<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Memo bij Kadernota 2017
Onderwerp        : Analyse Sociaal domein 2015/Verfijning inspanningen Sociaal domein ’16-‘18
Zaaknummer       :


   1      Aanleiding
Uit de eerste cijfers over 2015 blijkt dat ook de gemeente Molenwaard, zoals vele gemeenten,
een aanzienlijk bedrag overhoudt ten opzichte van de rijksbudgetten die zijn overgedragen in
verband met de decentralisaties Wmo, Jeugdhulp en Participatiewet. Dit ondanks forse kortingen
op de overgedragen rijksbudgetten. De gemeenteraad heeft eerder als uitgangspunt
geformuleerd dat de decentralisaties budgettair neutraal worden uitgevoerd. De vraag is aan de
orde of de huidige budgettaire ruimte kan worden benut om de ingezette ontwikkelingen in het
Sociaal Domein te ondersteunen en te versterken. En vervolgens hoe dit het beste gericht kan
worden gedaan.

   2      Maatschappelijke ontwikkelingen
Het is goed om eerst de maatschappelijke ontwikkelingen nogmaals te benoemen die mede
aanleiding zijn geweest voor de decentralisaties. Al langer is het overheidsbeleid gericht op een
terugtredende overheid en verschuiving van meer verantwoordelijkheden naar de inwoners en de
samenleving. Versterking van de samenleving en onderlinge samenhang en tegelijk vermindering
van de afhankelijkheid van de overheid, is reeds enkele jaren het uitgangspunt van
regeringsbeleid op het sociaal domein. Achterliggende agenda is de door de overheid moeilijk te
beheersen uitgaven van de zorg. Ook de visie van de gemeente Molenwaard gaat uit van actieve
burgers en een ondersteunende gemeente. In die zin spoort ook het brede beleid van de
gemeente Molenwaard met deze ontwikkelingen.

In het Sociaal Domein zien we landelijk en lokaal de doorwerking hiervan in de volgende
ontwikkelingen:
 De Kanteling Wmo: uitgangspunt is wat de inwoner en zijn netwerk zelf kan opvangen de
    gemeente ondersteunt daaraan aanvullend.
 Langer zelfstandig wonen: inwoners met een zorgvraag krijgen minder snel een indicatie voor
    opname in een verzorgings- of verpleeghuis en aanvullende zorg en ondersteuning wordt in
    toenemende mate in de thuissituatie geboden.
 Scheiden wonen en zorg: inwoners worden bij opname in een instelling geacht zelf de
    huisvestingscomponent te betalen en de zorg wordt aanvullend gefinancierd.
 Wet Langdurige Zorg: de oorspronkelijke Awbz is omgevormd tot WLZ waarbij de zorg
    beperkt wordt tot langdurige en zware zorg. Lichtere of tijdelijke vormen van zorg worden via
    de Wmo of Zorgverzekering verstrekt.
 Wajong: alleen inwoners die op jonge leeftijd volledig arbeidsongeschikt zijn geworden,
    komen nog in aanmerking voor een Wajong-uitkering.
 Afbouw Wsw: beschut werken binnen een sociale werkvoorziening wordt afgebouwd door
    beperken nieuwe instroom en financiering (uiteindelijk belegd in de Participatiewet) en
    inwoners met een arbeidsbeperking worden geacht in het reguliere bedrijfsleven werk te
    krijgen.
 Geestelijke Gezondheidszorg: de 1e lijns GGZ wordt in toenemende mate ambulant en in de
    directe leefomgeving geboden (o.a. via huisartsen en praktijkondersteuners).
 Beschermd Wonen: lichtere vormen van zorg voor de doelgroep Beschermd Wonen zullen in
    toenemende mate ambulant in de directe leefomgeving worden verstrekt in plaats van in
    regionale zorginstellingen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                 2

Deze lijst van ontwikkelingen is niet uitputtend maar het geheel geeft goed de richting aan van
het rijksbeleid. Bij deze ontwikkelingen is de overheid van mening dat de gemeenten het beste
zicht hebben op de lokale en individuele zorg- en ondersteuningsbehoeften en lokaal maatwerk
kan leveren. Dit heeft geresulteerd in de decentralisaties en de grootste overdracht van taken en
verantwoordelijkheden van Rijk naar gemeenten in de geschiedenis.

   3      Terugblik: het invoeringsjaar 2015
Om vooruit te kijken, is het zinvol eerst terug te kijken. Het jaar 2015 heeft in het teken gestaan
van de overdracht en invoering van de nieuwe taken Wmo maatwerkbegeleiding en Jeugdhulp, in
combinatie met de nieuwe Participatiewet en een forse bezuiniging op het rijksbudget voor
Huishoudelijke Ondersteuning. Ook op Wmo maatwerkbegeleiding en Jeugdhulp vond een stevige
bezuiniging op het rijksbudget plaats. Wat betreft maatwerkbegeleiding Wmo en Jeugdhulp zijn
we in 2015 vooral gefocust geweest op continuïteit van zorg en ondersteuning. Tevens is er nog
sprake (geweest) van overgangsrecht. Dat is, gelet op het beperkt aantal klachten en signalen in
Molenwaard, geslaagd. De uitvoeringsorganisaties van de Participatiewet, Avelingengroep en
RSD, zijn in 2015 een traject aangegaan gericht op fusie per 1 januari 2016. Voor Huishoudelijke
Ondersteuning heeft een nieuwe aanbesteding plaatsgevonden waarbij uitgangspunt is het
resultaat “een schoon en leefbaar huis” met een evenredige korting van 40% op de tarieven. Als
financieel uitgangspunt geldt dat de nieuwe taken budgettair neutraal worden uitgevoerd.

Terugkijkend constateren wij, dat:
 in de Eindejaarsnota 2015 op voorhand is aangekondigd dat er een substantieel
   budgetoverschot werd verwacht met name op de Wmo maatwerkbegeleiding
 uit de Jaarrekening 2015 blijkt dat er op de Wmo sprake is van een overschot van per saldo
   € 975.000, op Jeugdhulp van € 248.000 en op de Participatiewet een tekort van € 122.000
 wat betreft de maatwerkbegeleiding Wmo er sprake is geweest van een overschot van
   € 873.000 veroorzaakt door een forse mismatch tussen de daadwerkelijke
   overdracht/realisatie, en de van rijkswege geleverde bestanden met aantal cliënten, indicaties
   en budgetten
 er bijvoorbeeld aanvankelijk (zonder PGB-ers) 265 overgangsindicaties Wmo
   maatwerkbegeleiding zijn aangekondigd, terwijl er uiteindelijk op dit moment 154 indicaties
   gelden
 een aantal overgangscliënten met een zwaardere indicatie zijn overgedragen dan feitelijk
   werd geleverd of de indicatie nog niet hebben geëffectueerd
 via overgangsrecht en herindicaties veel van de bestaande maatwerkbegeleiding grotendeels
   ongewijzigd is gecontinueerd voor veel inwoners;
 de reeds bestaande taak Huishoudelijke Ondersteuning, na aanbesteding op basis van
   resultaat en rekening houdend met een budgetkorting van 40%, heeft geleid tot een tekort
   van € 121.000 ten opzichte van de begroting
 een aantal andere Wmo-uitgaven lager zijn dan begroot omdat er door de prioriteit van de
   invoering nieuwe taken, geplande extra inspanningen gedeeltelijk zijn uitgevoerd, zoals:
   mantelzorgondersteuning, cliëntbegeleiding, vrijwilligerswaardering
 er over heel 2015 21 bezwaren zijn ingediend:
      Bezwaar over:                                Aantal
       huishoudelijke ondersteuning                   13
       Begeleiding                                     6
       Wmo overig                                      2

       Bezwaar status
       Gegrond                                         0
       Ongegrond                                       4
       Ingetrokken                                    14
       in behandeling                                  2
       kennelijk niet ontvankelijk                     1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                3

   de vertrouwenspersoon is in 4 situaties ingeschakeld in 2015
   alle overgangscliënten zijn bezocht en opnieuw geïndiceerd gericht op continuïteit van zorg
    en ondersteuning
   voor alle cliënten Huishoudelijke Ondersteuning een individueel ondersteuningsplan is
    opgesteld met afspraken over een schoon en leefbaar huis
   er regelmatig en op diverse manieren is opgeroepen signalen over cliënten die tussen wal en
    schip dreigden te raken, af te geven, en alle ontvangen signalen zijn opgevolgd door een
    reactie door of namens de gemeente
   alle (aan)vragen in behandeling zijn genomen en op basis van vastgesteld beleid zijn
    beoordeeld
   de gemeente een actieve rol heeft vervuld richting inwoners die problemen hadden met de
    SVB over hun PGB
   er achterstanden zijn wat betreft facturatie door aanbieders Wmo maatwerkbegeleiding en
    Jeugdhulp, en er tot en met mei 2016 nog rekeningen worden ontvangen en betaald over
    2015
   overigens in de meicirculaire 2015 al forse verdere kortingen op zowel Wmo, Jeugdhulp als
    Participatiebudget zijn aangekondigd door het Rijk, en bijvoorbeeld het Participatiebudget
    voor Molenwaard in 2017 0 (!) euro wordt.

    4     Inhoudelijke analyses overschotten
Wmo
Herindicering overgangscliënten maatwerk Begeleiding (de nieuwe taak in de Wmo)
De in eerste instantie aangeleverde bestanden met gegevens over overgangscliënten bleken
vervuild en niet actueel te zijn. Cliënten waren inmiddels verhuisd of overleden, stonden dubbel
op de lijst of de zorg die geleverd werd kwam onder de Wet langdurige zorg (Wlz) te vallen en
niet onder de Wmo. Regelmatig kwamen er nieuwe versies van deze Vektis-bestanden, maar ook
deze bleven fouten bevatten. Op 15 januari 2015 hebben we van het CIZ (de instantie die voor
de overgang naar de gemeente verantwoordelijk was voor het afgeven van indicaties voor
Begeleiding) een lijst ontvangen met 183 overgangscliënten die we als uitgangspunt hebben
genomen voor het afleggen van de huisbezoeken in verband met de herindicaties. Alle inwoners
die op deze lijst stonden zijn aangeschreven met het verzoek om contact op te nemen voor het
maken van een afspraak. Na telefonisch contact bleek regelmatig dat op deze lijst cliënten
stonden die aangaven geen behoefte meer te hebben aan de geïndiceerde zorg en te zijn gestopt.
In totaal zijn cliënten 3x aangeschreven om contact met ons op te nemen. Voor degene die niet
reageerde is toch een huisbezoek ingepland en zijn we op een bepaald moment langs gegaan.
Vaak was diegene dan niet thuis en hebben we onze pogingen om in contact te komen gestaakt.
In 2015 zijn alle (her)indicaties gesteld en op dit moment ontvangen 103 inwoners maatwerk
Begeleiding in natura (ZIN), waarbij een enkeling voor meerdere voorzieningen in aanmerking
komt en hebben 51 inwoners een PGB voor maatwerk Begeleiding.

Jeugdhulp
Overschot op budget jeugdhulp
Op 1 januari 2015 is de jeugdhulp vanuit Rijk en Provincies overgegaan naar de gemeenten.
Tegelijkertijd vond een korting op het budget plaats. Vooruitlopend op de transitie jeugdhulp zijn
inkoopgesprekken gevoerd met jeugdhulpaanbieders waarin gesproken is over de overgang, het
lagere beschikbare budget vanaf 2015 en de transformatie van zorg. Rond de overgang bleken de
beschikbare cijfers jeugd in zorg onbetrouwbaar en onjuist. Veelal kwam dit door verschillende
systematieken of werkwijzen, bestanden die niet up-to-date waren of door dubbelingen in
databestanden. Hierdoor is in veel gevallen rekening gehouden met een groter aantal jeugdigen
in zorg dan werkelijk het geval was. Om te voorkomen dat aanbieders in (financiële) nood zouden
komen –waardoor zorgcontinuïteit in het geding zou kunnen komen- is gekozen voor
bevoorschotting van zorg op basis van de beschikbare cijfers. In regio Zuid-Holland zuid is de
serviceorganisatie jeugdhulp opgericht om de jeugdhulp voor de 17 gemeenten vorm te geven en
om de zorginkoop centraal en efficiënt te organiseren, ook in het belang van de aanbieders.
Inmiddels is gebleken dat de bevoorschotting op basis van de beschikbare cijfers voor een
overschot heeft gezorgd omdat niet alle bevoorschotte zorg is gefactureerd (en dus via de SO
retour naar de gemeenten komt). De oorzaak kan zitten in de onjuistheid van de cijfers., maar
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                4

ook in risicomanagement door aanbieders. Ook de ontwikkeling van de jeugdhulp speelt hierin
een rol. Direct na de transitie heeft de transformatie van de jeugdhulp vorm gekregen. Concreet
betekent dit minder verwijzingen naar gespecialiseerde zorg maar meer preventieve
laagdrempelige zorg en het terugdringen van medicalisering. Aanbieders doen aan
productontwikkeling en aan kostenbesparende zorg- en organisatie efficiency. Hoewel deze
transformatie pas anderhalf jaar geleden daadwerkelijk is ingezet beginnen de resultaten
zichtbaar te worden. Mede door de inzet van laagdrempelige Sociale Teams, de verbeterde
samenwerking met huisartsen en de samenwerking met het onderwijs en netwerkpartners.

Concluderend kan gesteld worden dat de zorgcontinuïteit niet in het geding is geweest en dat
iedere jeugdige die jeugdhulp nodig had, die heeft ontvangen. Door transformatie van zorg en
laagdrempelige toegang is er zelfs meer sprake van zorg op maat. Indien er specialistische zorg
noodzakelijk is, dan wordt daarin voorzien. De periode na 1 januari 2015 is intensief gewerkt om
de (nu gemeentelijke) jeugdhulpbestanden betrouwbaar te maken. Nu, medio 2016 kan
inmiddels gesproken worden van betrouwbare databestanden. De transformatie krijgt vorm en
blijft in ontwikkeling. Met aanbieders worden goede en werkbare afspraken gemaakt. Ook de
inwoners worden betrokken bij dit proces. Voor 2016/2017 is de verwachting dat budget en
daadwerkelijke uitgaven steeds beter op elkaar afgestemd zullen zijn. We maken hierbij wel de
kanttekening dat het ingezette transformatieproces vooraf op zeker drie jaar is gesteld.

   5      Aanpassingen beleid
Naar aanleiding van de eerste ervaringen in 2015 zijn er al stappen gezet om het vastgestelde
beleid aan te passen aan de praktijk. Zo zijn de verordeningen Wmo en Jeugdhulp inmiddels
aangepast. In de verordening Wmo zijn de mogelijkheden voor kortdurend verblijf (o.a. ten
behoeve van respijtzorg) verruimd en wordt de eigen bijdrage in het vervolg gebaseerd op het
laagste contracttarief. Wat betreft Jeugdhulp is de eigen bijdrage inmiddels afgeschaft.

   6      Programma Ondersteuning
In het Programma Ondersteuning 2016-2018 zijn als gevolg van de maatschappelijke
ontwikkelingen en de decentralisaties doelen, resultaten en inspanningen opgenomen die ertoe
bijdragen dat de ondersteuning en zorg voor kwetsbare (groepen) inwoners goed wordt
georganiseerd. Deze doelen spelen in op de genoemde maatschappelijke ontwikkelingen en de
opgaven als gevolg van de decentralisaties. En zijn naar onze mening nog steeds onverminderd
van belang. Zie de bijlage met de DIN Ondersteuning. Wij willen onverkort vasthouden aan deze
beleidsdoelen, resultaten en inspanningen.

   7      Beleidslijn voor investeringen
Nu er door het ingezette beleid op basis van deze maatschappelijke ontwikkelingen op kortere
termijn ruimte ontstaat in de beschikbare budgetten, is de vraag aan de orde of en hoe er van
deze ruimte gebruik gemaakt wordt. Het college is van mening, dat het daarbij van belang is om
het op basis van de maatschappelijke ontwikkelingen ingezette beleid in het Sociaal Domein en
het Programma Ondersteuning voort te zetten. Enerzijds omdat deze ontwikkelingen door het
Rijk gecontinueerd worden en versterkt worden door demografische ontwikkelingen zoals de
vergrijzing. Anderzijds is het niet onmogelijk dat het Rijk de budgetten op termijn naar beneden
gaat bijstellen, als blijkt dat de gemeenten het effectiever en efficiënter kunnen en met minder
budget toekunnen. Het vanwege de budgettaire mogelijkheden loslaten van het ingezette beleid,
is daarom in dit stadium niet verstandig.

Wij kiezen voor het primair richten van de inzet op de doelen van het Programma Ondersteuning.
Daarbij kan er gekeken worden hoe de ruimte benut kan worden om de transformatieopgaven als
gevolg van de ontwikkelingen en decentralisaties binnen het Sociaal Domein te faciliteren en te
versnellen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                 5

Ook is het zinvol om daarbij oog te hebben voor het belang van preventie en vroegsignalering en
de versterking van de lokale netwerken. Dit voorkomt of vertraagd immers dat inwoners in
probleemsituaties belanden waardoor minder of later zorg en ondersteuning nodig is. Het
bevorderen van zelfredzaamheid en participatie aan de samenleving blijft daarbij uitgangspunt.
Dit draagt bij aan het welzijn en welbevinden van onze inwoners én aan beheersing aan de
voorkant van risico’s en uitgaven. Door in te zetten op de veranderopgaven en op “de voorkant”
kan de ruimte in de budgetten de komende jaren benut worden in het belang van onze inwoners
opdat de noodzaak voor professionele ondersteuning en zorg afneemt.

   8      Verfijningsprogramma 2016 - 2018
Het college heeft op basis van de huidige eerste ervaringen geïnventariseerd wat de
mogelijkheden en onderwerpen zijn waar extra inzet op mogelijk, gewenst en nodig is, bij
voortzetting van het huidige beleid en uitgaande van de gesignaleerde ontwikkelingen. We
hebben vooral geïnventariseerd wat gelet op de huidige stand van zaken en ontwikkelingen gelet
op de beleidsdoelen nuttige onderwerpen zijn waar een extra inspanning leidt tot het dichterbij
brengen van de beleidsdoelen.

Flexibel en dynamisch
Wat ons betreft is dit geen vaststaande en uitputtende lijst en moet er de mogelijkheid bestaan
om op ontwikkelingen in te spelen en hierin te schuiven of op aan te vullen. Wij zien dit
intensiveringsprogramma dan ook als een flexibel en dynamisch documenten. Wij willen graag de
mogelijkheid krijgen flexibel kunnen inspelen op de actualiteit en in overleg met partners als de
Wmo-adviesraad komen tot een verdere praktische invulling.

De volgende onderwerpen hebben wij op dit moment geïnventariseerd:

a. Molenwaard Actief/buurtsportcoaches (al besloten)
Zoals bekend loopt het project Molenwaard Actief per 1 juli 2016 ten einde. Op grond van
ervaringen met Molenwaard Actief tot nu toe en voortzetting van de rijksbijdrage zijn wij van
mening dat voortzetting gewenst is. Molenwaard Actief draagt met activiteiten bij aan preventie
(o.a. via gezondheidsbevordering en activering) en vroegsignalering. Bovendien stimuleert
Molenwaard Actief verenigingen om activiteiten voor doelgroepen te ontwikkelen en is in de
positie verbindingen te maken met andere lokale initiatieven zoals Huizen van de Waard, Jeugd-
en Jongerenwerk.

b. Doorontwikkeling welzijnsstructuur
In overleg met de welzijnsinstellingen in Molenwaard, L. en N. Smit’s Stichting, Vrijwillige
Hulpdienst Graafstreek, Stichting Maaltijden Thuis en Overburen, is twee jaar geleden gekozen
voor een nieuwe opzet met twee vrijwilligerscoördinatoren. Na een evaluatie wordt deze
welzijnsstructuur doorontwikkeld. Ook de subsidieverstrekking is daarbij zowel inhoudelijk als
financieel bij betrokken. Op voorhand is inmiddels duidelijk dat er extra middelen nodig zijn gelet
op de verschuiving van activiteiten en vragen o.a. naar meer individuele ondersteuning en een
bredere doelgroep, met daarnaast behoud van de huidige welzijnsvoorzieningen zoals alarmering,
klussendienst en maaltijdvoorziening. Ook de verbinding met de Sociaal Teams en de Huizen van
de Waard vergt extra inzet en middelen. Wij hechten groot belang hieraan als lokaal fundament
van de decentralisaties.

c. Dementievriendelijke gemeente
Door vergrijzing neemt dementie fors toe de komende jaren, ook in Molenwaard, terwijl door
ontwikkelingen als langer zelfstandig wonen, de druk op de samenleving en mantelzorgers verder
toeneemt. Het is goed om hierop te anticiperen. Regionaal is besloten het project Ketenzorg
dementie in de regio uit te rollen, ook in Molenwaard.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                6

d. Innovatieve initiatieven en stimulering transformatie
Er is behoefte aan een flexibel inzetbaar budget ten behoeve van lokale initiatieven die de doelen
van het programma Ondersteuning dienen en die ondersteuning nodig hebben. Wij gaan daarbij
uit van tijdelijke financiële ondersteuning. Als de voorziening nuttig en noodzakelijk blijkt en
structurele ondersteuning nodig is, dan nemen wij dit op onder een functionele post in de
gemeentebegroting. Als voorbeelden kunnen gelden: sportactiviteiten voor jongeren met een
beperking, lokale leer/werk-initiatieven, pilot ketensamenwerking Nieuw-Lekkerland enzovoort.

e. Vrijwilligerswaardering
Via de vrijwilligerscoördinatoren wordt een initiatief opgestart om te komen tot een zogenaamde
vrijwilligerspas, waarmee lokale vrijwilligers korting kunnen krijgen bij leveranciers en
middenstanders. Dit ter stimulering en waardering van het vrijwilligerswerk in onze gemeente.
Hiermee zijn uitvoeringskosten gemoeid. In 2016 wordt het onderzoek naar de opzet gedaan. We
houden rekening met een start met 25% deelnemers in het eerste jaar en een groei tot ruim
50% in het tweede jaar.

f. Noodfonds
In de praktijk blijkt dat ondanks goede bedoelingen er nog veel situaties niet of gedeeltelijk te
kunnen worden opgelost vanwege belemmerende procedures en regels. Er wordt regionaal
onderzocht of de komst van een Noodfonds deze tijdelijke situaties kan oplossen via leningen en
hoe dit beheerd en georganiseerd kan worden. Vooralsnog is de conclusie dat dit lokaal het beste
ingeregeld kan worden. We gaan primair uit van particuliere financiering vanwege belemmeringen
door het Rijk voor Avres en de gemeente om aan inkomensbeleid te doen en van wetgeving af te
wijken, en ramen een budget voor de uitvoeringskosten. Mocht blijken dat er uit particuliere
bronnen onvoldoende middelen verkregen worden voor een Noodfonds dan kan dit budget ook
ingezet worden voor directe hulpverlening bij wijze van een “knelpuntenpot”.

g. Project brugcoach
Bepaalde doelgroepkinderen hebben moeite om vanuit groep 8 van het basisonderwijs de
aansluiting te maken met het voortgezet onderwijs. Het gaat om extra ondersteuning ter
versterking van cognitieve vaardigheden totdat de leerling in staat is zonder doublures of uitval
een startkwalificatie te behalen. Het gaat daarbij om een gezamenlijke verantwoordelijkheid van
gemeenten en samenwerkingsverbanden passend onderwijs en VO scholen buiten de regionale
samenwerkingsverbanden.

h. Lokaal Onderwijsbeleid: voortijdig schoolverlaten
Periodiek worden in de regio evenementen georganiseerd gericht op een juiste beroeps- en
schoolkeuze met als aandachtpunt techniek. Ook zijn er lokale initiatieven. Financiering vindt nu
ad hoc plaats. Gelet op het belang hiervan om voortijdig schoolverlaten te voorkomen en het
halen van startkwalificaties te bevorderen, ramen wij hiervoor een structureel budget.

i. Versterking peuterspeelzaalwerk/kinderen statushouders
In de praktijk blijken er in toenemende mate kinderen te zijn die extra opvang nodig hebben om
een goede doorstroming naar het basisonderwijs mogelijk te maken. De middelen voor Voor- en
Vroegschoolse Educatie zijn hiervoor niet toereikend en Wasko overschrijdt de begroting hiervoor
inmiddels. Uitbreiding van peuterspeelzaalwerk met 4 dagdelen is noodzakelijk. Kinderopvang is
geen alternatief omdat deze ouders veelal niet voor kinderopvangtoeslag in aanmerking komen.

j. HartveiligWonen
Door de gemeenteraad is een motie aangenomen om te komen tot een plan tot realisatie van een
project HartveiligWonen. Daarvoor is een dekkend netwerk AED’s nodig. Tegelijk kan daarmee de
ongelijkheid in financiering van de lokale EHBO-afdelingen worden aangepakt. We gaan daarbij
uit van een eenmalige financiering.

k. Jeugd- en jongerenwerk
In de begroting 2015 is de afbouw van de bijdrage voor Jeugd- en jongerenwerk in drie jaar van
100.00 euro naar 47.500 euro in 2017 opgenomen. Dit uitgaande van uitvoering in eigen beheer.
Vanwege kwetsbaarheid en opbouw en onderhoud van expertise geeft de gemeenteraad toch de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                 7

voorkeur aan externe inhuur. Dit leidt in de praktijk tot te weinig uren inzet uitgaande van het
beschikbare resterende budget. Wij overwegen daarom om de taakstellende bezuiniging
gedeeltelijk ongedaan te maken. Bovendien vinden wij samenwerking met Molenwaard Actief van
belang, waarvoor ook ruimte moet zijn.

l. Communicatie Sociaal Domein
Op dit moment wordt de gemeentelijke communicatie in het Sociaal Domein ad hoc door
medewerkers meegenomen in de uitvoering. Gelet op het belang van de transformatieopgave en
de impact daarvan op de samenleving, vinden wij het van belang dat de communicatie aan
inwoners en lokale instellingen geïntensiveerd wordt. Wij ramen daarvoor een apart extra
communicatiebudget zodat wij daar een extra inzet op kunnen plegen via diverse kanalen.

m. Extra subsidiebudget voor inzet lokale verenigingen in het Sociaal Domein
Lokale sportverenigingen hebben belangstelling om een bijdrage te leveren aan het Sociaal
Domein met, naast de sociale betrokkenheid, als achterliggende gedachte dat daarmee de
financiële gevolgen van tariefstijging van accommodaties opgevangen kan worden. Dit vraagt om
gericht beleid van de gemeente o.a. wat betreft criteria en doelstellingen. Hiervoor is in 2016
nader onderzoek en advies nodig in afstemming met de verenigingen. Voor latere jaren is
waarschijnlijk een extra budget voor subsidies nodig maar de omvang daarvan is nog onzeker.

n. Extra capaciteit
De gemeentelijke organisatie heeft er door de decentralisaties forse taken en
verantwoordelijkheden bijgekregen sinds 2015 en pleegt grote inzet om dit in goede banen te
leiden binnen de mogelijkheden die er zijn. Via het gericht stellen van prioriteiten in overleg met
de politiek geven we hier zo goed mogelijk uitvoering aan. Om deze intensiveringen in goede
banen te leiden, is extra inzet van de organisatie nodig. Het kan daarbij ook gaan om tijdelijke
extra capaciteit via inhuur.

   9      Financiering
Nu er financiële ruimte in de beschikbare budgetten wordt geconstateerd, is het mogelijk om
binnen gerelateerde posten binnen de begrotingshoofdstukken 4 en 6 middelen in te zetten voor
deze investeringen. In feite kiezen we daarmee voor het “oud voor nieuw”- principe en zetten we
bestaande middelen in voor nieuwe uitgaven die sporen met onze doelen en leiden tot
versterking en intensivering. We benutten dan de financiële ruimte om een extra stap vooruit te
zetten in de richting die we voor ogen hebben.
De extra uitgaven voor het jaar 2016 kunnen we naar verwachting binnen de huidige
begrotingshoofdstukken opvangen zonder aanvullende raadsvoorstellen. Voor de jaren 2017 en
2018 nemen wij in de Kadernota en conceptbegroting onderstaande begrotingsposten op,
waarvan de dekking gevonden kan worden binnen de beschikbare (rijks)middelen. Wij hebben de
verwachting dat de beschikbare middelen hiervoor toereikend zullen zijn. Er zijn echter wel een
aantal risico’s die we hieronder zullen benoemen. Daarbij blijft ons uitgangspunt dat de nieuwe
taken binnen de rijksbudgetten worden uitgevoerd.

   10     Risicoparagraaf
Het is goed om ons te realiseren dat er nog behoorlijke financiële onzekerheden zijn in het
Sociaal Domein en er zeker nog geen sprake is van een stabiel beeld. We willen een aantal
risico’s vermelden:

Participatiewet:
Het Participatiebudget (budget voor re-integratie op de arbeidsmarkt) zou voor Molenwaard,
evenals een aantal andere gemeenten in het land en de regio A/V, met ingang van 2018 dalen
naar 0 euro. Inmiddels heeft de staatssecretaris dit gerepareerd in de meicirculaire. Het is nog
onzeker hoe dit financieel uitpakt voor Avres en mogelijk heeft Avres minder mogelijkheden voor
re-integratie. Daardoor kunnen de uitkeringslasten hoger blijven Bovendien heeft Avres te maken
met bestaande bedrijfsvoering (bedrijfspanden, Wsw-werknemers met cao-garanties enz.) en
door uitblijvende nieuwe instroom, zullen de bedrijfsresultaten onder druk komen te staan. De
omvorming van de huidige centrale bedrijfsvoering naar een meer facilitair bedrijf met lokale
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                8

aanhechting zal extra inspanningen, ook financieel, vergen. Nu reeds verwachten wij een forse
begrotingswijziging voor 2016 en moeten wij er rekening mee houden dat ook de jaren daarna
extra financiële bijdragen aan de orde kunnen zijn.

Meerjarenperspectief budget Sociaal Domein
Reeds vorig jaar werd duidelijk dat de rijksbudgetten in het Sociaal Domein de komende jaren
een dalende lijn laten zien oplopend tot een korting van 1,2 miljoen per jaar te beginnen in 2016.
Als de uitgaven niet in gelijk tred mee dalen neemt de ruimte in de budgetten evenredig af. In de
Kadernota treft u de jongste cijfers van de meicirculaire aan over de ontwikkeling van de
integratie-uitkering Sociaal Domein.

Open eind-regelingen
Het gaat in het Sociaal Domein om zogenaamde open eind-regelingen. Dat wil zeggen dat elke
noodzakelijke aanvraag gehonoreerd moet worden, in welke vorm dan ook, ongeacht of er
middelen voor zijn in onze begroting. We kunnen dus een inschatting maken op basis van
ervaringsgegevens van de te verwachten vraag. Maar zeker wat betreft de nieuwe taken is er nog
veel in beweging en onzeker en dat brengt risico’s met zich mee. We hebben de overtuiging dat,
als we ons beleid en werkwijze voort kunnen zetten, we deze risico’s beheersbaar kunnen
houden, maar uitsluiten kunnen we ze niet.

Jurisprudentie
Inmiddels tekenen zich de gevolgen af van de eerste jurisprudentie. Dit heeft effect op beleid,
uitvoering en aanbesteding van oude Wmo-taken zoals Huishoudelijke Ondersteuning. Ook heeft
dit effect op de nieuwe aanbesteding van de nieuwe taak Wmo-maatwerkbegeleiding. De
financiële effecten daarvan ten opzichte van de huidige uitgaven is nog onbekend. Een regionale
werkgroep is hier op dit moment in de A/V bezig om de gevolgen hiervan voor beleid en
uitvoering in beeld te brengen.

   11     Conclusie:
Nu er op dit moment (tijdelijk?) ruimte is in onze begroting willen we vooral inzetten op
preventie, vroegsignalering en netwerkversterking. Niet alleen omdat dit bijdraagt aan het
beheersen van de uitgaven en de risico’s aan de voorkant, maar ook omdat dit bijdraagt aan het
welzijn en welbevinden van onze inwoners. Daarbij moeten we ons wel realiseren dat de huidige
overschotten een voorlopig beeld geven gelet op de genoemde risico’s.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>