<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Bijlage 8

Hoofdpunten begrotingscirculaire 2017/2020 provincie Zuid-
Holland

Provinciaal toezicht
De provincie heeft de raden van de gemeenten in Zuid-Holland geïnformeerd over de
aandachtspunten die voor hun kaderstellende en controlerende taak van belang zijn bij
het opstellen van de begroting 2017 en de meerjarenraming 2018-2020.
Conform artikel 189 van de Gemeentewet dient de raad er immers op toe te zien dat de
begroting structureel en reëel in evenwicht is.

Op 3 juni 2014 heeft de provincie onder de naam “Kwestie van Evenwicht” het
Gemeenschappelijk Toezichtskader 2014 vastgesteld.

Criteria Repressief Toezicht in 2017
De uitgangspunten om voor repressief toezicht in aanmerking te komen zijn:
       -     de begroting 2017 in evenwicht (zo niet, dan uiterlijk in 2020)
       -     de jaarrekening 2015 in evenwicht
       -     de jaarrekening 2015 ingediend vóór 15 juli 2016
       -     de begroting 2017 ingediend vóór 15 november 2017.

Structureel en reëel evenwicht
Met het begrip “structureel evenwicht” wordt nadrukkelijk bedoeld dat in de begroting
structurele lasten gedekt dienen te worden door structurele baten. Het “reëel
evenwicht” houdt in dat onderzoek wordt gedaan naar de realiteit en volledigheid van
de ramingen.

Geen opschuivend sluiten meerjarenperspectief
In het geval de begroting voor 2017 niet structureel en reëel in evenwicht was, maar
aannemelijk wordt gemaakt dat dit evenwicht in de meerjarenraming tot stand wordt
gebracht, krijgt het begrotingsproces naar de begroting 2018 meer aandacht van de
toezichthouder. Bij dit toezichtsproces wordt gekeken of geen sprake is van een
opschuivend sluiten meerjarenperspectief. Hiermee wordt bedoeld dat indien
de begroting van 2018 structureel en reëel niet in evenwicht is, tenminste de
jaarschijven 2020 en 2021 van de meerjarenraming 2018-2021 structureel en reëel in
evenwicht moeten zijn om opnieuw voor repressief begrotingstoezicht in aanmerking te
komen. Het kan dus niet zo zijn dat alleen de jaarschijf 2021 in evenwicht is, dan is er
namelijk sprake van een opschuivend perspectief.

Algemene uitgangspunten
    Gemeentefonds: provincie gaat uit van de mei-/junicirculaire 2016.
     In het kader van realistisch ramen moet integraal rekening worden gehouden met
     de budgettaire effecten van de in de mei-/junicirculaire genoemde
     looncompensatie. Van de prijscompensatie kan, beargumenteerd, worden
     afgeweken.
    Bezuinigingsmaatregelen: de provincie toetst de in de begroting opgenomen
     bezuinigingsmaatregelen op hardheid en haalbaarheid.
     Voor een positief oordeel is het noodzakelijk dat de gemeenteraad een uitspraak
     doet over de invulling, de maatregelen op programmaniveau zijn ingevuld en het
     hiervoor te volgen proces vast ligt.
     Met andere woorden: er dient sprake te zijn van een reëel perspectief, waarbij de
     financiële gevolgen van maatregelen die tot herstel van het evenwicht leiden met
     besluitvorming door de gemeenteraad zijn onderbouwd.
    Taakstellingen Verbonden Partijen: taakstellende bezuinigingen die aan verbonden
     parijen zijn opgelegd worden alleen als reëel beschouwd als de verbonden partij
     op bestuurlijk niveau heeft besloten of en hoe deze opgelegde taakstelling



Kadernota 2014-2018                                                                        1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Bijlage 8

       daadwerkelijk wordt ingevuld. Aannemelijk moet worden gemaakt dat de
       verbonden partij de opgelegde bezuiniging concreet zal invullen.
      Incidentele baten en lasten: Om vast te kunnen stellen of er sprake is van
       structureel evenwicht van de begroting is het van belang dat inzicht bestaat in
       welk deel van de geraamde baten en lasten incidenteel en welk deel structureel is.
       De incidentele lasten moeten per programma en meerjarig inzichtelijk worden
       gemaakt.
      Structurele reservemutaties: In de begroting moet een overzicht worden
       opgenomen van de geraamde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de
       reserves.
      Rente: Rente kan zowel een kostenpost als een inkomstenpost in de begroting
       zijn. Het is van belang dat de gemeente inzicht geeft in het rentebeleid en de
       wijze waarop rentelasten en rentebaten in de begroting zijn opgenomen.
      Kapitaallasten: bij activering van een investering moet in redelijkheid vaststaan
       dat de gemeente in staat is om de volle kapitaallasten binnen een structureel
       sluitende begroting op te vangen.
      Post onvoorzien: de gemeente is verplicht een post voor onvoorziene uitgaven op
       te nemen.

Vernieuwing BBV
De provincie vraagt in de begrotingscirculaire aandacht voor de vernieuwingen van het
Besluit Begroting en Verantwoording die ruim tien jaar na de invoering van het BBV zijn
vastgesteld. Voor de gemeenteraad, maar ook voor de burger, is het van belang dat de
informatievoorziening in de begroting en het jaarverslag inzichtelijk, transparant en
uniform is. Met het oog hierop heeft de commissie Depla in juli 2015 een advies
uitgebracht over:
1. Een uniforme indeling in taakvelden
2. Een uniforme basisset van beleidsindicatoren
3. Verbeterde informatie over verbonden partijen
4. Een uniforme set van financiële kengetallen
5. Rechtmatigheid, toezicht en controle (vernieuwing van de accountantscontrole)
6. Inzicht in overhead en kosten
7. Aanpassen van het stelsel van baten en lasten (waaronder investeringen met
  maatschappelijk nut, EMU saldo)

Grondexploitaties
Bij de grondexploitaties speelt een aantal belangrijke ontwikkelingen, zoals de forse
afboekingen van gemeenten op grondposities in de afgelopen jaren, de aanbevelingen uit
het rapport Vernieuwing BBV (over transparantie en vergelijkbaarheid), de invoering bij
gemeenten van de Vennootschapsbelasting en de aankomende Omgevingswet.
De commissie BBV heeft een aantal voorstellen uitgewerkt die leiden tot wijzigingen in
het BBV en de uitwerking hiervan. De wijzigingen leiden tot meer transparantie,
eenduidigheid en een vermindering van de administratieve lasten. In het kort hieronder
de voorgestane veranderingen:
     De maximale duur van grondexploitatie wordt 10 jaar.
     De kostentoerekening binnen het BBV moet verplicht aansluiten op de
        kostenverhaal-mogelijkheden zoals benoemd in de Wet ruimtelijke ordening en
        het Besluit ruimtelijke ordening.
     De rente die wordt toegerekend aan grondexploitaties moet worden gebaseerd op
        de werkelijke rente over het vreemd vermogen.
     Een clustering van de informatie over grondexploitaties, zoals het opnemen van
        uitgangspunten bij de waardering, wordt een verplicht onderdeel van de
        jaarrekening samen met de overige uitvoeringsinformatie grondexploitaties. Te
        denken valt aan de fasering van verkopen, toegerekende rente, kostenindex en
        opbrengstenindex.




Kadernota 2014-2018                                                                       2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Bijlage 8

      Niet in exploitatie genomen gronden: Kosten die verband houden met het
       voornemen deze gronden te gaan bebouwen, zoals rente of andere indirecte
       kosten, kunnen niet meer aan deze gronden worden toegerekend.
      Verliezen: Volgens het BBV (mede gebaseerd op de algemene economische
       beginselen) dienen verliezen op de grondexploitatie onmiddellijk en voor het
       gehele bedrag genomen te worden op het moment dat deze bekend zijn. Het
       activeren van de tekorten is niet toegestaan, waardoor verliezen van de
       grondexploitatie kunnen leiden tot een negatieve algemene reserve. Wanneer de
       algemene reserve negatief wordt, moet deze negatieve stand van de algemene
       reserve binnen de termijn van de meerjarenraming worden weggewerkt.
      In de provinciale Visie Ruimte en Mobiliteit wordt uitgegaan van regionale woon-
       en kantorenvisies als toetsingskader voor woningbouwplannen en kantorenlocaties
       voor de komende jaren en afspraken over monitoring daarvan. Door afstemming
       over de programmering wordt de kans vergroot dat de plannen werkelijk worden
       gerealiseerd, waardoor financiële risico’s van grondexploitaties kleiner worden.

Vennootschapsbelasting
Op 1 januari 2016 is de vennootschapsbelastingplicht voor publieke organisaties
ingevoerd. De Wet op de vennootschapsbelasting (Vbp) is zodanig aangepast dat
overheidsondernemingen die economische activiteiten verrichten op een markt waarop
ook private ondernemingen actief zijn, op dezelfde wijze aan de heffing van
vennootschapsbelasting (Vpb) worden onderworpen als private ondernemingen. De
aanpassingen hebben tot doel een gelijk speelveld te creëren tussen partijen. Daarmee
wordt tegemoet gekomen aan de bezwaren die de Europese Commissie, vanuit een
oogpunt van staatssteun, heeft geuit tegen de op dit moment geldende ruime Vpb-
vrijstelling voor overheidsondernemingen.
De invoer van de Vpb betekent veel extra werk en kan ook financiële gevolgen hebben.
De provincie adviseert deze ontwikkelingen goed te volgen en de verschillende
(ondernemings)activiteiten in kaart te brengen.

Onderhoud kapitaalgoederen
Het onderhoud van kapitaalgoederen zal wederom bij de beoordeling van de begroting
2017 onderwerp van onderzoek zijn door de gezamenlijke toezichthouders en het
ministerie van BZK. Het onderzoek wordt gecontinueerd om inzicht te kunnen krijgen in
de ontwikkelingen in het onderhoud van de kapitaalgoederen bij gemeenten. Daarbij
komen de volgende vragen aan de orde betreffende wegen, gebouwen en kunstwerken
zoals bruggen, viaducten en dijken:
• wat is het onderhoudsniveau?
• zijn de beschikbare budgetten voldoende?
• is er sprake van achterstallig onderhoud?

Vaststellingsbesluit begroting
Het vaststellingsbesluit dient een compleet beeld te geven van de besluitvorming van de
raad en de volgende zaken te bevatten:
    Welke wijzigingen aangebracht zijn op de conceptbegroting
    Investeringskredieten, die bij vaststelling van de begroting beschikbaar gesteld
       worden;
    Als de meerjarenraming in evenwicht is en het begrotingsjaar een tekort heeft, de
       wijze waarop het begrotingsjaar sluitend is gemaakt (bijvoorbeeld door een
       onttrekking aan de algemene reserve).




Kadernota 2014-2018                                                                     3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>