
6. Sociaal domein                       41.245     24.849     42.639     43.506         867   V
7. Volksgezondheid en milieu            17.401     17.943     24.913     19.760      -5.153   N
8. Volkshuis., ruimt.ord. en sted.
                                                                                              V
vern.                                    3.486       1.480      3.334     4.241        907
Totaal baten programma's                67.970      48.325    76.776     74.169     -2.606    N
Algemene dekkingsmiddelen              146.892     140.403   147.569    149.707      2.138    V
Overhead                                   630         370        701     1.325        623    V
Vennootschapsbelasting                       -           -          -         -          -    -
Onvoorzien                                   -           -          -         -          -    -
Totaal baten voor mutatie reserves     215.492    189.098    225.046    225.201        155    V
Onttrekkingen reserves                  15.690         712     27.571    27.502        -69    N
Totaal baten na mutatie reserves       231.182    189.811    252.617    252.703         86    V

Programma's | Lasten                  Rekening Begr.2023 Begr.2023 Rekening        Verschil V/N
(Bedragen x € 1.000)                      2022 voor wijz.  na wijz.    2023           2023
0. Bestuur en ondersteuning               5.384     5.467      5.828       5.734        94    V
1. Veiligheid                             5.743     5.783      6.563      6.669       -106    N
2. Verkeer, vervoer en waterstaat        10.995    10.677     10.988      11.335      -346    N
3. Economie                                 830       584        751         633       117    V
4. Onderwijs                              8.440      7.177     7.885       8.228      -344    N
5. Sport, cultuur en recreatie           15.472    15.793     18.413     18.098        315    V
6. Sociaal domein                       101.127    87.116    108.008    106.671      1.337    V
7. Volksgezondheid en milieu             20.255    20.149     27.978     23.521      4.457    V
8. Volkshuis., ruimt.ord. en sted.
                                                                                              N
vern.                                     8.785     5.114      6.654      7.482      -828
Totaal lasten programma's              177.030    157.859    193.068    188.371     4.696     V
Algemene dekkingsmiddelen                 3.218     8.429      2.853      3.098      -245     N
Overhead                                22.596     23.244     22.947     23.869      -922     N
Vennootschapsbelasting                       52        50         50         27        23     V
Onvoorzien                                    -       125          -          -         -     -
Totaal lasten voor mutatie reserves    202.896    189.708    218.918    215.366     3.552     V
Toevoegingen reserves                    17.030       103     26.194     26.194         -     V
Totaal lasten na mutatie reserves      219.926    189.811    245.112    241.560     3.552     V

Totaal saldo baten en lasten            11.256           -     7.505     11.143      3.638    V




                                                                                                  111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>2.5 Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening

 Verloop 2023 (bedragen x € 1.000)                       Sald0
 Primaire begroting                                        4,200
 Stelpost vrije ruimte                                     4,200
 Saldo primaire begroting                                  0,000
 Eerste Bestuursrapportage                                -0,489
 Saldo na Eerste BR                                       -0,489
 Tweede Bestuursrapportage                                 3,851
 Saldo na Tweede BR                                        3,362
 Laatste bijstelling begroting                             4,143
 Saldo na laatste bijstelling                               7,505
 Jaarrekeningresultaat                                    11,144
 Verschil jaarrekening tov begroting incl                  3,639
 wijzigingen

Totaalanalyse
Het jaarrekeningresultaat over 2023 is € 11,1 miljoen positief. Op basis van de
bestuursrapportages is de begroting in de loop van 2023 bijgesteld tot een saldo van € 7,5
miljoen positief. De afwijking van het jaarrekeningresultaat ten opzichte van de bijgestelde
begroting bedraagt € 3,6 miljoen positief.

A. Analyses per programma - algemeen
Hieronder geven we een toelichting op afwijkingen per programma. Voordat we dat doen
gaan we in op salarissen en inhuur, omdat dit zowel de programma’s als het taakveld
overhead raakt.

Salarissen/ inhuur personeel
De salaris- en inhuurkosten van alle medewerkers worden toegerekend aan de diverse
taakvelden en daarmee aan de programma’s. In de analyse gaan we in op de begroting en
realisatie ten aanzien van salarissen en inhuur over 2023 op totaalniveau, dat wil zeggen over
alle programma’s en het taakveld overhead heen. De bedragen zijn exclusief raad, college en
griffie. Het bestuur wordt toegelicht bij programma 0.
We onderscheiden diverse soorten inhuur:
• Inhuur formatie: inhuur bij niet ingevulde vacatures
• Inhuur incidenteel: inhuur bij projecten of tijdelijke vraag
• Inhuur in verband met vervanging wegens ziekte of zwangerschap
• Inhuur voor Novatec

Hieronder gaan we eerst in op salarissen en inhuur formatie bij niet ingevulde vacatures, en
vervolgens op incidentele inhuur en inhuur wegens ziekte. Inhuur voor Novatec komt ten laste
van specifieke budgetten en wordt indien nodig elders toegelicht.




                                                                                                 112
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>                                                          Begroot
Salarissen en inhuur formatie niet ingevulde
                                                            incl     Realisatie
vacatures                                                                            Verschil
                                                         wijziginge    2023
                                    (bedragen x € 1.000)
                                                              n
Salarissen personeel                                          41.350    39.049          2.253 V
Naar projecten                                                             -330           330 V
Stelpost inburgering                                             154          0           289 V
Uitleen                                                          -93       -209           116 V
Subsidie                                                                   -118           118 V
Totaal salarissen                                            41.411     38.392          3.018 V
Inhuur formatie niet ingevulde vacatures                       1.299      4.483        -3.184 N
Stelpost bedrijvigheid                                           135          0           135 V
Totaal inhuur formatie niet ingevulde vacatures                1.434      4.483       -3.049 N
Totaal salarissen en inhuur formatie niet ingevulde
vacatures                                                    42.844     42.875           -31 N

Aan salarissen personeel hebben we € 41,4 miljoen begroot, en € 39,0 miljoen gerealiseerd.
Van de salarissen hebben we ruim € 0,3 miljoen doorbelast aan projecten zoals de opvang van
ontheemden uit Oekraïne, crisisnoodopvang van asielzoekers en het programma Kickstart,
deze kosten komen niet ten laste van het begrote salarisbudget. We hebben een stelpost
inburgering (programma 6) beschikbaar voor salarislasten hiervoor. Uitleen personeel leverde
€ 0,1 miljoen meer op dan begroot. Aan loonkostensubsidies hebben we € 0,1 miljoen
ontvangen. Na deze aanpassingen waren de werkelijke salarislasten € 38,4 miljoen.
Aan inhuur formatie bij niet ingevulde vacatures hebben we € 1,3 miljoen begroot en € 4,5
miljoen gerealiseerd. De stelpost bedrijvigheid (programma 3), was beschikbaar voor inhuur.
De totale kosten samen bedragen € 42,9 miljoen. Enerzijds zijn de kosten van inhuur hoger
ten opzichte van vast personeel. Anderzijds worden functies soms later of voor minder uren
ingevuld waardoor een voordeel ontstaat. We willen in 2024 bij inhuur eerder de begroting
daarop aanpassen en ook de stelposten eerder vertalen naar salaris- en inhuurbudgetten.

 Incidentele inhuur            Begroot incl Realisatie
                                                             Verschil
          (bedragen x € 1.000) wijzigingen      2023
 Inhuur incidenteel                     559         1.589       -1.030 N
Aan incidentele inhuur hebben we € 1,0 miljoen meer besteed dan geraamd.
Van deze inhuur had ongeveer € 0,5 miljoen betrekking op gestegen aanvragen leges
omgevingsvergunning. De opbrengsten daarvan zijn verwerkt bij programma 8.

Inhuur wegens ziekte           Begroot incl   Realisatie
                                                              Verschil
          (bedragen x € 1.000) wijzigingen      2023
Inhuur bij ziekte                     1.350         1.457          -107 N
Verrekening UWV                        -250          -310            60 V
Totaal                                1.100         1.147            47 N
                                                                        Voor inhuur
wegens ziekte of zwangerschap hebben we in 2023 € 1,4 miljoen geraamd. De totale
inhuurkosten wegens ziekte of zwangerschap waren € 1,5 miljoen. We hebben € 0,3 miljoen
aan UWV-inkomsten ontvangen ter dekking van deze inhuurkosten. Na verrekening hiervan is
sprake van een nadeel van € 47.000.




                                                                                                  113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>Programma 0 – Bestuur en ondersteuning
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit programma. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 0. Bestuur en ondersteuning                   Begr.2023      Rekening        Verschil V/N
 (Bedragen x € 1.000)                            na wijz.           2023          2023
Baten programma 0                                       872            1.131             260     V
Lasten programma 0                                    5.828           5.734               94     V
Saldo van baten en lasten                             4.957           4.603              353     V

 Afwijking   Afwijking   Afwijking   Onderwerp en toelichting
   saldo      lasten      baten
     362 V         3V        359 V   Pensioenen wethouders
                                     Voor de dekking van (toekomstige) pensioenverplichtingen van de
                                     wethouders moeten we geld reserveren. In de begroting hebben we
                                     hiervoor een jaarlijkse storting van € 225.000 in de voorziening
                                     pensioenen opgenomen. Na afloop van het jaar berekent een extern
                                     bureau de hoogte van de benodigde middelen. Met name door rente-
                                     ontwikkelingen ontstaan grote verschillen met de begroting. Uit de
                                     actualisatie blijkt dat € 359.000 kan vrijvallen uit de voorziening.
                                     Daarnaast hebben we € 222.000 aan uitgekeerde pensioenen
                                     verantwoord. Per saldo € 362.000 voordeel op pensioenen
                                     wethouders

      50 V        50 V               Salarissen en inhuur griffie
                                     In 2023 waren deze lasten € 50.000 lager dan begroot.
     55 N        55 N                Contributie VNG / GGU
                                     De contributie Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en onze
                                     bijdrage aan fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU)
                                     van de VNG was € 55.000 hoger dan begroot. De contributie wordt
                                     bepaald op basis van aantal inwoners. We hebben de toename van
                                     aantal inwoners nog niet verwerkt in begroting
     68 N         34 V      102 N    Leges burgerzaken
                                     Minder inwoners hebben een paspoort of identiteitskaart
                                     aangevraagd dan verwacht. Afgelopen jaren was dat ook het geval, in
                                     2021 en 2020 als gevolg van corona. Dit heeft geleid tot € 102.000
                                     minder legesopbrengsten dan begroot, tegenover deze lagere baten
                                     staan ook lagere lasten.

      65 V       62 V          3V    Diverse verschillen
                                     Diverse kleine verschillen zorgen voor € 62.000 lagere lasten en
                                     € 3.000 hogere baten.
     353 V       94 V       260 V    Totaal afwijking programma




                                                                                                            114
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>Programma 1 – Veiligheid
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit programma. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 1. Veiligheid                                 Begr.2023      Rekening        Verschil V/N
 (Bedragen x € 1.000)                            na wijz.           2023          2023
Baten programma 1                                       48              59               11     V
Lasten programma 1                                   6.563           6.669             -106     N
Saldo van baten en lasten                            6.515           6.610              -95     N

 Afwijking   Afwijking   Afwijking   Onderwerp en toelichting
   saldo      lasten      baten
      83 N        83 N               Salarissen en inhuur
                                     In de begroting 2023 hebben we de salariskosten van alle
                                     medewerkers toegerekend aan de taakvelden en programma’s
                                     waarvoor zij naar verwachting werkbaar zijn. De werkelijke kosten
                                     voor salarissen en inhuur verantwoorden we ook per taakveld.
                                     Bij programma 1 is sprake van een nadeel van € 83.000 bij salarissen
                                     en inhuur voor niet ingevulde vacatures. In de inleiding bij 2.5
                                     Toelichting op baten en lasten zijn de integrale salariskosten en de
                                     kosten voor inhuur nader toegelicht
      12 N       23 N         11 V   Diverse verschillen
                                     Diverse kleinere afwijkingen zorgen voor € 23.000 hogere lasten en
                                     voor € 11.000 hogere baten.
     95 N       106 N         11 V   Totaal afwijking programma




                                                                                                            115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>Programma 2 – Verkeer, vervoer en waterstaat
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit programma. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 2. Verkeer, vervoer en waterstaat             Begr.2023      Rekening        Verschil V/N
 (Bedragen x € 1.000)                            na wijz.           2023          2023
Baten programma 2                                      401             628              226    V
Lasten programma 2                                  10.988           11.335            -346    N
Saldo van baten en lasten                           10.587          10.707             -120    N

 Afwijking    Afwijking   Afwijking   Onderwerp en toelichting
   saldo       lasten      baten
      230 V       230 V               Waterwegen
                                      Behoudens een aantal onderzoeken is het budget voor baggeren
                                      grotendeels, € 348.000, niet ingezet in 2023. De baggerlocaties zijn
                                      geïnventariseerd, locaties zijn geprioriteerd, bodem- en ecologisch
                                      onderzoek is uitgevoerd. Uit laatstgenoemde bleek dat nader
                                      onderzoek nodig is in verband met aanwezigheid poelkikker op
                                      bijna alle locaties. We voorzien dat achterstallige
                                      baggerwerkzaamheden in 2024 uitgevoerd moeten worden.
                                      Daar staat het volgende nadeel tegenover. De kosten voor de afvoer
                                      en verwerking van de slootruigte van depots bij de Tweemat zijn
                                      bijna tweemaal duurder dan begroot. Deze overschrijding met
                                      € 115.000 wordt veroorzaakt door de afstand die het transport moet
                                      afleggen, grotere volumes dan begroot en prijsstijgingen.
     234 N       383 N        149 V   Wegen
                                      Aan het project “herinrichting centrum Leek” is € 229.000
                                      uitgegeven. Hier staan private bijdragen van € 214.000 tegenover.
                                      Zowel de lasten als de baten zijn niet begroot.
                                      Er is een bate begroot van de provincie voor het toekomstig beheer
                                      en onderhoud van de fietsverbinding Leek-Groningen van
                                      € 259.000. Dit bedrag is nog niet ontvangen.
                                      Voor de inhuur voor toezicht op de aanleg van glasvezel in het
                                      buitengebied en voor het herstel van asfaltschades door het trekken
                                      van kabels zijn meerkosten gemaakt die worden gedekt door
                                      hogere opbrengsten van leges- en degeneratievergoedingen. Per
                                      saldo pakt dit voordelig uit en is daardoor een verklaring van het
                                      positieve saldo op de baten van kostenplaats wegen.
                                      Het budget onderhoud infra is met € 154.000 overschreden. Deze
                                      overschrijding komt door extra uitgaven die een directe relatie
                                      hebben met inkomsten uit schadevergoedingen en overige
                                      inkomsten voor aanleg en verbreden van inritten en het leggen van
                                      bestratingen voor particulieren. De overige meeropbrengsten laten
                                      zich grotendeels verklaren door in rekening gebrachte degeneratie
                                      kosten en legesopbrengsten.
     116 N       193 N         77 V   Diverse verschillen
                                      Diverse kleine verschillen zorgen voor € 193.000 hogere lasten en
                                      € 77.000 hogere baten.
     120 N       346 N       226 V    Totaal afwijking programma




                                                                                                             116
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>Programma 3 – Economie
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit programma. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 3. Economie                                   Begr.2023      Rekening        Verschil V/N
 (Bedragen x € 1.000)                            na wijz.           2023          2023
Baten programma 3                                       43              46               4    V
Lasten programma 3                                     751             633             117    V
Saldo van baten en lasten                              708             587             121    V

 Afwijking   Afwijking   Afwijking   Onderwerp en toelichting
   saldo      lasten      baten
     135 V       135 V               Stimulering bedrijvigheid
                                     Voor het versterken van onze economische positionering en de
                                     ondersteuning aan ondernemers zijn vanuit het CUP structurele
                                     middelen beschikbaar gesteld. Het bedrag voor 2023, € 135.000, is
                                     voor een groot deel wel ingezet, maar (inhuur)lasten zijn ten laste
                                     van een ander programma gebracht.
      73V         73 V               Versterken winkelcentra
                                     Er zijn wel middelen ingezet voor versterking van de winkelcentra,
                                     echter deze zijn elders geboekt en verrekend met een provinciale
                                     subsidie voor het Uitvoeringsprogramma Retail.
      50 V        50 V               Herstructurering bedrijventerreinen
                                     Voor dit project is structureel € 200.000 in de begroting opgenomen.
                                     In 2023 is hiervan eerder € 150.000 afgeraamd. Nu ontstaat een extra
                                     voordeel. Dit project is nog niet gestart in verband met het eerst
                                     opstarten van het programma Wonen en afronden masterplan Leek-
                                     Tolbert.
     137 N       141 N         4V    Diverse verschillen
                                     Diverse kleine verschillen zorgen voor € 141.000 hogere lasten en
                                     € 4.000 hogere baten.
     121 V       117 V         4V    Totaal afwijking programma




                                                                                                            117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>Programma 4 – Onderwijs
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit programma. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 4. Onderwijs                                  Begr.2023      Rekening        Verschil V/N
 (Bedragen x € 1.000)                            na wijz.           2023          2023
Baten programma 4                                   1.322           1.419              97     V
Lasten programma 4                                  7.885           8.228            -344     N
Saldo van baten en lasten                           6.563           6.810            -247     N


 Afwijking   Afwijking   Afwijking   Onderwerp en toelichting
   saldo      lasten      baten
         0       128 N      128 V    NPO Lokaal Onderwijsbeleid
                                     In het kader van het NPO Lokaal onderwijsbeleid zijn geoormerkte
                                     middelen uit het voorgaande jaar ingezet ter dekking van hogere
                                     uitgaven in 2023.
     248 N      248 N                Leerlingenvervoer
                                     De lasten met betrekking tot leerlingenvervoer vallen € 248.000
                                     hoger uit dan begroot. Dit ontstaat door een toename van het aantal
                                     leerlingen in het leerlingenvervoer gedurende het hele schooljaar.
                                     Ondanks aangepast beleid en meer inzet op zelfstandig reizen stijgt
                                     het aantal leerlingen in het leerlingenvervoer.
        1V        32V         31 N   Diverse verschillen
                                     Diverse kleine verschillen zorgen voor € 32.000 lagere lasten en
                                     € 31.000 lagere baten.
     247 N      344 N        97 V    Totaal afwijking programma




                                                                                                           118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>Programma 5 - Sport, cultuur en recreatie
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit programma. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 5. Sport, cultuur en recreatie                Begr.2023      Rekening        Verschil V/N
 (Bedragen x € 1.000)                            na wijz.           2023          2023
Baten programma 5                                    3.206            3.380              174     V
Lasten programma 5                                  18.413           18.098              315     V
Saldo van baten en lasten                           15.207           14.718              489     V

 Afwijking   Afwijking   Afwijking   Onderwerp en toelichting
   saldo      lasten      baten
     159 V        67 V        96 V   Salarissen
                                     In de begroting 2023 hebben we de salariskosten van alle
                                     medewerkers toegerekend aan de taakvelden en programma’s
                                     waarvoor zij naar verwachting werkbaar zijn. De werkelijke kosten
                                     voor salarissen en inhuur verantwoorden we ook per taakveld.
                                     Bij programma 5 is sprake van een voordeel van € 159.000 bij
                                     salarissen en inhuur voor niet ingevulde vacatures. In de inleiding bij
                                     2.5 Toelichting op baten en lasten zijn de integrale salariskosten en
                                     de kosten voor inhuur nader toegelicht.
     130 V       130 V               Recreatie
                                     We hebben € 130.000 minder uitgegeven aan recreatie. Het budget
                                     bevat voornamelijk tijdelijke middelen voor de uitvoering van de visie
                                     recreatie en toerisme. Met vaststelling van de laatste financiële
                                     rapportage 2023 was al € 442.500 van de oorspronkelijk begrote
                                     middelen overgeheveld.
      95 V        95 V               Bibliotheek
                                     Er is sprake van een voordeel van 95.000. Via de meicirculaire
                                     Gemeentefonds is € 60.000 ontvangen voor Taal voor ontheemden
                                     Oekraïne. De Taallessen zijn eind 2023 van start gegaan en de
                                     facturen worden in 2024 uitbetaald. Voorgesteld wordt het budget
                                     via resultaatbestemming 2023 mee te nemen naar 2024.

                                     Daarnaast was er nog € 75.000 gereserveerd voor de verhoging van
                                     de huurlasten na de verhuizing in Marum. Aangezien de Bibliotheek
                                     pas halverwege 2023 verhuisde, is hiervan € 40.000 uitgegeven.
      84 V        84 V               Cultureel erfgoed
                                     Een subsidie voor de restauratie van molen De Meeuw, een bijdrage
                                     van € 32.500 is nog niet uitgekeerd. De bijdrage wordt na voltooiing
                                     van de restauratie uitbetaald.
                                     Op de post onderhoud gebouwen is een bedrag van € 29.000 niet
                                     ingezet. Het resultaat op gebouwen wordt verrekend met de reserve
                                     onderhoud gebouwen.
                                     De kosten voor het opstellen van een archeologische
                                     beleidsadvieskaart waren geraamd op € 35.000. De kosten hiervan
                                     vallen mee. Een voordeel van € 23.000.
      83V         83 V               Subsidieregeling Energielasten Maatschappelijke organisatie Met
                                     betrekking tot de subsidieregeling tegemoetkoming Energielasten
                                     Maatschappelijke organisaties is er op programma 5 sprake van een
                                     voordeel van € 83.000. Er was minder budget nodig dan verwacht
                                     voor subsidies, onder meer doordat zwembaden gebruik konden
                                     maken van een landelijke regeling. Van de € 83.000 dient nog wel €




                                                                                                               119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>                        25.000 overgeheveld te worden voor personele inzet voor
                        vaststelling van de subsidies. Het restant van € 58.000 komt vrij te
                        vallen.
 82 V    82V            Cultuurvisie
                        De lasten met betrekking tot de cultuurvisie vallen € 82.000 lager uit
                        dan begroot. Meerdere redenen liggen hieraan ten grondslag: het
                        gaat hierbij onder andere om een terugbetaling van een
                        verstrekte subsidie als gevolg van een verantwoording van een
                        project, geen aanvragen voor ‘grote theaterproducties’ in 2023, het
                        niet doorgaan van het cultuurfestival in 2023, betalingen voor
                        culturele activiteiten die in 2023 vanuit de Cultuurvisie betaald
                        zouden worden, maar eenmalig vanuit de SPUK GALA gefinancierd
                        zijn.

 74 V    74V            Sportbeleid
                        De lasten met betrekking tot sportbeleid vallen 74.000 lager uit dan
                        begroot. Dit ontstaat doordat een subsidie ten laste van de
                        specifieke uitkering GALA kon worden gebracht en geraamde
                        personeelslasten voor het onderzoek gratis sporten vielen lager uit.
 40V    108 V   68 N    Sportakkoord
                        Er is een bedrag van € 108.000 in 2023 niet uitgegeven aan het
                        Sportakkoord. Dit bedrag komt voor uit € 68.000 vanuit het
                        overgehevelde Rijksbudget Sportakkoord 2022 en € 40.000 vanuit de
                        gemeentebegroting 2023. In 2023 is het Sportakkoord herijkt en is de
                        subsidieregeling duidelijker en toegankelijker gemaakt. De reden
                        hiervoor is dat er onvoldoende aanvragen binnen kwamen en dat de
                        aanvragen met enige regelmaat niet aan de subsidievoorwaarden
                        voldeden. Het aanpassen van de beide regelingen heeft tijd gekost,
                        waardoor het resultaat hiervan in 2023 nog onvoldoende zichtbaar
                        werd. Omdat het budget uit 2023 niet overgeheveld kan worden naar
                        2024, is in 2023 alleen het Rijksbudget 2023 uitgegeven. Het
                        Rijksbudget 2022 en het gemeentelijk budget 2023 is grotendeels
                        niet besteed. Met de nieuwe subsidieregeling verwachten we de
                        budgetten wel in 2024 te kunnen besteden.
 79 N    79 N           Openbaar groen
                        Als gevolg van stormschade in de zomer 2023 zijn € 79.000 extra
                        lasten voor externe inzet gefactureerd.
145 N   145 N           Sportvelden
                        Het onderhoud gebouwen bij sportvelden is met € 34.000
                        overschreden. Deze overschrijding wordt verrekend met de reserve
                        onderhoud gebouwen. Door diverse oorzaken als storm Polly,
                        vandalismeschade, reparatie van (verouderde) verlichtingsinstallaties
                        is de post overige goederen en diensten met € 111.000 overschreden.
 38 N   184 N   146 V   Diverse verschillen
                        Diverse kleine verschillen zorgen voor € 184.000 hogere lasten en
                        € 146.000 hogere baten.
489 V   315 V   174 V    Totaal afwijking programma




                                                                                                 120
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>Programma 6 – Sociaal domein
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit programma. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 6. Sociaal Domein                             Begr.2023      Rekening        Verschil V/N
 (Bedragen x € 1.000)                            na wijz.           2023          2023
Baten programma 6                                          42.639           43.506               867         V
Lasten programma 6                                        108.008          106.671             1.337         V
Saldo van baten en lasten                                  65.369           63.165             2.203         V

 Afwijking       Afwijking     Afwijking     Onderwerp en toelichting
   saldo          lasten        baten
      701 V          547 V         154 V     BUIG6 (onderdeel BBZ)
                                             Op onderdeel BBZ is er per saldo sprake van een voordeel van €
                                             701.000. De verklaring is een combinatie van oorzaken. De
                                             aantallen BBZ gerechtigden zijn drastisch gedaald (van 18 naar 5
                                             dossiers). En er zijn geen leningen bedrijfskapitaal verstrekt. Naast
                                             verlaging van de kosten gaf dit ook een verlaging van
                                             uitvoeringslasten.
         534 V       593 V           59 N    Wmo Hulp bij het Huishouden
                                             Wmo Maatwerkvoorziening, Hulp bij het huishouden laat een
                                             voordeel zien van € 0,5 miljoen ten opzichte van het begrote
                                             budget van afgerond € 5,5 miljoen. Dit voordeel ontstaat met
                                             name bij de Zorg in Natura. Vanaf 1 maart 2023 is er sprake van
                                             een taakgerichte uitvoering van deze Zorg in Natura door twee
                                             zorgaanbieders. Op basis van het definitieve startbudget 2023 had
                                             gedurende het jaar het budget € 0,3 miljoen verlaagd kunnen
                                             worden. Vanuit voorzichtigheid is dit niet gedaan, ook gezien de
                                             toename van het aantal cliënten.

                                             Op basis van onze concept afrekening 2023 met beide
                                             zorgaanbieders is er sprake van een aanvullend voordeel van € 0,2
                                             miljoen. De daadwerkelijke inzet van uren zorg valt ondanks
                                             toename van het aantal cliënten lager uit. Dit heeft te maken met
                                             personeelskrapte.
         321 V                      321 V    Regeling IZA
                                             In 2023 is een bedrag van € 320.000 aan salariskosten in rekening
                                             gebracht bij penvoerder gemeente Groningen, regeling IZA. Bij de
                                             resultaatbestemming van de jaarrekening is het voorstel om dit
                                             voordeel op salariskosten in 2024 in te zetten voor IZA projecten.
         306 V       250 N          556 V    Novatec
                                             Op programma 6 zijn inzake Novatec de lasten € 250.000 hoger en
                                             de baten zijn € 556.000 hoger. In totaal is het effect € 306.000
                                             voordelig. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de
                                             paragraaf Novatec.
         299 V                      299 V    Beschermd Wonen
                                             Op basis van de prognose december 2023 is er sprake van een
                                             vrijval van € 739.000 in plaats van € 440.000 vanuit
                                             centrumgemeente Groningen inzake Beschermd Wonen. Dit


6 BUIG  is de benaming voor een gebundelde uitkering van het Rijk aan gemeenten voor het bekostigen van de
uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2004 (levensonderhoud startende
ondernemers) en voor de inzet van loonkostensubsidie.




                                                                                                                     121
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>Afwijking   Afwijking   Afwijking   Onderwerp en toelichting
  saldo      lasten      baten
                                    ontstaat met name door lagere zorgkosten en door lagere
                                    uitvoeringskosten.
    198 V       198 V               Dorpshuizenbeleid
                                    Doordat 2023 een aanloopjaar was – beleid vastgesteld door de
                                    raad in april, start uitvoering in 2e helft 2023- is er onderbenutting
                                    van het budget voor dorpshuizenbeleid. De subsidieregeling OZB
                                    2023 werd volop benut. De overige subsidieregelingen vroegen
                                    aan de kant van de gemeente én aan de kant van de dorpshuizen
                                    meer uitwerkingstijd, dit gold vooral voor de subsidieregeling EPA-
                                    maatwerkadvies en DMJOP dorpshuizen en de nog vast te stellen
                                    regelingen: Onderhoudsfonds en de Maatwerksubsidie.

    175 V       175 V          0V   Energietoeslag 2023
                                    Energietoeslag 2023 laat ten opzichte van het begrote budget van
                                    € 3,6 miljoen een voordeel van € 175.000 zien. Dit ontstaat met
                                    name door de terug ontvangen subsidie Stichting Noofdfonds. Bij
                                    de resultaatbestemming 2023 wordt voorgesteld € 60.000 over te
                                    hevelen naar 2024 ter afronding van de uitvoering energietoeslag.
    121 V       121 V               Leefbaarheid
                                    Voor leefbaarheid en inwonersinitiatieven is € 121.000 minder
                                    besteed. We zijn terughoudend geweest met het toekennen van
                                    subsidies voor inwonersinitiatieven. In principe wordt de lijn
                                    gevolgd dat initiatieven voor bijdragen eerst een beroep doen op
                                    de door ons beschikbaar gestelde dorpsbudgetten, daarnaast kan
                                    mogelijk een beroep worden gedaan op een aanvullende subsidie
                                    Leefbaarheid.
    105 V       230 V       125 N   Wmo Dagbesteding en Begeleiding
                                    Wmo Dagbesteding en Begeleiding laat een voordeel zien van €
                                    0,1 miljoen ten opzichte van het begrote budget van afgerond €
                                    6,0 miljoen. Ten opzichte van het totaalbudget een beperkte
                                    afwijking..
     81 V        81 V         0V    Inkomensondersteuning
                                    Met betrekking tot inkomensondersteuning is er sprake van een
                                    overschot op meerdere onderdelen van in totaal ongeveer
                                    € 80.000. De oorzaak is dat het aantal toekenningen
                                    inkomensondersteuning net zoals in 2022 lager is uitgevallen dan
                                    verwacht. Dit past in het beeld, omdat ook het aantal
                                    bijstandsgerechtigden in 2023 is afgenomen.
     26V        258 N       284 V   Uitvoering Beschermd Wonen ZIN/PGB
                                    Met betrekking tot uitvoering Beschermd Wonen zijn de
                                    zorglasten circa € 0,3 miljoen hoger dan begroot. Deze zorglasten
                                    worden volledig vergoed door de centrumgemeente Groningen.
                                    De baten vallen daardoor ook € 0,3 miljoen hoger uit dan begroot.
        0       548 V      -548 N   Specifieke Uitkering Domein Overstijgend Samenwerken
                                    In 2023 is € 681.000 ontvangen voor het Domein Overstijgend
                                    Samenwerken. Er is in totaal € 126.000 uitgegeven. Dit valt lager
                                    uit dan begroot doordat het project pas effectief kon starten in
                                    september 2023, mede door de late toekenning van de
                                    rijksmiddelen medio mei. Het niet uitgegeven deel van € 548.000
                                    gaat terug naar het Rijk. In 2024 ontvangen wij opnieuw geld voor
                                    het project DOS
        0       127 V       127 N   Specifieke Uitkering Wet Inburgering
                                    De begrote lasten met betrekking tot de specifieke uitkering Wet
                                    Inburgering waren bij de tweede bestuursrapportage verlaagd met




                                                                                                             122
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>Afwijking   Afwijking   Afwijking   Onderwerp en toelichting
  saldo      lasten      baten
                                    € 300.000. Ten opzichte van deze bijgestelde begroting vallen de
                                    lasten lager uit met een bedrag van € 127.000. Dit ontstaat
                                    doordat het daadwerkelijk aantal gehuisveste statushouders lager
                                    uitvalt dan verwacht. Hierdoor zijn de baten ook € 127.000 lager.
                                    Het niet bestede deel van deze specifieke uitkering wordt op de
                                    balans geparkeerd.
        0       171 V       171 N   Kickstart
                                    De lasten met betrekking tot de specifieke uitkering ‘Kickstart’
                                    vallen € 171.000 lager uit dan begroot. Een deel van de kosten die
                                    we in Kickstart hebben begroot, hebben we ten laste gebracht van
                                    het GALA-budget 2023. Daarnaast vielen de uitgaven Kickstart
                                    lager uit doordat scholen terughoudend met de aan hen verstrekte
                                    subsidies v0or Tijd voor Toekomst omgingen en doordat
                                    voorbereiding van pilots Tijd voor Toekomst op diverse scholen
                                    wat meer voorbereidingstijd vergden. Een uitgebreidere
                                    toelichting staat in de Voortgangsrapportage 2023, die in Q2-2024
                                    aan de raad ter informatie wordt voorgelegd. Het in 2023 niet
                                    uitgeven deel van de geoormerkte bijdrage van de provincie staat
                                    op de balans geparkeerd en kan komende periode worden ingezet.
                                    Hierdoor zijn ook de baten € 171.000 lager dan begroot.
      5N        389 N       384 V   BUIG (P-wet, IOAW, IOAZ en loonkosten)
                                    De lasten op dit onderdeel zijn € 389.000 hoger dan begroot. Dit
                                    heeft te maken met de afname van de balanspositie overige
                                    debiteuren Participatiewet. Daar staat tegenover dat de baten
                                    € 384.000 hoger zijn dan begroot. Dit ontstaat door hogere
                                    terugvorderingen met betrekking tot de participatiewet en door
                                    een gedeeltelijke vrijval van de voorziening dubieuze debiteuren
     21 N        66 V        87 N   Leefgeld Particuliere Opvang Oekraïners (POO)
                                    In de tweede bestuursrapportage is een inschatting gemaakt dat
                                    er een resultaat zou zijn van€ 100.000 op leefgeld. Nu blijkt dat
                                    zowel de baten als de kosten te hoog zijn ingeschat wat leidt tot de
                                    aanpassing van € 66.000 minder lasten en € 87.000 minder baten.
                                    Hierdoor is het resultaat op leefgeld met €21.000 naar beneden
                                    bijgesteld.
     65 N         6V         71 N   Club-en buurthuizen
                                    Het casco van het gebouw Hazelaar in Marum was al voor 1 januari
                                    2023 opgeleverd en daarvoor moest het gehele jaar huur worden
                                    betaald (ca. € 123.000).
                                    Dit terwijl pas sinds medio 2023 de ruimten in het gebouw kunnen
                                    worden verhuurd aan Biblionet, Sociaal Werk De Schans en een
                                    aantal kleinere huurders.
     97 N        90 N         7N    Re-integratie
                                    De lasten met betrekking tot re-integratie vallen € 90.000 hoger
                                    uit dan begroot. Dit ontstaat door de verstrekte vergoedingen
                                    voor reiskosten inburgering.
    263 N       242 N        21 N   Wmo Vervoer
                                    Met betrekking tot Wmo Vervoer is er sprake van een nadeel van €
                                    232.000. De hogere lasten ontstaan met name door loonprijs
                                    ontwikkelingen wat begroting technisch nog niet was verwerkt.
    581 N       589 N         8V    Jeugdhulp
                                    Jeugdhulp (ZIN/PGB en overig) laat een nadeel zien van € 0,6
                                    miljoen ten opzichte van het begrote budget jeugd van afgerond €
                                    23 miljoen. Hiervan heeft circa € 0,35 miljoen betrekking op een
                                    hogere vraag naar Jeugdhulp. Daarnaast is er sprake van een




                                                                                                           123
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>Afwijking   Afwijking   Afwijking   Onderwerp en toelichting
  saldo      lasten      baten
                                    nadelig prijseffect van € 0,2 miljoen. Dit hangt onder meer samen
                                    met de definitieve vaststelling tarieven van de lokaal ingekochte
                                    jeugdhulp over jaren 2022/2023 en ook de hogere vraag naar
                                    jeugdhulp. Tenslotte zijn er nog nagekomen facturen uit
                                    voorgaande jaren ter hoogte van € 0,05 miljoen.
                                    In de tweede bestuursrapportage 2023 hebben we hiervoor al € 1
                                    miljoen extra begroot. In totaal is het nadeel € 1,6 miljoen ten
                                    opzichte van de oorspronkelijke begroting
    368 V       292 V        77 V   Diverse verschillen
                                    Diverse kleine verschillen zorgen samen voor € 292.000 lager
                                    lasten en € 77.000 hogere baten.
 2.203 V     1.337 V       867 V    Totaal afwijking programma




                                                                                                        124
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>Programma 7 – Volksgezondheid en milieu
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit programma. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 7. Volksgezondheid en milieu                  Begr.2023      Rekening        Verschil V/N
 (Bedragen x € 1.000)                            na wijz.           2023          2023
Baten programma 7                                   24.913          19.760           -5.153     N
Lasten programma 7                                  27.978          23.521            4.457     V
Saldo van baten en lasten                            3.066           3.764            -696      N

 Afwijking    Afwijking     Afwijking    Onderwerp en toelichting
   saldo       lasten        baten
      932 N       882 N           50 N   Afval
                                         De contracten voor broninzameling zijn in 2023 met € 882.000
                                         overschreden door:
                                         - fors hogere indexatie 15,3% dan geraamd 7%
                                         -dispuut ontstaan in 2022 met de inzamelaar over de
                                         inzamelmethode lastig bereikbare locaties, lage opbrengsten
                                         deelstromen, hoge kosten op- en overslag PD en Corona kosten.
                                         Een deel van deze kosten is afkomstig uit 2022.
                                         -Niet geraamde kosten voor vermarkting deelstromen, de
                                         grondstoffenmarkt is in 2023 fors verslechterd waar gerekend is
                                         op een effect rond nul, was dit fors negatief.
                                         De opbrengsten uit de tarieven (vastrecht en diftar) waren
                                         € 193.000 lager dan geraamd. Met name de aangeleverde kilo’s
                                         diftar waren aanzienlijk lager met € 225.000. De totale
                                         opbrengsten van de heffing waren € 9,3 miljoen.
                                         Daarentegen zijn de opbrengsten voor verpakkingsafval met
                                         € 131.000 hoger dan ingeschat. Deels door een afrekening voor
                                         jaar 2021 € 66.000.
                                         Bovenstaande werd pas in het najaar concreet inzichtelijk en kon
                                         daarom niet bijgesteld worden in de begroting.
                                         De uitkomsten van deze jaarrekening worden betrokken bij de
                                         tariefstelling voor 2024. Voor een analyse van het resultaat op
                                         baten en lasten waarmee het dekkingspercentage wordt berekend
                                         verwijzen wij naar de tabel in de paragraaf lokale heffingen.
      235 N       235 N                  Milieustraat
                                         Het niet meer kunnen verwerken van de gemeentelijke
                                         groenstromen op de milieustraat de Tweemat en het ombuigen
                                         van deze groenstromen heeft geleid tot een fors hogere
                                         verwerkingskosten.
                                         We kregen in het najaar pas zicht op de extra kosten.
       40 N        476 V        516 N    Aanpak energiearmoede
                                         Voor uitvoering van de regeling reductie energie is een uitkering
                                         van € 1.433.000 beschikbaar. Het doel van de regeling is het
                                         verminderen van CO2 uitstoot door het nemen van
                                         energiebesparende maatregelen door huiseigenaren en, in
                                         mindere mate, huurders. Met deze regeling zetten gemeenten
                                         projecten op waarmee huiseigenaren voorgelicht en
                                         gestimuleerd worden energiebesparende maatregelen te
                                         nemen. De regeling loopt door in 2024. Het nog beschikbare
                                         bedrag is € 476.000. Een deel van de lasten (€ 40.000) wordt als




                                                                                                             125
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>Afwijking   Afwijking    Afwijking    Onderwerp en toelichting
  saldo      lasten       baten
                                      nadeel verwerkt in de jaarrekening. Deze zijn niet ten laste van
                                      de regeling te brengen.
     13 N       927 V        940 N    CDOKE eerste tranche
                                      Deze (meerjarige) uitkering heeft als doel om de capaciteit te
                                      vergroten voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid. De
                                      eerste tranche ontvangen in 2023 is grotendeels niet ingezet.
        0      3.311 V      3.311 N   Proeftuin aardgasvrije wijken
                                      De dorpen Midwolde, Oostwold, Lettelbert (MOL-dorpen) zijn
                                      aangewezen als een van de 64 proeftuinen aardgasvrije wijken.
                                      De gemeente heeft een subsidie van € 4,6 miljoen. ontvangen
                                      om de woningen in de MOL-dorpen aardgasvrij te maken. In
                                      2022 en 2023 is in totaal ruim € 0,8 miljoen. ingezet. Er resteert
                                      nog € 3,8 miljoen.
        0       300 V        300 N    Nationaal isolatieprogramma
                                      De middelen worden verstrekt in het voor uitgaven aan
                                      verschillende doeleinden. Gedacht kan worden aan het oplossen
                                      van maatschappelijke vraagstukken inzake demografische
                                      veranderingen, energietransitie en economische uitdagingen
                                      rond digitalisering en vergroening.
        0        177 V       177 N    Gezond en actief leven akkoord (GALA)
                                      Met betrekking tot Gala zijn zowel de lasten als baten € 177.000
                                      lager dan begroot. Dit ontstaat met name op het onderdeel
                                      valpreventie. De reden hiervoor is dat 2023 een opstartjaar is van
                                      deze regeling. Het niet bestede deel gaat grotendeels terug naar
                                      het Rijk.
     82 V        82 V                 Gezond in de stad
                                      De lasten met betrekking tot Gezond in de stad zijn € 82.000
                                      lager dan begroot. Dit ontstaat doordat de lasten onder de
                                      specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord, kortweg
                                      GALA, kon worden verantwoord.
    102 V                    102 V    Leges Begraafplaatsen
                                      De hogere inkomsten zijn te verklaren doordat er in 2023 sprake
                                      was van een hoger aantal begrafenissen dan in 2022
    107 V       107 V                 Dienstverleningsovereenkomst GGD
                                      Er is sprake van een voordeel van € 107.000 met betrekking tot
                                      de dienstverleningsovereenkomst GGD. Dit ontstaat doordat
                                      een deel van de kosten onder de specifieke uitkering GALA kan
                                      worden verantwoord.

    233 V       194 V         39 V    Diverse verschillen
                                      Diverse kleine verschillen zorgen voor € 191.000 lagere lasten en
                                      € 39.000 hogere baten.
    696 N     4.457 V      5.153 N    Totaal afwijking programma




                                                                                                           126
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>Programma 8 – Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke
vernieuwing
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit programma. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 8. Volkshuisvest., ruimtelijke ord. en sted. vern. Begr.2023 Rekening         Verschil V/N
 (Bedragen x € 1.000)                                  na wijz.        2023        2023
Baten programma 8                                           3.334         4.241           907     V
Lasten programma 8                                          6.654         7.482          -828     N
Saldo van baten en lasten                                   3.321         3.241            80     V

 Afwijking   Afwijking   Afwijking   Onderwerp en toelichting
   saldo      lasten      baten
     505 V        96 N       601 V   Leges omgevingsvergunningen
                                     Het resultaat is het gevolg van de hoeveelheid aanvragen die is
                                     behandeld en de fors gestegen bouwkosten. Dit heeft ook extra
                                     lasten (zie nadeel bij salarissen en inhuur) met zich meegebracht, die
                                     we hebben kunnen dekken uit de extra opbrengsten.
      32 N       381 N       349 V   Grondexploitaties
                                     In de laatste financiële rapportage 2023 is voor de grondexploitaties
                                     een doorkijk gemaakt richting einde jaar. De begroting is op basis
                                     van deze doorkijk aangepast. De winstneming is begroot op
                                     € 750.000 en een positieve bijstelling van de verliesvoorzieningen
                                     met € 850.000. Samen € 1.600.000 voordeel. In de jaarrekening is de
                                     uiteindelijke winstneming € 830.000 en is de mutatie op de
                                     verliesvoorzieningen met € 800.000 iets nadeliger.
     213 N       213 N               Salarissen en inhuur
                                     In de begroting 2023 hebben we de salariskosten van alle
                                     medewerkers toegerekend aan de taakvelden en programma’s
                                     waarvoor zij naar verwachting werkbaar zijn. De werkelijke kosten
                                     voor salarissen en inhuur verantwoorden we ook per taakveld.
                                     Bij programma 8 is sprake van een nadeel van € 213.000 bij
                                     salarissen en inhuur voor niet ingevulde vacatures. In de inleiding bij
                                     2.5 Toelichting op baten en lasten zijn de integrale salariskosten en
                                     de kosten voor inhuur nader toegelicht
     180 N       138 N       43 N    Diverse verschillen
                                     Diverse kleine verschillen zorgen voor € 138.000 hogere lasten en
                                     € 43.000 lagere baten.
      80 V      828 N       907 V    Totaal afwijking programma




                                                                                                               127
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>Algemene dekkingsmiddelen
De analyse van de algemene dekkingsmiddelen is opgesplitst naar de onderstaande
taakvelden:
 Algemene dekkingsmiddelen | Baten              Begr.2023 Rekening         Verschil V/N
 (Bedragen x € 1.000)                             na wijz.         2023       2023
0.3 | Beheer overige gebouwen en gronden                          488         546            58    V
0.5 | Treasury                                                    646         658            13    V
0.61 | OZB woningen                                             9.735       9.707           -29    N
0.62 | OZB niet-woningen                                        5.900       6.116           216    V
0.64 | Belastingen overig                                          65          65                  V
0.7 | Algemene en overige uitkering Gem fonds                 130.735     132.342         1.607    V
0.8 | Overige baten en lasten                                       -         273           273    V
Totaal baten algemene dekkingsmiddelen                       147.569      149.707         2.138    V

Algemene dekkingsmiddelen | Lasten                        Begr.2023     Rekening       Verschil V/N
(Bedragen x € 1.000)                                        na wijz.        2023          2023
0.3 | Beheer overige gebouwen en gronden                         869         1.117         -248    N
0.5 | Treasury                                                   551           877         -326    N
0.61 | OZB woningen                                              733           761          -28    N
0.62 | OZB niet-woningen                                         236          243             -7   N
0.64 | Belastingen overig                                         65            62             3   V
0.7 | Algemene en overige uitkering Gem fonds                      9            10           -1    N
0.8 | Overige baten en lasten                                    390            27          363    V
Totaal lasten algemene dekkingsmiddelen                        2.853        3.098          -245    N

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit taakveld. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 Onderdeel                           Begroot incl      Rekening         Afwijking
         (bedragen x € 1.000)        wijzigingen         2023
 Lasten                                       869             1.117        -248 N
 Baten                                       -488             -546            58 V
 Saldo                                        381              572         -191 N

 Afwijking      Afwijking      Afwijking   Onderwerp en toelichting
   saldo         lasten         baten
      62 V                          62 V   Verkopen onbebouwd vastgoed
                                           De verkoop van twee kavels in Grootegast en Doezum (buiten onze
                                           grondexploitaties) heeft samen met overige stukjes grond € 62.000
                                           meer opgeleverd dan begroot.
     104 N             104 N               Energie
                                           Aan energiekosten hebben we € 104.000 meer betaald dan begroot.
     149 N             144 N        4N     Diverse verschillen
                                           Diverse kleine verschillen zorgen voor € 145.000 hogere lasten en
                                           € 4.000 lagere baten.
     191 N             248 N       58 V




                                                                                                               128
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>0.4 Overhead
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit taakveld. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 Overhead                                      Begr.2023      Rekening        Verschil V/N
 (Bedragen x € 1.000)                            na wijz.          2023           2023
Baten overhead                                        701           1.325              623    V
Lasten overhead                                    22.947          23.869             -922    N
Saldo van baten en lasten                          22.246          22.544             -299    N

 Afwijking   Afwijking   Afwijking   Onderwerp en toelichting
   saldo      lasten      baten
     243 V       217 V        26 V   Salarissen en inhuur
                                     In de begroting 2023 hebben we de salariskosten van alle
                                     medewerkers toegerekend aan de taakvelden en programma’s
                                     waarvoor zij naar verwachting werkbaar zijn. De werkelijke kosten
                                     voor salarissen en inhuur verantwoorden we ook per taakveld.
                                     Bij overhead sprake van een voordeel van € 217.000 bij salarissen en
                                     inhuur voor niet ingevulde vacatures. In de inleiding bij 2.5
                                     Toelichting op baten en lasten zijn de integrale salariskosten en de
                                     kosten voor inhuur nader toegelicht.
    559 N      1.061 N      502 V    Voorziening verlofsparen
                                     Medewerkers kunnen vanaf 1 januari 2022 vakantie-uren sparen. Bij
                                     verlofsparen is sprake van arbeidskosten gerelateerde verplichtingen
                                     met een niet voorspelbare opbouw en afbouw. De financiële
                                     regelgeving (Besluit Begroting en Verantwoording, BBV) schrijft voor
                                     dat dan een voorziening moet worden gevormd. De storting wordt
                                     bepaald door niet opgenomen verlof te vermenigvuldigen met het
                                     uurloon van betreffende medewerker. Deze berekening hebben we
                                     na afloop van 2023 gemaakt. In de begroting hadden we hiervoor
                                     geen post opgenomen.
      17 V        78 N        95 V   Diverse verschillen
                                     Diverse kleine verschillen zorgen voor € 78.000 hogere lasten en
                                     € 95.000 hogere baten
    299 N       922 N       623 V




                                                                                                            129
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>0.5 Treasury
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit taakveld. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 Onderdeel                      Begroot incl      Rekening         Afwijking
         (bedragen x € 1.000)   wijzigingen         2023
 Lasten                                  551             877           -326 N
 Baten                                   646             658             13 V
 Saldo                                    95             219           -314 N

 Afwijking    Afwijking    Afwijking    Onderwerp en toelichting
   saldo       lasten       baten
     307 N        307 N                 Rente lang
                                        We hebben € 307.000 meer aan lange rente betaald dan begroot,
                                        bij de begroting is geen rekening gehouden met de nieuwe lening
                                        die in 2023 is aangetrokken.
        7N         20 N          13 V   Diverse verschillen
                                        Diverse kleine verschillen zorgen voor € 20.000 hogere lasten en
                                        € 13.000 hogere baten.
     -314 N      -326 N          13 V


0.6 OZB en Belastingen
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit taakveld. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 Onderdeel                      Begroot incl      Rekening         Afwijking
         (bedragen x € 1.000)   wijzigingen         2023
 Lasten                                 1.034           1.066            32 N
 Baten                                 15.700          15.888           188 V
 Saldo                                14.666          14.822            156 V

 Afwijking    Afwijking    Afwijking    Onderwerp en toelichting
   saldo       lasten       baten
     178 V                      178 V   OZB niet woningen
                                        De opbrengst van OZB op niet-woningen was hoger dan begroot.
       22 N        32 N          10 V   Diverse verschillen
                                        Diverse kleine verschillen zorgen voor € 32.000 hogere lasten en
                                        € 10.000 hogere baten.
      156 V        32 N         188 V


0.7 Algemene uitkering
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit taakveld. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 Onderdeel                      Begroot incl      Rekening         Afwijking
         (bedragen x € 1.000)   wijzigingen         2023
 Lasten                                     9               10           -1 N
 Baten                                130.735          132.342        1.607 V
 Saldo                               130.726           132.332        1.606 V




                                                                                                           130
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre> Afwijking    Afwijking    Afwijking      Onderwerp en toelichting
   saldo       lasten       baten
    1.607 V                   1.607 V     Algemene uitkering
                                          We hebben € 1,6 miljoen meer uit het gemeentefonds ontvangen
                                          dan begroot. Dit komt doordat het Rijk in de decembercirculaire
                                          op de valreep extra middelen heeft verstrekt die we niet hadden
                                          begroot. Bij de algemene uitkering betreft het actualisatie van de
                                          maatstaf huishoudens met een laag inkomen. Bij decentralisatie-
                                          uitkeringen zijn twee belangrijke bedragen € 552.000 voor
                                          invoeringskosten Omgevingswet en € 77.000 voor behoud sociale
                                          voorzieningen Groningen. Via resultaatbestemming gaan we deze
                                          bedragen beschikbaar stellen in 2024. Daarnaast hebben we €
                                          93.000 extra ontvangen voor meerkosten Oekraïne sociaal
                                          domein.
                                          Ook ontvingen we in december we € 67.000 aan nabetalingen
                                          over 2021
        1N           1N                   Diverse verschillen
                                          Diverse kleine verschillen zorgen voor € 1.000 hogere lasten.
    1.606 V         1N          1.607 V


0.8 Overige baten en lasten
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit taakveld. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 Onderdeel                        Begroot incl       Rekening         Afwijking
         (bedragen x € 1.000)     wijzigingen          2023
 Lasten                                    390                  27          363 V
 Baten                                       0                273           273 V
 Saldo                                     390               -246           636 V

 Afwijking    Afwijking   Afwijking       Onderwerp en toelichting
   saldo       lasten      baten
      273 V                    273 V      Correcties omzetbelasting en BTW compensatiefonds
                                          We hebben diverse correcties omzetbelasting en BTW
                                          Compensatiefonds over de periode 2017-2019 met de
                                          belastingdienst verrekend. Per saldo is sprake van een voordeel
                                          van € 273.000.
     200 V        200 V                   Stelpost loon- en prijscompensatie
                                          Via de algemene uitkering ontvangen we compensatie voor
                                          stijgende lonen en prijzen. In 2023 hebben we hiervoor € 3,1
                                          miljoen toegevoegd aan deze stelpost en vervolgens € 2,9 miljoen
                                          via begrotingswijzigingen aan taakvelden toegevoegd. Tegenover
                                          het restantbedrag van € 200.000 staan onder meer extra uitgaven
                                          op andere taakvelden. De belangrijkste is jeugdhulptarieven van
                                          € 200.000. Op deze onderdelen is de begroting niet aangepast
                                          omdat (te) laat duidelijk werd om welke bedrag het ging.
                                          Stelpost themafonds en coronathemafonds
                                          In 2023 hebben we € 250.000 begroot voor de inzet vanuit
                                          themafondsen. We hebben voor € 81.000 bijgedragen aan diverse
     169 V        169 V
                                          projecten, € 169.000 is niet ingezet. De bijdragen zijn toegelicht en
                                          verwerkt in de eerste en tweede bestuursrapportage, daarna zijn
                                          geen nieuwe besluiten genomen om bij te dragen aan projecten.




                                                                                                                  131
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre> Afwijking        Afwijking      Afwijking      Onderwerp en toelichting
   saldo           lasten         baten
                                                Voor het corona themafonds was € 1.256.000 begroot, hiervan
                                                hebben we € 425.000 ingezet voor tegemoetkoming
                                                energiekosten en € 831.000 overgeheveld naar 2024 voor
                                                energiekosten en verduurzaming.
         6N             6N                      Diverse verschillen
                                                Diverse kleine verschillen zorgen voor € 7.000 hogere lasten
      636 V            363 V         273 V


0.9 VPB
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit taakveld. De
afwijkingen zijn kleiner dan € 50.000, daarom geen toelichting.

Vennootschapsbelasting                                  Begr.2023        Rekening          Verschil V/N
(Bedragen x € 1.000)                                      na wijz.           2023             2023
Baten vennootschapsbelasting                                      -                -               -    -
Lasten vennootschapsbelasting                                    50               27              23    V
Saldo van baten en lasten                                        50               27              23    V

0.10 Mutatie reserves
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit taakveld. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.

Reserve mutaties                                        Begr.2023        Rekening          Verschil V/N
(Bedragen x € 1.000)                                      na wijz.           2023             2023
Onttrekkingen reserves                                       27.571          27.502              -69    N
Toevoegingen reserves                                        26.194          26.194                -    -
Saldo van mutatie reserves                                   -1.377          -1.308              -69    N

 Afwijking      Afwijking      Afwijking     Onderwerp en toelichting
   saldo         lasten         baten
      69 N                         69 N      Diverse verschillen
                                             Diverse kleine verschillen zorgen voor € 69.000 lagere baten.
      69 N               0         69 N




                                                                                                               132
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>2.6 Rechtmatigheidsverantwoording
De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden
opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties,
blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-,
voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze
rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in
hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties
het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd.
Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in
overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en
gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de
waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op vastgestelde normenkader
van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht.

Als norm voor het rechtmatig handelen is in de Financiële verordening gemeente
Westerkwartier 2023 besloten een verantwoordingsgrens van 3% van de totale lasten te
hanteren (inclusief toevoegingen aan reserves). Op basis van de jaarrekening 2023 betekent
dit een verantwoordingsgrens van € 7,247 miljoen. De grondslag voor deze verantwoording is
de Kadernota Rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV van november 2023.

Conclusie rechtmatigheidsverantwoording
Het college is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede
de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens.
De geconstateerde afwijkingen zijn opgenomen in de tabel hieronder.

Rechtmatigheidsverantwoording
(Bedragen x € 1.000)

Begrotingscriterium
1A. Overschrijding lasten programma's                                                  2.791
1B. Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten)                                     748
2. Ongeautoriseerde reservemutaties                                                        -
3. Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten die                  -
     niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de raad
     zijn gemeld
Totaal begrotingsonrechtmatigheden                                                     3.539
4. Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (onderdeel 1 + 2) dat past                1.467
     binnen het vooraf vastgestelde beleid en daarmee vooraf als acceptabel is
     geduid vermelden en verwijzen naar dit vooraf vastgestelde beleid
5. Resterend saldo aan begrotingsonrechtmatigheden                                     2.072
Voorwaardencriterium
Geconstateerde afwijkingen van de Europese aanbestedingsrichtlijnen.                  4.090
M&O criterium
Geen afwijkingen geconstateerd                                                             -
Totaal van onrechtmatigheden                                                          7.629




                                                                                               133
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>Waar voorheen de acceptabele begrotingsonrechtmatigheden (€ 1,467) niet meetelden in het
rechtmatigheidsoordeel, is dit nu niet meer het geval. Wanneer de acceptabele afwijkingen
niet hadden meegeteld voor het oordeel was de afgesproken verantwoordingsgrens van 3%
niet overschreden en waren de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de
balansmutaties rechtmatig tot stand gekomen binnen de daarvoor gestelde grens.

Het totaal aan begrotingsonrechtmatigheden wordt hieronder nader toegelicht. In paragraaf
C Bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op
basis van de afspraken met de raad aanvullende informatie opgenomen over de financiële
rechtmatigheid (waaronder de toelichting op geconstateerde afwijkingen binnen het
voorwaardencriterium). In deze paragraaf heeft het college ook beschreven welke actie zij
onderneemt om vermelde afwijkingen in de toekomst te voorkomen.

Analyse begrotingscriterium
Het budgetrecht is een recht dat de gemeenteraad toekomt. Het budgetrecht houdt in dat het
college van burgemeester en wethouders (B&W) in principe alleen uitgaven kan doen en
verplichtingen kan aangaan na toestemming ofwel autorisatie van de gemeenteraad. Met de
vaststelling van de begroting geeft de gemeenteraad het college van B&W deze
toestemming.

In de financiële verordening van de Gemeente Westerkwartier is bepaald dat de
begrotingsrechtmatigheid wordt beoordeeld op het niveau waarop de begroting door de raad
is geautoriseerd. Concreet betekent dit dat voor de analyse op de
begrotingsonrechtmatigheden wordt getoetst op de overschrijding van de lasten in de
programma’s (1A), op overschrijdingen van de investeringsbudgetten (1B), op
ongeautoriseerde reservemutaties (2) en op een overschrijding van baten en/of
onderschrijding van lasten en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid
of te laat aan de raad zijn gemeld (3).

In onderstaande analyse zijn alle geconstateerde begrotingsonrechtmatigheden vermeld,
waarbij afwijkingen als acceptabel worden aangemerkt in de volgende situaties:
• Er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de
    overschrijding compenseren.
• Er is sprake van een overschrijding op een open-einde regeling.
• De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussentijdse
    rapportage.

1A. Overschrijding van de lasten in de programma’s
Per programma is beoordeeld of het totaal aan lasten de begroting na wijziging heeft
overschreden. Het totaal aan begrotingsonrechtmatigheden binnen de programma’s
bedraagt € 2,8 miljoen, waarvan € 1,5 miljoen past binnen het vooraf vastgestelde beleid en
als acceptabel is beoordeeld. De begrotingsonrechtmatigheden doen zich voor binnen de
volgende programma’s:

Programma 1. Veiligheid
Dit programma laat een afwijking in de lasten zien tussen de begroting 2023 na wijziging en
de realisatie 2023 van € 106.000. De overschrijding heeft hoofdzakelijk betrekking op:




                                                                                                134
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>Salarissen en inhuur (lasten € 83.000 nadeel, onacceptabel)
Bij programma 1 is sprake van een nadeel van € 83.000 bij salarissen en inhuur voor niet
ingevulde vacatures. De extra kosten zijn in 2023 niet tijdig aan de raad gemeld of als
begrotingswijziging in 2023 verwerkt. De overschrijding in 2023 is binnen de afgesproken
kaders als onacceptabel beoordeeld.

Programma 2. Vervoer, verkeer en waterstaat
Dit programma laat een afwijking in de lasten zien tussen de begroting 2023 na wijziging en
de realisatie 2023 van € 346.000. De overschrijding heeft hoofdzakelijk betrekking op:

Wegen (lasten € 383.000 nadeel, acceptabel)
Het nadeel op de lasten heeft voor een deel betrekking op het project “herinrichting centrum
Leek”. Zowel de gerealiseerde lasten van € 229.000 als de gerealiseerde baten van € 214.000
zijn niet begroot. Deze extra uitgaven, die grotendeels worden gecompenseerd door direct
gerelateerde bijdragen, worden als acceptabel beoordeeld.
Voor de inhuur voor toezicht op de aanleg van glasvezel in het buitengebied en voor het
herstel van asfaltschades door het trekken van kabels zijn meerkosten gemaakt die direct
worden gecompenseerd door de hogere opbrengsten uit leges- en degeneratievergoedingen.
Per saldo pakt dit voordelig uit en is daardoor een verklaring van het positieve saldo op de
baten van kostenplaats wegen. Deze extra uitgaven die worden gecompenseerd door direct
gerelateerde extra inkomsten worden daarmee als acceptabel beoordeeld.
Tot slot is budget onderhoud infra met € 154.000 overschreden. Deze overschrijding komt
door extra kosten die een directe relatie hebben met inkomsten uit schadevergoedingen en
overige inkomsten voor aanleg en verbreden van inritten en het leggen van bestratingen voor
particulieren. Deze extra uitgaven worden gecompenseerd door direct gerelateerde extra
inkomsten en worden daarmee als acceptabel beoordeeld.

Programma 4. Onderwijs
Dit programma laat een afwijking in de lasten zien tussen de begroting 2023 na wijziging en
de realisatie 2023 van € 344.000 De overschrijding heeft hoofdzakelijk betrekking op:

Leerlingenvervoer (lasten € 248.000 nadeel, acceptabel)
De lasten met betrekking tot leerlingenvervoer vallen € 248.000 hoger uit dan begroot. Dit
ontstaat door een toename van het aantal leerlingen in het leerlingenvervoer gedurende het
hele schooljaar. Ondanks aangepast beleid en meer inzet op zelfstandig reizen stijgt het
aantal leerlingen in het leerlingenvervoer. Leerlingenvervoer is voor de gemeente een
openeinderegeling en de geconstateerde afwijking valt daarmee binnen de afgesproken
kaders van acceptabele overschrijdingen. De overschrijding in 2023 is daarom als acceptabel
beoordeeld.

NPO Lokaal Onderwijsbeleid (lasten € 128.000 nadeel, acceptabel)
In het kader van het NPO Lokaal onderwijsbeleid zijn geoormerkte middelen uit het
voorgaande jaar ingezet ter dekking van hogere uitgaven in 2023. Deze extra uitgaven worden
gecompenseerd door direct gerelateerde extra inkomsten en worden daarmee als acceptabel
beoordeeld.

Programma 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
Dit programma laat een afwijking in de lasten zien tussen de begroting 2023 na wijziging en
de realisatie 2023 van € 828.000. De overschrijding heeft hoofdzakelijk betrekking op:




                                                                                               135
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>Grondexploitaties (lasten € 381.000 nadeel, acceptabel)
In de tweede bestuursrapportage 2023 is voor de grondexploitaties een doorkijk gemaakt
richting einde boekjaar. De begroting 2023 is op basis van deze doorkijk aangepast. In de
jaarrekening is de uiteindelijke winstneming met € 830.000 (begroot: € 750.000) hoger en is de
mutatie op de verliesvoorzieningen met € 800.000 nadeliger (begroot € 850.000). Dit kon
logischerwijs niet worden voorzien binnen het boekjaar 2023.

Salarissen en inhuur omgevingsvergunningen (lasten € 327.000 nadeel, acceptabel)
Het nadeel is grotendeels het gevolg van de hoeveelheid aanvragen die is behandeld en de
fors gestegen bouwkosten. Dit heeft ook extra inzet met zich meegebracht, die we hebben
kunnen dekken uit de extra opbrengsten. Deze extra uitgaven worden grotendeels
gecompenseerd door direct gerelateerde extra inkomsten en worden daarmee als acceptabel
beoordeeld.

Algemene dekkingsmiddelen
Dit onderdeel laat een afwijking in de lasten zien tussen de begroting 2023 na wijziging en de
realisatie 2023 van € 245.000. De overschrijding heeft hoofdzakelijk betrekking op:

Energiekosten (lasten € 104.000 nadeel, onacceptabel)
Door de gestegen energiekosten hebben we € 104.000 meer betaald aan energie dan begroot.
De begroting 2023 is niet tijdig aangepast en de extra uitgaven in 2023 zijn ook niet aan de
raad gemeld. De overschrijding in 2023 is daarom als onacceptabel beoordeeld.

Rentelasten langlopende geldleningen (lasten € 307.000 nadeel, onacceptabel)
We hebben € 307.000 meer aan rente voor langlopende leningen betaald dan begroot. Dit
komt doordat onvoldoende rekening is gehouden met de transitorische rente van de nieuwe
lening die in 2023 is aangetrokken. De begroting 2023 is hiervoor niet tijdig aangepast en de
extra uitgaven in 2023 zijn ook niet aan de raad gemeld. Deze overschrijding in 2023 is daarom
als onacceptabel beoordeeld.

Overhead
Dit onderdeel laat een afwijking in de lasten zien tussen de begroting 2023 na wijziging en de
realisatie 2023 van € 922.000. De overschrijding heeft hoofdzakelijk betrekking op:

Voorziening verlofsparen (lasten € 1.061.000 nadeel, onacceptabel)
Medewerkers kunnen vanaf 1 januari 2022 vakantie-uren sparen. Bij verlofsparen is sprake van
arbeidskostengerelateerde verplichtingen met een niet voorspelbare opbouw en afbouw en
laten zich daarom lastig begroten. De wet- en regelgeving schrijft voor dat voor deze
verplichtingen een voorziening moet worden gevormd. De omvang van de voorziening wordt
jaarlijks na afloop van het boekjaar opnieuw beoordeeld. Dit heeft tot gevolg dat er in 2023
een aanvullend bedrag aan de voorziening toegevoegd moet worden om aan de toekomstige
verplichtingen te kunnen voldoen. In de begroting hadden we hiervoor geen post opgenomen.
Aangezien daardoor sprake is van extra lasten die niet tijdig aan de raad zijn gemeld of tijdig
verwerkt in de begroting, is de afwijking, binnen de afgesproken kaders als onacceptabel
beoordeeld.

1B. Overschrijdingen van de investeringsbudgetten
Bij investeringsprojecten is de begrotingsrechtmatigheid beoordeeld op het niveau van het
totaal gevoteerde kredietbedrag. Een overschrijding van het jaarbudget, passend binnen het
totaalbedrag van het investeringskrediet, wordt als rechtmatig beschouwd.




                                                                                                  136
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>Bij enkele investeringen is sprake van een overschrijding van het beschikbare budget in 2023.
De totale begrotingsonrechtmatigheid binnen de investeringsbudgetten bedraagt € 748.000.
Een totaaloverzicht van alle investeringskredieten, inclusief de realisatie en afwijkingen ten
opzichte van het beschikbare investeringsbudget, is opgenomen in bijlage 1.19. De
afwijkingen van meer dan € 100.000 zijn hieronder per afzonderlijk krediet toegelicht.

Tractiemiddelen 2023 (afwijking € 299.900 nadeel, onacceptabel)
De overschrijding is ontstaan door een aantal leveringen in 2023 die in eerdere jaren waren
begroot, maar niet zijn opgenomen in het geactualiseerde traktieplan en zijn vertaald naar de
begroting 2023 en verder. Ook is er in 2023 een grasmaaier geleverd die pas voor 2024 stond
gepland (€ 181.314). In hoeverre deze uitgaven passen binnen een bestaand totaalkrediet, en
of er een totaalkrediet beschikbaar is gesteld, is niet vast te stellen en daarom onduidelijk.
Ook zijn de extra uitgaven in 2023 niet aan de raad gemeld. De overschrijding in 2023 is
daarom als onacceptabel beoordeeld.

Maatschappelijke Plint 2021 (afwijking € 368.000 nadeel, onacceptabel)
Door een financiële omissie is het krediet uit 2021 na besluitvorming 2022 niet goed verwerkt
in de financiële administratie en daarmee verwerkt in de begroting 2023 of in één van de
bestuursrapportages van 2023. Aangezien daardoor sprake is van extra uitgaven die niet tijdig
aan de raad zijn gemeld zijn de uitgaven, binnen de afgesproken kaders, als onacceptabel
beoordeeld.

2. Ongeautoriseerde reservemutaties
Beoordeeld is of er toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves zijn gedaan die niet door
de gemeenteraad zijn vastgesteld. Op basis van de gerealiseerde, afzonderlijke
reservemutaties, zoals ook opgenomen in het overzicht van baten en lasten en het overzicht
mutatie reserves, is vastgesteld dat er niet meer middelen uit de reserves zijn onttrokken dan
begroot en dat er niet meer middelen aan de reserves zijn toegevoegd dan begroot.

3. Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten die niet tijdig tot een
begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de raad zijn gemeld
Voor de onderschrijdingen van de lasten en de over- en onderschrijdingen van de baten die
zijn ontstaan in het begrotingsjaar, geldt dat het melden en toelichten bij de jaarrekening als
tijdig wordt gezien. In de verschillenanalyse is ingegaan op de verschillen tussen de realisatie
2023 en de begroting 2023 na wijziging. Voor een gedetailleerde toelichting op de afwijkingen
wordt hier dan ook naar verwezen.




                                                                                                   137
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>2.7 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen (WNT)
De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector
(WNT) stelt een maximum aan de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en
semipublieke sector. De WNT is op 6 december 2011 door de Tweede Kamer aangenomen en
is met ingang van 1 januari 2013 in werking getreden. De WNT kent een
openbaarmakingsregime en een maximale bezoldigingsnorm. De maximale
bezoldigingsnorm is van toepassing op topfunctionarissen die in dienstbetrekking werkzaam
zijn en in die rol verantwoordelijk zijn voor de gehele instelling of rechtspersoon en
topfunctionarissen die niet in dienstbetrekking werkzaam zijn maar worden ingehuurd op
basis van een overeenkomst van opdracht, indien zij binnen een periode van 18 maanden
meer dan 6 maanden werkzaam zijn voor de (semi)publieke instelling.

WNT-verantwoording Gemeente Westerkwartier
De WNT is van toepassing op gemeente Westerkwartier. Het voor gemeente Westerkwartier
toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2023 € 223.000, het algemeen
bezoldigingsmaximum.

Bezoldiging topfunctionarissen
Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende
topfunctionarissen zonder dienstbetrekking:
 Bedragen x € 1                  R.E.C. Kleijnen       E. Paré        H.J. Koning      O.E. de Vries
 Functiegegeven                    Gemeente-        Waarnemend        Waarnemend          Griffier
                                    secretaris       gemeente-         gemeente-
                                                      secretaris        secretaris
 Aanvang en einde                01-05 t/m 31-12   01-01 t/m 30-04   01-01 t/m 30-04   01-01 t/m 31-12
 functievervulling in 2023
 Omvang dienstverband (als             1,0               1,0               1,0               1,0
 deeltijdfactor in fte)
 Dienstbetrekking?                     Ja                Ja                Ja                Ja
 Bezoldiging
 Beloning plus belastbare
                                     94.248            49.456            47.353           117.483
 onkostenvergoedingen
 Beloningen betaalbaar op
                                     15.019            7.496             7.324             18.442
 termijn
 Subtotaal                          109.267            56.952            54.678           135.926
 Individueel toepasselijke
                                    148.667            74.333            74.333           223.000
 bezoldigingsmaximum
 -/- Onverschuldigd betaald en
 nog niet terugontvangen             N.v.t.            N.v.t.            N.v.t.            N.v.t.
 bedrag
 Bezoldiging                        109.267            56.952            54.678           135.926
 Het bedrag van de
 overschrijding en de reden
                                     N.v.t.            N.v.t.            N.v.t.            N.v.t.
 waarom de overschrijding al
 dan niet is toegestaan
 Toelichting op de vordering
 wegens onverschuldigde              N.v.t.            N.v.t.            N.v.t.            N.v.t.
 betaling




                                                                                                         138
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen met een
dienstbetrekking die in 2023 een bezoldiging boven het individueel toepasselijke
drempelbedrag hebben ontvangen.

De verantwoording over 2022 was als volgt:
 Bedragen x € 1                 I.A. Schulting        E. Paré            H.J. Koning         J.L. de Jong        O.E. de Vries
 Functiegegeven                  Gemeente-          Waarnemend           Waarnemend            Griffier             Griffier
                                  secretaris     gemeentesecretaris   gemeentesecretaris
 Aanvang en einde              01-01 t/m 30-09     01-10 t/m 31-12      01-10 t/m 31-12     01-01 t/m 31-03     01-03 t/m 31-12
 functievervulling in 2022
 Omvang dienstverband                1,0                1,0                  1,0                  1,0                 1,0
 (als deeltijdfactor in fte)
 Dienstbetrekking?                   Ja                  Ja                   Ja                  Ja                  Ja
 Bezoldiging
 Beloning plus belastbare
                                   102.090             32.472               30.961              37.467              91.802
 onkostenvergoedingen
 Beloningen betaalbaar op
                                   13.929              4.487                4.262               4.131               14.011
 termijn
 Subtotaal                         116.019            36.959                35.223              41.598             105.813
 Individueel toepasselijke
 bezoldigingsmaximum               161.557            54.444               54.444               53.261             181.085

 -/- Onverschuldigd
 betaald en nog niet                N.v.t.             N.v.t.               N.v.t.              N.v.t.              N.v.t.
 terugontvangen bedrag
 Bezoldiging                       116.019            36.959                35.223              41.598             105.813
 Het bedrag van de
 overschrijding en de
 reden waarom de                    N.v.t.             N.v.t.               N.v.t.              N.v.t.              N.v.t.
 overschrijding al dan niet
 is toegestaan
 Toelichting op de
 vordering wegens                   N.v.t.             N.v.t.               N.v.t.              N.v.t.              N.v.t.
 onverschuldigde betaling




2.8 Incidentele baten en lasten
Om vast te kunnen stellen dat sprake is van een structureel evenwicht, is het belangrijk dat
inzicht bestaat in welk deel van de baten en lasten incidenteel zijn en welke structureel. Dit
verplichte (meerjarige) overzicht speelt een rol bij het vast kunnen stellen of er sprake is van
een structureel evenwicht.

 Programma            Overzicht incidentele baten                                                             Rekening 2023
                                                                                   (bedragen x € 1.000)
 0                    Bestuur en organisatie
                      Voorziening pensioen wethouders                                                                          359
 1                    Veiligheid
                      Overige mutaties (< €50.000)                                                                              12
 2                    Verkeer en vervoer
                      Degeneratievergoeding                                                                                     73
                      Bijdrage herinrichting parkeerterrein                                                                  214
                      Overige mutaties (< €50.000)                                                                              35
 3                    Economie
                      Overige mutaties (< €50.000)                                                                               2
 4                    Onderwijs
                      SPUK onderwijshuisvesting ontheemden                                                                   129




                                                                                                                                     139
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>      NPO                                                                 404
      Overige mutaties (< €50.000)                                           1
5     Sport, cultuur en recreatie
      Spuk GALA                                                           342
      Subsidieregeling duurzaam maatschappelijk vastgoed (DUMAVA)          54
      SPUK Meerkosten Energie Openbare Zwembaden                          700
      Project Herstel Groene Gordijn en ondersteuning Gebiedsraad          55
      SPUK Informatiepunten Digitale Overheid                              64
      Erfgoeddeal Middag Humsterland                                      107
      Overige mutaties (< €50.000)                                        141
6     Sociaal Domein
      Gemeente Groningen – decentrale toegang                             144
      Uitvoering Integraal Zorgakkoord                                    321
      SPUK versterking cliëntondersteuning (aanwending middelen 2022)      50
      Opvang ontheemden Oekraïne                                        12.472
      SPUK Wet Inburgering                                                 173
      SPUK Domein Overstijgend Samenwerken (DOS)                           133
      Kickstart – thema 2 Tijd voor Toekomst                               117
      Leefgeld Oekraïners                                                  313
      Voorziening dubieuze debiteuren overige vorderingen Soza            181
      Afrekening re-integratiegelden EU 2020 - 2022                       404
      Overige mutaties (< €50.000)                                         137
7     Volksgezondheid en milieu
      SPUK GALA                                                           464
      Aanpak energiearmoede                                               267
      Voorziening egalisatie riolering                                    383
               e
      CDOKE 1 tranche                                                     138
      Bijdrage herstel begraafplaatsen                                     69
      Proeftuin aardgasvrije wijken                                       689
      Overige mutaties (< €50.000)                                        134
8     Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening
      Vrijval voorzieningen grondexploitatie                            1.495
ADM   Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
      Verkoop gronden                                                      317
      Algemene uitkering gemeentefonds afrekening 2021 en 2022             137
      Belastingbaten omzetbelasting voorgaande jaren                      273
      Mutaties voorgaande dienstjaren                                       -2
OH    Overhead
      Voorziening spaarverlof                                             502
      UWV ziektegelden                                                    276
      Overige mutaties (< €50.000)                                         28
RES   Reserves
      Algemene reserve (bijdrage FLO Veiligheidsregio)                    238
      Algemene reserve (inbreng rekeningresultaat 2022)                 11.256
      Algemene reserve (i.v.m. dotatie cofinanciering projecten CUP)    3.000




                                                                                 140
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>            Reserve programma huisvesting                                                        60
            Reserve beheerkosten TOZO                                                            88
            Reserve Overheveling niet uitgegeven budgetten                                    11.227
            Reserves vml gemeente Winsum                                                       1.239
            Overige mutaties (< €50.000)                                                          9
TOTAAL                                                                                       49.424

Programma     Overzicht incidentele lasten                                            Rekening 2023
                                                               (bedragen x € 1.000)
0             Bestuur en organisatie
              Inhuur personeel incidenteel                                                      103
              Overige mutaties (< €50.000)                                                        2
1             Veiligheid
              FLO bijdrage Veiligheidsregio Groningen                                           238
              Inhuur personeel i.v.m. ziekte                                                    377
              Overige mutaties (< €50.000)                                                       33
2             Verkeer en vervoer
              Herinrichting parkeerterrein                                                      233
              Overige mutaties (< €50.000)                                                       43
3             Economie
              Overige mutaties (< €50.000)                                                       29
4             Onderwijs
              Inhuur personeel incidenteel                                                       87
              Tijdelijke huisvesting Hasselbraam                                                140
              Huur tijdelijke huisvesting Lauwers College                                       295
              Inzet SPUK tijdelijke huisvesting ontheemden                                      129
              Nationaal Programma Onderwijs (NPO)                                               404
              Overige mutaties (< €50.000)                                                       50
5             Sport, cultuur en recreatie
              Inhuur personeel incidenteel                                                       80
              SPUK GALA                                                                         342
              Subsidie verhoogde energielasten maatschappelijke organisaties                    100
              Subsidie Informatiepunten Digitale Overheid                                        61
              Overige mutaties (< €50.000)                                                       69
6             Sociaal Domein
              Inhuur personeel incidenteel                                                      186
              SPUK versterking cliëntondersteuning                                               50
              Voorziening debiteuren overig                                                      50
              Subsidie verhoogde energielasten maatschappelijke organisaties                    165
              Opvang ontheemden Oekraïne                                                       9.671
              SPUK Wet Inburgering                                                              173
              Transitiekosten opvang ontheemden Oekraïne                                        305
              SPUK DOS                                                                          126
              Kickstart – thema 2 Tijd voor Toekomst                                            117
              Project Homestart                                                                  53




                                                                                                       141
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>         Tijdelijke overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers –
         uitvoeringskosten                                                 77
         Energietoeslag                                                 3.465
         Leefgeld Oekraïners                                              234
         Overige mutaties (< €50.000)                                     187
7        Volksgezondheid en milieu
         SPUK GALA                                                       464
         Afwikkeling ARCG Woltjerspoor                                     75
         Corona meerkosten                                                60
         Inhuur personeel incidenteel                                     84
         Aanpak energiearmoede                                           306
         Proeftuin aardgasvrije wijken                                   689
                  e
         CDOKE 1 tranche                                                  138
         Herstel begraafplaatsen                                          69
         Overige mutaties (< €50.000)                                     96
8        Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening
         Inhuur personeel incidenteel                                    124
         Omgevingswet                                                    364
         Voorzieningen grondexploitaties                                  749
         Winstneming grondexploitaties                                   -830
         Overige mutaties (< €50.000)                                      11
ADM      Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
         Inhuur personeel incidenteel                                     82
         Overige mutaties (< €50.000)                                      50
OH       Overhead
         Inhuur personeel incidenteel                                    680
         Frictiekosten Novatec                                           400
         Inhuur personeel i.v.m. ziekte                                 1.068
         Dotatie voorziening verlof sparen                              1.061
         Frictie vastgoed                                                 133
         Overige mutaties (< €50.000)                                       3
RES      Reserves
         Algemene reserve (bestemming rekeningresultaat 2022)           7.836
         Algemene reserve (dotatie opheffing reserve Middag)              779
         Reserve grondexploitatie                                        829
         Reserve cofinanciering projecten CUP                           3.000
         Reserve museum Wierdenland                                       313
         Reserve vluchtelingen                                          1.618
         Reserve Programma Huisvesting                                    343
         Reserve Overheveling niet uitgegeven budgetten                11.476
TOTAAL                                                                 49.641




                                                                                142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>2.9 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan
    reserves
Aan een tweetal reserves worden structurele bedragen onttrokken:
Reserve                                          Stand per    Toevoeging Onttrekking   Stand per
                          (bedragen x € 1.000)   1-1-2023                              31-12-2023
                                                                                 366
Afschrijvingsreserve diverse investeringen            7.379                                 7.013
Reserve natuurpark Kommerzijl                           349                       18          331
Totaal                                                7.728                      384        7.344




                                                                                                    143
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>3 Bijlagen




             144
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>3.1 Single Information Single Audit (SiSa)




                                     SiSa bijlage verantwoordingsinformatie 2023 op grond van artikel 3 van de Regeling informatieverstrekking sisa - d.d. 09-03-2024
                 Uitkeringscode
 Verstrekker




                                                           Juridische


                                                                        Ontvanger
                                              Specifieke



                                                           grondslag
                                              uitkering




                                                                                            Indicator                Indicator            Indicator             Indicator             Indicator           Indicator
Je             A16 Bekostigingsregeling                                             Vul in totaal cumulatief   Vul in verschil bij   Vul in vrijwillige    Besteding (jaar T)   Besteding (jaar T)    Besteding (jaar T)
nV                 opvang ontheemden                                                te ontvangen               hogere werkelijke     teruggave bij         tbv de transitie -   uitvoeringskosten tbv uitgekeerde
                   Oekraïne                                                         normbedrag per             bestedingen ten       lagere werkelijke     uitgezonderd         de transitie          verstrekkingen
                                                                                    gerealiseerde              opzichte van de       bestedingen ten       uitvoeringkosten                           (POO)
                                                                                    gemeentelijke plek per     uitkomst van          opzichte van de
                                                                                    dag (GOO) (jaar T)         A16/01 (jaar T) -     uitkomst onder
                                                                                                               uitzonderingsbepali   A16/01 (jaar T) –
                                                                                                               ng (GOO)              uitzonderingsbep
                                                                                                                                     aling (GOO)

                                  Gemeenten
                                                                                                                                         Aard controle
                                                                                            Aard controle R        Aard controle R                n.v.t.       Aard controle R      Aard controle R   Aard controle R
                                                                                          Indicator: A16/01      Indicator: A16/02   Indicator: A16/03       Indicator: A16/04    Indicator: A16/05 Indicator: A16/06
                                                                                    € 12.420.950                                                           €0                  €0                   € 177.618
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>                                     Totaal bedrag             Vul in totaal te       Berekening totale Cumulatieve
                                     vorderingen (/            ontvangen              besteding (jaar T) besteding (t/m jaar
                                     onrechtmatig              normbedrag                                T)
                                     uitgekeerde)              uitvoeringskosten
                                     verstrekkingen (jaar T)   per geregistreerde
                                     POO                       persoon waaraan
                                                               in een maand een
                                                               verstrekking is
                                                               gedaan
                                                               (POO) (jaar T)
                                                                                      Som indicatoren
                                                                                      01/02/04/05/06/0
                                                                                      7 en 08

                                                                                           Aard controle
                                             Aard controle R        Aard controle R                 n.v.t.    Aard controle n.v.t.
                                           Indicator: A16/07      Indicator: A16/08    Indicator: A16/09        Indicator: A16/10
                                     €0                        € 123.060              € 12.721.628           € 22.042.887
FIN   B2   Regeling specifieke       Aantal (potentieel)       Cumulatief aantal      Aantal                 Cumulatief aantal     Normbedragen voor         Normbedragen
           uitkering gemeentelijke   gedupeerden die in        (potentieel)           uitgewerkte            uitgewerkte           a, b, d en f (ja/nee)     voor e (ja/nee)
           hulp gedupeerden          aanmerking komt voor      gedupeerden die in     plannen van            plannen van
           toeslagenproblematiek     ondersteuning (jaar T)    aanmerking komt        aanpak in (jaar T)     aanpak (t/m jaar T)
                                                               voor ondersteuning
                                                               (t/m jaar T)
                                                                                                                                    Nee: reeks 1 / Ja:       Nee: reeks 1/ Ja:
                                                                                                                                    reeks 2                  reeks 2
           Gemeenten
                                                                                                                                                              Aard controle
                                            Aard controle R    Aard controle n.v.t.    Aard controle D2      Aard controle n.v.t.     Aard controle n.v.t.
                                                                                                                                                                        n.v.t.
                                             Indicator: B2/01     Indicator: B2/02    Indicator: B2/03          Indicator: B2/04         Indicator: B2/05   Indicator: B2/06
                                                            0 88                   1                         11                  Ja                       Ja
                                     Wijziging keuze per      Eindverantwoordin Reeks 1                      Reeks 1
                                     (2023/2024)              g (Ja/Nee)
                                                                                   Besteding (jaar T)        Cumulatieve
                                                                                   werkelijke kosten         besteding (t/m jaar
                                                                                   van onderdeel a,          T) werkelijke
                                                                                   b, d en f (artikel        kosten van
                                                                                   3)                        onderdelen a, b, d
                                                                                                             en f (artikel 3)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>                                              Keuze              Keuze werkelijke
                                              werkelijke         kosten
                                              kosten
    Aard controle n.v.t. Aard controle n.v.t.   Aard controle R Aard controle n.v.t.
       Indicator: B2/07     Indicator: B2/08    Indicator: B2/09    Indicator: B2/10
N.V.T.                   Nee
Reeks 1                  Reeks 1              Reeks 1            Reeks 1             Reeks 1                            Reeks 1

Besteding (jaar T)        Cumulatieve            Besteding (jaar T)   Cumulatieve             Besteding (jaar T)        Cumulatieve
werkelijke kosten van     besteding (t/m jaar    werkelijke kosten    besteding (t/m jaar     werkelijke kosten van     besteding (t/m
onderdeel c (artikel 3)   T) werkelijke          van onderdeel e      T) werkelijke           onderdeel e met           jaar T) werkelijke
                          kosten van             (artikel 3)          kosten van              betrekking tot de         kosten van
                          onderdeel c (artikel                        onderdeel e (artikel    kindregeling (artikel     onderdeel e met
                          3)                                          3)                      3)                        betrekking tot de
                                                                                                                        kindregeling
                                                                                                                        (artikel 3)
Werkelijke kosten         Werkelijke kostenKeuze              Keuze werkelijke Werkelijke kosten                        Werkelijke
                                           werkelijke         kosten                                                    kosten
                                           kosten
      Aard controle R     Aard controle R    Aard controle R     Aard controle R      Aard controle R    Aard controle R
      Indicator: B2/11    Indicator: B2/12   Indicator: B2/13    Indicator: B2/14     Indicator: B2/15  Indicator: B2/16
                   €0                € 824                                        €0                   €0
Reeks 2                Reeks 2             Reeks 2            Reeks 2             Reeks 2              Reeks 2

Normbedrag                Normbedrag             Normbedrag           Normbedrag              Normbedrag   Normbedrag
onderdeel a x aantal      onderdeel a x          onderdeel b x        onderdeel b x           onderdeel d x aantal
                                                                                                           onderdeel d x
(potentieel)              aantal (potentieel)    aantal plannen       aantal plannen van      PvA's (jaar T) (artikel
                                                                                                           aantal
gedupeerden (jaar T)      gedupeerde             van aanpak (jaar     aanpak cumulatief       3)           nazorgtrajecten
(artikel 3)               cumulatief (t/m jaar   T) (artikel 3)       (t/m jaar T) (artikel                en/of PvA's
                          T) (artikel 3)                              3)                                   cumulatief (t/m
                                                                                                           jaar T) (artikel 3)
Keuze normbedragen Keuze                    Keuze              Keuze                Keuze                  Keuze
                       normbedragen         normbedragen       normbedragen         normbedragen           normbedragen
      Aard controle R      Aard controle R    Aard controle R      Aard controle R        Aard controle R    Aard controle R
      Indicator: B2/17     Indicator: B2/18   Indicator: B2/19     Indicator: B2/20       Indicator: B2/21   Indicator: B2/22
€0                     € 26.600             € 3.468            € 38.148             € 1.795                € 19.745
Reeks 2                Reeks 2              Reeks 2            Reeks 2              Totaal
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>                                          Normbedrag               Normbedrag              Normbedrag             Normbedrag             Totale
                                          onderdeel e              onderdeel e             onderdeel f x          onderdeel f x          verantwoording (jaar
                                          (afhankelijk van aantal  (afhankelijk van        aantal                 aantal                 T) voor de SPUK B2
                                          (potentieel)             aantal (potentieel)     driegesprekken         driegesprekken         regeling
                                          gedupeerden), indien     gedupeerden),           (jaar T) (artikel 3)   cumulatief (t/m jaar
                                          nog niet eerder          indien nog niet                                T) (artikel 3)
                                          opgegeven (jaar T)       eerder opgegeven
                                          (artikel 3)              (t/m jaar T) (artikel
                                                                   3)
                                          Keuze normbedragen Keuze                         Keuze                  Keuze
                                                                   normbedragen            normbedragen           normbedragen
                                                  Aard controle R       Aard controle R       Aard controle R         Aard controle R     Aard controle n.v.t.
                                                  Indicator: B2/23     Indicator: B2/24       Indicator: B2/25        Indicator: B2/26       Indicator: B2/27
                                          €0                       € 48.000                €0                     € 400                             € 23.213
BZ   C10 Tijdelijk besluit specifieke     Besteding (jaar T) ten Cumulatieve               Project afgerond       Besteding (jaar T)   Toelichting op niet-
K        uitkering verbetering            laste van                besteding (t/m jaar     in (jaar T)?           (gedeeltelijk)       afgeronde projecten
         digitale dienstverlening         Rijksmiddelen            T) vanaf                (Ja/Nee)               verantwoord o.b.v.
                                                                   verantwoordingsjaa                             voorlopige
                                                                   r 2020 tot einde                               toekenningen?
                                                                   looptijd                                       (Ja/Nee)

          Gemeente en Provincies
                                                  Aard controle R   Aard controle n.v.t.   Aard controle Aard controle n.v.t.    Aard controle n.v.t.
                                                                                                   n.v.t.
                                                Indicator: C10/01   Indicator: C10/02 Indicator: C10/03     Indicator: C10/04      Indicator: C10/05
                                        1 €0                      €0                  Nee                 Nee                 Project start feitelijk
                                                                                                                              in 2024
BZ   C55 Aanpak energiearmoede            Het aantal              Besteding (jaar T)  Cumulatieve         Het aantal          Besteding (jaar T)                 Cumulatieve
K                                         huishoudens in          van de onder        besteding (t/m      huishoudens in      van de onder                       besteding (t/m
                                          huurwoningen aan wie indicator 01           jaar T) van de      koopwoningen aan indicator 04                          jaar T) van de
                                          energiebesparende       gemoeide kosten     onder indicator     wie                 gemoeide kosten                    onder indicator
                                          voorzieningen zijn                          01 gemoeide         energiebesparende                                      04 gemoeide
                                          verstrekt die kunnen                        kosten              voorzieningen zijn                                     kosten
                                          leiden tot vermindering                                         verstrekt die
                                          van energiegebruik/de                                           kunnen leiden tot
                                          energierekening                                                 vermindering van
                                                                                                          energiegebruik/de
                                                                                                          energierekening
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>    Aard controle n.v.t.      Aard controle R      Aard controle Aard controle n.v.t.        Aard controle R     Aard controle
                                                           n.v.t.                                                         n.v.t.
       Indicator: C55/01    Indicator: C55/02 Indicator: C55/03      Indicator: C55/04     Indicator: C55/05 Indicator: C55/06
713                      € 380.627            € 443.696           43                   € 38.014              € 38.014
Het aantal               Besteding (jaar T)   Cumulatieve
huishoudens dat          van de onder         besteding (t/m
ondersteuning –          indicator 07         jaar T) van de
bijvoorbeeld via advies gemoeide kosten       onder indicator
aan huis- heeft                               07 gemoeide
gekregen in de vorm                           kosten
van advies over
vermindering van het
energiegebruik voor
zijn specifieke
woningen waar de
bewoner direct
zijn/haar
energieverbruik mee
heeft kunnen
verminderen.


    Aard controle n.v.t.      Aard controle R     Aard controle
                                                            n.v.t.
      Indicator: C55/07    Indicator: C55/08 Indicator: C55/09
0                       €0                   €0
Het aantal kleine       Het aantal kleine    Het aantal              Het aantal grote(re)   Het aantal gegeven       Het aantal
gasbesparende           elektriciteitsbespar grote(re)               elektriciteitsbespar   adviezen met directe     overige
maatregelen (w.o.       ende maatregelen gasbesparende               ende maatregelen       verlaging                energierekening
radiatorfolie en        (w.o. LED-lampen) maatregelen                (w.o. vervangen        energieverbruik/ener     verlagende
tochtstrips)                                 (w.o. dakisolatie,      koelkasten,            gierekening tot          maatregelen
                                             vloerisolatie,          wasmachines etc.)      gevolg.
                                             spouwmuurisolati
                                             e etc.)


    Aard controle n.v.t.   Aard controle n.v.t.     Aard controle    Aard controle n.v.t.     Aard controle n.v.t.       Aard controle
                                                            n.v.t.                                                               n.v.t.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>                                             Indicator: C55/10    Indicator: C55/11 Indicator: C55/12   Indicator: C55/13            Indicator: C55/14     Indicator: C55/15
                                      21                       39                   17                699                 0                               0
BZ   C62 Specifieke uitkering aan     Gederfde opbrengsten Eindverantwoordin
K        gemeenten voor               (jaar T) die             g (Ja/Nee)
         de bekostiging van de        voortvloeien uit het
         kwijtschelding               kwijtschelden van
         van gemeentelijke            gemeentelijke
         belastingen van              belastingen
         gedupeerden door de toesla
         genaffaire


                                              Aard controle R   Aard controle n.v.t.
                                            Indicator: C62/01    Indicator: C62/02
                                      €0                        Nee
BZ   C72 Specifieke uitkeringen       Besteding (jaar T) ten    Cumulatieve            Aantal (t/m jaar    Aantal (t/m jaar T)   Aanvraag is volgens      Eventuele
K        proeftuinen aardgasvrije     laste van                 bestedingen (t/m       T) aardgasvrij      aardgasvrij-          plan/aanvraag            toelichting op niet
         wijken 3e ronde              Rijksmiddelen             jaar T) te laste van   gemaakte            readygemaakte         uitgevoerd (Ja/Nee)      volgens
                                                                Rijksmiddelen          bestaande           bestaande                                      plan/aanvraag
                                                                                       woningen en         woningen en                                    uitgevoerde
                                                                                       andere              andere gebouwen                                projecten
                                                                                       gebouwen in de      in de wijk
                                                                                       wijk
                                                                Deze indicator is                                                Indicator 06 verplicht   Verplicht als bij
                                                                bedoeld voor de                                                  als hier 'Nee' wordt     indicator 05 'Nee'
                                                                tussentijdse                                                     ingevuld                 is ingevuld
                                                                afstemming van de
                                                                juistheid en
                                                                volledigheid van de
                                                                verantwoordingsinf
                                                                ormatie
          Gemeenten
                                             Aard controle R    Aard controle n.v.t.    Aard controle D2      Aard controle D2     Aard controle n.v.t.       Aard controle
                                                                                                                                                                       n.v.t.
                                            Indicator: C72/01    Indicator: C72/02 Indicator: C72/03    Indicator: C72/04    Indicator: C72/05            Indicator: C72/06
                                      € 689.181               € 828.087            25                30                   Ja
                                      Eindverantwoording
                                      (Ja/Nee)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>                                              Aard controle n.v.t.
                                               Indicator: C72/07
                                          Nee
BZ   C92 Regeling specifieke              Besteding (jaar T)         Bedrag               Aantal             Aantal vragen dat   Aantal gebruikte
K        uitkering Informatiepunten                                  doorgeschoven        informatiepunten   in het afgelopen    leermiddelen
         Digitale Overheid                                           naar t+1             dat de gemeente    jaar bij de
                                                                                          financiert         Informatiepunten in
                                                                                                             de gemeente
                                                                                                             behandeld is


                                                 Aard controle R        Aard controle R    Aard controle     Aard controle n.v.t.     Aard controle n.v.t.
                                                                                                   n.v.t.
                                                Indicator: C92/01   Indicator: C92/02 Indicator: C92/03         Indicator: C92/04         Indicator: C92/05
                                          € 63.664                €0                  1                      45                     15
BZ   C94 Regeling houdende regels         Beschikkingsnummer      Besteding (jaar T)  Het aantal slecht      Het aantal slecht      Het aantal woningen       Het totaalbedrag
K        verstrekking specifieke                                                      geïsoleerde            geïsoleerde            waarbij een hogere        van de
         uitkering aan gemeenten                                                      woningen [...] ,       woningen [...]         bijdrage dan € 4.000      overschrijding
         verduurzaming [...] van                                                      eventueel in           ,eventueel in          is toegekend, het         boven de € 4.000
         eigenaars,                                                                   samenhang met          samenhang [...]        aantal woningen dat       van die
         woonverenigingen en                                                          energiezuinige         met een WOZ-           daarvan niet voldoet      laatstbedoelde
         wooncoöperaties                                                              ventilatiemaatreg      waarde boven het       aan de betreffende        woningen
                                                                                      elen zijn              gemeentelijk           uitzonderingsgevalle
                                                                                      genomen [...]          gemiddelde             n [...] en
                                                                                                             (peildatum 2022) of
                                                                                                             een WOZ-waarde
                                                                                                             van € 429.300


                                              Aard controle n.v.t.      Aard controle R      Aard controle       Aard controle R          Aard controle R       Aard controle R
                                                                                                      n.v.t.
                                                Indicator: C94/01      Indicator: C94/02 Indicator: C94/03     Indicator: C94/04        Indicator: C94/05     Indicator: C94/06
                                      1                         0                    €0 0                    0                   0                                          €0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>                                         Bedrag dat vanuit de       Besteding van           Bedrag dat vanuit Eindverantwoordin
                                         specifieke uitkering       middelen ten            de specifieke     g (ja/nee)
                                         besteed is aan             behoeve van             uitkering besteed
                                         gerichte ondersteuning     uitvoering als          is aan die
                                         en/of het bedrag           bedoeld in artikel 2,   energiebesparen
                                         waarvoor derden met        derde lid,              de
                                         de benodigde               onderdeel b             isolatiemaatregel
                                         expertise zijn                                     en, eventueel in
                                         ingeschakeld als                                   samenhang met
                                         bedoeld in artikel 2,                              energiezuinige
                                         derde lid, onderdeel a,                            ventilatiemaatreg
                                         van de regeling                                    elen.


                                             Aard controle R      Aard controle R              Aard controle R      Aard controle n.v.t.
                                           Indicator: C94/07    Indicator: C94/08            Indicator: C94/09        Indicator: C94/10
                                   1                     €0                    €0                           €0     Nee
BZ   C10 Regeling specifieke         Projectnummer           Aantal woningen                Afgesproken            Aantal woningen         Afgesproken datum       Besteding (jaar T)
K     5  uitkering startbouwimpuls                           waarvan de bouw                datum van start        dat is gerealiseerd     van oplevering
                                                             is gestart                     bouw gehaald?          cumulatief (t/m jaar    gehaald? (Ja/Nee) -
                                                             cumulatief (t/m jaar           (Ja/Nee) - bij Nee     T)                      bij Nee is indicator
                                                             T)                             is indicator 10                                10 verplicht
                                                                                            verplicht


                                             Aard controle n.v.t.   Aard controle n.v.t.      Aard controle D1     Aard controle n.v.t.         Aard controle D1     Aard controle R
                                             Indicator: C105/01     Indicator: C105/02                Indicator:   Indicator: C105/04         Indicator: C105/05            Indicator:
                                                                                                       C105/03                                                               C105/06
                                     1       2023-0000096291 0                              Nee                    0                       Nee                     €0
                                         Kopie projectnummer Cumulatieve                    Prijscategorieën       Toelichting             Aantal betaalbare       Afgesproken
                                                             besteding (t/m jaar            woningen komen         afwijking(en) van       woningen waarvan        aandeel van
                                                             T)                             overeen met            datum start bouw,       de bouw gestart is      betaalbare
                                                                                            projectaanvraag        datum van               cumulatief (t/m jaar    woningen
                                                                                            (Ja/Nee) - bij Nee     oplevering en/of        T)                      gehaald?
                                                                                            is indicator 10        prijscategorieën                                (Ja/Nee)
                                                                                            verplicht              woningen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>                                                                  Aard controle n.v.t.         Aard controle     Aard controle n.v.t.       Aard controle n.v.t.
                                           Aard controle n.v.t.                                         n.v.t.                                                      Aard controle D1
                                           Indicator: C105/07      Indicator: C105/08              Indicator:     Indicator: C105/10        Indicator: C105/11             Indicator:
                                                                                                    C105/09                                                                 C105/12
                                    1 2023-0000096291             €0                      Ja                     Start bouw is          0                          Nee
                                                                                                                 gepland in 2024;
                                                                                                                 per 1-1-2024 is
                                                                                                                 derhalve nog niets
                                                                                                                 gerealiseerd en is
                                                                                                                 ook niet te zeggen
                                                                                                                 of de planning
                                                                                                                 gehaald is.
                                       Kopie projectnummer        Eindverantwoordin
                                                                  g (Ja/Nee)


                                         Aard controle n.v.t.      Aard controle n.v.t.
                                         Indicator: C105/13         Indicator: C105/14
                                  1 2023-0000096291               Nee
OC   D8   Onderwijsachterstandenbel Besteding (jaar T) aan        Besteding (jaar T)      Besteding (jaar T) Correctie besteding Opgebouwde
W         eid 2023-2026 (OAB)       voorzieningen voor            aan overige             aan afspraken      (jaar T-1)          reserve ultimo (jaar
                                    voorschoolse educatie         activiteiten (naast     over voor- en                          T-1)
                                    die voldoen aan de            VVE) voor               vroegschoolse
                                    wettelijke                    leerlingen met een      educatie met
                                    kwaliteitseisen               grote achterstand       bevoegde
                                    (conform artikel 159,         in de Nederlandse       gezagsorganen
                                    eerste lid WPO)               taal (conform           van scholen,
                                                                  artikel 158 WPO)        houders van
                                                                                          kindcentra en
                                                                                          peuterspeelzalen
                                                                                          (conform artikel
                                                                                          160 WPO)

          Gemeenten
                                              Aard controle R      Aard controle R    Aard controle R     Aard controle R       Aard controle R
                                              Indicator: D8/01     Indicator: D8/02   Indicator: D8/03    Indicator: D8/04      Indicator: D8/05
                                       € 421.297               € 10.000             € 26.689           €0                  € 116.988
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>                                      Hieronder per regel        Aan andere              Hieronder per          Aan andere
                                      één gemeente(code)         gemeenten (in jaar      regel één              gemeenten (in jaar
                                      selecteren en in de        T) overgeboekte         gemeente(code)         T) overgeboekte
                                      kolommen ernaast de        middelen (lasten)       selecteren en in       middelen (baten)
                                      verantwoordingsinform      uit de specifieke       de kolommen            uit de specifieke
                                      atie voor die gemeente     uitkering               ernaast de             uitkering
                                      invullen                   onderwijsachtersta      verantwoordingsi       onderwijsachtersta
                                                                 ndenbeleid              nformatie voor         ndenbeleid
                                                                                         die gemeente
                                                                                         invullen
                                                                 Bedrag                                         Bedrag

                                          Aard controle n.v.t.       Aard controle R          Aard controle        Aard controle R
                                                                                                       n.v.t.
                                             Indicator: D8/06        Indicator: D8/07      Indicator: D8/08        Indicator: D8/09
                                  1
                                  2
                                100
OC   D14 Regeling specifieke          Besteding (jaar T)         Besteding (jaar T)      Besteding (jaar T) Correctie besteding Opgebouwde
W        uitkering inhalen COVID-19   maatregelen artikel 3,     voor tijdelijke extra   voor ambtelijke    (jaar T-1)          reserve ultimo (jaar
         gerelateerde                 lid 2, a t/m e samen       huur van                capaciteit van de                      T-1)
         onderwijsvertragingen        opgeteld                   bestaande               gemeente of
                                                                 huisvesting indien      inkoop van
                                                                 deze extra              expertise voor de
                                                                 huisvesting nodig is    uitvoering van het
                                                                 voor de uitvoering      Nationaal
                                                                 van maatregelen         Programma
                                                                 die scholen of          Onderwijs
                                                                 gemeenten in het
                                                                 kader van het
                                                                 Nationaal
                                                                 Programma
                                                                 Onderwijs nemen


                                              Aard controle R     Aard controle R   Aard controle R     Aard controle R       Aard controle R
                                            Indicator: D14/01   Indicator: D14/02 Indicator: D14/03   Indicator: D14/04     Indicator: D14/05
                                      € 397.897               €0                  € 6.030           €0                  € 169.043
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>                                         Hieronder per regel        Aan andere             Hieronder per         Van andere
                                         één gemeente(code)         gemeenten (in jaar     regel één             gemeenten (in jaar
                                         selecteren en in de        T) overgeboekte        gemeente(code)        T) overgeboekte
                                         kolommen ernaast de        middelen (lasten)      selecteren en in      middelen (baten)
                                         verantwoordingsinform      uit de specifieke      de kolommen           uit de specifieke
                                         atie voor die gemeente     uitkering              ernaast de            uitkering
                                         invullen                   gemeenten t.b.v.       verantwoordingsi      gemeenten t.b.v.
                                                                    het Nationaal          nformatie voor        het Nationaal
                                                                    Programma              die gemeente          Programma
                                                                    Onderwijs              invullen              Onderwijs


                                             Aard controle n.v.t.       Aard controle R        Aard controle        Aard controle R
                                                                                                        n.v.t.
                                               Indicator: D14/06      Indicator: D14/07    Indicator: D14/08       Indicator: D14/09
                                     1
                                     2
                                    10
OC    D19 Tijdelijke                     Besteding ten laste        Cumulatieve            Eindverantwoordi
W         onderwijshuisvesting           van Rijksmiddelen          besteding ten laste    ng (Ja/Nee)
          ontheemden                     (jaar T)                   van
                                                                    Rijksmiddelen(t/m
                                                                    jaar T)


                                                                                            Aard controle
                                                Aard controle R     Aard controle n.v.t.
                                                                                                    n.v.t.
                                                Indicator: D19/01    Indicator: D19/02 Indicator: D19/03
                                                       € 128.976            € 252.247 Ja
Ien   E44   Tijdelijke impulsregeling    Hieronder per regel      Beschikkingsnumm Besteding (jaar T) Cumulatieve                      Besteding ten laste   Besteding
 W     B    klimaatadaptatie 2021–2027   één CBS(code) uit        er                   ten laste van de    besteding (t/m jaar         van cofinanciering    cofinanciering
            (SiSa tussen                 (jaar T) selecteren en                        verstrekker         T) ten laste van de         (jaar T)              cumulatief (t/m
            medeoverheden)               in de kolommen                                                    verstrekker                                       jaar T)
                                         ernaast de
                                         verantwoordingsinform
                                         atie voor die
                                         medeoverheid invullen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                     Aard controle
                                                Aard controle n.v.t.   Aard controle n.v.t.    Aard controle R        Aard controle n.v.t.   Aard controle R
                                                                                                                                                              n.v.t.
                                                                                            Indicator:                                                   Indicator:
                                              Indicator: E44B/01 Indicator: E44B/02                     Indicator: E44B/04    Indicator: E44B/05
                                                                                             E44B/03                                                      E44B/06
                                          030001 Provincie       2023-081474        € 330.578          € 330.578           € 392.080             € 392.080
                                        1
                                          Groningen
                                          Kopie CBS(code)        Kopie              Eindverantwoordi
                                                                 beschikkingsnumm ng (Ja/Nee)
                                                                 er


                                                                                                    Aard controle
                                                Aard controle n.v.t.   Aard controle n.v.t.
                                                                                                             n.v.t.
                                                                                                        Indicator:
                                                Indicator: E44B/07      Indicator: E44B/08
                                                                                                         E44B/09
                                            030001 Provincie           2023-081474            Nee
                                        1
                                            Groningen
                                            Kopie CBS(code)            Kopie            Naam/nummer                   Maatregel afgerond
                                                                       beschikkingsnumm maatregel                     in (jaar T)?
                                                                       er                                             (Ja/Nee) - per
                                                                                                                      maatregel


                                                                                        Aard controle
                                                Aard controle n.v.t.   Aard controle n.v.t.              Aard controle n.v.t.
                                                                                                 n.v.t.
                                                                                            Indicator:
                                            Indicator: E44B/10 Indicator: E44B/11                         Indicator: E44B/13
                                                                                             E44B/12
                                        030001 Provincie       2023-081474         Diversen             Nee
                                      1
                                        Groningen
Ien   E84   Regeling stimulering        Besteding (jaar T)     Cumulatieve         Cumulatieve          Project afgerond
 W          verkeersveiligheidsmaatreg                         besteding (t/m jaar eigen bijdrage en (alle maatregelen)
            elen 2022-2023                                     T)                  externe              in (jaar T) (Ja/Nee)
                                                                                   financiering (t/m
                                                                                   jaar T)

            Provincies en Gemeenten
                                                    Aard controle R Aard controle n.v.t.   Aard controle R Aard controle n.v.t.
                                                  Indicator: E84/01    Indicator: E84/02 Indicator: E84/03   Indicator: E84/04
                                            € 13.237                € 406.986            € 509.557         Nee
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre>                                           Naam/nummer per            Per maatregel,         De hoeveelheid      Eventuele
                                           maatregel                  maatregel afgerond     opgeleverde         toelichting, mits
                                                                      in (jaar T)?           verkeersveilighei   noodzakelijk
                                                                      (Ja/Nee)               ds-maatregelen
                                                                                             per type
                                                                                             maatregel (stuks,
                                                                                             meters)


                                               Aard controle n.v.t.   Aard controle n.v.t.    Aard controle      Aard controle n.v.t.
                                                                                                       n.v.t.
                                                  Indicator: E84/05     Indicator: E84/06 Indicator: E84/07        Indicator: E84/08
                                        1 330 Aanleg van een                              1
                                          kruispuntplateau ETW-
                                          ETW 30km/h|aantal in
                                          Stuks                       Nee
                                        2 335 Aanleg van een                                 1
                                          veilige
                                          voetgangersoversteek
                                          plaats|aantal in Stuks      Nee
                                        3 336 Inrichten van                                  1
                                          schoolzone met
                                          snelheidsverlagende
                                          maatregelen|aantal in
                                          Stuks                       Nee
                                        4 344 Het volwaardig                                 650
                                          afwaarderen van een
                                          GOW 50 km/h naar
                                          een ETW 30
                                          km/h|aantal in meters       Nee
                                        5 320 Fietsoversteek                                 3
                                          over zijweg door
                                          middel van een
                                          uitritconstructie|aantal
                                          in Stuks                    Nee
EZ   F28   Tijdelijke regeling capaciteit Besteding                   Besteding              Besteding           Cumulatieve            Besteding (jaar T)   Cumulatieve
K          decentrale overheden voor apparaatskosten (jaar            apparaatskosten        apparaatskosten     bestedingen (t/m       overige kosten       bestedingen (t/m
           klimaat- en energiebeleid      T) : salarissen en          (jaar T): kosten       (jaar T): overige   jaar T)                gerelateerd aan      jaar T) overige
                                          sociale lasten voor         voor ingeleend         goederen en         apparaatskosten        apparaatskosten      kosten
                                          ambtelijk personeel         personeel              diensten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                         gerelateerd aan
                                                                                                                                                         apparaatskosten




                                           Aard controle R        Aard controle R       Aard controle R   Aard controle n.v.t.        Aard controle R
                                                                                                                                                 Aard controle
                                                                                                                                                          n.v.t.
                                          Indicator: F28/01    Indicator: F28/02 Indicator: F28/03    Indicator: F28/04    Indicator: F28/05 Indicator: F28/06
                                    € 119.948               € 17.634             €0                € 137.582            €0                   €0
                                    Eindverantwoording
                                    (Ja/Nee)


                                        Aard controle n.v.t.
                                         Indicator: F28/07
                                    Nee
EZ F201 Meerjarige regeling         Betreft tranche            Projectnaam/numm Beschikkingsnum Besteding (jaar T)               Cumulatieve           Toelichting
K       verstrekking specifieke                                er               mer/ naam       ten laste van                    bestedingen (t/m jaar
        uitkeringen                                                                             Rijksmiddelen per                T) ten laste van
        aardbevingsgebied                                                                       project                          Rijksmiddelen per
        Groningen Onderdeel A                                                                                                    project
        Nationaal Programma
        Groningen
                                                                                                                                 Deze indicator is
                                                                                                                                 bedoeld voor de
                                                                                                                                 tussentijdse
                                                                                                                                 afstemming van de
                                                                                                                                 juistheid en
                                                                                                                                 volledigheid van de
                                                                                                                                 verantwoordingsinfor
                                                                                                                                 matie
         Vanaf tranche 5
                                        Aard controle n.v.t.   Aard controle n.v.t.     Aard controle R      Aard controle R          Aard controle R        Aard controle
                                                                                                                                                                      n.v.t.
                                         Indicator: F201/01     Indicator: F201/02           Indicator:   Indicator: F201/04        Indicator: F201/05           Indicator:
                                                                                              F201/03                                                             F201/06
                                  1 8                          Gebiedsplan            PDGGO-VPG /                         €0                      €0
                                                               Aduarderdiep           38357661
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre>                                          Kopie projectnaam        Project afgerond
                                                                   (Ja/Nee)


                                               Aard controle n.v.t. Aard controle n.v.t.
                                               Indicator: F201/07 Indicator: F201/08
                                        1 Gebiedsplan               Nee
                                          Aduarderdiep
SZ   G2   Gebundelde uitkering op         Besteding (jaar T)        Baten (jaar T)         Besteding (jaar T) Baten (jaar T)           Besteding (jaar T)       Baten (jaar T)
W         grond van artikel 69            algemene bijstand         algemene bijstand      IOAW               IOAW (exclusief          IOAZ                     IOAZ (exclusief
          Participatiewet_gemeentede                                (exclusief Rijk)                          Rijk)                                             Rijk)
          el
          2023
                                          Gemeente                  Gemeente               Gemeente             Gemeente               Gemeente                 Gemeente
          Alle gemeenten                  I.1 Participatiewet       I.1 Participatiewet    I.2 Wet              I.2 Wet                I.3 Wet                  I.3 Wet
          verantwoorden hier het          (PW)                      (PW)                   inkomensvoorzie      inkomensvoorzieni      inkomensvoorziening      inkomensvoorzie
          gemeentedeel over (jaar T),                                                      ning oudere en       ng oudere en           oudere en                ning oudere en
          ongeacht of de gemeente in                                                       gedeeltelijk         gedeeltelijk           gedeeltelijk             gedeeltelijk
          (jaar T) geen, enkele of alle                                                    arbeidsongeschik     arbeidsongeschikte     arbeidsongeschikte       arbeidsongeschik
          taken heeft uitbesteed aan                                                       te werkloze          werkloze               gewezen                  te gewezen
          een Openbaar lichaam                                                             werknemers           werknemers             zelfstandigen (IOAZ)     zelfstandigen
          opgericht op grond van de                                                        (IOAW)               (IOAW)                                          (IOAZ)
          Wgr
                                                   Aard controle R       Aard controle R      Aard controle R        Aard controle R          Aard controle R       Aard controle R
                                                  Indicator: G2/01      Indicator: G2/02     Indicator: G2/03       Indicator: G2/04         Indicator: G2/05      Indicator: G2/06
                                          € 11.469.166              € 276.419              € 1.033.176          € 1.294                € 164.470                € 2.380
                                          Besteding (jaar T) Bbz Baten (jaar T) Bbz        Baten (jaar T)       Besteding (jaar T)     Baten (jaar T)           Gederfde baten
                                          2004 levensonderhoud 2004                        WWIK (exclusief      Loonkostensubsidi      Loonkostensubsidie       die voortvloeien
                                                                    levensonderhoud        Rijk)                e o.g.v. art. 10d      o.g.v. art. 10d          uit kwijtschelden
                                                                    (exclusief Rijk)                            Participatiewet        Participatiewet          schulden
                                                                                                                                       (exclusief Rijk)         gebundelde
                                                                                                                                                                uitkering
                                                                                                                                                                Participatiewet in
                                                                                                                                                                (jaar T) i.v.m. de
                                                                                                                                                                hersteloperatie
                                                                                                                                                                kinderopvangtoes
                                                                                                                                                                lagaffaire
                                          Gemeente                 Gemeente                Gemeente             Gemeente               Gemeente                 Gemeente
</pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre>                                          I.4 Besluit                 I.4 Besluit             I.6 Wet werk en    I.7 Participatiewet   I.7 Participatiewet   Participatiewet
                                          bijstandverlening           bijstandverlening       inkomen            (PW)                  (PW)                  (PW)
                                          zelfstandigen 2004          zelfstandigen 2004      kunstenaars
                                          (levensonderhoud)           (levensonderhoud)       (WWIK)
                                          (Bbz 2004)                  (Bbz 2004)
                                                    Aard controle R         Aard controle R     Aard controle R      Aard controle R       Aard controle R    Aard controle R
                                                   Indicator: G2/07        Indicator: G2/08    Indicator: G2/09     Indicator: G2/10      Indicator: G2/11   Indicator: G2/12
                                          € 237.867                   € 34.637                €0                € 1.821.553          € 9.180               € 847
                                          Mutaties (dotaties en       Volledig
                                          vrijval) voorziening        zelfstandige
                                          dubieuze debiteuren         uitvoering (Ja/Nee)
                                          als gevolg van kwijt te
                                          schelden schulden
                                          gebundelde uitkering
                                          Participatiewet (jaar T)
                                          i.v.m. de
                                          hersteloperatie
                                          kinderopvangtoeslagaf
                                          faire
                                          Gemeente
                                          Participatiewet (PW)
                                                  Aard controle D2    Aard controle n.v.t.
                                                   Indicator: G2/13     Indicator: G2/14
                                          €0                          Ja
SZ   G3   Besluit bijstandverlening       Besteding (jaar T)          Baten (jaar T)          Baten vanwege       Besteding (jaar T)   Baten (jaar T) Bob    Besteding (jaar T)
W         zelfstandigen 2004              kapitaalverstrekking        vanwege vanaf 1         vóór 1 januari      Bob                  (exclusief Rijk)      onderzoekskoste
          (uitsluitend                                                januari 2020            2020 verstrekt                                                 n
          kapitaalverstrekking)_geme                                  verstrekt kapitaal      kapitaal (exclusief                                            artikel 52, eerste
          entedeel 2023                                               (exclusief Rijk)        Rijk)                                                          lid, onderdeel b,
                                                                                                                                                             Bbz 2004 (Bob)
          Besluit bijstandverlening
          zelfstandigen (Bbz) 2004
          Alle gemeenten                  Gemeente                    Gemeente                Gemeente           Gemeente              Gemeente              Gemeente
          verantwoorden hier het
          gemeentedeel over (jaar T),
          ongeacht of de gemeente in
          (jaar T) geen, enkele of alle
          taken heeft uitbesteed aan
          een Openbaar lichaam
</pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 161 ======================================================================

<pre>          opgericht op grond van de
          Wgr.


                                             Aard controle R        Aard controle R      Aard controle R       Aard controle R         Aard controle R     Aard controle R
                                            Indicator: G3/01       Indicator: G3/02     Indicator: G3/03      Indicator: G3/04        Indicator: G3/05    Indicator: G3/06
                                      €0                       € 22.151               € 31.144             €0                    €0                      €0
                                      BBZ vóór 2020 –          BBZ vóór 2020 –        BBZ vóór 2020 –      BBZ vanaf 2020 –      Volledig zelfstandige
                                      levensonderhoud          kapitaalverstrekkin    levensonderhoud      kapitaalverstrekkin   uitvoering (Ja/Nee)
                                      (exclusief BOB)          g (exclusief BOB)      en                   g
                                                                                      kapitaalverstrekki
                                                                                      ngen (BOB)
                                      Gederfde baten die       Gederfde baten die     Gederfde baten       Gederfde baten die
                                      voortvloeien uit         voortvloeien uit       die voortvloeien     voortvloeien uit
                                      kwijtschelden schulden   kwijtschelden van      uit kwijtschelden    kwijtschelden van
                                      levensonderhoud BBZ      achterstallige         schulden             achterstallige
                                      in (jaar T) (exclusief   betalingen             levensonderhoud      betalingen
                                      BOB) i.v.m. de           kapitaalverstrekkin    BBZ en               kapitaalverstrekkin
                                      hersteloperatie          gen BBZ in (jaar T)    achterstallige       gen BBZ in (jaar T)
                                      kinderopvangtoeslagaf    (exclusief BOB)        betalingen           i.v.m. de
                                      faire                    i.v.m. de              kapitaalverstrekki   hersteloperatie
                                                               hersteloperatie        ngen BOB in (jaar    kinderopvangtoesla
                                                               kinderopvangtoesla     T) i.v.m. de         gaffaire
                                                               gaffaire               hersteloperatie
                                                                                      kinderopvangtoes
                                                                                      lagaffaire
                                      Gemeente                 Gemeente               Gemeente             Gemeente
                                             Aard controle R        Aard controle R      Aard controle R        Aard controle R    Aard controle n.v.t.
                                            Indicator: G3/07       Indicator: G3/08     Indicator: G3/09       Indicator: G3/10       Indicator: G3/11
                                      €0                       €0                     €0                   €0                   Ja
SZ   G4   Tijdelijke                  Welke regeling betreft   Besteding (jaar T)     Besteding (jaar T)   Baten (jaar T)       Baten (jaar T)          Baten (jaar T)
W         overbruggingsregeling       het?                     levensonderhoud        kapitaalverstrekki   levensonderhoud      kapitaalverstrekking kapitaalverstrekki
          zelfstandig ondernemers                                                     ng                                        (aflossing)             ng (overig)
          (Tozo)_gemeentedeel 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 161 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 162 ======================================================================

<pre>Alle gemeenten                                                  Gemeente                Gemeente             Gemeente              Gemeente         Gemeente
verantwoorden hier het
gemeentedeel over Tozo (jaar
T), ongeacht of de gemeente
in (jaar T) geen, enkele of alle
taken heeft uitbesteed aan
een Openbaar lichaam
opgericht op grond van de
Wgr
                                         Aard controle n.v.t.         Aard controle R     Aard controle R     Aard controle R       Aard controle R   Aard controle R
                                             Indicator: G4/01        Indicator: G4/02    Indicator: G4/03    Indicator: G4/04      Indicator: G4/05  Indicator: G4/06
                              1    Tozo 1 (1 mrt tot 1 juni     €0                      €0                € 210               € 140.128             €0
                                   2020)
                              2    Tozo 2 (1 juni tot 1         €0                      €0                   € 1.030               € 49.970         €0
                                   oktober 2020)
                              3    Tozo 3 (1 oktober            €0                      €0                   € 600                 € 49.397         €0
                                   2020 tot 1 april 2021)
                              4    Tozo 4 (geldend van 1        €0                      €0                   €0                    € 8.821          €0
                                   april 2021 tot 1 juli
                                   2021)
                              5    Tozo 5 (geldend van 1        €0                      €0                   €0                    € 2.398          €0
                                   juli tot 1 oktober 2021)
                              6    Totaal                       €0                      €0                   € 1.840               € 250.714        €0
                                   Kopie regeling               Aantal besluiten        Aantal besluiten     Volledig
                                                                levensonderhoud         kapitaalverstrekki   zelfstandige
                                                                (jaar T)                ng (jaar T)          uitvoering (Ja/Nee)

                                                         Gemeente                       Gemeente           Gemeente
                                    Aard controle n.v.t.    Aard controle R                Aard controle R Aard controle n.v.t.
                                       Indicator: G4/07    Indicator: G4/08               Indicator: G4/09    Indicator: G4/10
                              1 Tozo 1 (1 mrt tot 1 juni 0                              0
                                2020)                                                                      Ja
                              2 Tozo 2 (1 juni tot 1     0                              0
                                oktober 2020)                                                              Ja
                              3 Tozo 3 (1 oktober        0                              0
                                2020 tot 1 april 2021)                                                     Ja
</pre>

====================================================================== Einde pagina 162 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 163 ======================================================================

<pre>4 Tozo 4 (geldend van 1       0                       0
  april 2021 tot 1 juli
  2021)                                                                      Ja
5 Tozo 5 (geldend van 1       0                       0
  juli tot 1 oktober 2021)                                                   Ja
6 Totaal                      0                       0                      N.v.t.
  Kopie regeling              Besteding (jaar T)      Baten (jaar T)         Baten (jaar T)          Uitvoeringskosten
                              kapitaalverstrekkin     kapitaalverstrekki     kapitaalverstrekkin     (jaar T) uitvoering
                              g Tozo buitenland       ng Tozo                g Tozo buitenland       Tozo buitenland
                              (gemeente               buitenland             (gemeente               (gemeente
                              Maastricht)             (gemeente              Maastricht), overig     Maastricht)
                                                      Maastricht),
                                                      aflossing


          Aard controle n.v.t.      Aard controle R        Aard controle R         Aard controle R         Aard controle R
              Indicator: G4/11     Indicator: G4/12       Indicator: G4/13        Indicator: G4/14        Indicator: G4/15
1   Tozo 1 (1 mrt tot 1 juni
    2020)
2   Tozo 2 (1 juni tot 1
    oktober 2020)
3   Tozo 3 (1 oktober
    2020 tot 1 april 2021)
4   Tozo 4 (geldend van 1
    april 2021 tot 1 juli
    2021)
5   Tozo 5 (geldend van 1
    juli tot 1 oktober 2021)
6   Totaal                     €0                     €0                     €0                      €0
    Kopie regeling             Levensonderhoud -      Levensonderhou         Kapitaalverstrekkin
                               Gederfde baten die     d- Mutaties            gen - Gederfde
                               voortvloeien uit       (dotaties en           baten die
                               kwijtschelden          vrijval)               voortvloeien uit
                               schulden               voorziening            kwijtschelden van
                               levensonderhoud        dubieuze               achterstallige
                               Tozo in jaar T         debiteuren (jaar       betalingen op
                               i.v.m. de              T) als gevolg van      kapitaalverstrekkin
                               hersteloperatie        kwijt te schelden      gen Tozo in jaar T
                                                      schulden               i.v.m. de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 163 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 164 ======================================================================

<pre>                                                                      kinderopvangtoesla levensonderhoud hersteloperatie
                                                                      gaffaire           Tozo i.v.m. de   kinderopvangtoesla
                                                                                         hersteloperatie  gaffaire
                                                                                         kinderopvangtoes
                                                                                         lagaffaire




                                                                         Gemeente             Gemeente           Gemeente
                                                    Aard controle n.v.t.      Aard controle R Aard controle D2      Aard controle R
                                                        Indicator: G4/16     Indicator: G4/17   Indicator: G4/18   Indicator: G4/19
                                          1   Tozo 1 (1 mrt tot 1 juni                    €0                 €0
                                              2020)                                                                             €0
                                          2   Tozo 2 (1 juni tot 1                        €0                 €0                 €0
                                              oktober 2020)
                                          3   Tozo 3 (1 oktober                           €0                 €0                 €0
                                              2020 tot 1 april 2021)
                                          4   Tozo 4 (geldend van 1                       €0                 €0                 €0
                                              april 2021 tot 1 juli
                                              2021)
                                          5   Tozo 5 (geldend van 1                       €0                 €0                 €0
                                              juli tot 1 oktober 2021)
                                          6   Totaal                     0                    0                  0
SZ   G10 Wet inburgering 2021_                Besteding (jaar T)         Baten (jaar T)       Volledig
W        gemeentedeel 2023                                               (exclusief Rijk)     zelfstandige
                                                                                              uitvoering
                                                                                              (Ja/Nee)
                                              Gemeente                   Gemeente             Gemeente
          Alle gemeenten
          verantwoorden hier het
          gemeentedeel over Wet
          inburgering 2021 (jaar T),
          ongeacht of de gemeente in
          (jaar T) geen, enkele of alle
          taken heeft uitbesteed aan
          een Openbaar lichaam
          opgericht op grond van de
          Wgr
</pre>

====================================================================== Einde pagina 164 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 165 ======================================================================

<pre>                                                    Aard controle R         Aard controle R        Aard controle
                                                                                                            n.v.t.
                                                    Indicator: G10/01      Indicator: G10/02   Indicator: G10/03
                                             € 172.890                  €0                     Ja
SZ   G12 Kwijtschelden publieke              Gederfde baten die         Gederfde baten die     Volledig
W        schulden SZW-domein                 voortvloeien uit           voortvloeien uit       zelfstandige
         hersteloperatie                     kwijtschelden schulden     kwijtschelden          uitvoering
         kinderopvangtoeslagaffaire          Bijzondere bijstand in     schulden Wet           (Ja/Nee)
         _gemeentedeel 2023                  (jaar T) i.v.m. de         Inburgering van 13
                                             hersteloperatie            september 2012 in
                                             kinderopvangtoeslagaf      (jaar T) i.v.m. de
                                             faire                      hersteloperatie
                                                                        kinderopvangtoesla
                                                                        gaffaire
                                             Gemeente                   Gemeente               Gemeente
          Alle gemeenten
          verantwoorden hier het
          gemeentedeel (jaar T),
          ongeacht of de gemeente in
          (jaar T) geen, enkele of alle
          taken heeft uitbesteed aan
          een Openbaar lichaam
          opgericht op grond van de
          Wgr
                                                    Aard controle R         Aard controle R        Aard controle
                                                                                                            n.v.t.
                                                   Indicator: G12/01    Indicator: G12/02      Indicator: G12/03
                                             € 3.455                 €0                        Ja
SZ   G13 Onderwijsroute_ deel                Bestedingen             Baten                     Bestedingen           Baten overige         Volledig zelfstandige
W        gemeente 2023                       onderwijsroute (jaar T) onderwijsroute            overige               voorzieningen (jaar   uitvoering (Ja/Nee)
                                                                     (jaar T) (exclusief       voorzieningen         T) (exclusief Rijk)
                                                                     Rijk)                     (jaar T)
                                             Gemeente                Gemeente                  Gemeente              Gemeente
          Alle gemeenten
          verantwoorden hier het
          gemeentedeel (jaar
          T),ongeacht of de gemeente
          in (jaar T) geen, enkele of alle
          taken heeft uitbesteed aan
</pre>

====================================================================== Einde pagina 165 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 166 ======================================================================

<pre>          een Openbaar lichaam
          opgericht op grond van de
          Wgr

                                                  Aard controle R        Aard controle R   Aard controle R     Aard controle R    Aard controle n.v.t.
                                                Indicator: G13/01      Indicator: G13/02 Indicator: G13/03   Indicator: G13/04     Indicator: G13/05
                                          €0                         €0                  €0                €0                  Ja
VW   H4   Regeling specifieke             Ontvangen                  Totale werkelijke
 S        uitkering stimulering sport     Rijksbijdrage (jaar T)     berekende subsidie

          Gemeenten
                                                   Aard controle R Aard controle n.v.t.
                                                  Indicator: H4/01     Indicator: H4/02
                                          € 527.758                € 292.444
                                          Activiteiten             Totale werkelijke    Werkelijke                Werkelijke               Werkelijke besteding     Toelichting -
                                                                   berekende subsidie besteding voor de           besteding voor de        voor de activiteiten     Verplicht als het
                                                                   per project (jaar T) activiteiten              activiteiten inclusief   inclusief btw x 17,5%    een activiteit
                                                                                        inclusief btw x           btw x 17,5% (jaar        (jaar T) overige         betreft welke
                                                                                        17,5% (jaar T)            T) roerende zaken        kosten                   NIET in de
                                                                                        Onroerende                                                                  toekenning
                                                                                        zaken                                                                       meegenomen is


                                                                                                                                                                         Aard controle
                                              Aard controle n.v.t.      Aard controle R       Aard controle R         Aard controle R           Aard controle R
                                                                                                                                                                                  n.v.t.
                                                Indicator: H4/03     Indicator: H4/04          Indicator: H4/05       Indicator: H4/06           Indicator: H4/07     Indicator: H4/08
                                        1 SPUKSPRT23050          € 292.444                  € 240.584             € 46.269                 € 5.591
VW   H8   Regeling Sportakkoord           Beschikkingsnummer     Totaal bedrag              Besteding             Besteding                Cumulatieve              Cumulatieve
 S        2020-2022                                              volgens                    aanstellen            uitvoering               besteding aanstellen     besteding
                                                                 beschikking                sportformateur        sportakkoord (jaar       sportformateur (t/m      uitvoering
                                                                                            (jaar T)              T)                       jaar T)                  sportakkoord (t/m
                                                                                                                                                                    jaar T)
                                                                                            Gerealiseerd          Gerealiseerd             Gerealiseerd             Gerealiseerd

                                              Aard controle n.v.t.                                                                                                       Aard controle
                                                                     Aard controle n.v.t.     Aard controle R         Aard controle R        Aard controle n.v.t.                 n.v.t.
                                                 Indicator: H8/01      Indicator: H8/02       Indicator: H8/03        Indicator: H8/04         Indicator: H8/05       Indicator: H8/06
</pre>

====================================================================== Einde pagina 166 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 167 ======================================================================

<pre>                                   1 1042419                    € 75.433               €0                   € 7.165             €0                     € 8.306
                                     Kopie                      Eindverantwoordin
                                     beschikkingsnummer         g (Ja/Nee)


                                         Aard controle n.v.t. Aard controle n.v.t.
                                            Indicator: H8/07     Indicator: H8/08
                                   1 1042419                  Ja
VW H12 Regeling specifieke           Besteding (jaar T)       Cumulatieve          Is voldaan aan de Eindverantwoordin
 S     uitkering lokale                                       besteding (t/m jaar uitvoering van het g? (Ja/Nee)
       preventieakkoorden of                                  T)                   lokale
       preventieaanpakken                                                          preventieakkoord
                                                                                   of aanpak?
                                                                                   (Ja/Nee)


                                                                                          Aard controle
                                             Aard controle R          Aard controle R              n.v.t.    Aard controle n.v.t.
                                           Indicator: H12/01        Indicator: H12/02 Indicator: H12/03        Indicator: H12/04
                                     € 41.669                   € 81.669              Ja                    Ja
VW H21 Specifieke uitkering          Gerealiseerde activiteit   Toelichting - indien Besteding (jaar T)     Cumulatieve           Eindverantwoording
 S     cliëntondersteuning           Inzet projectleiding       bij H21/01 indicator                        besteding (t/m jaar (Ja/Nee)
                                     en/of Onderzoek            Nee is ingevuld is                          T)
                                     lokale versterking         een toelichting
                                     functie (in jaar T)        verplicht
                                     (Ja/Nee)


                                         Aard controle n.v.t.   Aard controle n.v.t.  Aard controle R      Aard controle R    Aard controle n.v.t.
                                          Indicator: H21/01      Indicator: H21/02  Indicator: H21/03    Indicator: H21/04     Indicator: H21/05
                                     Ja                                            € 50.000           € 50.000             Ja
VW H27 Regeling specifieke           Gerealiseerd aantal     Cumulatief aantal     Volledige          Eindverantwoordin
 S     uitkering domein-             cliënten in (jaar T) -  cliënten (t/m jaar T) zelfstandige       g? (Ja/Nee)
       overstijgend samenwerken      Zelfstandige uitvoering - Inclusief           uitvoering
       2023_met centraal persoon                             uitvoering door       (Ja/Nee)
                                                             medeoverheden
                                                             vanaf SiSa 2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 167 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 168 ======================================================================

<pre>                                                                                        Aard controle
                                              Aard controle R      Aard controle R              n.v.t.       Aard controle n.v.t.
                                            Indicator: H27/01    Indicator: H27/02 Indicator: H27/03          Indicator: H27/04
                                                           19                   19 Nee                      Nee
VW H30 Specifieke uitkering             Naam onderdeel        Totaalbedrag (jaar Besteding (jaar T)         Welk bedrag per       Cumulatieve             Voldaan aan
 S     versterking voor sport en                              T) toegekend per     per onderdeel            onderdeel neemt u besteding (t/m jaar T)      afspraken in
       bewegen,                                               onderdeel                                     mee van 2023 naar per onderdeel               akkoorden (Ja/
       gezondheidsbevordering,                                                                              2024?                                         Nee/ n.v.t.)?
       cultuurparticipatie en de
       sociale basis 2023-2026


                                                                                                                                   Aard controle n.v.t.       Aard controle
                                            Aard controle n.v.t.    Aard controle n.v.t.   Aard controle R Aard controle n.v.t.                                        n.v.t.
                                              Indicator: H30/01       Indicator: H30/02 Indicator: H30/03     Indicator: H30/04     Indicator: H30/05     Indicator: H30/06
                                    1   Lokaal Sportakkoord        € 44.578              € 35.521          € 8.916              € 35.521                         Ja
                                    2   Brede regeling             € 306.899             € 306.899         €0                   € 306.899
                                        combinatiefuncties                                                                                                       Ja
                                    3   Terugdringen               € 68.581             € 68.581            €0                   € 68.581
                                        Gezondheidsachtersta
                                        nden                                                                                                                     Ja
                                    4   Kansrijke Start            € 51.436             € 59.795            €0                   € 59.795                        Ja
                                    5   Mentale Gezondheid         € 24.003             € 24.260            €0                   € 24.260                        Ja
                                    6   Aanpak overgewicht         € 60.008             € 56.684            € 3.324              € 56.684
                                        en obesitas                                                                                                              Ja
                                    7   Valpreventie               € 176.596            € 29.847            € 146.747            € 29.349                        Ja
                                    8   Leefomgeving               € 34.290             € 34.306            €0                   € 34.306                        Ja
                                    9   OKO &                      € 8.573              € 8.478             € 95                 € 8.478
                                        Vroegsignalering
                                        alcoholproblematiek                                                                                                      Ja
                                   10   Versterken sociale         € 125.160            € 121.814           € 3.346              € 121.814
                                        basis                                                                                                                    Ja
                                   11   Mantelzorg                 € 34.290             € 34.361            €0                   € 34.361                        Ja
                                   12   Eén tegen                  € 34.290             € 11.650            € 22.640             € 11.650
                                        eenzaamheid                                                                                                              Ja
                                   13   Welzijn op recept          € 18.860             € 10.000            € 8.860              € 10.000                        Ja
</pre>

====================================================================== Einde pagina 168 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 169 ======================================================================

<pre>14 Versterking kennis- en € 8.573                      € 8.573    €0     € 8.573
   adviesfunctie GGD                                                                Ja
15 Coördinatiekosten      € 30.518                     € 30.444   € 74   € 30.444
   regionale aanpak                                                                 Ja
   Kopie naam onderdeel Meegewerkt aan
                          de monitoring
                          (Ja/Nee/ n.v.t.)?


         Aard controle n.v.t.   Aard controle n.v.t.
           Indicator: H30/07     Indicator: H30/08
 1   Lokaal Sportakkoord              N.v.t.
 2   Brede regeling
     combinatiefuncties                 Ja
 3   Terugdringen
     Gezondheidsachtersta
     nden                             N.v.t.
 4   Kansrijke Start                   Ja
 5   Mentale Gezondheid               N.v.t.
 6   Aanpak overgewicht
     en obesitas                      N.v.t.
 7   Valpreventie                     N.v.t.
 8   Leefomgeving                     N.v.t.
 9   OKO &
     Vroegsignalering
     alcoholproblematiek              N.v.t.
10   Versterken sociale
     basis                            N.v.t.
11   Mantelzorg                       N.v.t.
12   Eén tegen
     eenzaamheid                      N.v.t.
13   Welzijn op recept                N.v.t.
14   Versterking kennis- en
     adviesfunctie GGD                N.v.t.
15   Coördinatiekosten
     regionale aanpak                 N.v.t.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 169 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 170 ======================================================================

<pre>                                  Eindverantwoording
                                  (Ja/Nee)


                                      Aard controle n.v.t.
                                       Indicator: H30/09
                                  Nee
VW H32 Regeling specifieke        Beschikkingsnummer / Totaal ontvangen          Cumulatieve
 S     uitkering Meerkosten       kenmerk              Rijksbijdrage (jaar       besteding (t/m
       Energie Openbare                                T)                        jaar T) ten laste
       Zwembaden                                                                 van
                                                                                 Rijksmiddelen
                                                             Automatisch         Automatisch
                                                             berekend            berekend

                                                                                      Aard controle
                                     Aard controle n.v.t. Aard controle n.v.t.                 n.v.t.
                                      Indicator: H32/01      Indicator: H32/02    Indicator: H32/03
                                           MEOZ23216 € 699.708                   € 699.708
                                  Naam zwembad            Totale verlening       Cumulatieve          Verduurzamingspla Toelichting
                                                          per zwembad (jaar      besteding per        n aanwezig
                                                          T)                     zwembad (t/m         (Ja/Nee)
                                                                                 jaar T) ten laste
                                                                                 van
                                                                                 Rijksmiddelen


                                      Aard controle n.v.t. Aard controle n.v.t.   Aard controle R         Aard controle D1     Aard controle n.v.t.
                                       Indicator: H32/04    Indicator: H32/05 Indicator: H32/06           Indicator: H32/07      Indicator: H32/08
                              1            Zwembad De € 37.325                  € 37.325                                        Hebben nog geen
                                              Woldzoom                                                                          energieafrekening
                                                                                                                                       ontvangen.
                                                                                                                              Verduuzamingsplan
                                                                                                     Ja                                 aanwezig.
                              2      Openluchtzwembad € 35.030                   € 35.030                                       Hebben nog geen
                                            Wotterwille                                                                         energieafrekening
                                                                                                                                       ontvangen.
                                                                                                                              Verduuzamingsplan
                                                                                                     Ja                                 aanwezig.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 170 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 171 ======================================================================

<pre>                                     3 Zwembad De Griffioen € 24.534                 € 24.534                                          Leveren geen
                                                                                                                                  veduurzamingsplan
                                                                                                          Nee                       aan. Dus gereed.
                                     4   Zwembad Eekeburen € 210.159                 € 210.159                                       Hebben nog geen
                                                                                                                                     energieafrekening
                                                                                                                                            ontvangen.
                                                                                                                                  Verduurzamingsplan
                                                                                                                                         is in de maak
                                                                                                                                     (gereed ergens in
                                                                                                          Ja                                      juni).
                                     5 Zwemkasteel Nienoord € 392.660                € 392.660            Ja                                    Gereed
GR GRO Verkeer en vervoer              Hieronder per regel   Welke regeling          Totale besteding     Correctie t.o.v.       Cumulatieve totale      Toelichting
O   2C Groningen                       één                   betreft het             in jaar T            jaar T-1 van           besteding tot en met
                                       beschikkingsnummer                                                 verantwoorde           jaar T
                                       en in de kolommen                                                  totale besteding
                                       ernaast de
                                       verantwoordingsinform
                                       atie
                                                                                     De besteding in      Tussentijds            Tussentijds           Hier eventueel
                                                                                     jaar T ten laste     afstemmen van          afstemmen van         opmerkingen of
                                                                                     van zowel            juistheid en           juistheid en          toelichtingen
                                                                                     provinciale          volledigheid van de    volledigheid van de
                                                                                     middelen als         verantwoordings-       verantwoordings-
                                                                                     overige middelen     informatie ten laste   informatie ten laste
                                                                                                          van zowel              van zowel provinciale
                                                                                                          provinciale als        als overige middelen
                                                                                                          overige middelen
         SiSa tussen medeoverheden
         - provinciale middelen
         Groningen
                                                                                                                                                             Aard controle
                                           Aard controle n.v.t.
                                                              Aard controle n.v.t.     Aard controle R        Aard controle R  Aard controle n.v.t.                   n.v.t.
                                                                        Indicator:           Indicator:             Indicator:                                   Indicator:
                                         Indicator: GRO2C/01          GRO2C/02             GRO2C/03               GRO2C/04 Indicator: GRO2C/05                 GRO2C/06
                                     1 2021-042720           Subsidie                              €0                                          €0
                                                             fietsoversteek
                                     2 2021-042731           Fietsroute Pieterzijl                 €0                                              €0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 171 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 172 ======================================================================

<pre>                                       Kopie                       De besteding in      Correctie t.o.v.    Cumulatieve             Eindverantwoording
                                       beschikkingsnummer          jaar T ten laste van jaar T-1 van        besteding tot en        (Ja/Nee)
                                                                   alleen provinciale   besteding ten       met jaar T ten laste
                                                                   middelen             laste van alleen    van alleen
                                                                                        provinciale         provinciale
                                                                                        middelen            middelen
                                                                   Alleen de            Als de correctie    Tussentijds             Als u kiest voor ‘ja’,
                                                                   besteding in jaar T een                  afstemmen van           betekent dit, dat
                                                                   ten laste van alleen vermeerdering is,   juistheid en            hiervoor alle
                                                                   provinciale          gaat het om nog     volledigheid van de     besteding is
                                                                   middelen             niet verantwoorde   verantwoordings-        afgerond en u er de
                                                                                        besteding ten       informatie ten laste    komende jaren geen
                                                                                        laste van alleen    van alleen              besteding meer voor
                                                                                        provinciale         provinciale             wilt verantwoorden
                                                                                        middelen            middelen

                                            Aard controle n.v.t. Aard controle R       Aard controle R       Aard controle n.v.t.     Aard controle n.v.t.
                                                                         Indicator:           Indicator:               Indicator:
                                         Indicator: GRO2C/07          GRO2C/08              GRO2C/09                 GRO2C/10        Indicator: GRO2C/11
                                     1 2021-042720                             €0                                            €0     Nee
                                     2 2021-042731                             €0                                            €0     Nee
GR GRO Leefbaarheid Groningen          Hieronder per regel   Welke regeling         Totale besteding        Correctie t.o.v.        Cumulatieve totale   Toelichting
O   8C                                 één                   betreft het            in jaar T               jaar T-1 van            besteding tot en met
                                       beschikkingsnummer                                                   verantwoorde            jaar T
                                       en in de kolommen                                                    totale besteding
                                       ernaast de
                                       verantwoordingsinform
                                       atie
                                                                                    De besteding in         Tussentijds             Tussentijds           Hier eventueel
                                                                                    jaar T ten laste        afstemmen van           afstemmen van         opmerkingen of
                                                                                    van zowel               juistheid en            juistheid en          toelichtingen
                                                                                    provinciale             volledigheid van de     volledigheid van de
                                                                                    middelen als            verantwoordings-        verantwoordings-
                                                                                    overige middelen        informatie ten laste    informatie ten laste
                                                                                                            van zowel               van zowel provinciale
                                                                                                            provinciale als         als overige middelen
                                                                                                            overige middelen
         SiSa tussen medeoverheden
         - provinciale middelen
         Groningen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 172 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 173 ======================================================================

<pre>                                                                                                                         Aard controle
      Aard controle n.v.t.
                         Aard controle n.v.t.       Aard controle R        Aard controle R  Aard controle n.v.t.                  n.v.t.
                                   Indicator:             Indicator:             Indicator:                                  Indicator:
    Indicator: GRO8C/01          GRO8C/02               GRO8C/03               GRO8C/04 Indicator: GRO8C/05                GRO8C/06
1 2022-049649           Subsidieregeling                      € 215                                   € 30.383
                        flexpool versnelling
                        voorfase
                        woningbouw
                        provincie
                        Groningen
2 2020-105967           Subsidieverlening                € 109.971              -€ 132.916                € 312.513 In 2023 jaren
                        uitvoeringsprogram                                                                          2021 en 2022
                        ma retail                                                                                   gecorrigeerd.
                                                                                                                    Centrimmanagem
                                                                                                                    ent niet
                                                                                                                    meegenomen
                                                                                                                    (2021) en teveel
                                                                                                                    als nog te betalen
                                                                                                                    opgenomen in
                                                                                                                    sisa opgaaf
                                                                                                                    (2022).
3 2021-059949                Regionaal                   € 551.387               -€ 14.816              € 1.319.571
                             arrangement
                             programma
                             Kickstart
  Kopie                      De besteding in      Correctie t.o.v.     Cumulatieve            Eindverantwoording
  beschikkingsnummer         jaar T ten laste van jaar T-1 van         besteding tot en       (Ja/Nee)
                             alleen provinciale   besteding ten        met jaar T ten laste
                             middelen             laste van alleen     van alleen
                                                  provinciale          provinciale
                                                  middelen             middelen
                             Alleen de            Als de correctie     Tussentijds            Als u kiest voor ‘ja’,
                             besteding in jaar T een                   afstemmen van          betekent dit, dat
                             ten laste van alleen vermeerdering is,    juistheid en           hiervoor alle
                             provinciale          gaat het om nog      volledigheid van de    besteding is
                             middelen             niet verantwoorde    verantwoordings-       afgerond en u er de
                                                  besteding ten        informatie ten laste   komende jaren geen
                                                  laste van alleen     van alleen             besteding meer voor
                                                  provinciale          provinciale            wilt verantwoorden
                                                  middelen             middelen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 173 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 174 ======================================================================

<pre>      Aard controle n.v.t.   Aard controle R    Aard controle R    Aard controle n.v.t.     Aard controle n.v.t.
                                   Indicator:         Indicator:            Indicator:
    Indicator: GRO8C/07          GRO8C/08           GRO8C/09              GRO8C/10        Indicator: GRO8C/11
1 2022-049649                          € 161            € 4.546              € 22.787     Ja
2 2020-105967                       € 54.986          -€ 53.978            € 156.257      Ja
3 2021-059949                     € 169.798                                € 290.287      Nee
</pre>

====================================================================== Einde pagina 174 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 175 ======================================================================

<pre>3.2 Overzicht taakvelden
Taakvelden | Baten                               Rekening Begr.2023 Begr.2023 Rekening
(Bedragen x € 1.000)                                 2022 voor wijz.  na wijz.    2023
0.1 | Bestuur                                          56         -         -       359
0.2 | Burgerzaken                                     816       972       872       772
0.3 | Beheer overige gebouwen en gronden              530       158       488       546
0.4 | Overhead                                        630       370       701     1.325
0.5 | Treasury                                        354       250       646       658
0.61 | OZB woningen                                 9.439    10.132     9.735     9.707
0.62 | OZB niet-woningen                            5.665     6.088     5.900     6.116
0.64 | Belastingen overig                              66        65        65        65
0.7 | Algemene en overige uitkering Gem
fonds                                             130.513   123.610   130.735   132.342
0.8 | Overige baten en lasten                         325       100         -       273
0.10 | Mutaties reserves                           15.690       712    27.571    27.502
0.11 | Resultaat vd rekening van baten en
laste                                                   -         -     4.077         -
Totaal baten taakveld 0                           164.085   142.457   180.790   179.665
1.1 | Crisisbeheersing en Brandweer                    18        20        20        22
1.2 | Openbare orde en veiligheid                      38        18        28        37
Totaal baten taakveld 1                                56        38        48        59
2.1 | Verkeer en vervoer                              470        77       373       575
2.2 | Parkeren                                         40         7         7        22
2.3 | Recreatieve havens                               19        14        14        21
2.5 | Openbaar vervoer                                  5         7         7         9
Totaal baten taakveld 2                               534       106       401       628
3.1 | Economische ontwikkeling                        137        10        10        12
3.2 | Fysieke bedrijfsinfrastructuur                    -         -         -         -
3.3 | Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen             34        33        33        34
Totaal baten taakveld 3                               172        43        43        46
4.2 | Onderwijshuisvesting (openbr en bijz)           231       106       286       233
4.3 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken              1.389       985     1.035     1.186
Totaal baten taakveld 4                             1.620     1.092     1.322     1.419
5.1 | Sportbeleid en activering                        80         -       427       350
5.2 | Sportaccommodaties                            1.831     1.249     2.033     2.126
5.3 | Cultuurpresentaties, - prod en -particip        212       205       205       235
5.4 | Musea                                            50        57        57        50
5.5 | Cultureel erfgoed                                74        47        47        50
5.6 | Media                                            14        30        94        72
5.7 | Openbaar groen en (openlucht)
recreatie                                             322       216       343       496
Totaal baten taakveld 5                            2.584      1.804     3.206     3.380
6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie            13.116       794    14.467    13.873
6.2 | Wijkteams                                       115         7         -         2
6.3 | Inkomensregelingen                           17.431    15.596    17.096    17.583




                                                                                          175
</pre>

====================================================================== Einde pagina 175 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 176 ======================================================================

<pre>Taakvelden | Baten                          Rekening Begr.2023 Begr.2023 Rekening
(Bedragen x € 1.000)                            2022 voor wijz.  na wijz.     2023
6.4 | Begeleide participatie                   3.450       3.057    3.166    3.688
6.5 | Arbeidsparticipatie                      3.919      3.508     4.888    4.916
6.6 | Maatwerkvoorzieningen (WMO)                140         184      184      200
6.71a | Hulp bij het huishouden (WMO)            386         438      438      379
6.71b | Begeleiding (WMO)                          -         125       85        -
6.71c | Dagbesteding (WMO)                         -           -       40        -
6.72 | Maatwerkdienstverlening 18-                 -           -        -        9
6.81a | Beschermd wonen (WMO)                  2.688       1.141    2.275    2.858
Totaal baten taakveld 6                       41.245    24.849    42.639   43.506
7.1 | Volksgezondheid                            109          30      671      541
7.2 | Riolering                                6.654      6.948     6.948    6.866
7.3 | Afval                                    9.539     10.411    10.411   10.379
7.4 | Milieubeheer                               444          10    6.170    1.138
7.5 | Begraafplaatsen en crematoria              655         543      712      836
Totaal baten taakveld 7                       17.401    17.943    24.913   19.760
8.1 | Ruimtelijke ordening                         8           2        2       44
8.2 | Grondexploitatie                           954           -    1.850    2.199
8.3 | Wonen en bouwen                          2.525      1.478     1.482    1.999
Totaal baten taakveld 8                        3.486      1.480     3.334    4.241
Totaal baten taakvelden                      231.182   189.811 256.694    252.703


Taakvelden | Lasten                         Rekening Begr.2023 Begr.2023 Rekening
(Bedragen x € 1.000)                            2022 voor wijz.  na wijz.    2023
0.1 | Bestuur                                  3.881     3.666    3.963     3.904
0.2 | Burgerzaken                              1.503     1.802    1.865     1.831
0.3 | Beheer overige gebouwen en gronden       1.071       746      869      1.117
0.4 | Overhead                                22.596    23.244   22.947    23.869
0.5 | Treasury                                   742      -176      551        877
0.61 | OZB woningen                              718       576      733        761
0.62 | OZB niet-woningen                         192       201      236       243
0.64 | Belastingen overig                         60        65       65         62
0.7 | Algemene en overige uitkering Gem
fonds                                              9       139        9        10
0.8 | Overige baten en lasten                    426     7.003      390        27
0.9 | Vennootschapsbelasting                      52        50       50        27
0.10 | Mutaties reserves                      17.030       103   26.194    26.194
0.11 | Resultaat vd rekening van baten en
laste                                         11.256         -   11.582     11.143
Totaal lasten taakveld 0                      59.536    37.419   69.454    70.066
1.1 | Crisisbeheersing en Brandweer            4.384     4.532    4.815      4.857
1.2 | Openbare orde en veiligheid              1.359     1.251     1.747     1.812
Totaal lasten taakveld 1                       5.743     5.783    6.563     6.669
2.1 | Verkeer en vervoer                       9.488     9.244    9.095      9.650




                                                                                     176
</pre>

====================================================================== Einde pagina 176 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 177 ======================================================================

<pre>Taakvelden | Lasten                              Rekening Begr.2023 Begr.2023 Rekening
(Bedragen x € 1.000)                                 2022 voor wijz.  na wijz.    2023
2.2 | Parkeren                                         430      416        438     481
2.3 | Recreatieve havens                                38        38        38      42
2.4 | Economische havens en waterwegen                 959       907     1.327   1.092
2.5 | Openbaar vervoer                                  79        72        91      69
Totaal lasten taakveld 2                           10.995    10.677    10.988   11.335
3.1 | Economische ontwikkeling                         427       235       421     217
3.2 | Fysieke bedrijfsinfrastructuur                    32         9         8      43
3.3 | Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen             190       161       169     220
3.4 | Economische promotie                             181       179       153     154
Totaal lasten taakveld 3                              830       584        751     633
4.1 | Openbaar onderwijs                               292      295        297     308
4.2 | Onderwijshuisvesting (openbr en bijz)         4.433     3.900      4.143   4.100
4.3 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken               3.715    2.982     3.445    3.820
Totaal lasten taakveld 4                            8.440     7.177     7.885    8.228
5.1 | Sportbeleid en activering                        638      616        808     597
5.2 | Sportaccommodaties                             5.335    5.264     6.344    6.516
5.3 | Cultuurpresentaties, - prod en -particip       1.136       913       979     881
5.4 | Musea                                            226       270       295     332
5.5 | Cultureel erfgoed                                334      428        469     383
5.6 | Media                                         1.290      1.373     1.539   1.419
5.7 | Openbaar groen en (openlucht)
recreatie                                            6.514    6.929    7.979      7.968
Totaal lasten taakveld 5                           15.472    15.793   18.413    18.098
6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie             17.917    6.654   19.359     17.537
6.2 | Wijkteams                                      2.528    2.460    3.178      3.184
6.3 | Inkomensregelingen                           23.035    20.137   24.985     24.371
6.4 | Begeleide participatie                         7.714    7.523    7.643      8.821
6.5 | Arbeidsparticipatie                          10.104     9.733   11.010     10.159
6.6 | Maatwerkvoorzieningen (WMO)                    4.655    4.979    5.263      5.936
6.71 | Maatwerkdienstverlening 18+                   1.396      863        -          -
6.71a | Hulp bij het huishouden (WMO)                5.026    5.425    5.940      5.328
6.71b | Begeleiding (WMO)                            5.554    6.006    4.243      4.596
6.71c | Dagbesteding (WMO)                               -        -    1.990      1.387
6.72 | Maatwerkdienstverlening 18-                 18.317    19.478        -     21.760
6.72a | Jeugdhulp begeleiding                            -        -    7.028        646
6.72b | Jeugdhulp behandeling                            -        -      451          -
6.72c | Jeugdhulp dagbesteding                           -        -    1.692          9
6.72d | Jeugdhulp zonder verblijf overig               582      500    1.679        727
6.73a | Pleegzorg                                        -        -    1.044          -
6.73b | Gezinsrecht                                      -        -      484          -
6.73c | Jeugdhulp met verblijf overig                    -        -    3.218          -
6.74a | Jeugdhulp behandeling GGZ zonder
verblij                                                  -        -    5.223          -
6.74b | Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf                -        -      707          -




                                                                                          177
</pre>

====================================================================== Einde pagina 177 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 178 ======================================================================

<pre>Taakvelden | Lasten                   Rekening Begr.2023 Begr.2023 Rekening
(Bedragen x € 1.000)                      2022 voor wijz.  na wijz.    2023
6.74c | Gesloten plaatsing                   -          -      282        -
6.81 | Geëscaleerde zorg 18+                52        30          -       -
6.81a | Beschermd wonen (WMO)            2.519     1.600     1.852    2.110
6.81b | Maatschappelijke- en
vrouwenopvang (WMO)                           -          -          -
6.82 | Geëscaleerde zorg 18-              1.727      1.727          -         -
6.82a | Jeugdbescherming                      -          -        688         -
6.82b | Jeugdreclassering                     -          -         49         -
Totaal lasten taakveld 6               101.127     87.116    108.008    106.570
7.1 | Volksgezondheid                    2.867      2.951       3.563     3.215
7.2 | Riolering                          4.922      5.073      5.164      5.109
7.3 | Afval                              8.687      8.694      8.860      9.971
7.4 | Milieubeheer                       2.888      2.674      9.510      4.172
7.5 | Begraafplaatsen en crematoria         891        757        882     1.054
Totaal lasten taakveld 7                20.255     20.149     27.978     23.521
8.1 | Ruimtelijke ordening               2.323      1.828      2.255      2.327
8.2 | Grondexploitatie                   2.700         283        597       943
8.3 | Wonen en bouwen                    3.762      3.002      3.802      4.213
Totaal lasten taakveld 8                 8.785      5.114      6.654      7.482
Totaal lasten taakvelden               231.182    189.811    256.694    252.703




                                                                                  178
</pre>

====================================================================== Einde pagina 178 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 179 ======================================================================

<pre>3.3 Beleidsindicatoren
                                                             20    20    20    20    20
Taakveld        Indicator        Eenheid         Bron
                                                             19    20    21    22    23

0. Bestuur      Formatie         Fte per 1.000   Eigen       7,4   7,8   7,7   7,7   8,3
en              (formatieplan    inwoners        gegevens     3     8     7     4     7
ondersteuni     1-1-2023)
ng

0. Bestuur      Bezetting        Fte per 1.000   Eigen       7,1   7,3   7,2   7,2   8,3
en              (werkelijke      inwoners        gegevens     1           5     0     5
ondersteuni     bezetting 31-
ng              12-2022)

0. Bestuur      Apparaatskost    Kosten per      Eigen       71    74    723   75    82
en              en               inwoner         gegevens    6      2     ,5   0,0   3,3
ondersteuni
ng
0. Bestuur      Externe inhuur   Kosten als %    Eigen       14,   15,   12,   15,   18,
en                               van totale      gegevens     6     2     7     9     8
ondersteuni                      loonsom +
ng                               totale kosten
                                 inhuur
                                 externen

0. Bestuur      Overhead         % van totale    Eigen       15,   11,   11,   10,   9,9
en                               lasten          gegevens     3     7     5     3
ondersteuni
ng

1. Veiligheid   Winkeldiefstal   aantal per      CBS               0,5   0,8   0,8   0,6
                                 1.000
                                 inwoners

1. Veiligheid   Geweldsmisdrij   aantal per      CBS               2,1   2     2     1,8
                ven              1.000
                                 inwoners

1. Veiligheid   Diefstal uit     aantal per      CBS               1,1   0,3   0,5   1,4
                woning           1.000
                                 inwoners

1. Veiligheid   Vernieling en    aantal per      CBS               4,3   4,5   4,5   3,4
                misdrijven       1.000
                openbare orde    inwoners

1. Veiligheid   Verwijzingen     per 1.000       Stichting   10    6      7    5     nn
                Halt             jongeren        Halt                                b
3. Economie     Vestigingen      per 1.000 inw   LISA        147 151     15    172   nn
                                 15-64jr                          ,4     6,3    ,8   b

3. Economie     Functiemengin    %               LISA        47    46,   46,   47,   nn
                g                                                   3     5     6    b




                                                                                           179
</pre>

====================================================================== Einde pagina 179 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 180 ======================================================================

<pre>4. Onderwijs   Voortijdige        %                DUO/Ingr          1,2   1,3         1,7
               schoolverlaters                     ado
               zonder
               startkwalificati
               e

4. Onderwijs   Absoluut           per 1.000        DUO/Ingr    0,6   1,9   0,9   3,1   nn
               verzuim            leerplichtige    ado                                 b
                                  leerlingen

4. Onderwijs   Relatief           per 1.000        DUO/Ingr    13          12    16    nn
               verzuim            leerplichtige    ado                                 b
                                  leerlingen

5. Sport en    Niet-sporters      %                gezondhei         56,         52,   nn
recreatie                                          ds-                7           6    b
                                                   monitor

6. Sociaal     Banen              per 1.000 inw    LISA        60    59          63    nn
domein                            15-64jr                       9    7,9         6,4   b

6. Sociaal     Netto              %                CBS         69,   69,               74,
domein         arbeidsparticip                                  5     6                 2
               atie
6. Sociaal     Bijstandsuitkeri   per 10.000 inw   CBS         24    29    26    26    197
domein         ngen               18jr eo                      8     0,4   1,2   1,2    ,5

6. Sociaal     Lopende re-        per 10.000 inw   CBS         10    12                12
domein         integratievoorz    15-64 jaar                   0,3   6,8               4,9
               ieningen

6. Sociaal     Jongeren met       %                CBS               1           1     nn
domein         een delict voor                                                         b
               rechter

6. Sociaal     Wmo-cliënten       per 10.000 inw   CBS         50    70    64    64    68
domein         met een                                          0     0     0     0     0
               maatwerkarran
               gement

6. Sociaal     % Kinderen in      %                CBS         4     4           3
domein         uitkeringsgezin

6. Sociaal     % Werkloze         %                CBS         2     2           2     nn
domein         jongeren                                                                b

6. Sociaal     Jongeren met       % van alle       CBS         11,   11,   11,   11,   12,
domein         jeugdhulp          jongeren tot                  4     5     5     5     3
                                  18 jaar

6. Sociaal     Jongeren met       %                CBS         0,2   0,2   0,1   0,1   0,2
domein         jeugdreclasseri
               ng
6. Sociaal     Jongeren met       %                CBS         0,8   0,9   0,8   0,8   0,7
domein         jeugdbescherm
               ing




                                                                                             180
</pre>

====================================================================== Einde pagina 180 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 181 ======================================================================

<pre>7.           Huishoudelijk   kg per       CBS                       107   nn
Gezondheid   restafval       inwoner                                      b
en milieu

7.           Hernieuwbare    %            RWS     8,9         21,         nn
Gezondheid   elektriciteit                                     1          b
en milieu

8. Vhrosv    Woonlasten      euro         COELO   731   771   80    90    93
             éénpersoonshu                                    6      7     3
             ishouden

8. Vhrosv    Woonlasten      euro         COELO   81    82    88    10    10
             meerpersoonsh                        1      5     1    01    27
             uishouden

8. Vhrosv    WOZ-waarde      dzd euro     CBS     21    22    23    26    30
             woningen                             4      5    8      1    4

8. Vhrosv    Nieuwbouw       aantal per   ABF     9,3   7,2         7,7
             woningen        1.000
                             woningen

8. Vhrosv    Demografische   %            CBS     60,   79,   80,   80,   80,
             druk                                  1     7     2     2     5




                                                                                181
</pre>

====================================================================== Einde pagina 181 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 182 ======================================================================

<pre>3.4 Mutaties in de reserves en voorzieningen
                                                     Vermeer                 Verminderi
                           Boekwaar    Resultaat-               Vermin-
Omschrijving                                             -                      ng ter     Boekwaar
                              de       bestemmin                deringen
                                                     deringen                  dekking     de 31-12-
                            31-12-         g
    (bedragen x € 1.000)                                                     afschr. 202     2023
                             2022         2022                   2023
                                                      2023                        3

Algemene reserve             20.009         7.836         778      3.238                      25.385

Totaal algemene res.         20.009         7.836        778       3.238                      25.385

Reserve                        1.616           79         750           9                      2.436
grondexploitatie

Reserve MFC Oostwold             83                                                               83

Reserve                         276                                                              276
herinrichting voorm.
zandwinput

Reserve IKC Marum              1.236                                                           1.236

Reserve afboeking               860                                                              860
boekwaarden scholen

Reserve MFC De                  232                                                              232
Wierde Grijpskerk

Reserve Natuurpark              349                                     18                       331

Reserve overheveling           4.261         1.574      9.902     11.227                       4.510
niet-uitgegeven
budgetten

Reserve                         203                                                              203
Verduurzamings-
maatregelen

Reserve groot                   195                                                              195
onderhoud gebouwen

Reserve afschrijving           7.379                                                 366       7.013
diverse investeringen

Reserve programma               728           160         183        60                        1.011
huisvesting

Reserve beheerskosten           415            -11                      77                       327
TOZO

Reserve cofinanciering                                  3.000                                  3.000
projecten

Reserve museum                    0                       313                                    313
Wierdenland

Reserve vluchtelingen                       1.618                                              1.618

Reserve Sociaal                   8                                                                8
domein

Reserves Winsum                1.239                               1.239                           0




                                                                                                       182
</pre>

====================================================================== Einde pagina 182 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 183 ======================================================================

<pre> Totaal bestemmingsres       19.080          3.420     14.148     12.630           366      23.652

 Totaal reserves             39.089         11.256     14.926     15.868           366      49.037


Toelichting vermeerderingen
- Algemene reserve: De reserve Middag is opgeheven. Van het saldo is € 778.000
   toegevoegd aan de algemene reserve.
- Reserve grondexploitatie: Er is € 750.000 toegevoegd, zijnde het begrote bedrag inzake
   winstnemingen grondexploitaties. Het werkelijke bedrag is hoger. Het verschil zal middels
   resultaatbestemming 2023 ten gunste van de reserve grondexploitatie kunnen worden
   gebracht.
- Reserve overheveling niet uitgegeven budgetten: Van het rekeningresultaat 2022 is
   €634.000 toegevoegd. Vanuit de budgetoverheveling van 2022 naar 2023 (voor de baten
   budgetten proeftuin aardgasvrije wijken en energiearmoede) is €4.783.000 gedoteerd.
   Verder is er in verband met de budgetoverheveling van 2023 naar 2024 € 4.485.000 ten
   gunste van deze reserve gebracht.
- Reserve programma huisvesting: Het saldo van de onder-uitputting op de budgetten
   onderhoud gebouwen gemeentehuizen/werven € 183.000 (conform begroting) is
   toegevoegd ten einde een buffer te hebben voor tegenvallers in de vervolgperioden bij de
   herhuisvesting van de binnendienst/kantoorpersoneel.
- Reserve cofinanciering projecten: Dit betreft een nieuwe reserve, waaraan (vanuit de
   algemene reserve) een bedrag ter grootte van € 3.000.000 is gedoteerd, ten einde
   gedeeltelijke financiering van projecten vanuit het CollegeUitvoeringsProgramma (CUP) 2023
   – 2026 mogelijk te maken.
- Reserve museum Wierdenland: De reserves die zijn overgegaan vanuit de voormalige
   gemeente Winsum zijn beoordeeld. Voor het deel van het saldo van deze reserves dat
   betrekking had op museum Wierdenland is binnen de administratie van gemeente
   Westerkwartier een nieuwe reserve onder dezelfde naam gevormd. Er is een bedrag van €
   313.000 gedoteerd.

Toelichting verminderingen
- Algemene reserve: Er wordt vijf jaar (2020 t/m 2024) voor € 238.000 aan de algemene
   reserve onttrokken om het eigen vermogen van de Veiligheidsregio Groningen (VRG) aan
   te vullen. Dit is wettelijk geregeld en is veroorzaakt door de voorziening die de VRG heeft
   moeten treffen inzake de kosten van de Regeling FLO-overgangsrecht 75% netto
   garantie. Daarnaast is ter voeding van de nieuwe reserve cofinanciering projecten €
   3.000.000 uit de algemene reserve gehaald.
- Reserve grondexploitatie : De vermindering geldt als dekking voor het exploitatieresultaat
   2023 voor de Borghlocatie te Zuidhorn.
- Reserve Natuurpark (park Kommerzijl) : Het onderhoud is afgekocht door de NAM. De
   afkoopsom is berekend op eindwaarde. Jaarlijks wordt een vast bedrag ad. €18.000
   onttrokken aan de reserve ter dekking voor het onderhoud.
- Reserve overheveling niet uitgegeven budgetten: Er is in verband met de
   budgetoverheveling van 2022 naar 2023 € 11.227.000 onttrokken.
- Reserve afschrijving diverse investeringen: De vermindering betreft dekking van de
   afschrijvingslasten van uitbreiding aula Marum, brede school Nuis-Niebert, parkeergarage
   Dorpsvenne, bouw gemeentehuis Zuidhorn, aanpassen raadszaal Zuidhorn, verbouw –
   renovatie – zonnepanelen gemeentehuis Zuidhorn, nieuwbouw werkplaats Zuidhorn,
   nieuw cultureel centrum, verbeteren bermen Hooiweg/Hoge Tilweg, verharden pad
   Lindsterlaan.
- Reserve programma huisvesting: Voor de verbouwing van de kantine te Noordhorn en de
   vorming van data hotels (in relatie tot gemeentelijke huisvesting)is ter dekking de reserve
   ingezet voor respectievelijk € 50.000 en € 10.000.




                                                                                                     183
</pre>

====================================================================== Einde pagina 183 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 184 ======================================================================

<pre>-   Reserve beheerkosten TOZO: de uitvoeringskosten 2023 ad € 87.000 voor de Tijdelijke
    Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers wordt gedekt vanuit deze reserve.
-   Reserves voormalig gemeente Winsum: Het saldo van deze reserves, ter grootte van €
    1.239.000 is vrijgevallen.

Omschrijving                                  Boekwaarde Vermeer- Vrijval       Vermin-    Boekwaarde
                         (bedragen x € 1.000) 31-12-2022 deringen       2023   deringen     31-12-2023
                                                               2023              2023
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s
Voorziening Pensioenen wethouders                        6.257                       359          5.898
Voorziening Oostindie                                      110                                      110
Voorziening Verlofsparen                                   833    1.061              502          1.392
Totaal voorzieningen voor verplichtingen,                7.200   1.061               861          7.400
verliezen en risico’s

Voorziening egalisatie riolering                  1.410                              383          1.027
Totaal voorzieningen ter egalisatie van           1.410                              383          1.027
kosten
Totaal voorzieningen                              8.610       1.061                1.244          8.427



Toelichting vermeerderingen/ verminderingen voorzieningen
- Voorziening pensioenen wethouders: Deze voorziening is ingesteld omdat gemeenten
   verplicht zijn om een voorziening in te stellen voor pensioenen van wethouders.
       o Voorziening verlof sparen:
                ▪ Er heeft een dotatie plaatsgevonden van € 1.061.000,
       o zijnde de opbouw van spaarverlof in 2023
       o Daarnaast is er € 502.000 onttrokken in verband met opname van verlof in 2023.
- Voorziening Oostindie: Betreft een voorziening die gevormd is voor de verwachte
   exploitatietekorten in de grondexploitatie Oostindie Slagen/Buiten. Er zijn dit jaar nog
   beperkt uitgaven rechtstreeks ten laste van deze voorziening verantwoord.
- Voorziening egalisatie riolering: Opvangen fluctuaties in de kosten van de riolering op basis
   van het GRP die via de rioolheffing worden doorberekend aan de inwoners. Het
   exploitatietekort 2023 riolering van € 383.000 is onttrokken aan deze voorziening.




                                                                                                          184
</pre>

====================================================================== Einde pagina 184 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 185 ======================================================================

<pre>3.5 Gehanteerde afschrijvingstermijnen
Immateriële vaste activa
   a. Kosten voor het afsluiten van geldleningen, agio of disagio wordt in 4 jaar
      afgeschreven.
   b. Kosten voor onderzoek en ontwikkeling worden in maximaal 4 jaar afgeschreven.
   c. Bijdragen aan activa in eigendom van derden: in dezelfde looptijd als de economische
      levensduur van het actief waarvoor de bijdrage wordt verstrekt.

Materiële vaste activa

 Omschrijving                                             Afschrijvingstermi
                                                          jn lineair
 (Bedrijfs)gebouwen:
 Gebouwen/woonruimten                                            40
 Urnenmuur/columbarium/begraafplaatsen                           40
 Parkeergarage                                                   30
 Installaties (gebouwen)                                         10
 Inventaris                                                      10
 Renovaties(levensduurverlengende) verbouwing                    25

 Gronden en terreinen:
 Gronden en terreinen                                           geen
 Kunstgrasveld
 - Bovenlaag                                                      15
 - Onderlaag                                                      30
 Sportvelden aanleg/renovatie                                     15
 Inrichting terreinen (o.a. afrastering/infrastructuur)           25

 Grond, wet- en waterbouwkundige werken:
 Riolering                                                       50
 Pompen en gemalen m.b.t. riolering                              15
 Openbare verlichting                                            25
 Nieuwe aanleg en reconstructies wegen                           50
 Levensduur verlengende maatregelen (renovatie)                  20
 wegen
 Nieuwe aanleg en reconstructies bruggen                          50
 Levensduur verlengende maatregelen (renovatie)                   15
 bruggen
 Ondergrondse afvalcontainer                                     20
 Wegmeubilair                                                    10

 Machines, apparaten, installaties en overig:
 Machines en installaties                                         8
 Automatiseringsapparatuur, hardware en software                  5

 Vervoersmiddelen:                                                8

 Overig:
 Speeltoestellen, gymnastiekmaterialen                            10




                                                                                             185
</pre>

====================================================================== Einde pagina 185 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 186 ======================================================================

<pre>3.6 Investeringsoverzicht
Object-     Omschrijving               Oorspron-     Restant    Uitgaven   Inkomsten   Afwijking
nummer                                   kelijk      krediet      2023        2023       t.o.v.
                  (bedragen x € 1.000)  krediet       2022                              krediet
Programma 0 – Bestuur en ondersteuning
  7003086 Voorbereidingskrediet               200        161          33                     128
          Hoofdstraat 101-1
          Midwolde
  7004048 Gemeentehuis 2018                     65        44                                  44
 7004049    Gemeentehuis 2020                  53          9                                   9
 7004050    Gemeentewerf                       63         63                                  63
  7004135   Tractiemiddelen 2023              625        625         925                    -300
  7004203   Zaak en procesgericht             150         54                                  54
            werken 2017 Mrm
  7004218   Vervanging ESX Hosts              181          0                                   0
            2021
  7004221   Huisvesting gem apparaat            0          0                                   0
            label C 2021
  7004222   Nieuwbouw                      12.241     12.241         130                  12.111
            energieneutraal gebouw
            2022
  7004223   Nieuwbouw                        3.169     3.169           2                   3.167
            energieneutraal installatie
            2022
  7004225   Verharding en                     787        787                                 787
            terreininrichting 2022
 7004226    Deel inrichtingskosten             39         39                                  39
            werf 2022
  7004227   Vervanging AS-400 mini              0          0                                   0
            computer Burgerzaken
            2022
 7004228    Externe firewall 2022              80         38          21                      17
 7004229    Nieuwe werkplek-devices         1.090        341         332                       9
            2022
  7004231   Onderhoud eigen                     0          0                                   0
            huisvesting
  7004232   Gebouwenbeheersysteem              35         10                                  10
            2022
  7004233   Werf grootegast                  1.514      1.514        117                   1.396
            uitbouw/verduurzamen
            2023
  7004234   Werf Noordhorn                      0          0         120                    -120
            uitbouw/verduurzamen
            2024
  7004235   Novatec kwekerij                  604        604                                 604
            nieuwbouw 2023
 7004240    Verv inv                            0          0                                   0
            informatieveiligheid en
            privacy 2023
  7004254   Backbone switches 2023             50         50                                  50
  7004255   Meubilair 2023                    155        155                                 155
 7004256    Thuiswerkplek 2023                122        122                                 122




                                                                                                   186
</pre>

====================================================================== Einde pagina 186 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 187 ======================================================================

<pre>Object-     Omschrijving               Oorspron-   Restant   Uitgaven   Inkomsten   Afwijking
nummer                                    kelijk   krediet     2023        2023       t.o.v.
                  (bedragen x € 1.000)   krediet    2022                             krediet
Programma 2 – Verkeer, vervoer en waterstaat
  7210036   Verkeersvisie uitvoering         470        26         26                       0
            2019
  7210037   Verkeersvisie uitvoering         140        26         17                       8
            2020
  7210038   Verkeersvisie uitvoering         250       250                                250
            2021
  7210226   Openbare verlichting 2021        450       273         98                     174

  7210227   Openbare verlichting 2022        450       450                                450
  7210250   Reconstructie                  1.160       259         40                     219
            Rijksstraatweg 2016 en
            2018
  7210252   Transferium                      704       365          6         -61         420
  7210311   Infrastructuur MFC               300        25          9                      15
            Zevenhuizen
  7210312   Fietspad Leek-Groningen        1.916     1.916                              1.916
  7210313   Renovatie bruggen 2020           150        41                                 41
  7210315   Herinrichting doorgaande       1.030        80          5                      74
            route Aduard 2020
  7210321   Wegen reconstructies 2021      1.071       131        131                       0
  7210323   Verkeersmaatregelen voor         250      -200         59        -490         231
            IKC Marum 2022
  7210324   Infrastructuur campus             40        16                                 16
            Wazenburglaan 2022
  7210325   Aanpassing toegangspad             0         0                                  0
            IKC Marum 2022
  7210326   Verb netwerk wandel- en          300       300                                300
            fietspaden 2022
  7210327   Herinr plein bibliotheek         125        23         13                      10
            Grijpskerk 2022
  7210328   Wegen                          1.052       434        434                       0
            levensduurverlengende
            maatregelen 2022
  7210329   Bruggen (kwaliteitsvis           370       260        149                     111
            openb ruim) 2022
  7210331   Fietsoversteek                     0         0                                  0
            Oldebertweg Tolbert 2024
  7210332   Verkeesveilige                    75        17          2                      15
            schoolomgeving Het
            Veenpluis 2022
  7210333   Herinrichting Centrumweg        406        401         10                     391
            Opende 2023
  7210334   Openbare Verlichting 2023       450        450                                450
  7210335   Infrastructuur campus           600        600                                600
            Wazenburglaan 2023
  7210336   Wegen                          1.052     1.052      1.052                       0
            levensduurverlengende
            maatregelen 2023
  7210337   Bruggen (kwaliteitsvis           370       370        233                     137
            openb ruim) 2023
  7210342   Wegen reconstructies 2022      1.421     1.421      1.421                       0




                                                                                                187
</pre>

====================================================================== Einde pagina 187 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 188 ======================================================================

<pre>Object-     Omschrijving                    Oorspron-     Restant    Uitgaven   Inkomsten   Afwijking
nummer                                        kelijk      krediet      2023        2023       t.o.v.
                     (bedragen x € 1.000)    krediet       2022                              krediet
  7210343   Wegen reconstructies 2023            1.421       1.421        591                      830
  7210346   Infrastructuur uitbreiding               60         60         16                        44
            Violier 2023

Programma 4 – Onderwijs
  7420262 Verbouwing het Anker                     330         56                                   56
 7420290    Realisatie IKC Marum                 6.208        217         184          -6           39
            (scholen) 2021
  7420293   Huisvesting RSG de                   5.000      5.000                                5.000
            Borgen, Oldeborg 2022
 7420296    Het Anker ZH, verv                      35         35                                   35
            brandmeldinstallatie 2023
  7420297   Huisvesting RSG de                  10.000     10.000                               10.000
            Borgen, Oldeborg 2023
 7420298    Uitbreiding Violier Leek             1.840       1.840      1.283                      557
            2023
  7430014   Realisatie IKC Marum                 1.455         10                                   10
            (kinderopvang) 2021

Programma 5 – Sport, cultuur en recreatie
  7520044   Vervanging toplaag K.C.                 98         98                                   98
            Rodenburg 2020
 7520046    Vervanging toplaag                     393         24                                   24
            kunstgras Oostindie 2020
  7520268   Renovatie bestaand club-                42         42                                   42
            kleedgebouw V.V. Grijpsker
  7520270   Renovatie trainingveld                  61         61          25                       36
            Aduard met een O2 lava
            beha
  7520287   Verplaatsen sportvelden                200         -54                                 -54
            (IKC Marum)
  7520288   Club- en                             1.573         113         71                       42
            kleedkameraccommodatie
            VV Grijpskerk
  7520290   VV Pelikaan S Oostwold                 436          71         73                       -2
            toplaag reno 2022
  7520291   SV Marum De Holten                     242        242                                  242
            verplaatsing 2022
  7520293   Gymzaal Oldenoert LED                   39         39                                   39
            verl zaal 2023
  7520294   Topsporthal bowl verv                  131         131                                 131
            brandmeldinstallatie 2023
  7520295   Sporthal Quicksilver verv               70         70                                   70
            brandmeldinstallatie 2023
  7520301   Sporthal De Leegens                     85         85          68                       17
            (Doezum) LED armaturen
            en verlichting
  7520302   Sporthal De Holten Marum               103        103                                  103
            LED-verlichting
  7520303   Sportzaal Oldenoert (Leek)              54         54          40                       14
            LED verlichting zaal
  7520304   Topsporthal Leek. LED                  136        136                     -46          182
            armaturen en verlichting




                                                                                                          188
</pre>

====================================================================== Einde pagina 188 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 189 ======================================================================

<pre>Object-     Omschrijving                   Oorspron-     Restant    Uitgaven   Inkomsten   Afwijking
nummer                                       kelijk      krediet      2023        2023       t.o.v.
                    (bedragen x € 1.000)    krediet       2022                              krediet
  7520305   Sporthal Quickzilver                    54         54          4                        51
            (Zuidhorn) LED armaturen
            en verlichting
 7520306    Zwemkasteel Nienoord                1.550       1.550         30        -270        1.791
            Gasloos
  7520307   T.C. Oldehove Wengeweer                54         54                                   54
            toplaag renovatie
  7520308   VV Westerkwartier De                   42         42                                   42
            Olde ee toplaag renovatie
 7520309    VV Zevenhuizen Veld 1                  41         41          52                      -11
            toplaag renovatie
  7520310   VV Ezinge Feerwerd Veld 1              40         40          53                      -13
            toplaag renovatie
  7520311   Zwembad de Wotterwille -               65         65                                   65
            chlooropslag en
            verwerking
 7530004    Deelname kunstbedrijven                60           1                                   1
            IKC Marum 2021
 7530005    Deelname Biblionet in               1.000       1.000                               1.000
            campus Waezen 2022
 7530006    Deelname Kunstkwar in                 100        100                                  100
            campus Borgen 2022
  7530007   CCZ Zuidhorn Vervangen                 39         39                                   39
            brandmeldinstallatie
 7530008    CCZ (Zuidhorn) LED                     22         22           4          -8           26
            armaturen en verlichting
 7530009    Deelname Biblionet in               1.500       1.500                               1.500
            campus Waezenburglaan
  7530010   Deelname Kunstkwartier                120        120                                  120
            in campus RSG de Borgen
 7540006    Museum Wierdenland                     27         27                                   27
 7540007    Museum Wierdenland,                   120        120                     -21          140
            verduurzaming
 7550046    Ond geb Nienoord '09                   45         15           4                       10
 7550049    Woning/kantoor                         12         12                                   12
            Borgterrein
  7550050   Borg Nienoord verv                     53         53                                   53
            brandmeldinstall 2022
  7550051   Termaten- en tuinhal                   32         32                                   32
            vervangen
            brandmeldinstallatie
 7550052    Toegangspoort borg                     50         50                                   50
            Nienoord
 7570009    Speeltoestellen 2021                   45         33          34                       -1
 7570083    Renovatie diverse                      95         95          17                       78
            speelterreinen
  7570091   Inrichting 2e ring rondom              43         43                                   43
            school de Violier 2022

Programma 6, Sociaal Domein
 7610029    Maatschappelijke Plint                542         371        786         -47         -368
            2021
 7610030    MFC Oldehove 2023                   1.050       1.050                               1.050




                                                                                                         189
</pre>

====================================================================== Einde pagina 189 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 190 ======================================================================

<pre>Object-     Omschrijving                  Oorspron-      Restant    Uitgaven      Inkomsten     Afwijking
nummer                                      kelijk       krediet      2023           2023         t.o.v.
                   (bedragen x € 1.000)    krediet        2022                                   krediet

Programma 7, Volksgezondheid en milieu
  7710006   Realisatie IKC Marum                355           25            19                            5
            (consultatiebureau) 2021
  7720029   Watertakenplan 2021               3.451          697            695                          2
  7720032   Watertakenplan 2022               2.995        2.896          2.874          -331          352
  7720033   Watertakenplan 2023               4.092        4.092           144                       3.948
  7720191   Riolering                           260          260                                       260
            Nachtegaalstraat/Langestr
            aat 2019
  7730010   Ondergrondse                        168           45             23                         22
            Afvalcontainers 2020
  7740002   Panelen zonnecarport                399           51             -2                          53
            2021
  7740004   Uitvoeringsplan                     120          120             -1                        121
            klimaatadaptatie 2023

Programma 8 – Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
 7830029    Herstructurering en               1.326        1.326             13                       1.313
            uitbreiding woonwagen
            Opende 2022
  7830030   Woonboot 2023                       109          109             0                         109


Totaal                                       85.913       65.014         12.485       -1.279        53.808

Object-     Omschrijving                     Afsluiten     Toelichting
nummer
  7003086   Voorbereidingskrediet              Nee         De visie voor dit gebied is vastgesteld. Het
            Hoofdstraat 101-1 Midwolde                     terrein wordt eerst tijdelijk ingezet in
                                                           afwachting van definitieve ontwikkelingen.
  7004048   Gemeentehuis 2018                   Ja         Krediet afsluiten; afgeronde vervanging
                                                           archiefinstallatie gemeentehuis Leek
  7004049   Gemeentehuis 2020                   Ja         Krediet afsluiten; afgeronde gevelrenovatie
                                                           gemeentehuis Grootegast
  7004050   Gemeentewerf                        Ja         Krediet afsluiten; investeringen niet uitgevoerd
                                                           i.v.m. aanstaande verkoop/sloop
  7004135   Tractiemiddelen 2023                Ja         Betreft een aantal leveringen vanuit
                                                           voorgaande jaren (€ 150.000) die niet zijn
                                                           opgenomen in het traktieplan en de levering
                                                           van een grasmaaier (€ 180.000) die in het plan
                                                           voor 2024 stond opgenomen.
  7004203   Zaak en procesgericht               Ja
            werken 2017 Marum
                                                           Krediet kan worden afgesloten
  7004218   Vervanging ESX Hosts 2021           Ja         Krediet kan worden afgesloten
  7004221   Huisvesting gem apparaat            Ja         Oud krediet; werkzaamheden uitgevoerd
            label C 2021
  7004222   Nieuwbouw energieneutraal          Nee         Project Novatec en Buitendienst Leeksterveld
            gebouw 2022                                    in uitvoering; afronding in 2025
  7004223   Nieuwbouw energieneutraal          Nee         Project Novatec en Buitendienst Leeksterveld
            installatie 2022                               in uitvoering; afronding in 2025
  7004225   Verharding en                      Nee         Project Novatec en Buitendienst Leeksterveld




                                                                                                              190
</pre>

====================================================================== Einde pagina 190 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 191 ======================================================================

<pre>Object-     Omschrijving                    Afsluiten   Toelichting
nummer
            terreininrichting 2022                      in uitvoering; afronding in 2025
  7004226   Deel inrichtingskosten werf       Nee       Project Novatec en Buitendienst Leeksterveld
            2022                                        in uitvoering; afronding in 2025
  7004227   Vervanging AS-400 mini             Ja
            computer Burgerzaken 2022                   Krediet kan worden afgesloten
  7004228   Externe firewall 2022             Nee       Ivm huisvestingen en verhuizing naar
                                                        datahotels deze nog laten staan
  7004229   Nieuwe werkplek-devices           Nee       Blijft nog aantal jaren doorlopen ivm uitgifte
            2022                                        werkplekken
  7004231   Onderhoud eigen huisvesting        Ja       Oud krediet; werkzaamheden uitgevoerd
  7004232   Gebouwenbeheersysteem             Nee       De implementatie van het systeem is nog in
            2022                                        uitvoering; afronding 2024
  7004233   Werf grootegast                   Nee       Dit project is nog in uitvoering en wordt naar
            uitbouw/verduurzamen 2023                   verwachting in 2024 afgerond
  7004234   Werf Noordhorn                    Nee       Het betreft een krediet van 2024; in 2023 start
            uitbouw/verduurzamen 2024                   voorbereidingen; afronding in 2025
  7004235   Novatec kwekerij nieuwbouw        Nee       In 2024 onderzoek toekomst locatie kwekerij;
            2023                                        daarna start investeringen
  7004240   Verv inv informatieveiligheid      Ja       Krediet kan worden afgesloten
            en privacy 2023
  7004254   Backbone switches 2023            Nee       Ivm huisvestingen en verhuizing naar
                                                        datahotels deze nog laten staan
  7004255   Meubilair 2023                    Nee       Is gerelateerd aan centrale huisvesting.
                                                        Aanbesteding is op afroep. Bij de sluiting Leek
                                                        in 2024 wordt er weer meubilair aangeschaft.
  7004256   Thuiswerkplek 2023                Nee       Regeling is aanbesteed. Uitlevering van
                                                        thuiswerkplekken start in februari 2024.
  7210036   Verkeersvisie uitvoering 2019      Ja       Krediet kan worden afgesloten
  7210037   Verkeersvisie uitvoering 2020      Ja       Het krediet wordt afgesloten en het
                                                        restantbedrag wordt toegevoegd aan het
                                                        krediet voor "verkeersvisie uitvoering 2021".
  7210038   Verkeersvisie uitvoering 2021     Nee       Zijn lopende projecten voor de uitvoering van
                                                        de Verkeersvisie. Prioritering is door de raad
                                                        vastgesteld en gerelateerd aan de
                                                        woningbouwopgave.
  7210226   Openbare verlichting 2021         Nee       Is doorlopend project voor vervanging
                                                        bestaande lichtpunten door LED
  7210227   Openbare verlichting 2022         Nee       Is doorlopend project voor vervanging
                                                        bestaande lichtpunten door LED
  7210250   Reconstructie Rijksstraatweg      Nee
            2016 en 2018                                resterende werkzaamheden nog in 2024
  7210252   Transferium                       Nee       afrondende werkzaamheden zonnecarport nog
                                                        in 2024
  7210311   Infrastructuur MFC                 Ja       Werkzaamheden gereed, kan afgesloten
            Zevenhuizen                                 worden
  7210312   Fietspad Leek-Groningen           Nee       Project in uitvoering
  7210313   Renovatie bruggen 2020             Ja       Het restantkrediet voegen we toe aan 7210337
  7210315   Herinrichting doorgaande          Nee       nog niet afsluiten. Mogelijke inzet voor
            route Aduard 2020                           aansluiting Burg.Seinenstraat
                                                        (brug/schijnbrug)-open graven De Lindt
  7210321   Wegen reconstructies 2021          Ja
  7210323   Verkeersmaatregelen voor          Nee       subsidie eindverantwoording volgt eind 2024
            IKC Marum 2022




                                                                                                          191
</pre>

====================================================================== Einde pagina 191 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 192 ======================================================================

<pre>Object-     Omschrijving                    Afsluiten   Toelichting
nummer
  7210324   Infrastructuur campus             Nee       project uitgesteld. Heroriëntatie op basis van
            Wazenburglaan 2022                          masterplan Leek-Tolbert.
  7210325   Aanpassing toegangspad IKC         Ja       Krediet kan worden afgesloten (zie 7210323)
            Marum 2022
  7210326   Verb netwerk wandel- en           Nee       Betreft fietspad Pieterzijl-Munnikezijl. Aanleg
            fietspaden 2022                             in 2024 of 2025 .
  7210327   Herinr plein bibliotheek          Nee       Worden nog herstelwerkzaamheden
            Grijpskerk 2022                             uitgevoerd in 2024
  7210328   Wegen                              Ja
            levensduurverlengende
            maatregelen 2022
  7210329   Bruggen (kwaliteitsvis openb       Ja       Restant toevoegen aan 7210337
            ruim) 2022
  7210331   Fietsoversteek Oldebertweg        Nee       Ontwikkeling afhankelijk van ontwikkeling
            Tolbert 2024                                ijsbaan. Verwachte uitvoering voorjaar 2025.
  7210332   Verkeersveilige                   Nee       Project loopt nog. Er moeten nog extra
            schoolomgeving Het                          parkeervoorzieningen worden aangelegd na
            Veenpluis 2022                              evaluatie.
  7210333   Herinrichting Centrumweg          Nee       Project komt in 2024 in uitvoering.
            Opende 2023
  7210334   Openbare Verlichting 2023         Nee       Is doorlopend project voor vervanging
                                                        bestaande lichtpunten door LED
  7210335   Infrastructuur campus             Nee       Dit project is uitgesteld. Er vindt een
            Wazenburglaan 2023                          heroriëntatie plaats op basis van masterplan
                                                        Leek-Tolbert.
  7210336   Wegen                              Ja
            levensduurverlengende
            maatregelen 2023
  7210337   Bruggen (kwaliteitsvis openb      Nee       Dit krediet wordt ingezet voor het vervangen
            ruim) 2023                                  van duikerbruggen in 2024. Het restantbedrag
                                                        7210313 wordt toegevoegd aan dit krediet.
  7210342   Wegen reconstructies 2022          Ja
  7210343   Wegen reconstructies 2023         Nee       Twee projecten zijn nog in uitvoering. Rest
                                                        wordt 2024 opgepakt. Enkele projecten zijn in
                                                        verband met het weer doorgeschoven naar
                                                        2024.
  7210346   Infrastructuur uitbreiding        Nee       Project is in uitvoering
            Violier 2023
  7420262   Verbouwing het Anker               Ja       Krediet nu afsluiten. Deze kredietruimte wordt
                                                        bij eerste bestuursrapportage ingezet ter
                                                        deeldekking nieuw investeringskrediet
                                                        schoolgebouw Het Nautilus.
  7420290   Realisatie IKC Marum               Ja       Kindcentrum Marelint is in 2022 opgeleverd en
            (scholen) 2021                              in 2023 financieel afgerond
  7420293   Huisvesting RSG de Borgen,        Nee
            Oldeborg 2022
                                                        Investering is uitgesteld
  7420296   Het Anker ZH, verv                 Ja       Het krediet kan worden afgesloten omdat het
            brandmeldinstallatie 2023                   pand niet meer in ons beheer is.
  7420297   Huisvesting RSG de Borgen,        Nee
            Oldeborg 2023                               Investering is uitgesteld
  7420298   Uitbreiding Violier Leek 2023     Nee       Nog niet opgeleverd
  7430014   Realisatie IKC Marum               Ja       Kindcentrum Marelint is in 2022 opgeleverd en
            (kinderopvang) 2021                         in 2023 financieel afgerond
  7520044   Vervanging toplaag K.C.           Nee       Is nog niet opgepakt in afwachting van de




                                                                                                          192
</pre>

====================================================================== Einde pagina 192 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 193 ======================================================================

<pre>Object-     Omschrijving                   Afsluiten   Toelichting
nummer
            Rodenburg 2020                             ontwikkeling Tolbertervaart.
  7520046   Vervanging toplaag kunstgras      Ja
            Oostindie 2020
  7520268   Renovatie bestaand club-          Ja       Door nieuwbouw (7520288) is dit krediet
            kleedgebouw V.V. Grijpskerk                vervallen.
  7520270   Renovatie trainingsveld          Nee       Is niet met Lava uitgevoerd, moeten nog wel
            Aduard met een O2 lava beha                maatregelen worden genomen.
  7520287   Verplaatsen sportvelden (IKC      Ja       Dit project betrof verplaatsing en renovatie
            Marum)                                     sportvelden en aanleg kunstgras jeugdveld. Is
                                                       afgerond; zie ook 7520291. Dat krediet is
                                                       onbenut. Beide kredieten hangen met elkaar
                                                       samen.
  7520288   Club- en                         Nee       Dit nieuwbouwproject is in uitvoering en wordt
            kleedkameraccommodatie                     in 2024 afgerond
            VV Grijpskerk
  7520290   VV Pelikaan S Oostwold            Ja
            toplaag reno 2022
  7520291   SV Marum De Holten                Ja       Dit project betrof verplaatsing en renovatie
            verplaatsing 2022                          sportvelden en aanleg kunstgras jeugdveld. Is
                                                       afgerond; zie ook 7520287. Dat krediet is
                                                       overschreden. Beide kredieten hangen met
                                                       elkaar samen.
  7520293   Gymzaal Oldenoert LED verl        Ja       Project is afgerond
            zaal 2023

  7520294   Topsporthal bowl verv            Nee       Vertraagd door huidige marktsituatie.
            brandmeldinstallatie 2023                  Uitvoering en oplevering project 2024
  7520295   Sporthal Quicksilver verv        Nee       Vertraagd door huidige marktsituatie.
            brandmeldinstallatie 2023                  Uitvoering en oplevering project 2024
  7520301   Sporthal De Leegens               Ja       Project is afgerond
            (Doezum) LED armaturen en
            verlichting
  7520302   Sporthal De Holten Marum         Nee       Aanbesteding opgestart. Uitvoering en
            LED-verlichting                            oplevering 2024
  7520303   Sportzaal Oldenoert (Leek)        Ja       Project is afgerond
            LED verlichting zaal
  7520304   Topsporthal Leek. LED            Nee       Aanbesteding opgestart. Uitvoering en
            armaturen en verlichting                   oplevering 2024
  7520305   Sporthal Quickzilver             Nee       Project is in uitvoering, oplevering 2024
            (Zuidhorn) LED armaturen en
            verlichting
  7520306   Zwemkasteel Nienoord             Nee       Project is in uitvoering, oplevering 2024
            Gasloos
  7520307   T.C. Oldehove Wengeweer           Ja       Het tenniscomplex is inmiddels buiten gebruik
            toplaag renovatie                          en wordt geamoveerd
  7520308   VV Westerkwartier De Olde         Ja       Project is in 2022 uitgevoerd toen zijn zowel
            ee toplaag renovatie                       hoofdveld als trainingsveld gerenoveerd.
  7520309   VV Zevenhuizen Veld 1             Ja
            toplaag renovatie
  7520310   VV Ezinge Feerwerd Veld 1         Ja
            toplaag renovatie
  7520311   Zwembad de Wotterwille -         Nee       Noodzaak vervanging is in onderzoek.
            chlooropslag en verwerking                 Eventuele uitvoering en oplevering 2024
  7530004   Deelname kunstbedrijven IKC       Ja       Kindcentrum Marelint is in 2022 opgeleverd en
            Marum 2021                                 in 2023 financieel afgerond




                                                                                                        193
</pre>

====================================================================== Einde pagina 193 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 194 ======================================================================

<pre>Object-     Omschrijving                  Afsluiten   Toelichting
nummer
  7530005   Deelname Biblionet in           Nee
            campus Waezen 2022                        Investering is uitgesteld
  7530006   Deelname Kunstkwar in           Nee
            campus Borgen 2022                        Investering is uitgesteld
  7530007   CCZ Zuidhorn Vervangen           Ja       Reparatie geen vervanging. Project is
            brandmeldinstallatie                      uitgevoerd en opgeleverd
  7530008   CCZ (Zuidhorn) LED              Nee
            armaturen en verlichting                  Project is in uitvoering, oplevering 2024
  7530009   Deelname Biblionet in           Nee
            campus Waezenburglaan                     Investering is uitgesteld
  7530010   Deelname Kunstkwartier in       Nee
            campus RSG de Borgen
                                                      Investering is uitgesteld
  7540006   Museum Wierdenland              Nee       Groot bouwkundig onderhoud. Uitvoering en
                                                      oplevering 2024
  7540007   Museum Wierdenland,             Nee       Noodzakelijke onderzoeken lopen. uitvoering
            verduurzaming                             en oplevering 2024
  7550046   Ond geb Nienoord '09            Nee       Diverse onderhoudsprojecten lopen.
                                                      Uitvoering en oplevering 2024
  7550049   Woning/kantoor Borgterrein      Nee       Diverse onderhoudsprojecten lopen.
                                                      Uitvoering en oplevering 2024
  7550050   Borg Nienoord verv              Nee       Aanbesteding en oplevering 2024
            brandmeldinstall 2022
  7550051   Termaten- en tuinhal            Nee       Aanbesteding en oplevering 2024
            vervangen
            brandmeldinstallatie
  7550052   Toegangspoort borg              Nee       Werk nog niet uitgevoerd. Uitvoering 2024-
            Nienoord                                  2025
  7570009   Speeltoestellen 2021             Ja
  7570083   Renovatie diverse               Nee       Dit krediet wordt ingezet om in 2024
            speelterreinen                            speeltuinen in Feerwerd en in Grootegast
                                                      (Notaristuun) op te knappen.
  7570091   Inrichting 2e ring rondom        Ja       Is gereserveerd voor sport, spel en bewegen in
            school de Violier 2022                    overleg met omwonenden.
  7610029   Maatschappelijke Plint 2021     Nee       Krediet moet financieel nog worden afgerond;
                                                      aanpassing krediet in 1e Burap 2024
  7610030   MFC Oldehove 2023                Ja       Dit krediet is omgezet in een eenmalige
                                                      bijdrage voor vernieuwing en verduurzaming
                                                      van het MFC. Zie ook eerste
                                                      bestuursrapportage 2024.
  7710006   Realisatie IKC Marum             Ja       Kindcentrum Marelint is in 2022 opgeleverd en
            (consultatiebureau) 2021                  in 2023 financieel afgerond
  7720029   Watertakenplan 2021              Ja       Dit investeringskrediet sluiten we af. Het
                                                      restantbedrag voegen we met vaststellen van
                                                      de eerste bestuursrapportage 2024 toe aan het
                                                      investeringskrediet voor 2023.
  7720032   Watertakenplan 2022              Ja       Dit investeringskrediet sluiten we af. Het
                                                      restantbedrag voegen we met vaststellen van
                                                      de eerste bestuursrapportage 2024 toe aan het
                                                      investeringskrediet voor 2023.
  7720033   Watertakenplan 2023             Nee       Wordt in 2024 verder uitgevoerd. De
                                                      restantbedragen van de deelkredieten 2021 en
                                                      2022 worden met vaststelling van de eerste
                                                      bestuursrapportage 2024 toegevoegd aan dit
                                                      krediet.
  7720191   Riolering                       Nee       Wordt in 2025 uitgevoerd. Zit ook nog budget




                                                                                                       194
</pre>

====================================================================== Einde pagina 194 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 195 ======================================================================

<pre>Object-        Omschrijving                      Afsluiten     Toelichting
nummer
               Nachtegaalstraat/Langestraa                     voor dit project in watertakenplan.
               t 2019
   7730010     Ondergrondse                        Nee         Er is nog een container in bestelling waarvan
               Afvalcontainers 2020                            de uitlevering vertraagd is. Daarnaast moeten
                                                               nog containers worden geplaatst wat hierdoor
                                                               ook vertraagd is. Hiervoor zijn de facturen nog
                                                               niet ontvangen en deze facturen komen 2024.
   7740002     Panelen zonnecarport 2021           Nee         De realisatie van de panelen voor de
                                                               zonnecarport wordt rond de zomer 2024
                                                               afgerond.
   7740004     Uitvoeringsplan                     Nee         In 2023 start gemaakt. Wordt in 2024 verder
               klimaatadaptatie 2023                           uitgevoerd.
   7830029     Herstructurering en                 Nee         Met Wold en Waard wordt gekeken naar
               uitbreiding woonwagen                           verschillende varianten op deze locatie.
               Opende 2022                                     Gezocht wordt naar een optimum waarbij er
                                                               een betaalbare variant naar boven komt voor
                                                               zowel gemeente, corporatie en bewoner. In het
                                                               eerste halfjaar van 2024 leggen we de gekozen
                                                               variant voor.

   7830030     Woonboot 2023                        Ja         Dit plan is uiteindelijk niet doorgegaan. Het
                                                               krediet wordt afgesloten.



Omschrijving                             Taakveld Kostenplaats                          Afschrijving        Investering
                  (bedragen x € 1.000)                                        termijn     wijze      rente%    2023
Vervangingsinvestering
informatieveiligheid en privacy            0.4       Kwaliteitszorg                  5 Lineair          1,5         50

Tractiemiddelen 2023                       0.4       Traktie                         8 Lineair          1,5        124
Grootegast -werf
uitbouw/verduurzamen                       0.4       Gebouwen                       40 Lineair          1,5       1.341

Novatec kwekerij nieuwbouw (33 jr)         0.4       Gebouwen                       33 Lineair          1,5        535

OV 2023                                    2.1       Openbare verlichting           25 Lineair          1,5        450
Infrastructuur campus
Waezenburglaan herinrichten                2.1       Wegen                          20 Lineair          1,5        600

Fietsoversteek Oldebertweg Tolbert         2.1       Wegen                          20 Lineair          1,5        188
Wegen (scenario 3 kwalitietsvisie
openbare ruimte)                           2.1       Wegen                          20 Lineair          1,5       2.123
Herinrichting Centrumweg Opende
                                           2.1       Wegen                          20 Lineair          1,5        406
Bruggen (kwaliteitsvisie openbare
ruimte)                                    2.1       Bruggen                        40 Lineair          1,5        370
Huisvesting RSG De Borgen
(Oldeborg)                                 4.2       Onderwijshuisvesting           40 Lineair          1,5      10.000
Locatie Het Anker Zuidhorn
Vervangen brandmeldinstallatie             4.2       Onderwijshuisvesting           10 Lineair          1,5         35
T.C. Oldehove Wengeweer toplaag
renovatie                                  5.2       Sport                          15 Lineair          1,5         54
VV Westerkwartier De Olde ee
toplaag renovatie                          5.2       Sport                          15 Lineair          1,5         42




                                                                                                                  195
</pre>

====================================================================== Einde pagina 195 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 196 ======================================================================

<pre>Omschrijving                             Taakveld Kostenplaats                  Afschrijving        Investering
                  (bedragen x € 1.000)                                   termijn wijze       rente%    2023
VV Zevenhuizen Veld 1 toplaag
renovatie                                  5.2    Sport                       15 Lineair        1,5         41
VV Ezinge Feerwerd Veld 1 toplaag
renovatie                                  5.2    Sport                       15 Lineair        1,5         40
Zwembad de Wotterwille -
chlooropslag en verwerking                 5.2    Sport                       10 Lineair        1,5         65
Topsporthal bowling Leek Vervangen
brandmeldinstallatie                       5.2    Sportaccommodaties          10 Lineair        1,5         131
Sporthal Oldenoert
Brandmeldinstallatie                       5.2    Sportaccommodaties          10 Lineair        1,5         39
Sporthal Quicksilver S Vervangen
brandmeldinstallatie                       5.2    Sportaccommodaties          10 Lineair        1,5         70
Sporthal De Leegens (Doezum) LED
armaturen en verlichting                   5.2    Sportaccommodaties          10 Lineair        1,5         91
Sporthal De Holten Marum LED-
verlichting                                5.2    Sportaccommodaties          10 Lineair        1,5         85
Sportzaal Oldenoert (Leek) LED
verlichting zaal                           5.2    Sportaccommodaties          10 Lineair        1,5         30
Topsporthal Leek. LED armaturen en
verlichting                                5.2    Sportaccommodaties          10 Lineair        1,5        151
Sporthal Quickzilver (Zuidhorn) LED
armaturen en verlichting                   5.2    Sportaccommodaties          10 Lineair        1,5         40

Zwemkasteel Nienoord Gasloos               5.2    Sportaccommodaties          10 Lineair        1,5       1.550
CCZ Zuidhorn Vervangen
brandmeldinstallatie                       5.3    Cultuurpresentaties         10 Lineair        1,5         39
CCZ (Zuidhorn) LED armaturen en
verlichting                                5.3    Cultuurpresentaties         10 Lineair        1,5         30
Deelname Biblionet in campus
Waezenburglaan                             5.3    Cultuurpresentaties         40 Lineair        1,5       1.500
Deelname Kunstkwartier in campus
RSG de Borgen                              5.3    Cultuurpresentaties         40 Lineair        1,5        120

Museum Wierdenland                         5.4    Musea                       10 Lineair        1,5         27
Museum Wierdenland,
verduurzaming                              5.4    Musea                       10 Lineair        1,5         113
Termaten- en tuinhal vervangen
brandmeldinstallatie                       5.5    Cultureel erfgoed           10 Lineair        1,5         32

Toegangspoort borg Nienoord                5.5    Cultureel erfgoed           25 Lineair        1,5         50

MFC Oldehove 2023                          6.1    Club- en buurthuizen        40 Lineair        1,5       1.050
                                                  Watertakenplan
Watertakenplan 2023                        7.2    (vGRP)                      50 Lineair        1,5      3.492
Uitvoeringsplan klimaatadaptatie
2023                                       7.4    Milieubeheer                50 Lineair        1,5        120
Totaal                                                                                                  25.225




                                                                                                         196
</pre>

====================================================================== Einde pagina 196 =================================================================

<br><br>