<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Jaarstukken
2024
            1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1 Jaarverslag                                                   3
  1.1 Inleiding                                                 3
  1.2 Jaarverslag - programmaverantwoording                     9
  1.3 Jaarverslag - algemene dekkingsmiddelen                  54
  1.4 Jaarverslag - Paragrafen                                 59
2 Jaarrekening                                                116
  2.1 Balans                                                  116
  2.2 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling        119
  2.3 Toelichting op de balans                                123
  2.4 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening        137
  2.5 Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening    138
  2.6 Rechtmatigheidsverantwoording                           162
  2.7 Analyse begrotingscriterium                              75
  2.8 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen (WNT)      164
  2.9 Incidentele baten en lasten                             165
  2.10 Structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves 169
3 Bijlagen                                                    170
  3.1 Single Information Single Audit (SiSa)                  171
  3.2 Overzicht taakvelden                                    187
  3.3 Beleidsindicatoren                                      191
  3.4 Mutaties in de reserves en voorzieningen                193
  3.5 Gehanteerde afschrijvingstermijnen                      196
  3.6 Investeringsoverzicht                                   197
                                                                  2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1. Jaarverslag
1.1 Inleiding
Met de jaarstukken legt het college verantwoording af aan de gemeenteraad over de
uitvoering van het beleid en het gevoerde financiële beheer. We volgen daarbij de indeling
van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
    Onze jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Artikel 24 BBV stelt
    daar nadere eisen aan:
    Het jaarverslag bestaat ten minste uit:
     De programmaverantwoording
     De paragrafen
    De jaarrekening bestaat uit:
     Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting
     De balans en de toelichting
     De bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke regelingen (SiSa)
     Een bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld
In het jaarverslag vergelijken we de voornemens uit de begroting 2024 met de realisatie,
zowel qua inhoud als op financiële hoofdlijnen. Dat doen we per programma en via de
paragrafen die dwarsdoorsneden op aspecten van de programma’s tonen.
In de jaarrekening gaan we dieper in op de realisatie van baten en lasten in 2024 en de effecten
daarvan op onze balans. We geven daarin onder meer een verschillenanalyse tussen begroting
en rekening. De inzichten die we daaruit opdoen gebruiken we om waar nodig veranderingen
voor te stellen in het begrotingsjaar 2026 en eventueel ook voor de jaren daarna.
Als inleiding op het jaarverslag en de jaarrekening lichten we er hieronder een aantal
aspecten uit:
     A. Hoogtepunten uit de programmaverantwoording
     B. Financieel resultaat en de belangrijkste afwijkingen
     C. Algemene reserve, solvabiliteit en weerstandsvermogen
     D. Rechtmatigheid
     E. Tot slot: gebeurtenissen na balansdatum
A.       Hoogtepunten uit de programmaverantwoording
In 2024 is er hard gewerkt aan de ambities uit het coalitieakkoord. Er is veel werk verzet en we
hebben resultaten behaald die bijdragen aan de doelen die we onszelf gesteld hebben. In deze
jaarstukken geven wij een uitgebreide toelichting op de stappen die tot nu toe gezet zijn en
welke resultaten er inmiddels behaald zijn. Graag lichten we enkele hoogtepunten hieronder
toe.
                                                                                                 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre> Mooie stappen voor woningbouw
  Op basis van het 'plan van aanpak woonplan per dorp' zijn in samenspraak met inwoners
  voor een aantal dorpen woonplannen ontwikkeld of vastgesteld. In de woonplannen staat
  op welke locaties in een dorp mogelijk woningen kunnen komen. In de Oostergast in
  Zuidhorn zijn we gestart met de volgende fase voor woningbouw. Hier komen zo’n 240
  nieuwe woningen.
 Gezond leven: samen aan de slag
  Op alle vijf middelbare scholen doen we mee aan ‘Helder op School’, om middelengebruik
  onder jongeren tegen te gaan. Ook gingen we in verschillende plaatsen in de gemeente
  gingen we met inwoners in gesprek over hun gezondheid. Dit doen we op basis van het
  uitvoeringsplan Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).
 Sport voor iedereen
  We ondersteunden meer dan 30 sportactiviteiten en -initiatieven in onze gemeente. Dit
  doen we op basis van het Lokaal Sportakkoord. Ook organiseerden we avonden voor
  bestuurders van sportverenigingen. Zo dragen we bij aan een gezonde en sportieve
  toekomst.
 Opvang voor Oekraïense ontheemden
  Afgelopen jaar boden wij 410 opvangplaatsen aan voor Oekraïense ontheemden. Dit
  deden wij op basis van een set landelijke afspraken tussen regio en het Rijk, vastgelegd in
  een bestuursovereenkomst.
 Sneller hulp door Aanpak Voorkoming Escalatie
  We ondersteunen sneller en gerichter bij gezinnen en huishoudens met oplopende
  problematiek. Betere samenwerking, duidelijke afspraken en goede coördinatie bij
  hulpverlening staat hierbij centraal. Een grote groep medewerkers is getraind om nog
  beter hulp te bieden aan huishoudens met oplopende problematiek. Dit doen we volgens
  het AVE-model (Aanpak Voorkoming Escalatie).
 Toekomst voor bedrijventerreinen
  We geven onze ondernemers de ruimte om te groeien en vernieuwen. Zo zorgen we voor
  een sterke lokale economie. Hiervoor stelden wij in 2024 de bedrijventerreinenvisie
  ‘Ruimte voor ondernemen’ vast. Met deze visie leggen we de basis voor het
  doorontwikkelen van de bedrijventerreinen voor de komende jaren.
 Samen werken aan een sociaal Westerkwartier
  Samen met onze inwoners en samenwerkingspartijen stelden we een nieuw beleidsplan op
  voor het sociaal domein. Met het nieuwe beleidsplan willen we komen tot een betere
  samenwerking met onze partners, een betere toegang én passende ondersteuning voor
  onze inwoners.
 Mooie nationale scores
  Westerkwartier scoort goed in nationale verkiezingen. We zijn in de top 3 beland bij de
  verkiezing voor ‘Diervriendelijke Gemeente’. Bij de verkiezing ‘Meest Toegankelijke
  Gemeente’ eindigden we in de top 10. Resultaten waar we trots op zijn!
                                                                                              4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>B.      Financieel resultaat en de belangrijkste afwijkingen
Het verschil tussen inkomsten en uitgaven in 2024 is € 9,5 miljoen. Op basis van de
bestuursrapportages is de begroting in de loop van 2024 bijgesteld tot een saldo van € 4,5
miljoen positief. Het verschil ten opzichte van de bijgestelde begroting komt daarmee op € 5,0
miljoen positief. Bij de besluitvorming rondom de jaarrekening doen we een voorstel voor
resultaatbestemmingen, onder meer als correctie op de in december vastgestelde
budgetoverhevelingen en aanvullende mutaties voor een aantal specifieke reserves.
De grootste afwijkingen ten opzichte van de bijgestelde begroting doen zich voor binnen
programma 6 Sociaal Domein, programma 7 Volksgezondheid en Milieu, programma 8
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing en in de algemene
dekkingsmiddelen en overhead.
De over- en onderschrijdingen hebben in belangrijke mate een incidenteel karakter. Daar
waar ze hun doorwerking hebben in 2025 en verder komen ze terug in de eerste
bestuursrapportage (voor 2025) en de perspectiefnota (voor 2026 en verder) ook in relatie tot
een onderzoek naar scherper begroten dat in het voorjaar van 2025 is uitgevoerd. De grootste
afwijkingen zijn:
 Een nadeel van € 2,6 miljoen op het Sociaal Domein. Dit wordt met name veroorzaakt door
   een overschrijding van € 1,7 miljoen op Jeugdhulp als gevolg van een aantal
   maatwerktrajecten met duurdere indicaties. Daarnaast maakt een dotatie van in totaal € 1
   miljoen aan voorzieningen spaarverlof en RVU deel uit van dit nadeel.
 Een voordeel van € 1 miljoen op Volksgezondheid en Milieu. Dit wordt met name
   veroorzaakt door:
   - Een voordeel van € 0,3 miljoen op afval en de milieustraat, dat bestaat uit een voordeel
      op de liquidatie van ARCG van € 0,9 miljoen en een overschrijding van de lasten op afval
      en milieu met € 0,6 miljoen.
   - Een voordeel van € 0,4 miljoen op meerdere onderdelen van het duurzaamheidsbudget.
      Het gaat om onderdelen uit een gedeelte van het Collegeuitvoeringsprogramma,
      Duurzaamheidsbeleid 2020-2025 en Ondersteuning energietransitie.
 Een voordeel van € 2,7 miljoen op Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke
   Vernieuwing. Dit wordt met name veroorzaakt door:
   - Een voordeel van € 1,3 miljoen op grondexploitaties.
   - Een voordeel van € 1 miljoen op bouw- en woningtoezicht door extra opbrengsten. Het
      aantal aangevraagde en verleende omgevingsvergunningen bouw ligt in 2024 hoger
      dan begroot en er is mede daardoor meer personele inzet gepleegd die we hebben
      kunnen dekken uit extra opbrengsten.
   - Een voordeel van € 0,3 miljoen op het versnellen van de woningbouwopgave door het
      (nog) niet volledig inzetten van capaciteit.
 Een voordeel van € 1,8 miljoen op algemene dekkingsmiddelen. Dit wordt met name
   veroorzaakt door:
   - Een voordeel van € 1,0 miljoen op treasury (€ 0,5 miljoen voor minder rentelast op
      langlopende leningen dan begroot en € 0,5 miljoen rentevoordeel op rentebaten).
   - Een voordeel van € 0,4 miljoen op de algemene uitkering.
   - Een voordeel van € 0,2 miljoen op beheer overige gebouwen en gronden door
      wisselende incidentele baten en lasten.
 Een voordeel van € 2,3 miljoen op overhead, met name veroorzaakt door:
   - Een voordeel van € 1,2 miljoen op salarissen en inhuur.
                                                                                               5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>- Een ontvangst van € 1,1 miljoen in het kader van Nij Begun voor gemaakte kosten, op
  basis van financieringsafspraken tussen Rijk en regio.
- Een voordeel van € 0,2 miljoen op verlofsparen, doordat de storting in de voorziening
  lager was dan begroot.
                                                                                        6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>C.        Algemene reserve, solvabiliteit en weerstandsvermogen
De stand van de algemene reserve is ultimo 2024 € 32,2 miljoen. Dit is een verhoging met
€ 6,8 miljoen ten opzichte van de balanscijfers per ultimo 2023.
De solvabiliteitsratio is bij het opmaken van de stukken 27,2% en gestegen ten opzichte van
vorig jaar (jaarstukken 2023 24,6%). Volgens de normen van de VNG is dit matig (20%-50%).
De toevoeging van het resultaat 2024 aan onze algemene reserve heeft geen effect op de
solvabiliteit per 31-12-2024, maar zorgt voor verbetering in 2025.
Het weerstandsvermogen (risico’s versus de weerstandscapaciteit) van de gemeente
Westerkwartier komt uit op een ratio van 2,6 (jaarstukken 2023 2,3). Dit is te kwalificeren als
uitstekend (bandbreedte boven de 2,0), vorig jaar was dit ook uitstekend. Het verwerken van
het resultaat conform het voorstel tot resultaatbestemming zorgt voor een stijging van het
weerstandsvermogen in 2025.
D.        Rechtmatigheid
Met ingang van 2023 verantwoordt het college middels de rechtmatigheidsverantwoording
over de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties van de jaarrekening. Dit
betekent dat via een verbijzonderde interne controle is vastgesteld of de drie
rechtmatigheidscriteria zijn nageleefd:
 Voorwaardencriterium: de naleving van wet- en regelgeving zoals opgenomen in het
    normenkader dat door de gemeenteraad is vastgesteld;
 Begrotingscriterium: het handelen binnen de budgettaire kaders die de gemeenteraad
    stelt in de begroting en begrotingswijzigingen;
 Misbruik & Oneigenlijk gebruik criterium: het in voldoende mate voeren van een beleid om
    misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsmiddelen te voorkomen.
Als norm voor het rechtmatig handelen is in de Financiële verordening gemeente
Westerkwartier 2023 een verantwoordingsgrens van 3% van de totale lasten opgenomen
(inclusief toevoegingen aan reserves). Op basis van de jaarrekening 2024 betekent dit een
verantwoordingsgrens van € 7,4 miljoen. Het college heeft de conclusie getrokken dat de
verantwoorde baten, lasten en balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen
de daarvoor gestelde grens. Het totaal aan geconstateerde onrechtmatigheden bedraagt €
15,3 miljoen en is nader toegelicht in de rechtmatigheidsverantwoording.
Er is sprake van twee bijzonderheden met betrekking tot de onrechtmatigheden:
 De verantwoording van € 6,2 miljoen op meerjarige overeenkomsten voor de volgende
    jaren (voor inzameling en verwerking van de brongescheiden afvalstromen en voor een
    exploitatiebijdrage aan een zwembad en sporthal). Door deze onrechtmatigheden mee te
    nemen in de verantwoording van 2024 tellen ze in de volgende jaren niet meer mee en
    wordt de onrechtmatigheid in die jaren verlaagd.
 Er is sprake van een bedrag van € 2,9 miljoen aan acceptabele onrechtmatigheden op basis
    van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken.
Wanneer de bovenstaande bijzonderheden niet hadden meegeteld voor het oordeel was de
afgesproken verantwoordingsgrens van 3% niet overschreden en waren de in deze
jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand
gekomen binnen de daarvoor gestelde grens.
                                                                                                7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>E.      Gebeurtenissen na balansdatum
Na balansdatum zijn er geen nieuwe gebeurtenissen te melden die effect hebben op deze
jaarstukken.
Vanaf de volgende pagina’s leest u een integraal jaarverslag waarin wij ingaan op alle
speerpunten uit de begroting 2024. Aspecten die in meerdere programma’s aan bod komen
vindt u daarna in de paragrafen. Het tweede deel van de jaarstukken betreft de financiële
jaarrekening die wij toelichten.
In de voorbereiding op de raadsbehandeling is er een bijeenkomst gepland om u nog een
nadere toelichting te geven op deze jaarstukken, opdat u uw controlerende taak zo goed
mogelijk kunt invullen.
Burgemeester en wethouders van de gemeente Westerkwartier,
A. van der Tuuk, burgemeester          R. Kleijnen, gemeentesecretaris
                                                                                          8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>1.2 Jaarverslag - programmaverantwoording
Het afgelopen jaar hebben we aanzienlijke vooruitgang geboekt in de uitvoering van onze
programma's, gericht op het realiseren van onze strategische doelstellingen en de ambities uit
het coalitieakkoord. Deze paragraaf biedt een overzicht van de belangrijkste activiteiten,
behaalde resultaten en de impact die onze inspanningen hebben gehad op de gemeenschap
en onze belanghebbenden.
Programma 0 – Bestuur en ondersteuning
Het bestuur van de gemeente bestaat uit de gemeenteraad, de burgemeester en het college van
burgemeester en wethouders. In dit programma staat hoe zij worden ondersteund. Zo wordt de
gemeenteraad ondersteund door de griffie. Het college van burgemeester en wethouders wordt
ondersteund door de gemeentesecretaris. Ook verkiezingen en burgerzaken vallen onder dit
programma.
 Taakvelden                                           Portefeuillehouder(s)
 0.1      Bestuur                                     Ard van der Tuuk
 0.2      Burgerzaken                                 Bert Nederveen
Wat is onze beleidscontext
Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
 Dienstverlenings- en werkconcept Dichtbij en Duurzaam (2021)
Wat hebben we gedaan
 Doel: Optimale dienstverlening aan de hand van het dienstverlenings- en werkconcept
 Dichtbij en Duurzaam
 We optimaliseren de kwaliteit van onze dienstverlening, zodat we zichtbaar en dicht bij onze
 inwoners zijn. Digitaal waar kan, fysiek waar nodig.
 Onze (fysieke) dienstverlening wordt vanaf           Vanaf 30 september 2024 is onze standaard
 voorjaar 2024 centraal georganiseerd vanuit          dienstverlening centraal georganiseerd vanuit
 het gemeentehuis in Zuidhorn. We bieden              het gemeentehuis in Zuidhorn. Voor maatwerk
 maatwerk voor inwoners die niet fysiek op            dienstverlening kan de inwoner een afspraak
 locatie kunnen komen. We maken een afspraak          maken en komt de medewerker op een locatie
 op een voor de inwoner gewenste locatie,             waar de inwoner dat wenst. Voor inwoners die
 bijvoorbeeld via een digitale ontmoeting, thuis      niet digitaal vaardig zijn wordt extra aandacht
 of in een dorpshuis.                                 gegeven in het project digitaal meedoen en bij
                                                      de informatiepunten digitale overheid in de
                                                      bibliotheken van Grootegast, Leek, Marum en
                                                      Zuidhorn.
                                                                                                      9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>We optimaliseren onze online dienstverlening.     Het plan van aanpak online dienstverlening is
Het doel hierbij is om onze standaardproducten    gedeeld met en toegelicht aan leden van de
en diensten maximaal digitaal aan te bieden       raad. We werken continu aan het uitvoeren van
waarbij we inspelen op de behoeften van           de verschillende onderdelen van het plan.
inwoners. In etappes tot 1 januari 2025 gaan we
uitvoering geven aan ons plan van aanpak voor     De digitale transitie raakt inwoners en
de online dienstverlening. Digitaal- en           medewerkers.
procesgericht werken is het uitgangspunt voor
het werken in onze organisatie en helpt ons om    De aanbesteding digitale post is afgerond.
een optimale dienstverlening te bieden aan
onze inwoners.
We onderzoeken een track-and-trace systeem.       Op 20 maart 2024 heeft de adviesgroep online
We werken aan een Persoonlijke Informatie         dienstverlening bij een raadsactiviteit een
Pagina (PIP) waarmee inwoners makkelijker         presentatie gehouden over de stand van zaken
online hun gegevens van bijvoorbeeld              Track & trace. De voortgang, technische
belastingen, lopende zaken of meldingen           ontwikkelingen en resultaten van het inrichten
kunnen zien en volgen. Inwoners die minder        van MijnWesterkwartier en digitale
digitaal vaardig zijn krijgen ondersteuning bij   klantportalen grotendeels afhankelijk zijn van
het aanvragen van een product of dienst.          de capaciteit en doorlooptijden van de
                                                  betrokken leveranciers.
                                                   In oktober 2024 is de aanbesteding van de
                                                  nieuwe applicatie voor de meldingen openbare
                                                  ruimte afgerond. In januari 2025 is de
                                                  implementatie gestart en livegang is gepland
                                                  op 1 mei 2025. Voor inwoners is het dan
                                                  mogelijk om hun melding te volgen via de
                                                  Buiten Beter app.
Vanuit onze visie DWDD gaan we onze               We monitoren de kwaliteit van onze
standaard dienstverlening zoveel mogelijk         dienstverlening en rapporteren de resultaten
digitaal inrichten waarbij we een balans zoeken   aan de directie.
tussen digitaal en ‘live’ contact. Hierbij blijft
maatwerk mogelijk. We monitoren en                Speerpunt is het aantal terugbelnotities terug
analyseren onze servicenormen met behulp van      te dringen en de bereikbaarheid en reactietijd
data uit de verschillende dashboards per          van medewerkers op telefoontjes en mail onder
product of dienst. Op basis daarvan voeren we     de aandacht te brengen.
continu verbeteringen door.
                                                                                                 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Heldere communicatie met onze inwoners
We geven een vervolg aan inzet op bestaande      In 2024 zijn we gestart met onderzoek naar
communicatie instrumenten. Dat willen we nog     onze kanalenstrategie. Hiermee willen we onze
gerichter en effectiever doen door een betere    content beter aan laten sluiten bij de
kanaalsturing. Daar doen we in 2024 onderzoek    verschillende doelgroepen (inwoners,
naar.                                            ondernemers, toeristen). In 2024 is een eerste
                                                 basis gelegd met vooronderzoek.
We borgen de uitkomsten van het project          In 2024 hebben we ook weer schrijftrainingen
Direct Duidelijk na 2023 in de lijn. Ook in 2024 georganiseerd. Hieraan hebben 23
trainen we medewerkers in het simpel en          medewerkers deelgenomen. Daarnaast hebben
begrijpelijk communiceren. Hierbij hebben we     we eind 2024 het lezerspanel opnieuw
ook aandacht voor de toegankelijkheid van        opgestart. Om het project te borgen ligt de
onze online communicatie.                        focus nu op trainingen, controle en
                                                 randvoorwaarden.
Duurzaam en toekomstbestendig gemeentehuis
De locatie gemeentehuis Leek/ Oude Ulo/          Het gemeentehuis in Leek is in oktober 2024
gemeentewerf is in 2023 verkocht voor            definitief verlaten om plaats te maken voor
herontwikkeling tot een woonwijk. De             herontwikkeling van een woonwijk en
overdracht vindt gefaseerd plaats. Medio 2024    Grootegast is weer in gebruik genomen totdat
verlaten wij het gemeentehuis in Leek en         de nieuwe centrale huisvesting voltooid is.
medio 2025 de werflocatie Leek. Na verlating     Gemeentelijke dienstverlening aan inwoners
van het gemeentehuis Leek, wordt het             vindt sinds het verlaten van Leek centraal in
gemeentehuis Grootegast weer ingezet voor        Zuidhorn plaats. Op 12 maart 2024 heeft de
tijdelijke huisvesting totdat centrale           raad besloten tot hernieuwd onderzoek naar
huisvesting in Zuidhorn voltooid is. Ook wordt   centrale huisvesting. Op 3 dec 2024 heeft de
het kantoorgebouw in Midwolde klaargemaakt       raad de dependancevariant vastgesteld als
als back-up en als alternatieve locatie voor     voorkeursvariant voor centrale huisvesting, nog
tijdens de verbouwing in Zuidhorn.               nader uit te werken. Het politiebureau in
                                                 Zuidhorn is eind 2024 aangekocht en maakt
                                                 onderdeel uit van de dependancevariant. Het
                                                 kantoorgebouw in Midwolde is in 2024
                                                 omgebouwd tot opvanglocatie en niet meer in
                                                 beeld als gemeentelijke kantoorhuisvesting.
                                                                                                11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                  Na het hernieuwd onderzoek naar centrale
                                                  huisvesting, waartoe de raad op 12 maart 2024
                                                  heeft besloten, is op 3 december 2024 de
We stellen een plan op voor de verkoop en         dependancevariant als voorkeursvariant
duurzame herbestemming van de locaties            vastgesteld. Hierbij is verzocht om een plan van
gemeentehuis Grootegast en gemeentehuis           aanpak hoe dit zo goed en efficiënt mogelijk te
Marum passend bij de dorpskernen. Tot             realiseren is. Dit behoeft nog nadere uitwerking
voltooiing van de centrale huisvesting doen       in een plan van aanpak hoe de eindsituatie te
deze locaties dienst als tijdelijke huisvesting.  realiseren is en een aantal jaren in tijdelijke
                                                  huisvesting zijn te overbruggen. Hierna kunnen
                                                  we het plan maken voor de verkoop van de af
                                                  te stoten gemeentehuizen.
Duurzame en toekomstbestendige locaties buitendienst en Novatec
De buitendienst locaties Noordhorn en             De verbouw en verduurzaming van beide
Grootegast worden verduurzaamd en                 panden is in 2024 nagenoeg afgerond.
verbeterd in 2024 en 2025.
We doen onderzoek naar de toekomst van de        Voor de kringloopwinkel loopt nog een
kwekerij en kringloopwinkel Novatec en komen onderzoek naar inpassing in de nog te realiseren
na visieontwikkeling in 2024 met een voorstel. gemeentelijke milieustraat. Voor de kwekerij is
                                                 het onderzoek nog niet afgerond
We verkopen gefaseerd de buitendienstlocaties    De voorbereidingen voor het verkopen van de
maailoods Noordhorn (met tankstation),           werflocaties en hoofdgebouw Novatec zijn in
Oldehove, Aduard en het achter terrein van       2024 opgestart en lopen nog door in 2025 om ze
Grijpskerk vanwege de koppeling aan de           later in 2025 (deels) te kunnen verkopen.
werflocaties Grootegast en Noordhorn. Deel
locatie Marum en het hoofdgebouw Novatec
volgen later in 2025 vanwege de koppeling met
voltooiing Leeksterveld.
                                                                                                  12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Meer overheidsparticipatie
Actieve samenwerking met inwoners
We stellen een visie en beleid op participatie Het participatiebeleid is in Q4 2024 vastgesteld
op.                                            vanuit de visie dat participatie bijdraagt aan de
                                               kwaliteit van ons beleid en doordachte
                                               besluitvorming.
We gaan door met uitvoering van de             De dorpenschouw vindt structureel plaats en is
dorpenschouw en dorpenrondes en nemen de       opgenomen in de reguliere werkwijze. De
opgehaalde informatie op in de uitvoering van  follow up van actiepunten wordt door team
ons reguliere beleid.                          welkom & ontmoeting (leefbaarheid)
                                               besproken met betreffende collega´s.
                                               Daarnaast vindt structureel overleg plaats met
                                               de beheerders groen en het cluster Recreatie
                                               en Toerisme.
Ook in 2024 wordt het beleid van               Dit is in 2024 voortgezet waarbij er structureel
dorpenschouw voortgezet onder regie van        overleg is met genoemde partners.
Team Welkom & Ontmoeting (leefbaarheid) in
samenwerking met overige teams binnen de
organisatie en ook externe partners zoals Wold
& Waard en Sociaal werk De Schans.
De dorpenrondes zijn in samenspraak met het    De periodieke bezoeken met de
college vervangen voor periodieke bezoeken     dorpswethouders zijn in 2024 uitgevoerd.
van de dorpswethouders en                      Daarnaast is medio 2024, op verzoek van het
leefbaarheidsadviseurs. Die vinden minstens    college, een start gemaakt met een
één keer per jaar plaats.                      dorpsbezoek van het college aan 1 van de 41
                                               dorpen. 1 keer per maand bezoekt het college
                                               een dorp waarbij ze een hele dag aanwezig zijn
                                               in het dorp. In de ochtend vindt hier de
                                               collegevergadering plaats en 's middags is er
                                               een werkbezoek aan een bedrijf of initiatief en
                                               is er overleg met plaatselijk belang en bestuur
                                               dorpshuis. De dorpsbezoeken bieden de
                                               mogelijkheid om in verbinding te blijven met de
                                               dorpen en op te halen wat er speelt.
                                                                                                 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Overige voornemens uit begroting 2024
  Dit wilden we bereiken                             Dit hebben we gerealiseerd
  Organiseren van de verkiezingen op 6 juni 2024    De organisatie van de verkiezingen is gebeurd
  voor het Europees Parlement.                      en de verkiezingen zijn goed verlopen.
  Verstrekking van reisdocumenten: In 2014 is de    In 2024 zijn 11.613 reisdocumenten verstrekt, dit
  geldigheid van een reisdocument voor              was iets meer dan een verdubbeling ten
  volwassenen van 5 naar 10 jaar gegaan. Binnen     opzichte van 2023. De verwachte
  burgerzaken zal vanaf maart 2024 voor een         vervijfvoudiging is (nog) niet gehaald. De
  periode van 5 jaar een reisdocumentenpiek         verwachting was gebaseerd op het aantal
  ontstaan. Het aantal aanvragen zal naar           reisdocumenten waarvan de geldigheid in 2024
  verwachting in deze periode vervijfvoudigen.      verliep. Een reden is dat niet iedereen het
                                                    reisdocument vernieuwt als men nog een ander
                                                    geldig reisdocument in het bezit heeft (zowel
                                                    paspoort als identiteitskaart). De
                                                    reisdocumentenpiek loopt tot 2029.
  Rechtsbescherming en klachtenbehandeling           Ingediende bezwaarschriften worden voor
  door de commissie bezwaarschriften en de           advies voorgelegd aan de onafhankelijke
  klachtenfunctionaris.                              commissie bezwaarschriften. Deze commissie
                                                     stelt jaarlijks een jaarverslag op.
                                                     Ingediende klachten worden afgehandeld door
                                                     (of door tussenkomst van) de
                                                     klachtenfunctionaris. Ook van de ingediende
                                                     klachten wordt elk jaar een jaarverslag
                                                     opgesteld.
                                                     De jaarverslagen van de commissie
                                                     bezwaarschriften en de klachtenfunctionaris
                                                     over 2024 worden naar verwachting in mei
                                                     2025 aan het raadsoverleg voorgelegd.
Wat heeft het gekost
Van programma 0 worden taakvelden 0.1 en 0.2 toegelicht bij dit programma en de overige
taakvelden bij Algemene dekkingsmiddelen.
 0. Bestuur en ondersteuning         Rekening  Begr.2024    Begr.2024   Rekening     Verschil  V/N
 (Bedragen x € 1.000)                    2023  voor wijz.     na wijz.       2024       2024
 Baten programma 0                       1.131        972        1.372       1.334         -37  N
 Lasten programma 0                      5.734     5.832         6.373       7.053       -680   N
 Saldo van baten en lasten              4.603      4.860         5.002      5.719        -718   N
 Onttrekkingen reserves                      -          -            -           -           -  -
 Toevoegingen reserves                       -          -            -           -           -  -
 Resultaat na mutatie reserves          4.603      4.860         5.002      5.719        -718   N
                                                                                                   14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Programma 1 – Veiligheid
De gemeente heeft een belangrijke rol als regisseur op het thema veiligheid. Iedereen moet zich
veilig voelen in de eigen leefomgeving. Op het thema veiligheid wordt samengewerkt met een
breed netwerk binnen onze eigen organisatie en met (overheids)organisaties. Onze eigen
buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) en de politie vervullen hierin een belangrijke rol. De
integrale advisering en uitvoering van hulpverlening bij branden, rampen en crisisbeheersing is
ondergebracht bij de Veiligheidsregio Groningen.
  Taakvelden                                          Portefeuillehouder
  1.1      Brandweer                                  Ard van der Tuuk
  1.2      Openbare orde en veiligheid                Harry Stomphorst
Wat is onze beleidscontext
Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
 Integraal veiligheidsbeleid 2024-2027
 Regionaal beleidsplan Veiligheid Noord-Nederland 2024-2027
 Veiligheidsplan 2020 – 2024 Veiligheidsregio Groningen
Wat hebben we gedaan
  Een veilig Westerkwartier
  We geven uitvoering aan de doelstellingen en        Voor 2024 is een Uitvoeringsplan integraal
  ambities uit het door de raad vastgestelde          veiligheidsbeleid door de burgemeester
  veiligheidsbeleid 2024-2027. Hiervoor stelt het     vastgesteld.
  college een uitvoeringsplan 2024 vast, waarin
  gerichte activiteiten en projecten staan.           De lokale prioriteiten zijn:
                                                      1. Ondermijning
                                                      2. Zorg en Veiligheid
                                                      3. Jeugd en Veiligheid
                                                      4. Digitale veiligheid
                                                      5. Verbinding met de samenleving
  We bestrijden ondermijnende criminaliteit,
  onder andere door het:
   (Door)ontwikkelen van de lokale casustafel        De Ondermijningstafel is in mei 2024 gestart en
      ondermijning.                                   deze is in 2024 zes keer bij elkaar geweest om
                                                      ondermijningssignalen die vanuit de
                                                      gemeentelijke organisatie worden aangeleverd
                                                      te bespreken en zo nodig actie op te
                                                      ondernemen.
   (Door)ontwikkelen van het Westerkwartier          Op 3 oktober 2024 heeft er een integrale
      Interventie Team, van waaruit integrale         controle van garageboxen/bedrijfsunits
      controles georganiseerd worden.                 plaatsgevonden in Marum. Uit deze controle is
                                                      geen ondermijningscasuïstiek naar voren
                                                                                                     15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                               gekomen. Deze controle is ook geëvalueerd en
                                               de verbeterpunten worden meegenomen naar
                                               een volgende keer.
 Inzetten langs de vier sporen van de             Vanuit team Openbare Orde en Veiligheid
   Groningse samenwerking: vergroten                wordt deelgenomen aan de regionale
   bewustwording en weerbaarheid,                   samenwerking ondermijning. Vanuit deze
   ontwikkeling van regionaal interventieteam,      samenwerking worden 'producten’
   intensivering toepassing wet Bibob en het        opgeleverd die lokaal geïmplementeerd
   vastleggen van basisafspraken in de zgn.         kunnen worden. Zo start in het eerste
   ‘Groningse norm’.                                kwartaal van 2025 het Regionaal
                                                    Interventieteam, die integrale controles
                                                    gaat uitvoeren. De Groningse norm is in
                                                    concept gereed en besluitvorming staat
                                                    voor 2025 gepland.
                                                   In de Groningse norm staan de ambities van
                                                    de tien Groninger gemeenten voor de
                                                    aanpak van ondermijnende criminaliteit en
                                                    het basisniveau en de basisafspraken die
                                                    hiervoor nodig zijn. Basisafspraken die niet
                                                    vrijblijvend zijn, maar die de overheden in
                                                    Groningen met elkaar maken om een dam
                                                    op te werpen tegen de mogelijke invloed
                                                    van de georganiseerde criminaliteit op het
                                                    openbaar bestuur.
                                                   Tenslotte is gewerkt aan het
                                                    ondermijningsproof maken van de APV's
                                                    van de Groninger gemeenten.
                                                   Zo is er een tweetal artikelen aan de APV
                                                    Westerkwartier 2021 toegevoegd, te weten
                                                    de artikelen 2:80 (Sluiting voor publiek
                                                    openstaand gebouw of bijbehorend erf) en
                                                    2:81 (Tegengaan onveilig, niet leefbaar en
                                                    malafide ondernemersklimaat)
Cybercrime neemt toe, zowel in omvang als in   In 2024 is er een preventie-actie gericht op
verschijningsvormen. We vergroten de           ouderen georganiseerd. Hierbij hebben we
bewustwording van én weerbaarheid tegen        aanpassingen gedaan op de website van
cybercriminaliteit bij onze inwoners,          Westerkwartier, een artikel geplaatst in De
ondernemers en instellingen:                   Streekkrant en de burgemeester een
                                               videoboodschap laten inspreken. Bij signalen
 We zetten in op een project zoals            van misdrijven en ook bij inzet van nepagenten
   Hackshield, waarbij jeugd -en via hen de    hebben we meteen via de Streekkrant een
   ouders- spelenderwijs (meer) bewust van en  oproep tot alertheid aan de burger gedaan.
   weerbaar worden gemaakt tegen de
   gevaren van de digitale wereld.
 Met onze (publiek-private) partners zetten   Er is een lange termijnplanning uitgestippeld
   we actief in op andere vormen van           voor digitale veiligheid. Dit is beschreven in het
                                               borgingsplan en biedt een gedetailleerde
                                                                                                16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>    doelgroepgerichte preventie en voorlichting aanpak voor de implementatie van digitale
    rondom cybercriminaliteit.                  veiligheid binnen verschillende doelgroepen:
                                                het midden- en kleinbedrijf (MKB), jongeren en
                                                ouderen. Elke doelgroep heeft specifieke
                                                behoeften en uitdagingen, waarvoor per half
                                                jaar staat beschreven welke stappen genomen
                                                kunnen worden om aan de doelen zoals deze
                                                gesteld zijn in het IVP te werken.
                                                 Sinds 2024 hebben we een halfjaarlijks overleg
                                                gepland met OOV, de CISO en de digitale
                                                wijkagent om de trends en ontwikkelingen rond
                                                digitale veiligheid goed te kunnen monitoren.
                                                Daarnaast zijn we sinds 2024 aangehaakt bij de
                                                regionale werkgroep cyberveiligheid van het
                                                RIEC.
We bestendigen en versterken de                 Vanuit team OOV wordt intensief samen
samenwerking tussen de domeinen zorg en         samengewerkt met de collega's van de OGGZ
veiligheid o.a. rond het Toekomstscenario       als het gaat om de implementatie van het AVE-
Jeugd- en gezinsbescherming. We hanteren de     model en het toepassen van dit model in de
methode Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE)        praktijk. In dit kader wordt er ook in regionaal
voor duidelijkheid over regie en                verband samengewerkt met andere
verantwoordelijkheden bij inwoners met          gemeenten en ketenpartners. De gemeente
complexe en meervoudige problematiek. Met       Westerkwartier loopt voorop als het gaat om
deze aanpak willen we problemen voorkomen       werken op basis van het AVE model.
of zo snel mogelijk beheersbaar maken.
                                                Er zijn intern goede afspraken met de
                                                bestuurders gemaakt, zij worden tijdig
                                                geïnformeerd door OOV en/of OGGZ wanneer
                                                er sprake is van opschaling in een specifieke
                                                casus.
                                                Sinds kort is OOV ook aangehaakt bij de
                                                beleidsadviseurs van het sociaal domein op het
                                                gebied van veiligheid.
                                                                                                 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Een weerbare en veilige gemeentelijke organisatie
We intensiveren de inzet op informatie- en      In 2024 hebben wij de nodige stappen gezet en
systeemveiligheid:                              acties uitgevoerd om meer bewustwording te
 We zetten in 2024 extra in op                 creëren op het gebied van fysieke toegang tot
   bewustwording van medewerkers op de          gebouwen en toegang tot digitale systemen
   onderdelen fysieke toegang tot gebouwen      van de gemeente. Zo zijn onder andere de
   en toegang tot digitale systemen van de      gouden regels informatieveiligheid herzien en
   gemeente.                                    is hiervoor een communicatieplan opgesteld.
 We zetten in op het door ontwikkelen van de   Alle medewerkers zijn verplicht om jaarlijks een
   netwerkmonitoring die in 2023 is             training te volgen op het gebied van
   aangeschaft.                                 informatiebeveiliging en privacy.
 Het geven prioriteit aan
   bedrijfscontinuïteitsprocessen en het testen De netwerkmonitoring verloopt goed en wordt
   c.q. oefenen van deze processen.             verder doorontwikkeld. Team Automatisering
                                                heeft concrete stappen gezet als het gaat om
                                                optimaliseren en professionaliseren van onze
                                                systemen. Hierdoor zijn we in staat om
                                                bedreigingen proactief te detecteren en indien
                                                nodig sneller de nodige maatregelen te treffen.
                                                In Q4 2024 zijn we begonnen met de herijking
                                                van het bedrijfscontinuïteitsplan.
We blijven inzetten op interne bewustwording,   In het Uitvoeringsplan ondermijning 2024 –
alertheid en weerbaarheid t.a.v. ondermijning   2027 wordt uitgebreid stilgestaan bij
door middel van gerichte                        bewustwording ondermijning. In 2024 hebben
communicatieactiviteiten. Hiermee trainen we    de Boa’s deelgenomen aan een driedaags
gemeentelijk personeel – met in het bijzonder   opleidingsprogramma ondermijning. Tijdens
ambtenaren met een signaalfunctie, zoals        deze cursus is ingegaan op ondermijning in het
toezichthouders, boa’s en KCC-medewerkers,      Westerkwartier, ondermijning en bijzondere
in het herkennen van signalen.                  wetten, het bestuurlijk instrumentarium,
                                                bestuurlijke controles en de bevoegdheden op
                                                basis van het strafrecht en het bestuursrecht. In
                                                november 2024 hebben de medewerkers van
                                                de buitendienst deelgenomen aan een
                                                bewustwordingssessie ondermijning.
                                                                                                18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Overige voornemens uit begroting 2024
 Dit wilden we bereiken                            Dit hebben we gerealiseerd
 Wij geven uitvoering aan het Programma            In 2024 hebben wij ons ingezet voor een veilig
 Uitvoering- en Handhaving Fysieke                 en prettig Westerkwartier voor zowel inwoners
 Leefomgeving 2023-2024. Wij zetten ons            als bedrijven. Onze buitengewoon
 hierbij in voor een veilige leefomgeving voor     opsporingsambtenaren (boa’s) hebben circa
 inwoners en bedrijven. Boa’s richten zich hierbij 1200 meldingen opgepakt over ergernissen en
 op de aanpak van ergernissen en kleine            kleine overtredingen, zoals foutparkeren,
 overtredingen, zoals foutparkeren,                jeugdoverlast, hondenpoep en zwerfafval.
 jeugdoverlast en zwerfaval. Door gerichte
 controles gaan wij na of het verbod op            Een belangrijk speerpunt was het controleren
 alcoholverstrekking aan en gebruik door           op de naleving van het verbod op
 minderjarigen correct wordt nageleefd.            alcoholverstrekking aan en alcoholgebruik door
                                                   minderjarigen. Dankzij gerichte controles bij
                                                   evenementen zijn verschillende jongeren
                                                   doorverwezen naar Halt. Dit draagt bij aan een
                                                   veilige en gezonde leefomgeving, maar ook aan
                                                   bewustwording onder jongeren.
 We werken nauw samen met de                       Op 21 november 2024 heeft er in
 Veiligheidsregio Groningen (VRG). De VRG          samenwerking met Veiligheidsregio Groningen
 levert op zowel repressief als preventief gebied  een crisisoefening plaatsgevonden waarbij de
 brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening,       burgemeester en de collegeleden zijn geoefend
 crisisbeheersing en (regionale) bevolkingszorg    in hun rol als voorzitter in het gemeentelijk
 zoals crisiscommunicatie. We leveren een          beleidsteam.
 financiële, bestuurlijke en operationele
 (personele) bijdrage aan de veiligheidsregio.      Daarnaast heeft er een 0-meting
 We besteden hierbij ook nadrukkelijk en           crisisbeheersing plaatsgevonden waarbij naar
 structureel onze aandacht aan de paraatheid       voren is gekomen dat er meer aandacht binnen
 van onze lokale crisisorganisatie op het gebied   de organisatie voor dit onderwerp moet
 van bevolkingszorg.                               komen.
                                                   Het gaat er dan bijvoorbeeld om dat er binnen
                                                   de organisatie voldoende medewerkers zijn
                                                   aangewezen voor de lokale en regionale rollen,
                                                   er voldoende bewustwording is, de
                                                   medewerkers voldoende opgeleid, getraind en
                                                   geoefend zijn en de lokale planvorming op het
                                                   gebied van crisisbeheersing op orde is.
 We zetten in op het borgen van de openbare        In 2024 is er geïnvesteerd in meer
 orde en veiligheid bij de tal van grotere en      vooroverleggen en evaluaties om risico's te
 kleinere evenementen die de gemeente rijk is.     beheersen. Een bijkomend effect van vaker om
 Het zorgvuldig doorlopen van het                  tafel zitten met de organisatoren en
 evenementenproces, waarin een adviserende         hulpverleningsdiensten is dat de lijnen tussen
 rol voor de hulpverleningsdiensten is             partijen korter worden. Hiermee zetten we
 weggelegd, is hierbij cruciaal. We zetten in      stappen op het gebied van risicobeheersing.
 2024 specifiek in op het organiseren van
 bijeenkomsten voor organisatoren en het            Daarnaast is voor het eerst in 2024 gewerkt
                                                   met een Veiligheidsteam welke meerdere
                                                                                                  19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre> vroegtijdig kenbaar (laten) maken van            malen bij elkaar is gekomen tijdens het
 evenementen.                                     Pinksterweekend. Hierdoor kunnen de
                                                  verschillende betrokken partijen sneller
                                                  schakelen omdat tijdig informatie kan worden
                                                  gedeeld.
                                                  Tenslotte is er eind 2024 gewerkt aan een
                                                  planning met het oog op vooroverleggen voor
                                                  2025 zodat betrokken partijen in 2025 tijdig
                                                  weten wat er te verwachten valt en of er
                                                  capaciteit voor is.
 We blijven onze inzet op het belangrijke         Er is een werkgroep Knelpunt en participatie
 veiligheidsthema van verkeersveiligheid          die in 2024 periodiek bijeen is gekomen om
 continueren. We zetten in 2024 in op het         meldingen van inwoners op het gebied van
 borgen van het project Klacht en Knel, waarbij   verkeersveiligheid te bespreken en eventuele
 een integrale inzet op verkeersknelpunten        acties in gang te zetten om de verkeerssituatie
 wordt nagestreefd, als structurele werkwijze     te verbeteren. In de werkgroep participeren de
 van de gemeente en betrokken partners.           gemeente, de politie en Veilig Verkeer
                                                  Nederland (VVN). Er zijn door inwoners
                                                  verschillende stickeracties (30 km-zone)
                                                  gevoerd, buurtenquêtes gehouden, acties
                                                  gehouden in het kader van een veilige
                                                  schoolomgeving. Tenslotte is er ook vanuit de
                                                  gemeente/Veilig Verkeer Nederland (VVN)
                                                  advies aan de inwoners gegeven over de
                                                  achtergrond van de weginrichting in relatie tot
                                                  gedrag.
Wat heeft het gekost
1. Veiligheid                            Rekening  Begr.2024   Begr.2024    Rekening     Verschil  V/N
(Bedragen x € 1.000)                         2023  voor wijz.     na wijz.       2024       2024
Baten programma 1                              59          38          51          57          7    V
Lasten programma 1                          6.669       6.601       6.622       6.576         46    V
Saldo van baten en lasten                   6.610       6.563       6.571       6.518         53    V
Onttrekkingen reserves                        238         238         238         238           -   -
Toevoegingen reserves                           -           -            -          -           -   -
Resultaat na mutatie reserves               6.371       6.325       6.333       6.280         53    V
                                                                                                  20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Programma 2 – Verkeer, vervoer en waterstaat
Dit programma omvat het onderhoud en verbetering van de openbare ruimte. Het gaat verder
over het uitvoeren van maatregelen voor een betere bereikbaarheid en verkeersmobiliteit,
parkeren en de realisatie van nieuwe fysieke infrastructuur. De belangrijkste taken die vallen
onder dit programma zijn het uitvoeren van beheertaken, het veiligheidsonderhoud, het dagelijks
en regulier onderhoud, het groot onderhoud en de (her-) inrichtingen in de openbare ruimte. De
gladheidsbestrijding in de wintermaanden hoort hier ook bij.
 Taakvelden                                                         Portefeuillehouder(s)
 2.1      Onderhoud wegen, Gladheidsbestrijding,                    Harry Stomphorst
          Openbare verlichting
 2.2      Parkeren
 2.3      Havens
 2.4      Waterwegen
 2.5      Openbaar vervoer
Wat is onze beleidscontext
Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
 Kwaliteitsvisie openbare ruimte 2021-2025
 Parkeernormen gemeente Westerkwartier (2023)
 Verkeersvisie Westerkwartier (2021)
 Paraplu bestemmingsplan parkeren (2023)
Wat hebben we gedaan
 Goede bereikbaarheid en een infrastructuur passend bij onze visies op het gebied van wonen,
 werken en duurzaamheid
 We prioriteren de opgaven uit de                  Dit is een continu proces.
 verkeersvisie in aansluiting op het
 programma ‘Versnellen
 woningbouwopgave’ en op landelijke en
 provinciale ontwikkelingen.
 Daarnaast gaan we in 2024 aan de slag
 met:
  Het verbeteren van het fietsnetwerk,            In 2024 is gestart met de uitvoering van het eerste
      verdere uitrol van fietspad Leek –           deel van de fietsroute Leek-Groningen. Het
      Groningen en de afronding van de             tweede en derde deel gaan in 2025 van start.
      verkenning fietsverbinding Leek-             In 2024 is de variantenstudie voor de fietsroute
      Zuidhorn.                                    Leek-Zuidhorn afgerond. Op verzoek van de
                                                   gemeente is nog nader onderzoek gedaan naar de
                                                   mogelijkheid om een fietspad aan te leggen door
                                                   Natuurnetwerk Nederland (NNN) gebied. In 2025
                                                   is de besluitvorming voorzien.
                                                                                                      21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>   De uitvoering van het                     We hebben in 2024 de maatregelen waarvoor
    maatregelenpakket inrichting veilige      subsidie is ontvangen nader uitgewerkt en
    schoolomgevingen.                         afgestemd met beheer- en
   Het verder uitwerken van de aanpak        onderhoudswerkzaamheden.
    risicolocaties verkeersveiligheid
    afhankelijk van ontvangen subsidies.
   Het opstellen van het                     Het uitvoeringsprogramma hebben we in
    uitvoeringsprogramma fiets.               november 2024 vastgesteld.
   Uitwerking planvorming aansluiting        In 2024 is gestart met het opstellen van een
    N372-A7 op basis van bestuurlijke         maatregelenpakket.
    afspraken met de provincie.
Overige voornemens uit begroting 2024
Dit wilden we bereiken                       Dit hebben we gerealiseerd
Het onderhouden van wegen, fietspaden,       Het onderhoud van de genoemde onderdelen is in
straatmeubilair en civieltechnische          2024 bepaald volgens het door de raad gekozen
kunstwerken op het niveau zoals              kwaliteitsniveau (scenario 3). Voor het onderhoud
vastgelegd is in de kwaliteitsvisie openbare van de wegen zijn de gegevens uit de weginspectie
ruimte.                                      2022 gebruikt.
                                             Wegen
                                             In 2024 is het groot onderhoud aan de belijning,
                                             wat in 2023 was gestart, afgerond.
                                             Een aantal noemenswaardige projecten waarbij
                                             groot asfaltonderhoud is uitgevoerd zijn:
                                             Reconstructie Jonkersvaart (afronding in 2025),
                                             Hoendiep Westzijde, fietspad Leidijk, Hoofdstraat
                                             Niezijl, Ds Koppiusweg Den Ham en Oudeweg
                                             Lucaswolde.
                                             Kunstwerken
                                             In 2024 zijn we begonnen met het vervangen van
                                             13 kunstwerken. We hebben 7 bruggen geschilderd.
                                             Er zijn 380 bruggen, steigers en kademuren
                                             geïnspecteerd. De inspecties zijn verwerkt in een
                                             meerjarenonderhoudsprogramma (MJOP)
                                             We hebben 12 betonnen objecten geïnspecteerd en
                                             hiervoor een vervangingsplan en onderhoudsplan
                                             gemaakt.
                                                                                               22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre> Het uitvoeren van de technische                 In het voorjaar 2024 is de weginspectie uitgevoerd.
 weginspectie (tweejaarlijks).
                                                 De gegevens zijn gebruikt voor de
                                                 schouwrapportage die aan het college en de raad
                                                 wordt aangeboden.
 Het opstellen van een kwaliteitsrapportage      Er is een kwaliteitsrapportage gemaakt die
 van de wegen.                                   opgenomen is in de schouwrapportage.
 Het inspecteren van kunstwerken en              In 2023/24 zijn alle inspecties uitgevoerd, we
 bijwerken onderhoudsplanning.                   hebben de werkzaamheden ontstaan uit de
                                                 inspectie verwerkt in een
                                                 meerjarenonderhoudsprogramma van 3 jaar.
 Straatvegen en bestrijding van onkruid op       Het straatvegen en bestrijding onkruid op
 verhardingen. In 2024 wordt dit weer            verharding is in 2024 opnieuw aanbesteed en in
 opnieuw (Europees) aanbesteed voor een          uitvoering gebracht. Mede door de continu goede
 periode van 4 jaar.                             groeiomstandigheden is het gewenste beeld t.a.v.
                                                 de onkruidbestrijding op verharding nog niet
                                                 gehaald. Ten opzichte van het vorige contract is
                                                 wel een duidelijke verbetering zichtbaar. Het
                                                 onderhoud op de verhardingen van de
                                                 begraafplaatsen is ook verbeterd.
 In 2024 wordt de laatste fase van het           De aanbestede vervangingen van lichtmasten en
 vervangingsplan openbare verlichting            armaturen (minicompetities 3 en 4) zijn nagenoeg
 uitgevoerd welke eind 2023 is aanbesteed.       geheel uitgevoerd in 2024.
 Afwaarderen van het snelheidsregime in          De voorbereidingen zijn in gang gezet.
 Ezinge, afhankelijk van binnengehaalde
 subsidies.
 Aanleggen van een parkeerplaats bij de          We moeten we op zoek naar een andere locatie
 begraafplaats te Niehove, afhankelijk van       dan dat wij hadden beoogd. Hierover zijn we met
 binnengehaalde subsidies.                       dorpsbelangen in gesprek.
Wat heeft het gekost
2. Verkeer, vervoer en waterstaat       Rekening       Begr.2024   Begr.2024    Rekening     Verschil  V/N
(Bedragen x € 1.000)                         2023      voor wijz.    na wijz.        2024       2024
Baten programma 2                             628            106          193          367       174    V
Lasten programma 2                          11.335        11.368       11.916       12.163      -248    N
Saldo van baten en lasten                  10.707         11.262       11.723      11.797        -74    N
Onttrekkingen reserves                         211            51          732          732          -   -
Toevoegingen reserves                          350              -         423          423          -   -
Resultaat na mutatie reserves              10.846         11.212       11.414      11.488        -74    N
                                                                                                      23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Programma 3 – Economie
Wij zetten ons binnen het programma Economie samen met bedrijfsleven, (beroeps-)onderwijs en
andere partners in voor een economisch vitale samenleving. De focus is erop gericht om het
economisch klimaat in brede zin te versterken. Recreatie en toerisme, cultuur en evenementen
zijn hiermee nauw verbonden. Deze onderwerpen komen in programma 5 aan de orde.
 Taakvelden                                          Portefeuillehouder
 3.1      Economische ontwikkeling                   Richard Lamberst
 3.2      Fysieke structuur
 3.3      Bedrijvenloket Markten
 3.4      Promotie
Wat is onze beleidscontext
Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
 Detailhandelsvisie gemeente Westerkwartier (2020)
Wat hebben we gedaan
 Voldoende vestigingsmogelijkheden voor bedrijven
 Opstellen van een bedrijventerreinenvisie.          De bedrijventerreinenvisie Ruimte voor
 Hierbij stemmen we af met het Masterplan            ondernemen is door de Raad vastgesteld in
 Leek-Tolbert voor wat betreft mogelijke             oktober 2024.
 transformatieplannen van bedrijventerreinen.
 Vervolg geven aan het onderzoek naar de             Er is besloten een nieuw grondstoffencentrum
 mogelijkheden van een circulair                     met een cluster van circulaire bedrijven te
 bedrijventerrein.                                   ontwikkelen. Het is nog niet gelukt hiervoor
                                                     een projectleider te werven.
 Ontwikkelen van Leeksterveld fase 2: Bouwrijp       Het bouwrijp maken heeft vertraging
 maken en op de markt brengen van fase 2a en         opgelopen i.v.m. archeologisch en flora en
 2b.                                                 fauna onderzoek. Fase 2b is al wel op de markt
                                                     gebracht.
 Uitbreiden van De Poort Marum: De                   Er is een verkeersonderzoek uitgevoerd en het
 werkzaamheden lopen door in 2024. Eind              voorontwerp omgevingsplan is ter inzage
 2023/begin 2024 wordt er een                        gelegd. Naar aanleiding van de reacties wordt
 verkeersonderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek         het plan aangepast.
 maakt deel uit van een op te stellen
 omgevingsplan waarvoor de procedure wordt
 opgestart zodra het verkeersonderzoek is
 afgerond.
                                                                                                   24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre> Ondernemersvriendelijke gemeente
 We versterken de dienstverlening aan en         Het verbeteren van de dienstverlening is een
 communicatie met ondernemers, onder             continu proces. Het uitgeven van digitale
 meer door het verbeteren van het                nieuwsbrieven maakt daar deel vanuit. We zien het
 accountmanagement en het uitgeven van           bereik van deze nieuwsbrieven jaarlijks toenemen.
 digitale ondernemersnieuwsbrieven. Het
 verbeteren van de dienstverlening aan           Het landelijke onderzoek MKB vriendelijkste
 ondernemers zal zich moeten vertalen in         gemeente is de laatste jaren niet uitgevoerd door
 een hogere score in het onderzoek MKB           MKB Nederland.
 vriendelijkste gemeente.
 We stellen een visie economie                   Met de visie en het daarbij behorend
 Westerkwartier en een daarbij behorend          ontwikkelplan zijn we in de 2e helft van 2024
 ontwikkelplan op.                               gestart.
Overige voornemens uit begroting 2024
 Dit wilden we bereiken                          Dit hebben we gerealiseerd
 Samenwerking met ondernemers en                 We hebben structureel overleg met verschillende
 vastgoedeigenaren, gericht op behoud van        winkeliersverenigingen en belangrijke
 aantrekkelijke winkelcentra.                    vastgoedeigenaren over diverse initiatieven.
 Faciliteren van projecten die bijdragen aan     Er zijn convenanten afgesloten met Glasdraad
 een goede digitale infrastructuur voor          voor Westerkwartier Zuid en met Glaspoort voor
 bedrijven en inwoners, met als doel dat alle    de dorpen Grootegast, Grijpskerk, Niekerk,
 inwoners en bedrijven toegang kunnen            Oldekerk en Aduard. Het doel voor het
 krijgen tot snel internet per eind 2024.        buitengebied wordt in 2024 niet gehaald. Wij zijn
                                                 hierbij afhankelijk van marktpartijen en de
                                                 Provincie Groningen. Een en ander is vertraagd
                                                 door het faillissement van Rodin.
 Faciliteren van ondernemersfondsen in           In 2024 zijn ondernemersfondsen gefaciliteerd
 gebieden waar daar draagvlak voor is.           voor de centra van Leek en Zuidhorn.
Wat heeft het gekost
3. Economie                               Rekening   Begr.2024    Begr.2024   Rekening      Verschil  V/N
(Bedragen x € 1.000)                          2023    voor wijz.    na wijz.      2024         2024
Baten programma 3                               46           43          43          46           3    V
Lasten programma 3                             633          948         974         756         218    V
Saldo van baten en lasten                      587          905         931         710         222    V
Onttrekkingen reserves                           -             -         25          25            -   -
Toevoegingen reserves                           25             -           -           -           -   -
Resultaat na mutatie reserves                  612          905         906        685          222    V
                                                                                                     25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Programma 4 – Onderwijs
Dit programma omvat het beleid en de maatregelen gericht op gelijke kansen voor jeugdigen en
jongeren om middels het volgen van onderwijs en voorschoolse voorzieningen een passende plek
in de samenleving te krijgen. Onderdeel van dit beleid is het organiseren van voldoende openbaar
primair onderwijs, adequate huisvesting van het primair en voortgezet onderwijs en bekostiging
van het noodzakelijke leerlingenvervoer. Vanuit dit beleid worden ook aan andere gemeentelijke
doelen gewerkt, zoals duurzaamheid, meer bewegen, openbare speelplekken en een
verkeersveilige schoolomgeving.
  Taakvelden                                          Portefeuillehouder(s)
  4.1     Openbaar basisonderwijs                     Bé Schollema
  4.2     Onderwijshuisvesting
  4.3     Onderwijsbeleid, leerlingzaken
Wat is onze beleidscontext
Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
 Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2024-2027
 Programma voorzieningen huisvesting onderwijs 2024 (2023)
Wat hebben we gedaan
  Gezonde en duurzame schoolgebouwen
  We stellen in 2024 een nieuw Integraal          Het IHP 2024-2027 is door de raad vastgesteld. De
  Huisvestingsplan (IHP) op. De uitkomsten        duurzaamheid van de schoolgebouwen is
  van onderzoeken voor verduurzaming van          onderzocht, en de energielabels zijn bekend. De
  de schoolgebouwen worden hierin                 rapporten worden gebruikt bij het beleid.
  meegenomen.
  Besluitvorming over een campus met rsg de       Het haalbaarheidsonderzoek naar een campus met
  Borgen. Op basis van een masterplan             rsg de Borgen en sport, op sportpark Rodenburg, is
  Leek/Tolbert in 2023, worden in 2024            afgerond. De organisaties, de raad en de
  vervolgstappen gezet in nieuwbouwplannen        omwonenden zijn geïnformeerd.
  voor rsg de Borgen.
                                                                                                   26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Overige voornemens uit begroting 2024
 Dit wilden we bereiken                      Dit hebben we gerealiseerd
 Nieuwbouw Lauwers College Grijpskerk: op    De raad heeft het krediet voor nieuwbouw begin
 basis van besluitvorming eind 2023 wordt in 2024 beschikbaar gesteld. De verdere
 2024 gestart met de nieuwbouw van deze      voorbereidingen voor de nieuwbouw zijn in 2024
 school.                                     gedaan. Eind 2024 is de aanbesteding gedaan.
 Op basis van het door de raad vastgestelde  Het capaciteitsprobleem in de Noordster is vanaf
 Programma voorzieningen huisvesting         schooljaar 2024-2025 tijdelijk opgelost door een
 onderwijs 2024 (eind 2023), worden in 2024  vrijgevallen ruimte in verband met beëindiging van
 vraagstukken op het gebied van              huur door Stichting de Zijlen. De Windroos heeft
 onderwijshuisvesting aangepakt. Mogelijke   nu geen capaciteitsprobleem, want zij laten een
 vraagstukken betreffen Noordster in         maximumaantal leerlingen toe. Het
 Zuidhorn (capaciteitsprobleem), Windroos    voorbereidingskrediet voor (ver)nieuwbouw van
 in Zuidhorn (capaciteitsprobleem) en        Christal is opgenomen in het OHP 2025. De
 Christal in Grootegast                      Hasselbraam heeft bekostiging gekregen voor
 (renovatie/nieuwbouw), bekostiging eerste   twee onderwijsleerpakketten en meubilair.
 inrichting onderwijsleerpakket en meubilair
 voor de achtste groep van OBS de
 Hasselbraam (vanwege uitbreiding
 schoolgebouw).
 Leerlingenvervoer: in het leerlingenvervoer Op grond van de evaluatie van de pilot is besloten
 draait tot en met schooljaar 2023-2024 de   om de Voor Elkaar Pas op te nemen in het
 pilot zelfstandig leren reizen met het      reguliere beleid voor zelfstandig leren reizen in het
 openbaar vervoer om leerlingen zelfstandig  leerlingenvervoer. In juni 2024 hebben wij hierover
 te laten reizen indien mogelijk en uitgaven een raadsbrief gestuurd.
 hiervoor te beperken.
 Subsidiëring peuteropvang en voorschoolse   Kinderopvang organisaties met peuteropvang en
 educatie om kinderen met een                Voorschools Educatief aanbod zijn gesubsidieerd
 ontwikkelingsachterstand een goede start    voor de bezette kindplaatsen van reguliere en
 op de basisschool te geven.                 doelgroepkinderen.
 Uitvoering geven aan de Ommelander          Dit is gebeurd. De Ommelander Werkagenda
 Werkagenda (onderwijs en zorg) in           maakt onderdeel uit van de (wettelijke verplichte)
 samenwerking met diverse betrokken          samenwerking met het onderwijs. We bespreken
 partijen met als speerpunten: inclusiever   de voortgang op deze thema's en wat we daarin
 onderwijs, aanpak thuiszitters door         gezamenlijk te doen hebben. Dit doen we zowel
 overbruggingshulp, aanpak ongeoorloofd      ambtelijk als bestuurlijk een aantal keer per jaar.
 verzuim, aansluiting onderwijs
 arbeidsmarkt, positieve gezondheid,
 depressie en suïcidepreventie (VO), aanpak
 armoede bij leerlingen, implementatie
 privacy convenant, proces en
 resultaatafspraken Voor- en Vroegschoolse
 Educatie.
                                                                                                 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre> Uitvoering taken in het kader van leerplicht     Deze taken zijn uitgevoerd door onze
 en Regionale Meld- en coördinatiefunctie         doorstroomcoaches/leerplichtambtenaren. De
 voortijdig schoolverlaten (RMC), gericht op      hele doelgroep voortijdig schoolverlaters is in
 het voorkomen van schooluitval en het            beeld. De jongeren die hiervoor geschikt zijn, zijn
 behalen van een startkwalificatie en een         ingestroomd in Route Rubicon, een 2-jarig mbo-
 goede startpositie op de arbeidsmarkt.           traject voor jongeren van 18-23 jaar die nog geen
                                                  startkwalificatie hebben.
Wat heeft het gekost
4. Onderwijs                             Rekening      Begr.2024   Begr.2024   Rekening      Verschil   V/N
(Bedragen x € 1.000)                          2023     voor wijz.    na wijz.       2024        2024
Baten programma 4                             1.419          866        1.102      1.069           -33   N
Lasten programma 4                           8.228          7.411       7.997       7.715         282    V
Saldo van baten en lasten                    6.810         6.545       6.895      6.646           249    V
Onttrekkingen reserves                           32            69          69          52          -17   N
Toevoegingen reserves                             -             -           -           -            -   -
Resultaat na mutatie reserves                6.777         6.476       6.826      6.594           232    V
                                                                                                       28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Programma 5 – Sport, cultuur en recreatie
Dit programma omvat beleid en maatregelen gericht op de leefgebieden/thema’s Gezond en
Meedoen in het sociaal domein: sport, cultuur, recreatie en bibliotheekwerk. Onder het
programma vallen ook het eigendom, exploitatie en beheer van sportaccommodaties en het
openbaar groen. Tot slot vallen ook beleid en maatregelen ten aanzien van monumenten, musea
en cultureel erfgoed onder dit programma.
 Taakvelden                                          Portefeuillehouder(s)
 5.1     Sportbeleid                                 Harry Stomphorst
 5.2     Sportaccommodaties                          Bé Schollema
 5.3     Cultuur                                     Richard Lamberst
 5.4     Musea                                       Bert Nederveen
 5.5     Cultureel erfgoed                           Hans Haze
 5.6     Bibliotheken en omroep
 5.7     Openbaar groen en recreatie
Wat is onze beleidscontext
Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
 Lokaal Sportakkoord II (2023)
 Cultuurvisie 2021-2028 ‘Ienvestieren ien geluk’ (2021)
 Visie recreatie en toerisme (2021)
 Kwaliteitsvisie openbare ruimte (2021)
 Nota dierenwelzijn (2023)
 Duisternis beschermen, lichthinder aanpakken (2023)
Wat hebben we gedaan
 Meer sportdeelname
 De inzet op bestaande projecten en               Op alle bestaande projecten is de inzet
 programma’s wordt gecontinueerd. Hierbij         gecontinueerd. Bij het programma de School in
 gaat het over de projecten en programma’s        Beweging zijn in 2024 nieuwe scholen
 De School in Beweging, Lokaal                    aangesloten. In 2024 is verder uitvoering gegeven
 Sportakkoord, Provinciaal Beweegakkoord,         aan het Lokaal Sportakkoord en zijn ruim 30
 JOGG (Gezonde Jeugd en Gezonde                   activiteiten en nieuwe initiatieven in het
 Toekomst) en de inzet van                        Westerkwartier ondersteund. Verder zijn avonden
 Buurtsportcoaches (BCR-regeling).                georganiseerd voor verenigingsbestuurders.
 We verduurzamen 8 sportaccommodaties.            Verduurzaming gemeentelijk vastgoed tranche 1 is
                                                  nagenoeg afgerond (incl. De
                                                  binnensportaccommodaties). De verduurzaming
                                                  gemeentelijk vastgoed tranche 2 is in
                                                  voorbereiding. Er lopen diverse onderzoeken naar
                                                  de verduurzamingsmogelijkheden.
                                                                                                   29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Kunst en cultuur is toegankelijk
Uitvoering van het uitvoeringsplan 2023-    Het Uitvoeringsplan 2023-2024, onderdeel van de
2024.                                       Cultuurvisie 2021-2028, is uitgevoerd en
                                            geëvalueerd.
Met de in 2023 vastgestelde regeling        In 2024 zijn twee grote theaterproducties
subsidiëren we incidentele grote producties gesubsidieerd op grond van de regeling.
die hiervoor in aanmerking komen.
In gesprek met het dorp komen we tot een    In 2024 is afgesproken dat in Oldehove en Aduard
pilotplan voor de bibliotheek in Oldehove.  op 1 januari 2025 de nieuwe werkwijze van start
In 2024 gaan we, naar verwachting, nog      gaat. In deze nieuwe werkwijze wordt de
geen wijzigingen doorvoeren in de           bibliotheek veranderd naar een plek waar
bibliotheek in Oldehove. Dit heeft te maken activiteiten georganiseerd worden voor en door
met andere ontwikkelingen in het dorp,      inwoners, waar boeken van het dorp te lenen zijn
waaronder de plannen rondom het MFC.        en waar de Bibliopunt Plus staat. Dit wordt een
Het heeft meer tijd nodig om tot een        plek voor ontmoeten en leren.
gezamenlijke pilot te komen.
Een Westerkwartier waarin het goed recreëren is voor zowel inwoners als toeristen
In 2024 wordt verder uitvoering gegeven     In 2024 is verder gewerkt aan de uitvoering van het
aan het uitvoeringsplan Recreatie en        uitvoeringsplan. Zo zijn er thematische kaarten
Toerisme.                                   ontwikkeld, is er gewerkt aan een digitale
                                            plattegrond en is er een foldermarkt gehouden.
                                            Om meer richting te geven aan marketing is een
                                            traject gestart om te komen tot een nieuw
                                            marketingplan waarvoor diverse bijeenkomsten
                                            met het werkveld zijn georganiseerd. Voor musea
                                            is een nieuw beleidskader ontwikkeld. Om data te
                                            verzamelen zijn er stappen gezet om in provinciaal
                                            verband een monitoring op te zetten. Daarnaast is
                                            geparticipeerd in projecten als Baanbreker,
                                            Groeningen en Landschapswerkplaats.
We geven uitvoering aan de opgave           Het afgelopen jaar is veel tijd en aandacht besteed
Versterken gebruik en beleving van water    om de wederzijdse belangen (gemeente,
zoals is aangegeven in het uitvoeringsplan  waterschappen en provincie) op de gezamenlijke
Recreatie en Toerisme.                      agenda te krijgen. Dit is een doorlopend en zich
                                            verder ontwikkelend proces.
                                            Er is een verkenning gedaan om bestaande
                                            vaarroutes op te waarderen en kansrijke routes zijn
                                            in beeld gebracht.
                                            Er zijn voorbereidingen getroffen om de
                                            voorzieningen in de haven van Leek te verbeteren.
                                                                                               30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>De transitie van het landelijk gebied
We stellen samen met behulp van een          In 2024 is de opdracht voor de landschapsbiografie
extern bureau een landschapsbibliografie     gegund aan Landschapsbeheer Groningen.
op. In die landschapsbiografie vormt het
landschap en haar biodiversiteit het
uitgangspunt. Het wordt de plek waarin alle
bestaande onderzoeken, beleidsstukken,
visies, inventarisaties, biografieën etc.
worden gebundeld en waarin de ontstaans-
geschiedenis van de landschapstypen en de
toekomstmogelijkheden worden
beschreven.
We geven een impuls aan de transitie         In 2024 is gestart met het haalbaarheidsonderzoek
landelijk gebied door deelname aan           “Herstel De Lindt”.
projecten hieromtrent. In 2024 gaan we
onder andere aan de slag met het Herstel     Het gebiedsplan Aduarderdiep zit in de afrondende
van De Lindt, en het gebiedsplan             fase. De uitvoering ligt bij het waterschap
Aduarderdiep, gezamenlijk met het            Noorderzijlvest. Vanuit het NPG hebben wij €
waterschap en in regioverband werken we      300.000 ,- aangevraagd en overgemaakt aan
samen aan de ontwikkeling van                Noorderzijlvest.
Groeningen. We werken met de Provincie
Groningen en partners in het gebied aan      Het Gebiedsplan Toekomst Landelijk Gebied is
gebiedsplannen vanuit de Rijksopgaven        eind 2024 jaar met de gebiedspartners afgerond en
(natuur, stikstof, water en klimaat) van het ter kennisname aan de raad gezonden.
NPLG.
                                                                                               31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Een groen en vitaal Westerkwartier
We planten deze bestuursperiode               Er is een plan van aanpak opgesteld in 2024. Hierin
gezamenlijk met onze inwoners een boom        is beschreven dat we invulling geven aan meerdere
voor iedere inwoner van Westerkwartier. In    deelprojecten en hierbij de samenwerking aan zijn
2024 stellen we daartoe een concreet plan     gegaan met o.a. Landschapsbeheer, Boer en
van aanpak vast en zetten we de eerste        Natuur Groningen West en Meer Bomen Nu. De
stappen in een haalbare uitvoering.           tussenstand van 2023/2024 is in juli 2024 gedeeld
                                              met uw raad en de boommeter staat op ruim
                                              23.000 bomen.
Het licht en donkerte beleid bestaat uit twee In 2024 is de donkertezoneringskaart met
delen. Het beleidsstuk genaamd ‘Duisternis    bijbehorende notitie opgesteld en wordt in 2025
beschermen, lichthinder aanpakken’ is op 19 aan de raad ter vaststelling aangeboden.
april 2023 vastgesteld door de raad. Nu zijn
we samen met adviesbureau Licht en
donkeradvies en de provincie Groningen
bezig met het ontwikkelen van een
donkertezoneringskaart met beleidsnotitie.
Deze wordt in 2024 ter vaststelling aan de
Raad aangeboden.
We geven uitvoering aan het                   Het Roekenbeheerplan 2022-2026 is in uitvoering.
roekenbeheerplan en evalueren dit.            In Leek/Tolbert en Grijpskerk zijn roekennesten
                                              voor het derde beheerjaar verwijderd en met
                                              inwoners roeken verjaagd. Alle bij de gemeente
                                              gemelde overlast is gemonitord. Inwoners krijgen
                                              terugkoppeling van meldingen.
Meer perspectief voor de agrarische sector
We stellen de Voedselvisie Westerkwartier     Na overleg met de raad is in 2024 besloten om te
vast en voeren deze uit .                     komen tot een voedselvisie en een
                                              uitvoeringsagenda.
Vanuit de Rijksopgaven NPLG en de             De Erfgoed Deal Middag-Humsterland is
Erfgoeddeal werken we aan de transitie        grotendeels afgerond. De pilots voor
naar multifunctionele Landbouw als nieuw      toekomstbestendige landbouw hebben bruikbare
agrarisch perspectief.                        resultaten opgeleverd voor de toekomst. Met de
                                              provincie en partijen als BoerenNatuur Groningen
                                              West wordt gewerkt aan interpretatie in beleid en
                                              uitvoering.
                                                                                                 32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Overige voornemens uit begroting 2024
 Dit wilden we bereiken                     Dit hebben we gerealiseerd
 We voeren de Brede Regeling                Binnen deze programma's en projecten is
 Combinatiefuncties uit. Hiermee worden     samengewerkt met buurtsportcoaches die vanuit
 Buurtsportcoaches ingezet om inwoners te   een coördinerende, initiërende en verbindende rol
 stimuleren in het sporten en bewegen en    sport stimuleren onder verschillende doelgroepen
 zijn zij ondersteunend aan sport- en       en aanbieders ondersteunen. Zo hebben zij dit jaar
 beweegaanbieders. Daarnaast wordt de       voor de tweede maal ‘Coppa Westerkwartier’, een
 cultuurcoach ingezet voor het verbinden    zaalvoetbaltoernooi voor jeugd georganiseerd.
 van culturele partijen en het ondersteunen
 bij het ontwikkelen van nieuwe culturele   Ook is er samengewerkt met de cultuurcoach die
 initiatieven.                              vanuit een verbindende rol cultuurdeelname
                                            stimuleert voor inwoners. Te denken valt hierbij
                                            aan het project Kunstimpuls. Dit is een project om
                                            kinderen van 2-12 jaar structureel kennis te laten
                                            maken met alle basisvormen van cultuur. De
                                            cultuurcoach is hierin de verbindende factor met
                                            alle samenwerkende partijen.
 We voeren subsidieregelingen uit, onder    Deze regeling is uitgevoerd. Er zijn structurele
 andere op gebied van sport en cultuur.     subsidies verleend aan bijvoorbeeld
 Hiermee ondersteunen we partijen bij het   hardloopevenementen, concerten en verenigingen
 organiseren van activiteiten en            die voldoen aan de voorwaarden die in de regeling
 evenementen.                               beschreven staan. Daarnaast zijn er incidentele
                                            subsidies verleend aan activiteiten, zoals
                                            bijvoorbeeld een jeugdvoetbaltoernooi en
                                            toneelvoorstellingen.
 We onderzoeken de mogelijkheid om vanaf    Dit wordt meegenomen in een plan van aanpak
 2024 in samenwerking met het               Armoede.
 Volwassenenfonds Sport en Cultuur de
 deelname aan sport en cultuur door
 volwassenen met een minimuminkomen te
 bevorderen. Ouders met een
 minimuminkomen worden zo in staat
 gesteld een voorbeeld te zijn voor hun
 kinderen, waarvoor via St. Leergeld al wel
 een beroep kan worden gedaan op
 ondersteuning door het Jeugdfonds Sport
 en Cultuur.
 Sportaccommodaties: Aan de hand van een    We hebben het proces afgerond. Het wachten is op
 opgesteld plan van aanpak en een verrichte de eindrapportage.
 voorverkenning worden in 2024 de eerste
 stappen gezet in harmonisatie van het
 beleid en de tarieven van alle binnen- en
 buitensportaccommodaties.
                                                                                               33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre> Ook in 2024 doen we het onderhoud van           Het onderhoud is nagenoeg op het gewenste
 specifiek gebruiksgroen zoals parken,           kwaliteitsniveau uitgevoerd. Door mens en
 dorpsbossen, landgoederen, sportvelden,         middelen effectief in te zetten hebben we de
 begraafplaatsen en speelplaatsen.               beoogde criteria grotendeels gehaald. Voor
                                                 specifieke resultaten verwijzen wij u naar de
                                                 uitkomsten van de 3 gehouden 'groenschouwen'
                                                 zoals die u aangeboden zijn in 1 rapportage.
 We zetten ons ervoor in dat de bescherming      Het slotencasco Middag-Humsterland is geborgd
 van het slotencasco Middag Humsterland          in het ontwerpplan Herziening Bestemmingsplan
 wordt geborgd in verschillende regelingen.      Buitengebied.
 We werken mee aan diverse                       We werkten (mee) aan diverse landschaps
 landschaps(herstel)projecten.                   (herstel)projecten. Concreet werkten we aan het
                                                 herstel van houtsingels binnen het Project een
                                                 boom voor elke inwoner.
                                                 Ook werken we aan initiatieven vanuit inwoners op
                                                 het gebied van TenneT Landschapscompensatie.
 We borgen de uitkomsten van het                 Uitkomsten zoals benodigde
 programma Westerkwartier Natuurinclusief        landbouwverdienmodellen zijn en worden
 in ons beleid en in de gebiedsprocessen van     opgenomen in beleidsplannen en uitvoering. Zoals
 de Transitie Landelijk Gebied (NPLG).           in het gebiedsplan TLG en de gebiedsofferte die
                                                 begin dit jaar aan het rijk zijn aangeboden.
Wat heeft het gekost
5. Sport, cultuur en recreatie           Rekening    Begr.2024    Begr.2024      Rekening   Verschil  V/N
(Bedragen x € 1.000)                         2023     voor wijz.    na wijz.          2024     2024
Baten programma 5                           3.380         2.196       2.992          3.425      433    V
Lasten programma 5                         18.098        18.505      19.246         19.219        27   V
Saldo van baten en lasten                  14.718        16.308      16.254         15.794      460    V
Onttrekkingen reserves                         756          115       1.866           1.771      -95   N
Toevoegingen reserves                        1.718             -      1.693          1.693         -   -
Resultaat na mutatie reserves              15.681        16.193      16.081         15.717      365    V
                                                                                                     34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Programma 6 – Sociaal domein
Dit programma omvat het beleid en de maatregelen gericht op versterking van de
samenlevingskracht, zodat inwoners zoveel mogelijk op eigen kracht, en met ondersteuning van
het sociaal netwerk kunnen participeren. Onder dit programma valt ook preventief beleid en de
maatregelen die gericht zijn op het versterken van de brede welvaart van inwoners en een
gezonde, kansrijke ontwikkeling van jeugdigen. Onder dit programma vallen ook beleid en
maatregelen die bijdragen aan die nodig zijn om inwoners ondersteuning en zorg te bieden als het
niet op eigen kracht lukt.
 Taakvelden                                                        Portefeuillehouder(s)
 6.1      Samenkracht (maatschappelijk werk, jeugd-                Bert Nederveen
          en jongerenwerk, kinderopvang,
                                                                   Bé Schollema
          ouderenwerk, leefbaarheid)
                                                                   Richard Lamberst
 6.2      Wijkteams
                                                                   Harry Stomphorst
 6.3      Inkomensregelingen
 6.4      Begeleide participatie
 6.5      Arbeidsparticipatie
 6.6      Maatwerk (Wmo)
 6.7      Maatwerk
 6.8      Geëscaleerde zorg
Wat is onze beleidscontext
Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
 Dorpshuizenbeleid (2023)
 Beleidsplan sociaal domein ‘Samen werken aan een sociaal Westerkwartier (2024)
 Beleidsplan Integrale schuldhulpverlening 2022-2025 (2021)
 Visie armoedebeleid (2024)
 Beleidskader nieuwe wet inburgering 2022-2025 (2021)
Wat hebben we gedaan
 Uitvoering van het dorpshuizenbeleid
 In 2024 geven we uitvoering aan het in 2023      Een ronde met alle dorpshuizen is in 2024
 vastgestelde dorpshuizenbeleid. We zetten        afgerond. Dorpshuizen hebben gebruik gemaakt
 in op deelname aan de nieuwe                     van de vijf subsidieregelingen. Diverse
 subsidieregelingen en ondersteuning van          dorpshuizen hebben ondersteuning en advies
 dorpshuizen die dat het meeste nodig             gekregen voor uiteenlopende zaken. Verder zijn
 hebben.                                          met enkele dorpshuizen harmonisatie-afspraken
                                                  gemaakt. Ook zijn drie bijeenkomsten
                                                  georganiseerd in samenwerking met Groninger
                                                  Dorpen.
                                                                                                 35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>We onderzoeken de mogelijkheden voor         In 2024 zijn hier de eerste stappen in gezet.
implementatie van de brede
welvaartsmonitor.
We gaan in gesprek met inwoners die zich     Dit is een doorlopend proces in het contact met
melden met initiatieven en waar mogelijk en  de dorpen vanuit het team leefbaarheid en
passend ondersteunen we de initiatieven.     dorpencontact. De ondersteuning kan bestaan
                                             uit advisering, begeleiding, regievoering en het
                                             aandragen van financieringsmogelijkheden.
 Verbeterde sturing in het sociaal domein
In 2024 stellen we het nieuwe beleidsplan   Het beleidsplan sociaal domein 2024 ‘Samen
sociaal domein vast. We bepalen daarmee     werken aan een sociaal Westerkwartier’ is in juni
de koers voor de komende jaren en brengen   2024 vastgesteld door de raad.
samenhang aan in wat we doen in het
sociaal domein. Het beleidsplan is zodanig  Hierin hebben we onze visie, missie, ambities en
geformuleerd dat we kunnen sturen op        effectdoelen voor de komende jaren voor het
resultaten.                                 brede sociaal domein verwoord.
Vertaling landelijke Hervormingsagenda en   In juni is gestart met een proeftuin
Toekomstscenario jeugd en                   Toekomstscenario om te experimenteren met
gezinsbescherming naar passende             een nieuwe, passende werkwijze.
werkwijze in onze gemeente. Regionaal en
lokaal verkennen we wat we moeten doen      Een regionale toets en lokale zelfscan hebben
en hoe dit goed inpasbaar is in onze        een goed beeld opgeleverd van hoe we ervoor
gemeente. Mede vanuit landelijk             staan ten opzichte van de maatregelen uit het
implementatieplan dat in oktober 2023       implementatieplan Hervormingsagenda en waar
verschijnt.                                 aanpassingen nodig zijn in onze gemeente.
 Een gezonde toekomst voor kinderen en volwassenen
We voeren het Programma Kickstart uit om    Kickstart is in 2024 uitgevoerd. Het programma
de kansengelijkheid van kinderen en jeugd   loopt door tot en met 2026.
(0-23 jaar) in het Westerkwartier te
vergroten. Dit doen we via 3 themalijnen:
 Themalijn Kickstart in jouw buurt
    (JOGG, 0-23 jaar): we zetten in op      Jaarlijks leveren we een Voortgangsrapportage
    normaliseren van een gezonde leefstijl  Kickstart op aan de provincie, ter verantwoording
    bij jongeren, door activiteiten in te   van de subsidie. Onderdeel is de
    zetten met name via scholen (primair    Monitoringsrapportage Kickstart (CMO Stamm)
    en voortgezet onderwijs) en             om de effecten van het programma in beeld te
    sportverenigingen.                      brengen. De voortgangsrapportage geeft jaarlijks
 Themalijn Kickstart op School (Tijd voor  een uitgebreid inzicht in de activiteiten per
    Toekomst 4-12 jaar): op 16 scholen      programmalijn, voortgang, financiën.
    zetten we in op het verrijken van de
    schooldag, in nauwe samenwerking
    met de scholen zelf. Scholen hebben
    een eigen programma verrijkte
    schooldag op hun school ontwikkeld en
    voeren dit uit.
                                                                                              36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>   Themalijn Kickstart voor de Kleintjes (-
    10 maanden tot 4 jaar). In nauwe
    samenwerking met onze lokale coalitie
    Kansrijke Start zetten we in op
    projecten/activiteiten die gezondheid
    van (aanstaande)ouders en kind voor,
    tijdens en na de zwangerschap
    bevorderen, en kwetsbaarheid
    reduceren, om zo jonge kinderen een
    goede, kansrijke, gezonde start te
    geven.
Na vaststelling van een Lokaal Plan in het   Dit is gebeurd. Voor de verschillende onderdelen
kader van het Gezond en Actief Leven         zijn uitvoeringsplannen geschreven, waarin staat
Akkoord (GALA) in 2023, voeren we dit        welke resultaten we willen behalen en op welke
vanaf 2024 uit.                              wijze we de middelen uit het SPUK GALA gaan
                                             inzetten om deze resultaten te behalen. In 2024
                                             zijn activiteiten gecontinueerd of opgezet met
                                             samenwerkingspartners en initiatieven
                                             ondersteund Denk hierbij aan het vergroenen van
                                             schoolpleinen voor een gezonde leefomgeving,
                                             het uitvoeren van een leefstijlprogramma voor
                                             een kwetsbare doelgroep en het project
                                             Leefsamen.
Integrale aanpak armoede
In 2023 is de visie op Armoede vastgesteld     De visie met betrekking tot de integrale aanpak
en een aanpak bepaald. In 2024 gaan we hier    van armoede is begin 2024 vastgesteld. In de
uitvoering aan geven.                          visie staat beschreven hoe de gemeente
                                               Westerkwartier haar verantwoordelijkheid in de
                                               opgave van armoede ziet en neemt.
                                               In de tweede helft van 2024 is gewerkt aan een
                                               plan van aanpak dat in Q1 2025 aan de raad is
                                               aangeboden.
Verbetering van de taalvaardigheid van onze inwoners
We voeren het plan van aanpak                 Dit is gebeurd. De activiteiten om de
Laaggeletterdheid arbeidsmarktregio           zichtbaarheid van de aanpak van
Groningen 2020-2024 uit, financieren          laaggeletterdheid te vergroten, hebben
taalcoördinatoren en Taalhuizen in onze       plaatsgevonden tijdens de week van de
gemeente en doen mee aan de nationale         ontmoeting en tijdens Startfest.
week van Lezen & Schrijven. Ook
subsidiëren we Biblionet om in de gemeente
Informatiepunten Digitale Overheid aan te
bieden.
                                                                                               37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre> Voorzien in de opgave voor opvang van vluchtelingen
 We voldoen aan onze opgaven voor opvang     We hebben ons het afgelopen jaar ingezet om
 van vluchtelingen. Dat betekent dat we ons  zowel de taakstelling 2024 als de achterstand
 inzetten voor het behalen van onze          2023 te realiseren. Hiervoor hebben we in
 taakstelling van te huisvesten              afstemming met Wold en Waard en de provincie
 statushouders (zie ook programma 8) en      een plan van aanpak opgesteld dat we hebben
 opvang blijven bieden aan Oekraïense        uitgevoerd. Het eerste (taakstelling 2o24) is
 vluchtelingen. Op basis van een             gelukt, de achterstand 2023 is maar beperkt
 bestuursovereenkomst met het Rijk           ingelopen en ultimo 2024 resteren nog 80
 (Regiodeal Groningen) is asielopvang of     personen uit de taakstelling 2023 te plaatsen.
 crisisnoodopvang niet aan de orde.
 We organiseren de tijdelijke opvang van     We hebben het afgelopen jaar 410
 ontheemde Oekraïners.                       opvangplaatsen voor Oekraïense ontheemden
                                             geboden. Dit maakt onderdeel uit van een set van
                                             afspraken tussen regio en Rijk die zijn vastgelegd
                                             in een bestuursovereenkomst.
Overige voornemens uit begroting 2024
 Dit wilden we bereiken                       Dit hebben we gerealiseerd
 We geven uitvoering aan de wettelijke taken  We geven op integrale wijze uitvoering aan onze
 binnen het sociaal domein, zoals de          wettelijke taken.
 Jeugdwet, Wmo, Participatiewet, Wet
 Schuldhulpverlening, Wet inburgering en      Inwoners die een beroep doen op voorzieningen
 Wet kinderopvang. De uitvoering doen wij     vanuit de Jeugdwet, WMO, Participatiewet,
 op een integrale wijze waarbij de inwoner    Schuldhulpverlening, Wet Inburgering of Wet
 centraal staat.                              Kinderopvang worden adequaat geholpen. De
                                              behandelend ambtenaar kijkt bij de beoordeling
                                              van het recht ook naar mogelijke behoefte aan
                                              ondersteuning vanuit andere wetten, op basis
                                              van het principe van positieve gezondheid.
 We hebben een contract voor                  Eind 2024 is besloten om het contract met De
 basisondersteuning met De Schans die         Schans te verlengen tot 1 januari 2028.
 daarmee een belangrijke
 samenwerkingspartner in het sociaal
 domein is. De Schans geeft op
 getransformeerde, eenduidige en integrale
 wijze uitvoering aan het welzijnswerk in de
 brede zin. Dit in nauwe samenwerking met
 inwoners, vrijwilligers(organisaties) en
 andere betrokken professionals. Het werk
 van de Schans bestaat onder meer uit
 buurtwerk en individuele preventieve
 ondersteuning. Hieronder vallen ook het
 maatschappelijk werk, ouderenwerk, jeugd-
 en jongerenwerk en mantelzorg.
                                                                                                38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Binnen het Armoedepact werken we samen        Dit is gebeurd, een aantal keren per jaar is er
met onze partners om                          overleg van gemeente en kernpartners van het
armoedeproblematiek te bestrijden.            Armoedepact.
Partijen die betrokken zijn binnen het
armoedepact weten elkaar te vinden en in te
zetten.
We voeren de Proeftuin Digitale Inclusie uit. In 2024 hebben we de Proeftuin Digitale Inclusie
Hierin ontwikkelen we samen met partners      uitgevoerd, met als doel om te onderzoeken hoe
in de keten van digitale inclusie een         we mensen kunnen helpen om digitaal mee te
integrale aanpak om mensen die niet of        doen. De proeftuin in Westerkwartier was één
onvoldoende mee kunnen komen in de            van de drie landelijke proeftuinen georganiseerd
digitale wereld te helpen. Deze proeftuin is  door de Alliantie Digitaal Samenleven. Er zijn in
één van de drie landelijke proeftuinen        de proeftuin 35 hulpvragen op diverse manieren
georganiseerd door de Alliantie Digitaal      ondersteund. We verwachten nog de
Samenleven. Het project wordt mede            onderzoeksresultaten van Universiteit Twente
gefinancierd door de provincie Groningen,     die alle drie de landelijke proeftuinen heeft
het Ministerie van Binnenlandse Zaken en      gemonitord.
de Alliantie Digitaal Samenleven.
We hebben de Potjeswijzer voor financiële     We hebben de voorzieningencheck gerealiseerd.
ondersteuning van onze inwoners. De
voorzieningencheck/wijzer wordt hierin
verwerkt.
We subsidiëren passende laagdrempelige,       Dit is gedaan. In afstemming en op verzoek van
lichte en algemene voorzieningen op het       Humanitas zijn de subsidies voor
gebied van zorg, ondersteuning en             Thuisadministratie, Get a Grip en de algemene
preventie. Daarbij gaan we onderzoeken of     coördinatie samengevoegd. Hiermee kan
met Humanitas een lumpsumafspraak kan         Humanitas beter inspelen op de vraag van
worden gemaakt.                               inwoners en schuiven met de inzet als dit nodig
                                              is.
We werken in diverse Gemeenschappelijke       In het kader van alle gemeenschappelijke
Regelingen en andere                          regelingen is er in 2024 ambtelijk en bestuurlijk
samenwerkingsverbanden andere partijen        overleg gevoerd over uitgevoerde en uit te
zoals Centrumregeling beschermd wonen         voeren taken en de bekostiging daarvan. Volgens
en opvang, Centrumregeling Veilig thuis       afspraak zijn de betreffende begrotingen en
Groningen, Publiek vervoer Groningen-         jaarrekeningen aan de raad aangeboden.
Drenthe, Regionale Inkooporganisatie
Groninger Gemeenten.
Binnen de Wmo gelden een aantal               Voor Domein Overstijgend Samenwerken (DOS)
ontwikkelopgaven: Domein Overstijgend         zijn kerngroepen opgericht in verschillende
Samenwerken (DOS), algemene                   dorpen, met dorpsloketten voor hulpvragen.
voorzieningen en ‘zorgen voor elkaar          Inwoners reageren enthousiast. In Opende en
(inwoners)initiatieven’. Voor beschermd       Grootegast is nog geen dorpsloket met
wonen geldt een ontwikkelopgave voor een      vrijwilligers. De eerste stappen hierin worden
transformatie van beschermd wonen naar        gezet.
beschermd thuis.
                                                                                                39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                                             In 2024 hebben aanbieders Beschermd Wonen
                                             ambulante begeleiding geboden aan inwoners in
                                             plaats van intramurale ondersteuning.
                                             Woningtekort remt echter de transformatie.
                                             Daarom heeft het college in Q4 ingestemd met
                                             een project “Versnelling Transformatie van
                                             Beschermd Wonen en Maatschappelijke
                                             opvang.”
We moeten, binnen de GR Publiek Vervoer      De voorbereidingen voor de aanbesteding in
Groningen Drenthe, het contract voor de      2025 zijn in 2024 gestart, onder meer door het
uitvoering van Wmo en leerlingenvervoer      uitvoeren van marktconsultatie en start van
opnieuw aanbesteden en kijken of             inventarisatie eisen en wensen van de
jeugdwetvervoer ook hieronder kan vallen.    gemeenten.
Binnen de GR Publiek Vervoer Groningen
Drenthe wordt ook gekeken of en hoe
vervoersstromen geïntegreerd kunnen
worden: openbaar vervoer,
doelgroepenvervoer en voorliggend veld.
We onderzoeken de mogelijkheden om in te     Gebleken is dat gemeenten hiervoor geen
zetten op preventie/ educatie rond           specifieke uitkering ontvangen.
discriminatie vanuit de middelen uit de
SPUK Versterken ADV (anti-discriminatie
voorzieningen) die we ontvangen vanaf
2024.
We voeren de wet kinderopvang uit om de      Op grond van door de GGD uitgevoerde
kwaliteit van kinderopvang te waarborgen.    inspecties heeft de gemeente handhaving
                                             ingezet om de kwaliteit van kinderdagverblijven,
                                             buitenschoolse opvang, gastouders en
                                             gastouderbureaus in 2024 te waarborgen.
We betrekken de Adviesraad Sociaal           Per 1 januari 2024 zijn de ASDW en het Platform
Domein Westerkwartier actief bij ons beleid. Cliëntparticipatie (PC) samengevoegd. Het
                                             beleid in het sociaal
                                             domein wordt voorbereid in de themagroepen,
                                             per onderwerp samen met
                                             beleidsambtenaren van de gemeente. Vooraf
                                             vindt zo inbreng vanuit de ASDW plaats in het
                                             beleid in het sociaal domein. Daarnaast is de
                                             adviesraad gevraagd om advies uit te brengen op
                                             een aantal onderwerpen richting besluitvorming
                                             door het college.
                                                                                              40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre> Voor Novatec gelden als doelen: (verdere)      Deze doelen zijn nog steeds van toepassing en
 doorontwikkeling als integraal onderdeel       lopen de komende jaren door. Met de start van
 van de gemeentelijke organisatie en het        onze techniek afdeling kunnen we nog meer
 verder vormgeven van een leer-                 vormgeven aan de leer-werkomgeving.
 werkomgeving. Om het bedrijfsmatige
 karakter van Novatec en het daarbij
 behorende kosten- en opbrengstenpatroon
 te borgen is besloten om de financiën van
 Novatec in een aparte paragraaf op te
 nemen in de programmabegroting van de
 gemeente.
Wat heeft het gekost
6. Sociaal Domein                       Rekening    Begr.2024  Begr.2024    Rekening     Verschil  V/N
(Bedragen x € 1.000)                         2023   voor wijz.    na wijz.       2024       2024
Baten programma 6                          43.506      25.626      42.823      43.638         815   V
Lasten programma 6                        106.671      92.959     110.233     113.625      -3.392   N
Saldo van baten en lasten                  63.165      67.334      67.410     69.987      -2.576    N
Onttrekkingen reserves                      2.253            -       1.779      1.745         -34   N
Toevoegingen reserves                       2.492            -      3.808       3.808           -   -
Resultaat na mutatie reserves              63.404      67.334      69.440      72.050     -2.610    N
                                                                                                  41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Programma 7 – Volksgezondheid en milieu
Dit programma omvat het beleid en maatregelen gericht op de gezondheid van de bevolking als
geheel. Hieronder vallen onder andere jeugd- en publieke gezondheidszorg, OGGz-taken, en
verslavingspreventie. Het programma omvat tevens de zorg van de gemeente voor het milieu, de
afvalinzameling, rioleringszorg, de bodemdaling, schade als gevolg van aardgaswinning en
duurzaamheid. Enerzijds betreft het milieugevolgen, zoals geluidhinder, slechte luchtkwaliteit,
geuroverlast, schade aan de natuur en bodemverontreiniging. Anderzijds gaat het over de rol van
de gemeente in de regionale en lokale klimaatproblematiek. Ook de begraafplaatsen zijn
onderdeel van dit programma.
 Taakvelden                                                       Portefeuillehouder(s)
 7.1     Volksgezondheid                                          Bert Nederveen
 7.2     Riolering                                                Bé Schollema
 7.3     Afvalinzameling                                          Harry Stomphorst
 7.4     Milieu en klimaat
 7.5     Begraafplaatsen
Wat is onze beleidscontext
Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
 Lokaal plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)(2024)
 Regioplan Gezond Groningen (Spuk IZA)
 Watertakenplan (2020)
 Duurzaamheidsbeleid 2020-2025
 Visie hernieuwbare elektriciteit (2020)
 Transitievisie Warmte (2021)
 Klimaatadaptatieplan (2021)
 Nota begraafplaatsenbeleid 2022 t/m 2026
Wat hebben we gedaan
 Een gezonde toekomst voor kinderen en volwassenen
 We voeren het Lokaal Preventieakkoord uit.           Het preventieakkoord is onderdeel geworden
 Doel van het Preventieakkoord is om de               van het uitvoeringsplan Gezond en Actief
 gezondheid van alle inwoners van het                 Leven Akkoord (GALA). Binnen het
 Westerkwartier te verbeteren. Met dit akkoord        preventieakkoord zijn in 2024 diverse
 zetten we in op het terugdringen van roken,          initiatieven gecontinueerd of opgezet. Zo zijn
 overgewicht en problematisch                         in 2024 alle vijf middelbare scholen in het WK
 alcoholgebruik. Daarnaast staan we ook stil bij      aangesloten bij het project Helder op School,
 achterliggende problematiek zoals armoede,           om middelengebruik onder jongeren tegen te
 schulden, mentale gezondheid, problemen              gaan. Een ander voorbeeld is de Gezonde
 rondom huisvesting, eenzaamheid,                     Huiskamer, die in 2024 op verschillende
 werkloosheid, een lage opleiding of de kwaliteit     plaatsen in de gemeente ingezet om het
 en de inrichting van de leefomgeving.                gesprek aan te gaan met inwoners over hun
                                                      gezondheid.
                                                                                                    42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>We implementeren het Lokaal Plan               Zie vorige onderwerp. Deze onderwerpen zijn
SPUK/GALA. In 2023 heeft het Rijk op basis van samengevoegd.
het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) 15
specifieke uitkeringen op het gebied van
gezondheid en welbevinden samengebracht in
één brede uitkering. Onze gemeente heeft de
beschikking gekregen en moet in 2024, 2025 en
2026 uitvoering geven aan de lokale en
regionale aanpak van preventie, gezondheid en
sociale basis. De verschillende onderdelen
moeten gezamenlijk leiden tot integraal
preventief beleid op het gebied van gezondheid
en welbevinden.
Behalen doelstellingen RES
In 2024 zetten we de volgende stap om van      Projecten Oostwold zijn in 2024 in de
0,12 TWh naar 0,35 TWH opgewekte               uitvoeringsfase gebracht. Noordhorn bevindt
hernieuwbare elektriciteit te gaan. We werken  zich in de vergunningenfase.
verder aan de uitvoering van projecten in      NiekerkOldekerkFaan is niet uitvoerbaar
Noordhorn, NiekerkOldekerkFaan, Grootegast,    gebleken. De projecten Grootegast en
Lutjegastermolenpolder en Oostwold.            Lutjegastermolenpolder zijn verder verkend.
We zetten expertise in voor begeleiding van    Daar waar voor de bovengenoemde projecten
RO-trajecten gericht op duurzame               RO-expertise nodig was, is deze ingezet. Ook
energieopwekking. Het gaat om                  voor de versterking van het elektriciteitsnet is
bovengenoemde projecten.                       RO-expertise ingezet.
We voorzien 20-30 grote daken van zonne-       Het volleggen van de 20-30 grote daken (meer
energie.                                       dan 250 panelen) lijkt – net als afgelopen jaar -
                                               niet haalbaar vanwege de huidige
                                               transportschaarste op het elektriciteitsnet.
                                               Daarom zetten we (o.a. met onze
                                               energiecoöperaties) in op projecten met een
                                               kleinere omvang die wel aangesloten kunnen
                                               worden.
                                                                                                43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Verduurzaming gemeentelijk vastgoed
Conform de plannen in het Programma               De werven Noordhorn en Grootegast zijn
Huisvesting reduceren we onze eigen              grotendeels gereed in 2024; aanpak van
huisvesting (van 15 naar 8 gebouwen) en          terreinafwerking loopt door tot in 2025. De
maken deze duurzaam en gasloos. In 2024          nieuwbouw van de locatie Leeksterveld is
focussen we ons hierbij eerst op de locaties     september 2024 gestart. Na afronding van de
Noordhorn en Grootegast (verduurzamen en         drie locaties worden de overige werven
vernieuwen buitendienst-locaties, doorlopend     verkocht of getransformeerd tot
in 2025), Leeksterveld (duurzame nieuwbouw       stallingslocaties. Het verduurzamen van het
Novatec/ Buitendienst, oplevering 2025) en op    gemeentehuis in Zuidhorn staat on hold in
het duurzaam centraal gemeentehuis in            afwachting van hernieuwd onderzoek naar de
Zuidhorn.                                        beste variant voor centrale huisvesting.
                                                 Besluitvorming heeft inmiddels
                                                 plaatsgevonden; de dependance variant wordt
                                                 nader uitgewerkt. In de planvorming daarvan
                                                 worden verduurzamings-maatregelen
                                                 meegenomen.
De uitvoering van de 1e tranche van               De uitvoering 1e Tranche verduurzamen
verduurzamen van de vastgoedportefeuille is       vastgoedportefeuille is in 2024 nagenoeg
gestart waarbij het streven is deze tranche voor  afgerond. In de 1e Tranche zijn de maatregelen
het tweede kwartaal van 2024 grotendeels af te    uitgevoerd met een lage investering en een
ronden.                                           korte terugverdientijd, ook wel het
                                                  laaghangend fruit genoemd met
                                                  terugverdientijden van maximaal 7 jaar.
We bereiden nieuwe verduurzamingsplannen         Er lopen op dit moment diverse onderzoeken
voor een 2e tranche eigen gebouwen voor,         die moeten leiden tot een routekaart
deze leggen we voor besluitvorming voor in       verduurzamen vastgoed tranche 2. Tranche 2
2025.                                            heeft betrekking op maatregelen die een
                                                 grotere investering vragen en waarbij de
                                                 terugverdientijden liggen tussen de 5 en de 15
                                                 jaar.
                                                                                                44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Een circulair en duurzaam afvalbeleid
Voor het behalen van de landelijke VANG-      Het afvalbeleidsplan en uitvoeringsplan zijn in
doelstelling (Van Afval Naar Grondstoffen) en 2024 voor 80% klaar. De Raadsfracties zijn
om een impuls te geven aan de circulaire      begin januari tijdens een raadsactiviteit
economie betreffende het onderdeel afval      geïnformeerd over de inhoud.
wordt een afvalbeleidsplan en een
uitvoeringsprogramma vastgesteld. Met het
afvalbeleidsplan 2024- 2028 dragen we bij aan
een circulair Nederland.
We implementeren het nieuwe afval             De blauwdruk voor de toekomstige inzameling
uitvoeringsprogramma. In 2024 zal de          is eind 2024 opgesteld.
blauwdruk opgesteld worden voor de
toekomstige inzameling.
In 2024 wordt vervolg gegeven aan de          Om vervolg te geven aan dit project moet eerst
uitkomsten van het onderzoek nieuw            een projectleider worden aangesteld. Dat is in
grondstoffencentrum.                          2024 niet gelukt. Deze projectleider moet als
                                              eerste een plan van aanpak opstellen.
Voor de oude locatie milieustraat wordt een   In 2024 niet uitgevoerd. Is afhankelijk van de
saneringsplan opgesteld.                      inwerking treden van het nieuwe
                                              grondstoffencentrum. Tot die tijd is de oude
                                              locatie milieustraat in werking. Afhankelijk van
                                              beschikbare grond en het snel kunnen
                                              beschikken over een projectleider is de
                                              verwachting dat het nieuwe
                                              grondstoffencentrum op zijn vroegst in 2028
                                              kan worden geopend.
We nemen stappen om de afvalinzameling        In 2024 is gebleken dat het inzetten van
accuraat te laten verlopen en de inwoners     communicatie en afvalcoaches werkt. Er is
bewuster te maken. Hiertoe communiceren we    geen afkeur meer bij het inzamelen van de
actief naar onze inwoners middels onze        PMD-fracties. Effect blijkt dat inwoners
gebruikelijke communicatiekanalen en zetten   bewuster zijn hoe afval moet worden
we de afvalcoaches in.                        ingezameld/aangeleverd.
                                                                                              45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre> Goede afhandeling van schade en goede vertegenwoordiging van onze inwoners t.a.v.
 gaswinning en aardbevingen
 We participeren in het omgevingstraject          Afgelopen jaar is het omgevingstraject
 rondom de gasopslag in Grijpskerk/ Norg en       Grijpskerk/Norg voortgezet met de
 zetten in op een monitoringsnetwerk, een         verschillende partijen. Tevens zijn de plannen
 simpele en goed toegankelijke                    verder uitgewerkt welk systeem en aan welke
 schadeafhandeling en een investeringsagenda.     voorwaarden het monitoringssysteem moet
                                                  voldoen. De schadeafhandeling loopt via IMG,
                                                  dit blijft gelijk. Er is voor Grijpskerk nog geen
                                                  verzoek ingediend voor het winnen van het
                                                  kussengas en daardoor ook niet gesproken over
                                                  een investeringsagenda.
 We dragen actief bij aan de uitwerking van de    We zijn in 2024 intensief betrokken geweest bij
 maatregelen die genoemd staan in Nij Begun,      de vormgeving van de Isolatieagenda Nij Begun
 de kabinetsreactie op de parlementaire           (Maatregel 29). De gemeenten hebben hierin
 enquête.                                         een centrale rol. De agenda komt vanaf 2025 in
                                                  uitvoering. De plannen zijn nog niet geheel
                                                  duidelijk die voortvloeien uit Nij Begun en wat
                                                  dit kan gaan betekenen voor Gemeente
                                                  Westerkwartier.
Overige voornemens uit begroting 2024
 Dit wilden we bereiken                        Dit hebben we gerealiseerd
 We voeren onze wettelijke taken ten aanzien     Dit hebben we gedaan. GGD Groningen voert
 van Volksgezondheid uit en zetten daarnaast     een deel van wettelijke taken uit in opdracht
 via Preventieakkoord, Sportakkoord (zie         van de GR PG&Z. Vanuit de verschillende
 programma 5), Voedselakkoord (zie               akkoorden wordt invulling gegeven aan
 programma 5), Kickstart Westerkwartier (zie     preventieve activiteiten in samenwerking met
 programma 6) en Gezondheidsoverleg              partners als Sociaal Werk de Schans, VNN,
 Groningen in op preventie en gezondheid.        GGD en andere lokale initiatieven. Waar
                                                 mogelijk worden koppelingen gelegd in de
                                                 uitvoering van de verschillende akkoorden.
                                                 Voorbeelden van gerealiseerde activiteiten zijn
                                                 terug te vinden in de diverse programma's.
 We hebben ons in de Gemeenschappelijke        De GR PG&Z is eind 2024 gesplitst in twee
 Regeling Publieke Gezondheid en Zorg          regelingen: de GR GGD en de GR
 verbonden aan samenwerking met de             Centrumregeling jeugdregio Groningen. Aan
 andere Groninger gemeenten op het vlak        beide regelingen en samenwerking hebben we
 van publieke gezondheidszorg.                 ons als gemeente verbonden.
 De GGD voert de dienst uit zoals we die met   Er vindt maandelijks afstemming en evaluatie
 hen in een DVA (dienstverleningsafspraak)     plaats over de lopende werkzaamheden binnen
 hebben afgesproken. Gemeenten hebben de       de afgesproken taken.
                                                                                                    46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>mogelijkheid om taken bij GGD Groningen te    De uitvoering van facultatieve taken zijn
beleggen waar gemeenten zelf een              verantwoord in een monitor.
beleidskeuze in hebben. Dit zijn facultatieve
taken, waarin een opdracht verstrekt wordt.   In het najaar is gestart met het maken van
Voor gemeente Westerkwartier voert GGD        nieuwe samenwerkingsafspraken, die zijn
Groningen de volgende facultatieve taken      vastgelegd in een nieuw DVO.
uit: Nu Niet Zwanger (NNZ), Logopedie
Specifiek (Preventieve Logopedie),            In 2024 is naar aanleiding van resultaten in de
Woordschat testen, Pilot Gezonde              monitor besloten om per 2026 inzet op Wvggz
eetomgeving, Stevig Ouderschap,               (wet verplichte geestelijke gezondheid)
Ondersteuningsroute Primair Onderwijs,        Verkennend onderzoek te verminderen.
Voortgezet onderwijs Verzuim, Voor- en
vroegschoolse educatie (VVE), GGD-er in de
buurt, Wvggz (wet verplichte geestelijke
gezondheid) Verkennend onderzoek.
Uitvoering geven aan besluitvorming die       De besluitvorming over uitbreiding van
eind 2023/ begin 2024 plaatsvindt over        begraafplaatsen was in oktober 2024, dit heeft
uitbreiding -van begraafplaatsen.             geleid tot een vervolgopdracht in 2025 naar
                                              gefaseerde uitbreiding van de begraafplaatsen
                                              Zuidhorn, Feerwerd en Noordhorn. En een
                                              opdracht voor een alternatief voor de
                                              begraafplaats Midwolde waar geen uitbreiding
                                              mogelijk is.
Beoordeling van initiatieven voor             Er was in 2024 nog geen initiatief voor een
natuurbegraafplaatsen. Indien een plan        natuurbegraafplaats dat al rijp was voor
ruimtelijk en inhoudelijk positief wordt      besluitvorming door college en raad.
beoordeeld, wordt dit ter besluitvorming aan
de raad voorgelegd.
Inzameling en verwerking van afval. Voor de   Vanwege de toetreding tot Omrin is de
verwerking werken we samen met                gemeenschappelijke regeling ARCG eind 2024
verbonden partijen Afvalbeheer Regio          beëindigd. Op basis van de liquidatiebalans is
Centraal Groningen (ARCG) en Afvalsturing     een bedrag van € 953.000,- ontvangen.
Friesland NV (Omrin).                         Omrin verwerkt het restafval en gft. In 2024 is
                                              een extra vergister bijgeplaatst voor het
                                              vergisten van de organische natte fractie en hier
                                              wordt extra groen gas mee opgewekt. Voor het
                                              overige wordt er gewerkt aan de plannen om
                                              een eigen groencompostering te bouwen om
                                              ervoor te zorgen dat de gemeentelijke
                                              aandeelhouders lagere tarieven betalen voor de
                                              verwerking van gft.
Voor de uitvoering van                        Activiteiten behorende tot het Basistakenpakket
vergunningverlenende, toezichthoudende en     met betrekking tot vergunningverlening,
handhavingstaken op het gebied van het        toezicht en controles zijn door de
omgevingsdomein (milieu) werken we            Omgevingsdienst Groningen in behandeling
samen met verbonden partij                    genomen/ uitgevoerd. Tevens zijn er op
Omgevingsdienst Groningen.                    gemeentelijk verzoek separate adviezen
                                                                                                47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>                                                 uitgebracht ten aanzien van planologische
                                                 ontwikkelingen.
 We actualiseren de Transitievisie Warmte in      In 2024 is het wettelijk kader voor de
 2024.                                           warmtetransitie vastgelegd in de Wet
                                                 Gemeentelijke Instrumenten Warmtetransitie
                                                 (WGIW). De actualisatie van de Transitievisie
                                                 Warmte volgt in 2025 (Warmteprogramma)
 We geven uitvoering aan het                     In 2024 hebben we uitvoering gegeven aan het
 watertakenplan, de                              investeringsprogramma. We hebben diverse
 klimaatadaptatiestrategie en aan diverse        riolen vervangen en ook gescheiden rioolstelsels
 subsidieregelingen (groene daken subsidie,      aangelegd om het regenwater en afvalwater van
 regentonsubsidie en afkoppelsubsidie).          elkaar te scheiden. Dit draagt bij aan
                                                 verminderen van overstorten en weerbaar
                                                 maken van onze openbare ruimte tegen
                                                 wateroverlast.
                                                 Eind 2024 is het college akkoord gegaan met de
                                                 verlenging van het watertakenplan met 2 jaar
                                                 t/m 2028, besluitvorming door de raad in
                                                 februari 2025.
 We hebben ons eigen beleid                      Het college is akkoord gegaan met de
 (watertakenplan en                              verlenging van de samenwerkingsovereenkomst
 klimaatadaptatiestrategie), daarnaast           Ons Water tot 1-1-2026.
 werken we in de regio samen met
 waterschap Noorderzijlvest, wetterskip
 Fryslan en de waterketensamenwerking
 We geven uitvoering aan het Nationaal           In 2023 is aan het college een plan voorgelegd
 Isolatieprogramma en bestemmen de SPUK          met daarin 4 sporen. Ingehaald door de tijd,
 gelden voor energiearmoede en voeren de         onder andere het programma Nij Begun, is aan
 die op projectmatige basis uit.                 deze sporen nog geen volledige
                                                 uitwerking/uitvoering gegeven. In afwachting
                                                 van de regeling van maatregel 29 uit Nij Begun
                                                 willen we de SPUK gelden van het Nationaal
                                                 Isolatieprogramma gekoppeld aan maatregel 29
                                                 gaan inzetten.
Wat heeft het gekost
7. Volksgezondheid en milieu            Rekening     Begr.2024    Begr.2024   Rekening     Verschil  V/N
(Bedragen x € 1.000)                         2023     voor wijz.    na wijz.        2024      2024
Baten programma 7                          19.760        20.064      21.754       22.415       661    V
Lasten programma 7                         23.521        23.467      25.720       25.419       301    V
Saldo van baten en lasten                   3.762         3.403       3.966        3.004       962    V
Onttrekkingen reserves                      5.282              7         800         800          -   -
Toevoegingen reserves                       5.255              -       1.413       1.413          -   -
Resultaat na mutatie reserves               3.735         3.396       4.579        3.617       962    V
                                                                                                    48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Programma 8 – Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke
vernieuwing
Het programma omvat de zorg en verantwoordelijkheid voor een goede ruimtelijke ontwikkeling
en inrichting van de gemeente, zowel van de kernen als van het platteland. We zetten in op
verdere ontwikkeling van onze ontwikkellocaties in de kernen. Dit gebeurt onder andere door
voorbereiding en -uitvoering. Daartoe behoren het opstellen van planologische kaders (nu nog
een bestemmingsplan of een omgevingsvergunning, en onder de Omgevingswet een
omgevingsplan of een omgevingsvergunning). Met een goede ruimtelijke onderbouwing voor
initiatieven uit de samenleving.
  Taakvelden                                         Portefeuillehouder(s)
  8.1     Ruimtelijke ordening                       Hans Haze
  8.2     Grondexploitatie                           Bert Nederveen
  8.3     Wonen en bouwen
Wat is onze beleidscontext
Voor dit programma zijn de volgende beleidskaders van toepassing:
 Omgevingsvisie (2022)
 Omgevingsplan (tijdelijk) (2024)
 Woonvisie 2020 – 2025 (2020)
 Nota Grondbeleid 2024 – 2028 (2024)
 Woonzorgvisie 2019-2025 (2019)
 Centrumvisie Zuidhorn (2023)
 Klimaatadaptatieplan (2021)
 Interprovinciale woondeal regio Groningen – Assen (2023)
Wat hebben we gedaan
  De realisatie van 1.600 woningen in de periode 2023-2026
  We zetten een programma ‘Versnellen            In 2024 hebben we het programmaplan voor het
  woningbouwopgave’ op:                          Programma Woningbouw vastgesteld en zijn we
   We werken de diverse woonplannen uit         gestart met de activiteiten die daarin zijn
      in concrete ontwikkellocaties;             opgenomen. De uitvoering van het plan ligt op
   We maken een prioritering en planning        schema.
      van de diverse ontwikkellocaties voor de
      komende jaren;                             De besluitvorming over het Masterplan Leek-
   We geven uitvoering aan het Masterplan       Tolbert is afgestemd op de haalbaarheidsstudie
      Leek /Tolbert, waarbinnen de               naar de campus op sportcomplex Rodenburg en de
      ontwikkeling van diverse                   afspraken met de Regio Groningen- Assen. De
      woningbouwlocaties in samenhang met        voorbereiding is in 2024 opgepakt, de
      een schoolcampus wordt onderzocht-         besluitvorming zal in het eerste kwartaal van 2025
      de (verdere) realisatie van                plaatsvinden.
      woningbouwprojecten.
                                                                                                   49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>                                            De haalbaarheidsstudie naar de campus op
                                            Rodenburg wordt gefaseerd uitgevoerd. Over de
                                            eerste fase is voor de zomer van 2024 besloten.
                                            Over de uitkomsten van de verdiepende
                                            haalbaarheidsstudie wordt in de eerste helft van
                                            2025 besloten.
We stellen een herstructureringsplan voor   Eerst stellen we het Masterplan Leek-Tolbert op
bedrijventerreinen op en geven daar         en bieden deze vervolgens aan ter vaststelling in
uitvoering aan.                             2025. Daarin wordt ook ingegaan op de
                                            haalbaarheid en vervolgstappen om eventueel tot
                                            transformatie van bedrijventerreinen in dit gebied
                                            te kunnen overgaan.
                                            Dit zal worden uitgewerkt in lijn met de visie
                                            Ruimte voor ondernemen die in oktober 2024 is
                                            vastgesteld door de Raad. Deze visie geeft aan dat
                                            er kansen zijn voor transformatie op industriepark
                                            Leek. In het op te stellen en nog vast te stellen
                                            Masterplan-Leek Tolbert wordt hier verder op
                                            ingegaan.
We faciliteren de realisatie van            In 2024 heeft het college de ruimtelijke uitwerking
woningbouwplannen in het centrum van        van de Centrumvisie vastgesteld. De raad heeft in
Zuidhorn op basis van de vastgestelde       de Perspectiefnota het benodigde budget voor de
Centrumvisie. Daarnaast starten we de       uitvoering beschikbaar gesteld. Vervolgens is
realisatie van klimaatadaptatie zoals       gewerkt aan het gedetailleerde ontwerp gericht op
benoemd in de Centrumvisie Zuidhorn.        uitvoering.
                                            Wold & Waard werkt aan een plan voor
                                            nieuwbouw aan de Burg. Kruisingalaan, een locatie
                                            die al was opgenomen in de Centrumvisie.
Een passend woningaanbod voor alle doelgroepen
We prioriteren de woonplannen voor alle     In 2024 zijn (concept)woonplannen opgesteld voor
dorpen, en leggen de focus vooral op de     de dorpen Marum, Grootegast,
knelpunten per dorp. In 2024 worden         Oldekerk/Nierkerk/Faan, Noordhorn, Ezinge en
woonplannen voor de dorpen Marum,           Zevenhuizen.
Grootegast, Oldekerk/Niekerk, Ezinge,
Zevenhuizen, Noordhorn, Kornhorn en
Boerakker opgesteld.
De uitvoering van het programma ‘Een thuis  Het provinciale woonzorgonderzoek is in 2024
voor iedereen' loopt gedeeltelijk via de    opgeleverd. Er is nog geen start gemaakt met de
koplopersregio Groningen. In 2024 is de     actualisatie van de woonzorgvisie. In provinciaal
regionale data-analyse van de woon,- zorg,- verband wordt gewerkt aan een kader voor de
en ondersteuningsbehoefte van de            gemeentelijke urgentieregeling.
aandachtsgroepen gereed en wordt gestart
met een vertaling van de uitkomsten naar
                                                                                               50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre> een regionaal afgestemde woonzorgvisie. In
 2024 wordt ook gestart met een
 gemeentelijke huisvestingsverordening. Het
 verloop van dit proces is sterk afhankelijk
 van de vaststelling van het wetsvoorstel
 versterking regie op de volkshuisvesting.
 We voldoen aan de jaarlijkse verhoogde        We hebben ons het afgelopen jaar ingezet om
 taakstelling t.a.v. de huisvesting van        zowel de taakstelling 2024 als de achterstand 2023
 statushouders. We stellen een plan van        te realiseren. Hiervoor hebben we in afstemming
 aanpak op om de achterstand in de             met Wold en Waard en de provincie een plan van
 taakstelling zo veel mogelijk in te halen en  aanpak opgesteld dat we hebben uitgevoerd. Het
 voeren deze uit.                              eerste (taakstelling 2o24) is gelukt, de achterstand
                                               2023 is maar beperkt ingelopen en ultimo 2024
                                               resteren nog 80 personen uit de taakstelling 2023
                                               te plaatsen.
Overige voornemens uit begroting 2024
 Dit wilden we bereiken                       Dit hebben we gerealiseerd
 Ontwikkelingen ten behoeve van een           Dit is een doorlopend proces. Zie ook de toelichting
 optimaal woon-, werk- en leefklimaat         bij het onderstaande punt.
 worden verwerkt in ruimtelijke plannen.
 Deze ontwikkelingen worden op eigen
 initiatief of op initiatief van derden
 opgestart. De voorbereiding, vaststelling en
 uitvoering van deze plannen wordt veelal
 projectmatig vorm gegeven.
 We geven uitvoering aan diverse              Op dit moment hebben we circa 140
 woningbouwprojecten zoals Grijpskerk         woningbouwprojecten in voorbereiding met een
 Groningerstraatweg en Nijmeindertsma,        potentie van ongeveer 1.400 woningen. De
 Marum Synwood (particuliere                  verscheidenheid daarbinnen is groot. We hebben
 ontwikkeling), Marum Alberdaheerd II en      veel kleine projecten van één tot 10 woningen,
 Knarrenhof, Leek Van Panhuyslaan,            maar ook enkele grotere projecten oplopende tot
 Grootegast Roblespark fase 2 noord en        enkele honderden woningen zoals in Oostergast
 Roblespark fase 2 zuid, Opende               (Zuidhorn) en Oostindie (Leek). Bovendien variëren
 Centrumweg, en diverse kleine projecten.     de projecten in fasering. Sommige zijn nog slechts
                                              een pril idee, terwijl in andere projecten de
                                              woningen bijna worden opgeleverd. Al deze
                                              projecten hebben onze aandacht. We hebben in
                                              2024 veel aandacht besteed aan de prioritering en
                                              het verbeteren van onze werkmethoden.
 We werken aan de totstandkoming van een      We zijn in 2024 gestart met een pilot voor de
 gebiedsdekkend Omgevingsplan als             woonwijk Oostindie onder begeleiding van een
 bedoeld in de Omgevingswet. We starten       extern bureau.
 met de uitvoering van een pilot om           Onlangs is een projectleider aangenomen, die het
 uiteindelijk te komen tot een                project Omgevingsplan aanstuurt in een
 gebiedsdekkend Omgevingsplan in 2032.        projectgroep. Eén van de acties op korte termijn is
                                                                                                  51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                                             de digitalisering en vastlegging hiervan in een
                                             nieuw systeem. Daarnaast hebben we een keuze
                                             gemaakt op welke wijze we het Omgevingsplan
                                             willen vormgeven.
We geven uitvoering aan de                   Dit is gedaan. Niet afgeronde afspraken en
prestatieafspraken 2024 met de               bepaalde procesafspraken uit 2024 schuiven door
woningcorporaties.                           en zijn opnieuw geformuleerd in de
                                             prestatieafspraken voor 2025.
We realiseren 50 flexwoningen verspreid      We hebben verschillende locaties verkend voor de
over diverse locaties voor onder andere      realisatie van flexwoningen. Een aantal hiervan is
statushouders en andere dringend             afgevallen, voor de overige vindt nu
woningzoekenden.                             planvoorbereiding plaats. Ook hebben we
                                             duidelijkheid gevraagd en gekregen over de
                                             financiering daarvan.
We nemen deel aan de diverse overleggen      In 2024 hebben we deelgenomen aan diverse
op het gebied van 380kV en Lelylijn          overleggen. Deze overleggen vormen de basis voor
(infrastructuur). In 2024 wil het ministerie de input van de integrale effect analyse en het nog
een besluit nemen aangaande het tracé van    op te stellen regio-advies.
380kV. Vervolgens zullen we planologische
medewerking moeten verlenen.
We participeren in de regiodeal tussen       In 2024 is tussen de deelnemende gemeenten (11
Provincie en Rijk met betrekking tot         regiokernen) en het Rijk en de Provincie een
regiocentra.                                 convenant getekend ter uitvoering van de
                                             Regiodeal. Onderdeel van de afspraken is dat alle
                                             11 kernen een Masterplan maken. In 2024 is gestart
                                             met het maken van het Masterplan voor de kern
                                             Leek-Tolbert, welke in juni 2025 ter vaststelling aan
                                             de raad wordt aangeboden.
Wij bieden mogelijkheden om                  We hebben ons in 2024 maximaal ingezet om onze
bouwplannen te realiseren binnen de          inwoners, ondernemers en andere initiatiefnemers
wettelijke kaders en leggen dit juridisch    te helpen binnen de nieuwe omgevingswet en om
vast. Dit doen we door het verlenen van      de juiste weg te vinden in het digitaal stelsel
vergunningen op basis van de                 omgevingswet. Het aantal aangevraagde en
Omgevingswet.                                verleende omgevingsvergunningen bouw ligt in
                                             2024 hoger dan begroot en er is mede daardoor
                                             meer personele inzet gepleegd. Er is ook een
                                             hogere legesopbrengst gerealiseerd. Per saldo is er
                                             sprake van een incidenteel voordeel.
                                                                                                 52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Wat heeft het gekost
8. Volkshuisvest., ruimtelijke ord. en sted. Rekening  Begr.2024  Begr.2024  Rekening  Verschil V/N
vern. (Bedragen x € 1.000)                       2023  voor wijz.   na wijz.     2024     2024
Baten programma 8                               4.241      1.485       3.251    4.909    1.658   V
Lasten programma 8                              7.482      6.966       7.165    6.064    1.101   V
Saldo van baten en lasten                       3.241      5.481      3.914     1.155    2.759   V
Onttrekkingen reserves                          1.180           -      2.117     2.077     -40   N
Toevoegingen reserves                            1.772          -      2.361    2.361         -  -
Resultaat na mutatie reserves                   3.833      5.481      4.159     1.439    2.719   V
                                                                                                53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>1.3 Jaarverslag - algemene dekkingsmiddelen
In dit onderdeel wordt een toelichting gegeven op lasten en baten die niet rechtstreeks aan
een programma zijn toe te rekenen. Dit betreft de algemene dekkingsmiddelen en de
overhead.
 Taakvelden                                        Portefeuillehouder(s)
 0.3       Beheer gebouwen/ gronden                Ard van der Tuuk
 0.4       Overhead                                Bert Nederveen
 0.5       Treasury
 0.6       Belastingen (OZB)
 0.7       Algemene uitkering
 0.8       Overige baten en lasten
 0.9       VPB
Algemene dekkingsmiddelen
Onderstaande tabel toont de begrote en gerealiseerde bedragen voor de verschillende
onderdelen die onder algemene dekkingsmiddelen vallen. Onder de tabel volgt per onderdeel
een toelichting.
A. Overzicht algemene dekkingsmiddelen
Dit overzicht omvat de volgende onderdelen:
 Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is;
 Gemeentefonds uitkering;
 Dividend;
 Saldo van de financieringsfunctie;
 Overige algemene dekkingsmiddelen.
Onderstaande tabel toont de begrote en gerealiseerde bedragen. Onder de tabel volgt per
onderdeel een toelichting.
 Algemene                              Begroting      Begr. 2024     Rekening       Verschil
 dekkingsmiddelen                           2024         na wijz.          2024        2024
 (Bedragen x € 1.000)
 Lokale heffingen (OZB)                    16.136          16.136        16.141            5
 Gemeentefonds                            134.517         139.488      139.892           405
 uitkering
 Dividend                                     191             150           205           55
 Saldo van de                                 -72            -698            -52         645
 financieringsfunctie
 Overige algemene
 dekkingsmiddelen
                                                                                             54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is
Onder de lokale heffingen in het kader van de algemene dekkingsmiddelen worden alleen die
heffingen verstaan waarvan de besteding niet gebonden is. Het gaat hierbij uitsluitend om de
onroerendzaakbelastingen. Deze worden verwerkt op taakveld 0.6. De heffingen zoals
afvalstoffenheffing en rioolheffing vallen hier niet onder, aangezien deze maximaal
kostendekkend mogen worden doorbelast. Meer informatie daarover is te vinden in paragraaf
G, lokale heffingen.
 OZB                                  Begroting      Begr. 2024      Rekening        Verschil
                                            2024        na wijz.          2024           2024
 (Bedragen x € 1.000)
 OZB eigenaren woningen                   10.062          10.062        10.085              23
 OZB gebruikers niet-woningen              2.458           2.458         2.466               8
 OZB eigenaren niet-woningen                3.616          3.616         3.590             -26
 Totaal                                   16.136          16.136        16.141               5
De opbrengsten OZB zijn in 2024 € 5.000 hoger dan begroot.
Gemeentefonds uitkering
De gemeente ontvangt uit het gemeentefonds een uitkering van het Rijk. Het gemeentefonds
bestaat uit drie onderdelen: de algemene uitkering (het deel waar de uitkeringsfactor invloed
op heeft), de decentralisatie- en integratie-uitkeringen en de integratie-uitkering Sociaal
domein. De verdeling is niet statisch, onderdelen van de integratie-uitkering Sociaal domein
zijn overgeheveld naar de algemene uitkering.
De algemene uitkeringen worden verwerkt op taakveld 0.7.
 Gemeentefonds uitkering              Begroting      Begr. 2024      Rekening        Verschil
                                            2024        na wijz.          2024           2024
 (Bedragen x € 1.000)
 Algemene uitkering 2024                 125.651         128.957       129.099            142
 Algemene uitkering                             0              49            37            -12
 voorgaande jaren
 Decentralisatie uitkeringen                  650           1.177         1.453           276
 2024
 Uitkering sociaal domein 2024             8.216           9.305         9.304              -1
 Totaal                                  134.517        139.488       139.892             405
    Aan gemeentefonds uitkering hebben we € 405.000 meer ontvangen dan begroot. Dit
     komt doordat het Rijk in de decembercirculaire op de valreep extra middelen heeft
     verstrekt die we niet hadden begroot. Het betreft € 140.000 actualisatie taakmutaties en €
     276.000 aan extra middelen voor integratie- en decentralisatie-uitkeringen, met name
     voor Oekraïne sociaal domein.
    We ontvingen € 12.000 minder aan nabetalingen over 2022 en 2023 dan begroot.
                                                                                                55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Dividend
Jaarlijks ontvangt de gemeente dividend uit hoofde van het bezit van aandelen. Deze bate
wordt verwerkt op taakveld 0.5. Dit kan als volgt worden gespecificeerd:
 Dividend                             Begroting     Begr. 2024      Rekening         Verschil
                                             2024       na wijz.         2024           2024
 (Bedragen x € 1.000)
 BNG                                          101           101            119            18
 Enexis                                        65            24              57            33
 Omrin                                         25            25             29              4
 Totaal                                       191           150            205            55
We ontvingen € 55.000 meer aan dividend dan begroot.
Saldo van de financieringsfunctie
Het saldo van de financieringsfunctie is het saldo op treasury en wordt als volgt berekend:
Doorberekende kapitaallasten naar de producten minus de rente van de lang- en kortlopende
geldleningen, minus de rente op de bouwgrondexploitatie minus de afschrijvingen op de
investeringen. Dit saldo wordt verwerkt op taakveld 0.5.
 Financieringsfunctie                 Begroting     Begr. 2024      Rekening         Verschil
                                             2024       na wijz.         2024           2024
 (Bedragen x € 1.000)
 Totaal                                       -72          -698            -52           645
Het saldo is € 645.000 lager dan de begroting na wijziging.
Overige algemene dekkingsmiddelen
Er zijn geen overige dekkingsmiddelen.
B. Overzicht overhead
Gemeenten moeten hun overhead apart zichtbaar maken. Dit gebeurt op taakveld 0.4. De
definitie van overhead is: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van
de medewerkers in het primaire proces. De overhead is als gevolg hiervan geen onderdeel van
de programmalasten.
In een aantal gevallen is het nodig overhead extracomptabel toe te rekenen, bijvoorbeeld bij
de tarieven voor leges en heffingen. Gemeenten zijn vrij in de toe te passen systematiek.
Westerkwartier berekent de opslag overhead als het percentage van de personeelslasten en
inhuur dat op overhead betrekking heeft.
                                                                                              56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre> Overhead                                  Rekening   Begr.2024   Begr.2024    Rekening    Verschil V/N
 (Bedragen x € 1.000)                           2023  voor wijz.    na wijz.        2024      2024
 Baten overhead                                1.325        444         916        2.262      1.346  V
 Lasten overhead                             23.869      24.969       30.157     29.196         961  V
 Saldo van baten en lasten                   22.544      24.525      29.241      26.934       2.307  V
 Onttrekkingen reserves                          798        261         802          802          -  -
 Toevoegingen reserves                           562        102         292          292          -  -
 Resultaat na mutatie reserves               22.308      24.366      28.731      26.425       2.307  V
Per saldo is sprake van een voordeel van € 2,3 miljoen; hiervan wordt € 1,0 miljoen
veroorzaakt door lagere lasten en € 1,3 miljoen door hogere baten. Het voordeel in de lasten
zit in de personele lasten; we hebben minder besteed aan salarissen en inhuur voor formatie
dan begroot. Het voordeel bij baten hangt grotendeels af van een niet begrote bate voor Nij
Begun van € 1,1 miljoen. Zie paragraaf 2.5 voor een verdere analyse.
C. Heffing VPB
Jaarlijks begroten we € 50.000 voor te betalen vennootschapsbelasting (VPB)
 Vennootschapsbelasting                    Rekening   Begr.2024   Begr.2024    Rekening    Verschil V/N
 (Bedragen x € 1.000)                           2023  voor wijz.    na wijz.        2024      2024
 Baten vennootschapsbelasting                      -           -           -           -          -  -
 Lasten vennootschapsbelasting                    27         50           50         292       -242  N
 Saldo van baten en lasten                        27         50           50         292       -242  N
De afgelopen jaren zijn drie activiteiten aangemerkt als belaste ondernemingsactiviteiten
voor de vennootschapsbelasting (Vpb). Dit betreffen de activiteiten ‘verkoop huishoudelijke
reststoffen’, ‘reclame’ en ‘grondexploitaties’. Ten aanzien van de reststoffen en reclame
worden geringe resultaten behaald. In 2022 betrof dit resultaten van respectievelijk € 1.575 en
€ 5.040. Ten aanzien van de grondexploitaties geldt dat er discussie is geweest met de
Belastingdienst over het bepalen van de openingsbalans en de bepaling van de jaarwinst. De
discussie betrof voornamelijk de rentetoerekening en de disconteringsvoet voor de
openingsbalanswaarde. Met name de fusie maakte de situatie complex. Voor deze
problematiek laat de gemeente Westerkwartier zich al jaren ondersteunen door een fiscaal
adviesbureau. Zekerheidshalve is door de adviseur in overleg met de gemeente ook
afstemming gezocht met de Belastingdienst. Voor de jaren 2019 tot en met 2021 is deze
afstemming in de afgelopen zomer afgerond. Conclusie is dat in de jaren 2019 en 2020 door
verliesverrekening uiteindelijk per saldo geen Vpb verschuldigd is. Voor 2021 is na
verliesverrekening sprake van een belastbaar bedrag van € 822.149. Voor deze jaren is nu ook
een definitieve aanslag opgelegd. Voor 2022 is het belastbare bedrag berekend op € -268.123.
Dit verlies kan worden verrekend met de winst van 2021 (1 jaar carry back). Voor 2022 is nog
geen definitieve aanslag opgelegd.
De aangifte 2023 is nu ontvangen en verwerkt in deze jaarrekening. De voorlopige aanslag
bedraagt € 209.000.
In 2025 wordt een doorrekening gemaakt van 2024 om te beoordelen laatstgenoemd jaar
positief of negatief uitkomt.
                                                                                                    57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>D. Onvoorzien
Voor onvoorziene uitgaven hebben we in 2024 een bedrag van € 2 per inwoner begroot. Dat
was € 125.000.
 Onvoorzien                                       Rekening     Begr.2024        Begr.2024       Rekening         Verschil  V/N
 (Bedragen x € 1.000)                                   2023    voor wijz.        na wijz.           2024           2024
 Baten onvoorzien                                          -               -              -              -              -   -
 Lasten onvoorzien                                         -            125               -              -              -   -
 Saldo van baten en lasten                                 -            125               -              -              -   -
 Onttrekkingen reserves                                    -               -              -              -              -   -
 Toevoegingen reserves                                     -               -              -              -              -   -
 Resultaat na mutatie reserves                             -            125               -              -              -   -
In 2024 hebben we het begrote bedrag bij de tweede bestuursrapportage ingezet waarmee er
geen bedrag voor onvoorzien meer resteerde.
Wat heeft het gekost
 Algemene dekkingsmiddelen                        Rekening     Begr.2024        Begr.2024       Rekening         Verschil  V/N
 (Bedragen x € 1.000)                                   2023    voor wijz.        na wijz.           2024           2024
 Baten algemene dekkingsmiddelen                     149.707       150.584        156.658         157.806           1.148   V
 Lasten algemene dekkingsmiddelen                      3.098         4.860           3.063           2.412            651   V
 Saldo van baten en lasten                         -146.609      -145.724        -153.595        -155.394          1.799    V
 Onttrekkingen reserves                               16.751         1.000          11.974          11.974              -   -
 Toevoegingen reserves                                14.020               -         7.522           7.522              -   -
 Resultaat na mutatie reserves                     -149.340      -146.724        -158.047       -159.846           1.799    V
*) Dit betreft het totaalbedrag van de Algemene dekkingsmiddelen; het is dus geen optelling van A tot en met D. A tot
en met D zijn onderdelen van de Algemene dekkingsmiddelen, zie verder paragraaf 2.5.
Bij Algemene dekkingsmiddelen is een voordeel bij de baten, die zijn € 1.148.000 hoger dan
begroot. Bij de lasten is een voordeel, die zijn € 651.000 lager dan begroot. Per saldo is er een
voordeel van € 1.799.000. Zie paragraaf 2.5 voor nadere toelichting op verschillen van baten
en lasten per programma.
                                                                                                                          58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>1.4 Jaarverslag - Paragrafen
Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de Financiële verordening Gemeente
Westerkwartier geven aan welke paragrafen ten minste moeten worden opgenomen in de
programmabegroting en jaarstukken.
In de paragraaf wordt uw gemeenteraad integraal over een bepaald thema dat dwars door de
programmabegroting en jaarrekening loopt geïnformeerd. In de paragrafen staat belangrijke
informatie om inzicht te krijgen in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige
aspecten en de risico's. De gemeenteraad of het college kan ervoor kiezen extra paragrafen
toe te voegen wanneer een onderwerp om extra aandacht vraagt.
In de begroting en de jaarstukken treft u de volgende verplichte paragrafen aan:
 Onderhoud kapitaalgoederen
 Financiering en uitzetting
 Bedrijfsvoering
 Verbonden partijen
 Grondbeleid
 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
 Lokale heffingen
Op grond van de financiële verordening is ook onderstaande paragraaf toegevoegd:
 Novatec
                                                                                            59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Paragraaf A – Onderhoud kapitaalgoederen
In artikel 12 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten is over het
onderhoud van kapitaalgoederen het volgende bepaald:
De paragraaf betreffende het onderhoud van kapitaalgoederen bevat ten minste de volgende
kapitaalgoederen:
 wegen;
 riolering;
 water;
 groen;
 gebouwen.
Van de kapitaalgoederen, bedoeld in het eerste lid, wordt aangegeven:
 het beleidskader;
 de uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties;
 de vertaling van de financiële consequenties in de begroting.
Deze paragraaf geeft de gemeenteraad inzicht in bovenstaande. Daarvoor beschrijven we de
omvang van onze kapitaalgoederen, de kaders en de doelen die we voor het onderhoud
daarvan hanteren, welke relevante beleids- en beheerplannen hierop van toepassing zijn,
welke onderhoudskwaliteit we nastreven en hoe de kosten voor regulier onderhoud en
investeringen worden gedekt. Ook gaan we in op de prestaties over het verslagjaar 2024.
De gemeente Westerkwartier heeft de onderhoudstoestand van de kapitaalgoederen in beeld
gebracht . Het watertakenplan is vastgesteld. De kwaliteitsvisie openbare ruimte is in 2021
vastgesteld door de gemeenteraad. Voor de meeste gemeentelijke vastgoedobjecten zijn
onderhouds- en verduurzamingsplannen aanwezig.
 Enkele kerncijfers per taakveld                                                   Aantallen
 Wegen
 Lengte wegen in km.                                                                     1.614
 Oppervlakte verhardingen in ha’s                                                          532
 Kunstwerken                                                                                 8
 Bruggen & tunnels                                                                         308
 Specifieke objecten zoals kano- en vissteigers                                             70
 Kademuren en sluizen                                                                       20
 Walbeschoeiing                                                                            100
 Riolering
 Lengte vrijverval riool in km                                                             630
 Lengte persleiding in km                                                                  336
 Aantal inspectieputten                                                                 20.000
 Aantal rioolgemalen                                                                       123
 Aantal drukrioolgemalen                                                                 1.164
 Aantal IBA’s                                                                              596
                                                                                               60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>  Enkele kerncijfers per taakveld                                                    Aantallen
  Water                                                                                     520
  Sloten in km
  Groen
  Aantal begraafplaatsen:                                                                    27
  Aantal sportvelden:                                                                        87
  Aantal speeltoestellen:                                                                 1.257
  Aantal speelplaatsen:                                                                     221
  Aantal bomen:                                                                          78.731
  Gazon in ha:                                                                              200
  Haag/ heg in km:                                                                           66
  Heesters, rozen, vaste planten in ha:                                                      32
  Wegbermen binnen en buiten kom in ha:                                                     443
  Bos/ bosplantsoen in ha:                                                                  160
  Ruigte/ hooiland/ bloemenweide in ha:                                                     128
  Gebouwen
  Gebouwen in eigendom gemeenten                                                            160
Kaders en doelen
De kaders en doelen die van toepassing zijn op het onderhoud van de verschillende
kapitaalgoederen zijn vastgelegd in de relevante beleidsnota’s van de gemeente. Hieronder
lichten we dit per onderdeel toe.
A.       Wegen
Beleidskader
De wegen worden onderhouden volgens de kwaliteitsniveaus (scenario 3) uit de kwaliteitsvisie
openbare ruimte welke door de gemeenteraad is vastgesteld op 30 juni 2021.
Begin 2022 zijn alle wegen geïnspecteerd conform de CROW-beheersystematiek.
Met gebruikmaking van het beheersprogramma GBI is dit de basis geweest voor het
beheersplan Wegen welke 1 op 1 is verwerkt in de kwaliteitsvisie openbare ruimte. In het
beheersplan staat aangegeven welke investeringen in een periode van 5 jaar gedaan moeten
worden om de achterstanden weg te werken naast het reguliere onderhoud.
Onderbouwing financiën
De ramingen uit scenario 3 van de kwaliteitsvisie zijn gebruikt voor het opstellen van de
begroting 2024.
Activiteiten 2024
In het voorjaar van 2024 is de tweejaarlijkse weginspectie uitgevoerd. Het onderhoud van de
wegen is in 2024 uitgevoerd op basis van de gegevens uit deze weginspectie en de
vastgestelde onderhoudsniveaus uit de kwaliteitsvisie openbare ruimte (scenario 3). Er is
vooral ingezet op het onderhoud van de fietspaden en de asfaltwegen in het buitengebied.
                                                                                                61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>De volgende grote onderhoudswerken zijn in 2024 uitgevoerd:
 Reconstructie Jonkersvaart (start 2024, afronding 2025)
 Gedeelte Hoendiep Westzijde
 Hoofdstraat Niezijl
 Oudeweg Lucaswolde beton aangebracht
 Rotonde Euroweg Leek
 Het Anker / Het Baken Leek
 Pieterzijlsterweg asfaltonderhoud
 Aduarderdiep
 Fietspad Auwemalaan Leek
 De Holm Tolbert
 Dorpsstraat Den Horn
 DS Koppiusweg Den Ham
 Kruisweg / rotonde Marum
 Gedeelte Oostindie
 Kruising Oudewijk Zevenhuizen
 Stationsweg Lutjegast
 Parkeerplaats v. Starkenborghkanaal ZZ
 Kruising Veldstreek Zevenhuizen
 Trottoir Doezum langs provinciale weg
 Drempels Evertswijk Zevenhuizen
 Kleiweg Aduard
B.       Kunstwerken (bruggen en oeverconstructies)
Beleidskader
De kunstwerken worden onderhouden volgens het principe technisch (heel en veilig) en
verzorging (schoon en netjes) zoals dit is verwoord in de kwaliteitsvisie openbare ruimte
welke door de gemeenteraad is vastgesteld op 30 juni 2021. De kunstwerken worden beheerd
in het programma Afkas met een koppeling naar het beheersysteem GBI 6.
Onderbouwing financiën
De ramingen uit de kwaliteitsvisie zijn gebruikt voor het opstellen van de begroting 2024.
Activiteiten 2024
In 2024 zijn we begonnen met het vervangen van 13 kunstwerken. We hebben 7 bruggen
geschilderd. Er zijn 380 bruggen, steigers en kademuren geïnspecteerd. De inspecties zijn
verwerkt in een MJOP onderhoudsplan. We hebben 12 betonnen objecten geïnspecteerd en
hiervoor een vervangingsplan en onderhoudsplan gemaakt.
C.       Riolering en water
Beleidskader
In het Watertakenplan 2020 (hierna: watertakenplan) staat hoe wij invulling gaan geven aan
de drie zorgplichten: hemelwater, grondwater, afvalwater. Dit watertakenplan heeft een
looptijd van 2020 t/m 2025. In 2021 hebben we het klimaatadaptatiebeleidsplan geschreven
en op 1 december 2021 heeft de gemeenteraad deze vastgesteld. In 2022 zijn we vanuit dit
vastgestelde klimaatadaptatiebeleid bezig gegaan met het weerbaar maken van onze
openbare ruimte als gevolg van klimaatveranderingen als droogte, wateroverlast en hitte.
                                                                                           62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Onderbouwing financiën
Via de rioolheffing brengt de gemeente kosten in rekening voor het beheer en onderhoud van
het rioleringsstelsel bij diegenen die zijn aangesloten op de riolering. De kosten die in de
rioolheffing zijn ondergebracht betreffen onder andere investeringskosten en
exploitatiekosten. Er wordt gestreefd naar een kostendekkingspercentage van de rioolheffing
van 100%.
Activiteiten 2024
We hebben uitvoering gegeven aan het maatregelplan uit het watertakenplan. De
rioleringszorg is nodig voor het duurzaam beschermen van volksgezondheid en milieu en het
voorkomen van wateroverlast. Het algemene doel is vertaald naar het inzamelen en
transporteren van afvalwater, hemelwater en grondwater. De werkzaamheden zijn gericht op
het beheer en onderhoud van alle openbare rioleringen, bergbezinkbassins, putten en kolken
en het bedienen en onderhouden van rioolgemalen en het drukrioolsysteem. Ook het
baggeren van bij de gemeente in bezit zijnde watergangen en vijvers behoort bij dit taakveld.
Het areaal is vastgelegd in het beheersysteem GBI6.
In 2024 zijn de volgende grote projecten uitgevoerd:
 Aanleg regenwaterriool en afkoppelen verharding en woningen:
 Bomenbuurt in Grootegast ad. € 1.010.000
 Admiraal Helfrichstraat in Zuidhorn ad. € 395.000
 Esdoornstraat/ Kastanjestraat in Noordhorn ad. € 150.000
 Hulstlaan te Leek ad. € 250.000
 Waterman in Tolbert ad. € 560.000
 Nijlandsingel e.o. in Aduard ad. € 300.000
 Afronding waterberging De Olmen te Marum, totale kosten € 845.000
 Renovatie gemalen ad. € 180.000
 Relining 285 m riolering ad € 280.000
 Baggeren diverse vijvers en sloten ad. € 440.000
D.       Groen
Beleidskader
De wettelijke taken binnen het groenonderhoud spitsen zich toe op veiligheid van bomen en
speeltoestellen. Voor beiden geldt een wettelijke zorgplicht. Een andere wettelijke taak is
verankerd in de Omgevingswet en houdt o.a. in dat we ons beheer en onderhoud zorgvuldig
uitvoeren in relatie tot voorkomende flora en fauna. Voorts is in dezelfde wetgeving
vastgelegd dat uitbreiding/ verspreiding van invasieve exotische landplanten aantoonbaar
wordt voorkomen.
De gemeente Westerkwartier beschikt over een digitaal beheersysteem, waarin de
groenarealen administratief en grafisch zijn vastgelegd.
Onderbouwing financiën
Het algemene doel is vertaald naar het in stand houden en beheren van alle openbaar groen,
sportvelden en speelvoorzieningen.
Activiteiten 2024
Vanuit de kwaliteitsvisie hebben we in 2024 ingestoken op een aantal speerpunten. De
veiligheidszones langs voet- en fietspaden zijn gemaaid maar helaas niet conform de
gemaakte beheerafspraken (overal 4 x). Er is conform de Omgevingswet gewerkt aan het
beheersbaar houden van invasieve exotische landplanten. De forse extra inhuur van
plantsoenmedewerkers bleek van groot belang om voldoende invulling te kunnen gegeven
aan het zomeronderhoud van de plantsoenen langs hoofdwegen, in centra en in
                                                                                              63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>woongebieden. In 2024 zijn 3 schouwen gehouden. Deze schouwen hebben uitgewezen dat
wij met het groenonderhoud in 2024 in de pas lopen met de kwaliteitsvisie. De technische
staat van het groen werd in 2024 geschouwd op een basiskwaliteitsniveau. Dat is
overeenkomstig de gemaakte afspraken in de kwaliteitsvisie. De strategische doelen (i.c.
niveau hoog qua verzorging van het groen, langs hoofdwegen, in centra en woongebieden),
die pas in 2025 behaald zouden moeten worden, werden in 2024 nog niet gerealiseerd. Er
dient opgemerkt te worden dat 2024 een zeer groeizaam jaar was door gunstige
weersinvloeden. Voor het beheer van onkruid in plantsoenen was dit nadelig.
E.       Gebouwen
Beleidskader
De gemeente Westerkwartier is op dit moment eigenaar van ruim 160 vastgoedobjecten met
een totale WOZ-waarde van ongeveer € 60 miljoen. Het gaat om een gevarieerd palet van
objecten als multifunctionele accommodaties, zwembaden, sportgebouwen en -velden,
ruimten voor kinderopvang, musea, cultureel erfgoed, bedrijfspanden, woningen, etc. De
financiële omvang van de vastgoedportefeuille vereist sturing op dit kostbare bezit en het
maken van keuzes, waarbij fundamentele vragen moeten worden beantwoord zoals: waarom
zijn wij eigenaar van het vastgoed, wat willen we ermee, wat is het gewenste onderhouds- en
instandhoudingsniveau, op welk niveau willen en kunnen we het verduurzamen en hoe gaan
we om met eventuele huur- en verhuur? Daarnaast moet er worden geanticipeerd op
wettelijke vraagstukken zoals de Wet markt en overheid en regelgeving rondom
verduurzaming, aangescherpt met het Klimaatakkoord. Dit vraagt om weloverwogen en
transparante besluiten. Daarbij wordt er aangesloten op het coalitieakkoord en werken we
volgens het DNA van het Westerkwartier: Dichtbij, nuchter, maar ook ambitieus.
Onderbouwing financiën
Het doel is het realiseren van een vastgoedportefeuille met een goed onderhouden, en een
verduurzaamd slank vastgoedbestand. Om dit doel te kunnen realiseren is de afgelopen
periode onder andere uitvoering gegeven aan de volgende zaken:
1. Het actualiseren van de meerjarenonderhoudsplannen (MJOP).
2. Het in kaart brengen en eventueel herstellen van achterstallig onderhoud op basis van de
     geactualiseerde MJOP’s.
3. Het uitvoering geven aan het verduurzamingsbeleid tranche 1.
4. Het onderzoeken van de verduurzamingsmogelijkheden van de vastgoedportefeuille
     tranche 2.
5. Het opstellen van een uitvoeringsplan verduurzamen tranche 2.
Activiteiten 2024
Het uitvoeren van het uitvoeringsplan verduurzamen vastgoedportefeuille tranche 1 is in
uitvoering en grotendeels afgerond. Daarnaast is gestart met het opstellen van het eerste
deel van het uitvoeringsplan verduurzamen vastgoedportefeuille tranche 2.
Meerjarenonderhoudsplannen – Uitvoeringsplannen duurzaamheid
De huidige meerjarenonderhoudsplannen (MJOP) zijn in 2021 opgesteld en worden in 2025
geactualiseerd. In de geactualiseerde MJOP worden verduurzamingsmaatregelen op
natuurlijke vervangingsmomenten meegenomen waardoor het een duurzame
meerjarenonderhoudsplanning wordt, een DMJOP. Overeenkomstig de (D)MJOP worden
jaarlijks diverse onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd om het onderhoudsniveau van de
gebouwen op het gewenste niveau te krijgen en te houden Vóór uitvoering van de geplande
                                                                                            64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>onderhoudswerkzaamheden wordt altijd gekeken naar de noodzaak van deze
werkzaamheden.
Voor het verduurzamen van de vastgoedportefeuille worden, in overleg met Team
Duurzaamheid, uitvoeringsplannen opgesteld. De wettelijk vastgestelde en dus verplichte
verduurzamingsmaatregelen zijn reeds in (financieel) inzichtelijk gemaakt en verwerkt in de
begroting. De uitvoering hiervan is in 2023 en 2024 gerealiseerd.
Het afgelopen jaar hebben we op diverse locaties uit onze vastgoedportefeuille de oude
verlichting vervangen door LED, het enkel glas vervangen door HR++ glas en hebben wij de
isolatie van de gebouwschil verbeterd. Daarnaast lopen diverse onderzoeken voor het
plaatsen van zonnepanelen en het na-isoleren van de gevels. Het onderzoeken van de
geschiktheid van de constructies, de onderzoeken naar de aanwezigheid van beschermde
diersoorten, het nemen van aanvullende maatregelen en het aanvragen van de benodigde
ontheffingen kost veel tijd en vertraagd onze verduurzamingsplannen. Voordat wij de
geplande maatregelen kunnen en mogen uitvoeren zijn dit wel zaken die goed geregeld
moeten worden.
Eigen huisvesting
Binnen het Programma Huisvesting zijn besluiten genomen voor nieuwe huisvesting. We
houden tot de realisatie de huidige huisvesting in stand op een basisniveau en reserveren het
niet uitgegeven onderhoudsbudget in de Reserve Programma Huisvesting voor tegenvallers
binnen het programma.
                                                                                              65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Paragraaf B – Financiering
Volgens artikel 13 van het ‘Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten’ is
het opstellen van een paragraaf betreffende de financiering verplicht. De paragraaf
betreffende de financiering bevat in ieder geval de beleidsvoornemens ten aanzien van het
risicobeheer van de financieringsportefeuille en geeft inzicht in de rentelasten, het
renteresultaat, de wijze waarop rente aan investeringen, grondexploitaties en taakvelden
wordt toegerekend en de financieringsbehoefte.
In de financieringsparagraaf wordt aangegeven op welke wijze in het verslagjaar uitvoering is
gegeven aan de treasuryfunctie.
De Wet Financiering Decentrale Overheden en de verordening artikel 212 geven kaders voor
de uitoefening van de treasuryfunctie. In het treasurystatuut van de gemeente
Westerkwartier wordt de landelijke regelgeving nader uitgewerkt en zijn bevoegdheden
gemandateerd.
Hieronder gaan we achtereenvolgens in op:
A.       Gemeentefinanciering;
B.       Risicobeheer;
C.       EMU saldo.
A.       Gemeentefinanciering
Het onderdeel gemeentefinanciering geeft inzicht in de gemeentelijke financieringspositie en
de daarbij horende financieringsbehoefte. Om de treasuryfunctie naar behoren uit te kunnen
voeren, is het tijdig, juist en volledig beschikbaar hebben van financiële informatie van
wezenlijk belang.
Renteontwikkeling
De rente op de geld- en kapitaalmarkt wordt voornamelijk bepaald door het beleid van de
Europese Centrale Bank (ECB). Aan het begin van 2024 hadden we nog te maken met een
rentepercentage van 4%, omdat de rente door de ECB in stappen verhoogd was vanwege de
aanhoudende hoge inflatie. In juni van 2024 heeft de ECB voor het eerste sinds 2019 de rente
weer verlaagd en is dat in stappen blijven doen tot een percentage van 3% in december.
Rentetoerekening
Hieronder staat het schema rentetoerekening voor de jaarrekening 2024 om inzage te geven
in het renteresultaat en de toerekening aan de taakvelden.
                                                                                              66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre> Renteschema jaarstukken 2024                                                         Rekening
 (Bedragen x € 1.000)                                                                     2024
 a.                                       De externe rentelasten voor de korte +         3.764
                                          en lange financiering
 b.                                       De externe rentebaten voor de korte -/-           239
                                          en lange financiering
 Saldo rentelasten en rentebaten                                                         3.525
 c1.                                      De rente die aan de grondexploitatie   -/-        200
                                          moet worden doorberekend
 c2.                                      De rente van projectfinanciering die   -/-          -
                                          aan het betreffende taakveld moet
                                          worden toegerekend
 c3.                                      De rentebaat van doorverstrekte        +            -
                                          leningen indien daar een specifieke
                                          lening voor is aangetrokken die aan
                                          het betreffende taakveld moet
                                          worden toegerekend.
 Aan de taakvelden toe te rekenen externe rente                                          3.325
 d1.                                      Rente over eigen vermogen              +            -
 d2.                                      Rente over voorzieningen               +            -
 Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente                                              3.325
 e.                                       De aan taakvelden toegerekende         -/-       -200
                                          rente (renteomslag)
 Renteresultaat op het taakveld treasury                                                 3.525
 Afwijking rentelasten vs. voorgecalculeerde rentelasten                                  -25%
Renteomslagpercentage
Het renteomslagpercentage wordt gebruikt om de externe rentelasten evenwichtig over de
diverse taakvelden te verdelen. Bij de begroting 2024 zijn we uitgegaan van een renteomslag
van 1,5%. Uit de nacalculatie blijkt dat het werkelijke percentage uitkomt op 1,7532% voor de
taakvelden exclusief de grondexploitaties. De afwijking ten opzichte van de
voorgecalculeerde rentelasten bedraagt daarmee 25% en valt net buiten de bandbreedte van
de toegestane afwijking van 25%. Daarmee wordt in de jaarrekening 2024 de bij de tweede
bestuursrapportage 2024 berekende omslagrente van 1,75% gehandhaafd.
De rentetoerekening aan de grondexploitaties dient nacalculatorisch plaats te vinden conform
een voorgeschreven berekening. Op basis van de nieuwe notitie rente (BBV) mag de rente
voor de grex met ingang van 2024 gelijk getrokken worden met de overige activa. De
werkelijk rente voor de grondexploitaties is berekend op 1,75%. De rentelasten toegerekend
aan de grondexploitaties bedragen daarmee € 171.431.
Kredietbehoefte en leningenportefeuille
Hieronder staat het verloopoverzicht van de onderhandse leningen met een looptijd van
langer dan één jaar. In 2024 is € 13,6 miljoen afgelost. Er zijn geen nieuwe leningen
aangetrokken. De omvang van de onderhandse leningen bedraagt eind 2024 nog € 125,3
miljoen. De ontwikkeling van de leningenportefeuille is in onderstaande tabel weergegeven.
                                                                                                67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre> Ontwikkeling leningenportefeuille                                                  Rekening
 (Bedragen x € 1.000)                                                                    2024
 Stand per 1 januari 2024                                                            138.811
 Nieuwe afgesloten geldleningen                                                  +           -
 Reguliere aflossingen                                                          -/-    13.607
 Vervroegde aflossingen                                                         -/-          -
 Stand per 31 december 2024                                                           125.227
Voor het aantrekken van nieuwe leningen geldt dat dit gebeurt conform de door de
gemeenteraad vastgestelde financiële verordening en de bepalingen in het treasurystatuut.
Kasbeheer
De liquiditeitspositie moet zodanig zijn dat verplichtingen tijdig kunnen worden nagekomen.
Het betalingsverkeer wordt uitgevoerd door de NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG).
B.        Risicobeheer
Kasgeldlimiet
Een belangrijk uitgangspunt van de Wet Fido is het vermijden van grote fluctuaties in de
rentelasten van openbare lichamen. Om een grens te stellen aan kortlopende financiering is in
de Wet Fido de kasgeldlimiet opgenomen (welke nader is uitgewerkt in de uitvoeringsregeling
Financiering decentrale overheden). De kasgeldlimiet wordt bepaald door het
begrotingstotaal bij aanvang van het dienstjaar te vermenigvuldigen met een bij ministeriële
regeling vastgesteld percentage van 8,5%. Bij overschrijding van de kasgeldlimiet moet een
vaste geldlening worden aangetrokken.
 Berekening kasgeldlimiet                                     Rekening 2024
 (Bedragen x € 1.000)                            1e kw.       2e kw.       3e kw.      4e kw.
 Vlottende schulden                                3.501         3.179       3.046      2.299
 Vlottende middelen                               2.606         9.286        4.351      2.882
 Per saldo                                          895        -6.107       -1.305       -583
 Kasgeldlimiet                                    17.571        17.571      17.571      17.571
 Ruimte (+), overschrijding (-)                 16.676        23.679       18.876      18.154
Uit bovenstaande staat blijkt dat de gemeente Westerkwartier in het verantwoordingsjaar in
geen van de kwartalen de kasgeldlimiet heeft overschreden. Dit is met name het gevolg van
het aantrekken van een nieuwe langlopende geldlening in 2023.
Schatkistbankieren
Op basis van de Wet financiering decentrale overheden is de gemeente Westerkwartier
verplicht te schatkistbankieren. Gemeenten zijn verplicht om hun overtollige liquide middelen
aan te houden in de schatkist bij het Rijk. Voor 2024 bedraagt het drempelbedrag voor de
gemeente Westerkwartier € 4,134 miljoen. Dagelijks moet worden beoordeeld of dit
drempelbedrag overschreden wordt en is het de verantwoordelijkheid van de gemeente om
ervoor te zorgen dat er gemiddeld over het hele kwartaal niet meer middelen buiten de
schatkist worden gehouden dan dit drempelbedrag.
Uit de berekening in de onderstaande tabel blijkt dat de gemeente Westerkwartier het
tweede kwartaal van 2024 het drempelbedrag heeft overschreden. Er zijn geen sancties
geformuleerd voor decentrale overheden bij overschrijding van het drempelbedrag. De
                                                                                               68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>overschrijding in 2024 heeft derhalve geen financiële gevolgen. Om de geconstateerde
overschrijding in de toekomst uit te kunnen sluiten, en daarmee te voldoen aan de wet- en
regelgeving, wordt vanaf juni 2024 gebruik gemaakt van de mogelijkheid bij de BNG om de
liquide middelen automatisch af te romen en aan te vullen bij ’s Rijks schatkist.
 Benutting drempelbedrag schatkistbankieren                       Rekening 2024
 (Bedragen x € 1.000)                                  1e kw.     2e kw.     3e kw.    4e kw.
 Buiten 's Rijks schatkist gehouden middelen (1)        1.665       5.533      1.285     1.283
 Drempelbedrag (2)                                      4.134      4.134       4.134     4.134
 Benutting van het drempelbedrag (2 -/- 1)              2.470     -1.398      2.849      2.851
 Overschrijding van het drempelbedrag?                   Nee           Ja       Nee       Nee
Renterisiconorm:
Ter beheersing van het renterisico op langlopende schulden is in de wet Fido de
renterisiconorm opgenomen. De renterisiconorm houdt in dat maximaal 20% van het
begrotingstotaal in enig jaar voor herfinanciering in aanmerking komt. Voor de gemeente
Westerkwartier is dit een bedrag van € 41,3 miljoen in 2024. Dit bedrag mag niet overschreden
worden en dat betekent dat slechts een geringe omvang aan langlopende leningen mag
worden aangetrokken of een goede spreiding van leningen in omvang, looptijden en
renteaanpassingen. De berekening van de renterisiconorm is hieronder opgenomen. Hieruit
blijkt dat de norm in 2024 niet is overschreden.
 Renterisiconorm jaarstukken 2023                                                    Rekening
 (Bedragen x € 1.000)                                                                     2024
 a.                                        Renteherzieningen                                 -
 b.                                        Aflossingen                                  13.607
 c.                                        Renterisico (a + b)                         13.607
 d.                                        Begrotingstotaal                           206.725
 e.                                        Percentage regeling                            20%
 f.                                        Renterisiconorm (c * d)                     41.345
 g.                                        Ruimte onder risiconorm (f > c)              27.738
 h.                                        Overschrijding risiconorm (c > f)                 -
 Overschrijding renterisiconorm?                                                           Nee
C.      EMU-saldo
Met de invoering van de Wet houdbare overheidsfinanciën (wet HOF) op 11 december 2013 is
een wettelijke regeling getroffen voor het doelgericht streven naar houdbare financiën van de
collectieve sector in nationaal en Europees verband. Met de opgave van het EMU-saldo
worden de gegevens van de collectieve sector verzameld binnen de Economische en
Monetaire Unie (EMU). Het EMU-saldo en de EMU-schuld zijn afgeleid van de cijfers over de
sector overheid uit de nationale rekeningen. De norm voor het tekort is op macronorm voor
gemeenten bedraagt voor 2024 0,34% van het bruto binnenlands product (BBP). De
individuele referentiewaarde EMU-saldo van 2024 voor de gemeente Westerkwartier
bedraagt € 10,718 miljoen2. Dit is geen norm maar een indicatie van het aandeel van de
gemeente Westerkwartier.
Het EMU-saldo is het verschil van inkomsten en uitgaven van de overheid. Inkomsten en
uitgaven worden daarbij geboekt in het jaar dat economische waarde gecreëerd wordt of
wanneer een recht dan wel verplichting ontstaat. Het is gelijk aan het vorderingensaldo van
                                                                                               69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>de sector overheid in de nationale rekeningen plus het rentevoordeel of -nadeel als gevolg van
financiële derivaten (renteswaps).
De EMU-schuld is gedefinieerd als de geconsolideerde overheidsschuld, gewaardeerd tegen
nominale waarde, exclusief de transitorische schuld en de schuld op de titel financiële
derivaten. Door het verschil in waarderingsgrondslag is de som van de schuldtitels van de
EMU-schuld (nominaal) niet gelijk aan de som van de schuldtitels in de nationale rekeningen
(marktwaarde). De schuld bestaat uit de titels: chartaal geld, kortlopende waardepapieren,
obligaties, kortlopende leningen en langlopende leningen. Hieronder is de berekening van het
EMU-saldo opgenomen met de jaarcijfers van het verslagjaar en de twee voorgaande
jaarstukken3.
 Berekening EMU-saldo                                     Rekening      Rekening       Rekening
 (Bedragen x € 1.000)                                          2022          2023          2024
 1. Exploitatiesaldo vóór toevoeging aan c.q.        +      12.596         11.143          9.541
     onttrekking uit reserves (zie BBV, artikel 17c)
 2.                                                   -       7.814            413           -66
     Mutatie (im)materiële vaste activa
                                                     /-
 3. Mutatie voorzieningen                            +          703           -183         1.747
 4. Mutaties voorraden (incl. bouwgronden in          -      -1.030        -9.463           -914
     exploitatie)                                    /-
 5. Boekwinst van verkoop effecten en (im)materiële   -           -             50             -
     vaste activa                                    /-
 Berekend EMU-saldo (1-2+3-4-5)                               6.515       19.960         12.268
                                                      -      -7.126        -9.715        -10.718
 6. Referentiewaarde EMU-saldo
                                                     /-
 Verschil EMU-saldo t.o.v. referentiewaarde                 13.641        29.675         22.986
Net als in de voorgaande twee jaren is er geen sprake van een tekort, maar een voordeel en
blijft de gemeente Westerkwartier daarmee ruimschoots binnen de referentiewaarde van €
10,718 miljoen. Een toelichting op onder meer exploitatiesaldo, voorraden en voorzieningen is
te vinden in de financiële jaarrekening.
                                                                                                 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Paragraaf C – Bedrijfsvoering
Inleiding
We gaan in deze paragraaf verder in op de volgende onderdelen:
I Bedrijfsvoering:
A. Organisatie
B. Dienstverlening aan onze inwoners
C. Hoe wij communiceren
D. Huisvesting en faciliteiten
E. Plannen en in control zijn
F. Open overheid
G. Digitaal beheer op orde: automatisering en informatievoorziening, informatiebeveiliging
     en bescherming persoonsgegevens
II Rechtmatigheid
Met ingang van het verslagjaar 2023 verantwoordt het college van burgemeester en
wethouders over de rechtmatigheid.
A.       Organisatie
Organisatieontwikkeling
In 2024 hebben we het proces om te komen tot een herijking van onze teamstructuur gestart.
Een andere structuur draagt bij aan het zo goed mogelijk bedienen van de samenleving door
onder meer betere sturing, resultaatgerichter werken en nog meer integraal samenwerken.
Bij het opnieuw inrichten van de teams is gekeken naar een viertal inrichtingsprincipes:
procesgericht, beleid en uitvoering nauw met elkaar verbonden, een span of attention van
circa 25 medewerkers én een beperkte stafeenheid (taken zoveel mogelijk bij lijnteams).
Daarnaast is gekeken naar de maatschappelijke opgaven en de bestuurlijke ambities.
Het inrichtingsprincipe span of attention heeft geleid tot een uitbreiding van het aantal
leidinggevenden. Van 16 naar 23 teammanagers. Daarnaast is de directie uitgebreid met 1
directeur. De werving & selectie van deze managementfuncties is grotendeels in 2024
afgerond.
Om te groeien naar een meer professionele organisatie hebben we naast een investering in
het management geïnvesteerd in functies als bestuursadviseur, concernstrateeg, controller,
functioneel beheerder, programmamanager en projectleider.
Arbeidsmarktstrategie en -communicatie
Om in een krappe arbeidsmarkt meer zichtbaar te worden en voor het behouden van
medewerkers, hebben we gewerkt aan ons werkgeversmerk en het profileren van ons als een
aantrekkelijke werkgever. We hebben voorbereidend werk gedaan om te komen tot een eigen
website www.werkenvoor.westerkwartier.nl en de arbeidsmarktcampagne ‘Jij maakt wij’.
Cao gemeenten
Op 7 november 2024 zijn door de Vereniging Nederlandse Gemeenten, de
Werkgeversvereniging Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties en de vakbonden
inzetbrieven voor een nieuwe Cao uitgewisseld. Daarin is vanuit werkgeverskant onder andere
                                                                                            71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>voorgesteld de arbeidsvoorwaarden te moderniseren, onderzoek te doen naar het verbeteren
van het loongebouw voor een betere aansluiting op de arbeidsmarkt en een looptijd van de
Cao voor 2 jaar met een voorzichtige/verstandige loonontwikkeling.
Op 15 november 2024 zijn werkgevers en de vakbonden gestart met de onderhandelingen.
B.       Dienstverlening aan onze inwoners
Centrale dienstverlening gemeentehuis Zuidhorn
Vanaf 30 september 2024 hebben we onze dienstverlening centraal georganiseerd vanuit het
gemeentehuis in Zuidhorn.
Vanuit onze visie op dienstverlening hebben we onze standaarddienstverlening zoveel
mogelijk digitaal ingericht.
In de bibliotheken van Grootegast, Leek, Marum en Zuidhorn zijn informatiepunten voor
digitale ondersteuning waar we inwoners helpen bij digitale aanvragen. Daarnaast hanteren
we ruime openingstijden waarbij inwoners zonder afspraak bij ons terecht kunnen voor
informatie en vragen. Het klantencontactcentrum is bereikbaar via telefoon, e-mail, social
media en balie.
Voor inwoners die niet fysiek op locatie kunnen komen, bieden we maatwerk. We gaan naar
inwoners of ondernemers toe en maken dan bijvoorbeeld een afspraak op een locatie waar de
inwoner of ondernemer dat graag wil (digitale ontmoeting, thuis, bibliotheek of dorpshuis).
Online dienstverlening
In januari 2024 is het Digitaal stelsel omgevingswet live gegaan. Hiermee kunnen inwoners via
het nieuwe portaal hun omgevingsvergunning aanvragen of een vergunningscheck doen.
Ook hebben we de eerste stappen gezet in het inrichten van de online portalen waar inwoners
statusinformatie kunnen inzien voor hun zaken met de gemeente.
We hebben gewerkt aan het verbeteren van de afhandelingstijd meldingen openbare ruimte
(mor-meldingen). Via een dashboard in Power-Bi hebben we actueel inzicht in werkvoorraden
en doorlooptijden gekregen. Hierdoor kunnen we beter sturen en hebben we de
afhandelingstijd teruggebracht van gemiddeld tien werkdagen naar zes werkdagen.
Daarnaast hebben we de communicatie verbeterd door de inhoudelijke reactie duidelijker te
formuleren.
We hebben een aanbesteding voorbereid voor een nieuwe applicatie voor de mor-meldingen
zodat inwoners hun melding online kunnen volgen en op de hoogte zijn van de status van de
melding.
Ook hebben we via een dashboard KCC gezorgd voor inzicht in de afhandeling van de
telefoonnotities. Dit biedt leidinggevenden een handvat om op de afhandeling te sturen.
C.       Communicatie
In 2024 zijn we gestart met onderzoek naar onze kanalenstrategie. Hiermee willen we onze
communicatie beter aan laten sluiten bij de verschillende doelgroepen (inwoners,
ondernemers, toeristen). We hebben een eerste basis gelegd met vooronderzoek waarop we
onze strategie kunnen baseren.
                                                                                              72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>In 2024 hebben we ook weer schrijftrainingen georganiseerd om Direct Duidelijk te leren
communiceren. Daarnaast hebben we eind 2024 het lezerspanel opnieuw opgestart.
In het kader van onze organisatieontwikkeling hebben we onze huisstijl doorontwikkeld. Zo
hebben we onze beeldbank gevuld met herkenbare foto’s uit de eigen gemeente. Ook hebben
we samen met HRM gewerkt aan de arbeidsmarktcampagne ‘Jij maakt wij’.
D.      Huisvesting en faciliteiten
Centrale huisvesting
In maart 2024 heeft de raad besloten tot een hernieuwd onderzoek om tot centrale
huisvesting te komen. Na afronding van het hernieuwd onderzoek heeft de gemeenteraad op
3 december 2024 de dependancevariant, hoofdgebouw met bijgebouw(en) op loopafstand,
vastgesteld als voorkeursvariant. De raad heeft verzocht een Plan van Aanpak op te stellen
hoe de dependancevariant zo efficiënt mogelijk gerealiseerd kan worden.
Verlaten locaties en tijdelijke huisvesting
Eind 2024 is de werklocatie Leek verlaten en is de werklocatie Grootegast weer in gebruik
genomen. Dit als onderdeel van de tijdelijke huisvesting tot ingebruikname van de centrale
huisvesting.
Nieuwbouwproject Novatec en Buitendienst Leeksterveld
Na de afronding van het definitieve ontwerp is in september 2024 de omgevingsvergunning
verstrekt en is gestart met de bouw. Op 2 oktober 2024 is dit gevierd met het boren van de
eerste paal. Na voltooiing wordt het gebouw van Novatec aan de Feithsweg te Tolbert en de
gemeentewerf van Leek verlaten en wordt een groot deel de werf Marum buiten gebruik
gesteld. In Noordhorn en Grootegast is de verbouwing en verduurzaming van de gebouwen
eind 2024 afgerond.
E.      Collegeonderzoeken
Collegeonderzoeken
In 2024 zijn twee onderzoeken uitgevoerd; een benchmark van de formatie en
apparaatskosten en een onderzoek naar de beïnvloedbaarheid van de begroting. Beide
onderzoeken zijn uitgevoerd door onderzoeksbureau Berenschot in samenwerking met de
organisatie.
Aan de hand van de benchmark hebben we inzicht gekregen in de formatie en
apparaatskosten van alle taken die door onze organisatie worden uitgevoerd. Ook is
inzichtelijk gemaakt hoe onze organisatie zich hierbij verhoudt tot andere gemeenten.
Daaruit bleek dat onze formatie en apparaatskosten beduidend lager liggen dan bij
vergelijkbare gemeenten. Op basis van deze uitkomsten en duiding hiervan aan de hand van
onze context en gemaakte dienstverleningskeuzes, zijn en worden besluiten genomen om bij
te sturen.
Met de uitkomsten van het onderzoek naar de beïnvloedbaarheid van de begroting hebben
we meer inzicht gekregen in de keuzevrijheid binnen onze meerjarenbegroting. Dit inzicht
gebruiken we om ons goed voor te bereiden op keuzes die gemaakt moeten worden in het
kader van het ‘ravijnjaar’, waarbij sprake is van structurele begrotingstekorten vanaf 2026.
De uitkomsten van beide onderzoeken zijn tijdens raadsactiviteiten op 18 september 2024 en
9 oktober 2024 aan uw raad gepresenteerd en toegelicht.
                                                                                             73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>F.       Open overheid
Actieve openbaarmaking
In 2024 hebben we gezorgd dat de eerste tranche aan informatiecategorieën actief openbaar
gemaakt wordt, zoals de Wet open overheid voorschrijft. Dit maken we kenbaar via de
daarvoor aangewezen plek, de Woo-index (Woo-index). Daarnaast hebben we gewerkt aan de
tweede tranche van informatiecategorieën.
Verzoeken om openbaarmaking
In 2024 zijn er zeventwintig Woo-verzoeken binnengekomen. Hiervan zijn er drie omgezet
naar een informatieverzoek en zeventien zijn als Woo-verzoek afgehandeld. Zeven verzoeken
stonden nog open aan het eind van 2024.
 G.      Digitaal beheer op orde
Automatisering en informatievoorziening
We zijn in 2024 tijds- en plaatsonafhankelijk geworden door onze datacenters vanuit de
gebouwen Leek en Zuidhorn te verplaatsen naar datacenters in Westpoort en Zernike
(Groningen). Naast het feit dat we onze IT-omgeving op elke locatie kunnen ontsluiten,
voldoen we met deze overgang aan strengere beveiligingseisen die worden gesteld aan de
beveiliging van datacenter-ruimtes.
Ook zijn in 2024 meer software applicaties/systemen, zoals de financiële- en
belastingapplicaties, verhuisd van onze lokale server naar een internetserver. Op deze manier
is een doorontwikkeling mogelijk gemaakt naar de verplichtingenadministratie en kunnen we
zorgen voor een betere ontsluiting naar onze werkplek (laptop).
In 2024 hebben we het mogelijk gemaakt dat alle laptops kunnen printen vanaf elke locatie
naar onze follow me print systemen van Canon. Er kan nu vanaf overal naar elke locatie
geprint worden.
In 2024 hebben we verschillende dashboarden opgeleverd zoals een dashboard Woo-
verzoeken, een dashboard Verlopen reisdocumenten, een dashboard
Begraafplaatsadministratie en de onder het kopje dienstverlening genoemde dashboard
Inzicht in werkvoorraden en doorlooptijden.
Informatiebeveiliging en Privacy
Vanuit informatiebeveiliging hebben we in 2024 ingezet op het uitvoeren van interne
controles op systemen met een hoog risicoprofiel. Ook hebben wij de Securitystrategie 2025-
2030 vastgesteld als voorbereiding op de eisen uit de Baseline Informatiebeveiliging Overheid
2 (BIO 2).
Op het gebied gegevensbescherming zijn een aantal convenanten herzien. Ook is een
gedeelte van de hoog risicoverwerkingen gecontroleerd en zijn soortgelijke processen in
beeld gebracht. Tevens zijn er een aantal verwerkingen geïnventariseerd en zijn de rechten
van betrokkenen verder versterkt. Tot slot zijn er stappen gemaakt in het vastleggen van
basisverplichtingen uit de AVG in beleid. Dit beleid maakt het mogelijk om voor deze
verplichtingen stapsgewijs voortuitgaan te boeken.
                                                                                              74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>II Rechtmatigheid
Met ingang van 2023 verantwoord het college middels de rechtmatigheidsverantwoording
over de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties van de jaarrekening. Dit
betekent dat via verbijzonderde interne controles is vastgesteld of de drie hiervoor geldende
rechtmatigheidscriteria zijn nageleefd:
 Begrotingscriterium: het handelen binnen de budgettaire kaders die de gemeenteraad
    stelt in de begroting en begrotingswijzigingen;
 Voorwaardencriterium: de naleving van wet- en regelgeving zoals opgenomen in het
    normenkader dat op 24 januari 2024 door de gemeenteraad is vastgesteld;
 Misbruik & Oneigenlijk gebruik criterium: het in voldoende voeren van een beleid om
    misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsmiddelen te voorkomen.
Als norm voor het rechtmatig handelen is in de Financiële verordening gemeente
Westerkwartier 2023 besloten een verantwoordingsgrens van 3% van de totale lasten
(inclusief toevoegingen aan reserves). Op basis van de jaarrekening 2024 betekent dit een
verantwoordingsgrens van € 7,4 miljoen. Uit de intern uitgevoerde controles blijken
cumulatieve bevindingen die deze grens overschrijden.
Het college stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en
lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen bedrag € 15,3
miljoen bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens. Hierbij is sprake van twee
bijzonderheden:
 De verantwoording van € 6,2 miljoen op meerjarige overeenkomsten voor de volgende
    jaren (voor inzameling en verwerking van de brongescheiden afvalstromen en voor een
    exploitatiebijdrage aan een zwembad en sporthal). Door deze onrechtmatigheden mee te
    nemen in de verantwoording van 2024 tellen ze in de volgende jaren niet meer mee en
    wordt de onrechtmatigheid in die jaren verlaagd.
 Er is sprake van een bedrag van € 2,9 miljoen aan acceptabele onrechtmatigheden op basis
    van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken.
Wanneer de bovenstaande bijzonderheden niet hadden meegeteld voor het oordeel was de
afgesproken verantwoordingsgrens van 3% niet overschreden en waren de in deze
jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand
gekomen binnen de daarvoor gestelde grens.
In deze paragraaf is op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op
basis van de afspraken met de raad aanvullende informatie opgenomen over de financiële
rechtmatigheid (waaronder een toelichting op de begrotingsonrechtmatigheden en
geconstateerde afwijkingen binnen het voorwaardencriterium). In deze paragraaf heeft het
college van B&W ook beschreven welke acties zij onderneemt om vermelde afwijkingen in de
toekomst te voorkomen.
Analyse begrotingscriterium
Voor het begrotingscriterium is het uitgangspunt dat de raad het budgetrecht heeft. Het
budgetrecht houdt in dat het college van burgemeester en wethouders (B&W) in principe
alleen uitgaven kan doen en verplichtingen kan aangaan na toestemming ofwel autorisatie
van de gemeenteraad. Met de vaststelling van de begroting geeft de gemeenteraad het
college van B&W deze toestemming.
                                                                                              75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>Het uitgangspunt is dat overschrijdingen van de lasten per definitie onrechtmatig zijn. Als
gemeente Westerkwartier hanteren we, in overeenstemming met de afgelopen jaren, dat
onderschrijdingen van de lasten en baten of overschrijdingen van de baten tijdig gemeld
moeten worden. In het uiterste geval is tijdig melden in de jaarstukken. Op basis van
bovenstaande afspraak met de raad is vastgesteld dat er sprake is van een
begrotingsonrechtmatigheid van € 4,7 miljoen. Deze begrotingsonrechtmatigheid bestaat uit
een overschrijding van de lasten van € 4,6 miljoen en een overschrijding van de
investeringskredieten van € 0,1 miljoen. Op basis van de financiële verordening is € 2,9
miljoen van deze overschrijding acceptabel. We verwachten de onrechtmatigheden in de
aankomende jaren te verminderen. Het tijdig vanuit de organisatie inzicht krijgen in de
financiële ontwikkeling van de begroting in relatie tot het behalen van de maatschappelijke
doelen blijft een belangrijk speerpunt van het college.
In de financiële verordening van de Gemeente Westerkwartier is bepaald dat de
begrotingsrechtmatigheid wordt beoordeeld op het niveau waarop de begroting door de raad
is geautoriseerd. Concreet betekent dit dat voor de analyse op de
begrotingsonrechtmatigheden wordt getoetst op de overschrijding van de lasten in de
programma’s (1A), op overschrijdingen van de investeringsbudgetten (1B), op
ongeautoriseerde reservemutaties (2) en op een overschrijding van baten en/of
onderschrijding van lasten en baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid
of te laat aan de raad zijn gemeld (3). De geconstateerde afwijkingen zijn opgenomen in een
tabel in hoofdstuk 2.6 rechtmatigheidsverantwoording.
In onderstaande analyse zijn alle geconstateerde begrotingsonrechtmatigheden vermeld,
waarbij afwijkingen als acceptabel worden aangemerkt in de volgende situaties:
 Er is sprake van een overschrijding waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding
    compenseren.
 Er is sprake van een overschrijding op een open-einde regeling.
 De overschrijding is geautoriseerd door middel van de vaststelling van een tussentijdse
    rapportage.
1A. Overschrijding van de lasten in de programma’s
Per programma is beoordeeld of het totaal aan lasten de begroting na wijziging heeft
overschreden. Het totaal aan begrotingsonrechtmatigheden binnen de programma’s
bedraagt € 4,6 miljoen, waarvan € 2,9 miljoen past binnen het vooraf vastgestelde beleid en
als acceptabel is beoordeeld. De begrotingsonrechtmatigheden doen zich voor binnen de
volgende programma’s:
Programma 0. Bestuur en ondersteuning
Dit programma laat een afwijking in de lasten zien tussen de begroting 2024 na wijziging en
de realisatie 2024 van € 680.000. De overschrijding heeft hoofdzakelijk betrekking op:
Pensioenen wethouders (lasten 801.000, niet acceptabel)
Voor de dekking van (toekomstige) pensioenverplichtingen van de wethouders moeten we
geld reserveren. In de begroting hebben we hiervoor een jaarlijkse storting van € 225.000 in de
voorziening pensioenen opgenomen. Na afloop van het jaar berekent een extern bureau de
hoogte van de benodigde middelen. Met name door renteontwikkelingen ontstaan grote
verschillen met de begroting. Uit de actualisatie blijkt dat € 863.000 moet worden gestort in
de voorziening. Daarnaast hebben we € 163.000 aan uitgekeerde pensioenen verantwoord.
Per saldo een overschrijding van € 801.000 op pensioenen wethouders.
Alhoewel we deze nadelen niet eerder konden voorzien door de jaarlijkse berekening is er
geen sprake van direct gerelateerde inkomsten, een open-einde regeling en/of autorisatie in
                                                                                                76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>een tussentijdse rapportage. Vandaar dat deze overschrijding als niet acceptabel wordt
beschouwd.
Programma 2. Vervoer, verkeer en waterstaat
Dit programma laat een afwijking in de lasten zien tussen de begroting 2024 na wijziging en
de realisatie 2024 van € 247.000. De overschrijding heeft hoofdzakelijk betrekking op:
Waterwegen (lasten € 211.000, niet acceptabel)
Het nadeel op waterwegen heeft betrekking op afvoer van de slootruigte milieustraat
Tweemat (€ 156.000) en baggerwerkzaamheden (€ 41.000). Voor deze nadelen is er geen
sprake van direct gerelateerde inkomsten, een open-einde regeling en/of autorisatie in een
tussentijdse rapportage. Vandaar dat deze overschrijding als niet acceptabel wordt
beschouwd.
Wegen (lasten € 176.000, acceptabel)
Het nadeel op wegen betreft extra herstelwerkzaamheden als gevolg van het werk van
nutsbedrijven. Dit wordt gecompenseerd door extra legesinkomsten door diezelfde
nutsbedrijven en is daarmee acceptabel.
Programma 6. Sociaal domein
Dit programma laat een afwijking in de lasten zien tussen de begroting 2024 na wijziging en
de realisatie 2024 van € 3.392.000 De overschrijding heeft hoofdzakelijk betrekking op:
Jeugdhulp (lasten € 1.497.000, acceptabel)
Jeugdhulp (ZIN/PGB en overig) laat een nadeel zien van € 1,5 miljoen ten opzichte van het
begrote budget jeugd van bijna € 25 miljoen. In de tweede bestuursrapportage 2024 is
hiervoor al € 2 miljoen extra begroot. In totaal is het nadeel € 3,7 miljoen ten opzichte van de
oorspronkelijke begroting. Het betreft een open-einde regeling, waardoor deze overschrijding
acceptabel is.
Novatec (lasten € 1.354.000, waarvan acceptabel € 509.000 en niet acceptabel € 845.000)
De lasten voor Novatec zijn € 1.354.000 hoger dan begroot. Er is sprake van directe
gerelateerde baten van € 509.000 die deze overschrijding compenseren. Daarmee resteert
een niet acceptabele overschrijding van € 845.000.
Buig (onderdeel BBZ, lasten € 430.000, acceptabel)
Betreft een nadeel omdat de BBZ-uitkeringen hoger uitvallen dan verwacht. Het gaat hier om
een open-einde regeling, dus de overschrijding is acceptabel.
Leefgeld Oekraïners (lasten € 340.000, acceptabel)
Er is voor € 340.000 meer verstrekt dan was geraamd. Deze kosten worden volledig vergoed
door het Rijk, waarmee deze overschrijding acceptabel is.
Vennootschapsbelasting
De lasten voor vennootschapsbelasting zijn met € 242.000 overschreden. De overschrijding is
niet acceptabel.
1B. Overschrijdingen van de investeringsbudgetten
Bij investeringsprojecten is de begrotingsrechtmatigheid beoordeeld op het niveau van het
totaal gevoteerde kredietbedrag. Een overschrijding van het jaarbudget, passend binnen het
totaalbedrag van het investeringskrediet, wordt als rechtmatig beschouwd.
                                                                                                 77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>Bij enkele investeringen is sprake van een overschrijding van het beschikbare budget in 2024.
De totale begrotingsonrechtmatigheid binnen de investeringsbudgetten bedraagt € 108.000.
Een totaaloverzicht van alle investeringskredieten, inclusief de realisatie en afwijkingen ten
opzichte van het beschikbare investeringsbudget, is opgenomen in bijlage 1.19. Er zijn geen
afwijkingen boven de € 100.000.
2. Ongeautoriseerde reservemutaties
Beoordeeld is of er toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves zijn gedaan die niet door
de gemeenteraad zijn vastgesteld. Op basis van de gerealiseerde, afzonderlijke
reservemutaties, zoals ook opgenomen in het overzicht van baten en lasten en het overzicht
mutatie reserves, is vastgesteld dat er niet meer middelen uit de reserves zijn onttrokken dan
begroot en dat er niet meer middelen aan de reserves zijn toegevoegd dan begroot.
3. Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten die niet tijdig tot een
  begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de raad zijn gemeld
Voor de onderschrijdingen van de lasten en de over- en onderschrijdingen van de baten die
zijn ontstaan in het begrotingsjaar, geldt dat het melden en toelichten bij de jaarrekening als
tijdig wordt gezien. In de verschillenanalyse van de jaarrekening is ingegaan op de verschillen
tussen de realisatie 2024 en de begroting 2024 na wijziging. Voor een gedetailleerde
toelichting op de afwijkingen wordt hier dan ook naar verwezen.
Analyse voorwaardencriterium
Ten aanzien van het voorwaardencriterium is vastgesteld dat bij de reguliere inkopen in
meerdere gevallen de Europese aanbestedingsrichtlijnen niet zijn nageleefd.
In totaal is sprake van een onrechtmatigheid ten aanzien van het voorwaardencriterium van
€ 10,7 miljoen. In onderstaande analyse zijn alle geconstateerde afwijkingen vermeld.
Europese aanbestedingsrichtlijnen € 3.898.539
Uit de spendanalyse zijn een aantal onrechtmatigheden geconstateerd. Het betreft
onrechtmatigheden op reguliere inkopen met omvang van € 3,8 miljoen (veelal contracten die
doorlopen uit het verleden) en op inhuur van € 0,1 miljoen.
Subsidies € 503.741
Bij één casus moest een nieuwe aanbesteding worden gestart en dat is niet gebeurd.
Salariskosten € 82.540
Bij de omrekening van verlofuren naar euro’s en andersom zijn onjuiste bedragen gehanteerd.
Hierdoor is soms meer en soms minder toegerekend.
Grondverkopen € 11.032
In enkele gevallen is de wettelijke rente ten onrechte niet in rekening gebracht.
Lonen en nieuw beschut € 4.104
Bij de berekening van de vergoeding woon-werkverkeer zijn in meerdere gevallen foutieve
kilometerdata gehanteerd.
Inkomensondersteunende voorzieningen € 2.451
In 7 gevallen is ten onrechte een tegemoetkoming verstrekt in het kader van de gemeentelijke
                                                                                                78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>belastingen. Daarnaast is wegens een administratieve oorzaak ten onrechte een bedrag
uitbetaald.
Omgevingsvergunningen € 1.344
Bij het opleggen van de leges omgevingsvergunningen ontbreekt bij een aantal leges het
onderdeel welstand.
Meerjarige contracten jaar 2025 en verder € 6.170.478
Twee onrechtmatige meerjarige contracten worden in 2024 in één keer meegenomen in de
rechtmatigheidsverantwoording. Deze hebben een aanzienlijke financiële impact over
meerdere jaren. Het eerste meerjarige contract heeft voor de gehele looptijd een
contractwaarde van € 3.148.032 en loopt tot 1-1-2027 (inzameling en verwerking van de
brongescheiden afvalstromen). Het tweede meerjarige contract heeft voor de gehele looptijd
een contractwaarde van € 3.022.446 en loopt tot 1-1-2030 (exploitatiebijdrage aan een
zwembad en sporthal).
Het college heeft actie ondernomen om onrechtmatigheden in de toekomst binnen de
tolerantiegrenzen te houden. De inkoopfunctie is inmiddels structureel verzwaard. Daarnaast
is een tijdelijke projectleider ingezet om de kwaliteit van de inkoopfunctie te versterken. Er is
een plan van aanpak opgesteld, die vanaf 2025 in uitvoering wordt gebracht. De eerste actie
uit het plan van aanpak is de aanschaf van een spendanalyse tool, die erin faciliteert om
onrechtmatigheden eerder en sneller op te sporen. De spendanalyse 2024 is inmiddels met
succes uitgevoerd.
Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium
Er is geen sprake van bevindingen op het gebied van misbruik en oneigenlijk gebruik.
Overige onrechtmatigheid (niet financieel)
Naast de drie hierboven genoemde criteria is het op grond van de Kadernota rechtmatigheid
2024 van de commissie BBV verplicht om in de paragraaf bedrijfsvoering tevens te
rapporteren over eventuele niet financiële onrechtmatigheden. In dat kader merken wij op dat
in 2024 in kwartaal twee de drempelwaarde van het schatkistbankieren is overschreden met
€ 1,4 miljoen. Dit houdt in dat in dit kwartaal meer geld op onze eigen bankrekeningen stond
dan feitelijk toegestaan: het saldo boven de € 4,1 miljoen dient dagelijks afgeroomd te
worden naar onze rekening schatkistbankieren bij de rijksoverheid. Dit is in het tweede
kwartaal in onvoldoende mate gebeurd. Omdat geen sprake is van sanctionering kwalificeert
deze overschrijding als een niet financiële onrechtmatigheid. Naar aanleiding van deze
overschrijding wordt vanaf juni 2024 gebruik gemaakt van de mogelijkheid bij de BNG om de
liquide middelen automatisch af te romen en aan te vullen bij ’s Rijks schatkist.
                                                                                                  79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>Paragraaf D – Verbonden partijen
Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording zijn verbonden partijen externe
organisaties waarin de gemeente zowel een bestuurlijk belang als een financieel belang heeft.
Het gaat dan om Gemeenschappelijke Regelingen op grond van de WGR en om
deelnemingen in vennootschappen, verenigingen en stichtingen. Onder een bestuurlijk
belang wordt verstaan: een zetel in het bestuur van de verbonden partij, of hebben van
stemrecht.
Met een financieel belang wordt bedoeld dat de gemeente middelen ter beschikking heeft
gesteld die ze kwijt is in het geval van faillissement van de verbonden partij en/of als de
financiële problemen bij de verbonden partij verhaald kunnen worden op de gemeente (dit
geldt niet voor deelnemingen in een NV).
Verbonden partijen dienen een publiek, openbaar belang. De gemeente blijft uiteindelijk
verantwoordelijk voor het realiseren van de beoogde doelstellingen van de
beleidsprogramma’s waaraan de verbonden partij in meer of mindere mate een bijdrage
levert. De gemeenteraad heeft een kaderstellende en controlerende taak en ziet erop toe dat
de verbonden partijen bijdragen aan de doelstellingen in de programma’s.
Kaders
Er is een aantal wettelijke kaders en verplichtingen inzake verbonden partijen. In het Besluit
Begroting en Verantwoording (BBV) zijn algemene voorschriften omtrent verbonden partijen
opgenomen. De gemeentelijke financiële verordening ex artikel 212 bevat minimumvereisten
omtrent informatievoorziening in de gemeentelijke planning en control-producten. Daarnaast
bepaalt de rechtsvorm van de verbonden partij welke wettelijke kaders en verplichtingen
meer specifiek van toepassing zijn, bijvoorbeeld de Wet gemeenschappelijke regelingen
(Wgr).
Ons gemeentelijk beleid is als volgt. We zijn een grote plattelandsgemeente met ambities
maar we kunnen niet alle taken zelf uitvoeren. Soms werken we samen omdat wettelijke
bepalingen samenwerking voorschrijven (zoals bij de Veiligheidsregio), soms om taken
adequaat uit te kunnen voeren.
Als taken op afstand worden georganiseerd en uitgevoerd moet de gemeente invloed kunnen
uitvoeren en de voortgang en financiële kaders kunnen controleren en bewaken. Dit vraagt
van ons professioneel opdrachtgeverschap en gedegen inhoudelijke en procesmatige sturing.
Overzicht verbonden partijen 2024
In het overzicht is aangegeven in welke verbonden partijen de gemeente Westerkwartier
deelneemt, wat het hoofdprogramma uit de begroting is waaraan de verbonden partij
bijdraagt en wat de juridische rechtsvorm is.
  Naam verbonden partij                      Hoofdprogramma               Juridische rechtsvorm
                                             begroting
  1. Veiligheidsregio Groningen (VRG)        1.Veiligheid                 Gemeenschappelijke
                                                                          regeling
  2. Publieke Gezondheid en Zorg             7. Volksgezondheid en        Gemeenschappelijke
  (PG&Z)                                     Milieu                       regeling
                                                                                                80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre> Naam verbonden partij                   Hoofdprogramma                  Juridische rechtsvorm
                                         begroting
 3. Centrum Beschermd Wonen              6. Sociaal domein               Gemeenschappelijke
 Groningen                                                               regeling
 4. Publiek Vervoer Groningen            6. Sociaal domein               Gemeenschappelijke
 Drenthe                                                                 regeling
 5. Afvalbeheer Regio Centraal           7. Volksgezondheid en           Gemeenschappelijke
 Groningen                               Milieu                          regeling
 6. Afvalsturing Friesland NV (Omrin)    7. Volksgezondheid en           NV
                                         Milieu
 7. Omgevingsdienst Groningen            7.Volksgezondheid en Milieu Gemeenschappelijke
                                                                         regeling
 8. Eems Dollard Regio                   0. Bestuur en ondersteuning     Internationaal verdrag
 9. Bank Nederlandse Gemeenten           0. Bestuur en ondersteuning     NV
 (BNG)
 10. Enexis                              0. Bestuur en ondersteuning     NV/BV
 11. Waterbedrijf Groningen              0. Bestuur en ondersteuning     NV
In het hoofdstuk hieronder volgt de meest actuele informatie per verbonden partij.
 Naam                             Veiligheidsregio Groningen
 Vestigingsplaats                 Groningen
 Openbaar belang                  Brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en
                                  rampen, rampenbestrijding en crisisbeheersing, bevolkingszorg,
                                  melding, alarmering en coördinatie ambulancezorg en brandweer.
 Bestuurlijk belang               Burgemeester is lid van het algemeen bestuur.
 Deelnemende partijen             Alle gemeenten in de provincie Groningen
 Financieel belang 2024           € 4.848.800
 Verandering in belang            Geen
 Omvang eigen vermogen            Begin 2024: € 3.333.000
 begin en einde begrotingsjaar    Einde 2024: € 9.775.000
 Omvang vreemd vermogen           Begin 2024: € 27.038.000
 begin en einde begrotingsjaar    Einde 2024: € 22.500.000
 Financieel resultaat             Het voorlopige resultaat 2024 bedraagt € 3.647.000 voordelig.
 Beleidspunten                    Strategisch huisvestingsplan (kazernes regio), huisvesting
                                  stedelijk gebied (vervanging locatie Sontweg), informatie-
                                  veiligheid en cybercrime
                                                                                                 81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>Risico                        Volledige aansprakelijkheid voor financiële nadelen
Overige informatie            Het FLO-dossier heeft gezorgd voor een negatieve algemene
                              reserve. In de jaren 2020-2024 hebben gemeenten bijgedragen
                              aan het inlopen daarvan. Voor het Westerkwartier ging het in
                              totaal om een bedrag van € 1,2 miljoen.
                              De ingangsdatum van de Omgevingswet was 1 januari 2024. Deze
                              wet betekent een enorme verandering omdat gemeenten en VRG
                              op een andere manier zullen moeten omgaan met beleid, plannen,
                              advisering en besluitvorming.
                              Diverse autonome ontwikkelingen kunnen tot meerkosten leiden:
                              verloop van vrijwilligers, duurzaamheid, landelijke harmonisatie
                              van regelingen en collectieve opgaven.
Naam                          Publieke Gezondheid en Zorg
Vestigingsplaats              Groningen
Openbaar belang               Bescherming en bevordering van de gezondheid van de
                              bevolking, rampenbestrijding en crisisbeheersing het (doen)
                              organiseren van preventie en zorg aan de bevolking.
Bestuurlijk belang            Wethouder is lid van het dagelijks en algemeen bestuur
Deelnemende partijen          Alle gemeenten in de provincie Groningen
Financieel belang 2024        Inwonersbijdrage € 2.171.174
                              Overige bijdragen € 1.010.713
                              Totaal                € 3.181.887
                              Gebaseerd op concept jaarrekening 2024 GGD, tabel opbrengsten
                              GGD Groningen 2024 per gemeente.
Verandering in belang         Geen
Omvang eigen vermogen         (concept jaarrekening/inclusief onverdeeld resultaat)
begin en einde begrotingsjaar Begin 2024: € 2.034.000
                              Einde 2024: € 1.142.000
Omvang vreemd vermogen        Begin 2024: € 35.096.000
begin en einde begrotingsjaar Eind 2024: € 27.335.000
Financieel resultaat          € 661.000 nadelig (concept jaarrekening)
begrotingsjaar
Beleidspunten                 Sinds 2023 werken we met de DVO
                              (Dienstverleningsovereenkomst). Daarin staan alle taken en
                              financiële stromen tussen de GGD en Gemeente Westerkwartier
                              die door de GGD worden uitgevoerd, zowel wettelijk verplicht als
                              facultatief.
                              Daarnaast uitvoering van de Meerjarenagenda Publieke
                              Gezondheid 2023-2026 vastgesteld.
                                                                                               82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>Risico                    Volledige aansprakelijkheid voor financiële nadelen
Overige informatie        Tot en met 2024 vielen onder de gemeenschappelijke regeling
                          publieke gezondheid & zorg de uitvoeringsorganisatie
                          Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Groningen en de
                          Regionale Inkooporganisatie Groninger Gemeenten (RIGG). In
                          2024 is het proces van ontvlechting afgerond. De GR PG&Z is
                          vanaf 1 januari 2025 gewijzigd in GR GGD en de RIGG gaat
                          zelfstandig verder als centrumregeling Jeugdregio Groningen.
Naam                      Centrumregeling Beschermd Wonen Groningen
Vestigingsplaats          Groningen
Openbaar belang           Taken en bevoegdheden van de regiogemeenten vanuit de Wmo
                          op het gebied van beschermd wonen, de inloop GGZ en de
                          begeleiding maatschappelijke opvang en vrouwenopvang door
                          mandaat en volmacht op te dragen aan de centrumgemeente
                          (=gemeente Groningen).
Bestuurlijk belang        Er is bestuurlijk overleg van deelnemende gemeenten, in de vorm
                          van een Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO). Het
                          betreft een lichte gemeenschappelijke regeling, zonder eigen
                          bestuur en zonder een eigen uitvoeringsorganisatie.
Deelnemende partijen      Alle gemeenten in de provincie Groningen.
Financieel belang 2024    Gemeente Groningen ontvangt als centrumgemeente de
                          rijksmiddelen en betaald bijbehorende lasten. Het uiteindelijke
                          resultaat wordt over alle deelnemende gemeenten verdeeld op
                          basis van het aantal inwoners per gemeente. Voor gemeente
                          Westerkwartier gaat het om afgerond 11 %.
Verwachte verandering in  Niet van toepassing
belang
Omvang eigen vermogen     Niet van toepassing
begin en einde 2024
Omvang vreemd vermogen    Niet van toepassing
begin en einde 2024
Financieel resultaat 2024 Het financiële resultaat voor het jaar 2024 op basis van de
                          ontvangen decemberprognose bedraagt circa € 6,3 miljoen
                          voordelig. Conform de verdeelsleutel is ons aandeel hierin circa €
                          680.000.
Beleidspunten             Per 1 juli 2021 is de gemeente Westerkwartier verantwoordelijk
                          voor de uitvoering voor de Toegang van Beschermd Wonen. De
                          gemeente Westerkwartier ontvangt maandelijks een voorschot
                          bedrag van de centrumgemeente Groningen voor de uitvoering
                          hiervan. Aan het eind van het jaar wordt gekeken of de
                          voorschotten toereikend zijn of niet. Het verschil wordt
                          gecompenseerd door de centrumgemeente.
                                                                                           83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>                          In 2023 stelde de centrumgemeente middelen beschikbaar voor
                          investeringen in het lokaal voorliggend veld om de transformatie
                          te versnellen. Deze zijn overgeheveld naar 2024. In 2024 hebben
                          we dit budget gebruikt om verschillende alternatieve
                          woonvormen te verkennen en op te zetten.
                          Per januari 2024 de wooncomponent toegevoegd aan de
                          intramurale producten in PGB. Hiermee is in de bevoorschotting
                          van de centrumgemeente rekening gehouden in 2024.
Risico                    De invoering van het woonplaatsbeginsel en het daarmee
                          samenhangend nieuw verdeelmodel is opnieuw uitgesteld. Nu
                          wordt gekoerst op 2026 of afstel. We zijn aansprakelijk voor de
                          tekorten binnen deze Centrumregeling. Op basis van de huidige
                          inzichten staat het meerjarenbeeld onder druk.
Overige informatie        De regiogemeenten hebben een aantal taken bij de gemeente
                          Groningen belegd. Dit staat beschreven in de gewijzigde
                          centrumregeling. Voor de uitvoeringskosten is een percentage
                          afgesproken. Jaarlijks wordt bepaald of dit nog voldoende is of dat
                          de gemeente Groningen met minder toe kan.
Naam                      Publiek Vervoer Groningen Drenthe
Vestigingsplaats          Assen
Openbaar belang           Publiek Vervoer Groningen Drenthe wil een optimaal
                          vervoersnetwerk creëren, dat betaalbaar en toekomstbestendig is,
                          waarbij duurzaam gebruik wordt gemaakt van alle
                          verv0ersmidden. Zodat alle inwoners naar hun werk of school
                          kunnen gaan en/of deel kunnen nemen aan het sociaal leven.
Bestuurlijk belang        De wethouder is lid van het bestuur van Publiek Vervoer. Hierbij is
                          er sprake van een zogeheten bedrijfsvoeringsorganisatie (ook wel:
                          GR-light genoemd). Dit betekent dat bepaalde taken van de
                          deelnemers zijn overgedragen aan het uitvoerend team Publiek
                          Vervoer.
Deelnemende partijen      Alle gemeenten van de provincie Groningen en Drenthe en het
                          OV-Bureau Groningen-Drenthe.
Financieel belang 2024    € 50.975
Verwachte verandering in  -
belang
Omvang eigen vermogen     Begin 2024 € 353.000
begin en einde 2024       Einde 2024: € 483.000
Omvang vreemd vermogen    Begin 2024: € 82.000
begin en einde 2024       Einde 2024: € 189.000
Financieel resultaat 2024 € 130.000
                                                                                           84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>Beleidspunten             Het jaar 2024 stond naast contractbeheer ook in het teken van de
                          voorbereiding van de aanbesteding van het nieuwe
                          vervoerscontract. Ook is er aandacht besteed aan het oplossen
                          van de kwetsbaarheid van Publiek Vervoer als organisatie. Voor
                          vervoerders waren er twee grote uitdagingen: voldoende
                          personeel vinden en de aanpak Ring Zuid.
Risico                    Volledige aansprakelijkheid voor financiële nadelen
Overige informatie        -
Naam                      Afvalbeheer Regio Centraal Groningen
Vestigingsplaats          Groningen
Openbaar belang           Behartigen van de belangen van preventie en het op milieu
                          hygiënisch verantwoorde wijze beheren van (afval)stoffen
                          afkomstig uit de gemeenten in de regio, het bevorderen van de
                          overheidsinvloed op de sturing van afvalstoffen, het ketenbeheer
                          en mogelijke andere milieu- en reinigingstaken. Tot de taken
                          behoren onder meer het exploiteren van inrichtingen voor het
                          afvalstoffenbeheer, het inzamelen en transporteren van
                          afvalstoffen en het afsluiten van afvalverwerkingscontracten.
Bestuurlijk belang        De wethouder is lid van het algemeen bestuur
Deelnemende partijen      De gemeenten Groningen, Het Hogeland en Westerkwartier.
Financieel belang 2023    De lasten en baten van de ARCG worden geheel afgerekend met de
                          deelnemende gemeenten waardoor de gemeenschappelijke
                          regeling kostenneutraal werkt. In lijn met het voorgaande is het
                          resultaat over 2023 dan ook nihil.
Verwachte verandering in  In 2024 is deze gemeenschappelijke regeling opgeheven.
belang
Omvang eigen vermogen     Begin 2024: € 1.019.000
begin en einde 2024       Einde 2024: € 0
Omvang vreemd vermogen    Begin 2024: € 1.732.000
begin en einde 2024       Einde 2024: € 0
Financieel resultaat 2024 Finale verrekening op basis van opheffing € 953.118
Beleidspunten             In 2024 is deze gemeenschappelijke regeling opgeheven.
Risico                    Volledig aansprakelijkheid voor financiële nadelen.
Overige informatie        -
                                                                                           85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>Naam                      Afvalsturing Friesland NV (Omrin)
Vestigingsplaats          Leeuwarden
Openbaar belang           Behartigen van de belangen van aandeelhouders, preventie en het
                          op milieu hygiënisch verantwoorde wijze beheren van
                          (afval)stoffen afkomstig uit de gemeenten in de regio, het
                          bevorderen van de overheidsinvloed op de sturing van
                          afvalstoffen, het ketenbeheer en mogelijke andere milieu- en
                          reinigingstaken. Tot de taken behoren onder meer het verwerken
                          van restafval en GFT exploiteren van inrichtingen voor het
                          afvalstoffenbeheer, het inzamelen en transporteren van
                          afvalstoffen en het afsluiten van afvalverwerkingscontracten.
Bestuurlijk belang        De wethouder neemt deel aan de Algemene
                          Aandeelhoudersvergadering
Deelnemende partijen      De Friese gemeenten, de Groningse gemeenten Eemsdelta,
                          Groningen, Het Hogeland, Westerkwartier en Westerwolde, de
                          Noord-Veluwse gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk,
                          Nunspeet, Oldebroek en Putten, NV Irado (Capelle aan den IJssel,
                          Schiedam, Vlaardingen, Barendrecht, Albrandswaard en
                          Ridderkerk) en Aalsmeer.
Financieel belang 2024    Waarde van de aandelen
Verwachte verandering in  n.v.t.
belang
Omvang eigen vermogen     Begin 2024: € 78.528.000
begin en einde 2024       Einde 2024: € 82.562.000
Omvang vreemd vermogen    Begin 2023: € 106.366.000
begin en einde 2024       Einde 2023: € 131.694.000
Financieel resultaat 2024 € 7.130.000
Beleidspunten             Scherp blijven koersen op een nog hoger duurzaamheidsniveau en
                          de lat hoog te blijven leggen als het gaat om het niveau van
                          hergebruik, recycling en nuttige toepassing en een zo klein
                          mogelijke hoeveelheid niet-recyclebaar restafval, met een stabiele
                          bedrijfsvoering en een financieel verantwoord
                          meerjarenperspectief.
Risico                    Aansprakelijk tot de hoogte van de waarde van de aandelen en de
                          hieraan gekoppelde opgebouwde reserve.
Overige informatie        -
                                                                                         86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>Naam                          Omgevingsdienst Groningen
Vestigingsplaats              Veendam
Openbaar belang               Uitvoering van vergunningverlenende, toezichthoudende en
                              handhavingstaken op het gebied van het omgevingsdomein voor
                              de deelnemers, waarmee de deelnemers de kwaliteit van de
                              uitvoering van deze taken willen verbeteren.
Bestuurlijk belang            De wethouder is lid van het algemeen bestuur
Deelnemende partijen          Alle gemeenten in de provincie Groningen en de provincie
                              Groningen
Financieel belang 2024        € 1.546.444
Verandering in belang         Geen
Omvang eigen vermogen         Begin 2024: € 336.000
begin en einde begrotingsjaar Einde 2024: € 685.000
Omvang vreemd vermogen        Begin 2024: € 3.046.000
begin en einde begrotingsjaar Einde 2024: € 3.150.000
Financieel resultaat          € 369.000
begrotingsjaar
Beleidspunten                 In 2024 heeft de Omgevingsdienst Groningen zich, naast de
                              uitvoering van haar kerntaken, geconcentreerd op belangrijke
                              ontwikkelingen die de toekomstbestendigheid van de organisatie
                              moeten versterken. De laatste tijd zijn er verschillende interne en
                              externe uitdagingen geweest. De organisatie heeft zich met
                              succes aangepast aan veranderingen in de wet- en regelgeving,
                              waaronder de implementatie van de Omgevingswet, en heeft
                              tegelijkertijd gewerkt aan het verder versterken van haar
                              positionering binnen de regio.
Risico                        Volledige aansprakelijkheid voor financiële nadelen
Overige informatie            -
Naam                          Eems Dollard Regio
Vestigingsplaats              Leer, Duitsland
Openbaar belang               Het bevorderen, ondersteunen en coördineren van regionale,
                              grensoverschrijdende samenwerking van de Duitse en
                              Nederlandse deelnemers.
Bestuurlijk belang            Het bestuur vertegenwoordigt circa 100 leden waarbij
                              voornamelijk publiekrechtelijke lichamen uit de provincies
                              Groningen, Drenthe, Fryslân, Ostfriesland, Emsland en
                              Cloppenburg vertegenwoordigd zijn.
Deelnemende partijen          Gemeenten in Noord-Nederland, de Kamers van Koophandel
                              Groningen en Meppel, de streekraad Oost-Groningen, de
                                                                                                 87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>                              Regioraad Noord-Groningen, 60 gemeenten in Noord-Duitsland,
                              vier lndustrie und Handelskammers, zes Landkreise.
Financieel belang 2024        € 7.096
Verandering in belang         Geen
Omvang eigen vermogen         € 0,7 en € 1,0 miljoen (2023)
begin en einde begrotingsjaar
Omvang vreemd vermogen        € 3,4 miljoen en € 1,5 miljoen (2023)
begin en einde begrotingsjaar
Financieel resultaat          € 0,3 miljoen (2023)
begrotingsjaar
Beleidspunten                 De EDR heeft als voornaamste taak om grensoverschrijdende
                              projecten te stimuleren en Europese subsidies in dat verband te
                              verstrekken.
Risico                        Nihil
Overige informatie            -
Naam                          Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
Vestigingsplaats              Den Haag
Openbaar belang               Het openbaar belang is een bank van en voor overheden en
                              instellingen voor het maatschappelijk belang. De missie van de
                              bank is duurzaam bij te dragen aan het laag houden van de kosten
                              van maatschappelijke voorzieningen voor de burger.
Bestuurlijk belang            Aandeelhouder, één stem per aandeel.
Deelnemende partijen          Aandelen in handen van provincies en gemeenten
Financieel belang 2023        54.951 aandelen van € 2,50. Dividend 2023 € 2,16 per aandeel.
Verandering in belang         Geen
Omvang eigen vermogen         Begin 2024: € 4.721.000
begin en einde begrotingsjaar Einde 2024: € 4.777.000
Omvang vreemd vermogen        Begin 2024: € 110.819.000
begin en einde begrotingsjaar Einde 2024: € 123.614.000
Financieel resultaat          Resultaat 2024 € 294 miljoen.
begrotingsjaar
Beleidspunten                 -
Risico                        Verlies waarde aandelen
Overige informatie            -
                                                                                              88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>Naam                          Enexis Holding NV
Vestigingsplaats              Den Bosch
Openbaar belang               Enexis beheert het energienetwerk in Noord-, Oost- en Zuid-
                              Nederland aansluitingen van huishoudens, bedrijven en
                              overheden
Bestuurlijk belang            Aandeelhouder, één stem per aandeel
Deelnemende partijen          Aandelen in handen van gemeenten en provincies
Financieel belang             129.202 aandelen van € 1. Dividend 2023 € 0,24 per aandeel
Verandering in belang         Geen
Omvang eigen vermogen         Begin 2024: € 5.320.000.000
begin en einde begrotingsjaar Eind 2024: € 5.538.000.000
Omvang vreemd vermogen        Begin 2024: € 5.140.000.000
begin en einde begrotingsjaar Eind 2024: € 5.949.000.000
Financieel resultaat          € 254 miljoen na belasting (2024)
begrotingsjaar
Beleidspunten                 Voor de energietransitie is een grote uitbreiding van het
                              elektriciteitsnet nodig. Dit leidt tot een enorme
                              investeringsopgave en daaruit voortvloeiende kapitaalbehoefte.
                              Uitgangspunt is dat Enexis financieel solide blijft. In dat kader
                              heeft Enexis voorgesteld om de dividenduitkering te maximeren
                              tot € 100 miljoen per jaar.
Risico                        Verlies waarde aandelen
Overige informatie             CSV Amsterdam BV:
                                 - De vennootschap bestaat nog om op eigen kosten en risico
                                     het bezwaar en/of beroep te voeren tegen de
                                     naheffingsaanslag afvalstoffenbelasting. Naar verwachting
                                     wordt in 2025 besloten tot opheffing.
                               Publiek Belang Elektriciteitsproductie BV:
                                 - Er resteren geen openstaande contractuele verplichting
                                     meer en PBE wordt als vennootschap ontbonden. Het
                                     bestuur van de vennootschap treft voorbereidingen voor
                                     het opheffen van de vennootschap en om de resterende
                                     liquide middelen in 2025 uit te keren aan de aandeelhouders
                                     naar rato van het aandelenbelang.
Naam                          Waterbedrijf Groningen
Vestigingsplaats              Groningen
Openbaar belang               De levering van drinkwater aan woningen en bedrijven in de
                              provincie Groningen en de gemeente Tynaarlo.
Bestuurlijk belang            Aandeelhouder, één stem per aandeel
                                                                                                89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre> Deelnemende partijen                     De deelnemende partijen zijn de provincie Groningen en de
                                          deelnemende gemeenten en de gemeente Tynaarlo in het
                                          verzorgingsgebied.
 Financieel belang 2022                   26 aandelen. Er wordt geen dividend uitgekeerd.
 Verandering in belang                    Nee
 Omvang eigen vermogen                    Begin 2023: € 87,7 miljoen
 begin en eind jaar 2023                  Einde 2023: € 89,3 miljoen
 Omvang vreemd vermogen                   Begin 2023: € 197,2 miljoen
 begin en einde jaar 2023                 Einde 2023: € 209,9 miljoen
 Financieel resultaat                     Resultaat 2023: € 1,6 miljoen
 Beleidspunten                            Het watersysteem heeft kwantitatieve en kwalitatieve
                                          uitdagingen. Daarom is de Watertransitie Groningen nodig: Veilig
                                          stellen van de drinkwatervoorziening Groningen en actief
                                          bijdragen aan een Groningen waarin waterwinning, natuur,
                                          landbouw, economische ontwikkelingen en leefbaarheid elkaar
                                          versterken.
 Risico                                   Verlies waarde aandelen
 Overige informatie                       -
Het jaarcijfers 2024 Waterbedrijf waren op 24 maart 2025 nog niet gepubliceerd.
                                                                                                        90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>Paragraaf E – Grondbeleid
Ingevolge artikel 16 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten
(BBV) bevat de paragraaf betreffende het grondbeleid tenminste voor zover van toepassing:
 een visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van de doelstellingen van de
 programma's die zijn opgenomen in de begroting;
 een aanduiding van de wijze waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert;
 een actuele prognose van de te verwachten resultaten van de totale grondexploitatie;
 een onderbouwing van de geraamde winstneming;
 de beleidsuitgangspunten omtrent de reserves voor grondzaken in relatie tot de risico’s
     van de
 grondzaken.
Algemeen
Het door de gemeente Westerkwartier te voeren grondbeleid is vastgelegd het in april 2024
vastgestelde rapport Grondbeleid 2024-2028,als resultaat van de tussentijdse evaluatie van
het Grondbeleid 2021-2025.
Hoofdlijnen van het grondbeleid
De strategie van de gemeente Westerkwartier is situationeel grondbeleid
De gemeente Westerkwartier hanteert een situationeel grondbeleid, dat ruimte laat voor
maatwerk en marktwerking. Per locatie dan wel project wordt, conform het afwegingskader
(figuur 1 op pagina 11 van het Grondbeleid 2024-2028) de meest adequate vorm van
grondbeleid bepaald. De rol die de gemeente op basis van het afwegingskader kan aannemen
is: actief, actief-faciliterend of faciliterend. Hierbij kan een actieve / actief-faciliterende rol ook
leiden tot een samenwerking met derden.
Dit beleid biedt het college en uw raad meer ruimte voor actiever grondbeleid. Hoewel er nog
steeds sprake is van situationeel grondbeleid, heeft de faciliterende basishouding uit het
voorgaande grondbeleid plaats gemaakt voor een betrekkelijk eenvoudig afwegingskader
voor het te hanteren grondbeleid.
Deze ruimte is nodig voor het behalen van de doelstelling in de woondeal ‘Interprovinciale
Woondeal Regio Groningen-Assen’ gesloten met de minister van Volkshuisvesting &
Ruimtelijke Ordening. In de woondeal is afgesproken dat de gemeente Westerkwartier (bruto)
2.417 nieuwbouwwoningen zal realiseren in de periode tot en met 2030.
In het ‘Coalitieakkoord gemeente Westerkwartier 2022-2026’ heeft het college de wens
vastgelegd om een inhaalslag te maken in de woningbouwproductie in de periode tot en met
2026. Bovenop de 250 woningen per jaar uit de woonvisie wil het college graag 150 woningen
per jaar extra bouwen om het hoofd te bieden aan de actuele crisis op de woningmarkt. Deze
ambitie past binnen de afspraken die in de woondeal zijn gemaakt, die vragen ook om een
versnelling van de woningbouw.
Jaarlijkse herziening grondexploitaties
Voor de verantwoording van de grondexploitaties is in het voorjaar van 2025 een
Meerjarenprognose Grondexploitaties (MPG) opgesteld, welke samen met deze jaarrekening
ter vaststelling is aangeboden aan uw raad. De financiële consequenties van de
grondcomplexen en welke risico’s er zijn worden hierin duidelijk weergegeven.
                                                                                                        91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>                                  Boekwaarde                  Nog te maken
  Omschrijving                     31-12-2024     Kosten      opbrengsten     Rente            Resultaat
 (bedragen in €, + is nadelig                                                               EW          NCW
                                                                                         per 31-12    per 31-12
 Roblespark te Grootegast             1.041.267    1.445.308       2.856.728    28.803     -341.350    -321.692
 Kroonsfeld te Oldekerk                  -37.037      52.004               -      -648       14.319       14.039
 Oostindie                              782.009    1.233.862               -   44.049    2.059.920    1.980.092
 Leeksterveld                         5.709.745    7.037.433      15.878.331  598.723   -2.532.430 -2.161.522
 Zevenhuizen-Oost                        19.304    1.163.323         617.723    19.025      583.928      550.301
 Oostindie Zuid                      -4.537.433    6.521.423       2.353.617 -239.144      -608.771    -562.441
 Alberdaheerd II                       -616.320      414.409               -   -21.741    -223.653      -210.773
 Klieflocatie, Ezinge                    14.263       176.577        169.887       250       21.202       20.788
 Tussen de Gasten                     2.201.189    3.222.473       4.422.077  123.465    1.125.050    1.039.429
 Oostergast                           3.728.756    1.535.781       5.835.985   49.912      -521.537    -491.503
 De Bron/Bibliotheek Marum              567.481      217.263         512.792     13.137    285.089       274.041
 Delta Bosplantsoen                     229.472      462.590         436.367    16.799      272.494     256.801
 Zevenhuizen
 Marheem                                165.337      323.041         560.376    10.961      -61.036      -58.671
 Totaal                              9.268.034   23.805.485     33.643.884   643.590         73.224    328.888
De boekwaarde per 31 december 2024 is afgerond € 2,5 mln hoger dan per 1 januari 2024.
De netto contante waarde van het eindresultaat (NCW per 1-1-25) is verbeterd ten opzichte
van vorig jaar van € 1,0 miljoen negatief naar € 0,3 miljoen negatief. Belangrijke factoren
hierin zijn:
 Goede verkoopresultaten in 2024 (positief)
 Gunstige aanbestedingen voor bouw- en woonrijp maken in 2024 (positief)
 Verlaging van rekenrente (positief)
 Winstnemingen (negatief)
De gehanteerde parameters in de grondexploitaties zijn als volgt:
 Rente                       1,75 %
 Discontovoet                2%
 Kostenstijging              3,0% - 6,0% per 1-1-25
                              - 3,0% voor 2025
                              - 3,0 % voor 2026
                              - 2,5% voor 2027 e.v.
                                                                                                                 92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>Winstneming
De BBV schrijft een vaste methode van winstnemen voor, namelijk de POC
methode (Percentage of Completion). Dit betekent in het kort dat voor winstgevende
grondexploitaties een ‘zekere’ winst genomen moet worden op basis van de financiële
voortgang van het project (% gerealiseerde kosten * % gerealiseerde opbrengsten *
geraamde winst). De in het verleden eventueel reeds genomen winsten worden van de
berekende ‘zekere’ winst afgetrokken. Ook voorziene projectspecifieke risico’s kunnen van dit
resultaat worden afgetrokken, mits deze goed zijn onderbouwd.
Zoals uit bovenstaand overzicht blijkt wordt er voor 7 van de 13 nog lopende grondexploitaties
een verlies verwacht. Hier is van winstneming dus geen sprake. Voor het project Leeksterveld
fase 2 geldt dat er nog geen kavels zijn verkocht, dus hier is van winstneming nog geen
sprake. Voor de resterende projecten geldt dat in 2024 in totaal € 1.075.000 winst is genomen
op basis van de POC-methode.
Verliesvoorzieningen
Voor de projecten waar sprake is van een verwacht negatief resultaat is een verliesvoorziening
gevormd. Het gaat om de volgende grondexploitaties:
  Verliesvoorzieningen                                           BW                    Voorziening
                                                        31-12-2024                      31-12-2024
  Kroonsfeld te Oldekerk                                    -37.037                         14.039
  Oostindie                                                782.009                      1.980.092
  Zevenhuizen-Oost                                          19.304                         550.301
  Klieflocatie, Ezinge                                      14.263                          20.788
  Tussen de Gasten                                       2.201.189                       1.039.429
  De Bron/Bibliotheek Marum                                567.481                         274.041
  Delta Bosplantsoen Zevenhuizen                           229.472                         256.801
  Totaal                                                                                  4.135.490
Het totaal van verliesvoorzieningen is door negatieve ontwikkelingen in de grondexploitaties
gedaald ten opzichte van vorig jaar van € 4,2 miljoen negatief naar € 4,1 miljoen. Enerzijds zijn
de voorzieningen van bestaande grondexploitaties verlaagd door goede resultaten in 2024,
anderzijds zijn er twee grondexploitaties geopend in 2024 met een verwacht negatief
resultaat, zijnde De Bron/bibliotheek Marum en Delta Bosplantsoen Zevenhuizen.
Risico’s in de grondexploitaties
Binnen de MPG (Meerjaren Prognose Grondexploitaties) worden de financiële effecten van de
risico’s in de grondexploitaties in beeld gebracht. Voor alle grondexploitaties is een
gevoeligheidsanalyse opgesteld op basis van een aantal parameters. Wat gebeurt er als de
rente met bijvoorbeeld 1 % stijgt of daalt? Wat gebeurt er als kosten voor het woonrijp maken
met 10% stijgen of dalen? De volgende parameters zijn doorgerekend:
                                                                                                    93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>  Gevoeligheidsanalyse                                        Gevolg
  Spreiding                                 voordelig       waarschijnlijk          nadelig
  Rentestand                                   1,0%             1,75%                3,5%
  Kostenstijging                               1,0%             3,0%                 5,0%
  Opbrengstenstijging                          5,0%             2,5%                -1,0%
  Kostenraming verwerving, sloop                -5%         conform grex               5%
  en milieu
  Kostenraming bouwrijp en                     -10%         conform grex              10%
  woonrijp
  Kostenraming plankosten                       -2%         conform grex              8%
  Opbrengstenraming verkopen                     3%         conform grex              -3%
  Opbrengstenraming overige                     10%         conform grex             -10%
  opbrengsten
  Tempo kosten & opbrengsten           2 jaar opbrengsten   conform grex     2 jaar opbrengsten
                                           vervroegen                             vertragen
Afgelopen jaren hadden we te maken met het begin van een oorlogssituatie in Oekraïne
waarvan we de gevolgen moeilijk konden voorspellen. Hiervan is reeds duidelijk geworden dat
dit heeft geleid tot gestegen of in ieder geval schommelende energielasten, wat een
belangrijke oorzaak is van de gestegen bouwprijzen. Dit heeft zowel invloed op stijging van de
kosten om een project bouw- en woonrijp te maken, als de residuele waarde van de grond.
Immers, wanneer het bouwen van een woning duurder wordt, maar dit niet doorberekend kan
worden in de verkoopprijs van de woning, daalt de (residuele) waarde van de grond. De
macro-economische situatie blijft onzeker. Daarnaast zien we de netcongestie als belangrijk
risico voor het verkopen van bouwkavels. Aangezien de bestaande grondexploitaties voor
woningbouw slechts kleine aantallen kavels bevatten is dit risico beheersbaar, voor het
bedrijventerrein Leeksterveld zou dit het verkooptempo kunnen beïnvloeden. Dit is als project
specifiek risico opgenomen in de risicoparagraaf. Het bovenstaande overziend is er voor
gekozen om de parameters van voorgaand jaar te handhaven. De financiële consequenties
hiervan zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
Grondprijzen
Woningbouwkavels en bedrijventerreinen.
Zoals in het Grondbeleid 2024-2028 wordt vermeld, stelt het college jaarlijks een
grondprijzenoverzicht vast, met daarin de kavelprijzen van de gemeentelijke
grondexploitaties. De verkoopprijs van kavels buiten grondexploitaties zal bepaald worden
naar aanleiding van een taxatie.
Snippergroen
Een groot gedeelte van het gemeente-eigendom bestaat uit wegen, bermen en openbaar
groen en heeft dan ook een publieke functie. Soms kunnen gedeelten van bermen of
openbaar groen worden afgestoten, omdat deze functie vervalt. Er is dan sprake van
“snippergroen”. Het beleid voor snippergroen is uitgewerkt in de beleidsnota
gemeentegrond/snippergroen 2023. Deze nota is op 19 december 2023 door het college
vastgesteld en per 1 januari 2024 in werking getreden.
                                                                                                94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>In hoofdlijnen zijn in de nota de volgende onderwerpen opgenomen:
1. Toetsingscriteria bij aanvragen voor koop, huur of bruikleen gemeentegrond
Er zijn criteria opgesteld waaraan aanvragen van inwoners voor het kopen, huren of in
bruikleen nemen van gemeentegrond worden getoetst. Hiermee kunnen dergelijke
aanvragen op een uniforme en transparante wijze worden afgehandeld.
2. Bestaande huur- en bruikleenovereenkomst gemeentegrond
Percelen gemeentegrond /snippergroen die worden gebruikt op basis van een bestaande
huur- of bruikleenovereenkomst (aangegaan door de voormalige gemeenten), worden zoveel
mogelijk actief te koop aangeboden. Indien gemeentegrond niet voor verkoop in aanmerking
komt of als de huurder/bruiklener niet tot aankoop wil overgaan, dan wordt in geval van huur
een nieuwe huurovereenkomst aangegaan. Bruikleenovereenkomsten worden omgezet in
een huurovereenkomst. Door toepassing van uniforme huurprijzen en voorwaarden, worden
bestaande overeenkomsten zoveel mogelijk geharmoniseerd.
3. Niet geregistreerd grondgebruik
Indien wordt geconstateerd dat inwoners grond van de gemeente in gebruik hebben
genomen zonder dat daarover (schriftelijke) afspraken zijn gemaakt, wordt zoveel mogelijk
geprobeerd de feitelijke- en kadastrale situatie met elkaar in overeenstemming te brengen. In
de beleidsnota is beschreven op welke wijze dit “niet geregistreerd grondgebruik” wordt
opgepakt en welke instrumenten de gemeente daarvoor kan inzetten.
Tijdelijk beheer
 Tijdelijk beheer van gemeentelijk (grond)eigendom kan worden toegepast indien grond
    en/of vastgoed is aangekocht met als doel op termijn te worden ontwikkeld.
 Gemeente gaat zeer terughoudend om met het aangaan van huur-, of
    bruikleenovereenkomsten bij nieuwe aanvragen voor het gebruik van snippergroen. Het
    verkopen van deze percelen heeft hierbij de voorkeur. Dat geldt ook voor percelen
    snippergroen die reeds in gebruik zijn op basis van een bestaande huur- of
    bruikleenovereenkomst.
 Voor grotere percelen (> 1.000 m²) die de gemeente voorlopig niet nodig heeft is ter
    overbrugging bruikleen/pacht/verhuur wél mogelijk, totdat de gemeente de gronden zelf
    weer nodig heeft.
 Bij de verhuur/verpachting van (landbouw)gronden wordt tevens beoordeeld in hoeverre
    het mogelijk is maatregelen op te nemen ter stimulering van biodiversiteit.
                                                                                              95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>Paragraaf F – Weerstandsvermogen en risicobeheersing
In deze paragraaf wordt ons weerstandsvermogen toegelicht. Het weerstandsvermogen geeft
aan in welke mate de gemeente financiële tegenvallers kan opvangen, zonder dat de
beleidsuitvoering in gevaar komt. Het weerstandsvermogen wordt bepaald door een relatie te
leggen tussen de weerstandscapaciteit (de middelen die beschikbaar zijn om niet begrote
kosten te dekken) en de risico’s die de gemeente loopt en waarvoor geen voorzieningen zijn
getroffen (benodigde weerstandscapaciteit).
De ratio weerstandsvermogen is de beschikbare weerstandscapaciteit gedeeld door de
benodigde weerstandscapaciteit. Voor 2025 voldoet onze ratio weerstandsvermogen aan
onze streefnorm. We hebben € 32,2 miljoen aan weerstandscapaciteit beschikbaar. We
hebben onze risico’s geactualiseerd en deze zijn qua omvang gedaald. Door de risico's is er
€ 12,4 miljoen aan weerstandscapaciteit nodig. Het benodigde bedrag ligt 7,1% procent lager
dan bij het vorige actualisatiemoment in de begroting 2025. De ratio weerstandsvermogen
ligt op 2,6 en is daarmee volgens de weerstandsnormen van het Coelo uitstekend.
We verwachten overigens dat deze ratio de komende jaren daalt. Enerzijds door stijging van
de risico's, anderzijds door daling van het weerstandsvermogen.
Beschikbare weerstandscapaciteit
We beschouwen tot onderdeel van onze beschikbare weerstandscapaciteit de algemene
reserve, de post onvoorzien en onbenutte belastingcapaciteit behoren.
Wanneer het berekende gemiddelde OZB-tarief voor een gemeente lager is dan het
percentage voor toelating tot artikel 121 is er in principe sprake van een onbenutte
belastingcapaciteit. Onze adviseur Pauw berekent onze onbenutte belastingcapaciteit 2024
op € 1.300.000.
Op basis van de begroting is de beschikbare weerstandscapaciteit als volgt:
  Weerstandscapaciteit                                       Bedrag
  (bedragen x € 1.000)
  Algemene reserve beschikbaar                                   30.753
  Post onvoorzien                                                   125
  Onbenutte belastingcapaciteit                                   1.300
  Beschikbare weerstandscapaciteit                              32.178
De stand van de algemene reserve was op 31 december 2024 € 32.222.000. Hieronder zijn de
ontwikkelingen daarop samengevat die leiden tot het deel algemene reserve dat beschikbaar
is voor weerstandscapaciteit.
1 Als een gemeente over lange tijd grote financiële tekorten op de begroting heeft, dan kan die gemeente om extra
geld uit het gemeentefonds vragen. De gemeente levert haar financiële zelfstandigheid voor een deel in en krijgt
een zogenoemde Artikel 12-status. Voorwaarde voor toelating is dat gemeenten hun belastingcapaciteit goed
benutten.
                                                                                                                  96
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>  Stand algemene reserve                          Bedrag
  (bedragen x € 1.000)
  Algemene reserve 31 dec 2024                        32.222
  Dekking saldo 2025                                  -1.469
  Stand                                               30.753
Weerstandsnorm
Bij de beoordeling van het weerstandsvermogen wordt gebruik gemaakt van de tabel die door
Coelo, NAR (Nederlands Adviesbureau Risicomanagement) en Universiteit Twente is
ontwikkeld. Het weerstandsvermogen wordt uitgedrukt in een ratio. Onderstaand staat de
betekenis bij de verschillende ratio’s:
 Weerstandsnorm ratio         Betekenis
 >2,0                         Uitstekend
 1,4 – 2,0                    Ruim
                              voldoende
 1,0 – 1,4                    Voldoende                Streefwaarde, geen
                                                       actie nodig
 0,8 – 1,0                    Matig                    Actie nodig
 0,6 – 0,8                    Onvoldoende
 < 0,6                        Ruim
                              onvoldoende
De tabel geeft aan wanneer actie nodig is. Concreet betekent dat, indien het
weerstandsvermogen matig of lager is, het streven is om in maximaal vier jaren (dit is de
begroting plus de meerjarenraming) weer op het gewenste niveau van ‘voldoende’ te komen.
Inventarisatie risico’s en benodigde weerstandscapaciteit
De risico’s zijn geïnventariseerd en geclusterd. Hieronder treft u een opsomming van risico’s
aan. Door middel van een symbool is aangegeven of een risico groter, kleiner of gelijk
gebleven is ten opzicht van de voorgaande paragraaf weerstandsvermogen.
            Risico groter
            Risico gelijk
            Risico kleiner
                                                                                              97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre> Omschrijving risico                                                               Risico
(bedragen x € 1.000)
Algemene uitkering uit het gemeentefonds                                             1.410
De algemene uitkering is de belangrijkste inkomstenbron van gemeenten. Er
spelen twee risico’s: ten eerste een te hoge inschatting en ten tweede een
stelselaanpassing (herijking) van het gemeentefonds.
Te hoge inschatting van de ontvangsten
De hoogte hangt af van kenmerken (maatstaven) zoals aantal inwoners. Voor elke
maatstaf ontvangen gemeenten geld. Daarnaast is het accres van belang: macro-
economische ontwikkelingen en beleidsvoornemens van het rijk zorgen voor
wijzigingen van het te ontvangen bedrag. De mei-, september- en
decembercirculaire zorgen voor wijzigingen van de te ontvangen bedragen.
Daarnaast kan de actualisatie van de maatstaven ook leiden tot aanpassingen van
de algemene uitkering.
Het risico van te hoog geraamde inkomsten hebben we afgelopen jaren geraamd
op 1% van de algemene uitkering van het gemeentefonds. De bepaling van het
volumeacres en van de loonprijsontwikkeling in de bepaling van de algemene
uitkering is gewijzigd. Het bepalen van de ontvangsten is hierdoor minder zeker.
Vooralsnog handhaven we het risico op 1%. De algemene uitkering (exclusief
decentralisatie-uitkeringen) bedraagt in 2025 volgens de decembercirculaire 2024
€ 141 miljoen. Het risicobedrag komt dan neer op € 1.410.000.
Stelselaanpassing (herijking) van het gemeentefonds
In de meicirculaire 2022 is een nieuw verdeelstelsel verwerkt. Voor Westerkwartier
is in verband met de herijking een achteruitgang van € 2,4 miljoen (€ 37,50 per
inwoner) verwerkt in de begroting.
Vanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken is aangegeven dat in 2027 een
nieuwe stap wordt gezet met het ingroeipad. De gevolgen hiervan kunnen voor ons
heel fors zijn. Er worden onderzoeken uitgevoerd en er worden voorstellen
ontwikkeld. De bedragen voor 2027 en verder zijn afhankelijk van de
besluitvorming. Voor komend jaar manifesteert dit risico zich nog niet. We nemen
het daarom nog niet mee in het risicobedrag.
Sociaal domein                                                                       2.500
Wmo/Jeugd:
De budgetten Wmo en Jeugd staan onder druk. We helpen steeds meer mensen,
bijvoorbeeld binnen de Wmo door een steeds ouder wordende bevolking. We gaan
er voorlopig vanuit dat we hiervoor aanvullende middelen van het rijk ontvangen
om de daadwerkelijke kostenstijging door vergrijzing op te vangen.
Ook is er sprake van meer vraag naar jeugdhulp. Zowel in 2023 en 2024 heeft dit
geleid tot een overschrijding van het budget en in de eerste bestuursrapportage
2025 wordt het budget ook verhoogd. Ondanks invoering van de maatregelen uit
de Hervormingsagenda Jeugd zien we op dit moment niet dat dit leidt tot
besparingen. We vinden dat autonome groei voor risico van het rijk is en dat extra
uitgaven voor rekening van het rijk moeten komen, maar hebben hierover geen
zekerheid.
                                                                                           98
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>Voor de bepaling van het risicobedrag wordt een percentage van 5% ten opzichte
van het budget Wmo (met name HH/BG[1]) en Jeugd gehanteerd. Afgerond is dit
een bedrag van € 2,0 miljoen.
Participatiewet
Gemeente Westerkwartier ontvangt van het rijk een gebundelde uitkering (BUIG)
voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet, oudere
werklozen (IOAW, IOAZ) en levensonderhoud startende ondernemers (Bbz 2004)
en voor de inzet van loonkostensubsidie. Indien er sprake is van een groot tekort
op de BUIG-uitkering, kan er een beroep worden gedaan op de vangnetregeling.
Ook hier wordt gerekend met een risicopercentage van 5%. Afgerond is het
risicobedrag € 0,5 miljoen.
Het risico Sociaal domein wordt daarmee € 2,5 miljoen; dat is gelijk aan het risico in
de programmabegroting 2025.
Grondexploitaties                                                                      3.700
Binnen de MPG (Meerjarenprognose Grondexploitaties) worden de financiële
effecten van de risico’s in de grondexploitaties in beeld gebracht. Voor alle
grondexploitaties is een gevoeligheidsanalyse opgesteld op basis van een aantal
parameters. Wat gebeurt er als de rente met bijvoorbeeld 1 % stijgt of daalt? Wat
gebeurt er als kosten voor het woonrijp maken met 10% stijgen of dalen? In de
paragraaf Grondbeleid zijn deze parameters nader omschreven.
Afgelopen jaren hadden we te maken met het begin van een oorlogssituatie in
Oekraïne waarvan we de gevolgen moeilijk konden voorspellen. Hiervan is reeds
duidelijk geworden dat dit heeft geleid tot gestegen of in ieder geval
schommelende energielasten, wat een belangrijke oorzaak is van de gestegen
bouwprijzen. Dit heeft zowel invloed op stijging van de kosten om een project
bouw- en woonrijp te maken, als de residuele waarde van de grond. Immers,
wanneer het bouwen van een woning duurder wordt, maar dit niet doorberekend
kan worden in de verkoopprijs van de woning, daalt de (residuele) waarde van de
grond. De macro-economische situatie blijft onzeker.
Daarnaast zien we de netcongestie als belangrijk risico voor het verkopen van
bouwkavels. Aangezien de bestaande grondexploitaties voor woningbouw slechts
kleine aantallen kavels bevatten is dit risico beheersbaar, voor het bedrijventerrein
Leeksterveld zou dit het verkooptempo kunnen beïnvloeden. Dit is als project
specifiek risico opgenomen.
Programma huisvesting                                                                    600
Er kunnen tegenvallers optreden die het Programma en de buffers overstijgen
ofwel de scope van het programma overstijgen. Mogelijke risico’s als extra
inventariskosten, tegenvallende verkopen gebouwen die we verlaten, vertraging,
verder stijgende prijzen etc. Binnen het programma huisvesting is een post
onvoorzien opgenomen in de ramingen. Uit recent onderzoek blijkt dat de
investeringssom naar verwachting toch significant hoger wordt dan eerder
geraamd. Mogelijk leidt dit tot een extra kapitaallast van € 600.000 structureel.
Gewaarborgde geldleningen                                                                245
In totaal staan we € 183,9 miljoen garant voor woningbouwverenigingen, nationale
hypotheekgarantie en (zorg)instellingen.
                                                                                             99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>De (gedeeltelijke) garantstelling van ca. € 62,6 miljoen voor een tijdige betaling van
rente en aflossing van leningen door woningbouwcorporaties wordt qua risico op
nihil ingeschat, aangezien deze leningen zijn verstrekt onder garantie van het
Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Daarnaast zijn er garanties, ca. € 109
miljoen, afgegeven in het kader van de NHG (Nationale Hypotheek Garantie). Ook
dit risico wordt als nihil ingeschat.
De overige garantstellingen zijn afgegeven t.b.v. zorg (o.a. Het Hooge Heem) en
andere stichtingen (o.a. St. Visvliet). De totale schuld bedroeg op 31 december
2024 circa € 12,3 miljoen. Het risico hiervan ramen we op 2%.
Gemeenschappelijke regelingen                                                            258
Het risico van gemeenschappelijke regelingen is dat er een hogere bijdrage wordt
gevraagd voor de afgesproken werkzaamheden. Tekorten bij een
gemeenschappelijke regeling worden verrekend bij de deelnemende partijen. De
belangrijkste gemeenschappelijke regelingen zijn de Veiligheidsregio, Publieke
Gezondheid & Zorg en de Omgevingsdienst. De totale bijdrage aan deze drie
regelingen is ca € 8,6 miljoen.
Overzicht bijdragen grote regelingen in de begroting 2025:
 Veiligheidsregio VRG                        € 4,8 miljoen
 Publieke gezondheid en zorg                 € 2,2 miljoen
 Omgevingsdienst ODG                         € 1,6 miljoen
 Totaal                                      € 8,6 miljoen
Bij andere regelingen gaat het om (veel) kleinere bedragen.
Het risico op een hogere bijdrage ramen we op 3% van € 8,6 miljoen.
Eigenrisicodrager personeel voor ziekte en werkloosheid                                  504
Gemeente Westerkwartier is voor haar personeel eigenrisicodrager t.a.v. ziekte en
werkloosheid. Het risicobedrag ramen we op 1% van de loonsom van circa €
50,4 miljoen
Indexatie                                                                              2.000
De prijzen van goederen en diensten waren in februari 2025 3,2% hoger dan in
februari 2024. In 2022 was de inflatie 10%; de tijd van grote prijsstijgingen is
voorbij. Hoge inflatie heeft grote gevolgen voor onze budgetten. In onze begroting
hebben we indexatie verwerkt zoals toegelicht bij onze technische uitgangspunten.
Sommige budgetten hebben we niet geïndexeerd, en een aantal minder dan dat de
kosten stegen. Om onze verplichtingen en afspraken na te kunnen komen zullen
we een deel van deze budgetten moeten aanpassen.
Onzekere componenten zijn bijvoorbeeld energiekosten en kosten voor het beheer
en onderhoud van gebouwen, wegen en groen. De hogere loonkosten zijn van
invloed op inhuurtarieven. De sterk gestegen bouwkosten hebben mogelijk effect
voor de vastgestelde investeringen.
We handhaven dit risico op € 2 miljoen.
                                                                                             100
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>Bezwaren WOZ-waarde                                                                       75
Ook in het afgelopen jaar hebben burgers bezwaar ingediend door no cure no pay
bureaus waardoor de hoeveelheid werk met betrekking tot de uitvoering van de
WOZ toeneemt. Daarnaast ontstaat er ook een grotere druk op de rechtelijke
macht om een tijdige besluitvorming te kunnen garanderen. In 2024 heeft de
jaarlijkse toename van bezwaren zich niet doorgezet. Het aantal bezwaren was 200
in 2020, 400 in 2021, 800 in 2022, 1300 in 2023 en 800 in 2024.
We stellen voor om het risico terug te brengen naar € 75.000. Dat bedrag staat voor
0,83 fte aan WOZ-taxateurs. Dit jaar bepalen we of een structurele
begrotingsbijstelling nodig is. Bij een terugloop in het aantal WOZ-bezwaren is dit
mogelijk niet het geval.
Betalingsproblemen                                                                        75
Door de hoge prijzen krijgt een groeiend aantal huishoudens en organisaties
moeite om de rekeningen te blijven betalen. Uit een stresstest van het Centraal
Plan Bureau blijkt het te gaan om 9 tot 15% van alle huishoudens.
Betalingsproblemen kunnen leiden tot mindere inbaarheid van door ons in
rekening gebrachte kosten. In de begroting 2023 hebben we hiervoor een risico
opgenomen. Door corona en de daarmee samenhangende maatregelen en door de
energietoeslag zijn de jaren 2020-2024 moeilijk te vergelijken. We handhaven het
bedrag van € 75.000.
Overig                                                                                 1.000
Dit betreft diverse risico’s, die moeilijk te kwantificeren zijn maar wel politiek en
bestuurlijk relevant zijn. We voegen risico's DBA en Pensioenen wethouders toe en
verhogen dit risico van € 500.000 naar € 1.000.000.
 Risico inzet zzp’ers i.v.m. Wet DBA
    - In 2016 is de wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) ingevoerd.
        In de wet is aangegeven dat wanneer bij een opdracht die door een zzp’er
        wordt uitgevoerd, er sprake is van ondernemerschap of loondienst. Als een
        zzp’er niet aan de voorwaarden voldoet voor ondernemerschap dan werkt hij
        als schijnzelfstandige. De overheid heeft besloten om per 1 januari 2025
        streng te gaan controleren op de uitvoering van deze wet. De gemeente
        Westerkwartier werkt bij tijdelijke werkzaamheden of drukte met zzp’ers.
        Deze wet kan gevolgen hebben als blijkt dat de zzp’er niet aan de eisen van
        de wet voldoet, zoals boetes en naheffingen.
    - Hoeveel risico de gemeente daadwerkelijk loopt, is moeilijk aan te geven. Op
        dit moment is nog onvoldoende duidelijk hoe de belastinginspecteur
        casussen beoordeelt. Ook levert de handhaving nog steeds nieuwe
        jurisprudentie op die in de loop van de komende maanden meer
        duidelijkheid moet geven. Bij het inzetten van zzp’ers waarbij niet volgens de
        criteria van de Belastingdienst wordt gewerkt, kan een boete of naheffing
        volgen voor de gemeente en ook voor de zzp’er
 Pensioenen wethouders
    - De pensioenen van de wethouders worden bij de betreffende gemeente
        opgebouwd. We hebben een voorziening om onze (toekomstige)
        verplichtingen te kunnen betalen. Op basis van de Wet toekomst pensioenen
        gaan de pensioenen wethouders over naar het ABP.
                                                                                             101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>     - Het risico van de overgang zit vooral in de dekkingsgraad. De dekkingsgraad
         van onze voorziening is 100%. Het ABP kent momenteel een dekkingsgraad
         van 114%. Onze voorziening bedraagt € 6 miljoen.
   Woningbouwopgave
     - Onder andere door stijgende bouwkosten en hogere kosten voor
         inbreidingslocaties leiden meer woningbouwprojecten tot tekorten.
         Daarnaast hebben we te maken met netcongestie en druk op drinkwater.
         Voor projecten hebben we de keuze om ze niet op te starten.
   AVG
     - Bij overtreding van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)
         kan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) een boete opleggen die kan
         oplopen tot € 20 miljoen.
   Ransomware
     - Een ransomware aanval is een vorm van cybercrime waar kwaadwillenden
         bestanden versleutelen op het interne netwerk van een organisatie. Tegen
         betaling kunnen de bestanden weer worden ontsleuteld. Daarnaast is er bij
         een ransomeware aanval een toenemend risico op data exfiltratie, hierbij
         wordt data gestolen waarmee de gemeente kan worden afgeperst. Er is een
         risico op kosten voor forensisch onderzoek en systeemherstel. Door
         versterking van onze netwerkmonitoring hebben we dit risico wel verkleind.
  Totaal                                                                                   12.367
Totaaltelling risico’s en ontwikkeling ervan ten opzichte van de vorige inventarisatie
De laatste keer dat we de gemeenteraad integraal inzicht hebben gegeven in de risico’s was
bij het opstellen van de begroting 2025. Ten opzichte van die inventarisatie ziet het overzicht
van risico’s er nu uit zoals onderstaand weergegeven.
  Overzicht risico’s                         Rekening 2023    Begroting 2025        Rekening 2024
 (bedragen x € 1.000)
 Algemene uitkering                                   1.350              1.400                 1.410
 Sociaal domein                                       2.000              2.500                2.500
 Grondexploitaties                                    4.007              4.007                 3.700
 Huisvesting                                            100                600                   600
 Gewaarborgde geldleningen                              259                259                   245
 Gemeenschappelijke regelingen                          261                258                   258
 Eigenrisicodragerschap                                 391                490                   504
 Juridische claims                                      400                   0                    0
 Indexatie                                            2.000              2.000                2.000
 Bezwaren OZB waarde                                     90                  90                   75
 Betalingsproblemen                                      75                  75                   75
 Overig                                                 500                500                1.000
 Totaal                                              11.433             12.179               12.367
Uit de risico-inventarisatie is naar voren gekomen dat de omvang van de risico’s hoger wordt
ingeschat op € 12.367.000. Dit afgezet tegen het aanwezige weerstandsvermogen van
€ 32.178.000 geeft dit een ratio van 2,6 wat dus volgens de norm van Coelo uitstekend is.
                                                                                                   102
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>Financiële kengetallen
Alle gemeenten zijn verplicht om een tabel met financiële kengetallen op te nemen in de
begroting en de jaarstukken. Deze cijfers geven de gemeenteraad een globaal inzicht in de
verwachte financiële ontwikkelingen in de gemeente een toelichting worden gegeven op de
onderlinge verhouding tussen deze kengetallen en wat het betekent voor de financiële positie
van de gemeente.
Onderstaande tabel toont de financiële kengetallen. Daaronder zijn de VNG normen
opgenomen.
Onderstaande tabel toont de financiële kengetallen. Daaronder zijn de VNG normen
opgenomen.
 Omschrijving           Rekening Begroting Rekening            Weging       Trend
                             2023         2024         2024
 Netto schuldquote         60,0%        98,3%        56,0%                 Beter
 Netto schuldquote,
 gecorrigeerd voor
                            56,1%        97,1%        52,1%                Beter
 alle verstrekte
 leningen
 Solvabiliteitsratio       24,6%         15,3%        27,2%                Beter
 Grondexploitatie            2,7%         7,7%         2,2%                Beter
 Structurele
                             5,2%         0,5%         3,5%                Minder
 exploitatieruimte
 Woonlasten t.o.v.
 landelijke               104,2%       107,0%       102,7%                 Beter
 gemiddelde
Normen VNG (%)
 Omschrijving                                   Voldoende            Matig        Onvoldoende
 Netto schuldquote                                  <90            90><130            >130
 Netto schuldquote, gecorrigeerd voor               <90            90><130            .>130
 alle verstrekte leningen
 Solvabiliteitsratio                                >50             20><50             <20
 Grondexploitatie                                   <20              20-35             >35
 Structurele exploitatieruimte                       >0                0                <0
 Woonlasten t.o.v. landelijke gemiddelde            <95            95><105            >105
                                                                                             103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>Paragraaf G – Lokale heffingen
Eén van de inkomstenbronnen voor de gemeenten zijn de gemeentelijke heffingen, met name
belastingen en retributies. Deze heffingen zijn gebaseerd op publiekrechtelijke regels.
Concreet kunnen deze heffingen onderscheiden worden in:
 Algemene belastingen: hierbij bestaat geen duidelijke relatie tussen de dienstverlening en
     de belasting (met name onroerendezaakbelastingen), de opbrengst vloeit rechtstreeks
     naar de algemene middelen;
 Rechten of retributies: dit zijn vergoedingen voor een publiekrechtelijke dienstverlening
     of voor het gebruik van voorzieningen waarbij tevens betaald moet worden indien de
     dienst niet gewenst is (afvalstoffenheffing en rioolheffing);
 Leges: hierbij moet sprake zijn van een individuele tegenprestatie van de overheid (zoals
     het verstrekken van paspoorten en rijbewijzen etc.).
De lokale heffingen vormen een onderdeel van de inkomsten van de gemeente en hebben als
dekkingsmiddelen betrekking op verschillende beleidsvelden. Ze zijn dan ook door de hele
begroting terug te vinden. De gemeente Westerkwartier kende in 2024 de volgende lokale
heffingen:
 Onroerendezaakbelastingen (OZB);
 Afvalstoffenheffing;
 Rioolheffing;
 Leges;
 Begraafplaatsrechten;
 Liggelden;
 Marktgelden.
In deze paragraaf wordt het beleid ten aanzien van deze lokale heffingen weergegeven.
Conform artikel 10 van het BBV bespreekt deze paragraaf:
 de inkomsten;
 het beleid ten aanzien van de lokale heffingen;
 de kostenonderbouwingen;
 de lokale lastendruk;
 het kwijtscheldingsbeleid.
Inkomsten
De tabel geeft een overzicht van de opbrengsten uit de lokale heffingen. De opbrengsten
leges burgerzaken betreffen leges persoonsadministratie, reisdocumenten en rijbewijzen en
zijn inclusief de rijksleges. Deze rijksleges worden afgedragen aan de Rijksoverheid.
                                                                                             104
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>  Soort heffing                      Programma        Begroting    Begroting na        Rekening
  (bedragen x € 1.000)                                      2024       wijziging            2024
  Onroerendezaakbelastingen            ADM2               16.136           16.136         16.141
  Afvalstoffenheffing                    7                 9.597            9.597           9.580
  Rioolheffing                           7                 6.881            6.881           6.879
  Omgevingsvergunning                    8                 1.264            2.264           3.339
  Leges                                  0                   970            1.370           1.327
  Begraafplaatsrechten                   7                   542              742             800
  Liggelden                              2                     12              12              19
  Reclamebelasting                       0                     65              65              66
  Marktgelden                            3                     18              18              18
  Totaal                                                  35.445          37.085         38.169
  OZB-opbrengst woningen                                  10.062           10.062          10.085
  OZB-opbrengst niet-
                                                            6.074           6.074           6.056
  woningen
                                                          16.136          16.136          16.141
Beleid ten aanzien van lokale heffingen
Onroerendezaakbelastingen
De gemeente heft OZB van de eigenaren van alle onroerende zaken, uitgezonderd die welke
volgens de wet of volgens de gemeentelijke verordening zijn vrijgesteld. Voor de niet-
woningen wordt ook nog een gebruikersbelasting van een onroerende zaak geheven. In de
verordening zijn vrijstellingen opgenomen voor bijvoorbeeld kerken, begraafplaatsen,
straatmeubilair en agrarische bedrijfsgronden.
Jaarlijks besluit de gemeenteraad wat de opbrengst van de OZB moet zijn. De tarieven van de
OZB, die deze opbrengst moeten realiseren, worden berekend aan de hand van de concept-
taxatiewaarden van het komende jaar. Behalve een loon- en prijscorrectie is in 2024 geen
hogere opbrengst in de tarieven verwerkt.
Afvalstoffenheffing en rioolheffing
De gemeente heeft een wettelijke inzamelplicht voor het afval van huishoudens. Ook is de
gemeente wettelijk verplicht om haar zorgplichten voor afval-, hemel- en grondwater na te
komen. Bij de bepaling van tarieven voor beide heffingen streven we naar 100%
kostendekkendheid. Kosten die betrekking hebben op de zorgplichten voor water worden
doorberekend in de rioolheffing. Kosten voor de inzameling, afvoer en verwerking van afval
worden verhaald via de afvalstoffenheffing.
Niet geheven belastingen
De gemeente Westerkwartier heft geen precariobelasting, hondenbelasting,
toeristenbelasting, parkeerbelasting, forensenbelasting en baatbelasting. De opbrengst van
2
  ADM: Algemene dekkingsmiddelen
                                                                                                105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>de hondenbelasting zou niet opwegen tegen de kosten van de heffing, de omvang van de
toeristische sector rechtvaardigt niet de heffing van de toeristenbelasting. Ook kent de
gemeente geen parkeerdruk die het opportuun maakt parkeerbelasting te heffen. In het
Westerkwartier is evenmin behoefte aan een baat- of forensenbelasting. Heffen van
precariobelasting is niet meer toegestaan.
Kostenonderbouwingen
Afvalstoffenheffing en rioolheffing
Hieronder wordt in een tweetal tabellen de kostendekkendheid voor afvalstoffenheffing en
rioolheffing weergegeven.
  Kostendekkendheid Afvalstoffenheffing                                  2024
  (bedragen x € 1.000)
  Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente                                 10.025
  Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen                                    1.938
  Netto kosten taakveld                                                      8.087
  Toe te rekenen kosten
  Overhead                                                                     204
  BTW                                                                        1.948
  Totale kosten                                                            10.239
  Opbrengst heffingen                                                        9.595
  Dekkingspercentage                                                      93,71%
  Kostendekkendheid Riolering                                            2024
  (bedragen x € 1.000)
  Kosten taakveld(en), incl. (omslag)rente                                   5.520
  Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen                                       35
  Netto kosten taakveld                                                      5.485
  Toe te rekenen kosten
  Kolken reinigen (100%)                                                       143
  Straatvegen (50%)                                                             88
  Slootschonen (50%)                                                           310
  Stortkosten slootafval (50%)                                                 129
  Baggeren (50%)                                                               220
  Overhead                                                                     283
  BTW                                                                          952
  Totale kosten                                                              7.610
  Opbrengst heffingen                                                        6.879
  Dekkingspercentage                                                      90,39%
                                                                                         106
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>Voor beide heffingen geldt dat de kosten in 2024 hoger waren dan de opbrengsten.
De berekeningswijze van kostendekking wijkt af van het jaarrekeningresultaat op deze
taakvelden in de jaarrekening. Bij de berekening van kostendekking worden extracomptabele
kosten als btw, overhead en lasten van andere taakvelden als het vegen van wegen
meegenomen. Bij de analyse in de jaarrekening wordt alleen gekeken naar de feitelijke lasten
die op de betreffende programma’s worden verantwoord.
Ook gaan we bij beide heffingen op begrotingsbasis in principe uit van 100% kostendekking.
De rioolheffing vormt hierbij op voor 2024 een uitzondering, omdat het tarief in 2024
eenmalig is gedempt door een onttrekking aan de voorziening van € 430.000.
Voor beide heffingen hebben we te maken met een onderdekking. De dekkingspercentages
staan los van de resultaten opgenomen bij programma 7. Bij de berekening van de
dekkingspercentages worden extracomptabele kosten als btw en overhead meegenomen.
Daarnaast worden lasten van andere taakvelden als wegen (bijv. straatvegen) en water
(baggeren) deels meegenomen in het kostendekkingspercentage.
Lokale lastendruk
De meeste inwoners van Westerkwartier betalen OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing.
Onroerende zaakbelasting (OZB)
De OZB is gesplitst in een eigenarenbelasting voor woningen, eigenarenbelasting voor niet-
woningen en een gebruikersbelasting voor niet-woningen. De te betalen belasting wordt
bepaald op basis van de WOZ-waarde van de onroerende zaak.
Afvalstoffenheffing
Bij de afvalstoffenheffing gaat het om het doorberekenen van de kosten van het ophalen en
verwerken van huishoudelijke afvalstoffen. De kosten worden via een vast bedrag en
gedifferentieerd tarief verhaald op alle gebruikers van woonpercelen. Het vastrecht is een
bedrag per perceel en per belastingjaar. Het gedifferentieerde tarief is per kilogram
ingezamelde afvalstoffen. Bij het gedifferentieerd tarief wordt een onderscheid gemaakt
tussen grijs en groen afval.
Rioolheffing
Rioolheffing is van toepassing voor gebruikers van een perceel van waaruit water direct of
indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd. Bij de rioolheffing gaat het om de
bestrijding van de kosten die voor de gemeente verbonden zijn aan de inzameling en het
transport van huishoudelijk afvalwater, de inzameling het transport voor bedrijfsafvalwater en
de inzameling en verwerking van hemelwater.
                                                                                               107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>Tarieven
 Tarieven                             2024
 OZB woningen                        0,1231%
 OZB niet-woning eigenaar           0,2661%
 OZB niet-woning gebruiker          0,2088%
 Afvalstoffenheffing - vast         € 202,00
 recht
 Afvalstoffenheffing - grijs            € 0,45
 Afvalstoffenheffing - groen            € 0,25
 Rioolrecht                          € 238,00
Lastendruk in vergelijking
Het Coelo brengt jaarlijks de Atlas van de lokale lasten uit. Hierin is een groot aantal tarieven
en vergelijkingen opgenomen. In de Atlas 2024 is opgenomen dat de woonlasten voor
meerpersoonshuishoudens met eigen woning in Westerkwartier € 1.042 bedragen en in de
provincie Groningen gemiddeld € 1.090. De woonlasten voor eenpersoonshuishoudens met
eigen woning bedragen in Westerkwartier € 953 en in de provincie Groningen gemiddeld
€ 996.
 Woonlasten 2024                               Westerkwartier          Provincie     Nederland
                                                                      Groningen
 Meerpersoonshuishouden met eigen                        € 1.042          € 1.090          € 994
 woning
 Eenpersoonshuishouden met eigen                            € 953           € 996           € 911
 woning
Kwijtscheldingsbeleid
De gemeente Westerkwartier kent geen kwijtschelding, maar wel een minimabeleid. Het gaat
in dit kader om een tegemoetkoming in de kosten van de gemeentelijke belastingen.
                                                                                                  108
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>Paragraaf H – Novatec
In deze paragraaf gaan we eerst in op een aantal belangrijke inhoudelijke ontwikkelingen in
het jaar 2024. Vervolgens geven we inzicht in het financiële resultaat van Novatec over het
afgelopen jaar en de opbouw daarvan.
Belangrijke inhoudelijke ontwikkelingen in 2024
Sturing Novatec
Met de vorming van de gemeente Westerkwartier per 1 januari 2019 is naast de
samensmelting van de vier ambtelijke organisaties ook het sociaal werkbedrijf Novatec
onderdeel geworden van de gemeentelijke organisatie Westerkwartier. In 2022 zijn verdere
stappen gezet tot volledige inbedding van Novatec in de gemeentelijke organisatie. Alle
activiteiten met betrekking tot het werkgeverschap van doelgroep medewerkers is belegd bij
Novatec. Novatec is niet alleen werkzaam voor inwoners van de gemeente Westerkwartier,
maar verleent ook diensten aan inwoners van de gemeente Noordenveld. Er zijn
dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) met de gemeente Noordenveld afgesloten met
betrekking tot de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en de Participatiewet
(personeel ‘Nieuw Beschut’). Deze DVO’s zijn ook in deze paragraaf verantwoord.
In 2023 zijn we gestart met de opstart van de nieuwe afdeling Techniek (ter vervanging van de
Spuiterij die niet mee verhuist naar de nieuwbouw Leeksterveld in 2025). We krijgen de
weesfietsen binnen uit de gemeente Westerkwartier. Deze worden opgeknapt en vervolgens
verkocht in onze kringloopwinkel. Fietsen die niet meer geschikt zijn voor hergebruik
demonteren we tot lossen onderdelen die weer geld opleveren als grondstof. In 2024 zijn er
nog 3 nieuwe opdrachtgevers bij gekomen. We ontijzeren hardhouten kozijnen in
samenwerking met een sloopbedrijf, we dragen bij aan het refurbishen van kantoormeubilair
en zijn gestart met montagewerkzaamheden voor een lokaal bedrijf.
We zien dat het aantal medewerkers dat bij Novatec in een dienstverband werkt met 19
gedaald is. Er is een daling van 15 medewerkers (4,76 %) van de oude Wsw. Het aantal
medewerkers vanuit de Cao Aan de slag is afgenomen met 4. In het vervolg van deze
paragraaf geven we meer inzicht in onze personeelsopbouw. De taakstelling van Nieuw
Beschut is in 2023 losgelaten en alle inwoners die een indicatie Nieuw Beschut krijgen, kunnen
nu instromen zonder wachtlijst.
Nieuwbouw Leeksterveld
In 2021 is er toestemming gekomen vanuit de gemeenteraad om een nieuw pand te bouwen
op Leeksterveld voor Novatec en de Buitendienst. In 2024 is inmiddels gestart met de bouw
van het nieuwe pand op industrieterrein Leeksterveld en zijn er 2 mijlpalen gevierd samen met
alle medewerkers van de Buitendienst en Novatec. We hebben stilgestaan bij het slaan van de
eerste paal in oktober en de viering van het hoogste punt heeft in januari 2025 plaats
gevonden. De bouw verloopt in 2024 voorspoedig en we zien uit naar de verhuizing in het
najaar van 2025.
Financiële integratie
Om het bedrijfsmatige karakter van Novatec en het daarbij behorende kosten- en
opbrengstenpatroon te borgen zijn de financiën van Novatec in een aparte paragraaf
opgenomen in de programmabegroting en jaarrekening van onze gemeente. Novatec voert
een eigen subadministratie die aansluit op de behoeften van een sociaal ontwikkelbedrijf van
deze omvang. Deze subadministratie is geconsolideerd in de gemeentelijke
hoofdadministratie. De afstemming van wederzijdse posten (eliminaties) heeft ook
                                                                                               109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>plaatsgevonden, zodat Novatec een geïntegreerd onderdeel van de jaarrekening van
gemeente Westerkwartier uitmaakt. Met de daaraan verbonden gelijke
waarderingsgrondslagen en eisen aan administratieve organisatie en interne controle. In het
onderdeel taakvelden van deze paragraaf laten we zien in welke taakvelden Novatec welk
aandeel heeft.
Financieel resultaat 2024
In dit deel van deze paragraaf presenteren we eerst de verantwoording in cijfers van Novatec,
gevolgd door een toelichting daarop. Vervolgens geven we in enkele tabellen en grafieken
informatie over de werkzame populatie bij Novatec.
Vorming voorziening spaarverlof en RVU: in april 2025 heeft de commissie BBV bepaald dat er
voor de Sw medewerkers een voorziening spaarverlof en een voorziening RVU moet worden
opgenomen.
De dotatie van € 1.016.000 is onder taakveld 6.4 in de jaarrekening verwerkt. Deze
nakomende last is bij de onderdelen A. tot en met C. buiten beschouwing gelaten.
Het financiële gedeelte van deze paragraaf bestaat uit de volgende onderdelen:
 Algemene financiële toelichting;
 Financiële verantwoording 2024;
 Taakvelden: onderverdeling;
 Ontwikkeling aantal medewerkers;
Algemene financiële toelichting
Het resultaat van Novatec is € 175.000 beter uitgevallen dan verwacht. Deze bijstelling heeft
grotendeels een structureel karakter.
Bij de oorspronkelijke begroting was nog uitgegaan van een negatief saldo van € 1.248.000.
 Bij de tweede bestuursrapportage is de prognose voor het jaar 2024 bijgesteld naar een
negatief saldo van € 1.310.000. Het eindresultaat komt op € 1.135.000 negatief, het verschil
ten opzichte van de prognose tweede bestuursrapportage is € 175.000 positief. In de
onderstaande tabel is hiervan een nadere uitwerking gegeven, waarbij ook is aangegeven of
de bijstelling een structureel of een incidenteel karakter heeft.
 Afwijking                    Structureel     Incidenteel          Totaal
                                   *)
 (bedragen x € 1.000)
 Bruto marge                           -51                                     -51
 Overige opbrengsten                    33                                      33
 Bedrijfskosten                         55                                      55
 Bijzondere baten en lasten                             -15                    -15
 Subsidieresultaat SW                 200                                     200
 Subsidieresultaat nieuw                -5                                      -5
 beschut
 Subsidieresultaat                     -29                                     -29
 afspraakbanen
 Lage inkomensvoordeel                                   -13                   -13
 (LIV)
 Totaal                               203               -28                   175
                                                                                              110
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>Het nadeel op de brutomarge van € 51.000 is mede veroorzaakt door de doorberekening van
de groendetachering buitendienst van € 47.000. Binnen de gemeente is het bedrag van €
47.000 een budgettair neutrale post (tegenover nadeel Novatec staat een voordeel op
onderdeel openbaar groen).
*) De structurele componenten hebben een doorwerking naar 2025 en verder. Op onderdelen
is daar in de meerjarenbegroting van Novatec al op geanticipeerd. Of en zo ja in welke mate er
sprake is van een structureel voordeel zal blijken uit de begroting 2026.
Financiële verantwoording 2024
  Financiële verantwoording            Begroting         Prognose      Realisatie       Verschil
  Novatec (bedragen x € 1.000)                 2024   2e bestuurs-          2024   realisatie en
                                                       rapportage                     prognose
  Totaal opbrengsten                          4.782           4.765         4.711            -54
  Totaal kostprijs opbrengsten                   435            499           496               3
  Totaal brutomarge                          4.347           4.266         4.215             -51
  Totaal overige opbrengsten                     235            274           307              33
  Totaal bedrijfskosten                       3.620           3.640         3.585              55
  Bedrijfsresultaat: excl. bijz. baten          962             900           937              37
  en lasten
  Totaal bijzondere baten en lasten                0              2            -13            -15
  Bedrijfsresultaat: incl. bijz. baten          962             902           924              22
  en lasten
  Subsidieresultaat Wsw                      -1.053          -1.015          -815            200
  Subsidieresultaat Nieuw Beschut               -337           -324          -329              -5
  Subsidieresultaat afspraakbanen              -960            -947          -976            -29
  Totaal subsidieresultaat                  -2.350          -2.286        -2.120            166
  Lage- inkomensvoordeel (LIV)                  140              74             61           -13
  Totaal resultaat                          -1.248          -1.310        -1.135             175
Taakvelden: onderverdeling
De financiële gegevens van Novatec zijn integraal opgenomen in deze jaarrekening. Ze raken
meerdere taakvelden uit een drietal programma’s van onze begroting. In onderstaande tabel
                                                                                                  111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>is de verdeling naar taakvelden in de jaarrekening weergegeven. Het eerste cijfer van het
taakveld verwijst naar het programma uit de begroting.
  Verdeling naar taakvelden                      Omschrijving taakveld                Bedrag
  (bedragen x € 1.000)
  0.1                                      Bestuur                                          11 N
  0.4                                      Overhead                                      1.015 N
  0.5                                      Treasury                                          4N
  0.7                                      IU Sociaal domein (bate)                     -8.933 V
  6.4                                      Sociale werkvoorziening                       5.306 N
  6.5                                      Arbeidsparticipatie                           3.714 N
  8.3                                      Wonen en bouwen                                  18 N
  Saldo                                                                                 1.135 N
Ontwikkeling aantal medewerkers
Als sociaal ontwikkelbedrijf draait Novatec om mensen. In deze paragraaf geven we daarom
informatie over de ontwikkeling in onze verschillende populaties, waarbij we onderscheid
maken in de Wsw (Wet sociale werkvoorziening), Nieuw Beschut en overige doelgroepen.
Aangezien instroom in de Wsw niet meer mogelijk is, daalt die populatie door natuurlijk
verloop. De instroom van inwoners in de groepen Nieuw Beschut en overige doelgroepen
stijgt. Door andere financieringsmodellen brengt deze verandering ook financiële
consequenties met zich mee. Met onze strategie spelen we daarop in.
Hieronder tonen we achtereenvolgens:
 Verloop in SE en gemiddelde SE
 Aantal personen in de Wsw in 2024
 Aantal personen in Nieuw beschut 2024
 Aantal personen in overige doelgroepen
 Aantal personen in Cao Aan de slag
Verloop in SE en gemiddelde SE
Een standaardeenheid (SE) is volgens de Wet sociale werkvoorziening een eenheid die
overeenkomt met een arbeidsplaats voor een werkweek van 36 uur (ofwel 1 fte) voor een
werknemer die is ingedeeld in de arbeidshandicap categorie matig. De subsidie die we krijgen
van het Rijk op grond van de Wsw is afhankelijk van ons aantal SE’s.
Onderdeel                    1-1-2024                      31-12-2024                      Gemiddeld
SE's             Reali-     Begr.     Afwijkin Reali-     Begr.       Afwijkin Reali-      Begr.      Afwijking
                 satie                g         satie                 g         satie
Beschut binnen          129       125         4       128         125         3       129        125            4
Totaal binnen           129       125         4       128         125         3       129        125            4
Begeleidwerken           16        16         0        14          16        -2        15          16          -1
Groepsdeta               55        60        -5        51          60        -9        53         60           -7
                                                                                                                  112
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>Individuele deta      79      87      -8        66         83      -17     73         85       -13
RVU                    5       0        5       12          0       12      9          0         9
Totaal buiten        155     163      -8       143        159      -16    149        161       -12
Totaal               284     288      -4       271        284     -13    278         286        -9
Aantal personen Wsw 2024
Het aantal personen in de Wsw is gedaald van 315 begin 2024 naar 300 op het einde van 2024.
Dit is een daling van 4,76%. Het aantal personen in Begeleid Werken is gedaald met 2
personen. Bij Individuele Detachering is het aantal personen gedaald met 15 personen. Het
aantal sw-medewerkers in het Groen bij de gemeente Westerkwartier is met 4 personen
afgenomen. Bij het Beschutte bedrijf is dit jaar een daling van 2 personen te zien. Het aantal
personen, dat gebruik maakt van de regeling vervroegd uittreden (RVU) is gestegen met 8. De
werkgever betaalt aan medewerkers een bedrag ter hoogte van het RVU-vrijgestelde bedrag.
De medewerker blijft wel in dienst maar wordt vrijgesteld van werk en bouwt geen pensioen
of verlof op.
                                                                                                   113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>Aantal personen in Nieuw Beschut 2024
Het aantal personen met een indicatie Nieuw Beschut is toegenomen van 45 naar 53.
Hiervan zijn 19 personen afkomstig uit de gemeente Noordenveld en 34 uit de gemeente
Westerkwartier.
De grootste groep is jonger dan 30 jaar, namelijk 73,6%. 9,4% is met een arbeidscontract
Nieuw Beschut op een werkplek op de arbeidsmarkt geplaatst in Individuele Detachering.
Alle contracten Nieuw Beschut worden verloond via Cao aan de Slag.
Aantal personen overige doelgroepen 2024
Het aantal personen Overige Doelgroepen is gedaald van 63 naar 51. Hiervan zijn 3
personen afkomstig uit de gemeente Noordenveld en 48 uit de gemeente
Westerkwartier.
Alle contracten Overige Doelgroepen worden verloond via Cao aan de slag.
                                                                                         114
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>Aantal personen in Cao aan de Slag in 2024
Het aantal personen in Cao aan de Slag is 104 personen. Het betreft 53 personen in de
regeling BSN (Beschut), 34 personen in de regeling DGR (Afspraakbaan,doelgroep
register UWV) en 17 personen in de regeling GLK (Afspraakbaan, niet in doelgroep
register UWV).
                                                                                      115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>2 Jaarrekening
2.1 Balans
De artikelen verwijzen naar het Besluit begroting en verantwoording (BBV). In paragraaf 2.2
geven we een toelichting op de wijze van opstellen van de balans en de gebruikte begrippen.
In paragraaf 2.3 lichten we de balans cijfermatig toe.
 Balans | Activa                                                   Rekening            Rekening
 (Bedragen x € 1.000)                                                   2024                 2023
 Vaste activa
 Immateriële vaste activa                                              8.588                8.655
 Kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen en            -                   -
 het saldo van agio en disagio
 Kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een                  60                 119
 bepaald actief
 Bijdragen aan activa in eigendom van derden                 8.529               8.536
 Materiële vaste activa                                              186.585             180.028
 Investeringen met economisch nut                          99.106               95.271
 Investeringen met economisch nut waarvan in erfpacht        1.611               2.669
 uitgegeven
 Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter         53.718             51.003
 bestrijding van de kosten een heffing kan worden
 geheven
 Investeringen in de openbare ruimte met een                32.149             31.085
 maatschappelijk nut
 Financiële vaste activa                                               9.681                9.243
 Kapitaalverstrekkingen:
 Aan deelnemingen                                            418                 418
 Aan gemeenschappelijke regelingen                             -                   -
 Aan overige verbonden partijen                                -                   -
 Leningen:
 Aan openbare lichamen                                         -                   -
 Aan woningbouwcorporaties                                     -                   -
 Aan deelnemingen                                            432                 432
 Aan overige verbonden partijen                                -                   -
 Overige langlopende leningen                                8.831               8.394
 Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een rente typische       -                   -
 looptijd van één jaar of langer
 Uitzettingen in de vorm van Nederlands schuldpapier             -                   -
 met een rente typische looptijd van één jaar of langer
 Overige uitzettingen met een rente typische looptijd            -                   -
 van één jaar of langer
 Totaal vaste activa                                                 204.854             197.926
                                                                                                116
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>Vlottende activa
Voorraden                                                         5.223          6.137
Grond- en hulpstoffen                                        57             79
Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in                5.166          6.058
exploitatie
Gereed product en handelsgoederen                             -              -
Vooruitbetalingen                                             -              -
Uitzettingen met een rentetypische looptijd < 1 jaar             24.393         17.752
Vorderingen op openbare lichamen                         13.544         10.435
Verstrekte kasgeldleningen aan openbare lichamen              -              -
Overige verstrekte kasgeldleningen                            -              -
Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een rentetypische      -              -
looptijd korter dan één jaar
Rekening-courantverhouding met het Rijk                   6.427          3.000
Rekening-courantverhoudingen met niet-financiële            697            521
instellingen
Uitzettingen in de vorm van Nederlands schuldpapier           -              -
met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
Overige vorderingen                                       3.725          3.796
Overige uitzettingen                                          -              -
Liquide middelen                                                  1.728         13.708
Kas- banksaldi                                            1.728         13.708
Overlopende activa                                               10.277          9.551
De van Europese en Nederlandse overheidslichamen
nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door
voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek
bestedingsdoel uitgesplitst naar de ontvangen
bedragen van:
Europese overheidslichamen                                  -              -
Het Rijk                                                    -              -
Overige Nederlandse overheidslichamen                       -              -
Overige nog te ontvangen bedragen en vooruitbetaalde     10.277          9.551
bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren
komen
Totaal vlottende activa                                          41.621         47.148
Totaal activa                                                   246.476        245.073
Bedrag waarvan het recht op verliescompensatie                        -              -
krachtens de Wet op de vpb 1969 bestaat
                                                                                     117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>Balans | Passiva                                                    Rekening         Rekening
(Bedragen x € 1.000)                                                    2024             2023
Vaste passiva
Eigen vermogen                                                        67.019           60.180
Algemene reserve                                            32.222            25.385
Bestemmingsreserves                                         25.256            23.652
Gerealiseerd resultaat                                        9.541           11.143
Voorzieningen                                               10.255    10.255   8.427    8.427
Vaste schulden met een rentetypische looptijd >1 jaar                125.227          138.834
Onderhandse leningen:
 Van binnenlandse banken en overige financiële            125.203           138.811
instellingen
Waarborgsommen                                                   23               23
Totaal vaste passiva                                                 202.500          207.441
Vlottende passiva
Netto vlottende schulden                                              11.594           16.164
Banksaldi                                                     3.182            3.679
Overige vlottende schulden                                    8.411           12.484
Overlopende passiva                                                   32.382           21.469
Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en
die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen, met
uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten
gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume
                                                             10.377            6.904
De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen
ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een
specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten
van volgende begrotingsjaren, ontvangen van:
Het Rijk                                                  20.556            13.413
Overige Nederlandse overheidslichamen                       1.371              918
Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van het
volgende begrotingsjaar komen                                    79              233
Totaal vlottende passiva                                              43.976           37.633
Totaal passiva                                                       246.476          245.073
Bedrag waartoe aan natuurlijke en rechtspersonen
borgstellingen of garantstellingen zijn verstrekt                    191.158          213.041
                                                                                         118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>2.2 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
De jaarrekening is opgemaakt met inachtneming van de voorschriften, zoals opgenomen in
het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de financiële
verordening (ex artikel 212 Gemeentewet), waarin door de gemeenteraad op 19 april 2023 de
regels voor het financieel beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn
vastgesteld. De financiële verordening geeft met de Wet Financiering Decentrale Overheden
(Wet Fido) kaders voor de uitoefening van de treasuryfunctie. De inhoudelijke mandatering is
nader geregeld in het Algemeen mandaatbesluit. Op 3 december 2019 is het Treasurystatuut
vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente
Westerkwartier.
Algemene grondslagen voor waardering en resultaatsbepaling
De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vinden plaats op basis
van historische kosten. Tenzij bij het desbetreffende balansonderdeel anders is vermeld,
worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden.
De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben
(baten/lastenstelsel), onverschillig of zij tot inkomsten of uitgaven in dat jaar hebben geleid.
Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum gerealiseerd zijn.
Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar worden
in acht genomen als zij vóór de vaststelling van de jaarrekening bekend zijn
geworden. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het
moment waarop het dividend betaalbaar wordt gesteld.
Om de grondslagen en regels voor het opstellen van de jaarrekening te kunnen toepassen, is
het nodig dat over verschillende zaken een oordeel wordt gevormd, en dat er schattingen
worden gemaakt die essentieel kunnen zijn voor de in de jaarrekening opgenomen bedragen.
Inherent aan het maken van schattingen is dat de werkelijke uitkomst kan afwijken.
De jaarrekening is opgesteld op basis van de veronderstelling van continuïteit. De uitkomsten
van 2024, de vermogenspositie en de begroting voor 2025 geven geen aanleiding te
veronderstellen dat de continuïteit op enigerlei wijze in het geding is.
Grondslagen voor de rechtmatigheidsverantwoording
De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van
de kaders zoals besloten in de Financiële verordening gemeente Westerkwartier 2023 en op
basis van de Kadernota rechtmatigheid 2024 van de Commissie BBV. Dat betekent dat:
 De rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van baten,
    lasten, balansmutaties, alsmede de baten en lasten inzake de specifieke uitkeringen op
    grond van art. 17 Financiële-verhoudingswet;
 De financiële rechtmatigheid waaronder het voorwaardencriterium, het
    begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlijk gebruik criterium omvat:
 Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader 2024 zoals op 24
    januari 2024 door de raad is vastgesteld;
 Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrijdingen van lasten en
    investeringskredieten onrechtmatig zijn, waarbij voor een aantal scenario’s in de financiële
                                                                                                 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>  verordening is beschreven wanneer deze overschrijdingen acceptabel zijn. Voor over- en
  onderscheidingen van baten, onderschrijdingen van lasten en onderschrijdingen van
  investeringskredieten geldt dat deze als onrechtmatig zijn aangemerkt indien ze niet tijdig
  aan de raad zijn gemeld. Voor de betreffende overschrijdingen en/of onderschrijdingen die
  zijn ontstaan in het begrotingsjaar, geldt dat het melden en toelichten bij de jaarrekening
  als tijdig wordt gezien.
 Ten aanzien van het M&O criterium is de nota M&O beleid van onze organisatie leidend bij
  het voorkomen en opsporen van misbruik en oneigenlijk gebruik. Omdat alleen bij
  misbruik sprake is van een onrechtmatigheid zijn eventuele gevallen van misbruik (mits
  cumulatief met andere fouten of onduidelijkheden boven de verantwoordingsgrens)
  opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording.
 De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de kadernota
  rechtmatigheid alsmede onze eigen financiële verordening. In het op 11 december 2024
  door de raad vastgestelde controleprotocol 2024 is de verantwoordingsgrens en
  rapporteringstolerantie vastgelegd. Dit betekent dat:
 Een verantwoordingsgrens van 3% (zijnde € 7,4 miljoen) is gehanteerd waarboven
  cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden
  opgenomen;
 Een rapporteringstolerantie van € 100.000 is gehanteerd waarboven fouten en
  onduidelijkheden in de paragraaf bedrijfsvoering worden opgenomen.
  In afwijking van het bovenstaande geldt voor de in de bijlage bij de jaarrekening
  opgenomen verantwoordingsinformatie inzake specifieke uitkeringen (SiSa) de
  navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering:
  - € 12.500 indien de omvang basis kleiner dan of gelijk is aan € 125.000;
  - 10% indien de omvangbasis groter is dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan €
      1.000.000;
  - € 125.000 indien de omvang basis groter is dan € 1.000.000
Toelichting op de gebruikte termen in de balans
 Vaste activa: Vaste activa zijn activa die langer dan een jaar worden gebruikt. Vaste activa
  zijn te verdelen in immateriële vaste activa, materiële vaste activa en financiële vaste
  activa.
 Immateriële vaste activa: Immateriële vaste activa kunnen kosten van geldleningen
  betreffen of kosten van onderzoek en ontwikkeling. Voor onderzoeks- en
  ontwikkelingskosten gelden cumulatieve voorwaarden op grond van het BBV.
 Een andere mogelijkheid is een bijdrage aan activa in eigendom van derden, dat kan tegen
  oorspronkelijk betaalde waarde minus afschrijvingen, maximaal gelijk aan de gebruiksduur
  door de derde. Echter ook hier gelden cumulatieve criteria op grond van het BBV. De
  afschrijvingslasten over een investering worden voor het eerst verantwoord in het jaar
  volgend op het jaar van gereedkoming.
 Materiële vaste activa: Materiële vaste activa zijn de fysieke bezittingen van gemeenten. Ze
  kenmerken zich door een levensduur die langer is dan een jaar. De materiele vaste activa
  zijn onder te verdelen in investeringen met economisch nut (al dan niet met heffing) en
  investeringen met maatschappelijk nut in de openbare ruimte.
 Investeringen met economisch nut kunnen worden verhandeld of er kan een bijdrage voor
  worden gevraagd. Bij investeringen met maatschappelijk nut kan dat niet.
 Alle materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs of de
  vervaardigingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. De
  vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen
  en de overige kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend.
                                                                                               120
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>  In de vervaardigingskosten kunnen voorts worden opgenomen een redelijk deel van de
  indirecte kosten en de rente over het tijdvak die aan de vervaardiging van het actief
  worden toegerekend; in dat geval vermeldt de toelichting dat deze kosten worden
  geactiveerd.
 Ten aanzien van de investeringen met economisch nut geldt dat specifieke
  investeringsbijdragen van derden op de desbetreffende investering in mindering worden
  gebracht.
 Op grondbezit wordt niet afgeschreven, op overige materiele vaste activa wel.
 De afschrijvingslasten over een investering worden voor het eerst verantwoord in het jaar
  volgend op het jaar waarin investeringsuitgaven zijn gepleegd.
 De gehanteerde afschrijvingstermijnen zijn opgenomen in 3.5.
 Financiële vaste activa: Financiële vaste activa hebben betrekking op financiële
  kapitaalgoederen zoals deelnemingen, beleggingen en leningen. Afzonderlijk worden
  tenminste opgenomen kapitaalverstrekking aan deelnemingen, langlopende leningen aan
  deelnemingen en overige langlopende leningen. Deelnemingen hebben betrekking op
  gemeenschappelijke regelingen en overige verbonden partijen. Kapitaalverstrekkingen
  aan deelnemingen zijn gewaardeerd op basis van verkrijgingsprijs- of vervaardigingsprijs,
  eventueel verminderd met een voorziening voor oninbaarheid. Financiële vaste activa
  hebben een rente typische looptijd van een jaar of langer.
 Vlottende activa: Vlottende activa zijn activa met een beperkte looptijd, zoals voorraden,
  kortlopende vorderingen, kortlopende beleggingen in effecten (niet bedoeld als
  deelneming om invloed uit te oefenen) en liquide middelen.
 Voorraden: De voorraden omvatten grondstoffen en halffabricaten, onderhanden werk,
  gereed product en handelsgoederen.
 Grond- en hulpstoffen: Grond- en hulpstoffen zijn opgenomen tegen verkrijgings- of
  vervaardigingsprijs. Wanneer de marktwaarde lager is dan de verkrijgings- of
  vervaardigingsprijs wordt afgewaardeerd naar deze lagere marktwaarde.
 Onderhanden werk waaronder gronden in exploitatie: De als 'onderhanden werken'
  opgenomen bouwgronden in exploitatie zijn gewaardeerd tegen de vervaardigingsprijs
  dan wel de lagere marktwaarde. De vervaardigingsprijs omvat de kosten die rechtstreeks
  aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten bouw-
  en woonrijp maken), alsmede een redelijk te achten aandeel in de rentekosten en de
  administratie- en beheerskosten.
 Tussentijdse winstneming en verliesvoorzieningen: Bij het stelsel van baten en lasten zoals
  geformuleerd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn het
  toerekeningbeginsel, het voorzichtigheidsbeginsel en het realisatiebeginsel essentiële
  uitgangspunten. Baten en lasten – en het daaruit vloeiende resultaat – moeten worden
  toegerekend aan de periode waarin deze zijn gerealiseerd. Bij meerjarige projecten
  betekent dit dat (de verwachte) winst niet pas aan het eind van het project als gerealiseerd
  moet worden beschouwd, maar gedurende de looptijd van het project tot stand komt en
  ook als zodanig moet worden verantwoord. Het verantwoorden van tussentijdse winst is
  daarmee geen keuze maar een verplichting die voortvloeit uit het realisatiebeginsel. Bij het
  bepalen van de tussentijdse winst is het wel noodzakelijk de nodige voorzichtigheid te
  betrachten.
 Voorzieningen voor een eventueel voorzienbaar verlies zijn opgenomen conform de
  contante waarde van het voorziene exploitatietekort. In de presentatie zijn voorzieningen
  in mindering gebracht op de boekwaarde van de respectievelijke grondexploitaties.
 Gereed product: Gerede producten worden gewaardeerd tegen de kostprijs of tegen de
  marktwaarde als de marktwaarde lager is dan de kostprijs. Dat laatste doet zich voor als
  voorraden incourant worden. De kostprijs bestaat uit de verrekenprijzen van grond- en
                                                                                               121
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>  hulpstoffen en de loon- en machinekosten die aan de vervaardiging kunnen worden
  toegerekend.
 Kortlopende vorderingen: Kortlopende vorderingen zijn vorderingen met een rente
  typische looptijd korter dan één jaar. Deze vorderingen worden gewaardeerd tegen
  nominale waarde. Voor verwachte oninbaarheid is een voorziening in mindering gebracht.
  De voorziening wordt statistisch bepaald op basis van de geschatte
  inningskansen. Afzonderlijk worden opgenomen: vorderingen op openbare lichamen,
  verstrekte kasgeldleningen en overige vorderingen.
 Liquide middelen en overlopende activa: Deze activa worden tegen nominale waarde
  opgenomen
 Vaste passiva: Onder de vaste passiva worden afzonderlijk opgenomen het eigen
  vermogen, de voorzieningen en de vaste schulden, met een rente typische looptijd van één
  jaar of langer.
 Eigen vermogen: Het eigen vermogen bestaat uit de algemene reserve, de
  bestemmingsreserves en het gerealiseerde resultaat.
 Voorzieningen: Voorzieningen worden gevormd door:
  - Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op balansdatum onzeker is, doch
     redelijkerwijs te schatten is;
  - Bestaande risico's op balansdatum ter zake van verplichtingen of verliezen waarvan de
     omvang redelijkerwijs te schatten is;
  - Kosten die in een volgend begrotingsjaar worden gemaakt, maar de oorsprong hebben
     in het begrotingsjaar of een eerder begrotingsjaar en de voorziening strekt tot
     kostenegalisatie;
  - Van derden verkregen middelen die specifiek besteedt moeten worden.
  - Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken
     verplichting c.q. het voorzienbare verlies. De pensioenverplichting ten behoeve
     van (voormalige) wethouders wordt echter op de contante waarde van de (reeds
     opgebouwde) toekomstige uitkeringsverplichtingen gewaardeerd.
 Vaste schulden: Onder vaste schulden worden afzonderlijk opgenomen:
  - Onderhandse leningen binnenlandse banken.
  - Onderhandse leningen binnenlandse bedrijven.
  - Waarborgsommen.
  - Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met
     gedane aflossingen. De vaste schulden hebben een rente typische looptijd van een jaar
     of langer.
 Vlottende passiva: Vlottende passiva zijn schulden die binnen een jaar na de balansdatum
  moeten worden betaald. De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale
  waarde.
 Borg- en garantstellingen: Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is
  buiten de balanstelling het totaalbedrag van de geborgde schuldrestanten per einde
  boekjaar opgenomen. Overigens is in de (cijfermatige) toelichting op de balans nadere
  informatie opgenomen.
 Vennootschapsbelasting: De afgelopen jaren zijn drie activiteiten aangemerkt als belaste
  ondernemingsactiviteiten voor de vennootschapsbelasting (Vpb). Dit betreffen de
  activiteiten ‘verkoop huishoudelijke reststoffen’, ‘reclame’ en ‘grondexploitaties’. Ten
  aanzien van de reststoffen en reclame worden geringe resultaten behaald. Ten aanzien van
  de grondexploitaties geldt dat er (nog steeds) landelijke discussies zijn over het bepalen
  van de openingsbalans en de bepaling van de jaarwinst. De discussie betreft voornamelijk
  de rentetoerekening en de disconteringsvoet voor de openingsbalanswaarde. Met name
  de fusie maakt de situatie complex.
                                                                                             122
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre> Voor deze problematiek laat de gemeente Westerkwartier zich al jaren ondersteunen door
   fiscaal adviesbureau Caraad Belastingadviseurs. Zekerheidshalve is door de adviseur in
   overleg met de gemeente ook afstemming gezocht met de Belastingdienst. Voor de jaren
   2019 tot en met 2021 zit deze afstemming in de afrondende fase. De voorlopige conclusie
   is dat in de jaren 2019 en 2020 door verliesverrekening uiteindelijk per saldo geen Vpb
   verschuldigd is. Voor de latere jaren dienen nog enkele gegevens te worden geverifieerd,
   waardoor de resultaten nog kunnen wijzigen. De verwachting is dat de resultaten niet
   materieel zullen afwijken van de voorlopige aanslagen. Het streven is dat medio 2025 de
   afstemming met de Belastingdienst wordt afgerond en de fiscale resultaten 2019 t/m 2022
   definitief kunnen worden gemaakt, zodat daarmee ook de lijn voor de toekomst meer
   duidelijk is.
 Toerekening overhead: Om de gemeenteraad op eenvoudige wijze meer inzicht te geven in
   de totale kosten voor overhead voor de gehele organisatie en ook meer zeggenschap over
   die kosten te geven, is wettelijk voorgeschreven om de kosten voor overhead apart te
   presenteren. Zie hiervoor paragraaf 1.3 onderdeel B van het jaarverslag. In de programma’s
   zijn de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. Overhead omvat
   de kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het
   primaire proces.
   - Binnen de begroting en jaarrekening is sprake van “gesloten systemen” als rioleringen,
       afval etc. In deze gevallen blijft een deel van de overhead conform het
       verdelingsprincipe toegerekend aan de programma’s. De totale lasten voor het
       taakveld overhead vormen de basis voor de toerekening van de overhead aan leges en
       heffingen. Deze zijn opgenomen in de paragraaf lokale heffingen.
 Gemeentefonds: De uitkering uit het gemeentefonds is verwerkt op basis van de laatste
   uitkeringsspecificatie van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties.
2.3 Toelichting op de balans
Toelichting op de posten aan de activa zijde van de balans
Immateriële vaste activa
Afzonderlijk moeten worden opgenomen kosten verbonden aan het sluiten van geldleningen
en het saldo van agio en disagio, kosten van onderzoek en ontwikkeling en bijdragen aan
activa in eigendom van derden.
De volgende immateriële vaste activa worden lineair afgeschreven:
 Kosten voor het afsluiten van geldleningen, agio of disagio worden in 4 jaar afgeschreven.
 Kosten voor onderzoek en ontwikkeling worden in 4 jaar afgeschreven.
 Bijdragen aan activa in eigendom van derden: in dezelfde looptijd als de economische
 levensduur van het actief waarvoor de bijdrage wordt verstrekt.
Het onderstaande overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van kosten van onderzoek
en ontwikkeling voor een bepaald actief en van de bijdragen aan activa in eigendom van
derden:
                                                                                              123
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre> Omschrijving                  Boekwaarde      Investeringen         Desinvest.   Afschrijvingen   Boekwaarde
 (bedragen x € 1.000)           31-12-2023           2024               2024           2024         31-12-2024
 Kosten onderzoek en                     119                    0               0               59             60
 ontwikkeling
 Bijdragen aan activa in               8.536                 263                4             266          8.529
 eigendom van derden
 Totaal                                8.655                 263                4             325          8.588
De investeringen en desinvesteringen 2024 onder bijdragen aan activa in eigendom van
derden betreffen fietspad Leek Groningen en maatschappelijke Plint Marum.
Materiële vaste activa
De materiele vaste activa worden lineair afgeschreven. De afschrijving start in het jaar
volgend op de besteding van het krediet. Er wordt geen rekening gehouden met een
restwaarde. Activa met een verkrijgingsprijs van minder dan € 25.000 worden niet
geactiveerd. Gronden en terreinen worden altijd geactiveerd. Op gronden en terreinen wordt
niet afgeschreven.
Op investeringen die voor 1 januari 2019 zijn gedaan én investeringen waarvan vóór 1 januari
2019 een krediet beschikbaar is gesteld, maar die nog niet volledig zijn gerealiseerd, blijven de
afschrijvingstermijnen en methode gelden zoals deze van toepassing waren voor de
afzonderlijke gemeenten Grootegast, Leek, Marum en Zuidhorn.
De materiële vaste activa bestaan uit de volgende onderdelen:
 Omschrijving                                                                        Boekwaarde     Boekwaarde
 (bedragen x € 1.000)                                                                 31-12-2023     31-12-2024
 Investeringen met economisch nut                                                           95.271         99.106
 In erfpacht gegeven gronden                                                                 2.669          1.611
 Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een           51.003         53.718
 heffing kan worden geheven
 Investeringen met maatschappelijk nut                                                      31.085         32.149
 Totaal                                                                                   180.028        186.585
                                                                                                              124
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>Onderverdeling investeringen met economisch nut (exclusief aandeel waarvoor ter bestrijding
van de kosten een heffing kan worden geheven):
 Omschrijving                 Boekwaarde     Investe-     Desinves-   Afschrij- Bijdragen    Afwaar-   Boekwaarde
 (bedragen x € 1.000)          31-12-2023     ringen      teringen     vingen      van      deringen    31-12-2024
                                                                                  derden
 Gronden en terreinen                 8.218          36          100          0          0          0            8.154
 In erfpacht uitgegeven               2.669           0        1.058          0          0          0             1.611
 gronden
 Woonruimten                            902           0          262         45          0          0               595
 Bedrijfsgebouwen                    73.025      8.074           783      3.645        130          0           76.541
 Grond-, weg- en                      5.021        664             0        503          0          0            5.181
 waterbouwkundige
 werken
 Vervoermiddelen                      2.601        762             0        605          0          0            2.758
 Machines, apparaten en               1.530        609             2        283          0          0            1.854
 installaties
 Overige materiële vaste              3.974        511             2        459          0          0            4.024
 activa
 Totaal                              97.940     10.656         2.207      5.540        130          0          100.718
De investeringen materiële vaste activa met economisch nut groter dan € 100.000 in 2024
staan in het hieronder opgenomen overzicht vermeld.
 Omschrijving                                Beschikbaar          Investeringen     Desinvest        Cumulatief
 (bedragen x € 1.000)                       gesteld krediet           2024            . 2024      besteed t/m 2024
 Aankoop Hooiweg 1 Zuidhorn                        1.250.000            1.210.965            0             1.210.965
 Werf Grootegast uitbouw/verduurz                   1.513.821             691.127            0               808.532
 Werf Noordhorn uitbouw/verduurz                   1.382.254              391.991            0                511.611
 Nieuwbouw energieneutraal gebouw                 12.241.323            2.375.916            0             2.505.913
 Uitbreiding Violier Leek                          1.840.000              610.446            0             1.893.661
 Aanpassing Het Nautilus Zuidhorn                     127.000             116.000            0               116.000
 Nieuwbouw Lauwerscollege Grijpskerk                 569.000              570.204            0               570.204
 Zwemkasteel Nienoord gasloos                      1.550.482            1.910.158      105.000             1.565.011
 Vervanging toplaag KC Rodenburg                      170.500             190.548            0               190.548
 Sportpark Starkenb Zunobri veld 1                    140.000             146.181            0               146.181
 Nieuw sportveld VV Grijpskerk                        500.000             249.314            0               249.314
 Tractiemiddelen                                      716.000             701.610            0               701.610
 Nieuwbouw energieneutraal installaties            3.168.866              572.551            0               574.138
 Meubilair                                            155.000             122.906            0               122.906
 Vervanging hardware switches en                      190.000             143.366            0               143.366
 storage
De investeringen met economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan
worden geheven (denk hierbij aan rioolheffing, afvalstoffenheffing, en begraafplaatsrechten)
kunnen als volgt worden onderverdeeld:
                                                                                                                  125
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre> Omschrijving            Boekwaarde     Investe-    Desinves-     Afschrij- Bijdragen van Afwaar- Boekwaarde
 (bedragen x € 1.000)     31-12-2023     ringen      teringen      vingen       derden    deringen 31-12-2024
 Gronden en terreinen               34           0            0            0            0         0           34
 Bedrijfsgebouwen                  120           0            0          10             0         0          110
 Grond-, weg- en                50.108       4.345            0       1.602            55         0       52.796
 waterbouwkundige
 werken
 Vervoermiddelen                      0          0            0            0            0         0            0
 Machines, apparaten en            739          88            0          47             0         0          780
 installaties
 Overige materiële vaste             3           0            0            3            0         0            0
 activa
 Totaal                         51.003      4.433             0       1.662            55         0      53.718
De investeringen met economisch nut met een heffing groter dan € 100.000 in 2024 staan in
het hieronder opgenomen overzicht vermeld:
 Omschrijving                                     Beschikbaar Investeringen Desinvest.              Cumulatief
(bedragen x € 1.000)                           gesteld krediet               2024        2024 besteed t/m 2024
Watertakenplan (voorheen GRP)                         7.770.000        4.344.753       55.096        4.433.872
De investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut kunnen als volgt
worden onderverdeeld:
Omschrijving             Boekwaarde Investe- Desinveste- Afschrij- Bijdragen Afwaar- Boekwaarde
(bedragen x € 1.000)       31-12-2023 ringen              ringen vingen van derden deringen 31-12-2024
Grond-, weg- en
waterbouwkundige
werken                         31.085       2.622               0     1.850          -292         0      32.149
Totaal                         31.085       2.622               0     1.850          -292         0      32.149
De investeringen met maatschappelijk nut groter dan € 100.000 in 2024 staan in het hieronder
opgenomen overzicht vermeld:
 Omschrijving                 Beschikbaar Investeringen Desinvesteringen Bijdragen                  Cumulatief
(bedragen x € 1.000)       gesteld krediet              2024                  2024 van derden besteed t/m 2024
Reconstructie                     1.160.000          163.014                      0          0        1.104.267
Rijksstraatweg
Herinrichting Centrumweg            405.500          281.512                      0          0          295.816
Opende
Wegen –                           1.052.000          154.333                      0          0          154.333
levensduurverlengende
maatregelen
Wegenreconstructies
                                  2.142.000        1.136.839                      0          0        1.727.927
Openbare verlichting
                                    900.000          729.587                      0          0          565.182
                                                                                                           126
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>Financiële vaste activa
Het verloop van de financiële vaste activa gedurende het jaar 2024 wordt in het volgende
overzicht opgenomen:
 Omschrijving                      Boekwaarde Investe- Desinvesteringen /        Mutatie Boekwaarde
(bedragen x € 1.000)                 31-12-2023    ringen       Aflossingen voorziening 31-12-2024
Kapitaalverstrekking aan
deelnemingen:
- Deelnemingen                               418         0                 0            0          418
Sub-totaal                                   418         0                 0            0          418
Leningen aan:
- Deelnemingen                                432        0                 0            0          432
Sub-totaal                                    432        0                 0            0          432
Overige langlopende leningen               8.671     1.635             1.212            0        9.094
Voorziening verstrekte leningen              -277        0                 0           15         -262
Sub-totaal                                 8.394    1.635              1.212           15        8.831
Totaal                                     9.243    1.635              1.212           15        9.681
Toename langlopende leningen betreft leningen Fonds Wonen
Onderstaande tabel specificeert de kapitaalverstrekking en leningen aan deelnemingen
(artikel 36a 1):
 Omschrijving
                                            2024
(bedragen x € 1.000)
Bank Nederlandse Gemeenten                    132
N.V. Waterbedrijf Groningen                     9
Deelneming Oikocredit                           5
Deelneming Enexis                             538
Deelneming in BV ‘s escrow en CBL              14
Aandelen Dataland                               1
Aandelen Omrin                                152
Totaal                                       849
Voorraden
Omschrijving                                   Boekwaarde 31-   Vermeer-      Vermin-   Boekwaarde
(bedragen x € 1.000)                                  12-2023   deringen     deringen     31-12-2024
Grondbank                                                  502                     470             32
Voorraden onderhanden werk (incl                         9.796      6.245        6.772         9.269
bouwgronden in exploitatie)
Overige grond- en hulpstoffen                               79                      22             57
Voorziening grex                                        -4.240       -572         -677         -4.135
  Totaal                                                 6.137      5.673       6.587           5.223
                                                                                                  127
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>Van de voorraden onderhanden werk kan van het verloop in 2024 het volgende overzicht
worden weergegeven:
 Omschrijving                       Boekwaarde Geraamde Geraamde                    Geraamd          Geraamd
(bedragen x € 1.000)                31-12-2024         nog te       nog te          eindresultaat eindresultaat
                                                       maken        realiseren      (nominale        (contante
                                                       kosten       opbrengsten waarde)              waarde)
BIE: Bedrijventerreinen                          5.710         7.037         16.005           -2.665         -2.275
BIE: Woningbouwlocaties                         3.558        16.768          17.766            2.605          2.490
Totaal                                          9.268        23.805         33.771-              -60            215
Nb: een negatieve waarde betekent een positief resultaat
Voor een toelichting op de grondexploitaties verwijzen we naar de paragraaf grondbeleid.
Uitzettingen met een rente typische looptijd korter dan één jaar
Omschrijving                                                         Boekwaarde Boekwaarde
(bedragen x € 1.000)                                                   31-12-2023 31-12-2024
Vorderingen op openbare lichamen                                            10.435        13.544
Rekening courantverhouding met het Rijk                                      3.000         6.427
Rekening courantverhoudingen met niet financiële instellingen                   521           697
Overige vorderingen                                                           3.796        3.725
Totaal                                                                      17.752       24.393
Op 26 maart 2025 stond aan vorderingen op openbare lichamen nog € 13,132 miljoen open,
waarvan een teruggave BTW-compensatiefonds van € 12,668 miljoen.
Overige vorderingen
Omschrijving                                                         Boekwaarde Boekwaarde
(bedragen x € 1.000)                                                   31-12-2023 31-12-2024
Belastingdebiteuren                                                             615           921
Voorziening oninbaarheid belastingdebiteuren                                    -50           -65
Debiteuren Sociaal domein                                                    1.164          1.137
Voorziening oninbaarheid debiteuren sociaal domein                             -557          -543
Debiteuren overige                                                           2.770         2.459
Voorziening oninbaarheid debiteuren overige                                    -146          -184
Totaal                                                                       3.796         3.725
Op 26 maart 2025 stond nog bij de belastingdebiteuren een bedrag van € 919.696 open. Van
de overige debiteuren stond op 26 maart 2025 nog een bedrag open van € 792.500
                                                                                                               128
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>Liquide middelen
Het saldo van de liquide middelen bestaat uit de volgende componenten:
Omschrijving                                         Boekwaarde Boekwaarde
(bedragen x € 1.000)                                  31-12-2023     31-12-2024
Kas                                                             5             22
BNG                                                        13.615         1.454
Rabobank                                                       87            252
Totaal                                                    13.708          1.728
Overlopende activa
Overige nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van
volgende begrotingsjaren komen:
Omschrijving                                        Boekwaarde Boekwaarde
(bedragen x € 1.000)                                  31-12-2023     31-12-2024
Vooruitbetaalde bedragen                                    1.355          1.120
Nog te ontvangen bedragen                                   8.196          9.157
Totaal                                                      9.551        10.277
In het bedrag van nog te ontvangen bedragen zitten de aanslagen Diftar 2024 voor een
bedrag van € 4,0 miljoen, Nij Begun € 1,1 miljoen, voorlopig resultaat beschermd wonen 2024
€ 0,7 miljoen en nog te ontvangen BTW € 0,6 miljoen.
Toelichting op de posten aan de passiva-zijde van de balans
Eigen vermogen
Het in de balans opgenomen eigen vermogen bestaat uit de volgende posten:
Omschrijving                                        Boekwaarde Boekwaarde
(bedragen x € 1.000)                                  31-12-2023     31-12-2024
Algemene reserve                                          25.385         32.222
Bestemmingsreserves                                       23.652         25.256
Gerealiseerde resultaat                                    11.143         9.541
Totaal                                                    60.180         67.019
                                                                                            129
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>Het verloop in 2024 wordt hieronder per reserve weergegeven:
                                          Resultaat- Vermeer- Vermin- Vermindering
Omschrijving               Boekwaarde                                               Boekwaarde
                                        bestemming deringen deringen    ter dekking
(bedragen x € 1.000)        31-12-2023                                               31-12-2024
                                                 2023       2024  2024 afschr. 2024
Algemene reserve                25.385          7.074          0   238            0      32.222
Totaal algemene res.            25.385          7.074          0   238            0      32.222
Reserve grondexploitatie         2.436              80       225   257            0       2.484
Reserve MFC Oostwold                 83              0         0      0           0           83
Reserve                             276              0         0      0           0          276
herinrichting voorm.
zandwinput
Reserve IKC Marum                1.236               0         0                 20        1.216
Reserve afboeking                   860              0         0   274            0          586
boekwaarden scholen
Reserve MFC De Wierde               232              0         0   232            0            0
Grijpskerk
Reserve Natuurpark                  331              0         0     18           0          313
Reserve overheveling niet-       4.510          1.115      5.712 6.852            0       4.485
uitgegeven budgetten
Reserve Verduurzamings-             203              0         0     54           0          149
maatregelen
Reserve groot onderhoud             195           205          0     30                      370
gebouwen
Reserve afschrijving              7.013              0       331      0         368       6.976
diverse investeringen
Reserve programma                 1.011           100        102   353            0          860
huisvesting
Reserve beheerskosten               327              0         0     46           0          281
TOZO
Reserve cofinanciering           3.000               0         0    331           0       2.669
projecten
Reserve museum                      313              0         0      0           0          313
Wierdenland
Reserve vluchtelingen            1.618          2.569          0      0           0        4.187
Reserve Sociaal domein                8              0         0      0           0            8
Totaal bestemmingsres.          23.652         4.069       6.371 8.446          388      25.256
De mutaties van de reserves zijn toegelicht in bijlage 3.4
                                                                                            130
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>Voorzieningen
Niet alle voorzieningen worden op de balans credit weergegeven. In onderstaand tabel wordt
weergegeven welke voorzieningen op de balans staan en welke in mindering worden gebracht
op de activa van de balans:
Omschrijving                                                       Boekwaarde       In mindering Opgenomen in
(bedragen x € 1.000)                                                 31-12-2024         op activa    de balans
Pensioen wethouders                                                        7.198                          7.198
Egalisatie rioolheffing                                                      315                            315
Oostindie S/B                                                                  0                              0
Verlofsparen                                                               2.118                          2.118
RVU (Regeling Vervroegde Uittreding)                                         624                            624
Voorzieningen GREX                                                         4.135            4.135
Voorzieningen debiteuren                                                     792              792
Voorziening verstrekte leningen                                              262              262
Totaal                                                                    15.444           5.189        10.255
Het verloop van de voorzieningen in 2024 wordt hieronder weergegeven:
Omschrijving                                                                        Boekwaarde    Boekwaarde
(bedragen x € 1.000)                                                                  31-12-2023    31-12-2024
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's                                    7.400        9.940
Voorzieningen ter egalisatie van kosten
Door derden beklemde middelen met een specifieke aanwendingsrichting                        1.027           315
Totaal                                                                                     8.427        10.255
                                                               Vermeer-                  Vermin-
Omschrijving                                   Boekwaarde                     Vrijval             Boekwaarde
                                                               deringen                deringen
(bedragen x € 1.000)                              31-12-2023                   2024                 31-12-2024
                                                                    2024                    2024
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s
Voorziening Pensioenen wethouders                        5.898     1.300           0            0         7.198
Voorziening RVU reg vervroegde uittreding                    0        630          0            6           624
Voorziening Oostindie                                      110          0          0          110             0
Voorziening Verlofsparen                                 1.392        726          0            0         2.118
Totaal voorzieningen voor verplichtingen,                7.400     2.656           0          116        9.940
verliezen en risico’s
Voorziening egalisatie riolering                         1.027          0          0          712           315
Totaal voorzieningen beklemde middelen                   1.027          0          0          712           315
met een specifieke aanwendingsrichting
Totaal voorzieningen                                     8.427     2.656           0          828       10.255
De mutaties van de voorzieningen zijn toegelicht in bijlage 3.4
                                                                                                           131
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>Vaste schulden met een rente-typische looptijd langer dan één jaar
De onderverdeling van de in de balans opgenomen vaste schulden met een looptijd langer
dan één jaar is als volgt:
Omschrijving                                                                    Boekwaarde       Boekwaarde
(bedragen x € 1.000)                                                              31-12-2023       31-12-2024
Onderhandse leningen                                                                                  125.204
- van binnenlandse banken en overige financiële instellingen                           138.811
Waarborgsommen                                                                                2             23
Totaal                                                                                138.834         125.227
Over de langlopende geldleningen is in 2024 een bedrag van € 3,8 miljoen aan rente
verantwoord.
In het volgende overzicht wordt het verloop weergegeven van de vaste schulden met
een rente typische looptijd langer dan één jaar over het jaar 2024:
Omschrijving                                                     Saldo    Vermeer-                        Saldo
                                                                                       Aflossingen
(bedragen x € 1.000)                                        31-12-2023    deringen                  31-12-2024
Onderhandse leningen:
Binnenlandse banken en overige financiële instellingen          138.811            0         13.607    125.204
Waarborgsommen                                                       23            0              0          23
Totaal                                                         138.834             0         13.607    125.227
Vlottende passiva
Onder de vlottende passiva zijn opgenomen:
Omschrijving                                                                       Boekwaarde Boekwaarde
(bedragen x € 1.000)                                                                  31-12-2023 31-12-2024
Netto-vlottende schulden met een rente typische looptijd korter dan één jaar               16.164        11.594
Overlopende passiva                                                                        21.469        32.382
Totaal                                                                                     37.633       43.976
Op 26 maart 2025 was de stand van de openstaande crediteuren € 623.368.
Overlopende passiva
De specificatie van de post overlopende passiva is als volgt:
Omschrijving                                                                      Boekwaarde Boekwaarde
(bedragen x € 1.000)                                                                 31-12-2023     31-12-2024
Verplichtingen die in de loop van het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een          6.904         10.377
volgend begrotingsjaar tot betaling komen, met uitzondering van jaarlijks
terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar
volume
De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen                             14.331         21.927
voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen
ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren
Overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren                 233             79
komen
Totaal                                                                                   21.469         32.382
                                                                                                           132
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>Verplichtingen die in de loop van het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend
begrotingsjaar tot betaling komen, met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten
gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume:
Omschrijving                                         Saldo
(bedragen x € 1.000)                            31-12-2024
Transitorische rente                                 1.529
Uitkeringen/Bijdragen sociaal domein                    678
RIGG vlp afrekening 2024 jeugdkosten                  2.735
Loonheffing/ABP                                       3.388
Overig                                               2.047
Totaal                                              10.377
De in de balans opgenomen van EU, Rijk en provincies ontvangen voorschotbedragen voor
uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende
begrotingsjaren kunnen als volgt worden gespecificeerd:
Omschrijving                                  SISA       Saldo Ontvangen Bestedingen      Vrijgevallen     Saldo
(bedragen x € 1.000)                     Regeling 01-01-2024      bedrag                  bedragen of 31-12-2024
                                                                                      terugbetalingen
Bekostigingsregeling opvang          A en M M16               0         0           0                0          0
ontheemden Oekraïne
Verbetering digitale dienstverlening      BZK C10            79         0          65                0         14
Kwijtschelden gem belastingen             BZK C62             0         0           0                0          0
Informatiepunten Digitale Overheid        BZK C92             0        64          64                0          0
Nat Programma Groningen (J)              BZK C127             0       848           0                0        848
Nat Programma Groningen (A)             BZK C201            300         0        300                 0          0
Gem hulp gedupeerden                        FIN B2            0         0           0                0          0
toeslagproblematiek
OV ambassadeursprojecten               I en W E81             0        25           0                0         25
Reg stimulering verkeersveiligheid     I en W E84            79       407           0                0        486
2022 - 2023
Capaciteit Decentrale Overheid           KGG K28            940     1.530        604                 0     1.866
Klimaat Energie
Onderwijsachterstandenbeleid 2023         OCW D8            123       557        420                 0        260
- 2026
COVID-19 gerelateerde                   OCW D14              41         0          41                0          0
onderwijsvertragingen
Lokale bibliotheekvoorzieningen         OCW D23               0       217         217                0          0
Gebundelde uitkering ogv artikel 69       SZW G2              0         0           0                0          0
Participatiewet
BBZ 2004 kapitaalverstrekking             SZW G3              0         0           0                0          0
Tijdelijke Overbruggingsregeling          SZW G4            829         0           0             294         535
Zelfstandig Ondernemers (TOZO)
Inburgering 2021                         SZW G10            825     1.348        264               141      1.768
Kwijtschelden publieke schulden SD       SZW G12              0         0           0                0          0
hersteloperatie KOT
Onderwijsroute 2023                      SZW G13             58         0           0               52          6
Onderwijsroute 2024                      SZW G13              0        58           0                0         58
Ontzorgingsprogramma eigenaren             VRO J7             0       262          18                0        244
isolatie en ventilatie woningen
Energiearmoede                            VRO J55         1.532         0        398                 0      1.134
Proeftuin MOL aardgasvrije wijken         VRO J72         3.784         0         397                0      3.387
Lokale Aanpak Isolatie                    VRO J94         2.751     5.389           0                0     8.140
Huisvesting Grote Gezinnen                VRO J97             0         0           0                0          0
Vergunninghouders
Startbouwimpuls                          VRO J105           312         0        216                 0         96
                                                                                                     133
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>Omschrijving                                 SISA      Saldo Ontvangen Bestedingen      Vrijgevallen     Saldo
(bedragen x € 1.000)                     Regeling 01-01-2024    bedrag                  bedragen of 31-12-2024
                                                                                    terugbetalingen
Stimulering Sport 2023                    VWS H4           0        170           0                0       170
Lokaal preventieakkoord                  VWS H12          43          0          42                0         1
Domein Overstijgend Samenwerken          VWS H27         548          0           0                0       548
(DOS) 2023
Domein Overstijgend Samenwerken          VWS H27           0        681          89                0       592
(DOS) 2024
Gezond en Actief Leven Akkoord           VWS H30         193      1.057       1.020                0       230
(GALA)
Niet beoogde kosten jeugdzorg            VWS H37           0          0           0                0         0
vanwege verblijf in gemeente
Tijdelijke onderwijshuisvesting                           57          0           0                0        57
ontheemden 2022
Tijdelijke onderwijshuisvesting                           51          0           0                0        51
ontheemden 2023
Lokaal sportakkoord 2022                                  68          0           0               68         0
Ventilatie in scholen                                    800          0           0              800         0
Hotel- en accommodatieregeling                             0        133          93                0        40
Subtotaal Rijk                                        13.413     12.746      4.248             1.355    20.556
Instellen 30 kilometerzone Ezinge          GRO 2C         95          0           3                0        92
2023
Fietssuggestiestroken Hoendiep             GRO 2C         29          0          29                0         0
Enumatil, Hogeweg- Hogedijk
Niezijl, Pieterzijlsterweg Pieterzijl
2023
Fietssuggestiestroken Hoendiep             GRO 2C          0         82           0                0        82
Enumatil De Poffert, Hogeweg-
Hogedijk Niezijl - Kommerzijl
Fietsoversteek Oldebertweg Tolbert         GRO 2C        150          0           0                0       150
2021
Fietsoversteek oost-west IKC               GRO 2C          0          0           0                0         0
Marum 2023
Recreatieve fietsroute Pieterzijl en       GRO 2C        169          0           0                0       169
Munnekezijl 2021
Fietsvoorzieningen bij                     GRO 2C         35          0           0                0        35
gemeentelijke bushaltes 2023
Mentaweg Feerwerd                          GRO 2C          0         34           0                0        34
snelheidsremmende maatregel en
verbeteren loopstructuur
Verbetering Hub Marum                      GRO 2C          0         98           0                0        98
Kickstart                                  GRO 8C        103        400         280                0       223
Project Verduurzaming particuliere         GRO 8C          0        186           0                0       186
woningvoorraad Garnwerd 2023
Masterplan Regiocentra Leek-               GRO 8C          0          0           0                0         0
Tolbert 2024
Retail Westerkwartier                      GRO 8C          4          0           0                0         4
Begeleiden kwetsbare                                      25          0           0                0        25
schoolverlaters
Klimaatadaptatie                      I en W E44B        124          0          55                0        69
2e ronde Dorpswoonplannen 2024           VRO J41B          0         40           0                0        40
Project Zuidhorn – Oostergast fase      VRO J 41B/         0          8           4                0         4
3b 2024                                      210B
Tolbertervaart Noord 2024               VRO J210B          0          0           0                0         0
                                                                                                   134
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>Omschrijving                                 SISA       Saldo Ontvangen Bestedingen       Vrijgevallen      Saldo
(bedragen x € 1.000)                      Regeling 01-01-2024     bedrag                  bedragen of 31-12-2024
                                                                                      terugbetalingen
Beschermd wonen – lokale                                  159          0           61                0         98
investeringen 2023/2024
Proeftuin Westerkwartier Digitale                           9          0            9                0          0
Inclusie – gemeente
Proeftuin Westerkwartier Digitale                          16          0            0                0         16
Inclusie - provincie
Integraal Zorg Akkoord (IZA)                                0        274          229                0         45
Subtotaal overige overheden                               918      1.122          670                0      1.371
Totaal                                                 14.331     13.868        4.918            1.355     21.927
Niet uit de balans blijkende verplichtingen
Waarborgen en garanties
Het onder de balans opgenomen bedrag voor verstrekte waarborgen en garanties aan
natuurlijke en rechtspersonen kan als volgt naar de aard van de geldlening gespecificeerd
worden:
 Omschrijving                   Hoofdsom % garant Boekwaarde Totaalbedrag Boekwaarde Garantie-
(bedragen x € 1.000)                                   01-01-2024    betalingen    31-12-2024 bedrag
St. Wold en Waard                   26.174       100        13.482                       12.391    12.391
St. Biblionet Groningen               1.207      100         1.008                          988       988
St. Woon/zorgcentrum het            14.035       100         9.484                        8.954     8.954
Hooge Heem
St. MFC Zevenhuizen                     500       100          475                          463        463
St. Woonzorg Nederland               2.481       100         1.827                        1.718      1.718
St. Visvliet vitaal                    150       100           134                          130        130
St. Behoud dorpshuis Kornhorn            50      100             1                            1          1
St. Wold en Waard                  119.804         50       95.920                       86.800    43.400
St. Huisvesting Vredewold            31.127        50       15.574                       13.700     6.850
Nationale hypotheekgarantie (       26.174         50      218.000                     209.000 104.500
NHG)
Totaal                                                     355.905                      334.145 179.395
Langlopende financiële verplichtingen
Conform artikel 53 BBV vermeldt de gemeente belangrijke financiële verplichtingen waaraan
de gemeente voor toekomstige jaren verbonden is. Niet opgenomen zijn de contracten met
betrekking tot projecten, ambtelijk personeel en financiering (bijv. leningen). Daarnaast zijn
de bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen niet opgenomen. Deze staan al vermeld in
de paragraaf Verbonden partijen. Hierna is een niet-limitatief overzicht van meerjarige
contracten met een last groter dan € 1.000.000:
                                                                                                      135
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>Meerjarige contracten          Taakveld    Financiële                      Looptijd
(bedragen x € 1.000)                      verplichting
Inzameling en verwerking van      7.3             3.148 1-1-2020 – 1-1-2027 met de mogelijkheid tot
de brongescheiden stromen                                verlenging met 1 keer 2 jaar
Inzameling gft en restafval       7.3             1.604 1-1-2020 – 1-1-2026 met de mogelijkheid tot
                                                         verlenging met 1 keer 2 jaar
Bijdrage Rondweg Zuidhorn         2.1              1.350 Zie toelichting
Exploitatiebijdrage zwembad      5.2              3.022 1-1-2025 – 1-1-2030 met de mogelijkheid tot
en sporthal Marum                                        verlenging
Langlopende verplichtingen Novatec:
 Aan de SW-medewerkers en aan medewerkers werkzaam via de cao aan de slag wordt
     vakantiegeld betaald over de periode 1 juni - 31 mei. De reservering vakantiegeld per 31
     december 2024 is conform regelgeving BBV niet gepassiveerd. Deze reservering is naar
     schatting € 563.000.
 De verplichting inzake het stuwmeer verlof is niet in de balans tot uitdrukking gebracht.
     Dit stuwmeer was per 31 december 2024 geschat op ongeveer 41.500 uur. Een gedeelte
     van het stuwmeer verlof is omgezet in spaarverlof; hierbij gaat het om 21.200 uur.
 De gemeenteraad heeft een krediet beschikbaar gesteld voor de nieuwbouw op locatie
     Leeksterveld. Dit ter vervanging van de panden aan de Feithsweg 4. Aannemelijk is,
     gezien de geringe boekwaarde, dat er op termijn een boekwinst wordt gemaakt. 30%
     hiervan komt ten gunste van de gemeente Noordenveld. Dit is vastgelegd in het
     Liquidatieplan “Opheffing Gemeenschappelijke Regeling Novatec 2006” blz 14 2.6.1.
     waardebepaling activa.
                                                                                                    136
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>2.4 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening
 Programma's | Baten                            Rekening   Begr.2024  Begr.2024   Rekening    Verschil    V/N
 (Bedragen x € 1.000)                                 2023 voor wijz.   na wijz.        2024      2024
 0. Bestuur en ondersteuning                         1.131        972       1.372      1.334         -37 N
 1. Veiligheid                                          59         38          51          57          7 V
 2. Verkeer, vervoer en waterstaat                     628        106         193         367       174 V
 3. Economie                                            46         43          43          46          3 V
 4. Onderwijs                                        1.419        866       1.102      1.069         -33 N
 5. Sport, cultuur en recreatie                      3.380      2.196      2.992       3.425        433 V
 6. Sociaal domein                                 43.506     25.626      42.823     43.638         815 V
 7. Volksgezondheid en milieu                      19.760     20.064      21.754     22.415         661 V
 8. Volkshuis., ruimt.ord. en sted. vern.            4.241      1.485       3.251     4.909      1.658 V
 Totaal baten programma's                          74.169     51.394      73.579     77.261     3.681 V
 Algemene dekkingsmiddelen                        149.707    150.584    156.658     157.806      1.148 V
 Overhead                                            1.359        444         916      2.310     1.394 V
 Vennootschapsbelasting                                  -          -           -           -          -      -
 Onvoorzien                                              -          -           -           -          -      -
 Totaal baten voor mutatie reserves              225.236     202.422    231.154    237.377       6.223 V
 Onttrekkingen reserves                            27.502       1.741     20.401     20.216        -185 N
 Totaal baten na mutatie reserves                252.737     204.162    251.555    257.593      6.038 V
 Programma's | Lasten                           Rekening   Begr.2024  Begr.2024   Rekening    Verschil    V/N
 (Bedragen x € 1.000)                                 2023 voor wijz.   na wijz.        2024      2024
 0. Bestuur en ondersteuning                         5.734      5.832       6.373      7.053      -680     N
 1. Veiligheid                                      6.669       6.601      6.622       6.576          46   V
 2. Verkeer, vervoer en waterstaat                  11.335     11.368     11.916     12.163       -248     N
 3. Economie                                           633        948         974         756       218    V
 4. Onderwijs                                        8.228      7.411       7.997       7.715       282    V
 5. Sport, cultuur en recreatie                    18.098     18.505      19.246     19.219           27   V
 6. Sociaal domein                                106.671     92.959     110.233    113.625     -3.392     N
 7. Volksgezondheid en milieu                      23.521     23.467      25.720     25.419         301    V
 8. Volkshuis., ruimt.ord. en sted. vern.            7.482      6.966       7.165     6.064      1.101     V
 Totaal lasten programma's                       188.371     174.056    196.246    198.591     -2.345      N
 Algemene dekkingsmiddelen                           3.098      4.985       3.063      2.412        651    V
 Overhead                                          23.904     24.969      30.157     29.244         913    V
 Vennootschapsbelasting                                 27         50          50        292      -242     N
 Onvoorzien                                              -          -           -           -          -   -
 Totaal lasten voor mutatie reserves             215.401     204.060    229.516    230.539     -1.023      N
 Toevoegingen reserves                             26.194         102      17.513     17.513           -   -
 Totaal lasten na mutatie reserves               241.594     204.162    247.030    248.052     -1.023      N
 Totaal saldo baten en lasten                      11.143                   4.525     9.541      5.015     V
Saldo baten en lasten 2024              5.200 V
Mutaties reserves 2024                    185 N
Resultaat na bestemming                 5.015 V
                                                                                                         137
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>2.5 Toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening
 Verloop 2024                                              Sald0
 (bedragen x € 1.000)
 Primaire begroting                                               0
 Stelpost vrije ruimte                                            0
 Saldo primaire begroting                                         0
 Eerste Bestuursrapportage                                       82
 Saldo na Eerste BR                                              82
 Tweede Bestuursrapportage                                      961
 Saldo na Tweede BR                                           1.043
 Laatste bijstelling begroting                                3.482
 Saldo na laatste bijstelling                                 4.525
 Jaarrekeningresultaat                                        9.541
 Verschil jaarrekening tov begroting incl                     5.015
 wijzigingen
Totaalanalyse
Het jaarrekeningresultaat over 2024 is € 9.540.758
A. Analyses per programma - algemeen
Hieronder geven we een toelichting op afwijkingen per programma. Voordat we dat doen
gaan we in op salarissen en inhuur, omdat dit zowel de programma’s als het taakveld
overhead raakt.
Salarissen/ inhuur personeel
De salaris- en inhuurkosten van alle medewerkers worden toegerekend aan de diverse
taakvelden en daarmee aan de programma’s. In de analyse gaan we in op de begroting en
realisatie ten aanzien van salarissen en inhuur over 2024 op totaalniveau, dat wil zeggen over
alle programma’s en het taakveld overhead heen. De bedragen zijn exclusief raad, college en
griffie. Het bestuur wordt toegelicht bij programma 0.
We onderscheiden diverse soorten inhuur:
 Inhuur formatie: inhuur bij niet ingevulde vacatures
 Inhuur incidenteel: inhuur bij projecten of tijdelijke vraag
 Inhuur in verband met vervanging wegens ziekte of zwangerschap
 Inhuur voor Novatec
Hieronder gaan we eerst in op salarissen en inhuur formatie bij niet ingevulde vacatures, en
vervolgens op incidentele inhuur en inhuur wegens ziekte. Inhuur voor Novatec komt ten laste
van specifieke budgetten en wordt indien nodig elders toegelicht.
                                                                                               138
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>Salarissen en inhuur formatie niet ingevulde             Begroot incl Realisatie Verschil
vacatures (bedragen x € 1.000)                           wijzigingen       2024
Salarissen personeel                                           43.014        42.846      168 V
Naar projecten                                                     272            16     256 V
Uitleen                                                            -81          -173      92 V
Loonkostensubsidie                                                    0           -53      53 V
Totaal salarissen                                               43.205       42.636      569 V
Inhuur formatie niet ingevulde vacatures                         6.468        5.329    1.139 V
Totaal salarissen en inhuur formatie niet ingevulde
vacatures                                                      49.673       47.965    1.708 V
Aan salarissen personeel hebben we € 43,0 miljoen begroot, en € 42,8 miljoen gerealiseerd.
Daarnaast hebben we voor € 0,3 miljoen aan project-salarislasten begroot. Tegenover deze
salarislasten staat een eigen dekking. In de begroting ging het om opvang ontheemden
Oekraïne en voor uitvoering van de TOZO (Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige
Ondernemers). We hebben meer salarislasten toe kunnen rekenen waardoor deze post lager
is geworden.
Uitleen personeel leverde € 0,1 miljoen meer op dan begroot. Aan loonkostensubsidies
hebben we € 0,1 miljoen ontvangen. Na deze aanpassingen waren de werkelijke salarislasten
€ 42,6 miljoen. Aan inhuur formatie bij niet ingevulde vacatures hebben we € 6,5 miljoen
begroot en € 5,3 miljoen gerealiseerd.
Incidentele inhuur              Begroot incl Realisatie           Verschil
(bedragen x € 1.000)            wijzigingen       2024
Inhuur incidenteel                      2.011          2.217          - 206 N
Aan incidentele inhuur hebben we € 0,2 miljoen meer besteed dan geraamd.
Inhuur wegens ziekte            Begroot incl Realisatie          Verschil
(bedragen x € 1.000)            wijzigingen        2023
Inhuur bij ziekte                        1.660         1.663             -3 N
Verrekening UWV                           -417          -525            108 V
Totaal                                   1.243        1.138             105 V
Voor inhuur wegens ziekte of zwangerschap hebben we in 2024 € 1,7 miljoen geraamd. De
totale inhuurkosten wegens ziekte of zwangerschap waren ook € 1,7 miljoen.
We hebben € 0,5 miljoen aan UWV-inkomsten ontvangen ter dekking van deze inhuurkosten.
Na verrekening hiervan is sprake van een voordeel van € 105.000.
                                                                                                139
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>Programma 0 – Bestuur en ondersteuning
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit programma. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 0. Bestuur en ondersteuning                  Begr.2024       Rekening      Verschil   V/N
 (Bedragen x € 1.000)                            na wijz.          2024        2024
 Baten programma 0                                  1.372         1.334          -37    N
 Lasten programma 0                                 6.373         7.053        -680     N
 Saldo van baten en lasten                         5.002          5.719        -718     N
 Onttrekkingen reserves                                  -            -            -    -
 Toevoegingen reserves                                   -            -            -    -
 Resultaat na mutatie reserves                     5.002          5.719        -718     N
  Afwijking     Afwijking   Afwijking Onderwerp en toelichting
    saldo         lasten      baten
      801 N          801 N            Pensioenen wethouders
                                      Voor de dekking van (toekomstige) pensioenverplichtingen van de
                                      wethouders moeten we geld reserveren. In de begroting hebben we
                                      hiervoor een jaarlijkse storting van € 225.000 in de voorziening
                                      pensioenen opgenomen. Na afloop van het jaar berekent een extern
                                      bureau de hoogte van de benodigde middelen. Met name door rente-
                                      ontwikkelingen ontstaan grote verschillen met de begroting. Uit de
                                      actualisatie blijkt dat € 863.000 moet worden gestort in de
                                      voorziening. Daarnaast hebben we € 163.000 aan uitgekeerde
                                      pensioenen verantwoord. Per saldo een nadeel van € 801.000 op
                                      pensioenen wethouders.
      224 V          224 V            Correctie IKB
                                      Over 2022 en 2023 hebben we Individueel keuzebudget
                                      gereserveerd. Dat was niet nodig omdat deze middelen zijn
                                      uitgekeerd. Hierdoor kan een bedrag vrijvallen.
      140 N          103 N       37 N Diverse verschillen
                                      Diverse kleinere afwijkingen zorgen voor € 103.000 hogere lasten en
                                      voor € 37.000 lagere baten.
      718 N         680 N        37 N Totaal afwijking programma
                                                                                                        140
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>Programma 1 – Veiligheid
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit programma. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 1. Veiligheid                                Begr.2024     Rekening     Verschil   V/N
 (Bedragen x € 1.000)                           na wijz.        2024        2024
 Baten programma 1                                  289           296           7    V
 Lasten programma 1                               6.622         6.576          46    V
 Saldo van baten en lasten                        6.333        6.280           53    V
 Onttrekkingen reserves                             238           238           -    -
 Toevoegingen reserves                                 -            -           -    -
 Resultaat na mutatie reserves                    6.094        6.042           53    V
  Afwijking     Afwijking   Afwijking Onderwerp en toelichting
    saldo         lasten       baten
                                      Diverse verschillen
                                      Diverse kleinere afwijkingen zorgen voor € 46.000 lagere lasten en
                                      voor € 7.000 hogere baten.
         53 V         46 V         7V Totaal afwijking programma
                                                                                                        141
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>Programma 2 – Verkeer, vervoer en waterstaat
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit programma. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 2. Verkeer, vervoer en waterstaat             Begr.2024      Rekening       Verschil   V/N
 (Bedragen x € 1.000)                             na wijz.         2024         2024
 Baten programma 2                                     924        1.099          174     V
 Lasten programma 2                                 12.339       12.587         -248     N
 Saldo van baten en lasten                         11.414       11.488           -74     N
 Onttrekkingen reserves                                732          732             -    -
 Toevoegingen reserves                                 423          423             -    -
 Resultaat na mutatie reserves                     11.106       11.179           -74     N
  Afwijking      Afwijking    Afwijking Onderwerp en toelichting
     saldo         lasten       baten
         45V          176N         221V Wegen
                                        Per saldo hebben wij op het onderdeel wegen in de jaarrekening
                                        2024 een positief resultaat van € 45.000. Dit voordeel ontstaat
                                        vooral door het vele werk van de nutsbedrijven dat is uitgevoerd in
                                        2024 waardoor er extra leges zijn ontvangen. Hierdoor zijn er ook
                                        meer inkomsten uit degeneratievergoedingen. Aan de lastenkant is
                                        een overschrijding ontstaan van € 176.000. Deze overschrijding
                                        komt vooral doordat er meer werkzaamheden moesten worden
                                        uitgevoerd in verband met herstelwerkzaamheden die het gevolg
                                        waren van het werk van de nutsbedrijven.
        103V           103V             Bruggen
                                        De post onderhoud en exploitatie bruggen geeft in de jaarrekening
                                        2024 een onderschrijding van € 103.000. Dit wordt vooral
                                        veroorzaakt doordat het in de tweede bestuursrapportage 2024
                                        beschikbaar gestelde budget voor onderhoud hekken Nienoord ad
                                        € 76.500 niet is besteed in 2024. Uitvoering is begin 2025 opgepakt.
                                        Via resultaatbestemming jaarrekening 2024 wordt dit budget
                                        opgevoerd in de begroting 2025.
        211N          211N              Waterwegen
                                        In de begroting 2023 was een bedrag van € 550.000 gereserveerd
                                        voor de afvoer van slootruigte milieustraat De Tweemat. Van dit
                                        bedrag was in 2023 € 150.000 niet besteed en daarom overgeheveld
                                        naar 2024. De laatste partij is op aandringen van de ODG in 2024
                                        afgevoerd. De uiteindelijke kosten van afvoer en verwerking zijn
                                        hoger geworden dan in 2023 geraamd. Gaat om € 156.000. Nadelig.
                                        voor de gemeente was dat de afvoer van het materiaal in een natte
                                        periode moest worden uitgevoerd. Dit heeft gezorgd voor een
                                        zwaardere fractie en daardoor hogere kosten. Nu zijn alle depots
                                        afgevoerd en voldoen wij in die zin weer aan de vergunning.
                                        In 2023 is een groot gedeelte van het budget baggeren niet gebruikt
                                        omdat toen de baggerlocaties zijn geïnventariseerd, locaties zijn
                                        geprioriteerd, bodem- en ecologisch onderzoek is uitgevoerd. In
                                        2024 zijn daardoor extra baggerwerkzaamheden uitgevoerd,
                                        waardoor er een overschrijding is ontstaan van € 41.000.
       112 N           64 N        48 N Parkeren
                                                                                                          142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>  Afwijking      Afwijking   Afwijking  Onderwerp en toelichting
     saldo         lasten      baten
                                        Het onderhoud van de parkeergarage is in 2024 wederom
                                        overschreden door vervanging van draaiende delen als deuren. Ook
                                        het onderhoud van de lift en de roltrap bracht meer
                                        onderhouds(kosten) met zich mee dan geraamd. Daarnaast is er een
                                        incidentele verrekening met terugwerkende kracht geweest over de
                                        afgelopen jaren met de beheerder van de garage.
        101 V         100 V         1V  Diverse verschillen
         74 N         248N        174V  Totaal afwijking programma
Programma 3 – Economie
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit programma. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 3. Economie                                   Begr.2024      Rekening      Verschil  V/N
 (Bedragen x € 1.000)                            na wijz.         2024         2024
 Baten programma 3                                     68           71             3   V
 Lasten programma 3                                   974          756          218    V
 Saldo van baten en lasten                            906          685          222    V
 Onttrekkingen reserves                                25           25             -    -
 Toevoegingen reserves                                  -            -             -    -
 Resultaat na mutatie reserves                        881          660          222    V
  Afwijking     Afwijking    Afwijking Onderwerp en toelichting
     saldo        lasten       baten
       138 V          138 V          0 Stimulering bedrijvigheid
                                       Er is sprake van onderbesteding doordat het niet is gelukt een
                                       projectleider ruimtelijke economie / bedrijventerreinen te werven.
                                       Deze is inmiddels geworven waarmee deze middelen structureel zijn
                                       ingezet.
        78 V              0          0 Herstructurering bedrijventerreinen
                                       Voor herstructurering van bedrijventerreinen zijn middelen
                                       beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn beschikbaar voor het
                                       opstellen van het Masterplan Leek- Tolbert. In 2024 zijn deze nog
                                       niet volledig ingezet.
        61 V              0          0 Salarissen en inhuur
                                       In de begroting 2024 hebben we de salariskosten van alle
                                       medewerkers toegerekend aan de taakvelden en programma’s
                                       waarvoor zij naar verwachting werkzaam zijn. De werkelijke kosten
                                       voor salarissen en inhuur verantwoorden we ook per taakveld.
                                       Bij programma 3 is sprake van een voordeel van € 61.000 bij
                                       salarissen en inhuur voor niet ingevulde vacatures. In de inleiding bij
                                       2.5 Toelichting op baten en lasten zijn de integrale salariskosten en
                                       de kosten voor inhuur nader toegelicht
        55 N           59 N         3V Diverse verschillen
                                       Diverse kleine verschillen
       222 V         218 V         3V  Totaal afwijking programma
                                                                                                           143
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>Programma 4 – Onderwijs
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit programma. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 4. Onderwijs                                  Begr.2024    Rekening       Verschil   V/N
 (Bedragen x € 1.000)                             na wijz.        2024        2024
 Baten programma 4                                  1.102        1.069          -33    N
 Lasten programma 4                                  7.997        7.715        282     V
 Saldo van baten en lasten                          6.895       6.646          249     V
 Onttrekkingen reserves                                 69           52         -17    N
 Toevoegingen reserves                                   -            -           -    -
 Resultaat na mutatie reserves                      6.826       6.594          232     V
  Afwijking      Afwijking   Afwijking Onderwerp en toelichting
     saldo         lasten      baten
        198V          229 V       31 N Onderwijshuisvesting
                                       De tijdelijke opvang van Oekraïners vindt o.a. plaats in een aantal
                                       leegstaande schoolgebouwen. Op deze schoolgebouwen zit nog een
                                       boekwaarde waarover rente wordt berekend en waarop wordt
                                       afgeschreven. De kapitaallasten zijn ten laste gebracht van het
                                       budget opvang Oekraïners (programma 6). Dit geeft binnen
                                       programma 4 een voordeel van € 229.000.
          3V           61 N       64 V Doorstroompunt (voorheen RMC)
                                       De lasten en baten met betrekking tot Doorstroompunt zijn circa
                                       € 60.000 hoger dan begroot. Dit heeft te maken met de
                                       toegenomen kosten van Route Rubicon. Deze 2 jarige mbo-
                                       opleiding heeft een eigen locatie gekregen. De financiering is ten
                                       dele gedaan uit extra middelen van het Regionaal Programma VSV
                                       (voortijdig schoolverlaten)
            0          92V        92N  Onderwijsachterstand
                                       De lasten en de baten zijn € 92.000 lager dan begroot. Dit komt
                                       doordat er minder subsidie is gedeclareerd voor Voorschoolse
                                       Educatie (VE) vanwege een lichte daling in het aantal
                                       doelgroepkinderen met een indicatie. Voorts is een locatie met
                                       Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) is gestopt, waardoor er geen
                                       subsidie werd toegekend.
         31 V          22 V        9V  Diverse verschillen
                                       Diverse kleine verschillen
        232 V         282 V       50 N Totaal afwijking programma
                                                                                                          144
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>Programma 5 - Sport, cultuur en recreatie
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit programma. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 5. Sport, cultuur en recreatie           Begr.2024    Rekening       Verschil   V/N
 (Bedragen x € 1.000)                       na wijz.        2024          2024
 Baten programma 5                            2.992         3.425          433    V
 Lasten programma 5                          19.246        19.219            27   V
 Saldo van baten en lasten                   16.254       15.794           460    V
 Onttrekkingen reserves                       1.866         1.771           -95   N
 Toevoegingen reserves                        1.693         1.693             -   -
 Resultaat na mutatie reserves               16.081        15.717          365    V
       Afwijking saldo          Afwijking Afwijking    Onderwerp en toelichting
                                 lasten     baten
                         137 V      122 V        15 V  Openbaar groen
                                                       In verband met onderbezetting bij de buitendienst
                                                       is een gedeelte van het onderhoudswerk
                                                       uitbesteed bij derden en een deel vrijgevallen.
                         133 V      133 V            0 Musea
                                                       Voor de sanering van de grond bij museum
                                                       Wierdenland is € 95.000 eenmalig beschikbaar
                                                       gesteld. De sanering vindt plaats in 2025. We
                                                       stellen voor om het bedrag daarom te bestemmen
                                                       voor 2025. Daarnaast is het budget voor
                                                       (versterking) musea niet volledig ingezet in 2024.
                          87 V        6V        81 V   Sporthal Bokkediek Grijpskerk
                                                       De huurinkomsten van sporthal De Bokkediek zijn
                                                       hoger dan geraamd. Deze baten zijn incidenteel en
                                                       deels huurbaten van voorgaande jaren.
                          66 V        1V         65 V  Sport algemeen
                                                       De SPUK-sport uitkering wordt jaarlijks op basis
                                                       van de vastgestelde begroting aangevraagd. De
                                                       Rijksuitkering heeft een plafond en de totale
                                                       aanvraag van gemeenten bepaalt de uitkering. In
                                                       de jaarrekening hebben we een uitkering van €
                                                       702.000 berekend. Deze wordt achteraf door het
                                                       Rijk vastgesteld. De berekening is € 65.000 hoger
                                                       dan door het Rijk op basis van de begroting
                                                       beschikt.
                          54 V       50 V         4V   Cultureel erfgoed
                                                       Het onderhoudsbudget op de betreffende
                                                       gebouwen is niet volledig ingezet door wel
                                                       gepland , maar nog niet nog niet uitgevoerd
                                                       schilderwerk.
                          35 V       40 N        75 V  Sportaccommodaties
                                                       Op basis van veiligheidsrapporten moesten meer
                                                       toestellen worden vervangen. De Covid-regeling
                                                       tegemoetkoming verhuurders (TVS) is in 2024
                                                       afgewikkeld wat een eenmalige bate met zich
                                                       meebrengt.
                                                                                                        145
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>Afwijking saldo      Afwijking Afwijking  Onderwerp en toelichting
                      lasten    baten
                57 N      83 N       26 V Sportvelden
                                          Het onderhoud aan onze sportvelden heeft in 2024
                                          meer gekost dan was geraamd in de begroting
                                          2024. Het gaat hierbij om diverse kosten die zijn
                                          gemaakt binnen de afspraken die wij hebben met
                                          de gebruikers. Zoals maaien, vervanging
                                          ballenvangers, speelklaar maken velden, drainage,
                                          bestrating en vervanging verlichting.
                40 N      70 N       30 V Zwemkasteel Leek
                                          Het onderhoudsbudget is overschreden door
                                          onder meer het upgraden van een
                                          kledinglockerkastjes en het vervangen van
                                          verlichting van de glijbaan. Overigens worden
                                          over- en onderschrijdingen op het onderhoud van
                                          gebouwen verrekend met de reserve onderhoud
                                          gebouwen.
                56 N      56 N          0 Salarissen en inhuur
                                          In de begroting 2024 hebben we de salariskosten
                                          van alle medewerkers toegerekend aan de
                                          taakvelden en programma’s waarvoor zij naar
                                          verwachting werkbaar zijn. De werkelijke kosten
                                          voor salarissen en inhuur verantwoorden we ook
                                          per taakveld.
                                          Bij programma 5 is sprake van een nadeel van
                                          € 56.000 bij salarissen en inhuur voor niet
                                          ingevulde vacatures. In de inleiding bij 2.5
                                          Toelichting op baten en lasten zijn de integrale
                                          salariskosten en de kosten voor inhuur nader
                                          toegelicht
                58 N      56 N        2N  Pinksterkermis
                                          De kosten voor de pinksterkermis zijn
                                          overschreden door uitgaven voor zaken als
                                          bebording en toiletvoorzieningen.
                81 N     106 N       25 V Topsporthal Leek
                                          De overschrijding is grotendeels door stijging van
                                          energielasten. In 2025 wordt een nieuwe
                                          lichtinstallatie geïnstalleerd wat besparingen zal
                                          opleveren. De huuropbrengsten vallen hoger uit
                                          door huuropbrengsten uit 2023 die in 2024 worden
                                          verwerkt.
                98 N      98 N          0 Openbaar groen-Novatec en buitendienst
                                          In de 1e bestuursrapportage 2024 is een budget
                                          van € 474.000 beschikbaar gesteld voor inhuur
                                          derden in verband met personele onderbezetting
                                          bij de buitendienst. De feitelijke inhuur heeft
                                          € 571.700 gekost. Een overschrijding van bijna
                                          € 98.000.
               244 V     225 V       19 V Diverse verschillen
                                          Diverse kleine verschillen
               365 V      27 V      338 V  Totaal afwijking programma
                                                                                           146
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>Programma 6 – Sociaal domein
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit programma. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 6. Sociaal Domein                          Begr.2024      Rekening       Verschil   V/N
 (Bedragen x € 1.000)                          na wijz.         2024          2024
 Baten programma 6                               42.823       43.638            815   V
 Lasten programma 6                             110.233      113.625         -3.392   N
 Saldo van baten en lasten                       67.410       69.987        -2.576    N
 Onttrekkingen reserves                           1.779         1.745           -34   N
 Toevoegingen reserves                            3.808        3.808              -    -
 Resultaat na mutatie reserves                  69.440        72.050        -2.610    N
  Afwijking      Afwijking     Afwijking  Onderwerp en toelichting
     saldo         lasten       baten
        353 V          353 V            0 Salarissen en inhuur
                                          In de begroting 2024 hebben we de salariskosten van alle
                                          medewerkers toegerekend aan de taakvelden en programma’s
                                          waarvoor zij naar verwachting werkzaam zijn. De werkelijke
                                          kosten voor salarissen en inhuur verantwoorden we ook per
                                          taakveld.
                                          Bij programma 6 is sprake van een voordeel van € 353.000 bij
                                          salarissen en inhuur voor niet ingevulde vacatures. In de inleiding
                                          bij 2.5 Toelichting op baten en lasten zijn de integrale salariskosten
                                          en de kosten voor inhuur nader toegelicht
       240 V            98 V       142 V  Beschermd Wonen
                                          De baten vallen € 142.000 hoger uit dan begroot. Op basis van de
                                          prognose december 2024 is er sprake van een vrijval van € 680.000
                                          in plaats van de begrote € 440.000 vanuit centrumgemeente
                                          Groningen inzake Beschermd Wonen. Dit ontstaat met name door
                                          lagere zorgkosten.
                                          Een deel van de geoormerkte gelden lokale investeringen is niet in
                                          2024 besteed en dit schuift door naar 2025. Dit betekent dat de
                                          baten en lasten € 98.000 lager uitvallen.
       143 V          143 V             0 Inkomensondersteuning
                                          Met betrekking tot inkomensondersteuning is er sprake van een
                                          overschot op meerdere onderdelen van in totaal ongeveer
                                          € 140.000. De oorzaak is dat het aantal toekenningen
                                          inkomensondersteuning net zoals in 2022 en 2023 lager is
                                          uitgevallen dan verwacht. Dit past in het beeld, omdat ook het
                                          aantal bijstandsgerechtigden steeds verder afneemt.
        135 V          135 V            0 Integraal armoedebeleid
                                          Aan het begin van deze collegeperiode is structureel € 600.000
                                          extra opgenomen voor armoedebeleid. In 2024 hebben we hiervan
                                          om diverse redenen € 135.000 niet kunnen besteden aan
                                          armoedebeleid. Bij de resultaatbestemming 2024 wordt
                                          voorgesteld dit bedrag over te hevelen naar 2025.
       225 N          299N           74 V Wmo Hulp bij het Huishouden
                                          Wmo Maatwerkvoorziening, Hulp bij het huishouden laat een
                                          nadeel zien van € 0,2 miljoen ten opzichte van het budget van € 6
                                          miljoen. De lasten zijn € 0,3 miljoen hoger wat met name ontstaat
                                                                                                             147
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>Afwijking  Afwijking  Afwijking Onderwerp en toelichting
  saldo     lasten     baten
                                door herijking tarieven vanaf 2024. De hogere baten van circa €0,1
                                miljoen ontstaat doordat de eigen bijdrage hoger uitvalt dan
                                verwacht. Dit door toename van het aantal cliënten wat een eigen
                                bijdrage betaalt.
      73 V        14V       59V BBZ Bedrijfskredieten
                                Op het onderdeel BBZ-bedrijfskredieten is er per saldo sprake van
                                een voordeel van € 73.000. Dit ontstaat met name door hogere dan
                                verwachte terugvorderingen.
       21V      340N       361V Leefgeld Oekraïners
                                De verstrekkingen 2024 zijn € 340.000 hoger dan het begrote
                                bedrag van € 200.000. Deze extra lasten worden volledig vergoed
                                door het Rijk. Het voordeel van € 21.000 komt doordat er een
                                vergoeding wordt ontvangen voor de werkzaamheden die wij
                                verrichten voor de uitvoering van de regeling.
         0     184 V     -184 N Specifieke Uitkering Domein Overstijgend Samenwerken
                                Ten opzichte van de begroting vallen de lasten € 184.000 lager uit
                                dan het begrote bedrag van € 273.000. Dit ontstaat doordat het
                                aantal deelnemers aan DOS experimenten lager is uitgevallen dan
                                verwacht. Hierdoor zijn de baten ook € 184.000 lager. Het niet
                                bestede deel van deze specifieke uitkering, te weten € 593.000,
                                wordt op de balans geparkeerd. Dit bedrag gaat terug naar het
                                Rijk.
         0     136 V       136N Specifieke Uitkering Wet Inburgering
                                Ten opzichte van de begroting vallen de lasten € 136.000 lager uit
                                dan begroot. Dit ontstaat doordat het daadwerkelijk aantal
                                gehuisveste statushouders lager uitvalt dan verwacht. Hierdoor
                                zijn de baten ook € 136.000 lager. Het niet bestede deel van deze
                                specifieke uitkering wordt op de balans geparkeerd.
         0        80V      -80N HAR statushouders
                                Via de zogenaamde Hotel- en accommodatieregeling (HAR) zijn in
                                2024 11 statushouders geplaatst in een tijdelijke opvang voor
                                maximaal 6 maanden. De opvang via deze regeling is jaar
                                overschrijdend en wordt volledig vergoed door het COA en is
                                daardoor budgettair-neutraal. Zowel de lasten als de baten zijn
                                lager dan begroot omdat ontvangen budget 2024 is overgegaan
                                naar 2025 (via de balans).
     46 N      469 N      423 V Uitvoering Beschermd Wonen ZIN/PGB
                                Met betrekking tot uitvoering Beschermd Wonen zijn de
                                zorglasten € 469.000 hoger dan begroot. Hiervan heeft € 423.000
                                betrekking op de zorglasten 2024. Deze zorglasten worden
                                volledig vergoed door de centrumgemeente Groningen. De baten
                                vallen door die vergoeding uit de centrumgemeente € 423.000
                                hoger uit dan begroot. Het nadeel van € 46.000 heeft met name
                                betrekking op afrekening voorgaande jaren.
      52 N       52 N         0 Wmo Dagbesteding en Begeleiding 75-
                                Wmo Dagbesteding en Begeleiding laat een nadeel zien van €
                                52.000 wat een beperkte afwijking is ten opzichte van het begrote
                                budget van afgerond € 5,6 miljoen.
     60 N      560V       619 N Noodopvang Oekraïners
                                In de laatste bestuursrapportage 2024 is rekening gehouden met
                                een positief resultaat van € 750.000 op de exploitatie van de
                                Oekraïne-opvang.
                                Het feitelijk resultaat 2024 komt € 60.000 lager uit. Zowel aan de
                                lasten- als aan de batenkant zijn de afwijkingen groter. Per saldo
                                                                                                 148
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>   Afwijking     Afwijking       Afwijking     Onderwerp en toelichting
     saldo          lasten        baten
                                               blijft er dan een te verklaren nadelig verschil over van € 60.000. Dit
                                               verschil zit in diverse posten die bij de opstelling van de laatste
                                               bestuursrapportage 2024 nog niet goed waren in te schatten.
         82 N           147 N           65 V   Re-integratie
                                               De lasten met betrekking tot re-integratie vallen € 147.000 hoger
                                               uit dan begroot. Dit ontstaat met name door de verstrekte
                                               vergoedingen voor reiskosten inburgering. Daarnaast zijn de baten
                                               € 65.000 hoger. Dit heeft te maken met de afrekening ESF gelden
                                               die een voordeel voor de gemeente Westerkwartier opleverde.
         98 N            91 N            7N    Club- en buurthuizen
                                               De begroting van de Hazelaar is in 2024 niet juist begroot. Dit
                                               veroorzaakt dit tekort.
       114 N            137 N           24 V   Bijzondere Bijstand/Statushouders
                                               Met betrekking tot bijzonder bijstand is er sprake van een nadeel
                                               van € 114.000. Dit ontstaat door hogere lasten van € 137.000. De
                                               overschrijding heeft te maken met de extra statushouders die de
                                               gemeente het afgelopen jaar heeft gehuisvest. Statushouders die
                                               in de gemeente komen wonen krijgen een lening voor de inrichting
                                               van hun woning. Tegenover deze extra kosten is er in 2024 meer
                                               afgelost op reeds verstrekt leningen. Dit levert een voordeel op.
        137 N          128 N             9N    Wmo Vervoer
                                               Met betrekking tot Wmo Vervoer is er sprake van een nadeel van €
                                               137.000. Dit heeft te maken met enkele dure autoaanpassingen en
                                               de toenemende vraag naar elektrische fietsen. Deze post
                                               fluctureert jaarlijks.
        157 N           157 N               0  Algemeen Maatschappelijk Werk
                                               De kosten van de Schans vallen € 137.000 hoger uit dan begroot.
                                               Dit wordt veroorzaakt door een verandering van de indexatie
                                               methodiek. Voorheen werd eens per halfjaar geïndexeerd. Met
                                               ingang van 2024 is men overgestapt naar jaarlijkse indexatie.
        486N            513N             27V   BUIG3 (onderdeel BBZ)
                                               Op het onderdeel BUIG is er per saldo sprake van een nadeel van
                                               € 0,5 miljoen. De hogere lasten ontstaan met name doordat de
                                               uitkeringen € 430.000 hoger uitvallen dan verwacht. Dit op een
                                               totaalbudget van € 15 miljoen.
                                               Ten opzichte van de primitieve begroting is er sprake van een
                                               voordeel € 2,7 miljoen.
       845 N          1.354N           509 V   Novatec
                                               Op programma 6 zijn inzake Novatec de lasten € 1.354.000 hoger
                                               en de baten zijn € 509.000 hoger. In totaal is het effect € 845.000
                                               nadelig. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de
                                               paragraaf Novatec.
     1.497 N          1.497N                0  Jeugdhulp
                                               Jeugdhulp (ZIN/PGB en overig) laat een nadeel zien van € 1,5
                                               miljoen ten opzichte van het begrote budget jeugd van afgerond
                                               € 25 miljoen. Ten opzichte van de primitieve begroting is er sprake
                                               van een tekort van € 3,7 miljoen.
                                               Van het tekort van € 1,5 miljoen heeft circa € 0,7 miljoen
                                               betrekking op hogere vraag naar Jeugdhulp wat via de RIGG loopt.
                                               De gemiddelde indicatiewaarde neemt toe. Zichtbaar is dat er
3 BUIG is de benaming voor een gebundelde uitkering van het Rijk aan gemeenten voor het bekostigen van de
uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2004 (levensonderhoud startende
ondernemers) en voor de inzet van loonkostensubsidie.
                                                                                                                   149
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>Afwijking Afwijking Afwijking Onderwerp en toelichting
  saldo    lasten    baten
                              minder lichte producten worden ingezet, maar meer
                              specialistische.
                              Daarnaast zijn de kosten voor lokaal verstrekte
                              maatwerkoplossingen € 0,7 miljoen hoger uitgevallen. Door gaten
                              in het jeugdhulplandschap en gebrek aan gedeelde
                              verantwoordelijkheid, wordt in sommige casuïstiek – na lang
                              zoeken, soms onder hoge druk van crisis - uitgeweken naar
                              maatwerkoplossingen met hulp van niet-gecontracteerde
                              aanbieders. Tariefafspraken worden per casus gemaakt en de
                              kosten lopen soms hoog op. Daarbij is afgelopen periode ook
                              nadrukkelijk onderzocht of het op andere wijze verstrekt kon
                              worden. Dat bleek voor deze kosten niet mogelijk.
                              Tenslotte zijn er extra kosten (circa € 0,2 miljoen) in verband met
                              3Noord en transformatie Jeugdzorg en heeft er een voordelige
                              correctie kosten voorgaande jaren plaatsgevonden ter hoogte van
                              circa € 0,2 miljoen.
    224 V      89 V     132 V Diverse verschillen
                              Diverse kleine verschillen
 2.610 N   3.392 N     781 V  Totaal afwijking programma
                                                                                                150
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>Programma 7 – Volksgezondheid en milieu
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit programma. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 7. Volksgezondheid en milieu             Begr.2024       Rekening      Verschil  V/N
 (Bedragen x € 1.000)                        na wijz.          2024        2024
 Baten programma 7                             21.754        22.415         661    V
 Lasten programma 7                           25.720         25.419         301    V
 Saldo van baten en lasten                     3.966          3.004         962    V
 Onttrekkingen reserves                           800           800            -    -
 Toevoegingen reserves                          1.413         1.413            -    -
 Resultaat na mutatie reserves                  4.579         3.617         962    V
  Afwijking       Afwijking    Afwijking  Onderwerp en toelichting
     saldo          lasten      baten
        299 V          624 N        923 V Afval en milieustraat
                                          Het bruto-resultaat van de kostendekking wordt met een
                                          kostendekkingspercentage toegelicht in de paragraaf lokale
                                          heffingen. In dit bruto-resultaat worden ook extracomptabele
                                          kosten als overhead en btw meegenomen. De begrote lasten, na
                                          bijstelling in de tweede bestuursrapportage, op afval en
                                          milieustraat worden met respectievelijk € 306.000 en € 317.000
                                          overschreden. In deze nadelen zit een afwikkeling van diverse
                                          dispuutpunten met afvalverwerker Hoeksema verwerkt. Deze
                                          dispuutpunten hadden vooral te maken met het wegvallen van
                                          werkzaamheden in de groenverwerking op de Tweemat en de
                                          gevolgen hiervan. Op de baten is een voordeel van € 0,95 miljoen
                                          door liquidatie van ARCG. Op de milieustraat zijn de
                                          opbrengsten van het brengstation € 49.000 hoger dan geraamd.
                                          De genoemde nadelen en het voordeel zijn grotendeels
                                          incidentele resultaten. Structurele resultaten worden
                                          meegenomen bij de tariefstelling voor begrotingsjaar 2026.
        395 V           310 V        85 V Duurzaam
                                          Om meerdere redenen hebben we een overschot op het budget
                                          duurzaam. Het gaat om onderdelen uit een gedeelte van het
                                          Duurzaamheidsbeleid 2020-2025 en Ondersteuning
                                          energietransitie. Voor de Gebiedstransformatie Zuidelijk
                                          Westerkwartier (een gedeelte budget RO-gebiedszonneparken á
                                          € 125.000) in 2024 hebben we geen personele capaciteit kunnen
                                          aantrekken. De subsidie energiecollectieven is om meerdere
                                          redenen minder goed benut dan andere jaren (á € 20.000). Door
                                          de aankondiging van de subsidieregeling vanuit Nij Begun
                                          maatregel 29 is gekozen om in te zetten op de werving van
                                          nieuw personeel. Dit betekent dat campagnes en
                                          voorlichtingsactiviteiten in 2024 nog niet hebben
                                          plaatsgevonden. Tot slot was er vooraf budget gereserveerd
                                          voor verduurzamen bedrijventerrein (€ 50.000). Het is gebleken
                                          dat er – mede door de afgekondigde netcongestie en
                                          wachttijden voor het aansluiten van nieuwe bedrijven – meer
                                                                                                        151
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>Afwijking  Afwijking  Afwijking  Onderwerp en toelichting
  saldo     lasten     baten
                                 animo is voor een innovatieaanpak rondom energiehubs, die is
                                 doorgeschoven naar 2025.
      79 V       79 V          0 Dienstverleningsovereenkomst GGD
                                 Er is sprake van een voordeel van € 79.000 met betrekking tot de
                                 dienstverleningsovereenkomst GGD.
      33 V     216 N      249 V  Watertakenplan
                                 De raming kosten energieverbruik voor de pompunits e.d. is de
                                 afgelopen jaren onvoldoende bijgesteld. Over 2024 is deze post
                                 overschreden met een bedrag van € 172.000. In de begroting
                                 2025 is deze post al verhoogd.
                                 Door het Noordelijk Belastingkantoor zijn aanslagen
                                 verontreinigings- en zuiveringsheffing opgelegd voor de jaren
                                 2021 tot en met 2024. Hiermee was in de begroting geen
                                 rekening gehouden. Dit leidt tot een overschrijding van € 32.000.
                                 Dan blijft over een te verklaren verschil aan de lastenkant van €
                                 12.000. Dit is het saldo van diverse onderhoudsposten.
                                 Aan de batenkant is een voordeel ontstaan van € 249.000. De
                                 opbrengsten rioolheffing 2024 lopen nagenoeg in de pas met de
                                 ramingen. De overschrijding is hoofdzakelijk ontstaan door een
                                 grotere onttrekking aan de voorziening riolen. Een bedrag van €
                                 229.000 hoger dan was geraamd in de begroting. Deze
                                 onttrekking is gebaseerd op de toegerekende lasten en baten
                                 rioleringen waarbij uitgangspunt 100% kostendekking is.
         0      152 V      152 N Aanpak energiearmoede
                                 Voor uitvoering van de regeling reductie energie is in totaal een
                                 uitkering van € 1.433.000 beschikbaar. Het doel van de regeling
                                 is het verminderen van CO2 uitstoot door het nemen van
                                 energiebesparende maatregelen door huiseigenaren en, in
                                 mindere mate, huurders. Met deze regeling zetten gemeenten
                                 projecten op waarmee huiseigenaren voorgelicht en
                                 gestimuleerd worden energiebesparende maatregelen te
                                 nemen. De regeling loopt door in 2025. Het saldo van deze
                                 specifieke uitkering is € 0, omdat deze regeling financieel
                                 neutraal wordt verwerkt. Er is minder ingezet dan begroot in
                                 2024.
         0      103 V      103 N Proeftuin aardgasvrije wijken
                                 De dorpen Midwolde, Oostwold, Lettelbert (MOL-dorpen) zijn
                                 aangewezen als een van de 64 proeftuinen aardgasvrije wijken.
                                 De gemeente heeft een subsidie van € 4,6 miljoen ontvangen om
                                 de woningen in de MOL-dorpen aardgasvrij te maken. In 2022
                                 t/m 2024 is in totaal ruim € 1,2 miljoen ingezet. Er resteert nog
                                 € 3,4 miljoen. Het saldo van deze specifieke uitkering is € 0,
                                 omdat deze regeling financieel neutraal wordt verwerkt. Er is
                                 minder ingezet dan begroot in 2024.
       6N         6N           0 Salarissen en inhuur
                                 In de begroting 2024 hebben we de salariskosten van alle
                                 medewerkers toegerekend aan de taakvelden en programma’s
                                 waarvoor zij naar verwachting werkzaam zijn. De werkelijke
                                 kosten voor salarissen en inhuur verantwoorden we ook per
                                 taakveld.
                                 Bij programma 7 is sprake van een nadeel van € 6.000 bij
                                 salarissen en inhuur voor niet ingevulde vacatures. In de inleiding
                                 bij 2.5 Toelichting op baten en lasten zijn de integrale
                                 salariskosten en de kosten voor inhuur nader toegelicht.
                                                                                                  152
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>Afwijking  Afwijking  Afwijking  Onderwerp en toelichting
  saldo     lasten     baten
      43 N     440 V      484 N  Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid
                                 (CDOKE)
                                 Deze (meerjarige) uitkering heeft als doel om de capaciteit te
                                 vergroten voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid. De
                                 salariskosten worden grotendeels verantwoord op de
                                 betreffende kostenplaats waar alle salariskosten in het kader van
                                 duurzaam worden verantwoord. Per saldo (met een relatie tot de
                                 salariskosten) komt deze specifieke uitkering uit op € 0, omdat
                                 deze regeling financieel neutraal wordt verwerkt. Er is minder
                                 ingezet dan begroot in 2024.
      54 N       51 N        3N  PG en Z
                                 Met betrekking tot PG en Z is er per saldo sprake van een nadeel
                                 van € 54.000. Dit ontstaat met name door een nabetaling van
                                 afgerond € 40.000 aan de gemeenschappelijke regeling PG en Z
                                 onderdeel GGD. Dit onderdeel had over 2024 een nadelig
                                 resultaat van € 0,5 miljoen.
     259 V      114 V      146 V Diverse verschillen
                                 Diverse kleine verschillen.
     962 V      301 V     661 V  Totaal afwijking programma
                                                                                                153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>Programma 8 – Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke
vernieuwing
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit programma. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 8. Volkshuisvest., ruimtelijke ord. en sted.
 vern.                                           Begr.2024     Rekening        Verschil V/N
 (Bedragen x € 1.000)                              na wijz.          2024         2024
 Baten programma 8                                    3.251         4.909        1.658    V
 Lasten programma 8                                   7.165         6.064         1.101   V
 Saldo van baten en lasten                           3.914          1.155        2.759    V
 Onttrekkingen reserves                               2.117         2.077           -40   N
 Toevoegingen reserves                                2.361         2.361             -   -
 Resultaat na mutatie reserves                       4.159         1.439         2.719    V
  Afwijking     Afwijking      Afwijking baten      Onderwerp en toelichting
    saldo         lasten
    1.266 V           560 V                  706 V  Grondexploitaties
                                                    In de laatste financiële rapportage 2024 is voor de
                                                    grondexploitaties een doorkijk gemaakt richting einde jaar.
                                                    Deze doorkijk is verwerkt in de begroting. Ten opzichte van
                                                    deze laatste bijstelling zien we een positieve bijstelling van
                                                    de verliesvoorzieningen van per saldo € 0,35 mln. en een
                                                    winstneming van € 0,85 mln. Voorgesteld wordt de
                                                    winstneming conform besluit toe te voegen aan de reserve
                                                    grondexploitaties.
       979 V           94 N                1.073 V  Bouw- en woningtoezicht
                                                    Het aantal aangevraagde en verleende
                                                    omgevingsvergunningen bouw ligt in 2024 hoger dan
                                                    begroot en er is mede daardoor meer personele inzet
                                                    gepleegd die we hebben kunnen dekken uit de extra
                                                    opbrengsten.
       273 V          238 V                   35 V  Versnellen woningbouwopgave
                                                    Voor het versnellen van de woningbouwopgave is € 1 miljoen
                                                    structureel in de begroting opgenomen. Grotendeels is het
                                                    begrote bedrag ingezet ter dekking van personele
                                                    capaciteitskosten. Per saldo is € 0,2 miljoen in 2024 (incl.
                                                    salarissen elders opgenomen in deze analyse) nog niet
                                                    concreet ingezet.
       145 V          137 V                    8V   Ruimtelijke ordening
                                                    Voor de verhoogde taakstelling asielzoekers en de
                                                    beleidsintensivering "een thuis voor iedereen" zijn
                                                    structurele bedragen begroot van respectievelijk € 125.000
                                                    en € 50.000. Deze zijn nog niet volledig ingezet omdat een
                                                    deel van de kosten ten laste van de Reserve Migratie zijn
                                                    gebracht in 2024, of pas in 2025 worden verwacht.
        76 V           76 V                      0  Omgevingswet
                                                    Voor de implementatie van de Omgevingswet is (tijdelijk)
                                                    budget beschikbaar vanuit verstrekte rijksbijdragen. Voor de
                                                    onbestede middelen wordt voorgesteld deze te bestemmen
                                                    voor dit doel om de komende jaren te werken aan een
                                                                                                                 154
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>Afwijking Afwijking Afwijking baten  Onderwerp en toelichting
  saldo    lasten
                                     gebiedsdekkend Omgevingsplan, conform de wettelijke
                                     verplichtingen hiertoe.
      8V        8V                 0 Salarissen en inhuur
                                     In de begroting 2024 hebben we de salariskosten van alle
                                     medewerkers toegerekend aan de taakvelden en
                                     programma’s waarvoor zij naar verwachting werkbaar zijn.
                                     De werkelijke kosten voor salarissen en inhuur
                                     verantwoorden we ook per taakveld.
                                     Bij programma 8 is sprake van een voordeel van € 8.000 bij
                                     salarissen en inhuur voor niet ingevulde vacatures. In de
                                     inleiding bij 2.5 Toelichting op baten en lasten zijn de
                                     integrale salariskosten en de kosten voor inhuur nader
                                     toegelicht.
        0      95 V             95 N Poort van Leek
                                     Deze bijdrage uit de Rijksregeling Startbouwimpuls bedraagt
                                     in € 311.500. Hiervan is € 216.000 ingezet in 2024 voor het
                                     boekverlies op de grondverkoop van de locatie "Poort van
                                     Leek" aan de Euroweg te Leek.
     61 N      61 N                0 Masterplan Leek Tolbert
                                     Een resultaat op masterplan Leek-Tolbert wordt verklaard
                                     door salarissen die onder een andere noemer in deze analyse
                                     worden toegelicht. Feitelijk geen resultaat op de inzet voor
                                     deze Specifieke uitkering die we van het Rijk ontvangen.
     43 V     142 V            109 N Diverse verschillen
                                     Diverse kleine verschillen.
  2.719 V   1.101 V          1.618 V Totaal afwijking programma.
                                                                                                 155
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>Algemene dekkingsmiddelen
De analyse van de algemene dekkingsmiddelen is opgesplitst naar de onderstaande
taakvelden:
 Algemene dekkingsmiddelen | Baten                 Begr.2024       Rekening      Verschil  V/N
 (Bedragen x € 1.000)                                 na wijz.          2024         2024
 0.3 | Beheer overige gebouwen en gronden                  347           522          175   V
 0.5 | Treasury                                            209           764          555   V
 0.61 | OZB woningen                                    10.077        10.105            28  V
 0.62 | OZB niet-woningen                                6.083         6.067           -16  N
 0.64 | Belastingen overig                                  65            66             1  V
 0.7 | Algemene en overige uitkering Gem fonds        139.488        139.892          405   V
 0.8 | Overige baten en lasten                             390           390             -  -
 Totaal baten algemene dekkingsmiddelen               156.658        157.806        1.148   V
 Algemene dekkingsmiddelen | Lasten                Begr.2024       Rekening      Verschil  V/N
 (Bedragen x € 1.000)                                 na wijz.          2024         2024
 0.3 | Beheer overige gebouwen en gronden                  945           961           -16  N
 0.5 | Treasury                                            764           298          466   V
 0.61 | OZB woningen                                       782           752            30  V
 0.62 | OZB niet-woningen                                  270           301           -31  N
 0.64 | Belastingen overig                                  65            69            -4  N
 0.7 | Algemene en overige uitkering Gem fonds               9            11            -2  N
 0.8 | Overige baten en lasten                             228            21          208   V
 Totaal lasten algemene dekkingsmiddelen                 3.063         2.412          651   V
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit taakveld. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
  Onderdeel                           Begroot incl        Rekening          Afwijking
  (bedragen x € 1.000)                 wijzigingen           2024
  Lasten                                        945                 961           -16 N
  Baten                                          347                522           175 V
  Saldo                                         597                 438           159V
  Afwijking      Afwijking     Afwijking    Onderwerp en toelichting
    saldo          lasten       baten
        110 V         -89 N        199 V    Overige gebouwen en gronden
                                            Voor diverse tijdelijke overige gebouwen en gronden worden
                                            eenmalige lasten en baten gemaakt voor onder meer instandhouding
                                            van de gebouwen. Te denken valt hierbij aan energie-, onderzoeks-,
                                            asbestverwijderingslasten en baten als een vergoeding voor
                                            aardbevingsschade. Deze lasten en baten fluctueren jaarlijks sterk.
         49 V          73 V         24 N    Diverse verschillen
                                            Diverse kleine verschillen.
        159 V          16 N        175 V
                                                                                                              156
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre>0.4 Overhead
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit taakveld. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 Overhead                                  Begr.2024      Rekening       Verschil   V/N
 (Bedragen x € 1.000)                         na wijz.         2024          2024
 Baten overhead                                   916         2.262         1.346     V
 Lasten overhead                                30.157       29.196           961     V
 Saldo van baten en lasten                     29.241        26.934         2.307     V
 Onttrekkingen reserves                           802           802              -     -
 Toevoegingen reserves                            292           292              -     -
 Resultaat na mutatie reserves                 28.731        26.425         2.307     V
   Afwijking        Afwijking   Afwijking    Onderwerp en toelichting
     saldo            lasten     baten
       1.213 V          1.104 V      109 V   Salarissen en inhuur
                                             In de begroting 2024 hebben we de salariskosten van alle
                                             medewerkers toegerekend aan de taakvelden en programma’s
                                             waarvoor zij naar verwachting werkbaar zijn. De werkelijke
                                             kosten voor salarissen en inhuur verantwoorden we ook per
                                             taakveld.
                                             Bij overhead sprake van een voordeel van € 1.104.000 bij
                                             salarissen en inhuur. In de inleiding bij 2.5 Toelichting op baten
                                             en lasten zijn de integrale salariskosten en de kosten voor
                                             inhuur nader toegelicht.
       1.101V                      1.101 V   Nij Begun
                                             Rijk en regio hebben afspraken gemaakt over de financiering
                                             door het rijk van kosten die regionale overheden maken in het
                                             kader van Nij Begun. Op basis daarvan verwachten we over
                                             2024 nog € 1,1 miljoen te ontvangen.
          90 V             71 V       19 V   Gemeentelijke gebouwen
                                             Met name de onderhoudslasten voor de oude locaties voor
                                             ambtelijke huisvesting zijn onderschreden. Hierbij wordt
                                             uitgegaan van minimaal onderhoud. Het voordeel wordt
                                             toegevoegd aan de reserve programma huisvesting ter
                                             dekking van nadelen binnen dit programma.
         158 N            158 N              Programma huisvesting
                                             De salarislasten en inhuurlasten waren circa            € 40.000
                                             hoger dan begroot door een te lage prognose van het tarief en
                                             loonkosten. Overige goederen en diensten waren circa €
                                             115.000 hoger dan begroot doordat er meubilair is aangeschaft
                                             en verhuiskosten van toepassing zijn waarvoor dekking eerst
                                             voorzien was in latere jaren vanuit de reserve, collegebesluit
                                             wordt nog verwerkt in relatie tot de onttrekkingen in de latere
                                             jaren. Het nadeel voor 2024 wordt voorgesteld te onttrekken
                                             uit de reserve Programma huisvesting, hier tegenover staan
                                             € 114.000 lagere onttrekkingen dan begroot in 2025, 2026,
                                             2027 en 2028.
         211 V            211 V              Verlofsparen
                                                                                                             157
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre>                                               We hebben in de begroting een storting opgenomen in de
                                               voorziening van € 500.000. Na afloop van het jaar bleek dat
                                               een lager bedrag nodig is.
         134 N           134 N                 Facilitaire kosten
                                               De kosten voor beveiliging, post, bedrijfskleding en andere
                                               facilitaire zaken waren hoger dan begroot. Voor een belangrijk
                                               deel komt dit door prijsstijgingen. De budgetten zijn niet
                                               geïndexeerd. Daarnaast is in 2024 meer dienstkleding besteld.
          16 N           133 N         117 V   Diverse verschillen
                                               Diverse kleine verschillen
       2.307 V          961 V       1.346 V
0.5 Treasury
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit taakveld. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 Onderdeel                         Begroot incl         Rekening        Afwijking
 (bedragen x € 1.000)              wijzigingen             2024
 Lasten                                      764                 298            466
 Baten                                       209                 764            555
 Saldo                                       555                 466          1.021
  Afwijking     Afwijking     Afwijking    Onderwerp en toelichting
    saldo         lasten       baten
       498 V         498 V                 Rente lang
                                           We hebben € 498.000 minder aan lange rente betaald dan
                                           begroot door een foutieve begrotingswijziging.
       485 V                      485 V    Rente kort
                                           We hebben € 485.000 meer aan korte rente ontvangen dan
                                           begroot. Pas eind 2024 werd dit voordeel duidelijk.
        55 V                        55 V   Dividend
                                           We hebben € 55.000 meer aan dividend ontvangen. Enexis en
                                           BNG keerden een hoger bedrag uit.
        17 N          32 N          15 V   Diverse verschillen
                                           Diverse kleine verschillen
     1.021 V         466 V        555 V
0.6 OZB en Belastingen
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit taakveld. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 Onderdeel                         Begroot incl         Rekening        Afwijking
 (bedragen x € 1.000)              wijzigingen             2024
 Lasten                                     1.117              1.122               5
 Baten                                    16.225              16.238             13
 Saldo                                    15.108              15.116              8
                                                                                                           158
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre>  Afwijking     Afwijking  Afwijking     Onderwerp en toelichting
    saldo         lasten     baten
         8V            5N        13 V    Diverse verschillen
                                         Diverse kleine verschillen
         8V            5N        13 V
0.7 Algemene uitkering
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit taakveld. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 Onderdeel                                        Begroot incl       Rekening         Afwijking
 (bedragen x € 1.000)                             wijzigingen          2024
 Lasten                                                       9                11               2
 Baten                                                  139.488           139.893            405
 Saldo                                                 139.479           139.882             403
  Afwijking     Afwijking  Afwijking     Onderwerp en toelichting
    saldo         lasten     baten
       405 V                    405 V    Algemene uitkering
                                         We hebben € 0,4 miljoen meer uit het gemeentefonds ontvangen
                                         dan begroot. Dit komt doordat het Rijk in de decembercirculaire
                                         op de valreep extra middelen heeft verstrekt die we niet hadden
                                         begroot. Het betreft € 140.000 actualisatie taakmutaties en
                                         € 276.000 aan extra middelen voor integratie- en decentralisatie-
                                         uitkeringen, met name voor Oekraïne sociaal domein.
                                         De verrekening over 2022 en 2023 was € 11.000 lager dan dat we
                                         verwachtten.
         2N            2N                Diverse verschillen
                                         Diverse kleine verschillen
       403 V           2N       405 V
0.8 Overige baten en lasten
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit taakveld. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 Onderdeel                      Begroot incl        Rekening        Afwijking
 (bedragen x € 1.000)            wijzigingen          2024
 Lasten                                    228                21             207
 Baten                                     390               390               0
 Saldo                                     162               369            207
                                                                                                        159
</pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre> Afwijking       Afwijking   Afwijking Onderwerp en toelichting
   saldo          lasten      baten
   149 V             149 V             Stelpost loon- en prijscompensatie
                                       Via de algemene uitkering ontvangen we compensatie voor
                                       stijgende lonen en prijzen. In 2024 hebben we hiervoor € 6,7
                                       miljoen toegevoegd aan deze stelpost en vervolgens € 6,6 miljoen
                                       via begrotingswijzigingen aan taakvelden toegevoegd. Tegenover
                                       het restantbedrag van € 149.000 staan onder meer extra uitgaven
                                       op andere taakvelden. De belangrijkste is gestegen facilitaire
                                       kosten bij Overhead.
       58 V            58 V            Stelpost themafonds
                                       In 2024 hebben we € 250.000 begroot voor de inzet vanuit
                                       themafondsen. We hebben voor € 192.000 bijgedragen aan
                                       diverse projecten, € 58.000 is niet ingezet. De bijdragen zijn
                                       toegelicht en verwerkt in de eerste en tweede bestuursrapportage,
                                       daarna zijn geen nieuwe besluiten genomen om bij te dragen aan
                                       projecten.
      207 V          207 V           0
0.9 VPB
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit taakveld.
Vennootschapsbelasting                   Begr.2024     Rekening        Verschil  V/N
(Bedragen x € 1.000)                        na wijz.        2024          2024
Baten vennootschapsbelasting                       -            -             -    -
Lasten vennootschapsbelasting                    50          292           -242   N
Saldo van baten en lasten                        50          292           -242   N
 Afwijking       Afwijking   Afwijking Onderwerp en toelichting
   saldo          lasten      baten
      208 N          208 N             VPB 2023
                                       De voorlopige aangifte van de VPB 2023 is van de balastingdienst
                                       ontvangen en betaald. Bij de bijstelling van de begroting hadden
                                       we nog geen inzicht in deze aanslag.
      208 N          208 N           0
                                                                                                      160
</pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 161 ======================================================================

<pre>0.10 Mutatie reserves
Onderstaand overzicht toont de afwijkingen op de lasten en baten van dit taakveld. In de
tabel eronder volgt een toelichting op afwijkingen groter dan € 50.000, gesorteerd van
voordeel naar nadeel.
 Reserve mutaties                             Begr.2024      Rekening   Verschil V/N
 (Bedragen x € 1.000)                            na wijz.         2024     2024
 Onttrekkingen reserves                           20.401        20.216      -185  N
 Toevoegingen reserves                             17.513        17.513        -  -
 Saldo van mutatie reserves                       -2.888        -2.702     -185   N
  Afwijking     Afwijking   Afwijking Onderwerp en toelichting
    saldo         lasten     baten
       37 N                      37 N Reserve grex
       34 N                      34 N Reserve beheerkosten TOZO
       95 N                      95 N Reserve museum Wierdenland
       19 N                      19 N Diverse verschillen
                                      Diverse kleine verschillen
     185 N                     185 N
                                                                                         161
</pre>

====================================================================== Einde pagina 161 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 162 ======================================================================

<pre>2.6 Rechtmatigheidsverantwoording
Verantwoordelijkheid college van burgemeester en wethouders
De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden
opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties,
blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-,
voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze
rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in
hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties
het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd.
Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in
overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en
gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de
waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op 24 januari 2024
vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht.
Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten
in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de raad bepaald en
bedraagt 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee
vastgesteld op € 7,4 miljoen. De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota
Rechtmatigheid 2024 van de Commissie BBV van oktober 2024.
Bevinding
Het college stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en
lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen bedrag € 15,3
miljoen bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van € 7,4 miljoen. Hierbij is
sprake van twee bijzonderheden:
 De verantwoording van € 6,2 miljoen op meerjarige overeenkomsten voor de volgende
    jaren (inzameling en verwerking van de brongescheiden afvalstromen en een
    exploitatiebijdrage aan een zwembad en sporthal). Door deze onrechtmatigheden mee te
    nemen in de verantwoording van 2024 tellen ze in de volgende jaren niet meer mee en
    wordt de onrechtmatigheid in die jaren verlaagd.
 Er is sprake van een bedrag van € 2,9 miljoen aan acceptabele onrechtmatigheden op basis
    van door de gemeenteraad vastgestelde afspraken.
Wanneer de bovenstaande bijzonderheden niet hadden meegeteld voor het oordeel was de
afgesproken verantwoordingsgrens van 3% niet overschreden en waren de in deze
jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig tot stand
gekomen binnen de daarvoor gestelde grens.
                                                                                             162
</pre>

====================================================================== Einde pagina 162 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 163 ======================================================================

<pre>Conclusie rechtmatigheidsverantwoording
De geconstateerde afwijkingen zijn opgenomen in de tabel hieronder.
 Rechtmatigheidsverantwoording
 (Bedragen x € 1.000)
 Begrotingscriterium
 1A. Overschrijding lasten programma's                                                4.562
 1B. Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten)                                   108
 2. Ongeautoriseerde reservemutaties                                                       -
 3. Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en baten die                 -
       niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de
       raad zijn gemeld
 Totaal begrotingsonrechtmatigheden                                                   4.670
 4. Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (onderdeel 1 + 2) dat past              2.867
       binnen het vooraf vastgestelde beleid en daarmee vooraf als acceptabel
       is geduid vermelden en verwijzen naar dit vooraf vastgestelde beleid
 5. Resterend saldo aan begrotingsonrechtmatigheden                                   1.803
 Voorwaardencriterium
 Geconstateerde afwijkingen van de Europese aanbestedingsrichtlijnen                 3.898
 Geconstateerde afwijkingen subsidies                                                  504
 Geconstateerde afwijkingen salariskosten                                                83
 Geconstateerde afwijkingen grondverkopen                                                 11
 Geconstateerde afwijkingen Lonen en nieuw beschut                                         4
 Geconstateerde afwijkingen inkomensondersteunende voorzieningen                           2
 Geconstateerde afwijkingen omgevingsvergunningen                                          1
 Geconstateerde afwijkingen meerjarige contracten jaar 2025 e.v.                      6.170
 M&O criterium
 Geen afwijkingen geconstateerd                                                            -
 Totaal van onrechtmatigheden                                                        15.343
Het college stelt vast dat de omvang van de in deze jaarrekening verantwoorde baten en
lasten alsmede de balansmutaties die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen bedrag € 15,3
miljoen bedraagt. Dit is hoger dan de daarvoor gestelde grens van € 7,4 miljoen.
                                                                                             163
</pre>

====================================================================== Einde pagina 163 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 164 ======================================================================

<pre>2.7 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen (WNT)
De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector
(WNT) stelt een maximum aan de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en
semipublieke sector. De WNT is op 6 december 2011 door de Tweede Kamer aangenomen en
is met ingang van 1 januari 2013 in werking getreden. De WNT kent een
openbaarmakingsregime en een maximale bezoldigingsnorm. De maximale
bezoldigingsnorm is van toepassing op topfunctionarissen die in dienstbetrekking werkzaam
zijn en in die rol verantwoordelijk zijn voor de gehele instelling of rechtspersoon en
topfunctionarissen die niet in dienstbetrekking werkzaam zijn maar worden ingehuurd op
basis van een overeenkomst van opdracht, indien zij binnen een periode van 18 maanden
meer dan 6 maanden werkzaam zijn voor de (semi)publieke instelling.
WNT-verantwoording Gemeente Westerkwartier
De WNT is van toepassing op gemeente Westerkwartier. Het voor gemeente Westerkwartier
toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2024 € 233.000, het algemeen
bezoldigingsmaximum.
Bezoldiging topfunctionarissen
Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende
topfunctionarissen zonder dienstbetrekking:
  Gegevens 2024
                                                     R.E.C. Kleijnen          O.E. de Vries
  (Bedragen x € 1)
  Functiegegevens                                    Gemeentesecretaris       Griffier
  Aanvang en einde functievervulling in 2024         01-01 t/m 31-12          01-01 t/m 31-12
  Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)   1,0                      1,0
  Dienstbetrekking?                                  Ja                       Ja
  Bezoldiging
  Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen      148.536                  123.864
  Beloningen betaalbaar op termijn                   23.321                   20.497
  Subtotaal                                          171.857                  144.361
  Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum      233.000                  233.000
  -/- Onverschuldigd betaald en nog niet
                                                     N.v.t.                   N.v.t.
  terugontvangen bedrag11
  Bezoldiging                                        171.857                  144.361
  Het bedrag van de overschrijding en de reden
                                                     N.v.t.                   N.v.t.
  waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan
  Toelichting op de vordering wegens
                                                     N.v.t.                   N.v.t.
  onverschuldiigde betaling
Overige rapportageverplichtingen op grond van de WNT
Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen met een
dienstbetrekking die in 2024 een bezoldiging boven het individueel toepasselijke
drempelbedrag hebben ontvangen.
                                                                                              164
</pre>

====================================================================== Einde pagina 164 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 165 ======================================================================

<pre>De verantwoording over 2023 was als volgt:
 Gegevens 2024                                    R.E.C. Kleijnen            O.E. de Vries
 (Bedragen x € 1)
 Functiegegevens                              Gemeentesecretaris                    Griffier
 Aanvang en einde functievervulling in            01-05 t/m 31-12          01-01 t/m 31-12
 2023
 Omvang dienstverband (als                                     1,0                       1,0
 deeltijdfactor in fte)
 Dienstbetrekking?                                              Ja                        Ja
 Bezoldiging
 Beloning plus belastbare                                  94.248                   117.483
 onkostenvergoedingen
 Beloningen betaalbaar op termijn                          15.019                    18.442
 Subtotaal                                                109.267                  135.926
 Individueel toepasselijke                                148.667                  223.000
 bezoldigingsmaximum
 -/- Onverschuldigd betaald en nog niet                     N.v.t.                    N.v.t.
 terugontvangen bedrag
 Bezoldiging                                              109.267                  135.926
 Het bedrag van de overschrijding en                        N.v.t.                    N.v.t.
 de reden waarom de overschrijding al
 dan niet is toegestaan
 Toelichting op de vordering wegens                         N.v.t.                    N.v.t.
 onverschuldigde betaling
  2.9 Incidentele baten en lasten
Om vast te kunnen stellen dat sprake is van een structureel evenwicht, is het belangrijk dat
inzicht bestaat in welk deel van de baten en lasten incidenteel zijn en welke structureel. Dit
verplichte (meerjarige) overzicht speelt een rol bij het vast kunnen stellen of er sprake is van
een structureel evenwicht.
 Programma        Overzicht incidentele baten                                                Rekening 2024
                  (bedragen x € 1.000)
 0                Bestuur en organisatie
                  Overige mutaties (< € 50.000)                                                           1
 1                Veiligheid
                  Algemene reserve – FLO bijdrage Veiligheidsregio Groningen                            238
                  Overige mutaties (< €50.000)                                                           13
 2                Verkeer en vervoer
                  Degeneratievergoeding                                                                  58
                  Overige mutaties (< €50.000)                                                           41
                  Reserve cofinanciering projecten – eenm onttr tbv reserve afschr div inv              331
                                                                                                        165
</pre>

====================================================================== Einde pagina 165 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 166 ======================================================================

<pre>    Reserve overheveling niet uitgegeven budgetten   350
3   Economie
    Overige mutaties (< €50.000)                      27
4   Onderwijs
    Overige mutaties (< €50.000)                      41
5   Sport, cultuur en recreatie
    Spuk Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)       357
    Spuk Lokale bibliotheekvoorzieningen 2023 2024   217
    Spuk NationaalProgrammaGroningen (NPG)           300
    Spuk Informatiepunten Digitale Overheid (IDO)     64
    Overige mutaties (< €50.000)                     179
    Reserve overheveling niet uitgegeven budgetten 1.476
    Reserve verduurzamingsmaatregelen                 54
6   Sociaal Domein
    Noodopvang Oekraïne                            9.178
    Crisisopvang Midwolde                          1.688
    Spuk Wet Inburgering                             264
    Transitiekosten opvang ontheemden Oekraïne       711
    Hotel- en Accommodatie Regeling (HAR)             93
    Spuk Domein Overstijgend Samenwerken (DOS)        89
    Kickstart                                        335
    Proeftuin toekomstscenario                        87
    Leefgeld Oekraïners                              561
    Overige mutaties (< €50.000)                     184
    Reserve MFC De Wierde - opheffen                 232
    Reserve overheveling niet uitgegeven budgetten 1.467
7   Volksgezondheid en milieu
    Spuk Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)       631
    Voorziening egalisatie riolering                 712
    IntegraalZorgAkkoord (IZA)                       229
    Zwerfafvalvergoeding                             120
    ARCG - liquidatie                                953
    Aanpak energiearmoede                            398
    Proeftuin aardgasvrije wijken                    397
              e
    CDOKE 1 tranche                                  604
    Overige mutaties (< €50.000)                      20
    Reserve overheveling niet uitgegeven budgetten   793
8   Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening
    Vrijval voorzieningen grondexploitatie           677
    Poort van Leek SPUK                              216
    Masterplan Regiocentra Leek-Tolbert 2024         140
    Reserve overheveling niet uitgegeven budgetten 1.546
    Reserve grondexploitatie                         257
    Reserve afboeking boekwaarde scholen             274
ADM Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
                                                     166
</pre>

====================================================================== Einde pagina 166 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 167 ======================================================================

<pre>          Exploitatie locatie Hoofdstraat Midwolde                                        122
          Belastingbaten omzetbelasting voorgaande jaren                                  390
          Overige mutaties (< € 50.000)                                                    69
          Algemene reserve – inzet resultaat jaarrekening 2023                         11.143
          Reserve overheveling niet uitgegeven budgetten                                  831
OH        Overhead
          UWV ziektegelden                                                                525
          Digitale inclusie                                                                86
          Nij Begun                                                                     1.101
          Overige mutaties (< €50.000)                                                     98
          Reserve Overheveling niet uitgegeven budgetten                                  219
          Reserve Programma Huisvesting                                                   313
TOTAAL                                                                                41.500
Programma   Overzicht incidentele lasten                                       Rekening 2024
            (bedragen x € 1.000)
0           Bestuur en organisatie
            Inhuur personeel incidenteel                                                  129
            Inhuur personeel i.v.m. ziekte                                                 69
            Opbouw VT + EJU B&W voorgaande jaren                                         -224
            Dotatie voorziening pensioen wethouders                                       863
            Overige mutaties (< €50.000)                                                   12
1           Veiligheid
            FLO bijdrage Veiligheidsregio Groningen                                       238
            Inhuur personeel incidenteel                                                  143
            Overige mutaties (< €50.000)                                                   13
2           Verkeer en vervoer
            Herinrichting parkeerterrein De Schans/verbeteren toegankelijkheid             72
            Marum
            Overige mutaties (< €50.000)                                                    5
            Reserve afschrijving diverse investeringen – eenmalige dotatie                331
            Reserve overheveling niet uitgegeven budgetten                                 92
3           Economie
            Inhuur personeel incidenteel                                                  138
4           Onderwijs
            Tijdelijke huisvesting Hasselbraam                                             50
            Huur tijdelijke huisvesting Lauwers College                                   130
            Overige mutaties (< €50.000)                                                   67
5           Sport, cultuur en recreatie
            Spuk Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)                                    357
            Cultuurcoach                                                                  100
            Spuk Lokale Bibliotheekvoorzieningen 2023 2024                                217
            Subsidie Informatiepunten Digitale Overheid (IDO)                              64
            Erfgoeddeal MiddagHumsterland en Reitdiepdal                                  114
                                                                                           167
</pre>

====================================================================== Einde pagina 167 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 168 ======================================================================

<pre>    Spuk NationaalProgramma Groningen (NPG)                                300
    Overige mutaties (< €50.000)                                            96
    Reserve overheveling niet uitgegeven budgetten                       1.494
    Reserve groot onderhoud gebouwen                                       200
6   Sociaal Domein
    Inhuur personeel incidenteel                                           143
    Inhuur personeel i.v.m. ziekte                                         126
    Noodopvang Oekraïne Midwolde                                         1.845
    Noodopvang Oekraïne Marum                                            1.749
    Noodopvang Oekraïne Sebaldeburen                                       698
    Noodopvang Oekraïne Zuidhorn                                        2.462
    Noodopvang Oekraïne                                                  1.736
    Crisisopvang Midwolde                                                1.688
    Spuk Wet Inburgering                                                   264
    Transitiekosten opvang ontheemden Oekraïne                             693
    Hotel- en Accommodatie Regeling (HAR)                                   93
    Spuk Domein Overstijgend Samenwerken (DOS)                              89
    Kickstart                                                              335
    Proeftuin toekomstscenario                                             124
    Leefgeld Oekraïners                                                    540
    Dotatie voorziening spaarverlof medewerkers Novatec                    437
    Dotatie voorziening RVU medewerkers Novatec                            579
    Overige mutaties (< €50.000)                                            37
    Reserve overheveling niet uitgegeven budgetten                       1.227
    Reserve vluchtelingen                                                2.569
7   Volksgezondheid en milieu
    Spuk Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)                             631
    Integraal Zorg Akkoord (IZA)                                           229
    Zwerfafval (in relatie tot vergoeding)                                  90
    Aanpak energiearmoede                                                  398
    Proeftuin aardgasvrije wijken                                          397
              e
    CDOKE 1 tranche                                                        309
    Overige mutaties (< €50.000)                                           135
    Reserve overheveling niet uitgegeven budgetten                       1.413
8   Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening
    Masterplan Regiocentra Leek - Tolbert                                  104
    Omgevingswet                                                           324
    Voorzieningen grondexploitaties                                        572
    Winstneming grondexploitaties                                       -1.075
    Overige mutaties (< €50.000)                                            57
    Reserve grondexploitatie                                               305
    Reserve overheveling niet uitgegeven budgetten                      2.064
ADM Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
    Inhuur personeel incidenteel                                            31
    Exploitatie locatie Hoofdstraat Midwolde (exclusief kapitaallasten)    112
                                                                           168
</pre>

====================================================================== Einde pagina 168 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 169 ======================================================================

<pre>                   Overige mutaties (< €50.000)                                                   42
                   Algemene reserve                                                            7.074
                   Reserve overheveling niet uitgegeven budgetten                                448
  OH               Overhead
                   Inhuur personeel incidenteel                                                  903
                   Inhuur personeel i.v.m. ziekte                                              1.468
                   Digitale inclusie                                                              86
                   Storting voorziening Regeling Vervroegde Uittreding (RVU)                      51
                   Storting voorziening verlofsparen                                             289
                   Programma Huisvesting                                                         511
                   Overige mutaties (< €50.000)                                                   24
                   Reserve overheveling niet uitgegeven budgetten                                 90
                   Reserve Programma Huisvesting                                                 202
  TOTAAL                                                                                     40.004
2.10 Structurele toevoegingen en onttrekkingen
aan reserves
Aan een tweetal reserves worden structurele bedragen onttrokken:
 Reserve                                          Stand per    Toevoeging Onttrekking Stand per
 (bedragen x € 1.000)                              1-1-2024                           31-12-2024
 Afschrijvingsreserve diverse investeringen 1)           7.013                    368       6.645
 Reserve natuurpark Kommerzijl                             331                     18          313
 Reserve Integraal KindCentrum Marum                     1.236                     20        1.216
 Totaal                                                 8.580                     406       8.174
1)Exclusief eenmalige toevoeging in 2024 van 331
                                                                                                 169
</pre>

====================================================================== Einde pagina 169 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 170 ======================================================================

<pre>3 Bijlagen
           170
</pre>

====================================================================== Einde pagina 170 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 171 ======================================================================

<pre>3.1 Single Information Single Audit (SiSa)
ocw
                                                                               SiSa bijlage verantwoordingsinformatie 2024 op grond van artikel 3 van de Regeling informatieverstrekking sisa - d.d. 7-01-2025
 Verstrekker   Uitkeringscode
                                Specifieke   Juridische
                                                          Ontvanger
                                uitkering    grondslag                                           Indicator                            Indicator                            Indicator                           Indicator                             Indicator                            Indicator
FIN            B2               Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp     Aantal uitgewerkte plannen van       Cumulatief aantal uitgewerkte         Normbedragen voor a, b, d en f       Normbedragen voor e (ja/nee)         Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                gedupeerden toeslagenproblematiek                    aanpak in (jaar T)                   plannen van aanpak (t/m jaar T)       (ja/nee)
                                                                                                                                                                Nee: reeks 1 / Ja: reeks 2           Nee: reeks 1/ Ja: reeks 2
                                Gemeenten
                                                                                                     Aard controle D2                    Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.
                                                                                                      Indicator: B2/01                      Indicator: B2/02                     Indicator: B2/03                     Indicator: B2/04                    Indicator: B2/05
                                                                                     2                                    13                                    Ja                                   Ja                                   Nee
                                                                                     Reeks 1                              Reeks 1
                                                                                     Besteding (jaar T) werkelijke        Cumulatieve besteding (t/m jaar
                                                                                     kosten van onderdeel a, b, d en f    T) werkelijke kosten van
                                                                                     (artikel 3)                          onderdelen a, b, d en f (artikel 3)
                                                                                     Keuze werkelijke kosten              Keuze werkelijke kosten
                                                                                                        Aard controle R                  Aard controle n.v.t.
                                                                                                       Indicator: B2/06                     Indicator: B2/07
                                                                                     Reeks 1                              Reeks 1                               Reeks 1                              Reeks 1                              Reeks 1                             Reeks 1
                                                                                     Besteding (jaar T) werkelijke      Cumulatieve besteding (t/m jaar         Besteding (jaar T) werkelijke      Cumulatieve besteding (t/m jaar
                                                                                                                                                                                                                       Besteding (jaar T) werkelijke                          Cumulatieve besteding (t/m jaar
                                                                                     kosten van onderdeel c (artikel 3) T) werkelijke kosten van                kosten van onderdeel e (artikel 3) T) werkelijke kosten van
                                                                                                                                                                                                                       kosten van onderdeel e met                             T) werkelijke kosten van
                                                                                                                        onderdeel c (artikel 3)                                                    onderdeel e (artikel 3)
                                                                                                                                                                                                                       betrekking tot de kindregeling                         onderdeel e met betrekking tot
                                                                                                                                                                                                                       (artikel 3)                                            de kindregeling (artikel 3)
                                                                                     Werkelijke kosten                Werkelijke kosten                Keuze werkelijke kosten         Keuze werkelijke kosten         Werkelijke kosten                                      Werkelijke kosten
                                                                                                      Aard controle R                  Aard controle R                 Aard controle R                 Aard controle R                    Aard controle R                                        Aard controle R
                                                                                                     Indicator: B2/08                 Indicator: B2/09                Indicator: B2/10                Indicator: B2/11                   Indicator: B2/12                                       Indicator: B2/13
                                                                                                              €12.888                         € 13.712                                                                 €0                                                     €0
                                                                                     Reeks 2                          Reeks 2                          Reeks 2                         Reeks 2                         Reeks 2                                                Reeks 2
                                                                                     Normbedrag onderdeel a x aantal Normbedrag onderdeel a x aantal Normbedrag onderdeel b x aantal Normbedrag onderdeel b x aantal Normbedrag onderdeel d x aantal Normbedrag onderdeel d x aantal
                                                                                     (potentieel) gedupeerden (jaar T) (potentieel) gedupeerde             plannen van aanpak (jaar T) plannen van aanpak cumulatief PvA's (jaar T) (artikel 3)      nazorgtrajecten en/of PvA's
                                                                                     (artikel 3)                       cumulatief (t/m jaar T) (artikel 3) (artikel 3)                 (t/m jaar T) (artikel 3)                                      cumulatief (t/m jaar T) (artikel 3)
                                                                                     Keuze normbedragen            Keuze normbedragen            Keuze normbedragen            Keuze normbedragen            Keuze normbedragen            Keuze normbedragen
                                                                                                   Aard controle R               Aard controle R               Aard controle R               Aard controle R               Aard controle R               Aard controle R
                                                                                                  Indicator: B2/14              Indicator: B2/15              Indicator: B2/16              Indicator: B2/17              Indicator: B2/18              Indicator: B2/19
                                                                                                              €391                       €26.991                        €7.138                       €45.286                        €3.694                       €23.439
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   171
</pre>

====================================================================== Einde pagina 171 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 172 ======================================================================

<pre>                                                               Reeks 2                              Reeks 2                              Reeks 2                             Reeks 2                               Totaal
                                                               Normbedrag onderdeel e               Normbedrag onderdeel e               Normbedrag onderdeel f x aantal Normbedrag onderdeel f x aantal           Totale verantwoording (jaar T)
                                                               (afhankelijk van aantal              (afhankelijk van aantal              driegesprekken (jaar T) (artikel 3) driegesprekken cumulatief (t/m        voor de SPUK B2 regeling
                                                               (potentieel) gedupeerden), indien    (potentieel) gedupeerden)                                                jaar T) (artikel 3)
                                                               nog niet eerder opgegeven (jaar      cumulatief (t/m jaar T) (artikel 3)
                                                               T) (artikel 3)
                                                               Keuze normbedragen                   Keuze normbedragen                   Keuze normbedragen                  Keuze normbedragen
                                                                                    Aard controle R                    Aard controle R                     Aard controle R                        Aard controle R                 Aard controle n.v.t.
                                                                                   Indicator: B2/20                   Indicator: B2/21                    Indicator: B2/22                       Indicator: B2/23                    Indicator: B2/24
                                                                                                 €0                             €48.000                                   €0                                € 400                             €24.111
BZK C10  Tijdelijk besluit specifieke uitkering verbetering    Besteding (jaar T) ten laste van     Cumulatieve besteding (t/m jaar Project afgerond in (jaar T)?            Besteding (jaar T) (gedeeltelijk)     Toelichting op niet-afgeronde
         digitale dienstverlening                              Rijksmiddelen                        T) vanaf verantwoordingsjaar         (Ja/Nee)                            verantwoord o.b.v. voorlopige         projecten
                                                                                                    2020 tot einde looptijd                                                  toekenningen? (Ja/Nee)
         Gemeente en Provincies
                                                                                    Aard controle R                Aard controle n.v.t.               Aard controle n.v.t.                    Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.
                                                                                 Indicator: C10/01                   Indicator: C10/02                   Indicator: C10/03                      Indicator: C10/04                   Indicator: C10/05
                                                             1 € 64.836                             € 65.445                             Ja                                  Nee
                                                             2
                                                             3
                                                             4
                                                             5
BZK C62  Specifieke uitkering aan gemeenten voor               Gederfde opbrengsten                 Eindverantwoording (Ja/Nee)
         de bekostiging van de kwijtschelding                  (jaar T) die voortvloeien uit het
         van gemeentelijke belastingen van                     kwijtschelden van gemeentelijke
         gedupeerden door de toeslagenaffaire                  belastingen
                                                                                    Aard controle R                Aard controle n.v.t.
                                                                                 Indicator: C62/01                   Indicator: C62/02
                                                               €0                                   Ja
BZK C92  Regeling specifieke uitkering Informatiepunten        Besteding (jaar T)                   Bedrag doorgeschoven naar t+1 Aantal informatiepunten dat de             Aantal vragen dat in het              Aantal gebruikte leermiddelen
         Digitale Overheid                                                                                                               gemeente financiert                 afgelopen jaar bij de
                                                                                                                                                                             Informatiepunten in de gemeente
                                                                                                                                                                             behandeld is
                                                                                    Aard controle R                    Aard controle R                Aard controle n.v.t.                    Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.
                                                                                 Indicator: C92/01                   Indicator: C92/02                   Indicator: C92/03                      Indicator: C92/04                   Indicator: C92/05
                                                               € 63.664                             €0                                   4                                   107                                   111
BZK C127 Activiteiten in het kader van de uitvoering van       Beschikkingsnummer                   Besteding ten laste van              Cumulatieve besteding ten laste Eindverantwoording (Ja/Nee)               Eventuele toelichting
         projecten en werkzaamheden ten behoeve van                                                 Rijksmiddelen (jaar T)               van Rijksmiddelen (t/m jaar T)
         Nationaal Programma Groningen (onderdeel j)
                                                                               Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                 Aard controle n.v.t                    Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.
                                                                                Indicator: C127/01                  Indicator: C127/02                 Indicator: C127/03                      Indicator: C127/04                  Indicator: C127/05
                                                             1 PDFFO-DVPG/89570443                                               € 1.775 € 1.775                             Nee
                                                             2 Tijd voor toekomst                                                     €0€0                                                                         Toekkenningsbrief van december
                                                                                                                                                                                                                   2024, beschikking is echter nog
                                                                                                                                                                             Nee                                   niet ontvangen.
                                                            10
                                                                                                                                                                                                                                                       172
</pre>

====================================================================== Einde pagina 172 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 173 ======================================================================

<pre>BZK C201 Meerjarige regeling verstrekking specifieke         Betreft tranche                     Projectnaam/nummer                   Beschikkingsnummer/ naam             Besteding (jaar T) ten laste van    Cumulatieve bestedingen (t/m        Toelichting
         uitkeringen aardbevingsgebied Groningen Onderdeel                                                                                                                 Rijksmiddelen per project           jaar T) ten laste van
         A Nationaal Programma Groningen                                                                                                                                                                       Rijksmiddelen per project
                                                                                                                                                                                                               Deze indicator is bedoeld voor de
                                                                                                                                                                                                               tussentijdse afstemming van de
                                                                                                                                                                                                               juistheid en volledigheid van de
                                                                                                                                                                                                               verantwoordingsinformatie
         Vanaf tranche 5
                                                                            Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R                Aard controle n.v.t.
                                                                             Indicator: C201/01                   Indicator: C201/02                  Indicator: C201/03                    Indicator: C201/04                  Indicator: C201/05                 Indicator: C201/06
                                                           18                                    Project Aduarderdiep                 PDGGO-DVPG / 38357661                                          € 300.000                           € 300.000 Doorbetaling Waterschap
                                                                                                                                                                                                                                                   Noorderzijlvest
                                                           2
                                                         75
                                                             Kopie projectnaam                   Project afgerond (Ja/Nee)
                                                                            Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.
                                                                             Indicator: C201/07                   Indicator: C201/08
                                                           1 Project Aduarderdiep                Ja
                                                           2
                                                         75
OCW  D8  Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)        Besteding (jaar T) aan              Besteding (jaar T) aan overige       Besteding (jaar T) aan afspraken Correctie besteding (jaar T-1)          Opgebouwde reserve ultimo (jaar Opgebouwde reserve ultimo (jaar
                                                             voorzieningen voor voorschoolse     activiteiten (naast VVE) voor        over voor- en vroegschoolse                                              T-1)                                T)
                                                             educatie die voldoen aan de         leerlingen met een grote             educatie met bevoegde
                                                             wettelijke kwaliteitseisen          achterstand in de Nederlandse        gezagsorganen van scholen,
                                                             (conform artikel 159, eerste lid    taal (conform artikel 158 WPO)       houders van kindcentra en
                                                             WPO)                                                                     peuterspeelzalen (conform artikel
                                                                                                                                      160 WPO)
                                                                                                                                                                           Let op bij correctie verder
                                                                                                                                                                           verwerk en bij indicator 05
         Gemeenten
                                                                                 Aard controle R                     Aard controle R                      Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R                    Aard controle R
                                                                                Indicator: D8/01                    Indicator: D8/02                     Indicator: D8/03                     Indicator: D8/04                    Indicator: D8/05                   Indicator: D8/06
                                                             € 384.937                           € 11.000                             € 31.463                             €0                                  € 123.300                           € 259.872
                                                             Hieronder per regel één             Aan andere gemeenten (in jaar        Hieronder per regel één              Van andere gemeenten (in jaar
                                                             gemeente(code) selecteren en in     T) overgeboekte middelen             gemeente(code) selecteren en in      T) overgeboekte middelen (baten)
                                                             de kolommen ernaast de              (lasten) uit de specifieke           de kolommen ernaast de               uit de specifieke uitkering
                                                             verantwoordingsinformatie voor      uitkering                            verantwoordingsinformatie voor       onderwijsachterstandenbeleid
                                                             die gemeente invullen               onderwijsachterstandenbeleid         die gemeente invullen
                                                                                                 Bedrag                                                                    Bedrag
                                                                            Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                  Aard controle n.v.t.                     Aard controle R
                                                                                Indicator: D8/07                    Indicator: D8/08                     Indicator: D8/09                     Indicator: D8/10
                                                           1 1699 Noordenveld                                                                                              € 7.079
                                                           2
                                                        100
                                                                                                                                                                                                                                                                                       173
</pre>

====================================================================== Einde pagina 173 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 174 ======================================================================

<pre>OCW D14 Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19        Besteding (jaar T) maatregelen        Besteding (jaar T) voor tijdelijke   Besteding (jaar T) voor
        gerelateerde onderwijsvertragingen                    artikel 3, lid 2, a t/m e samen       extra huur van bestaande             ambtelijke capaciteit van de
                                                              opgeteld                              huisvesting indien deze extra        gemeente of inkoop van
                                                                                                    huisvesting nodig is voor de         expertise voor de uitvoering van
                                                                                                    uitvoering van maatregelen die       het Nationaal Programma
                                                                                                    scholen of gemeenten in het          Onderwijs
                                                                                                    kader van het Nationaal
                                                                                                    Programma Onderwijs nemen
                                                                                    Aard controle R                     Aard controle R                     Aard controle R
                                                                                 Indicator: D14/01                    Indicator: D14/02                  Indicator: D14/03
                                                              € 41.193                              €0                                   €0
                                                              Correctie besteding (jaar T-1)        Opgebouwde reserve ultimo (jaar Opgebouwde reserve (jaar T)              Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                                                    T-1)
                                                                                    Aard controle R                     Aard controle R                     Aard controle R                 Aard controle n.v.t.
                                                                                 Indicator: D14/04                    Indicator: D14/05                  Indicator: D14/06                    Indicator: D14/07
                                                              €0                                    € 41.193                             €0                                  Ja
                                                              Hieronder per regel één               Aan andere gemeenten (in jaar        Hieronder per regel één             Van andere gemeenten (in jaar
                                                              gemeente(code) selecteren en in       T) overgeboekte middelen             gemeente(code) selecteren en in     T) overgeboekte middelen (baten)
                                                              de kolommen ernaast de                (lasten) uit de specifieke           de kolommen ernaast de              uit de specifieke uitkering
                                                              verantwoordingsinformatie voor        uitkering gemeenten t.b.v. het       verantwoordingsinformatie voor      gemeenten t.b.v. het Nationaal
                                                              die gemeente invullen                 Nationaal Programma Onderwijs        die gemeente invullen               Programma Onderwijs
                                                                               Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                 Aard controle n.v.t.                    Aard controle R
                                                                                 Indicator: D14/08                    Indicator: D14/09                  Indicator: D14/10                    Indicator: D14/11
                                                            1
                                                            2
                                                           10
OCW D23 Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies Beschikkingsnummer/referentien Aard van de activiteit besteding             Besteding (jaar T)                  Indien van toepassing: bedrag       Aard van de activiteit              Cumulatieve besteding (t/m jaar
        lokale bibliotheekvoorzieningen                       ummer                                 (jaar T)                                                                 dat wordt meegenomen van 2024 Cumulatieve besteding (t/m jaar           T)
                                                                                                                                                                             naar 2025.                          T)
                                                                                Aard controle n.v.t                  Aard controle n.v.t                    Aard controle R                  Aard controle n.v.t                Aard controle n.v.t.               Aard controle n.v.t
                                                                                 Indicator: D23/01                    Indicator: D23/02                  Indicator: D23/03                    Indicator: D23/04                  Indicator: D23/05                  Indicator: D23/06
                                                            1                                       b) De verruiming van bemande         € 217.261                           €0                                  b) De verruiming van bemande        € 217.261
                                                              SB240096.
                                                                                                    openingstijden                                                                                               openingstijden
                                                            2
                                                          100
                                                              Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                               Aard controle n.v.t.
                                                                                 Indicator: D23/07
                                                            1 Nee
                                                            2
                                                          100
                                                                                                                                                                                                                                                                                       174
</pre>

====================================================================== Einde pagina 174 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 175 ======================================================================

<pre>IenW E44B Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027   Hieronder per regel één              Beschikkingsnummer                  Besteding (jaar T) ten laste van    Cumulatieve besteding (t/m jaar      Besteding ten laste van            Besteding cofinanciering
          (SiSa tussen medeoverheden)                            CBS(code) uit (jaar T) selecteren                                        de verstrekker                      T) ten laste van de verstrekker      cofinanciering (jaar T)            cumulatief (t/m jaar T)
                                                                 en in de kolommen ernaast de
                                                                 verantwoordingsinformatie voor
                                                                 die medeoverheid invullen
                                                                                 Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                  Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                Aard controle n.v.t.
                                                                                 Indicator: E44B/01                   Indicator: E44B/02                 Indicator: E44B/03                   Indicator: E44B/04                   Indicator: E44B/05                Indicator: E44B/06
                                                               1 030001 Provincie Groningen           2023-081474                         € 55.096                            € 385.674                            € 1.194.928                        € 1.587.008
                                                               2
                                                                 Kopie CBS(code)                      Kopie beschikkingsnummer            Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                                 Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.
                                                                                 Indicator: E44B/07                   Indicator: E44B/08                 Indicator: E44B/09
                                                               1 030001 Provincie Groningen           2023-081474                         Nee
                                                               2
                                                                 Kopie CBS(code)                      Kopie beschikkingsnummer            Naam/nummer maatregel               Maatregel afgerond in (jaar T)?
                                                                                                                                                                              (Ja/Nee) - per maatregel
                                                                                 Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.
                                                                                 Indicator: E44B/10                   Indicator: E44B/11                 Indicator: E44B/12                   Indicator: E44B/13
                                                               1 030001 Provincie Groningen           2023-081474                         Diversen                            Nee
                                                               2
IenW  E81 Regeling specifieke uitkering OV-                      Besteding (jaar T-1)                 Besteding (jaar T)                  Cumulatieve besteding (t/m jaar Project afgerond in (jaar T)?
          ambassadeurprojecten 2022                                                                                                       T)                                  (Ja/Nee)
                                                                                     Aard controle R                      Aard controle R                Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.
                                                                                   Indicator: E81/01                    Indicator: E81/02                  Indicator: E81/03                    Indicator: E81/04
                                                                                                      €0                                  €0                                  Nee
IenW  E84 Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen    Besteding (jaar T)                   Cumulatieve besteding (t/m jaar     Cumulatieve eigen bijdrage en       Project afgerond (alle
          2022-2023                                                                                   T)                                  externe financiering (t/m jaar T)   maatregelen) in (jaar T) (Ja/Nee)
          Provincies en Gemeenten
                                                                                     Aard controle R                 Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                  Aard controle n.v.t.
                                                                                   Indicator: E84/01                    Indicator: E84/02                  Indicator: E84/03                    Indicator: E84/04
                                                                 €0                                   -€ 406.986                          -€ 509.557                          Nee
                                                                 Naam/nummer per maatregel            Per maatregel, maatregel            De hoeveelheid opgeleverde          Eventuele toelichting, mits
                                                                                                      afgerond in (jaar T)? (Ja/Nee)      verkeersveiligheids-maatregelen     noodzakelijk
                                                                                                                                          per type maatregel (stuks,
                                                                                                                                          meters)
                                                                                 Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.
                                                                                   Indicator: E84/05                    Indicator: E84/06                  Indicator: E84/07                    Indicator: E84/08
                                                               1 330 Aanleg van een                                                       0                                   Per abuis in 2023 op deze post
                                                                 kruispuntplateau ETW-ETW                                                                                     lasten verantwoord die thuis
                                                                 30km/h|aantal in Stuks                                                                                       horen op GRO 2C. Het werk is
                                                                                                      Nee                                                                     nog niet in uitvoering
                                                               2 335 Aanleg van een veilige                                               0                                   Per abuis in 2023 op deze post
                                                                 voetgangersoversteekplaats|aanta                                                                             lasten verantwoord die thuis
                                                                 l in Stuks                                                                                                   horen op GRO 2C. Het werk is
                                                                                                      Nee                                                                     nog niet in uitvoering
                                                               3 336 Inrichten van schoolzone                                             0                                   Per abuis in 2023 op deze post
                                                                 met snelheidsverlagende                                                                                      lasten verantwoord die thuis
                                                                 maatregelen|aantal in Stuks                                                                                  horen op GRO 2C. Het werk is
                                                                                                      Nee                                                                     nog niet in uitvoering
                                                               4 344 Het volwaardig afwaarderen                                           0                                   Per abuis in 2023 op deze post
                                                                 van een GOW 50 km/h naar een                                                                                 lasten verantwoord die thuis
                                                                 ETW 30 km/h|aantal in meters                                                                                 horen op GRO 2C. Het werk is
                                                                                                      Nee                                                                     nog niet in uitvoering
                                                               5 320 Fietsoversteek over zijweg                                           0                                   Per abuis in 2023 op deze post
                                                                 door middel van een                                                                                          lasten verantwoord die thuis
                                                                 uitritconstructie|aantal in Stuks
                                                                                                      Nee
                                                                                                                                                                              horen op GRO 2C. Het werk is
                                                                                                                                                                              nog niet in uitvoering
                                                                                                                                                                                                                                                                                          175
                                                               6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 175 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 176 ======================================================================

<pre>SZW G2 Gebundelde uitkering op grond van artikel 69                  Besteding (jaar T) algemene         Baten (jaar T) algemene bijstand     Besteding (jaar T) IOAW             Baten (jaar T) IOAW (exclusief      Besteding (jaar T) IOAZ              Baten (jaar T) IOAZ (exclusief
       Participatiewet_gemeentedeel 2024                             bijstand                            (exclusief Rijk)                                                         Rijk)                                                                    Rijk)
                                                                     Gemeente                            Gemeente                             Gemeente                            Gemeente                            Gemeente                             Gemeente
       Alle gemeenten verantwoorden hier het gemeentedeel over       I.1 Participatiewet (PW)            I.1 Participatiewet (PW)             I.2 Wet inkomensvoorziening         I.2 Wet inkomensvoorziening         I.3 Wet inkomensvoorziening          I.3 Wet inkomensvoorziening
       (jaar T), ongeacht of de gemeente in (jaar T) geen, enkele of                                                                          oudere en gedeeltelijk              oudere en gedeeltelijk              oudere en gedeeltelijk               oudere en gedeeltelijk
       alle taken heeft uitbesteed aan een Openbaar lichaam                                                                                   arbeidsongeschikte werkloze         arbeidsongeschikte werkloze         arbeidsongeschikte gewezen           arbeidsongeschikte gewezen
       opgericht op grond van de Wgr                                                                                                          werknemers (IOAW)                   werknemers (IOAW)                   zelfstandigen (IOAZ)                 zelfstandigen (IOAZ)
                                                                                         Aard controle R                     Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R                    Aard controle R                       Aard controle R
                                                                                        Indicator: G2/01                    Indicator: G2/02                     Indicator: G2/03                    Indicator: G2/04                   Indicator: G2/05                      Indicator: G2/06
                                                                     € 12.072.943                        € 78.957                             € 984.058                           € 207                               € 173.595                            € 11.490
                                                                     Besteding (jaar T) Bbz 2004         Baten (jaar T) Bbz 2004              Baten (jaar T) WWIK (exclusief      Besteding (jaar T)                  Baten (jaar T)                       Gederfde baten die voortvloeien
                                                                     levensonderhoud                     levensonderhoud (exclusief Rijk) Rijk)                                   Loonkostensubsidie o.g.v. art.      Loonkostensubsidie o.g.v. art.       uit kwijtschelden schulden
                                                                                                                                                                                  10d Participatiewet                 10d Participatiewet (exclusief       gebundelde uitkering
                                                                                                                                                                                                                      Rijk)                                Participatiewet in (jaar T) i.v.m.
                                                                                                                                                                                                                                                           de hersteloperatie
                                                                                                                                                                                                                                                           kinderopvangtoeslagaffaire
                                                                     Gemeente                            Gemeente                             Gemeente                            Gemeente                            Gemeente                             Gemeente
                                                                     I.4 Besluit bijstandverlening       I.4 Besluit bijstandverlening        I.6 Wet werk en inkomen             I.7 Participatiewet (PW)            I.7 Participatiewet (PW)             Participatiewet (PW)
                                                                     zelfstandigen 2004                  zelfstandigen 2004                   kunstenaars (WWIK)
                                                                     (levensonderhoud) (Bbz 2004)        (levensonderhoud) (Bbz 2004)
                                                                                         Aard controle R                     Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R                    Aard controle R                       Aard controle R
                                                                                        Indicator: G2/07                    Indicator: G2/08                     Indicator: G2/09                    Indicator: G2/10                   Indicator: G2/11                      Indicator: G2/12
                                                                     € 94.265                            € 20.353                             €0                                  € 2.091.694                         €0                                   €0
                                                                     Mutaties (dotaties en vrijval)      Volledig zelfstandige uitvoering
                                                                     voorziening dubieuze debiteuren     (Ja/Nee)
                                                                     als gevolg van kwijt te schelden
                                                                     schulden gebundelde uitkering
                                                                     Participatiewet (jaar T) i.v.m. de
                                                                     hersteloperatie
                                                                     kinderopvangtoeslagaffaire
                                                                     Gemeente
                                                                     Participatiewet (PW)
                                                                                       Aard controle D2                  Aard controle n.v.t.
                                                                                        Indicator: G2/13                    Indicator: G2/14
                                                                     €0                                  Ja
SZW G3 Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004                  Besteding (jaar T)                  Baten (jaar T) vanwege vanaf 1       Baten vanwege vóór 1 januari        Besteding (jaar T) Bob              Baten (jaar T) Bob (exclusief Rijk) Besteding (jaar T)
       (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2024          kapitaalverstrekking                januari 2020 verstrekt kapitaal      2020 verstrekt kapitaal (exclusief                                                                           onderzoekskosten
                                                                                                         (exclusief Rijk)                     Rijk)                                                                                                        artikel 52, eerste lid, onderdeel
                                                                                                                                                                                                                                                           b, Bbz 2004 (Bob)
       Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) 2004
       Alle gemeenten verantwoorden hier het gemeentedeel over Gemeente                                  Gemeente                             Gemeente                            Gemeente                            Gemeente                             Gemeente
       (jaar T), ongeacht of de gemeente in (jaar T) geen, enkele of
       alle taken heeft uitbesteed aan een Openbaar lichaam
       opgericht op grond van de Wgr.
                                                                                         Aard controle R                     Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R                    Aard controle R                       Aard controle R
                                                                                        Indicator: G3/01                    Indicator: G3/02                     Indicator: G3/03                    Indicator: G3/04                   Indicator: G3/05                      Indicator: G3/06
                                                                     € 37.352                            € 19.060                             € 46.016                            €0                                  €0                                   €0
                                                                     BBZ vóór 2020 –                     BBZ vóór 2020 –                      BBZ vóór 2020 –                     BBZ vanaf 2020 –                    Volledig zelfstandige uitvoering
                                                                     levensonderhoud (exclusief BOB) kapitaalverstrekking (exclusief          levensonderhoud en                  kapitaalverstrekking                (Ja/Nee)
                                                                                                         BOB)                                 kapitaalverstrekkingen (BOB)
                                                                     Gederfde baten die voortvloeien     Gederfde baten die voortvloeien      Gederfde baten die voortvloeien     Gederfde baten die voortvloeien
                                                                     uit kwijtschelden schulden          uit kwijtschelden van                uit kwijtschelden schulden          uit kwijtschelden van
                                                                     levensonderhoud BBZ in (jaar T) achterstallige betalingen                levensonderhoud BBZ en              achterstallige betalingen
                                                                     (exclusief BOB) i.v.m. de           kapitaalverstrekkingen BBZ in        achterstallige betalingen           kapitaalverstrekkingen BBZ in
                                                                     hersteloperatie                     (jaar T) (exclusief BOB) i.v.m. de   kapitaalverstrekkingen BOB in       (jaar T) i.v.m. de hersteloperatie
                                                                     kinderopvangtoeslagaffaire          hersteloperatie                      (jaar T) i.v.m. de hersteloperatie  kinderopvangtoeslagaffaire
                                                                                                         kinderopvangtoeslagaffaire           kinderopvangtoeslagaffaire
                                                                     Gemeente                            Gemeente                             Gemeente                            Gemeente
                                                                                         Aard controle R                     Aard controle R                      Aard controle R                     Aard controle R                 Aard controle n.v.t.
                                                                                        Indicator: G3/07                    Indicator: G3/08                     Indicator: G3/09                    Indicator: G3/10                   Indicator: G3/11
                                                                     €0                                  €0                                   €0                                  €0                                  Ja
                                                                                                                                                                                                                                                                                               176
</pre>

====================================================================== Einde pagina 176 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 177 ======================================================================

<pre>SZW G4 Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig               Welke regeling betreft het?           Besteding (jaar T)                 Besteding (jaar T)                   Baten (jaar T) levensonderhoud      Baten (jaar T)                     Baten (jaar T)
       ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2024                                                             levensonderhoud                    kapitaalverstrekking                                                     kapitaalverstrekking (aflossing)   kapitaalverstrekking (overig)
       Alle gemeenten verantwoorden hier het gemeentedeel over                                          Gemeente                           Gemeente                             Gemeente                            Gemeente                           Gemeente
       Tozo (jaar T), ongeacht of de gemeente in (jaar T) geen,
       enkele of alle taken heeft uitbesteed aan een Openbaar
       lichaam opgericht op grond van de Wgr
                                                                                   Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                     Aard controle R                     Aard controle R                     Aard controle R                    Aard controle R
                                                                                     Indicator: G4/01                     Indicator: G4/02                    Indicator: G4/03                    Indicator: G4/04                    Indicator: G4/05                   Indicator: G4/06
                                                                1 Tozo 1 (1 mrt tot 1 juni 2020)        €0                                 €0                                   € 750                               € 144.868                          €0
                                                                2 Tozo 2 (1 juni tot 1 oktober 2020) € 0                                   €0                                   € 791                               € 59.299                           €0
                                                                3 Tozo 3 (1 oktober 2020 tot 1 april    €0                                 €0                                   € 600                               € 46.991                           €0
                                                                  2021)
                                                                4 Tozo 4 (geldend van 1 april 2021      €0                                 €0                                   €0                                  € 11.624                           €0
                                                                  tot 1 juli 2021)
                                                                5 Tozo 5 (geldend van 1 juli tot 1      €0                                 €0                                   €0                                  € 2.426                            €0
                                                                  oktober 2021)
                                                                6 Totaal                                €0                                 €0                                   € 2.141                             € 265.208                          €0
                                                                  Kopie regeling                        Aantal besluiten                   Aantal besluiten                     Volledig zelfstandige uitvoering
                                                                                                        levensonderhoud (jaar T)           kapitaalverstrekking (jaar T)        (Ja/Nee)
                                                                                                        Gemeente                           Gemeente                             Gemeente
                                                                                   Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                     Aard controle R                 Aard controle n.v.t.
                                                                                     Indicator: G4/07                     Indicator: G4/08                    Indicator: G4/09                    Indicator: G4/10
                                                                1 Tozo 1 (1 mrt tot 1 juni 2020)        0                                  0                                    ja
                                                                2 Tozo 2 (1 juni tot 1 oktober 2020) 0                                     0
                                                                                                                                                                                ja
                                                                3 Tozo 3 (1 oktober 2020 tot 1 april    0                                  0
                                                                  2021)                                                                                                         ja
                                                                4 Tozo 4 (geldend van 1 april 2021      0                                  0
                                                                  tot 1 juli 2021)                                                                                              ja
                                                                5 Tozo 5 (geldend van 1 juli tot 1      0                                  0
                                                                  oktober 2021)                                                                                                 ja
                                                                6 Totaal                                0                                  0                                    N.v.t.
                                                                  Kopie regeling                        Besteding (jaar T)                 Baten (jaar T)                       Baten (jaar T)                      Uitvoeringskosten (jaar T)
                                                                                                        kapitaalverstrekking Tozo          kapitaalverstrekking Tozo            kapitaalverstrekking Tozo           uitvoering Tozo buitenland
                                                                                                        buitenland (gemeente Maastricht)   buitenland (gemeente                 buitenland (gemeente                (gemeente Maastricht)
                                                                                                                                           Maastricht), aflossing               Maastricht), overig
                                                                                   Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                     Aard controle R                     Aard controle R                     Aard controle R
                                                                                     Indicator: G4/11                     Indicator: G4/12                    Indicator: G4/13                    Indicator: G4/14                    Indicator: G4/15
                                                                1 Tozo 1 (1 mrt tot 1 juni 2020)
                                                                2 Tozo 2 (1 juni tot 1 oktober 2020)
                                                                3 Tozo 3 (1 oktober 2020 tot 1 april
                                                                  2021)
                                                                4 Tozo 4 (geldend van 1 april 2021
                                                                  tot 1 juli 2021)
                                                                5 Tozo 5 (geldend van 1 juli tot 1
                                                                  oktober 2021)
                                                                6 Totaal                                €0                                 €0                                   €0                                  €0
                                                                  Kopie regeling                        Levensonderhoud - Gederfde         Levensonderhoud- Mutaties            Kapitaalverstrekkingen -
                                                                                                        baten die voortvloeien uit         (dotaties en vrijval) voorziening    Gederfde baten die voortvloeien
                                                                                                        kwijtschelden schulden             dubieuze debiteuren (jaar T) als     uit kwijtschelden van
                                                                                                        levensonderhoud Tozo in jaar T     gevolg van kwijt te schelden         achterstallige betalingen op
                                                                                                        i.v.m. de hersteloperatie          schulden levensonderhoud Tozo        kapitaalverstrekkingen Tozo in
                                                                                                        kinderopvangtoeslagaffaire         i.v.m. de hersteloperatie            jaar T i.v.m. de hersteloperatie
                                                                                                                                           kinderopvangtoeslagaffaire           kinderopvangtoeslagaffaire
                                                                                                        Gemeente                           Gemeente                             Gemeente
                                                                                   Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                    Aard controle D2                     Aard controle R
                                                                                     Indicator: G4/16                     Indicator: G4/17                    Indicator: G4/18                    Indicator: G4/19
                                                                1 Tozo 1 (1 mrt tot 1 juni 2020)                                        €0                                   €0                                  €0
                                                                2 Tozo 2 (1 juni tot 1 oktober 2020)                                    €0                                   €0                                  €0
                                                                3 Tozo 3 (1 oktober 2020 tot 1 april                                    €0                                   €0                                  €0
                                                                  2021)
                                                                4 Tozo 4 (geldend van 1 april 2021                                    € 54                                   €0                                  €0
                                                                  tot 1 juli 2021)
                                                                5 Tozo 5 (geldend van 1 juli tot 1                                      €0                                   €0                                  €0
                                                                                                                                                                                                                                                                                          177
                                                                  oktober 2021)
                                                                6 Totaal                                € 54                               €0                                   €0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 177 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 178 ======================================================================

<pre>SZW G10 Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2024                        Besteding (jaar T)                  Baten (jaar T) (exclusief Rijk)      Volledig zelfstandige uitvoering
                                                                                                                                                (Ja/Nee)
                                                                       Gemeente                            Gemeente                             Gemeente
        Alle gemeenten verantwoorden hier het gemeentedeel over
        Wet inburgering 2021 (jaar T), ongeacht of de gemeente in
        (jaar T) geen, enkele of alle taken heeft uitbesteed aan een
        Openbaar lichaam opgericht op grond van de Wgr
                                                                                           Aard controle R                      Aard controle R                 Aard controle n.v.t.
                                                                                        Indicator: G10/01                    Indicator: G10/02                    Indicator: G10/03
                                                                       € 264.307                           €0                                   Ja
SZW G12 Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein                     Gederfde baten die voortvloeien     Gederfde baten die voortvloeien      Volledig zelfstandige uitvoering
        hersteloperatie                                                uit kwijtschelden schulden          uit kwijtschelden schulden Wet       (Ja/Nee)
        kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel 2024                   Bijzondere bijstand in (jaar T)     Inburgering van 13 september
                                                                       i.v.m. de hersteloperatie           2012 in (jaar T) i.v.m. de
                                                                       kinderopvangtoeslagaffaire          hersteloperatie
                                                                                                           kinderopvangtoeslagaffaire
                                                                       Gemeente                            Gemeente                             Gemeente
        Alle gemeenten verantwoorden hier het gemeentedeel (jaar
        T), ongeacht of de gemeente in (jaar T) geen, enkele of alle
        taken heeft uitbesteed aan een Openbaar lichaam opgericht
        op grond van de Wgr
                                                                                           Aard controle R                      Aard controle R                 Aard controle n.v.t.
                                                                                        Indicator: G12/01                    Indicator: G12/02                    Indicator: G12/03
                                                                       €0                                  €0                                   Ja
SZW G13 Onderwijsroute_ deel gemeente 2024                             Bestedingen onderwijsroute (jaar    Baten onderwijsroute (jaar T)        Bestedingen overige                  Baten overige voorzieningen (jaar Volledig zelfstandige uitvoering
                                                                       T)                                  (exclusief Rijk)                     voorzieningen (jaar T)               T) (exclusief Rijk)                  (Ja/Nee)
                                                                       Gemeente                            Gemeente                             Gemeente                             Gemeente
        Alle gemeenten verantwoorden hier het gemeentedeel (jaar
        T),ongeacht of de gemeente in (jaar T) geen, enkele of alle
        taken heeft uitbesteed aan een Openbaar lichaam opgericht
        op grond van de Wgr
                                                                                           Aard controle R                      Aard controle R                      Aard controle R                      Aard controle R                  Aard controle n.v.t.
                                                                                        Indicator: G13/01                    Indicator: G13/02                    Indicator: G13/03                    Indicator: G13/04                     Indicator: G13/05
                                                                       €0                                  €0                                   €0                                   €0                                   Ja
VWS H4  Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-          Ontvangen Rijksbijdrage (jaar T)    Totale werkelijke berekende
        2025                                                                                               uitkering
        Gemeenten
                                                                                      Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.
                                                                                          Indicator: H4/01                     Indicator: H4/02
                                                                       € 636.924                           € 702.025
                                                                       Activiteiten                        Totale werkelijke berekende          Werkelijke besteding voor de         Werkelijke besteding voor de         Werkelijke besteding voor de          Toelichting
                                                                                                           uitkering per project (jaar T)       activiteiten inclusief btw x 18%     activiteiten inclusief btw x 18%     activiteiten inclusief btw x 18%
                                                                                                                                                (jaar T) Onroerende zaken            (jaar T) Roerende zaken              (jaar T) Dienstverlening door
                                                                                                                                                                                                                          derden
                                                                                      Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                      Aard controle R                      Aard controle R                      Aard controle R              Aard controle n.v.t.
                                                                                          Indicator: H4/03                     Indicator: H4/04                     Indicator: H4/05                     Indicator: H4/06                     Indicator: H4/07                 Indicator: H4/08
                                                                     1 SPUKSPRT24266                       € 702.025                            € 651.222                            € 50.803                             €0
                                                                     2
                                                                   100
                                                                                                                                                                                                                                                                                                 178
</pre>

====================================================================== Einde pagina 178 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 179 ======================================================================

<pre>VWS H12 Regeling specifieke uitkering lokale                 Besteding (jaar T)                  Cumulatieve besteding (t/m jaar    Is voldaan aan de uitvoering van
        preventieakkoorden of preventieaanpakken                                                 T)                                 het lokale preventieakkoord of
                                                                                                                                    aanpak? (Ja/Nee)
                                                                                Aard controle R                     Aard controle R                Aard controle n.v.t.
                                                                              Indicator: H12/01                   Indicator: H12/02                  Indicator: H12/03
                                                             € 41.962                            € 123.631                          Ja
VWS H27 Regeling specifieke uitkering domein-overstijgend    Projectnummer                       Heeft u meegewerkt aan de          Toelichting (Verplicht indien bij   Gerealiseerd aantal cliënten in       Cumulatief aantal cliënten (t/m
        samenwerken_met centraal persoon                                                         verplichte monitoring van de       H27/02 "Nee" is ingevuld)           (jaar T) - Zelfstandige uitvoering    jaar T) - Inclusief uitvoering door
                                                                                                 resultaten door middel van een                                                                               medeoverheden vanaf SiSa 2024
                                                                                                 door de Minister vastgesteld
                                                                                                 format? (Ja/Nee/Nvt)
                                                                            Aard controle n.v.t.                   Aard controle D1                Aard controle n.v.t.                      Aard controle R                       Aard controle R
                                                                              Indicator: H27/01                   Indicator: H27/02                  Indicator: H27/03                     Indicator: H27/04                     Indicator: H27/05
                                                           1                           1044627 Nee                                  In 2023 kon pas in september                                            0                                    49
                                                                                                                                    daadwerkelijk worden gestart
                                                                                                                                    met het starten van het
                                                                                                                                    experiment in de verschillende
                                                                                                                                    dorpen. Vanaf 2024 is er ook
                                                                                                                                    meegewerkt aan de verplichte
                                                                                                                                    monitoring.
                                                           2                           1045572 Ja                                                                                                          10                                    10
                                                           3
                                                           4
                                                           5
                                                             Volledige zelfstandige uitvoering   Eindverantwoording? (Ja/Nee)
                                                             (Ja/Nee)
                                                                            Aard controle n.v.t.               Aard controle n.v.t.
                                                                              Indicator: H27/06                   Indicator: H27/07
                                                             Nee                                 Nee
VWS H30 Specifieke uitkering versterking voor sport en       Naam onderdeel                      Totaalbedrag (jaar T) toegekend    Besteding ten laste van             Cumulatieve besteding ten laste       Voldaan aan afspraken in              Meegewerkt aan de monitoring
        bewegen, gezondheidsbevordering,                                                         per onderdeel                      Rijksmiddelen (jaar T) per          van Rijksmiddelen (t/m jaar T)        akkoorden (Ja/ Nee/ n.v.t.)?          (Ja/Nee/ n.v.t.)?
        cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026                                                                           onderdeel                           per onderdeel
                                                                            Aard controle n.v.t.               Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                   Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                  Aard controle n.v.t.
                                                                              Indicator: H30/01                   Indicator: H30/02                  Indicator: H30/03                     Indicator: H30/04                     Indicator: H30/05                    Indicator: H30/06
                                                           1 Lokaal Sportakkoord                 € 46.437                           € 39.203                            € 74.724                                                Ja                                   Ja
                                                           2 Brede regeling combinatiefuncties € 317.910                            € 317.910                           € 624.809
                                                                                                                                                                                                                                Ja                                   Ja
                                                           3 Terugdringen                        € 71.442                           € 63.486                            € 132.067
                                                             Gezondheidsachterstanden                                                                                                                                           Ja                                   Ja
                                                           4 Kansrijke Start                     € 57.153                           € 57.044                            € 116.839                                               Ja                                   Ja
                                                           5 Mentale Gezondheid                  € 17.860                           € 17.860                            € 42.120                                                Ja                                   Ja
                                                           6 Aanpak overgewicht en obesitas      € 62.511                           € 58.331                            € 115.015                                               Ja                                   Ja
                                                           7 Valpreventie                        € 169.673                          € 165.754                           € 195.103                                               Ja                                   Ja
                                                           8 Leefomgeving                        € 35.721                           € 32.477                            € 66.783                                                Ja                                   Ja
                                                           9 OKO & Vroegsignalering              € 8.930                            € 6.376                             € 14.854
                                                             alcoholproblematiek                                                                                                                                                Ja                                   Ja
                                                          10 Versterken sociale basis            € 128.594                          € 126.060                           € 247.874                                               Ja                                   Ja
                                                          11 Mantelzorg                          € 35.721                           € 35.721                            € 70.082                                                Ja                                   Ja
                                                          12 Eén tegen eenzaamheid               € 35.721                           € 30.938                            € 42.588                                                Ja                                   Ja
                                                          13 Welzijn op recept                   € 33.934                           € 33.815                            € 43.815                                                Ja                                   Ja
                                                          14 Versterking kennis- en              € 8.930                            € 8.930                             € 17.503
                                                             adviesfunctie GGD                                                                                                                                                  Ja                                   Ja
                                                          15 Coördinatiekosten regionale         € 26.076                           € 26.069                            € 56.513
                                                             aanpak                                                                                                                                                             Ja                                   Ja
                                                             Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                            Aard controle n.v.t.
                                                                              Indicator: H30/07
                                                             Nee                                                                                                                                                                                                                         179
</pre>

====================================================================== Einde pagina 179 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 180 ======================================================================

<pre>VWS H37  Regeling specifieke uitkering niet beoogde kosten   Gedurende het Jaar T-1 en T-2         Besteding (jaar T-2)               Besteding (jaar T-1)                Eindverantwoording? (Ja/Nee)      Toelichting
         jeugdzorg vanwege verblijf in gemeente              zijn activiteiten t.a.v. niet
                                                             beoogde jeugdzorgkosten
                                                             verricht waar de uitkering voor is
                                                             ontvangen? (Ja/Nee)
                                                                              Aard controle n.v.t.                   Aard controle R                     Aard controle R               Aard controle n.v.t.               Aard controle n.v.t.
                                                                                Indicator: H37/01                  Indicator: H37/02                   Indicator: H37/03                  Indicator: H37/04                 Indicator: H37/05
                                                                                                Ja € 23.897                           € 249.477                           Nee
VRO  J7  Regeling ontzorgingsprogramma eigenaren isolatie    Besteding (jaar T)                    Eindverantwoording (Ja/Nee)
         en ventilatie woningen van de gemeenten in de
         provincie Groningen en de gemeenten Aa en Hunze,
         Noordenveld en Tynaarlo
                                                                                  Aard controle R                Aard controle n.v.t.
                                                                                  Indicator: J7/01                   Indicator: J7/02
                                                                                                €0 Nee
VRO J41B Regeling specifieke uitkering flexibele inzet       Hieronder per regel één               Besteding (jaar T) aan flexibele   Cumulatieve besteding (t/m jaar     Cumulatieve cofinanciering (t/m   Aantal projecten dat (in jaar T) is Aantal projecten dat cumulatief
         woningbouw                                          provincie(code) selecteren en in      ondersteuning, capaciteit en       T) aan flexibele ondersteuning      jaar T)                           geholpen met middelen               (t/m jaar T) is geholpen met
                                                             de kolommen ernaast de                expertise                          capaciteit en expertise                                                                                   middelen
                                                             verantwoordingsinformatie voor
                                                             die provincie invullen
         SiSa tussen medeoverheden
                                                                              Aard controle n.v.t.                   Aard controle R                 Aard controle n.v.t.                   Aard controle R               Aard controle n.v.t.                  Aard controle n.v.t.
                                                                               Indicator: J41B/01                 Indicator: J41B/02                  Indicator: J41B/03                Indicator: J41B/04                 Indicator: J41B/05                    Indicator: J41B/06
                                                           1 030001 Provincie Groningen            € 51.381                           € 65.825                            € 15.825                          1                                   1
                                                           2 030001 Provincie Groningen            € 2.870                            € 2.870                             €0                                1                                   1
                                                           3
                                                           4
                                                           5
                                                             Kopie provinciecode                   Cumulatief aantal (t/m jaar T)     Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                                                   woningen dat in deze projecten
                                                                                                   wordt gerealiseerd
                                                                              Aard controle n.v.t.               Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.
                                                                               Indicator: J41B/07                 Indicator: J41B/08                  Indicator: J41B/09
                                                           1 030001 Provincie Groningen            500                                Ja
                                                           2 030001 Provincie Groningen            200                                Nee
                                                           3
                                                           4
                                                           5
                                                                                                                                                                                                                                                                                     180
</pre>

====================================================================== Einde pagina 180 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 181 ======================================================================

<pre>VRO J55 Aanpak energiearmoede                           Het aantal huishoudens in            Besteding (jaar T) van de onder      Cumulatieve besteding (t/m jaar     Het aantal huishoudens in            Besteding (jaar T) van de onder      Cumulatieve besteding (t/m jaar
                                                        huurwoningen aan wie                 indicator 01 gemoeide kosten         T) van de onder indicator 01        koopwoningen aan wie                 indicator 04 gemoeide kosten         T) van de onder indicator 04
                                                        energiebesparende voorzieningen                                           gemoeide kosten                     energiebesparende voorzieningen                                           gemoeide kosten
                                                        zijn verstrekt die kunnen leiden                                                                              zijn verstrekt die kunnen leiden
                                                        tot vermindering van                                                                                          tot vermindering van
                                                        energiegebruik/de                                                                                             energiegebruik/de
                                                        energierekening                                                                                               energierekening
                                                                        Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                 Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                  Aard controle n.v.t.
                                                                           Indicator: J55/01                    Indicator: J55/02                   Indicator: J55/03                    Indicator: J55/04                   Indicator: J55/05                     Indicator: J55/06
                                                        1.185                                € 373.988                            € 817.684                           53                                   € 23.763                             € 63.201
                                                        Het aantal huishoudens dat           Besteding (jaar T) van de onder      Cumulatieve besteding (t/m jaar
                                                        ondersteuning –bijvoorbeeld via      indicator 07 gemoeide kosten         T) van de onder indicator 07
                                                        advies aan huis- heeft gekregen                                           gemoeide kosten
                                                        in de vorm van advies over
                                                        vermindering van het
                                                        energiegebruik voor zijn
                                                        specifieke woningen waar de
                                                        bewoner direct zijn/haar
                                                        energieverbruik mee heeft
                                                        kunnen verminderen.
                                                                        Aard controle n.v.t.                     Aard controle R                 Aard controle n.v.t.
                                                                           Indicator: J55/07                    Indicator: J55/08                   Indicator: J55/09
                                                        0                                    €0                                   €0
                                                        Het aantal kleine gasbesparende      Het aantal kleine                    Het aantal grote(re)                Het aantal grote(re)                 Het aantal gegeven adviezen met Het aantal overige
                                                        maatregelen (w.o. radiatorfolie en   elektriciteitsbesparende             gasbesparende maatregelen           elektriciteitsbesparende             directe verlaging                    energierekening verlagende
                                                        tochtstrips)                         maatregelen (w.o. LED-lampen)        (w.o. dakisolatie, vloerisolatie,   maatregelen (w.o. vervangen          energieverbruik/energierekening maatregelen
                                                                                                                                  spouwmuurisolatie etc.)             koelkasten, wasmachines etc.)        tot gevolg.
                                                                        Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.
                                                                           Indicator: J55/10                    Indicator: J55/11                   Indicator: J55/12                    Indicator: J55/13                   Indicator: J55/14                     Indicator: J55/15
                                                        83                                   102                                  19                                  920                                  0                                    409
VRO J72 Specifieke uitkeringen proeftuinen aardgasvrije Besteding (jaar T) ten laste van     Cumulatieve bestedingen (t/m         Aantal (t/m jaar T) aardgasvrij     Aantal (t/m jaar T) aardgasvrij-     Aanvraag is volgens                  Eventuele toelichting op niet
        wijken 3e ronde                                 Rijksmiddelen                        jaar T) te laste van Rijksmiddelen gemaakte bestaande woningen           readygemaakte bestaande              plan/aanvraag uitgevoerd (Ja/Nee)    volgens plan/aanvraag
                                                                                                                                  en andere gebouwen in de wijk       woningen en andere gebouwen in                                            uitgevoerde projecten
                                                                                                                                                                      de wijk
                                                                                             Deze indicator is bedoeld voor de                                                                             Indicator 06 verplicht als hier      Verplicht als bij indicator 05 'Nee'
                                                                                             tussentijdse afstemming van de                                                                                'Nee' wordt ingevuld                 is ingevuld
                                                                                             juistheid en volledigheid van de
                                                                                             verantwoordingsinformatie
        Gemeenten
                                                                            Aard controle R                  Aard controle n.v.t.                   Aard controle D2                     Aard controle D2                  Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.
                                                                           Indicator: J72/01                    Indicator: J72/02                   Indicator: J72/03                    Indicator: J72/04                   Indicator: J72/05                     Indicator: J72/06
                                                        € 397.446                            € 1.225.533                          33                                  43                                   Ja
                                                        Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                        Aard controle n.v.t.
                                                                           Indicator: J72/07
                                                        Nee
                                                                                                                                                                                                                                                                                     181
</pre>

====================================================================== Einde pagina 181 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 182 ======================================================================

<pre>VRO J94 Regeling houdende regels verstrekking specifieke    Beschikkingsnummer                   Besteding (jaar T), in C94/06 t/m Het totaal aantal woningen waar       Het aantal woningen waar              Bedrag dat van de vijfde kolom
                                                                                                                                                                                                                                                     Bedrag dat vanuit de specifieke
        uitkering aan gemeenten verduurzaming [...] van                                          C94/08 opgesplitst                  maatregelen zijn getroffen dat      maatregelen zijn getroffen met        van bijlage III besteed is aan doe-
                                                                                                                                                                                                                                                     uitkering besteed is aan gerichte
        eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties                                                                               voldoet aan artikel 6, eerste lid,  een WOZ-waarde boven het              het-zelfmaatregelen, inclusief
                                                                                                                                                                                                                                                     ondersteuning en/of het bedrag
                                                                                                                                     onderdeel a                         gemeentelijk gemiddelde               activiteiten als bedoeld in artikel
                                                                                                                                                                                                                                                     waarvoor derden met de
                                                                                                                                                                         (peildatum 2022) of een WOZ-          2, derde lid (zoals ondersteuning
                                                                                                                                                                                                                                                     benodigde expertise zijn
                                                                                                                                                                         waarde van € 429.300                  vanuit gemeente) (alleen van
                                                                                                                                                                                                                                                     ingeschakeld als bedoeld in
                                                                                                                                                                                                               toepassing voor tranche 2).
                                                                                                                                                                                                                                                     artikel 2, derde lid, onderdeel a
                                                                            Aard controle n.v.t.                   Aard controle R                     Aard controle D1                      Aard controle D1                      Aard controle R                       Aard controle R
                                                                               Indicator: J94/01                  Indicator: J94/02                    Indicator: J94/03                     Indicator: J94/04                    Indicator: J94/05                     Indicator: J94/06
                                                          1 LAI23-03507622                                                       €0  0                                   0                                                                       €0                                    €0
                                                          2 LAI23-03507622                                                       €0  0                                   0                                                                       €0                                    €0
                                                          3 LAI23-03507622                                                 € 17.623  24                                  0                                                                       €0                                    €0
                                                          4 LAI24-03734957                                                       €0  0                                   0                                                                       €0                                    €0
                                                          5 LAI24-03734957                                                       €0  0                                   0                                                                       €0                                    €0
                                                          6 LAI24-03734957                                                       €0  0                                   0                                                                       €0                                    €0
                                                            Bedrag dat vanuit de specifieke      Bedrag dat vanuit de specifieke     Eindverantwoording (ja/nee)
                                                            uitkering besteed is ten behoeve     uitkering besteed is aan die
                                                            van uitvoering als bedoeld in        energiebesparende
                                                            artikel 2, derde lid, onderdeel b    isolatiemaatregelen, eventueel in
                                                                                                 samenhang met energiezuinige
                                                                                                 ventilatiemaatregelen.
                                                                            Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.
                                                                               Indicator: J94/07                  Indicator: J94/08                    Indicator: J94/09
                                                          1                                   €0                                 €0  Nee
                                                          2                                   €0                                 €0  Nee
                                                          3                                   €0                           € 17.623  Nee
                                                          4                                   €0                                 €0  Nee
                                                          5                                   €0                                 €0  Nee
                                                          6                                   €0                                 €0  Nee
VRO J97 Regeling huisvesting grote gezinnen                 Beschikkingsnummer                   Besteding per project (jaar T) ten  Cumulatieve besteding per           Project is volgens aanvraag,          Eventuele toelichting op niet         Plaatsingeenheidsnummer van
        vergunninghouders 2023                                                                   laste van Rijksmiddelen             project (t/m jaar T) ten laste van  artikel 2, lid 1 uitgevoerd (Ja/Nee)  volgens aanvraag uitgevoerde          het grote gezin dat in het object
                                                                                                                                     Rijksmiddelen                       Indicator 05 verplicht als hier       projecten Verplicht als bij           is gehuisvest
                                                                                                                                                                         'Nee' wordt ingevuld                  indicator 04 'Nee' is ingevuld
                                                                            Aard controle n.v.t.                   Aard controle R                   Aard controle n.v.t                     Aard controle D1                   Aard controle n.v.t.                    Aard controle D2
                                                                               Indicator: J97/01                  Indicator: J97/02                    Indicator: J97/03                     Indicator: J97/04                    Indicator: J97/05                     Indicator: J97/06
                                                          1 HGGV24-03698148                      € 50.000                            € 50.000                            Ja                                                                          200536177
                                                          2
                                                         10
                                                            Kopie beschikkingsnummer             Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                            Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.
                                                                               Indicator: J97/07                  Indicator: J97/08
                                                          1 HGGV24-03698148                      Ja
                                                          2
                                                         10
                                                                                                                                                                                                                                                                                          182
</pre>

====================================================================== Einde pagina 182 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 183 ======================================================================

<pre>VRO  J105 Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls         Projectnummer                        Aantal woningen waarvan de           Afgesproken datum van start          Aantal woningen dat is              Afgesproken datum van               Besteding (jaar T) ten laste van
                                                                                                     bouw is gestart cumulatief (t/m      bouw gehaald? (Ja/Nee) - bij Nee gerealiseerd cumulatief (t/m jaar       oplevering gehaald? (Ja/Nee) - bij Rijksmiddelen
                                                                                                     jaar T)                              is indicator 10 verplicht            T)                                  Nee is indicator 10 verplicht
                                                                                Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                   Aard controle D1                  Aard controle n.v.t.                  Aard controle D1                     Aard controle R
                                                                                 Indicator: J105/01                   Indicator: J105/02                   Indicator: J105/03                  Indicator: J105/04                  Indicator: J105/05                  Indicator: J105/06
                                                              1                         2023-96291 28                                     Nee                                  0                                   N.v.t.                              € 216.116
                                                              2
                                                             20
                                                                Kopie projectnummer                  Cumulatieve besteding (t/m jaar      Prijscategorieën woningen            Toelichting afwijking(en) van       Aantal betaalbare woningen          Afgesproken aandeel van
                                                                                                     T) ten laste van Rijksmiddelen       komen overeen met                    datum start bouw, datum van         waarvan de bouw gestart is          betaalbare woningen gehaald?
                                                                                                                                          projectaanvraag (Ja/Nee) - bij       oplevering en/of prijscategorieën   cumulatief (t/m jaar T)             (Ja/Nee)
                                                                                                                                          Nee is indicator 10 verplicht        woningen
                                                                                Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.                  Aard controle D1
                                                                                 Indicator: J105/07                   Indicator: J105/08                   Indicator: J105/09                  Indicator: J105/10                  Indicator: J105/11                  Indicator: J105/12
                                                              1 2023-96291                           € 216.116                            Ja                                   De beoogde start bouw was           28                                  Ja
                                                                                                                                                                               maart 2024. Dit is niet gelukt
                                                                                                                                                                               omdat de omgevingsvergunning
                                                                                                                                                                               later dan gepland is aangevraagd
                                                                                                                                                                               en verleend. Start bouw / eerste
                                                                                                                                                                               paal in Q4 2024
                                                              2
                                                             20
                                                                Kopie projectnummer                  Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                                Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.
                                                                                 Indicator: J105/13                   Indicator: J105/14
                                                              1 2023-96291                           Nee
                                                              2
                                                             20
VRO J210B Meerjarige regeling specifieke uitkering flexibele    Hieronder per regel één              Cumulatieve besteding (t/m jaar      Cumulatieve cofinanciering (t/m      Aantal projecten dat in (jaar T) is Cumulatief aantal (t/m jaar T)      Eindverantwoording (Ja/Nee)
          inzet woningbouw                                      provincie(code) selecteren en in     T) aan flexibele ondersteuning       jaar T)                              geholpen met middelen               woningen dat in deze projecten
                                                                de kolommen ernaast de               capaciteit en expertise                                                                                       wordt gerealiseerd
                                                                verantwoordingsinformatie voor
                                                                die provincie invullen
          Sisa tussen medeoverheden
                                                                                Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                      Aard controle R                  Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.
                                                                               Indicator: J210B/01                  Indicator: J210B/02                  Indicator: J210B/03                 Indicator: J210B/04                 Indicator: J210B/05                 Indicator: J210B/06
                                                              1 030001 Provincie Groningen                                       € 63.385                             € 35.122 1                                   500                                 Ja
                                                              2 030001 Provincie Groningen                                        € 1.370                              € 1.370 1                                   200                                 Nee
                                                              3
                                                              4
                                                              5
                                                                                                                                                                                                                                                                                           183
</pre>

====================================================================== Einde pagina 183 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 184 ======================================================================

<pre>KGG  K28 Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden Besteding apparaatskosten (jaar Besteding apparaatskosten (jaar Besteding apparaatskosten (jaar Cumulatieve bestedingen (t/m                       Besteding (jaar T) overige kosten Cumulatieve bestedingen (t/m
         voor klimaat- en energiebeleid                      T) : salarissen en sociale lasten T): kosten voor ingeleend              T): overige goederen en diensten jaar T) apparaatskosten                  gerelateerd aan apparaatskosten jaar T) overige kosten gerelateerd
                                                             voor ambtelijk personeel             personeel                                                                                                                                        aan apparaatskosten
                                                                                 Aard controle R                      Aard controle R                       Aard controle R                Aard controle n.v.t.                   Aard controle R                Aard controle n.v.t.
                                                                               Indicator: K28/01                    Indicator: K28/02                     Indicator: K28/03                  Indicator: K28/04                  Indicator: K28/05                  Indicator: K28/06
                                                             € 313.718                            € 285.824                           € 4.057                               € 737.124                           €0                                 € 4.057
                                                             Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                             Aard controle n.v.t.
                                                                               Indicator: K28/07
                                                             Nee
AenM M16 Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne     Vul in totaal te ontvangen           Vul in verschil bij hogere          Vul in vrijwillige teruggave bij      Besteding (jaar T) tbv de transitie Besteding (jaar T) van uitvoering  Besteding (jaar T) uitgekeerde
                                                             normbedrag per gerealiseerde         werkelijke bestedingen ten          lagere werkelijke bestedingen         - uitgezonderd                      ten behoeve van de transitie       verstrekkingen (GOO en POO)
                                                             gemeentelijke plek per dag           opzichte van de uitkomst van        ten opzichte van de uitkomst          uitvoeringkosten
                                                             (GOO) (jaar T)                       M16/01 (jaar T) -                   onder M16/01 (jaar T) –
                                                                                                  uitzonderingsbepaling (GOO)         uitzonderingsbepaling (GOO)
         Gemeenten
                                                                                 Aard controle R                      Aard controle R                  Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                    Aard controle R                    Aard controle R
                                                                               Indicator: M16/01                    Indicator: M16/02                     Indicator: M16/03                 Indicator: M16/04                   Indicator: M16/05                  Indicator: M16/06
                                                             € 9.153.660                                                                                                    € 693.184                           € 15.000                           € 523.050
                                                             Totaal bedrag vorderingen (/         Totaal te ontvangen normbedrag Totaal bedrag ontvangen eigen              Berekening totale besteding (jaar Cumulatieve besteding (t/m jaar
                                                             onrechtmatig uitgekeerde)            uitvoeringskosten per               bijdrage van ontheemden GOO           T)                                  T)
                                                             verstrekkingen GOO en POO            geregistreerde persoon waaraan (jaar T)
                                                             (jaar T)                             in een maand een verstrekking is
                                                                                                  gedaan (POO) (jaar T)
                                                                                                                                                                            Som indicatoren
                                                                                                                                                                            01/02/04/05/06/07/08 verminderd
                                                                                                                                                                            met 09
                                                                                 Aard controle R                      Aard controle R                       Aard controle R                Aard controle n.v.t.               Aard controle n.v.t.
                                                                               Indicator: M16/07                    Indicator: M16/08                     Indicator: M16/09                 Indicator: M16/10                   Indicator: M16/11
                                                             €0                                   € 20.424                            €0                                    € 10.405.318                        € 10.405.318
                                                                                                                                                                                                                                                                                      184
</pre>

====================================================================== Einde pagina 184 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 185 ======================================================================

<pre>GRO GRO2C Verkeer en vervoer Groningen                         Hieronder per regel één             Welke regeling betreft het           Totale besteding in jaar T          Correctie t.o.v. jaar T-1 van        Cumulatieve totale besteding tot     Toelichting
                                                               beschikkingsnummer en in de                                                                                  verantwoorde totale besteding        en met jaar T
                                                               kolommen ernaast de
                                                               verantwoordingsinformatie
                                                                                                                                        De besteding in jaar T ten laste    Tussentijds afstemmen van            Tussentijds afstemmen van            Hier eventueel opmerkingen of
                                                                                                                                        van zowel provinciale middelen      juistheid en volledigheid van de     juistheid en volledigheid van de     toelichtingen
                                                                                                                                        als overige middelen                verantwoordings-informatie ten       verantwoordings-informatie ten
                                                                                                                                                                            laste van zowel provinciale als      laste van zowel provinciale als
                                                                                                                                                                            overige middelen                     overige middelen
          SiSa tussen medeoverheden - provinciale middelen
          Groningen
                                                                              Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                     Aard controle R                   Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.
                                                                           Indicator: GRO2C/01                   Indicator: GRO2C/02                 Indicator: GRO2C/03                  Indicator: GRO2C/04                 Indicator: GRO2C/05                  Indicator: GRO2C/06
                                                             1 2021-042720                         Fietsoversteek Odebertweg                                             €0                                                                       €0
                                                                                                   Tolbert
                                                             2 2021-042731                         Recreatieve fietsroute Pieterzijl                                     €0                                                                       €0
                                                                                                   en Munnekezijl
                                                             3 2023-137857                         Fietsvoorziengen gemeentelijke                                        €0                                                                       €0
                                                                                                   bushaltes
                                                             4 2023-011063                         Fietspad oost-west IKC Marum                                     € 1.047                           € 508.906                            € 509.953 Correctie op E84
                                                             5 2023-108417                         Instellen 30km/uur Ezinge                                        € 5.603                                                                  € 5.603
                                                             6 2023-113036                         Fietssuggestiestroken Hoendiep                                  € 58.028                                                                 € 58.028
                                                                                                   c.a.
                                                             7 2024--157489                        Verbetering Hub Marum                                                 €0                                                                       €0
                                                             8 2024-164543                         Fietssuggestiestroken Hoendiep-                                       €0                                                                       €0
                                                                                                   Enumatil-De Poffert, Hogeweg-
                                                                                                   Hogedijk Niezijl-Kommerzijl
                                                             9 2024-164736                         Mentaweg Feerwerd                                                     €0                                                                       €0
                                                                                                   snelheidsremmende maatregel
                                                                                                   en verbeteren loopstructuur
                                                            10
                                                           100
                                                               Kopie beschikkingsnummer            De besteding in jaar T ten laste     Correctie t.o.v. jaar T-1 van       Cumulatieve besteding tot en         Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                                                   van alleen provinciale middelen      besteding ten laste van alleen      met jaar T ten laste van alleen
                                                                                                                                        provinciale middelen                provinciale middelen
                                                                                                   Alleen de besteding in jaar T ten    Als de correctie een                Tussentijds afstemmen van            Als u kiest voor ‘ja’, betekent dit,
                                                                                                   laste van alleen provinciale         vermeerdering is, gaat het om       juistheid en volledigheid van de     dat hiervoor alle besteding is
                                                                                                   middelen                             nog niet verantwoorde besteding     verantwoordings-informatie ten       afgerond en u er de komende
                                                                                                                                        ten laste van alleen provinciale    laste van alleen provinciale         jaren geen besteding meer voor
                                                                                                                                        middelen                            middelen                             wilt verantwoorden
                                                                              Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                      Aard controle R                  Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.
                                                                           Indicator: GRO2C/07                   Indicator: GRO2C/08                 Indicator: GRO2C/09                  Indicator: GRO2C/10                 Indicator: GRO2C/11
                                                             1 2021-042720                                                          €0                                                                       €0  Nee
                                                             2 2021-042731                                                          €0                                                                       €0  Nee
                                                             3 2023-137857                                                          €0                                                                       €0  Nee
                                                             4 2023-011063                                                          €0                           € 166.431                            € 166.431  Ja
                                                             5 2023-108417                                                     € 2.801                                                                  € 2.801  Nee
                                                             6 2023-113036                                                    € 29.014                                                                 € 29.014  Nee
                                                             7 2024--157489                                                         €0                                                                       €0  Nee
                                                             8 2024-164543                                                          €0                                                                       €0  Nee
                                                             9 2024-164736                                                          €0                                                                       €0  Nee
                                                            10
                                                           100
                                                                                                                                                                                                                                                                                          185
</pre>

====================================================================== Einde pagina 185 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 186 ======================================================================

<pre>GRO GRO8C Leefbaarheid Groningen                               Hieronder per regel één             Welke regeling betreft het           Totale besteding in jaar T          Correctie t.o.v. jaar T-1 van        Cumulatieve totale besteding tot     Toelichting
                                                               beschikkingsnummer en in de                                                                                  verantwoorde totale besteding        en met jaar T
                                                               kolommen ernaast de
                                                               verantwoordingsinformatie
                                                                                                                                        De besteding in jaar T ten laste    Tussentijds afstemmen van            Tussentijds afstemmen van            Hier eventueel opmerkingen of
                                                                                                                                        van zowel provinciale middelen      juistheid en volledigheid van de     juistheid en volledigheid van de     toelichtingen
                                                                                                                                        als overige middelen                verantwoordings-informatie ten       verantwoordings-informatie ten
                                                                                                                                                                            laste van zowel provinciale als      laste van zowel provinciale als
                                                                                                                                                                            overige middelen                     overige middelen
          SiSa tussen medeoverheden - provinciale middelen
          Groningen
                                                                              Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                     Aard controle R                   Aard controle n.v.t.                Aard controle n.v.t.
                                                                           Indicator: GRO8C/01                   Indicator: GRO8C/02                 Indicator: GRO8C/03                  Indicator: GRO8C/04                 Indicator: GRO8C/05                  Indicator: GRO8C/06
                                                             1 2024-082915                         Masterplan regiocentra Leek-                                  € 225.904                                                                 € 225.904
                                                                                                   Tolbert 2024
                                                             2 2023-115267                         Verduurzaming particuliere                                            €0                                                                       €0
                                                                                                   woningvoorraad Garnwerd
                                                             3 2021-059949                         regionaal arrangement                                         € 792.647                                                               € 2.111.718
                                                                                                   Programma Kickstart
                                                           100
                                                               Kopie beschikkingsnummer            De besteding in jaar T ten laste     Correctie t.o.v. jaar T-1 van       Cumulatieve besteding tot en         Eindverantwoording (Ja/Nee)
                                                                                                   van alleen provinciale middelen      besteding ten laste van alleen      met jaar T ten laste van alleen
                                                                                                                                        provinciale middelen                provinciale middelen
                                                                                                   Alleen de besteding in jaar T ten Als de correctie een                   Tussentijds afstemmen van            Als u kiest voor ‘ja’, betekent dit,
                                                                                                   laste van alleen provinciale         vermeerdering is, gaat het om       juistheid en volledigheid van de     dat hiervoor alle besteding is
                                                                                                   middelen                             nog niet verantwoorde besteding     verantwoordings-informatie ten       afgerond en u er de komende
                                                                                                                                        ten laste van alleen provinciale    laste van alleen provinciale         jaren geen besteding meer voor
                                                                                                                                        middelen                            middelen                             wilt verantwoorden
                                                                              Aard controle n.v.t.                    Aard controle R                      Aard controle R                  Aard controle n.v.t.                 Aard controle n.v.t.
                                                                           Indicator: GRO8C/07                   Indicator: GRO8C/08                 Indicator: GRO8C/09                  Indicator: GRO8C/10                 Indicator: GRO8C/11
                                                             1 2024-082915                                                   € 140.000                                                                € 140.000 Ja
                                                             2 2023-115267                                                         €0                                                                        € 0 Nee
                                                             3 2021-059949                                                   € 279.722                                                                € 569.510 Nee
                                                           100
                                                                                                                                                                                                                                                                                          186
</pre>

====================================================================== Einde pagina 186 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 187 ======================================================================

<pre>3.2 Overzicht taakvelden
Taakvelden | Baten                                Rekening Begr.2024 Begr.2024 Rekening
(Bedragen x € 1.000)                                   2023 voor wijz. na wijz.    2024
0.1 | Bestuur                                          359           -        -       -
0.2 | Burgerzaken                                       772      972    1.372     1.334
0.3 | Beheer overige gebouwen en gronden               546       263       347      522
0.4 | Overhead                                       1.325       444      916     2.310
0.5 | Treasury                                         658       290      209       764
0.61 | OZB woningen                                  9.707    10.037   10.077 10.105
0.62 | OZB niet-woningen                             6.116     6.083    6.083    6.067
0.64 | Belastingen overig                                65       65        65       66
0.7 | Algemene en overige uitkering Gem fonds      132.342 133.845 139.488 139.892
0.8 | Overige baten en lasten                           273          -    390       390
0.10 | Mutaties reserves                            27.502           -        -       -
0.10-9 | Reserve progr 9 Algemene dekkingsmiddele         -    1.000   11.974 11.974
0.10-A | Reserve Overhead 0.4                             -      261      802       802
0.10-1 | Reserve programma 1 Veiligheid                   -      238      238       238
0.10-2 | Reserve progr 2 Verkeer, vervoer en wate         -        51      732      732
0.10-3 | Reserve programma 3 Economie                     -          -      25       25
0.10-4 | Reserve programma 4 Onderwijs                    -       69        69       52
0.10-5 | Reserve progr 5 Sport, cultuur en recrea         -      115    1.866     1.771
0.10-6 | Reserve programma 6 Sociaal Domein               -          -  1.779     1.745
0.10-7 | Reserve progr 7 Volksgezondheid en milie         -         7     800       800
0.10-8 | Reserve progr 8 Volkshuisvesting, RO en          -          -  2.117     2.077
0.11 | Resultaat vd rekening van baten en laste           -    2.563    3.639         -
Totaal baten taakveld 0                           179.665 156.303 182.986 181.666
1.1 | Crisisbeheersing en Brandweer                      22       20        20       23
1.2 | Openbare orde en veiligheid                        37       18        31       35
Totaal baten taakveld 1                                  59       38        51       57
2.1 | Verkeer en vervoer                                575        77     164       371
2.2 | Parkeren                                           22         7        7      -41
2.3 | Recreatieve havens                                 21       14        14       22
2.5 | Openbaar vervoer                                    9         7        7       15
Totaal baten taakveld 2                                628       105      193       367
3.1 | Economische ontwikkeling                           12       10        10       10
3.2 | Fysieke bedrijfsinfrastructuur                      -          -        -       -
3.3 | Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen               34        33       33       36
Totaal baten taakveld 3                                  46       43        43       46
4.2 | Onderwijshuisvesting (openbr en bijz)             233      106      184       153
4.3 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken               1.186       759      918       916
Totaal baten taakveld 4                              1.419       865    1.102    1.069
5.1 | Sportbeleid en activering                        350       351       351      357
5.2 | Sportaccommodaties                             2.126     1.224    1.504     1.811
5.3 | Cultuurpresentaties, - prod en -particip         235       211       211      242
                                                                                        187
</pre>

====================================================================== Einde pagina 187 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 188 ======================================================================

<pre>Taakvelden | Baten                                Rekening Begr.2024 Begr.2024 Rekening
(Bedragen x € 1.000)                                   2023 voor wijz. na wijz.      2024
5.4 | Musea                                              50        57        57        50
5.5 | Cultureel erfgoed                                  50        47        47        51
5.6 | Media                                              72        94       311      281
5.7 | Openbaar groen en (openlucht) recreatie           496       211       511      632
Totaal baten taakveld 5                              3.380     2.195    2.992      3.425
6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie             13.873        659 13.909 12.980
6.2 | Wijkteams (tm 2024)                                 2          -       79      122
6.3 | Inkomensregelingen                            17.583    15.616 18.691 19.161
6.4 | Begeleide participatie                         3.688     2.688    3.225      3.756
6.5 | Arbeidsparticipatie                            4.916     4.331    3.946      3.989
6.6 | Maatwerkvoorzieningen (WMO) (tm 2024)             200          3     184       203
6.71A | Hulp bij het huishouden (WMO) tm 2024           379      494       355       428
6.72 | Maatwerkdienstverlening 18-                        9          -         -         -
6.81a | Beschermd wonen (WMO) (tm 2024)              2.858     1.835    2.434      2.999
Totaal baten taakveld 6                            43.506 25.626 42.823 43.638
7.1 | Volksgezondheid                                   541       655      855       939
7.2 | Riolering                                      6.866      7.321    7.378     7.626
7.3 | Afval                                         10.379    10.447 10.586       11.512
7.4 | Milieubeheer                                    1.138    1.097    2.192      1.536
7.5 | Begraafplaatsen en crematoria                     836       543       743      801
Totaal baten taakveld 7                            19.760 20.063 21.754 22.415
8.1 | Ruimtelijke ordening                               44          2     454       401
8.2 | Grondexploitatie                               2.199           -     314     1.020
8.3 | Wonen en bouwen                                1.999     1.483    2.483      3.488
Totaal baten taakveld 8                              4.241     1.485    3.251     4.909
Totaal baten taakvelden                           252.703 206.723 255.194 257.593
Taakvelden | Lasten                               Rekening Begr.2024 Begr.2024 Rekening
(Bedragen x € 1.000)                                   2023 voor wijz. na wijz.     2024
0.1 | Bestuur                                        3.904    4.006     4.212     4.790
0.2 | Burgerzaken                                    1.831     1.825    2.161     2.263
0.3 | Beheer overige gebouwen en gronden              1.117      902      945        961
0.4 | Overhead                                     23.869    24.969    30.157    29.244
0.5 | Treasury                                          877        95      764      298
0.61 | OZB woningen                                     761      652       782       752
0.62 | OZB niet-woningen                               243       247       270       301
0.64 | Belastingen overig                                62        65        65       69
0.7 | Algemene en overige uitkering Gem fonds            10         9         9       11
0.8 | Overige baten en lasten                            27    3.015      228         21
0.9 | Vennootschapsbelasting                             27        50        50     292
0.10 | Mutaties reserves                           26.194            -        -         -
0.10-9 | Reserve progr 9 Algemene dekkingsmiddele         -          -  7.522     7.522
0.10-A | Reserve Overhead 0.4                             -      102      292       292
                                                                                           188
</pre>

====================================================================== Einde pagina 188 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 189 ======================================================================

<pre>Taakvelden | Lasten                               Rekening Begr.2024 Begr.2024 Rekening
(Bedragen x € 1.000)                                   2023 voor wijz. na wijz.    2024
0.10-2 | Reserve progr 2 Verkeer, vervoer en wate         -          -     423      423
0.10-5 | Reserve progr 5 Sport, cultuur en recrea         -          -   1.693   1.693
0.10-6 | Reserve programma 6 Sociaal Domein               -          -   3.808   3.808
0.10-7 | Reserve progr 7 Volksgezondheid en milie         -          -   1.413    1.413
0.10-8 | Reserve progr 8 Volkshuisvesting, RO en          -          -   2.361   2.361
0.11 | Resultaat vd rekening van baten en laste     11.143     2.563     8.165   9.541
Totaal lasten taakveld 0                           70.066    38.500    65.321   66.055
1.1 | Crisisbeheersing en Brandweer                  4.857     4.987     5.131   5.142
1.2 | Openbare orde en veiligheid                    1.812     1.614     1.491   1.434
Totaal lasten taakveld 1                            6.669      6.601    6.622    6.576
2.1 | Verkeer en vervoer                             9.650     9.649   10.022   10.056
2.2 | Parkeren                                          481       443      452      501
2.3 | Recreatieve havens                                 42        39       44       44
2.4 | Economische havens en waterwegen               1.092     1.142     1.299    1.497
2.5 | Openbaar vervoer                                   69        95       98       65
Totaal lasten taakveld 2                           11.335    11.368    11.916   12.163
3.1 | Economische ontwikkeling                          217      604       629      333
3.2 | Fysieke bedrijfsinfrastructuur                     43         9        9       70
3.3 | Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen             220        173      174      190
3.4 | Economische promotie                              154       161      162      163
Totaal lasten taakveld 3                               633       947       974      756
4.1 | Openbaar onderwijs                                308      282       308      313
4.2 | Onderwijshuisvesting (openbr en bijz)          4.100     3.956     4.206    3.997
4.3 | Onderwijsbeleid en leerlingzaken               3.820      3.172    3.483   3.405
Totaal lasten taakveld 4                             8.228     7.410    7.997    7.715
5.1 | Sportbeleid en activering                         597       715      742      632
5.2 | Sportaccommodaties                             6.516     5.495     5.502   5.818
5.3 | Cultuurpresentaties, - prod en -particip          881    1.084     1.045   1.054
5.4 | Musea                                             332       297      396      282
5.5 | Cultureel erfgoed                                 383       441      659      601
5.6 | Media                                          1.419     1.478     1.896   1.890
5.7 | Openbaar groen en (openlucht) recreatie        7.968     8.995    9.006    8.942
Totaal lasten taakveld 5                           18.098    18.505    19.246   19.219
6.1 | Samenkracht en burgerparticipatie             17.537     7.970   20.782   20.031
6.2 | Wijkteams (tm 2024)                            3.184     1.443     3.447   3.466
6.3 | Inkomensregelingen                            24.371    20.943   21.100   21.749
6.4 | Begeleide participatie                         8.821     7.823     8.261  10.278
6.5 | Arbeidsparticipatie                           10.159    10.512    10.733   9.934
6.6 | Maatwerkvoorzieningen (WMO) (tm 2024)          5.936      2.737    5.664   5.560
6.71 | Maatwerkdienstverlening 18+ (vervallen)            -   15.055          -       -
6.71a | Hulp bij het huishouden (WMO) tm 2024        5.328           -   6.343   6.693
6.71b | Begeleiding (WMO) tm 2024                    4.596           -   4.399   4.693
6.71c | Dagbesteding (WMO) tm 2024                    1.387          -   2.036    1.786
6.72 | Maatwerkdienstverlening 18- (vervallen)      21.760    21.708       450    2.735
                                                                                        189
</pre>

====================================================================== Einde pagina 189 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 190 ======================================================================

<pre>Taakvelden | Lasten                              Rekening Begr.2024 Begr.2024 Rekening
(Bedragen x € 1.000)                                 2023 voor wijz.  na wijz.    2024
6.72a | Jeugdhulp begeleiding (tm 2024)               646          -   7.685    6.874
6.72b | Jeugdhulp behandeling (tm 2024)                 -          -     459       714
6.72c | Jeugdhulp dagbesteding (tm 2024)                9          -   1.722    1.829
6.72d | Jeugdhulp zonder verblijf overig (tm 24)      727          -    1.713    2.471
6.73a | Pleegzorg (tm 2024)                             -          -   1.063     1.162
6.73b | Gezinsrecht (tm 2024)                           -          -     493       728
6.73c | Jeugdhulp met verblijf overig (tm 2024)         -          -   3.844    2.656
6.74a | Jeugdhulp beh GGZ zonder verblijf (tm 24        -          -   6.239    5.900
6.74b | Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf (tm 24        -          -      735      784
6.74c | Gesloten plaatsing (tm 2024)                    -          -      301      346
6.81a | Beschermd wonen (WMO) (tm 2024)             2.110    2.295     2.013     2.383
6.82a | Jeugdbescherming (tm 2024)                      -    2.473        700      766
6.82b | Jeugdreclassering (tm 2024)                     -          -       50       86
Totaal lasten taakveld 6                         106.570 92.959 110.232 113.624
7.1 | Volksgezondheid                               3.215    3.719     4.063    3.919
7.2 | Riolering                                    5.109     5.249     5.307    5.563
7.3 | Afval                                         9.971    8.725     9.436 10.026
7.4 | Milieubeheer                                  4.172    4.969     6.004    4.852
7.5 | Begraafplaatsen en crematoria                1.054       805        911   1.059
Totaal lasten taakveld 7                          23.521 23.467 25.720 25.419
8.1 | Ruimtelijke ordening                          2.327    2.719     3.410    2.904
8.2 | Grondexploitatie                                943      404       649       -83
8.3 | Wonen en bouwen                               4.213    3.843     3.106     3.243
Totaal lasten taakveld 8                           7.482    6.966      7.165    6.064
Totaal lasten taakvelden                         252.703 206.723 255.194 257.593
                                                                                       190
</pre>

====================================================================== Einde pagina 190 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 191 ======================================================================

<pre>3.3 Beleidsindicatoren
Bij Ministeriële regeling zijn indicatoren vastgesteld. Het merendeel van deze verplichte set
indicatoren wordt beschikbaar gesteld via de website waarstaatjegemeente.nl. De eerste vijf
indicatoren worden door de gemeenten zelf aangeleverd. De zogenoemde ‘datapartners’ (zie
Bron) leveren de gegevens voor waarstaatjegemeente.nl aan. De meest actuele gegevens
worden opgenomen, maar niet alle informatie komt gelijktijdig en even snel beschikbaar. Ook
komt niet alle informatie met dezelfde frequentie beschikbaar (niet alle
onderzoeken/monitors worden bijvoorbeeld jaarlijks uitgevoerd). Dit is de reden dat er bij
sommige indicatoren nog verouderde informatie staat.
 Programma         Indicator                                       2021      2022     2023     2024
 0. Bestuur en Formatie (formatieplan 1- Fte per 1.000
                                                                    7,77      7,74     8,37     8,71
 ondersteuning 1-2024)                          inwoners
 0. Bestuur en Bezetting (werkelijke            Fte per 1.000
                                                                    7,25       7,2     8,35      8,2
 ondersteuning bezetting 31-12-2023)            inwoners
 0. Bestuur en                                  Kosten per
                   Apparaatskosten                                723,47   749,97     823,3   904,4
 ondersteuning                                  inwoner
                                                Kosten als %
                                                van totale
 0. Bestuur en
                   Externe inhuur               loonsom +          12,65    15,94     18,76   20,41
 ondersteuning
                                                totale kosten
                                                inhuur externen
 0. Bestuur en                                  % van totale
                   Overhead                                        11,54    10,26      9,88   11,83
 ondersteuning                                  lasten
                                                aantal per 1.000
 1. Veiligheid     Winkeldiefstal                                     0,8      0,8      0,6      0,7
                                                inwoners
                                                aantal per 1.000
 1. Veiligheid     Geweldsmisdrijven                                    2        2      1,8      1,8
                                                inwoners
                                                aantal per 1.000
 1. Veiligheid     Diefstal uit woning                                0,3      0,5      1,4      0,5
                                                inwoners
                   Vernieling en
                                                aantal per 1.000
 1. Veiligheid     beschadiging (openbare                             4,5      4,5      3,4      3,4
                                                inwoners
                   ruimte)
                                                per 1.000
 1. Veiligheid     Verwijzingen Halt                                    7        5         4       7
                                                jongeren
                                                per 1.000 inw
 3. Economie       Vestigingen                                     156,3    172,8     178,9     Nnb
                                                15-64jr
 3. Economie       Functiemenging               %                   46,5      47,6       48     Nnb
                   Voortijdige
 4. Onderwijs      schoolverlaters zonder       %                     1,3                1,7    Nnb
                   startkwalificatie
                                                                                                  191
</pre>

====================================================================== Einde pagina 191 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 192 ======================================================================

<pre>                                        per 1.000
4. Onderwijs  Absoluut verzuim          leerplichtige      0,9     3,1     5,2   Nnb
                                        leerlingen
                                        per 1.000
4. Onderwijs  Relatief verzuim          leerplichtige        12     16      11  Nnb
                                        leerlingen
5. Sport en
              Niet-sporters             %                        52,6            Nnb
recreatie
6. Sociaal                              per 1.000 inw
              Banen                                             636,4   644,3   Nnb
domein                                  15-64jr
6. Sociaal
              Netto arbeidsparticipatie %                                74,2    75,0
domein
6. Sociaal                              per 10.000 inw
              Bijstandsuitkeringen                       261,2  261,2   197,5  189,4
domein                                  18jr eo
6. Sociaal    Lopende re-               per 10.000 inw
                                                                        124,9   Nnb
domein        integratievoorzieningen   15-64 jaar
6. Sociaal    Jongeren met een delict
                                        %                             1          Nnb
domein        voor rechter
6. Sociaal    Wmo-cliënten met een
                                        per 10.000 inw    640     640     680    650
domein        maatwerkarrangement
6. Sociaal    % Kinderen in
                                        %                             3         Nnb
domein        uitkeringsgezin
6. Sociaal
              % Werkloze jongeren       %                             2          Nnb
domein
                                        % van alle
6. Sociaal
              Jongeren met jeugdhulp    jongeren tot 18   11,5    11,5   12,3    12,3
domein
                                        jaar
6. Sociaal    Jongeren met
                                        %                   0,1    0,1    0,2     0,3
domein        jeugdreclassering
6. Sociaal    Jongeren met
                                        %                  0,8     0,8     0,7    0,6
domein        jeugdbescherming
7. Gezondheid                                                             107
              Huishoudelijk restafval   kg per inwoner             107           Nnb
en milieu
7. Gezondheid Hernieuwbare
                                        %                 21,1   23,4           Nnb
en milieu     elektriciteit
              Woonlasten
8. Vhrosv                               euro              806     907     933     953
              éénpersoonshuishouden
              Woonlasten
8. Vhrosv                               euro               881   1001    1027   1042
              meerpersoonshuishouden
8. Vhrosv     WOZ-waarde woningen       dzd euro           238    261     304     301
                                        aantal per 1.000
8. Vhrosv     Nieuwbouw woningen                                    7,7    5,4   Nnb
                                        woningen
8. Vhrosv     Demografische druk        %                 80,2   80,2    80,5    81,0
                                                                                   192
</pre>

====================================================================== Einde pagina 192 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 193 ======================================================================

<pre>3.4 Mutaties in de reserves en voorzieningen
Omschrijving              Boekwaarde     Resultaat-     Vermeer-    Vermin-   Vermindering Boekwaarde
(bedragen x € 1.000)                    bestemming      deringen   deringen    ter dekking   31-12-2024
                           31-12-2023                                         afschr. 2024
                                            2023          2024       2024
Algemene reserve                25.385          7.074            0        238              0      32.221
Totaal algemene res.            25.385         7.074             0        238              0      32.221
Reserve grondexploitatie         2.436             80          225        257              0       2.484
Reserve MFC Oostwold                83               0           0          0              0          83
Reserve                            276               0           0          0              0         276
herinrichting voorm.
zandwinput
Reserve IKC Marum                1.236               0           0          0            20        1.216
Reserve afboeking                  860               0           0        274              0         586
boekwaarden scholen
Reserve MFC De Wierde              232               0           0        232              0           0
Grijpskerk
Reserve Natuurpark                 331               0           0         18              0         313
Reserve overheveling             4.510          1.115        5.712      6.851              0       4.486
niet-uitgegeven
budgetten
Reserve Verduurzamings-            203               0           0         54              0         149
maatregelen
Reserve groot onderhoud            195            205            0         30              0         370
gebouwen
Reserve afschrijving             7.013               0         331          0           368        6.976
diverse investeringen
Reserve programma                1.011            100          102        353              0         860
huisvesting
Reserve beheerskosten              327               0           0         46              0         281
TOZO
Reserve cofinanciering           3.000               0           0        331              0       2.669
projecten
Reserve museum                     313               0           0          0              0         313
Wierdenland
Reserve vluchtelingen            1.618         2.569             0          0              0       4.187
Reserve Sociaal domein               8               0           0          0              0           8
Totaal bestemmingsres           23.652         4.069        6.370      8.446            388      25.256
Totaal reserves                 49.037        11.143        6.370      8.684            388       57.477
Toelichting vermeerderingen
 Reserve grondexploitatie: Er is € 225.000 toegevoegd, zijnde het begrote bedrag inzake
   winstnemingen grondexploitaties. Het werkelijke bedrag is hoger. Het verschil zal middels
   resultaatbestemming 2024 ten gunste van de reserve grondexploitatie kunnen worden
   gebracht.
 Reserve overheveling niet uitgegeven budgetten: In verband met de budgetoverheveling van
   2024 naar 2025 is € 5.712.000 ten gunste van deze reserve gebracht.
 Reserve afschrijving diverse investeringen: Er is € 331.000 gedoteerd ten behoeve van de
   dekking van afschrijvingslasten van toekomstige investeringen uitvoering verkeersvisie
                                                                                                     193
</pre>

====================================================================== Einde pagina 193 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 194 ======================================================================

<pre> Reserve programma huisvesting: Er is € 102.000 gedoteerd, corresponderend met het
  bedrag waarmee destijds de onderhoudsbudgetten voor de gemeentewerf en Leek en
  Marum zijn verlaagd.
Toelichting verminderingen
 Algemene reserve: Er wordt vijf jaar (2020 t/m 2024) voor € 238.000 aan de algemene
  reserve onttrokken om het eigen vermogen van de Veiligheidsregio Groningen (VRG) aan
  te vullen. Dit is wettelijk geregeld en is veroorzaakt door de voorziening die de VRG heeft
  moeten treffen inzake de kosten van de Regeling FLO-overgangsrecht 75% netto garantie
 Reserve grondexploitatie : Voor het verwachte tekort op de grondexploitatie
  Delta/Bosplantsoen Zevenhuizen is een voorziening gevormd. Deze is gevoed voor een
  bedrag van € 257.000, waarvoor ter dekking de reserve grondexploitatie is aangewend.
 Reserve Natuurpark (park Kommerzijl) : Het onderhoud is afgekocht door de NAM. De
  afkoopsom is berekend op eindwaarde. Jaarlijks wordt een vast bedrag ad. €18.000
  onttrokken aan de reserve ter dekking voor het onderhoud.
 Reserve Integraal Kind Centrum (IKC) Marum: Voor een deel van de investering (€ 800.000)
  IKC worden de afschrijvingslasten gedekt vanuit deze reserve. Op basis van een
  afschrijvingstermijn van 40 jaar vindt er jaarlijks een onttrekking plaats van € 20.000
 Reserve afboeking boekwaarde scholen: De grondexploitatie voor het voormalig
  schoolgebouw van CBS De Bron en de nabij liggende bibliotheeklocatie sluit met een
  negatief resultaat van € 274.000. Hiervoor wordt een dotatie gedaan aan de nieuwe
  voorziening De Bron/Bibliotheeklocatie, welke last wordt gedekt door een onttrekking aan
  de reserve afboeking boekwaarde scholen van € 274.000.
 Reserve MFC de Wierde: Deze reserve is in het verleden gevormd ten behoeve van een
  multifunctioneel centrum in de Wierde te Grijpskerk. Het MFC is gerealiseerd en bekostigd
  zonder gebruik te maken van deze reserve. Het saldo ten bedrage van € 232.000 valt
  daarmee vrij ten gunste van de exploitatie.
 Reserve overheveling niet uitgegeven budgetten: Er is in verband met de
  budgetoverheveling respectievelijk € 5.600.000 (2023 – 2024) en € 1.251.000 (2024 – 2025)
  onttrokken.
 Reserve afschrijving diverse investeringen: De vermindering van € 368.000 betreft dekking
  van de afschrijvingslasten van uitbreiding aula Marum, brede school Nuis-Niebert,
  parkeergarage Dorpsvenne, bouw gemeentehuis Zuidhorn, aanpassen raadszaal Zuidhorn,
  verbouw – renovatie – zonnepanelen gemeentehuis Zuidhorn, nieuwbouw werkplaats
  Zuidhorn, nieuw cultureel centrum, verbeteren bermen Hooiweg/Hoge Tilweg, verharden
  pad Lindsterlaan.
 Reserve verduurzamingsmaatregelen: De kosten verbonden aan de
  verduurzamingsmaatregelen binnen de vastgoedportefeuille worden gedekt middels inzet
  van deze reserve. Het 2024 is hiervoor € 53.000.
 Reserve groot onderhoud gebouwen: De kosten inhuur bouwexpertise worden conform
  het begrote bedrag ad € 30.000 vanuit deze reserve.
                                                                                              194
</pre>

====================================================================== Einde pagina 194 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 195 ======================================================================

<pre> Reserve programma huisvesting: De reserve is aangewend conform het bedrag begroot van
    € 313.000 voor salariskosten, communicatiekosten en onderzoekskosten voor het
    programma huisvesting. Verder zijn de tijdelijke huisvestingskosten tot een bedrag van €
    40.000 (verhuiskosten en kosten tijdelijk uitplaatsen van het statisch archief) in verband
    met de sluiting van de locatie Leek, gedekt door inzet van deze reserve.
 Reserve beheerkosten TOZO: de uitvoeringskosten 2024 ad € 46.000 voor de Tijdelijke
    Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers worden gedekt vanuit deze reserve.
 Reserve cofinanciering projecten: Voor de dekking van de afschrijvingslasten verbonden aan
    projecten ter uitvoering van de verkeersvisie is € 331.000 overgeheveld naar de reserve
    afschrijving diverse investeringen (zie toelichting bij de vermeerderingen).
 Omschrijving                               Boekwaarde        Vermeer-  Vrijval   Vermin-  Boekwaarde
 (bedragen x € 1.000)                        31-12-2023       deringen   2024    deringen   31-12-2024
                                                                2024               2024
 Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s
 Voorziening Pensioenen wethouders                     5.898      1.300        0         0         7.198
 Voorziening RVU reg vervroegde                             0       630        0         6           624
 uittreding
 Voorziening Oostindie                                    110         0        0       110             0
 Voorziening Verlofsparen                               1.392       726        0         0         2.118
 Totaal voorzieningen voor                             7.400      2.656        0       116        9.940
 verplichtingen, verliezen en risico’s
 Voorziening egalisatie riolering                       1.027         0        0       712           315
 Totaal voorzieningen door derden                      1.027          0        0         0           315
 beklemde middelen met een
 specifieke aanwendigsrichting
 Totaal voorzieningen                                  8.427      2.656        0       828       10.255
Toelichting vermeerderingen/ verminderingen voorzieningen
 Voorziening pensioenen wethouders: Deze voorziening is ingesteld omdat gemeenten
     verplicht zijn om een voorziening in te stellen voor pensioenen van wethouders. Dit jaar is
     er € 1.300.000 gedoteerd.
 Voorziening Oostindie: Betreft een voorziening die gevormd is voor de verwachte
     exploitatietekorten in de grondexploitatie Oostindie Slagen/Buiten. Er is dit jaar voor €
     110.000 (restantsaldo ultimo 2023) aan uitgaven ten laste van deze voorziening gebracht,
     waarmee het saldo € 0 is geworden per ultimo 2024, en de voorziening kan worden
     afgesloten.
 Voorziening verlofsparen: Deze voorziening wordt bepaald door niet opgenomen verlof
     van medewerkers op geld te zetten. Er heeft een dotatie plaatsgevonden van € 1.469.000,
     zijnde de opbouw van spaarverlof in 2024 en een onttrekking van € 743.000 in verband
     met opname van verlof in 2024.
 Voorziening RVU: Via de Regeling Vervroegde Uitkering (RVU) kunnen medewerkers
     onder voorwaarden eerder met pensioen. Er is € 630.000 gedoteerd, terwijl er voor €
     6.000 aan kosten ten laste van de voorziening is gebracht
 Voorziening egalisatie riolering: De voorziening riolering, op grond van artikel 44 lid 2
     BBV, wordt aangewend voor de egalisatie van tarieven. Omdat de middelen verkregen
     zijn door een rioolheffing is deze voorziening in de categorie ‘door derden beklemde
     middelen met een specifieke aanwendingsrichting’ ondergebracht. De middelen uit
     rioolheffing verkregen moeten dan ook specifiek worden aangewend voor investeringen
     in riolering. Het exploitatietekort 2024 riolering van € 712.000 is onttrokken aan deze
     voorziening.
                                                                                                     195
</pre>

====================================================================== Einde pagina 195 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 196 ======================================================================

<pre>3.5 Gehanteerde afschrijvingstermijnen
Immateriële vaste activa
a. Kosten voor het afsluiten van geldleningen, agio of disagio wordt in 4 jaar afgeschreven.
b. Kosten voor onderzoek en ontwikkeling worden in maximaal 4 jaar afgeschreven.
c. Bijdragen aan activa in eigendom van derden: in dezelfde looptijd als de economische
    levensduur van het actief waarvoor de bijdrage wordt verstrekt.
Materiële vaste activa
 Omschrijving                                                          Afschrijvingstermijn lineair
 (Bedrijfs)gebouwen:
 Gebouwen/woonruimten                                                                           40
 Urnenmuur/columbarium/begraafplaatsen                                                          40
 Parkeergarage                                                                                   30
 Installaties (gebouwen)                                                                         10
 Inventaris                                                                                      10
 Renovaties(levensduurverlengende) verbouwing                                                   25
 Gronden en terreinen:
 Gronden en terreinen                                                                         geen
 Kunstgrasveld
 - Bovenlaag                                                                                     15
 - Onderlaag                                                                                     30
 Sportvelden aanleg/renovatie                                                                    15
 Inrichting terreinen (o.a. afrastering/infrastructuur)                                         25
 Grond, wet- en waterbouwkundige werken:
 Riolering                                                                                      50
 Pompen en gemalen m.b.t. riolering                                                              15
 Openbare verlichting                                                                           25
 Nieuwe aanleg en reconstructies wegen                                                          50
 Levensduur verlengende maatregelen (renovatie)                                                 20
 wegen
 Nieuwe aanleg en reconstructies bruggen                                                        50
 Levensduur verlengende maatregelen (renovatie)                                                  15
 bruggen
 Ondergrondse afvalcontainer                                                                    20
 Wegmeubilair                                                                                    10
 Machines, apparaten, installaties en overig:
 Machines en installaties                                                                         8
 Automatiseringsapparatuur, hardware en software                                                  5
 Vervoersmiddelen:                                        8
 Overig:
 Speeltoestellen, gymnastiekmaterialen                                                           10
                                                                                                196
</pre>

====================================================================== Einde pagina 196 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 197 ======================================================================

<pre>3.6 Investeringsoverzicht
                          197
</pre>

====================================================================== Einde pagina 197 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 198 ======================================================================

<pre>Objectnummer    Omschrijving                    Oorspronkelijk Restant    Uitgaven  Inkomsten Afwijking  Afsluiten Gereed in Toelichting
                (bedragen x € 1.000)            krediet        krediet    2024      2024      t.o.v.
                                                               2023                           krediet
Programma 0 – Bestuur en ondersteuning
7003086         Voorbereidingskrediet                      200       128                             128 nee       2025 e.v. De voorbereidingen omtrent de
                Hoofdstraat 101-1 Midwolde                                                                                   mogelijke definitieve ontwikkeling
                                                                                                                             van de locatie Midwolde zijn nog niet
                                                                                                                             gestart.
7003088         Aankoop Hooiweg 1 Zuidhorn               1.250     1.250      1.211                   39 nee       2025      Hooiweg 1 is per 16 dec '24 in
                2024                                                                                                         eigendom. Nu in gebruik te nemen
                                                                                                                             als onderdeel van tijdelijke
                                                                                                                             huisvesting tot ingebruikname van
                                                                                                                             centrale huisvesting. Restant krediet
                                                                                                                             graag nog in te zetten voor een
                                                                                                                             aantal te maken vaste kosten (i.o.m.
                                                                                                                             Maryse).
Programma 9 – Algemene dekkingsmiddelen
7004222         Nieuwbouw energieneutraal               12.241    12.111      2.376                9.735 nee       2025      Conform uitvraag najaar
                gebouw 2022
7004223         Nieuwbouw energieneutraal                3.169     3.167        573                2.595 nee       2025      Conform uitvraag najaar
                installatie 2022
7004225         Verharding en terreininrichting            787       787          0                  787 nee       2025      Conform uitvraag najaar
                2022
7004226         Deel inrichtingskosten werf                 39         39                             39 nee       2025      Conform uitvraag najaar
                2022
7004228         Externe firewall 2022                       80         17        14                    3 nee       2025      Nog nodig i.v.m. huisvesting en
                                                                                                                             leeksterveld
                                                                                                                                                            198
</pre>

====================================================================== Einde pagina 198 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 199 ======================================================================

<pre>Objectnummer Omschrijving                    Oorspronkelijk Restant    Uitgaven  Inkomsten Afwijking  Afsluiten Gereed in Toelichting
             (bedragen x € 1.000)            krediet        krediet    2024      2024      t.o.v.
                                                            2023                           krediet
7004229      Nieuwe werkplek-devices 2022             1.190       109         33                   76 nee       2026      Dit budget nog nodig voor nieuwe
                                                                                                                          medewerkers en vervanging
7004232      Gebouwenbeheersysteem 2022                  35         10         1                    9 nee       2025      Het systeem is nog niet volledig
                                                                                                                          geïmplementeerd, kost meer tijd.
                                                                                                                          Laatste termijn moet nog worden
                                                                                                                          voldaan. We verwachting is dat het
                                                                                                                          openstaande krediet wordt gebruikt
                                                                                                                          in 2025.
7004233      Werf grootegast                          1.514     1.396       691                   705 nee       2025      Conform uitvraag najaar
             uitbouw/verduurzamen 2023
7004234      Werf Noordhorn -                         1.382     1.263        392                  871 nee       2025      Conform uitvraag najaar
             uitbouw/verduurzamen 2024
7004235      Novatec kwekerij nieuwbouw                 623       623                             623 nee       2026      Jaar later volgens Ger/Johan
             2023
7004236      Novatec kringloopwinkel                     74         74                             74 nee       2025      Uitspraak volgt z.s.m., 2025 lijkt wel
             verduurzamen (17 jr)                                                                                         optimistisch
7004237      Kruisweg 42 Marum                          597       597                             597 nee       2025      Conform uitvraag najaar
             gasloos/energieneutraal (33 jr)
7004238      Aanpassen werfgebouw                       413       413         38                  376 nee       2026      Conform uitvraag najaar
             Kietvitsweg 20 Grijpskerk
             gasloos en energieneutraal (33
             jr)
7004239      Nieuwbouw kantoor (33 jr)               27.905    27.905                          27.905 nee       2029      Rapport SWECO houdt rekening met
                                                                                                                          2031. Wellicht nog versnellen, voor
                                                                                                                          nu eerst naar 2029 gezet.
                                                                                                                                                          199
</pre>

====================================================================== Einde pagina 199 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 200 ======================================================================

<pre>Objectnummer    Omschrijving                 Oorspronkelijk Restant   Uitgaven  Inkomsten Afwijking  Afsluiten Gereed in Toelichting
                (bedragen x € 1.000)         krediet        krediet   2024      2024      t.o.v.
                                                            2023                          krediet
7004241         Vervanging hardware -                  190        190       143                   47 nee       2025      Dit is uitgesteld i.v.m. huisvesting
                switches en storage
7004247         Herinrichting opslagterrein            458        458                            458 nee       2025      Loopt nog langer door
                Hoendiep Oostzijde 24
7004248         Herinrichting opslagterrein            438        438                            438 nee       2025      Loopt nog langer door
                Noorderringweg 2024
7004249         Tractiemiddelen 2024                   716        716       702                   14 nee       2025      Er komt nog een factuur voor een
                                                                                                                         geleverde vrachtwagen. Factuur
                                                                                                                         komt in 2025.
7004253         Vervanging wifi omgeving               100        100        47                   53 nee       2025      Nog nodig i.v.m. huisvesting en
                Zuidhorn                                                                                                 leeksterveld
7004254         Backbone switches 2023                   50        50        52                   -2 ja        2024
7004255         Meubilair 2023                         155        155       123                   32 nee       2025      Nog nodig voor aanschaf werkplek
                                                                                                                         meubilair Leeksterveld
7004256         Thuiswerkplek 2023                     122        122        98                   24 nee       2025      Evaluatie moet nog naar directie en
                                                                                                                         gelet op fijnstructuur per 1/4 graag
                                                                                                                         nog even aanhouden
7004257         Los meubilair Leeksterveld             347        347                            347 nee       2025      Loopt nog langer door
                2024
7004258         Keuken Leeksterveld 2024               205        205                            205 nee       2025      Loopt nog langer door
7004259         Inrichting werkplaatsen                306        306        27                  279 nee       2025      Loopt nog langer door
                buitendienst 2024
Programma 2 – Verkeer, vervoer en waterstaat
                                                                                                                                                          200
</pre>

====================================================================== Einde pagina 200 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 201 ======================================================================

<pre>Objectnummer Omschrijving                   Oorspronkelijk Restant    Uitgaven  Inkomsten  Afwijking  Afsluiten Gereed in Toelichting
             (bedragen x € 1.000)           krediet        krediet    2024      2024       t.o.v.
                                                           2023                            krediet
7210038      Verkeersvisie uitvoering 2021             259       259         72                   187 nee                 Loopt nog langer door
7210226      Openbare verlichting 2021                 450       174        164                    10 Nee       2025      Er staan nog werkzaamheden
                                                                                                                          gepland voor het resterende bedrag
7210227      Openbare verlichting 2022                 450       450       450                      0 ja
7210250      Reconstructie Rijksstraatweg            1.160       219        163                    56 nee       2025      verkeersremmende maatregelen
             2016 en 2018                                                                                                 afronden
7210252      Transferium                               704       420                              420 ja                  Project is afgerond.
7210312      Fietspad Leek-Groningen                 1.916     1.916       258                  1.658 nee       2025      1e deel is gereed. Tweede en derde
                                                                                                                          deel gaan dit jaar van start.
7210315      Herinrichting doorgaande route          1.030         74                              74 nee       2025      grondoverdracht van provincie naar
             Aduard 2020                                                                                                  gemeente
7210323      Verkeersmaatregelen voor IKC              250       231          1        324        -94 nee       2025      Werkzaamheden zijn in uitvoering.
             Marum 2022
7210324      Infrastructuur campus                      40         16                              16 nee       ?         Uitvoering is afhankelijk van
             Waezenburglaan 2022                                                                                          besluitvorming rondom campus
                                                                                                                          Rodenburg.
7210326      Verb netwerk wandel- en                   300       300                              300 Nee       2025      Mail Femke 23 januari 2025/ we zijn in
             fietspaden 2022                                                                                              overleg met de provincie over
                                                                                                                          alternatieve route i.v.m. NNN-
                                                                                                                          gebied.
7210327      Herinr plein bibliotheek                  125         10         2                     8 ja                  Project is afgerond.
             Grijpskerk 2022
7210331      Fietsoversteek Oldebertweg                200       200                              200 nee       2025      Staat in de planning voor uitvoering
             Tolbert 2024                                                                                                 in 2025.
                                                                                                                                                         201
</pre>

====================================================================== Einde pagina 201 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 202 ======================================================================

<pre>Objectnummer Omschrijving                   Oorspronkelijk Restant    Uitgaven  Inkomsten  Afwijking  Afsluiten Gereed in Toelichting
             (bedragen x € 1.000)           krediet        krediet    2024      2024       t.o.v.
                                                           2023                            krediet
7210332      Verkeesveilige schoolomgeving              75         15                              15 nee       2025      Laatste werkzaamheden worden
             Het Veenpluis 2022                                                                                           afgerond in 2025.
7210333      Herinrichting Centrumweg                  406       391       282                    110 nee       2025      Werkzaamheden zijn in uitvoering en
             Opende 2023                                                                                                  worden in 2025 afgerond.
7210334      Openbare Verlichting 2023                 450       450        115                   335 nee       2025      Werkzaamheden zijn in uitvoering en
                                                                                                                          worden in 2025 afgerond.
7210335      Infrastructuur campus                     600       600                              600 nee       ?         Uitvoering is afhankelijk van
             Waezenburglaan 2023                                                                                          besluitvorming rondom campus
                                                                                                                          Rodenburg.
7210337      Bruggen (kwaliteitsvis openb              410       177                              177 nee       2025      Werkzaamheden zijn in uitvoering
             ruim) 2023
7210338      Wegen levensduur verlengende            1.052     1.052        154                   898 nee       2025      Werkzaamheden zijn in uitvoering
             maatregelen 2024
7210339      Bruggen (kwaliteitsvisie                  370       370         11                   359 nee       2025      Werkzaamheden zijn in uitvoering
             openbare ruimte) 2024
7210343      Wegen reconstructies 2023               1.421       830        830                     0 ja
7210344      Wegen reconstructies 2024                 721       721        307                   414 nee       2025      Werkzaamheden zijn in uitvoering
7210346      Infrastructuur uitbreiding                 60        44                               44 ja
             Violier 2023
7210347      Verkeersveilige                           486       486                              486 nee                 Uitvoering vanaf 2025
             schoolomgevingen 2024
7210358      Aanleg fietsvoorzieningen 2024             46        46         58        -29         17 nee                 Zien in combinatie met nieuw krediet
                                                                                                                          2025 waar een gedeelte naar toe
                                                                                                                          moet
                                                                                                                                                        202
</pre>

====================================================================== Einde pagina 202 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 203 ======================================================================

<pre>Objectnummer    Omschrijving                  Oorspronkelijk Restant    Uitgaven  Inkomsten   Afwijking   Afsluiten Gereed in Toelichting
                (bedragen x € 1.000)          krediet        krediet    2024      2024        t.o.v.
                                                             2023                             krediet
7210359         Aanpassing snelheid kom                  143       143          6          -3        140  nee       2025      Uitvoering in 2025
                Ezinge 2024
7210360         Opwaardering hub Marum                   108       108                               108  Nee       2025      Wacht op subsidie aanvraag provincie
                2024
7210362         Infrastructuur Lauwerscollege                                   7                      -7 nee                 Krediet is voor 2025 beschikbaar
                2025                                                                                                          gesteld
7250013         Haltevoorzieningen openbaar               35         35                               35  Nee                 Uitvoering vanaf 2025
                vervoer 2024
Programma 4 – Onderwijs
7420293         Huisvesting RSG de Borgen,             5.000     5.000                             5.000  nee                 College moet voorkeursvariant nog
                Oldeborg 2022                                                                                                 vaststellen. Realisatie op z'n vroegst
                                                                                                                              2028
7420297         Huisvesting RSG de Borgen,            10.000    10.000                           10.000   nee                 College moet voorkeursvariant nog
                Oldeborg 2023                                                                                                 vaststellen. Realisatie op z'n vroegst
                                                                                                                              2028
7420298         Uitbreiding Violier Leek 2023          1.840       557        610                    -54  ja        2024
7420299         Aanpassing het Nautilus                  127       127        116                     11  Nee       2025
                Zuidhorn 2024
7420300         Nieuwbouw Lauwerscollege                 569       569        570                     -1  nee       2026      nota hoorde op post 7420301 - Inr
                Grijpskerk 2024/2025                                                                                          buitenter Lauwerscollege Grijpskerk
                                                                                                                              2025
7420301         Inr buitenterrein                                               1                     -1  nee                 Krediet is voor 2025 beschikbaar
                Lauwerscollege 2025                                                                                           gesteld
                                                                                                                                                               203
</pre>

====================================================================== Einde pagina 203 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 204 ======================================================================

<pre>Objectnummer    Omschrijving                  Oorspronkelijk Restant    Uitgaven  Inkomsten Afwijking  Afsluiten Gereed in Toelichting
                (bedragen x € 1.000)          krediet        krediet    2024      2024      t.o.v.
                                                             2023                           krediet
Programma 5 – Sport, cultuur en recreatie
7520044         Vervanging toplaag K.C.                  171       171        191                  -20 nee       2025      In uitvoering is eind van het jaar klaar
                Rodenburg 2020
7520270         Renovatie trainingveld Aduard             61         36                             36 nee                 In uitvoering
                met een O2 lava beha
7520288         Club- en                               1.573        42                              42 nee       2025      Is in uitvoering en eind van 2025
                kleedkameraccommodatie VV                                                                                  klaar. kosten zijn gefaseerd
                Grijpskerk                                                                                                 uitgevoerd, de technische installaties
                                                                                                                           functioneerden nog niet naar
                                                                                                                           behoren, moeten het op beter orde
                                                                                                                           te krijgen. Bedoeling was gebouw
                                                                                                                           over te dragen, laatste
                                                                                                                           installatiewerkzaamheden moeten
                                                                                                                           nog gebeuren.
7520294         Topsporthal bowl verv                    131       131                             131 nee       2025      De uitvoering is in 2025, door
                brandmeldinstallatie 2023                                                                                  capaciteitsgebrek was dit
                                                                                                                           opgeschoven. We hebben per 1-4-25
                                                                                                                           extra capaciteit
7520295         Sporthal Quicksilver verv                 70         70                             70 ja        2024      Dit krediet kan vervallen. Is destijds
                brandmeldinstallatie 2023                                                                                  onterecht opgevoerd in de MJOP
7520300         Sporthal de Leegens PV                    85        85          2                   83 nee       2025      De aanbestedingsprocedure is
                panelen 2024                                                                                               gestart, de uitvoering in 2025. is
                                                                                                                           uitgesteld omdat er een onderzoek
                                                                                                                           van duurzaamheidsmaatregelen
                                                                                                                           i.c.m. de Woldzoom loopt. Aldaar zijn
                                                                                                                           de installaties afgekeurd.
                                                                                                                                                            204
</pre>

====================================================================== Einde pagina 204 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 205 ======================================================================

<pre>Objectnummer Omschrijving                    Oorspronkelijk Restant    Uitgaven  Inkomsten   Afwijking  Afsluiten Gereed in Toelichting
             (bedragen x € 1.000)            krediet        krediet    2024      2024        t.o.v.
                                                            2023                             krediet
7520302      Sporthal De Holten Marum                   103       103         76         -15         42 ja        2024      Is uitgevoerd
             LED-verlichting
7520304      Topsporthal Leek. LED                      136       182                               182 nee       2025      De offerte wordt uitgewerkt naar een
             armaturen en verlichting                                                                                       definitieve opdracht - uitvoering Q3
                                                                                                                            2025 (zomervakantie). Door
                                                                                                                            capaciteitsgebrek niet op kunnen
                                                                                                                            pakken, nu wel. Per -4-25 is er extra
                                                                                                                            capaciteit.
7520305      Sporthal Quickzilver (Zuidhorn)             54         51        43         -10         18 ja        2024      De werkzaamheden zijn opgeleverd
             LED armaturen en verlichting
7520306      Zwemkasteel Nienoord                     1.550     1.791      1.910        -105        -15 nee       2025      De definitieve oplevering is Q4 2024 -
             Gasloos                                                                                                        de betaling laatste termijn Q3 2025.
                                                                                                                            Door Enexis onvoldoende vermogen
                                                                                                                            gekregen, daardoor vertraging
7520311      Zwembad de Wotterwille -                    65        65         10                     55 nee       2025      Nog niet uitgevoerd i.v.m. MJOP
             chlooropslag en verwerking                                                                                     installaties, is opgeschoven was nog
                                                                                                                            niet direct noodzakelijk. Wordt in
                                                                                                                            2025 uitgevoerd.
7520312      OWK Oostwold toplaag                         0          0                                0 ja        2024      Krediet kan worden afgesloten
             renovatie 2024
7520313      Sportpark Starkenborghkanaal               140       140        146                     -6 nee       2025      In uitvoering, is eind van het jaar klaar
             Zunobri veld 1 topl ren 2024
7520314      Zwembad de Wotterwille -                    78         78                               78 nee       2025      Vervangen glijbaan, binnenkort
             waterglijbaan 2024                                                                                             inspectie, uitvoering is in 2025.
                                                                                                                            Ingepland vanuit MJOP, wordt
                                                                                                                            daardoor jaarlijks de noodzaak tot
                                                                                                                                                             205
</pre>

====================================================================== Einde pagina 205 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 206 ======================================================================

<pre>Objectnummer Omschrijving                 Oorspronkelijk Restant    Uitgaven Inkomsten Afwijking  Afsluiten Gereed in Toelichting
             (bedragen x € 1.000)         krediet        krediet    2024     2024      t.o.v.
                                                         2023                          krediet
                                                                                                                      vervanging beoordeelt. Uitgesteld
                                                                                                                      omdat hij nog altijd voldeed.
7520315      Zwemkasteel beweegbare                  350       350                            350 nee       2025      De opdracht is verstrekt, de
             vloer + coating 2024                                                                                     uitvoering Q1 2025. Uitgesteld door
                                                                                                                      planning leverancier. Is specialistisch
                                                                                                                      werk.
7520324      Nieuwbouw sportveld VV                  500       500       249                  251 nee       2025      Start werkzaamheden na zomer 2024
             Grijpskerk 2024                                                                                          afronding in 2025
7530005      Deelname Biblionet in campus          1.000     1.000                          1.000 nee                 Druk bezig met plannen, zowel rsg de
             Waezen 2022                                                                                              borgen als Rodenburg
7530006      Deelname Kunstkwar in                   100       100                            100 nee                 Druk bezig met plannen, zowel rsg de
             campus Borgen 2022                                                                                       borgen als Rodenburg
7530008      CCZ (Zuidhorn) LED armaturen             22        26                             26 nee       2025      De opdracht is verstrekt, de
             en verlichting                                                                                           uitvoering Q1 2025. Uitgesteld omdat
                                                                                                                      we moesten wachten op de planning
                                                                                                                      van de installateur. Ook bestuurlijke
                                                                                                                      perikelen geven mede vertraging.
7530009      Deelname Biblionet in campus          1.500     1.500                          1.500 nee                 Druk bezig met plannen, zowel rsg de
             Waezenburglaan                                                                                           borgen als Rodenburg
7530010      Deelname Kunstkwartier in               120       120                            120 nee                 Druk bezig met plannen, zowel rsg de
             campus RSG de Borgen                                                                                     borgen als Rodenburg
7540006      Museum Wierdenland                       27         27                            27 nee       2025      Vertraagd door combinatie van
                                                                                                                      werkzaamheden (dak en installaties)
                                                                                                                      gebrek capaciteit en planning
                                                                                                                      leveranciers. Ook bijzondere eisen
                                                                                                                      doordat het een museum betreft.
                                                                                                                                                      206
</pre>

====================================================================== Einde pagina 206 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 207 ======================================================================

<pre>Objectnummer Omschrijving                   Oorspronkelijk Restant    Uitgaven Inkomsten Afwijking  Afsluiten Gereed in Toelichting
             (bedragen x € 1.000)           krediet        krediet    2024     2024      t.o.v.
                                                           2023                          krediet
                                                                                                                        Betreft de dakvervanging en een
                                                                                                                        complicatie met installaties op dak,
                                                                                                                        uitvoering Q2-3 2025
7540007      Museum Wierdenland,                      120        140                            140 nee       2025      Vertraagd door combinatie van
             verduurzaming                                                                                              werkzaamheden (dak en installaties)
                                                                                                                        gebrek capaciteit en planning
                                                                                                                        leveranciers. Ook bijzondere eisen
                                                                                                                        doordat het een museum betreft.
                                                                                                                        Betreft de dakvervanging en een
                                                                                                                        complicatie met installaties op dak,
                                                                                                                        uitvoering Q2-3 2026
7550046      Ond geb Nienoord '09                       45         10                            10 ja        2025      Dit is al afgerond
7550049      Woning/kantoor Borgterrein                 12         12                            12 nee       2025      Voor aanpassingen Arbo
                                                                                                                        maatregelen, uitvoering 2025 wacht
                                                                                                                        op de offerte. Niet eerder krediet
                                                                                                                        opgemerkt, nu dus opgepakt
7550050      Borg Nienoord verv                         53         53                            53 nee       2025      Dit is in opdracht gegeven, de offerte
             brandmeldinstall 2022                                                                                      volgt. De uitvoering is in 2025.
                                                                                                                        Budget kwam nog uit gemeente
                                                                                                                        Leek, niet eerder opgemerkt
7550051      Termaten- en tuinhal                       32         32                            32 nee       2025      Dit is in opdracht gegeven, de offerte
             vervangen brandmeldinstallatie                                                                             volgt. De uitvoering is in 2025.
                                                                                                                        Budget kwam nog uit gemeente
                                                                                                                        Leek, niet eerder opgemerkt
7550052      Toegangspoort borg Nienoord                50        50                             50 nee       2026      Dit moet nog uitgevoerd worden,
                                                                                                                        offerte volgt in 2026. Is gekoppeld
                                                                                                                                                         207
</pre>

====================================================================== Einde pagina 207 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 208 ======================================================================

<pre>Objectnummer    Omschrijving                 Oorspronkelijk Restant    Uitgaven  Inkomsten   Afwijking  Afsluiten Gereed in Toelichting
                (bedragen x € 1.000)         krediet        krediet    2024      2024        t.o.v.
                                                            2023                             krediet
                                                                                                                            aan de restauratie van de brug. Ligt
                                                                                                                            daardoor deels bij Alje.
7570083         Renovatie diverse                        95         78        78                      0 ja                  In uitvoering
                speelterreinen
Programma 6, Sociaal Domein
7610029         Maatschappelijke Plint 2021             542      -368          5          -4       -369 nee       2025      Er moet nog een positieve
                                                                                                                            eindafrekening plaatsvinden met de
                                                                                                                            verhuurder van het gebouw; daarna
                                                                                                                            financiële afronding Q2 2025
Programma 7, Volksgezondheid en milieu
7720033         Watertakenplan 2023                   4.115     3.971      3.973         -55         53 nee       2025      Werkzaamheden zijn in uitvoering
7720242         Watertakenplan 2024                   3.655     3.655        372                  3.283 nee       2025      Werkzaamheden zijn in uitvoering
7720191         Riolering                               260       260                               260 nee       2025      wordt 2025 opgepakt
                Nachtegaalstraat/Langestraat
                2019
7730010         Ondergrondse Afvalcontainers            168        22         22                      0 ja        2024
                2020
7730022         Ondergrondse Afvalcontainers            100       100         67                     33 nee       2025      De opdracht is verstrekt in 2024,
                2024                                                                                                        maar i.v.m. levertijden zal de
                                                                                                                            uitvoering Q1 2025 zijn.
7740002         Panelen zonnecarport 2021               399         53                               53 ja        2024
7740004         Uitvoeringsplan                         120       121          5                    116 nee       2025      Werkzaamheden zijn in uitvoering
                klimaatadaptatie 2023
                                                                                                                                                           208
</pre>

====================================================================== Einde pagina 208 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 209 ======================================================================

<pre> Objectnummer       Omschrijving                      Oorspronkelijk  Restant     Uitgaven      Inkomsten     Afwijking  Afsluiten Gereed in Toelichting
                    (bedragen x € 1.000)              krediet         krediet     2024          2024          t.o.v.
                                                                      2023                                    krediet
 7740005            Uitvoeringsplan                               125        125                                     125 nee       2025      Werkzaamheden zijn in uitvoering
                    klimaatadaptatie 2024
 7750040            Uitbreiding begraafplaats                      72         72            2                         70 nee       2025      Werkzaamheden zijn in uitvoering
                    Visvliet 2024
 Programma 8 – Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing
 7830029            Herstruct en uitbr woonwagen                1.326      1.313                                   1.313 nee       2025      Met Wold en Waard wordt gekeken
                    Opende 2022                                                                                                              naar verschillende varianten op deze
                                                                                                                                             locatie. Gezocht wordt naar een
                                                                                                                                             optimum waarbij er een betaalbare
                                                                                                                                             variant naar boven komt voor zowel
                                                                                                                                             gemeente, corporatie en bewoner.
                                                                                                                                             Dit is geen eenvoudige zoektocht, die
                                                                                                                                             meer tij den energie vergt dan eerder
                                                                                                                                             gedacht en doorloopt in 2025.
 7830031            Strategische grondverweving                 1.000     1.000                                    1.000 nee       2025 e.v. Het krediet voor strategische
                    2024-2028                                                                                                                grondverwerving komt voort uit de
                                                                                                                                             vaststelling van de nota
                                                                                                                                             garantiebeleid en moet op basis
                                                                                                                                             daarvan doorlopen.
                                             Totaal           105.509   96.229       17.848              103     78.279
Omschrijving                             Taakveld Kostenplaats                   Afschrijving          Investering
(bedragen x € 1.000)                                                     termijn   wijze      rente%       2024
                                                    Overige gebouwen
Aankoop Hooiweg 1, Zuidhorn                 0.3     en gronden                 40 Lineair         1,75       1.250
                                                                                                                                                                           209
</pre>

====================================================================== Einde pagina 209 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 210 ======================================================================

<pre>Omschrijving                         Taakveld Kostenplaats               Afschrijving         Investering
(bedragen x € 1.000)                                             termijn   wijze      rente%     2024
Vervanging hardware - switches en
storage                                0.4    Automatisering            5 Lineair        1,75         190
Vervanging wifi omgeving Zuidhorn      0.4    Automatisering            5 Lineair        1,75         100
Nieuwe werkplek devices                0.4    Automatisering            5 Lineair        1,75         100
Noordhorn werf                                                                           1,75
uitbouw/verduurzamen                   0.4    Gebouwen                40 Lineair                    1.382
                                              Novatec en                                 1,75
Novatec kwekerij nieuwbouw 2023        0.4    buitendienst             33 Lineair                      19
Novatec kringloopwinkel                                                                  1,75
verduurzamen (17 jr)                   0.4    Gebouwen                 17 Lineair                      73
Kruisweg 42 Marum                                                                        1,75
gasloos/energieneutraal (33 jr)        0.4    Gebouwen                 33 Lineair                     597
Aanpassen werfgebouw Kietvitsweg                                                         1,75
20 Grijpskerk gasloos en
energieneutraal (33 jr)                0.4    Gebouwen                 33 Lineair                     413
Nieuwbouw kantoor (33 jr)              0.4    Gebouwen                 33 Lineair        1,75      27.905
                                              Novatec en                                 1,75
Los meubilair Leeksterveld             0.4    buitendienst             10 Lineair                     347
                                              Novatec en                                 1,75
Keuken Leeksterveld                    0.4    buitendienst             10 Lineair                     205
                                              Novatec en                                 1,75
Inrichten werkplaatsen buitendienst    0.4    buitendienst             10 Lineair                     306
Herinrichting opslagterrein Hoendiep                                                     1,75
Oostzijde 24                           0.4    Gebouwen                 25 Lineair                     458
Herinrichting opslagterrein                                                              1,75
Noorderringweg 2024                    0.4    Gebouwen                 25 Lineair                     438
Tractiemiddelen 2024                   0.4    Traktie                  10 Lineair        1,75         716
Verkeersvisie uitvoering 2021           2.1   Verkeer en vervoer      20 Lineair         1,75           9
Bruggen (kwaliteitsvisie openbare                                                        1,75
ruimte) 2023                            2.1   Bruggen                  50 Lineair                      40
Wegen levensduurverlengende                                                              1,75
maatregelen 2024                        2.1   Wegen                   20 Lineair                    1.052
                                                                                                          210
</pre>

====================================================================== Einde pagina 210 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 211 ======================================================================

<pre>Omschrijving                        Taakveld Kostenplaats                Afschrijving         Investering
(bedragen x € 1.000)                                              termijn wijze       rente%     2024
Wegen reconstructies 2024              2.1   Wegen                      50 Lineair       1,75         721
Fietsoversteek Oldebertweg Tolbert                                                       1,75
2024                                   2.1   Wegen                     20 Lineair                     200
Verkeersveilige schoolomgevingen                                                         1,75
2024                                   2.1   Wegen                     20 Lineair                     486
Bruggen (kwaliteitsvisie openbare                                                        1,75
ruimte) 2024                           2.1   Bruggen                    50 Lineair                    370
Aanleg fietsvoorziening                2.1   Wegen                      50 Lineair       1,75          46
Aanpassing snelheid kom Ezinge         2.1   Wegen                      50 Lineair       1,75         143
Opwaardering hub Marum                 2.1   Wegen                      10 Lineair       1,75         108
Haltevoorzieningen openbaar vervoer   2.5    Openbaar vervoer           10 Lineair       1,75          35
Aanpassing Het Nautilis Zuidhorn      4.2    Onderwijshuisvesting       10 Lineair       1,75         127
Nieuwbouw Lauwerscollege              4.2    Onderwijshuisvesting      40 Lineair        1,75         569
Vervanging toplaag KC Rodenburg                                                          1,75
2020                                  5.2    Sportvelden                15 Lineair                     73
Sportpark Starkenborghkanaal                                                             1,75
Zunobri veld 1 topl ren               5.2    Sport                      15 Lineair                    140
Zwembad de Wotterwille -                                                                 1,75
waterglijbaan                         5.2    Sport                      25 Lineair                     78
Zwemkasteel beweegbare vloer +                                                           1,75
coating 2024                          5.2    Sport                      25 Lineair                    350
Sporthal De Leegens (Doezum) PV-                                                         1,75
panelen                               5.2    Sportaccommodaties         10 Lineair                      0
Nieuw sportveld VV Grijpskerk         5.2    Sportvelden                15 Lineair       1,75         500
MFC Oldehove 2023                      6.1   Club- en buurthuizen      40 Lineair        1,75      -1.050
                                             Watertakenplan                              1,75
Watertakenplan 2023                    7.2   (vGRP)                     50 Lineair                     23
                                             Watertakenplan                              1,75
Watertakenplan 2024                    7.2   (vGRP)                     50 Lineair                  3.655
Ondergrondse afvalcontainers           7.3   Afval                     20 Lineair        1,75         100
Uitvoeringsplan klimaatadaptatie                                                         1,75
2024                                   7.4   Milieubeheer               50 Lineair                    125
                                                                                                          211
</pre>

====================================================================== Einde pagina 211 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 212 ======================================================================

<pre>Omschrijving                       Taakveld Kostenplaats           Afschrijving         Investering
(bedragen x € 1.000)                                        termijn wijze       rente%     2024
Uitbreiding begraafplaats Visvliet    7.5   Begraafplaatsen       25 Lineair       1,75          72
Strategische grondverwerving 2024-                                                 1,75
2028                                        Gebouwen en
                                      8.3   gronden             999 Lineair                   1.000
Totaal                                                                                      43.469
                                                                                                    212
</pre>

====================================================================== Einde pagina 212 =================================================================

<br><br>