<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                    RAADSVOORSTEL



Zaaknummer:                         0000970974
Onderwerp:                          Zienswijze Kadernota 2026 Zaffier
Datum raadsvergadering:             Invullen door de griffie

Portefeuillehouder:                 G.J. Rep
Programma:                          6. Sociaal domein


Publiekssamenvatting
Jaarlijks zenden de verbonden partijen de kadernota van het volgende jaar naar de deelnemende
gemeenten met het verzoek om een zienswijze, zo ook de gemeenschappelijke regeling Zaffier.
In de kadernota staan de plannen voor 2026. Op verzoek van de deelnemende gemeenten heeft
Zaffier drie scenario’s om te bezuinigen meegestuurd met de kadernota. De gemeenteraad wordt
naar een zienswijze gevraagd. Na verwerking van de zienswijzen en vaststelling van de
kadernota maakt de gemeenschappelijke regeling Zaffier haar begroting voor 2026.

Voorgesteld besluit
De gemeenteraad besluit:
1. De volgende zienswijze af te geven ten aanzien van de Kadernota 2026 en de
    bezuinigingsscenario’s van de gemeenschappelijke regeling Zaffier:
    a. Nog geen keuze te maken voor een bezuinigingsscenario maar wel een percentage van
       5% als bezuinigingsdoel te stellen;
    b. Zaffier te verzoeken om aanvullende bezuinigingsvoorstellen uit te werken, waarbij ook
       gekeken wordt naar onderdelen van de bedrijfsvoering en de uitvoering van de diverse
       regelingen en taken.
    c. Zaffier te verzoeken de gevolgen en risico's voor inwoners, de (gemeentelijke)
       dienstverlening, financiën, de maatschappij en de uitvoerbaarheid voor zowel de
       ingediende bezuinigingsscenario’s als de aanvullende bezuinigingsvoorstellen nader uit
       te werken.
    d. Zaffier te verzoeken de uitwerking volgens 1b en 1c te verwerken in de begroting Zaffier
       2026.
2. Kenbaar te maken aan Zaffier dat met de behandeling van de Kadernota 2026 van de
    gemeente Dijk en Waard een integrale afweging wordt gemaakt ten aanzien van de
    gemeentefinanciën voor 2026 en verder. Dit kan effect hebben op de zienswijze op de
    begroting van Zaffier 2026 later dit jaar.
3. Deze zienswijze door het toesturen van het ondertekende raadsbesluit aan het dagelijks
    bestuur van Zaffier kenbaar te maken.

Inleiding
Zaffier is sinds 2022 een gemeenschappelijke regeling van zes gemeenten in de regio Alkmaar
(Alkmaar, Bergen, Castricum, Dijk en Waard, Heiloo en Uitgeest). Zaffier biedt integrale
dienstverlening aan inwoners van Dijk en Waard op het gebied van re-integratie en participatie,
werk, inkomen, schuldhulpverlening en inburgering.
Het doel van Zaffier is om door efficiënte en effectieve uitvoering van wetten en minimabeleid de
belangen van gemeenten te behartigen op het gebied van inburgering, arbeidsparticipatie,
sociale werkvoorziening en beschut werk. Zaffier richt zich op het bevorderen van
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>arbeidsbekwaamheid, arbeidsintegratie en uitstroom naar reguliere banen. Daarnaast biedt
Zaffier financiële inkomensondersteuning, schuldhulpverlening, armoedebestrijding en bevordert
het maatschappelijke en sociale participatie. Zaffier werkt volgens vier actielijnen aan het behalen
van deze doelstellingen, de ontwikkelingen per actielijn worden toegelicht in de kadernota 2026
(bijlage 1).

In 2018 is door de gemeenteraden besloten om gemeenschappelijke regelingen, waarvoor een
openbaar lichaam is ingesteld, te verzoeken om vanaf 1 januari 2019 jaarlijks en uiterlijk 15
december de kadernota aan te bieden aan de gemeenten, waarbij de raden een zienswijze
kunnen afgeven. In de kadernota 2026 wordt aangegeven wat de hoofdlijnen zijn op beleid en
wat de financiële kaders zijn. Deze kunnen worden verwerkt in de begroting 2026.

Bezuinigingsscenario’s
Specifiek dit jaar is zowel vanuit de regietafel Noord-Holland Noord als vanuit de regio Alkmaar
aan de besturen van de gemeenschappelijke regelingen gevraagd om scenario’s voor
bezuinigingen op te nemen in de kadernota’s. Deze oproepen zijn gedaan vanwege de korting op
het gemeentefonds in 2026 en de financiële uitdagingen die daarmee gemoeid gaan voor
gemeenten.

Zaffier heeft voldaan aan deze opdracht en heeft een ‘reguliere’ kadernota 2026 opgesteld met
daarbij als bijlage een brief van het algemeen bestuur met daarin de gevraagde
bezuinigingsscenario’s van 3%, 5% en 7% op de meerjarenbegroting (bijlage 3).

In de toelichting op de scenario’s geeft Zaffier aan dat van de totale begroting van 167 miljoen
euro de uitkeringsgelden, loonkostensubsidie en specifieke uitkeringen (SPUK) zich niet lenen
voor besparingen. Op de uitkeringsgelden en loonkostensubsidie wordt vanuit de visie en missie
van Zaffier reeds maximaal ingezet op schadelastbeperking. Hier kan geen extra inzet op gedaan
worden. Ook op de specifieke uitkeringen (SPUK) is niet te besparen daar lagere kosten direct
leiden tot een lagere compensatie vanuit het Rijk.
Zaffier heeft voor de besparingsmogelijkheden gekeken naar alle beïnvloedbare geldstromen (€
70 miljoen), niet alleen naar de uitvoeringskosten (€ 23 miljoen). Dit betekent dat de potentiële
besparingen voldoende zouden moeten zijn om de kostenstijging door de indexering volgens de
normen van de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regeling (FUGR) meer dan te
compenseren (zie bijlage 5).

Zaffier heeft binnen haar dienstverlening onderzocht waar mogelijkheden voor besparingen
liggen en wat hiervan het effect is op de inwoners. Er is onderscheid gemaakt in vier
verschillende categorieën, zoals geadviseerd door de Regietafel:
    1. Niet uit te voeren maatregelen met wettelijke of maatschappelijk irrationele impact;
    2. Onwenselijke maatregelen met een politieke en maatschappelijke impact;
    3. Niet per se wenselijke maatregelen, maar relatief beperkte maatschappelijk impact;
    4. Efficiënter inzetten van capaciteit en budgetten.

Het algemeen bestuur heeft besloten drie scenario’s aan de raden voor te leggen (zie bijlage 3),
die opgebouwd zijn uit besparingsmogelijkheden op basis van de hierboven genoemde punten 3
en 4. Zaffier geeft aan daarbij meegewogen te hebben wat de impact is voor inwoners. De
omvang van de besparingen is gebaseerd op de bijdrage van elke deelnemende gemeente aan
Zaffier.

Beoogd effect
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Het standpunt van Dijk en Waard ten aanzien van de kadernota 2026 van Zaffier kenbaar te
maken en als gemeenteraad aan de voorkant te kunnen sturen op de financiële kaders en de
hoofdlijnen van beleid.

Kader
Wet- en regelgeving:
- Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr);
- Participatiewet;
- Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Bbz 2004);
- Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijke arbeidsongeschikte werkloze werknemers
   (IOAW);
- Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijke arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen
   (IOAZ);
- Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs);
- Wet inburgering 2021;
- Wet Sociale Werkvoorziening.

Regionaal kader:
- Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regeling (FUGR);
- Gemeenschappelijke regeling Zaffier;
- Collegebericht ‘Brieven inzake scenario's voor bezuinigingen gemeenschappelijke
  regelingen’ (24 juli 2024) en bijbehorende bijlagen.
- Brief Regietafel: Indexatie kadernota voor de begroting 2026 van Regietafel Noord Holland
  Noord (1 oktober 2024) (bijlage 5)
- Eindrapport Bouwen aan SORA.

Lokaal kader:
- Integraal beleidskader sociaal domein 2023-2027, gemeente Dijk en Waard;
- Beleidskader Armoedebeleid Dijk en Waard 2024;
- Coalitieakkoord 2023-2026 ‘Thuis in Dijk en Waard. Sociaal en vooruitstrevend (december
  2022)

Argumenten per beslispunt
1. De volgende zienswijze af te geven ten aanzien van de Kadernota 2026 en de
   bezuinigingsscenario’s van de gemeenschappelijke regeling Zaffier:
    a. Nog geen keuze te maken voor een bezuinigingsscenario maar wel een percentage van
        5% als bezuinigingsdoel te stellen;
    b. Zaffier te verzoeken om aanvullende bezuinigingsvoorstellen uit te werken, waarbij ook
        gekeken wordt naar onderdelen van de bedrijfsvoering en de uitvoering van de diverse
        regelingen en taken.
    c. Zaffier te verzoeken de gevolgen en risico's voor inwoners, de (gemeentelijke)
        dienstverlening, financiën, de maatschappij en de uitvoerbaarheid voor zowel de
        ingediende bezuinigingsscenario’s als de aanvullende bezuinigingsvoorstellen nader uit
        te werken.
    d. Zaffier te verzoeken de uitwerking volgens 1b en 1c te verwerken in de begroting Zaffier
        2026.

   1. De gemeente heeft een tekort van circa 5% op de meerjarenraming.
   In de begroting 2025 is zichtbaar dat de meerjarenraming een tekort laat zien van circa 5%.
   Op alle onderdelen van de begroting wordt gezocht naar besparingsmogelijkheden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>   2. Het geeft tijd om de impact en de uitvoerbaarheid van de maatregelen en alternatieven
   uitgebreider te laten onderzoeken door Zaffier.
   Voor Zaffier geldt dat de impact en de risico’s van deze maatregelen beperkt zijn
   weergegeven in de brief met bezuinigingsscenario’s. Met name waar het gaat om de sociale
   en maatschappelijke impact op inwoners die gebruik maken van de tegemoetkoming van de
   collectieve ziektekostenverzekering en de individuele inkomenstoeslag. Ook is niet
   aangegeven welke mogelijke maatregelen overwogen zijn en waarom deze niet gekozen zijn
   om op te nemen in de bezuinigingsscenario’s. Er zijn bijvoorbeeld wel voorstellen gedaan die
   direct impact hebben op het inkomen van minima, maar geen voorstellen voor een besparing
   op de uitvoeringskosten.

   Daarnaast vraagt het op sommige onderdelen nader onderzoek naar de uitvoerbaarheid. Dit
   leidt tot de behoefte tot het nader onderzoeken en uiteenzetten van de impact en de
   uitvoerbaarheid van de maatregelen en alternatieven, voordat er een integrale afweging
   gemaakt kan worden binnen de gemeenten, leidend tot een keuze voor een scenario.

   Dit kan door bij de begroting 2026 van Zaffier een zienswijze mee te geven over de
   (aangevulde) bezuinigingsscenario’s. Dit leidt tot een beter gedragen en doordacht besluit.
   Ook is het zo dat de gemeente als doel heeft gesteld om de bestaanszekerheid van inwoners
   met een laag inkomen te versterken en schulden te voorkomen. Dit is opgenomen in de pilot
   armoedebeleid, die begin 2025 geëvalueerd wordt, in het integraal beleidskader sociaal
   domein, het beleidskader armoedebeleid en in het coalitieakkoord. De drie geschetste
   scenario’s vereisen een aanpassing van het armoedebeleid en hebben invloed op de
   bestaanszekerheid van inwoners. Daar moet een politieke keuze in gemaakt kunnen worden
   op basis van informatie over de impact en de uitvoerbaarheid van de maatregelen en
   alternatieven.

2. Kenbaar te maken dat met de behandeling van de Kadernota 2026 van de gemeente Dijk en
Waard een integrale afweging wordt gemaakt ten aanzien van de gemeentefinanciën voor 2026
en verder. Dit kan effect hebben op onze zienswijze op uw begroting voor 2026 later dit jaar.
   1. De integrale afweging wordt gemaakt als alle opties binnen de begroting van Dijk en Waard
   in kaart zijn gebracht:
   Bij de totstandkoming van de kadernota van de gemeente Dijk en Waard worden alle
   financiële effecten integraal in samenhang gewogen en beoordeeld. Dit kan er toe leiden dat
   bij de begroting 2026 Zaffier een zienswijze gericht op de ombuigingen wordt afgegeven.

   2. Het beoordelen van de scenario’s van de verbonden partijen vergt afstemming tussen de
   deelnemende gemeenten:
   Niet alleen binnen Dijk en Waard wordt een afweging gemaakt, maar ook bij de andere
   deelnemende gemeenten. Een gemeenschappelijke regeling is immers opgericht om
   gezamenlijk gemeentelijke taken uit te voeren. In de periode van het aanleveren van de
   kadernota van Zaffier 2026 en het daadwerkelijk verwerken op taakveldniveau in de begroting
   van Zaffier, wordt opnieuw beoordeeld of de aangeleverde scenario’s het gewenste effect
   hebben en wordt ook de uitvoerbaarheid beoordeeld.

3. Dit besluit door het toesturen van het ondertekende raadsbesluit aan het dagelijks bestuur van
Zaffier kenbaar te maken.
   1. Met het ondertekende raadsbesluit wordt de zienswijze formeel kenbaar gemaakt aan het
   dagelijks bestuur van Zaffier.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>   Hiermee wordt voldaan aan de procedurele vereisten.

Kanttekeningen en risico’s
• Het algemeen bestuur van Zaffier neemt in haar vergadering in februari een besluit over welk
   van de drie bezuinigingsscenario’s Zaffier in haar begroting 2026 verwerkt. Indien Dijk en
   Waard geen zienswijze indient met het gewenste bezuinigingspercentage, terwijl de andere
   deelnemende gemeenten wel een keuze maken voor een scenario (3%, 5%, of 7%), dan
   bestaat het risico dat er in het algemeen bestuur een besluit wordt genomen, waar Dijk en
   Waard niet achter staat.
   Het uitstellen van een richtinggevende zienswijze tot bij de begroting in plaats van bij de
   kadernota kan leiden tot een beperktere invloed van de gemeenteraad op de initiële
   beleidsvorming en strategische keuzes die in de kadernota worden vastgelegd. Hierdoor
   kunnen beleidsprioriteiten en financiële beslissingen al grotendeels zijn bepaald voordat de
   gemeenteraad tot een richtinggevende zienswijze besluit, wat de flexibiliteit en effectiviteit
   van de besluitvorming vermindert. Echter, in dit geval weegt het integraal afwegen van de
   verschillende scenario’s en bezuinigingsmogelijkheden in de gemeente zwaarder. Daarvoor
   is het van belang om meer informatie te hebben over de impact, risico’s, uitvoerbaarheid en
   alternatieven.
• De zienswijze op de begroting 2026 van Zaffier loopt vooruit op de besluitvorming over de
   gemeentelijke kadernota. Dit vraagt om een proces waarin de raad eerder betrokken wordt bij
   de integrale afweging dan alleen op basis van de gemeentelijke kadernota nodig zou zijn. Dit
   wordt nog afgestemd met de griffie.

Alternatieven
Een alternatief is om geen zienswijze af te geven. Zaffier heeft bezuinigingsscenario’s
aangeleverd, maar dit levert te weinig inzicht op in de impact van deze scenario’s op inwoners,
gemeente en maatschappij. Daarnaast is niet inzichtelijk op basis van welke overwegingen
Zaffier deze bezuinigingsopties heeft toegestuurd en alternatieve opties niet heeft opgenomen in
de scenario’s. Om een integrale afweging te kunnen maken vraagt de raad met deze zienswijze
om nadere duiding en alternatieve opties.

Een ander alternatief is om in een zienswijze wel een specifiek percentage voor
bezuinigingsscenario’s mee te geven. Dit is niet wenselijk omdat er een integrale afweging
gemaakt moet kunnen worden zodat verschillende opties en hun impact zorgvuldig afgewogen
kunnen worden. Een integrale benadering stelt ons in staat om de effecten van bezuinigingen op
diverse domeinen in samenhang te beoordelen. Dit zorgt ervoor dat de uiteindelijke beslissingen
beter afgestemd zijn op de bredere beleidsdoelen en de behoeften van de gemeenschap, en
voorkomt dat er disproportionele lasten op specifieke groepen worden gelegd.

Niets doen lijkt gezien het verwachte ravijnjaar 2026 voor gemeenten geen optie. De verwachting
is dan ook dat bij de begroting een richtinggevende zienswijze gegeven wordt over de
bezuinigingsscenario’s van Zaffier.

Samenwerking en participatie
Los van de sessies met de leden van het algemeen bestuur van Zaffier en beperkte ambtelijke
input, heeft er geen participatie of samenwerking plaatsgevonden. Wel zijn de lokale voorstellen
zoveel als mogelijk regionaal op elkaar afgestemd.

Tijdens de regionale raadsinformatieavond van de Regio Alkmaar op 5 februari 2025 wordt de
gemeenteraad in de gelegenheid gesteld in gesprek te gaan met de vertegenwoordigers van de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>diverse gemeenschappelijke regelingen en onderling de zienswijzen af te stemmen met de raden
in de Regio Alkmaar.

Financiën
De indexatie, gemiddeld circa 7,4%, zoals opgenomen in de kadernota van Zaffier is conform de
FUGR. Voor Dijk en Waard betekent dit een verhoging van € 479.000 van de uitvoeringskosten.
Ook voor de regelingen voor re-integratie, vroegsignalering en jongerenpunt Check-In wordt een
verhoging conform de FUGR verwerkt. De verhoging hiervan is in totaal circa € 227.000.
Daarnaast stijgt de bijdrage in het tekort van het WSW-bedrijf met € 30.000. Deze is afhankelijk
van het saldo van baten en lasten en wordt dus niet met een indexatie verhoogd. De verhogingen
van de bijdragen vanuit Dijk en Waard worden verwerkt in de kadernota 2026 van Dijk en Waard.
De overige bijdragen zijn vraaggestuurd en open einde regelingen. Zodra hier meer duidelijkheid
over is op basis van ramingen vanuit Zaffier worden deze meegenomen in de gemeentelijke P&C
cyclus. Dat geldt ook voor de rijksbijdragen voor de BUIG en de loonkostensubsidie.

De drie gevraagde scenario’s voor de bezuinigingsvoorstellen zijn uitgewerkt, maar in afwachting
van verdere uitwerking en welk scenario gekozen gaat worden nog niet verwerkt in de
gemeentelijke kadernota. In alle drie de scenario’s wordt voorgesteld de financiering van Zaffier
aan te passen om zo kosten te kunnen besparen maar ook aanpassingen van regelingen voor
mensen met een laag inkomen. Er zijn nog geen voorstellen voor een besparing op de
uitvoeringskosten.

Communicatie
Er vindt geen actieve communicatie plaats over dit voorstel.

Uitvoering
De zienswijze en dat er een integrale afweging gemaakt gaat worden, wordt kenbaar gemaakt
aan het dagelijks bestuur van de GR Zaffier. Het dagelijks bestuur van Zaffier formuleert een
bestuurlijke reactie op onze en de door andere gemeenten ingediende zienswijzen en legt deze
voor aan het algemeen bestuur op 27 februari 2024. In deze vergadering wordt de kadernota
definitief vastgesteld.

Bijlagen, onderdeel van het besluit
1. Concept Kadernota Zaffier 2026
2. Bijlage bij Kadernota Zaffier 2026: overzicht nieuwe wetgeving
3. Bijlage bij Kadernota Zaffier 2026: besparingsscenario’s
4. Raadsbesluit Zienswijze Kadernota Zaffier 2026

Bijlagen ter informatie
5. Brief Regietafel: Indexatie kadernota voor de begroting 2026 (Regietafel Noord Holland Noord.
1 oktober 2024)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>