<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                          Jaarverslag BHIC 2023
                 Klaar voor
                            de toekomst
1 | BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Missie BHIC
Meer publiek,
meer divers publiek,
meer tevreden
publiek
 2 | BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Voorwoord
Voor u ligt het jaarverslag over 2023. Ik hoop dat
u als lezer weer net zo enthousiast wordt als wij
over dat wat er het afgelopen jaar is gebeurd en tot
stand is gebracht: Van bijvoorbeeld de zoektocht
naar de oudste film, het ondertekenen van de
intentieverklaring met Erfgoed Brabant, de nieuwe
zoekschil van ons E-depot tot het bezoek van Bisschop
de Korte aan de Citadel.
Ik weet niet of het u opvalt, maar we hebben
geprobeerd de leesbaarheid van dit jaarverslag
nog verder te verbeteren. Toegankelijkheid is voor
archieven essentieel. Het gaat er immers niet alleen
om archieven goed en geordend te bewaren, maar het
is ook belangrijk dat we ervoor zorgen dat ze gebruikt,
gelezen of bestudeerd kunnen worden. Dat begint dus
al met dit jaarverslag. Het is onze opdracht u verslag
te doen van onze activiteiten van het afgelopen jaar.
Tegelijkertijd willen we dat doen op een manier die
prettig leest. Kortom, op een toegankelijke manier.
Dat geldt voor alles wat we doen, bijvoorbeeld ook
voor onze financiële overzichten. Dat mag u van ons
verwachten en daar mag u ons op aanspreken.
Het afgelopen jaar heeft vooral in het teken gestaan
van de gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling
(GR), onze eigen ‘grondwet’. De aankondiging indertijd
door het Rijk dat zij uit de regeling gaat treden
had voor alle Regionale Historische Centra (RHC’s)
grote gevolgen: Hoe zeker is onze financiering op de
lange termijn en welke rol gaan wij in de toekomst
vervullen in het gewijzigde archiefbestel? Al die
vragen zijn wat ons betreft het afgelopen jaar naar
volle tevredenheid beantwoord. Het Rijk heeft ons
nogmaals verzekerd dat onze gelden voor onbepaalde
tijd zijn gegarandeerd. Ook is er met een Convenant
duidelijkheid gekomen over aard en inhoud van onze
bredere opdracht.
        1 |    BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Nu ons bestuur met het voorstel voor de gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling heeft ingestemd, is het nu
aan de raden en besturen van onze deelnemende gemeenten en waterschappen om zich hierover te buigen. Zo
kunnen we deze wijziging voor de datum van de aangekondigde uittreding afronden.
Het is u wellicht niet ontgaan dat de gesprekken met Erfgoed Brabant, over hun verhuizing naar de Citadel,
positief verlopen. Dat heeft er zelfs al toe geleid dat we een gezamenlijke intentieverklaring hebben
ondertekend. Daarin hebben we de wil en de wens van deze stap ook formeel naar elkaar uitgesproken. Volgend
jaar zal de verbouwing van het voormalig Werkhuis en Restauratieatelier gaan plaatsvinden. Het wordt daarmee
onderdeel van de ontwikkeling van de Citadel tot Brabantse erfgoedlocatie. Om zo bij te dragen aan wat in het
Beleidskader van de Provincie wordt omschreven als “ondersteuning bieden aan erfgoedgemeenschappen, omdat
zij ons erfgoed mee levend houden door inwoners van Brabant handvatten te bieden om zelf op ontdekking
te gaan naar de geschiedenis van hun eigen leefomgeving en informatie hierover te delen”. Ook de gemeente
’s-Hertogenbosch juicht onze plannen toe. Daarmee gaan ze namelijk onderdeel uitmaken van de ontwikkeling
van de Bossche Stadsdelta met het Groot Kruithuis, het Ravelijn en de nieuwe Diezebrug.
Maar onze kerntaak blijft uw archieven zo goed mogelijk te bewaren, te ordenen en te ontsluiten voor een zo
groot mogelijk, tevreden en divers publiek. Dat doen we met betrokken, bevlogen medewerkers die belangeloos
hun taak uitoefenen.
Ik wens u veel leesplezier!
Jan Kriek
       2 |    BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>3 | BHIC jaarverslag 2023</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                       2023 in één oogopslag
                        Een - niet uitputtend - overzicht van highlights voor het BHIC in 2023.
  Bezoek bisschop
        van ‘s-Hertogenbosch                            januari
       Monseigneur Gerard de Korte brengt
       een bezoek aan het BHIC.
                                                       februari         Onderzoekwijzer queer
                                                                        geschiedenis Brabant online
                                                                       Deze zoekwijzer maakt onderzoek in LHBTIQ+
                                                                       archieven toegankelijker.
                 Fellows
         en hun onderzoek                                maart
       Bijeenkomst waarin onderzoekers Rosalie
       Versmissen (l) en Felix Bosch (r) hun
       onderzoeksresultaten presenteren.
       De nieuwe fellows Laura Brinkhorst en              april         Samenwerking Brabant-Collectie
       Nadeche Diepgrond presenteren hun                                     met BrabantinBeelden
       onderzoeksvoorstellen.
                                                                           Startsein in het BHIC van de samenwerking
                                                                           tussen de Brabant-Collectie in Tilburg, de
                                                                           grootste cultuurhistorische bibliotheek van
                                                                           onze provincie, en BrabantinBeelden.
Studiemiddag van de Benchmark
      Archieven (initiatief KVAN)
      Tijdens deze presentatie in het BHIC
      werden de eerste resultaten van dit
      sector brede onderzoek gepresenteerd.
        4 |    BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Grote fotocollectie
    Johan van Eerd online                                 juni
  Deze fotocollectie bestaat uit bijna 5.000 foto’s van
  de in 1917 in Veghel geboren vakfotograaf Johan
                                                           juli       Erfgoed Brabant en BHIC
                                                                          tekenen intentieverklaring
  van Eerd. Met nooit eerder getoonde beelden van de
  mobilisatie en operatie Market Garden.                                Hiermee onderstrepen ze de wens om in de
                                                                        toekomst hun activiteiten vanaf één locatie
                                                                        te gaan uitvoeren: de Citadel. Zo kan de
                                                                        Citadel uitgroeien tot een provincie brede
                                                                        erfgoedlocatie.
       Vrijwilligersproject                            augustus
 ‘digitaliseren en indexeren
    doodsbriefjes’ afgerond
  Met deze bron is niet alleen onze naamindex          september            Nieuwe podcast
  51.000 namen rijker geworden, maar kun je                           ‘Afscheidsbrieven uit de oorlog’
  tevens zoeken op oorzaak van overlijden.                           Een podcast over de jonge piloot Dick
                                                                     Winterdijk en zijn verloofde Beppie Meier
                                                                     en de brieven die ze naar elkaar schrijven
                                                                     tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij vanuit
                                                                     de gevangenis in Haaren, zij aan haar houten
                                                                     bureautje thuis in Vught. Deze aanwinst
                                                                     kregen wij van een familielid van Beppie.
Werkbezoek van Khazaaen
    en PAX aan het BHIC
  Khazaaen is een “community archive” uit
                                                                            Fellows
  Oost-Jeruzalem dat Palestijnse documenten,
                                                                   en hun onderzoek
  familiearchieven en foto’s verzamelt,
  digitaliseert en ze online toegankelijk maakt.                 Jonge onderzoekers Nadeche Diepgrond
                                                                 (l) en Laura Brinkhorst (r) presenteren hun
                                                                 eindresultaten en twee nieuwe onderzoekers
                                                                 (Kirsten van der Wielen en Elisa Hendriks) gaan
                                                                 van start met hun onderzoek.
          5 |    BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Dit is de oudste film                                 oktober
        van Brabant
       De (tot nu toe) oudste film van Brabant is
       een opname van het bezoek van koningin
       Wilhelmina en prins Hendrik op 14 juli
       1913 aan ’s-Hertogenbosch.
                                                     november         Grote fotocollectie
                                                                 Waterschap De Dommel
                                                                ondergebracht bij het BHIC
                                                              Het gaat om bijna 6.000 foto’s over de periode
                                                              1950-2000 van bijzondere gelegenheden, zoals
                                                              openingen en oplevering van projecten en
                                                              rioolwaterzuiveringen, hoogwaterperiodes en
                                                              veel landschapsfoto’s.
Aanwinst: twee handgeschreven                        december
       brieven uit 1908
   van huisarts Wiegersma uit Lith
 Jakob Wiegersma kreeg nationale bekendheid als
 dokter Tjerk van Taeke, de dorpsdokter uit Antoon
 Coolens roman ‘Dorp aan de rivier’ (1934). Hij schreef
 de brieven in januari 1908 aan notaris Rits in
 ’s-Hertogenbosch.
        6 |    BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>               Betrokken, bevlogen
                          en belangeloos
7 | BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Onze organisatie
Wijziging gemeenschappelijke
regeling
Begin december 2023 hebben we een                     De wijziging van onze Gemeenschappelijke
wijzigingsbesluit van de Gemeenschappelijke           Regeling zal naar verwachting op 1 januari 2025
Regeling Brabants Historisch Informatie Centrum       in werking treden en wijkt af van de planning van
naar onze deelnemers gestuurd. De aanleiding voor     de andere Gemeenschappelijke Regelingen in
deze wijziging is tweeledig. Enerzijds zijn er de     de regio. Voor de Regionale Historische Centra in
wijzigingen die voortvloeien uit de gewijzigde Wet    Nederland is de situatie complexer dan voor andere
gemeenschappelijke regelingen (Wgr). Anderzijds is    Gemeenschappelijke Regelingen, omdat het Rijk per 1
er de nieuwe Archiefwet 2021, die naar verwachting    januari 2025 uittreedt. Concreet zou dit er toe leiden
op 1 januari 2025 in zal gaan. De invoering van deze  dat we de wijzigingsprocedure tweemaal kort na
nieuwe wet leidt ertoe dat de Minister van OCW        elkaar zouden moeten doorlopen en dat is ongewenst.
uittreedt uit de Gemeenschappelijke Regeling (GR)     Het Rijk heeft daarop aangegeven dat het in deze
van het BHIC (hetzelfde geldt ook voor de andere      specifieke situatie mogelijk is voor de Regionale
Regionale Historische Centra (RHC’s) in Nederland).   Historische Centra om de inwerkingtredingsdatum van
                                                      de wijzigingen vanwege de wetswijziging van de Wet
Aangezien het gaat om een substantiële wijziging,     gemeenschappelijke regelingen te verschuiven naar
onderdeel van een lang bestuurlijk traject, hebben we 1 januari 2025. Zo hoeven we de wijzigingsprocedure
onze deelnemers via bestuurs- en portefeuillehouders  slechts éénmaal te doorlopen. Aan de deelnemers
vergaderingen vanaf het begin meegenomen in dit       van het BHIC is gevraagd een eventuele zienswijze
traject. Daarnaast hebben we twee informatiesessies   uiterlijk 31 maart 2024 in te dienen.
op de Citadel georganiseerd waar alle deelnemers
gebruik van hebben gemaakt. Met het Rijk zijn
afspraken vastgelegd over de papieren rijksarchieven.
Deze blijven bij het BHIC ondergebracht. Dit wordt
via een delegatiebesluit en een specifieke uitkering
geregeld. Daarnaast ligt er een bestuursconvenant
waarin de samenwerking tussen het Rijk en de
Regionale Historische Centra nader wordt beschreven.
       8 |     BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                          Onze
                          medewerkers
                          Eind 2023 telde het BHIC 52 medewerkers (41,2 FTE),
                          exclusief twee vacatures van in totaal 1,6 FTE. Deze
                          worden begin 2024 ingevuld. Het aantal medewerkers
                          is inclusief zes gedetacheerde medewerkers die het
                          BHIC inleent.
                          Vanaf 1 april 2015 geldt de Wet banenafspraak en
                          quotum arbeidsbeperkten. Dit quotum bedraagt
                          voor 2023 2,76%. Overheidswerkgevers, met 25
                          werknemers of meer, dienen dit quotumpercentage
                          te halen. Op basis van het aantal verloonde uren,
                          bedraagt het te behalen quotum 1.841 uur. Eind 2023
                          komt het aantal uren bij het BHIC uit op ruim 6.000
                          uur. Daarmee voldoet het BHIC ruimschoots aan de
                          Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten.
                          Het BHIC heeft 2,7 FTE (5 medewerkers) ingeleend
                          voor de service Scannen op verzoek en 0,5 FTE voor
                          schoonmaakdiensten.
                          Bij het BHIC is 41% van de medewerkers 55+ (vorig
                          jaar was dat 45%, eind 2019 nog 50%). De gemiddelde
                          leeftijd is gedaald naar 49,1 jaar ten opzichte van 49,9
                          jaar in 2022.
                          Personeelsadviseur Ellen Kuijf in gesprek met een collega.
                          (foto Marc Bolsius)
9 | BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>    Ziekteverzuim
    Het ziekteverzuim vertoonde de afgelopen jaren             Daarmee ligt dit boven het niveau van de afgelopen
    een stabiel beeld: het schommelde tussen de 3% en          jaren (2022: 3,1%) en ligt het dit jaar boven het
    5%. In 2023 hebben we te maken gehad met enkele            gemiddelde van alle provincies (in 2022: 5,3% en in
    langdurige ziektegevallen, waardoor het ziekteverzuim      2021: 4,3%).
    over 2023 uitkwam op 6,3% .
              Ziekteverzuimpercentages 2019 t/m 2023
    Ziekteverzuimpercentages 2019 t/m 2023
0,8
                                                                   6,75%   7,07%   6,78%
0,7                                                      6,52%                               6,58%
                                                                                                       6,32%
                                                 6,05%
0,6                                      5,49%
                                  4,83%                                                                            2019
0,5    4,59%
                        4,04%
               3,91%                                                                                               2020
0,4
                                                                                                                   2021
0,3
                                                                                                                   2022
0,2                                                                                                                2023
0,1
0
      jan     feb      mrt       apr    mei     jun      ,jul     aug     sep      okt      nov        dec
            10 |  BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Onze vrijwilligers
Gelukkig heeft het BHIC al jaren een hele trouwe groep van kundige vrijwilligers die ons maar wat graag wil
helpen met het maken van indexen op onze bronnen. In december van 2023 waren dit er bijna 100. Sommige
van deze vrijwilligers zijn al meer dan dertig jaar aan het BHIC verbonden.
Ruim de helft van deze grote groep werkt vanuit onze Citadel, omdat ze het prettig en gezellig vinden om met
elkaar én met ons aan archieven te werken. Zo is het BHIC ook echt een ontmoetingsplaats voor mensen die
samen leuk en nuttig werk willen doen. En als bonus komen zij van alles te weten over de geschiedenis van onze
provincie en de mensen die daar in woonden.
                                                         Vooral het samenwerken aan archieven
                                                         geeft onze vrijwilligers veel werkplezier.
                                                         Het lezen van moeilijke handschriften
                                                         wordt zo een heel stuk leuker én
                                                         gemakkelijker.
(foto Ben Nienhuis)
Maar het werken vanuit huis (door zo’n 32                    namen via onze stamboompagina kan doorzoeken.
vrijwilligers) wordt ook steeds meer gewaardeerd.            Een ander deel is druk bezig geweest om 105
Zeker door de vier die in het buitenland wonen!              inventarisnummers van de schepenbanken te
Daarnaast werken 17 vrijwilligers vanuit de                  beschrijven, goed voor ruim 144.000 namen.
bibliotheek in Grave. Ook leuk om te weten dat de            Daarnaast hebben ze 11.600 namen van
man/vrouw-verhouding binnen onze vrijwilligersgroep          veroordeelden voor de krijgsraden online gezet.
nagenoeg geheel evenredig is verdeeld.                       Strafvonnissen van arrondissementsrechtbanken
                                                             Breda, ’s-Hertogenbosch en Eindhoven staan al
In 2023 heeft het grootste deel van onze vrijwilligers       tot 1930 online. Er worden nu arresten van het
gewerkt aan een flink aantal delen van de burgerlijke        Gerechtshof ingevoerd. In het afgelopen jaar zijn
stand van onze gehele provincie. Dat heeft ervoor            daardoor 4.700 akten toegevoegd.
gezorgd dat ons publiek weer bijna 1 miljoen méér
        11 |    BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Naast deze grote groep van vrijwilligers hebben we ook nog een project afgerond in 2023 met een klein groepje
vrijwilligers: het maken van indexen op de doodsbriefjes van een aantal gemeenten binnen ons werkgebied.
Doodsbriefjes geven naast de datum van overlijden ook de oorzaak weer. Met deze bron is niet alleen onze
naamindex 51.000 namen rijker geworden, maar kun je tevens zoeken op oorzaak van overlijden.
Ook hebben we in 2023 een crowdsourcing project gestart. Via de website Hetvolk.org hebben we al een flink
deel van de Memories van Successie over de periode 1903-1927 kunnen laten indiceren. Het komende jaar wordt
dit project afgerond en gecontroleerd. Het mooie is dat we dit soort crowdsourcing projecten al een aantal jaren
inzetten en we ook daar inmiddels een mooie, trouwe groep van kundige vrijwilligers hebben mogen ontmoeten
en aan ons hebben kunnen binden.
Arnout van Erp (l) en Vincent van de Griend (r) zorgen als vrijwilligersbegeleider voor het toegankelijk maken van de Brabantse archieven.
(foto Mariët Bruggeman)
        12 |     BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Onze collectie
In 2023 heeft de afdeling Collectie twee nieuwe       Verder hebben we op de valreep van 2023 een
partners mogen verwelkomen, beide uit de              overeenkomst gesloten met AQUON. Deze organisatie
hoek van de waterschappen. Ten eerste is er een       onderzoekt de waterkwaliteit voor verschillende
dienstverleningsovereenkomst gesloten met             waterschappen in Midden- en Zuid-Nederland. Voor
Waterschap Brabantse Delta. Hierin is afgesproken dat AQUON zullen we ook het toezicht verzorgen. Met
zij het BHIC om advies kunnen vragen op het terrein   deze nieuwe partners werken we vanaf 2024 voor
van archivering. Ook hebben zij de mogelijkheid om    negen gemeenten, drie waterschappen, de Provincie
hun digitale bestanden op te slaan in ons e-depot.    Noord-Brabant en twaalf gemeenschappelijke
                                                      regelingen.
        13 |  BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Digitale duurzaamheid
Sinds begin 2023 heeft het BHIC de beschikking       CoreTrustSeal. Het jaar 2023 heeft dan ook in het
over een volledig werkend e-depot. Dat betekent      teken gestaan van het verzamelen en schrijven van
dat digitale archieven van onze partners duurzaam    de documentatie die nodig is bij de aanvraag voor dit
beheerd kunnen worden. Ook zijn de dossiers ter      certificaat. De meerwaarde is dat we onszelf meteen
inzage voor burgers en medewerkers van onze          hebben uitgedaagd om werkprocessen op papier te
partners. Omdat we aan de buitenwereld duidelijk     zetten en te perfectioneren. De aanvraag van het
willen maken dat dit een kwalitatief product is,     certificaat is in november gedaan. We verwachten in
willen we ons e-depot laten certificeren conform het de eerste helft van 2024 het certificaat te verkrijgen.
       14 |   BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>        Hoofd afdeling collectie/archivaris
           Hella
                  Timmermans
                  ‘‘De groei van ons e-depot
                  heeft zich ook geuit in meer
                  aanvragen. In de maand mei           Opvragingen in het e-depot
                  werden er voor het eerst
                  meer dan 4.000 documenten
                  gedownload; een trend die                   2020   2021   2022   2023
                  we terugzagen in de maanden
                  oktober en november.”                jan    142    2.560  3.690  3.131
                                                       feb    962    2.212  3.272  3.339
                                                       mrt    836    2.908  3.172  3.785
In de tussentijd zijn we dit jaar ook bezig geweest om apr    689    2.208  3.130  3.228
nieuwe digitale archieven op te nemen. Zo hebben we    mei    585    2.201  2.997  4.057
van zowel Waterschap Aa en Maas als Waterschap De      jun    900    3.130  2.845  3.324
Dommel series met vergunningen opgenomen in het
                                                       jul    2.899  2.170  2.935  3.428
e-depot. In het najaar volgden de eerste vervangen
                                                       aug    1.398  1.565  1.809  3.472
archieven van de Provincie Noord-Brabant in ons
duurzame depot.                                        sep    1.662  1.823  2.618  3.962
                                                       okt    1.968  2.180  3.581  4.312
                                                       nov    1.667  3.164  3.049  4.154
                                                       dec    1.573  2.791  2.004  3.061
                                                       totaal 15.281 28.849 33.098 43.253
       15 |   BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Toezicht &
kenniscentrum
Naast de wettelijke taak van het in goede, geordende
staat beheren en toegankelijk maken van archieven
zijn we ook verantwoordelijk voor het toezicht
op de niet-overgebrachte archieven van onze
deelnemers. In 2023 hebben we acht partners
voorzien van een verslag met bevindingen van hun
informatiehuishouding. In mei 2023 is er een overleg
georganiseerd door Interbestuurlijk Toezicht en de
Brabantse archivarissen. Het BHIC heeft bijgedragen
aan de organisatie hiervan.
Vernietiging
De grootste klus van dit jaar was het controleren en   Archiefinspecteur
goedkeuren van de lijst met stukken van de Provincie
Noord-Brabant. Op deze lijst stonden bijna 26.000
                                                       Harm Pieters
dossiers. Van elke dossier hebben we bekeken of        “Naast het officiële toezicht
deze inderdaad vernietigd mocht worden. Onze           denken we graag met onze
opmerkingen zijn besproken met de Provincie en waar    partners mee bij vragen en
nodig zijn aanpassingen gedaan in systemen. Van de     problemen. De meesten weten
overige deelnemers zijn twintig lijsten goedgekeurd.   ons goed te vinden. In 2023
Nieuw zijn de machtigingen vernietiging die we         hebben we 37 inhoudelijke
samen met onze deelnemers vaststellen. Dit houdt in    vragen beantwoord en
dat we vooraf, samen met de deelnemer, bekijken of zij vier keer geadviseerd over
hun systeem goed hebben ingevuld. Als dit het geval    Handboeken vervanging.”
is, kan de deelnemer een machtiging vernietiging
aanvragen. Zij kunnen dan zonder goedkeuring van de
archivaris de dossiers vernietigen in dit systeem. Wel
willen we elk jaar weten dat er is vernietigd. In 2023
zijn er vijf machtigingen vernietiging afgegeven.
        16 |   BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Aanwinsten particuliere archieven
Vorig jaar zijn er zo’n dertig particuliere archieven aangeboden. Niet alle archieven worden opgenomen. Alleen
archieven die passen in het acquisitieprofiel van het BHIC. Een archief moet bijvoorbeeld altijd betrekking
hebben op de Provincie Noord-Brabant en van toegevoegde waarde zijn voor de historische geschiedschrijving.
Een mooi voorbeeld daarvan is het even interessante als intrigerende onderzoekarchief van Ed Schilders over de
moord op Marietje Kessels.
Minder gruwelijk maar een interessant stukje                 Al deze particuliere archieven komen binnen bij onze
verdwenen verleden is het archief van de                     specialist acquisitie en digitalisering, Ester Smit.
Vereniging van Melkfabriekdirecteuren dat werd               Als we haar vragen wat ze het mooiste particuliere
binnengebracht.                                              archief van 2023 vindt, twijfelt ze even. “Dat is een
                                                             moeilijke vraag, want alle schenkingen hebben iets
Bij de restauratie van een kerkorgel werden                  moois. De tekening van de kerk van Esch bijvoorbeeld,
muziekstukken uit de negentiende eeuw gevonden.              die kerk staat er nog exact zo bij. Of de prachtige
Ze lagen verstopt in een orgelkastje. Deze liggen nu         schetsboeken van de jonge piloot Dick Winterdijk,
veilig in ons depot. Persoonlijke documenten werden          die ook terugkomen in de podcast van het BHIC.
ook geschonken, zoals twee brieven van dokter                Weer heel anders maar ook indrukwekkend zijn de
Wiegersma, of schetsboeken van de jonge piloot Dick          dagboekjes van een Brabantse tewerkgestelde in
Winterdijk, een oorlogsgesneuvelde. Dankzij deze             Mannheim. Elk archief vertelt een verhaal, dat maakt
mooie geschonken schatten kunnen we weer over                dit werk ook zo bijzonder.”
een extra stukje Brabants verleden vertellen.
                                                             “Maar als ik écht moet kiezen, dan wordt het de
                                                             kopie van een jubileumboekje van De Motorclub
                                                             Brabant uit 1929, dat een schenker ons toestuurde.
                                                             Los van de belevenissen van deze motormuizen,
                                                             bijvoorbeeld wedstrijdritten van 500 kilometer in
                                                             alle weersomstandigheden, vind ik de reclames in
                                                             het boekje prachtig. Met kreten als: ‘Laat het verstand
                                                             uw stuurman zijn! Gebruikt in uw wagen uitsluitend
                                                             shell benzine en auto-olie’. Al die bierreclames om
                                                             ‘bier te nuttigen bij iederen motorrit’. Een heel andere
                                                             tijd. Of ‘uw veiligheid eischt splendor lampen’. Ronduit
                                                             geweldig!”
                                                             Waarom ze juist hiervoor kiest, licht ze toe: “Het is een
                                                             totaal ander archief dan we gewend zijn. Het raakte
                                                             verspreid in het commerciële circuit. Een zoon van een
                                                             verzamelaar heeft het geschonken aan de schenker,
                                                             eind jaren ’80 van de vorige eeuw al. Deze man
                                                             besloot het uiteindelijk aan het BHIC te schenken:
Ontwerpen voor een clubschild Motorclub Brabant              ‘Bij jullie is het in goede handen’. ”
(collectie BHIC)
         17 |    BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Digitalisering Burgerlijke Stand
Het BHIC positioneert zich nadrukkelijk als hét genealogisch centrum voor Noord-Brabant. Een van de meest
geraadpleegde bronnen daarbij is de burgerlijke stand. Al vele jaren wordt er daarom trouw elke week door onze
enthousiaste vrijwilligers gewerkt aan het toegankelijk maken van de geboorte-, huwelijks- en overlijdensakten
van heel Brabant, voor zover deze openbaar zijn. De akten worden gedigitaliseerd, zodat ze meteen ook digitaal
op onze website kunnen worden ingezien. Eerder in dit jaarverslag las u al dat er in dit enorme project in 2023
een belangrijke mijlpaal is bereikt: het scannen van alle openbare akten van de burgerlijke stand van heel
Noord-Brabant is voltooid! Hiermee kunnen we de klant dus direct bedienen met scans, als er weer nieuwe
indexen klaar zijn.
Beheer van de collectie
Schimmels, insecten en plaagdieren kunnen een
grote bedreiging vormen voor het behoud van onze
collectie. Papiervisjes in archief, of schimmel op
objecten; ze zijn alles behalve onschuldig en de
schade die ze kunnen toebrengen aan de collectie
is enorm. Daarom hebben we in 2023 een methode,
het zogeheten Integraal Pest Management (IPM)
ingevoerd. Met een systematische aanpak monitoren
we de omstandigheden in onze depots op eventuele
verstoringen of bedreigingen die de collectie
zouden kunnen aantasten. Naast temperatuur en
luchtvochtigheid wordt ook de aanwezigheid van
plaagdieren en schimmels gemonitord, en kan
-waar nodig- direct worden ingegrepen. Nieuw
                                                             Adviseur beheer en behoud
binnengekomen archief wordt gecontroleerd op vuil
en ongedierte en vervolgens schoongemaakt. Hiervoor
                                                             Cato van Breugel
is een speciale kast aangeschaft, waarin het materiaal            “Als specialist beheer en behoud is het mijn
veilig en onder afzuiging kan worden gereinigd.                   taak om voor de materiële staat van de BHIC
                                                                  collectie te zorgen. Een veel voorkomend
Bij de nieuwe aanwinsten komen we ze nog steeds                   onderdeel hiervan is het schoonmaken van
tegen: charters. Dit zijn belangrijke documenten                  archiefstukken. Archiefstukken zijn vies
uit de middeleeuwen of vroegmoderne tijd, die                     doordat ze misschien in het verleden niet goed
geschreven zijn op perkament. Om deze goed te                     geborgen zijn geweest, of doordat er strooizand
kunnen bewaren is het van belang dat ze worden                    is gebruikt om de inkt mee te drogen. Het is
gevlakt, zodat er geen scheuren in de vouwen kunnen               bevorderlijk voor de materiële staat als dit vuil
ontstaan. Restauratieatelier DP Conservation heeft in             wordt verwijderd door middel van roetsponzen.
2023 een honderdtal charters behandeld, zodat deze                Dan kunnen we nog járen van onze collectie
gedigitaliseerd en daarna op een passende manier                  genieten!”
beschermd kunnen worden.
       18 |   BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Depotcapaciteit
Om te waarborgen dat er voldoende ruimte
beschikbaar blijft voor de plaatsing van nieuwe
archieven is onderzocht welke archiefblokken van
het Rijk verhuisd zouden kunnen worden naar het
Rijksarchiefdepot in Emmen. De rijksexemplaren van
de akten van de burgerlijke stand worden daarom
versneld gedigitaliseerd, zodat deze op afstand
kunnen worden bewaard.
                                                                                         Hoofd inhoudelijk- en materieel beheer
                                                                                                        Joost Salverda
                                                                                          “Door de verwachte instroom en de beschikbare
                                                                                          capaciteit van onze depots goed te monitoren,
                                                                                          kunnen we er voor zorgen dat er voldoende
                                                                                          ruimte beschikbaar blijft. Zo kunnen we nieuwe
                                                                                          archieven die onze partners overbrengen
                                                                                          plaatsen op de Citadel.”
200 jaar
                                                                                   Nederland. Het 200-jarig bestaan van deze organisatie
                                                                                   werd in 2023 groots gevierd. Daarbij was er ook ruime
                                                                                   aandacht voor het archief van de reclassering, dat al
Reclassering                                                                       sinds de jaren ’80 van de vorige eeuw in beheer is bij
                                                                                   het BHIC. De heer Henk Beukers speelde daarbij een
                                                                                   grote rol als kenner van dit rijke archief. Hij heeft zich
In 1823 werd het Genootschap tot zedelijke                                         al sinds eind jaren ’70, eerst als medewerker van de
verbetering der gevangenen opgericht. Hiermee                                      reclassering en later als vrijwilliger ingespannen voor
werd de basis gelegd voor de huidige Reclassering                                  het beheer van dit archief.
Henk Beukers bezig in ‘zijn’ archief op onze Citadel (foto Reclassering Nederland)
        19 |      BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Hilde Jansma (l) en Lisette Kuijper (r) beiden studiezaalmedewerker bij het BHIC. (foto Marc Bolsius)
   Service met een smiley
        20 |     BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Hoofd publieksdiensten, Christian van der Ven, hier tijdens een bijeenkomst van het fellowship-programma. (foto Ben Nienhuis)
Publieksdiensten
In 2023 werd onze website www.bhic.nl maar liefst 1.365.593 keer bezocht; een mooie groei van 5%
ten opzichte van 2022. En nog altijd meten we ons zo met de grootste archieven in Nederland. Naast de
hoofdwebsite (met zoekmachines, verhalen en thema’s, zoals over het waterrijke verleden van Brabant) beheert
het BHIC bovendien een aantal afzonderlijke thematische websites (zoals over het Rijke Roomse Leven of de
geschiedenis van bekende Brabantse merken en industrieën) die samen nog eens circa 319.000 keer werden
bezocht. Het digitale publieksbereik van het BHIC is daarmee – we mogen wel zeggen als vanouds – enorm.
Tegelijkertijd plaatsen we hier de kanttekening die                                 de mailbox ontvangen, klikken ze immers niet meer
we in het jaarverslag van 2022 al aankondigden:                                     op de website rond. Zo zijn er ook mensen die films
we zitten wat cijfers betreft volop in een                                          aanleveren voor BrabantinBeelden, mensen die hun
overgangsperiode. Sinds de start van het BHIC is                                    kostschoolverleden aan ons toevertrouwen of jonge
het belangrijkste kengetal waaraan we het succes                                    onderzoekers die via een fellowship de Brabantse
van onze publieksfunctie aflezen, het bezoekcijfer                                  geschiedenis verrijken met nieuwe verhalen. Allemaal
aan de website geweest. Dat cijfer blijft belangrijk,                               resultaten die we niet vertaald zien in het bezoekcijfer
maar daarnaast zijn steeds vaker ook andere cijfers                                 aan de website.
nodig. Als mensen hun dossiers gescand en wel in
        21 |      BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Podcast
Of neem onze podcast. Niet iedereen wil de archieven
zelf onderzoeken, maar veel mensen willen wel
degelijk over de geschiedenis van Brabant horen.
Soms heel letterlijk, door naar onze podcast Het
geheugen van Brabant te luisteren, te vinden in ieders
favoriete podcast app. Dat luisteren kan op iedere
tijd en plaats, thuis of onderweg. Een aflevering per
keer of lekker alles bingen. Bovendien geeft een
podcast aan ons als BHIC de kans om ook de minder
bekende verhalen van het Brabantse verleden te
vertellen. Zoals over Brabantse slachtoffers van de
Watersnoodramp van 1953, maar ook over Brabantse
televisiepioniers. Of het verhaal van de allereerste   Podcastmaker
                                                       Marilou Nillesen
vrouwelijke burgemeester van Nederland: de
Brabantse Truus Smulders-Beliën (van wie we zelfs
stemgeluid terugvonden!). En van de middeleeuwse
                                                       “Liefdevol en hartverscheurend. Dat zijn de
boekenwurm Arlenius (naar wie we samen met Wim
                                                       brieven die de jonge piloot Dick Winterdijk
Daniëls op zoek gingen).
                                                       en zijn verloofde Beppie Meier naar elkaar
                                                       schreven. Hij vanuit de gevangenis in Haaren,
In 2023 werden onze podcasts circa 28.000 keer
                                                       zij aan haar houten bureautje thuis in Vught.
gedownload. En dat is een stijging van ruim 80% ten
                                                       Want het was oorlog.
opzichte van 2022. Een steeds groter bereik dus, dat
je evenwel niet terugziet in het bezoekcijfer van de
                                                       Toen collega Paul me vertelde over deze
website. Bovendien is de podcast ook een voorbeeld
                                                       brieven die hij in handen had gekregen, wist
van een echt eigen kanaal van het BHIC. Meer dan
                                                       ik meteen: dit verhaal móet verteld worden!
ooit maakte afgelopen jaar namelijk duidelijk dat je
                                                       In onze podcast kon ik Bep en Dick weer even
als belangeloze overheidsorganisatie niet afhankelijk
                                                       samenbrengen. En ja, ik kreeg echt kippenvel
wil zijn van commerciële big tech om je publiek te
                                                       bij hun laatste woorden…”
bereiken. De podcast is een relatief nieuwe manier
waarop we Brabanders direct aan ons verbinden,
                                                       Podcast ‘Afscheidsbrieven uit de oorlog’
met verhalen die wij zelf belangrijk vinden om te
vertellen. Al veel langer maken we daarvoor trouwens
gebruik van bijvoorbeeld een maandelijkse digitale
nieuwsbrief, met inmiddels bijna 7.500 abonnees.
        22 |   BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Scannen op verzoek
Nog zo’n voorbeeld van verschuivingen in publieksdiensten: de studiezaal is al lang niet meer de belangrijkste
plek waar archief wordt geraadpleegd. Digitaal is er: scannen op verzoek. Deze service wordt gebruikt door
ambtenaren die snel dossiers uit het archief nodig hebben, heemkundigen die de geschiedenis van hun
gemeente onderzoeken, burgers die bouwtekeningen opvragen enz. Zij drukken vanuit huis op de aanvraagknop
en meestal binnen twee werkdagen (voor ambtenaren en aanvragers van bouwtekeningen) of twee weken (voor
andere aanvragen) zijn de gewenste dossiers gescand, toegestuurd en online raadpleegbaar.
Van deze service wordt heel veel gebruik gemaakt. In 2023 werden in totaal in onze eigen scanstraat 13.317
inventarisnummers (van middeleeuwse boekbanden tot moderne zaakdossiers) gescand; alles bij elkaar meer
dan een miljoen scans. Extra bijzonder is dat deze dienst voor een groot deel wordt geleverd door medewerkers
met een zogenoemde ‘afstand tot de arbeidsmarkt’. Onze collega’s achter de scanners werken namelijk via IBN bij
het BHIC.
Marcelina Mauricio Mario, een van onze scanmedewerkers, is hier bezig met een scanopdracht die is binnengekomen.
(foto Marc Bolsius)
        23 |     BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                      Criminaliteit in
                                                      oorlogstijd
Studiezaal-
                                                      Want het BHIC heeft de kennis en collectie om een
                                                      sterke speler in het wetenschappelijke onderzoeksveld
bezoek
                                                      te zijn. Onze samenwerking met de Radboud
                                                      Universiteit in Nijmegen in het project Alledaagse
                                                      criminaliteit tijdens de Tweede Wereldoorlog is daarvoor
                                                      illustratief: Jan Julia Zurné onderzoekt in dit door
Waar laat ‘scannen op verzoek’ de aloude studiezaal?
                                                      het Mondriaanfonds ondersteunde project hoe de
Welnu, het bezoek aan de studiezaal bleef in 2023
                                                      houding van burgers en justitie ten opzichte van
ten opzichte van 2022 vrijwel stabiel: 1.318 om
                                                      alledaagse criminaliteit (zoals fietsendiefstal) onder
1.343 bezoeken. Maar hoewel het meeste onderzoek
                                                      oorlogsomstandigheden veranderde, welke gevolgen
tegenwoordig online gebeurt en de meeste vragen
                                                      dit had voor de berechting van criminaliteit en of deze
digitaal worden gesteld, is het belang van de
                                                      ontwikkeling na de oorlog tot blijvende veranderingen
studiezaal gek genoeg wel gegroeid. Om te beginnen
                                                      in ons denken over recht en berechting heeft geleid.
kúnnen sommige archiefstukken simpelweg niet
via internet raadpleegbaar gemaakt worden,
                                                      Grote series gescande strafvonnissen en procesdossiers
namelijk de beperkt openbare dossiers. Dit betreft
                                                      zijn met behulp van een speciaal ontwikkelde
bovendien niet zelden gevoelige, persoonlijke
                                                      tool woord voor woord doorgepluisd. In 2024 zal
informatie, waarbij de ondersteuning – en steun – van
                                                      dit onderzoek uitmonden in een boekwerk en een
studiezaalmedewerkers hard nodig is. Daarnaast is
                                                      publieksdag. Maar nu al onderzoeken groepen
overheidsarchief taaie kost, waar een burger vaak
                                                      studenten regelmatig in het kader van werkcolleges de
een helpende hand bij kan gebruiken. Voor die hulp
                                                      bronnen die mede dankzij dit project doorzoekbaar zijn
en aandacht is tegenwoordig ook ruimte, omdat veel
                                                      gemaakt. Toegankelijkheid van archieven, onderwijs en
voorkomend onderzoek – zoals naar voorouders –
                                                      onderzoek gaan zo hand in hand.
voortaan digitaal plaatsvindt.
Wel is de organisatie van het studiezaalbezoek
veranderd, zoals door vaker op afspraak te werken
dan op zoete inval. Bovendien hebben we nu extra
tijd voor het meewerken aan bijzondere verzoeken; zo
stonden twee studiezaalmedewerkers voor de camera
om in de televisieserie Brabantse Merken (op Omroep
Brabant) de geschiedenis van Hero en Iduna te
belichten aan de hand van bijzondere archiefstukken.
En ook is er extra tijd voor het begeleiden van
wetenschappelijk onderzoek en groepen studenten.
Vooral die studenten kunnen vaak wel wat extra
hulp gebruiken in het leren opsporen, doorzoeken en
interpreteren van archieven.
                                                      Anoniem briefje van Cornelis Schaerlackens, een bewijsstuk in
                                                      de zaak van een gestolen fiets afkomstig uit de vonnissen van de
                                                      rechtbank van Breda. (collectie BHIC)
          24 |   BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>        Ontdek het verleden
                in de schatkamer
                           van Brabant
25 | BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Het gezin Linders uit de Julianastraat in Mill omstreeks 1930. De heer Linders was postbode in Mill. (fotocollectie BHIC)
Genealogisch centrum
Wie tot enkele jaren geleden nog massaal de studiezaal bezochten, maar er tegenwoordig nog slechts met een
vergrootglas te vinden zijn, zijn zoals gezegd genealogen – ofwel stamboomonderzoekers. Genealogie is niet het
terugzoeken van namen, plaatsen en data; nee, het is in zijn diepste wezen antwoord krijgen op de vraag: van
wie bende gij d’r inne? Waar hoor ik bij? Waar liggen mijn wortels? Stamboomonderzoek is identiteitsonderzoek,
zelfs -beleving. En leidt tot verbinding met familie en met de regio waar je vandaan komt. Vaak mondt onderzoek
naar je voorouders daarom uit in een onderzoek naar je dorp of stad; de plek waarmee je door de geschiedenis
verbonden bent, en waarmee je je verbonden voelt. Lokale binding dus door een kennismaking met je familie
van toen. Daarom heeft het BHIC ook de ambitie om hét centrum voor genealogisch onderzoek in Noord-Brabant
te worden – of eigenlijk te blijven. Aan die opdracht is ook het afgelopen jaar flink gewerkt.
Niet in de minste plaats door onze vrijwilligers,                         (tot zover openbaar tenminste). En stuiten
die helpen bij het invoeren van oude akten in de                          onderzoekers bij het bestuderen van al die akten op
computer. Onze zoekmachine bevatte eind 2023 al                           problemen, dan kunnen ze elkaar helpen op onze fora:
bijna 23 miljoen (!) persoonsgegevens; historische                        in 2023 werden er zo meer dan 7.500 berichten en
big data dus – alleen het Amsterdamse stadsarchief                        reacties geplaatst op onze website, en nog eens meer
heeft een grotere database (en dat scheelt niet eens                      dan 5.000 op Wat staat daer? (www.watstaatdaer.nl)
zo veel). Maar niet alleen wordt de database gevuld,                      Op die laatste website, waarin het BHIC als mede-
ook worden de akten gescand. Zoals u eerder al in                         initiatiefnemer samenwerkt met verschillende andere
dit verslag heeft gelezen, hebben we afgelopen jaar                       Nederlandse én Vlaamse archiefdiensten, kunnen
een ambitieus, meerjarig project afgerond waarbij de                      onderzoekers elkaar helpen met paleografie; het lezen
gehele Brabantse burgerlijke stand is gedigitaliseerd                     van oude handschriften.
        26 |    BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Brabant
in
Beelden
Met BrabantinBeelden heeft onze provincie sinds eind
2021 weer een heus Brabants foto- en filmarchief
binnen de grenzen. Op de gelijknamige website
www.brabantinbeelden.nl kan iedereen in beeld
en geluid de geschiedenis van onze provincie en
gemeenten doorzoeken én beleven. Met vanaf de start
al de grootste historische filmdatabase van Brabant,
maar ook beeldverhalen die het lokale verleden van
stad en dorp belichten.
Hoewel dit project de ambitie en het initiatief
is van het BHIC, hebben we steeds nadrukkelijk
samenwerking gezocht met andere collectie
beherende instellingen (zoals archiefdiensten en
heemkundekringen) maar ook met particulieren, die             Beeldredacteur
vaak op zolders of in kasten nog oude filmrollen
hebben liggen. Vaak uniek materiaal voor de                   Mathilde Min
plaatselijke geschiedenis. Door samenwerking zetten
                                                         “Niet alleen de jonge koningin Wilhelmina zelf
we onze middelen effectief in en bereiken we het
                                                         was op 14 juli 1913 een bezienswaardigheid,
meest. De films van Regionaal Historisch Centrum
                                                         ook de uitvinding waarmee het koninklijke
Eindhoven en Regionaal Archief Tilburg waren al te
                                                         bezoek werd vastgelegd zorgde voor
vinden via ‘onze’ site. Het is niet vreemd dat daarnaast
                                                         verwondering in het centrum van Den Bosch:
ook de Brabant-Collectie – tot 2017, toen deze
                                                         een imposante filmcamera.
offline ging, nog beheerder van de Film- en Fotobank
                                                         Turend naar de filmbeelden en speurend in
Noord-Brabant – in 2023 is gaan samenwerken met
                                                         oude kranten ging ik op zoek naar het verhaal
BrabantinBeelden.
                                                         achter deze oudste bewegende beelden van
                                                         Brabant. Samen met collega’s van Erfgoed
                                                         ’s-Hertogenbosch waande ik me echt heel even
                                                         in een andere tijd.”
                                                         Koninklijk bezoek aan den Bosch in 1913
       27 |    BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>De resultaten van BrabantinBeelden vertalen zich                        Veghelse fotograaf Johan van Eerd (1917-1980).
onder andere in bezoek aan de website: in 2023                          In zijn collectie zien we bijvoorbeeld nooit eerder
bijna 117.000 bezoeken. Maar dat is niet het enige.                     vertoonde beelden van de mobilisatie in 1939 in
Belangrijk is vooral dat afgelopen jaar meer dan                        Veghel, Boekel en Zijtaart. De gebeurtenissen rond de
1.100 historische Brabantse films zijn gered voor                       operatie Market Garden had hij bij toeval vastgelegd;
de toekomst. Van oude dorpsbeelden, familiefilms                        hij pakte meteen zijn camera en ging op pad. Deze
en bedrijfsfilms tot films van de bevrijding, van                       en veel meer films en foto’s van BrabantinBeelden
protestacties en harmonieën. Allemaal films die zijn                    worden door talloze mensen gezien; ze worden
geacquireerd, geïnventariseerd, gedigitaliseerd en                      namelijk volop gebruikt in programma’s van Omroep
beschreven, waarover de auteursrechten zijn geregeld                    Brabant en het regionale Dtv, maar ook landelijke
en gebruikslicenties afgesproken. En natuurlijk werd in                 televisieprogramma’s als Andere Tijden en Nederland
2023 ook de fotocollectie aangevuld met bijzondere                      op Film.
beelden. Zoals ruim 5.000 foto’s van de bekende
   Wie de kamer van Joost Hoedemaeckers binnenloopt, onze beheerder audiovisuele collecties BrabantinBeelden,
   ziet hem vaak bezig met oude films. “Ze geven een waardevolle kijk op een voorbije tijd”. (foto Marc Bolsius)
         28 |   BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Queer Brabant
Ondanks dat uit een gebruikersonderzoek in 2022
bleek dat het publiek dat we als BHIC bereiken meer
divers is dan ooit wat betreft leeftijd, geslacht en
opleidingsniveau; het is nog lang niet divers genoeg.
Het is nog lang niet een reële weerspiegeling van de
maatschappij. En willen we dus daadwerkelijk ons
predicaat het geheugen van Brabant waarmaken, dan is
er werk aan de winkel. Iedere Brabander moet zich in
ons ‘geheugen’ weten te herkennen.
En er is ook werk verzet. In navolging van onze
thema’s Rebellerende Vrouwen (over de Tweede
Feministische Golf in Brabant) en Protest in Brabant
(over de Brabantse kraak- en vredesbeweging) is in
2023 hard gewerkt aan het thema Queer Brabant
(www.bhic.nl/queer). De queer gemeenschap van
Brabant (met queer bedoelen we iedereen die niet
heteroseksueel en/of cisgender is; mensen die zich
prettig voelen bij het geslacht dat ze bij geboorte
hebben gekregen) bestaat bij uitstek uit mensen die
al sedert eeuwen in de archieven niet, eenzijdig of
slechts negatief zijn gerepresenteerd.
Masterstudenten Maxime van Loenhout (Universiteit
Utrecht) en Roxanne Lokin (Uppsala University),
inmiddels allebei afgestudeerd, hebben daarom
in opdracht van het BHIC gewerkt aan een online
zoekwijzer. Daarmee krijgen geïnteresseerden hulp
bij het onderzoeken van de queer geschiedenis
van Brabant. In welke archieven kun je zoeken,
welke begrippen kun je hanteren en wat is
allemaal handig om te weten voor je begint aan
je onderzoek? Door het aanbieden en duiden van
bronnen hopen we onderzoek naar LHBTIQ+ in
onze archiefcollectie te stimuleren. Zo laten we zien
hoe divers Brabant daadwerkelijk is. En dragen we
bij aan maatschappelijke binding en onderlinge
verbondenheid; dragen we bij aan het unieke verhaal
van ons Brabant, in alle geuren en kleuren.           Theo Verbruggen tijdens Roze Zaterdag. (fotocollectie BHIC)
       29 |   BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Fellowships
Dat laatste is ook een doel van de fellowships – zeg maar beurzen – die in 2022 het levenslicht zagen: jonge
onderzoekers krijgen daarmee de kans om nieuwe inzichten te halen uit oude archieven. Zo stimuleren we
wetenschappelijk onderzoek in ons archief, helpen talentvolle historici op weg in hun carrière, bouwen aan een
netwerk van wetenschappers rond het BHIC én schrijven gaandeweg Brabantse geschiedenis – belangrijk, want
geplaatst tegenover, of minstens náást het overwegend Hollandse perspectief op de Nederlandse geschiedenis.
In maart 2023 presenteerden onze eerste fellows, Rosalie Versmissen en Felix Bosch, de resultaten van
hun onderzoek tijdens een symposium. Rosalie bestudeerde de verschillende manieren waarop Brabantse
plattelandsbewoners in de zeventiende eeuw collectief invloed uitoefenden op het bestuur en de gemeenschap
en wat dit zegt over hun relatie tot de lokale overheid en elkaar. Felix onderzocht hoe de Bossche
volksvertegenwoordiger Jonkheer A.F.O. van Sasse van Ysselt tussen adellijke onafhankelijkheid en lokale
vertegenwoordiging balanceerde, terwijl hij in diverse volksvertegenwoordigingen de Brabantse belangen
verdedigde.
                                                            In september presenteerden Laura Brinkhorst en
                                                            Nadeche Diepgrond hun onderzoek. Laura onderzocht
                                                            aanpassingen van de Osse politie aan veranderende
                                                            maatschappelijke verwachtingen. Dit deed ze aan
                                                            de hand van drie thema’s: inclusie en diversiteit, de
                                                            politieagent als ambtenaar en burger, en interactie
                                                            met burgers. Nadeche onderzocht de geschiedenis
                                                            van ziekte, gezondheid en sterfte, eveneens in Oss,
                                                            aan de hand van de overlijdensregisters ten behoeve
                                                            van de sterftestatistiek, overlijdensakten van de
                                                            burgerlijke stand en gemeenteverslagen uit de
               Projectleider                                collectie van het BHIC. Vier onderzoeken die nieuwe
               Thijs de Leeuw                               inzichten verschaften en bovendien op een volle zaal
                                                            belangstellenden mochten rekenen. De resultaten
   “Mooi vind ik dat we niet het BHIC of de                 (papers, podcasts, verhalen enz.) zijn op onze website
   bronnen centraal stellen, maar juist de                  te vinden (www.bhic.nl/fellowships).
   fellows. Ze mogen bijvoorbeeld een geheel
   eigen voorstel indienen. En hun eindproduct
   bepalen. Persoonlijk denk ik dat dit de kracht
   van onze fellowships is: nieuwe talenten
   krijgen zelf de teugels in handen.
   En doen zo niet alleen ervaring op met
   onderzoek en archieven, maar krijgen ook de
   kans om de start van hun carrière naar eigen
   smaak en inzicht vorm te geven. Kortom, we
   stimuleren eigenaarschap.”
   Fellowship Programma BHIC
        30 |   BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Tot slot
Nog altijd veel publiek, een meer divers publiek, maar
ook tevreden publiek? Als we de vele reacties van
mensen mogen geloven wel; ze zijn onveranderd blij
met onze keigoeie dienstverlening, digitaal en op de
studiezaal, maar vooral met – en daarmee besluiten
we dit hoofdstuk over onze publieksdiensten – de
persoonlijke aandacht die wij hebben voor de mens
achter de vraag, juist ook digitaal. Meest sprekende
voorbeeld daarvan is ook nu nog onze chatservice
(in 2023 weer 7.100 vragen beantwoord, iets meer
dan in 2022): geen kunstmatige intelligentie, maar
een vriendelijke archiefmedewerker die jou tijdens je
zoektocht door onze archieven en informatie terzijde
staat. Een betrouwbare hulp. Service met een smiley.
        31 |  BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                           Citadel in goede
                                    bouwkundige staat
Een ontwerpschets van de verbouwing van het voormalig Werkhuis en Restauratieatelier, dat daarmee onderdeel wordt van de ontwikkeling
van de Citadel tot Brabantse erfgoedlocatie. (foto BHIC)
        32 |     BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Gebouwenbeheer
De Citadel
Het Rijk is eigenaar van de Citadel, maar het BHIC
is verantwoordelijk voor het onderhoud en de
instandhouding ervan. Naast het reguliere onderhoud
van het terrein, de gebouwen en de installaties, is
dit jaar een nieuwe inbraakinstallatie opgeleverd. De
planvorming om het voormalige restauratieatelier om
te vormen tot kantoorruimte en te verhuren aan een
partij die past bij de bestemming en profilering van
de Citadel is grotendeels gereed. Begin 2024 wordt de
laatste hand gelegd aan het Technisch Ontwerp.
Dit jaar zijn er naast de jaarlijkse wettelijke inspecties
voortkomend uit milieuverplichtingen en veiligheid,
zoals verwarming, koeling, brandmeldinstallatie,
blusmiddelen, liften en noodverlichting, twee grotere
inspecties uitgevoerd: de NEN 3140 (5-jaarlijks,
elektrotechnische installaties) en de bouwkundige
inspectie door Monumentenwacht (tweejaarlijks).
De uitkomsten van beide inspecties zijn positief.
Monumentenwacht is zeer te spreken over de goede
bouwkundige staat waarin de Citadel zich bevindt
en geeft aan dat de bevindingen die voortkomen uit
de inspectie van 2021 zijn opgepakt en hersteld. Bij
de NEN 3140 inspectie zijn drie bevindingen direct
opgepakt en verholpen. De overige bevindingen
voortkomend uit de NEN 3140 inspectie hebben
                                                           Adjunct-directeur
een lagere prioriteit en hiervoor wordt een plan
van aanpak opgesteld in samenwerking met de
gedelegeerd installatieverantwoordelijke.
                                                                Adrie Wijgers
                                                                “Het BHIC is gehuisvest in een
In 2023 zijn we aan de slag gegaan met de resultaten            monumentaal pand. Verduurzaming van
van het uitgevoerde onderzoek (EPA-U, Energie                   dit gebouw is niet eenvoudig, maar dat
Prestatie Advies Utiliteitsgebouwen) naar mogelijke             wil niet zeggen dat wij hieraan geen
verduurzamingsmaatregelen.                                      aandacht besteden. Integendeel, waar
                                                                mogelijk doen wij aanpassingen en
                                                                maken wij gebruik van de kennis en
                                                                expertise van bijvoorbeeld het Rijk en
                                                                Monumentenwacht Noord-Brabant.”
        33 |   BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Verduurzaming
Het BHIC is gevestigd in een monumentaal pand. Het    Ten aanzien van het volledig overschakelen naar
is niet gemakkelijk om dit gebouw te verduurzamen.    ledverlichting is dit jaar een inventarisatie uitgevoerd
Dat komt enerzijds door de monumentale status en      van het gehele complex. We willen dit project in
anderzijds door het feit dat wij huurder zijn. Toch   2024 uitvoeren. Voor de maatregel ventilatie (en
heeft dit zeker onze aandacht. We kijken onder meer   inregeling luchtbehandeling) zijn we per 1 januari
naar aanpassingen en maken gebruik van de kennis      2023 overgestapt naar een nieuwe filterleverancier.
en deskundigheid van bijvoorbeeld het Rijk en         Voor de infiltratie is er een thermografisch
Monumentenwacht Noord-Brabant.                        onderzoek uitgevoerd van de gevels en het dak
                                                      door Monumentenwacht Noord-Brabant. Hieruit
De doelstelling van het genoemde EPA-U                bleken géén noemenswaardige energielekken. De
onderzoek is te komen tot een verbetering van         mogelijke vervanging van het glas naar HR++ wordt
ons installatieconcept en zo optimaal mogelijk te     geparkeerd. De huidige beglazing heeft voorzetramen
verduurzamen en ons energieverbruik verder te         en deze maatregel blijkt uitstekend te werken.
reduceren. Er zijn zes aanbevelingen gedaan en        Een warmtepompinstallatie zal worden toegepast
globaal doorgerekend. De volgende stap was deze       in de aanstaande verbouwing van het voormalig
uit te werken, waarbij we ons bij de prioritering     Restauratieatelier. Dit gaat ons veel informatie
richten op hetgeen snel te realiseren is. Bij de      opleveren, die wij goed kunnen gaan gebruiken bij
verduurzamingsmaatregelen werden genoemd:             mogelijke toepassing daarvan in het hoofdgebouw.
bijstellen stooklijnen, ledverlichting, ventilatie,
infiltratie, HR++glas en warmtepomp.
In 2023 zijn de instellingen in het
gebouwbeheersysteem gecontroleerd, waar nodig
aangepast en worden aandachtspunten nader
onderzocht. Uiterlijk in 2026 hebben wij een Energie
Management Systeem (EMS) geïmplementeerd voor
een professionele monitoring van het energieverbruik.
        34 |   BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>    Energiekosten
    Een belangrijk aspect bij het uitvoeren van onze          De kosten van elektra zijn in de begroting ook hoger
    wettelijke taak is het in goede staat houden van de       dan de kosten van gas. Het elektraverbruik is in 2022
    overgedragen fysieke archieven. In de Archiefwet          ten opzicht van 2021 met 3,2% gedaald. In 2023
    en daaruit voortvloeiende Archiefregeling zijn eisen      daalde het verbruik opnieuw, ten opzichte van 2022
    vastgelegd over het klimaat in de archiefdepots. In de    met 4,4%.
    begroting 2023 is deels geanticipeerd op de stijgende
    energiekosten. We zijn in 2023 geconfronteerd             In de kadernota 2024 is aangegeven dat we
    met een flinke overschrijding, die echter binnen de       nog steeds geconfronteerd worden met hogere
    exploitatie van 2023 kon worden opgevangen.               energiekosten dan voorheen. Het BHIC heeft dit niet
                                                              doorberekend aan de deelnemers. Het is niet de
    Zoals hierboven beschreven zijn we gestart                bedoeling om de meer dan normale kostenstijgingen,
    met verduurzamingsmaatregelen om ook het                  veroorzaakt door de forse loon- en prijsstijgingen
    energieverbruik terug te dringen. Kijkend naar de         door te berekenen in een extra bijdrage. Het is de
    verbruikscijfers lijken we daar een goede start mee te    inzet in de begroting alle stijgingen op te vangen
    hebben gemaakt. Het gasverbruik is in 2023 gedaald        met de berekende indexering van de bijdrage. Voor
    met 5,6% ten opzichte van 2022. Wel is het zo dat         2024 wordt er weer tegen nieuwe tarieven ingekocht
    het gasverbruik substantieel beïnvloed wordt door         door het Rijks Vastgoed Bedrijf en gezien de huidige
    het wel of niet hebben van een strenge winter. De         marktprijzen hopen we op lagere prijzen. Bij dit
    klimaatinstallaties van het BHIC, waarmee ook het         scenario blijven de extreem hoge kosten beperkt tot
    klimaat van de depots 24/7 wordt geregeld, worden         2023.
    voor een belangrijk deel elektrisch aangestuurd.
            Energieverbruik BHIC in de afgelopen jaren:
            Gasverbruik                                                   Elektraverbruik
50.000 m3                                                  800.000 kWh
                          48.177 m3
40.000 m3                                                  700.000 kWh         676.498 kWh
                                                                                           654.699 kWh
                              36.402 m3        34.378 m3
30000 m3                                                   600.000 kWh                               626.187 kWh
20000 m3                                                   500.000 kWh
                     2021       2022      2023                                     2021       2022       2023
           35 |   BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Locatie Grave
Het BHIC is eigenaar van een locatie in Grave en daarmee volledig verantwoordelijk voor het onderhoud en de
instandhouding ervan. Samen met de gemeente Land van Cuijk en Mooiland wordt deelgenomen aan de vve
Zuid-Ooster voor het uitvoeren van de taken rond de gezamenlijke installaties en bouwkundige zaken. Naast het
reguliere onderhoud van de gebouwen en de installaties, zijn dit jaar beide stoombevochtigers in onze eigen
twee depots vervangen.
De begane grond van de locatie is tijdelijk verhuurd aan Mooiland in verband met een interne verbouwing. De
verhuur van depotruimte wordt voortgezet. Voor wat betreft de toekomstige bestemming van het pand, trekken
we gezamenlijk op met de andere eigenaren. Dit lijkt voor de lange termijn de beste keuze.
Erfgoedlocatie
Het afgelopen jaar zijn de eerste stappen gezet in de verbouwing van ons voormalig Restauratieatelier.
Eind 2024 willen we het pand opleveren aan de beoogd huurder Erfgoed Brabant. Hun doelstelling om het
Provinciale Kennis- en Expertisecentrum voor Erfgoed te zijn, sluit aan bij onze missie en doelstelling. Voor beide
organisaties is het ‘buren’ worden een ingrijpende stap: Voor Erfgoed Brabant betekent het een daadwerkelijke
verhuizing naar een andere locatie in de stad. Maar ook wij zullen moeten wennen aan een andere organisatie
op “ons” terrein. Het afgelopen jaar is er daarom veel tijd geïnvesteerd in een wederzijdse kennismaking tussen
de beide organisaties. Die kennismaking had een breed karakter waarbij alle lagen van de organisatie werden
betrokken. Wellicht is het in de toekomst mogelijk om, bijvoorbeeld met heemkundekringen, gezamenlijk
projecten te organiseren. Deze eerste verkennende fase met betrekking tot de verhuizing heeft uiteindelijk
geleid tot een gezamenlijk ondertekende intentieverklaring namens beide directies en besturen. Daarmee zijn
we in een minder vrijblijvende fase aanbeland.
De herinrichting van het voormalig Restauratieatelier maakt onderdeel uit van onze plannen om de Citadel te
laten uitgroeien tot een Brabantse Erfgoedlocatie met een uniek historisch karakter. Van dwangburcht van de
Oranjes tijdens de Opstand tot militaire legerplaats in de tijd van de Fransen. Een willekeurige bezoeker moet er
iets van mee (kunnen) krijgen. Het afgelopen jaar zijn daarvoor de eerste gesprekken gevoerd met partijen die
ons daarin kunnen ondersteunen en faciliteren. Dat vergt een specifieke expertise waar wij geen ervaring mee
hebben. In de loop van 2024 moet dit resulteren in een definitieve keuze voor de meest geschikte partij die ons
daarbij gaat adviseren. Deze visie - om uit te groeien tot een Erfgoedlocatie - sluit aan bij de stedenbouwkundige
ontwikkeling van de Bossche Stadsdelta met daarin onder meer het Groot Kruithuis en het Designmuseum.
Wij willen geen eiland zijn in de stad: We zijn dan wel niet van de stad, maar bevinden ons wel in de stad. Er
zijn om die reden ook gesprekken geweest met de verantwoordelijk projectmanager Johan van Heumen en de
landschapsarchitect van ’s-Hertogenbosch, William Jans. Zij juichen onze ambities toe en gaven aan betrokken te
willen blijven bij de verdere doorontwikkeling.
       36 |   BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Een voorstelling van Theaterfestival Boulevard op de Citadel. (foto Karin Jonkers)
Met het aantrekken van een facilitair coördinator                          *Citaat Beleidsplan 2023-2026 ‘(Ook) Ons Brabant’
is de organisatie op dit moment ook klaar voor                             “Dat bredere publiek willen we ook bereiken door middel
deze nieuwe fase. De komende jaren zullen er                               van onze locatie, de Citadel, een bijzondere parel in de
steeds meer - ook externe - activiteiten gaan                              Bossche en Brabantse geschiedenis. Deze dwangburcht
plaatsvinden. Daar is nu al een begin mee                                  vertelt een verhaal op zich. Hier was de bezettingsmacht
gemaakt. Zo wordt de Slotmanifestatie van het                              van de (Protestantse) Oranjes gelegerd om de
provincie brede herinneringsproject Namen en                               weerspannige (Katholieke) Bossche inwoners onder de
Nummers georganiseerd op onze locatie. Op                                  knoet te houden. Het vertelt de geschiedenis van de
1 september 2024 herdenken we de Bossche                                   relatie tussen Holland en de Zuidelijke Nederlanden
slachtoffers samen met alle holocaustslachtoffers,                         als één van de bepalende periodes in de vaderlandse
Sinti en Joden, uit heel Noord-Brabant.                                    geschiedenis. Deze verhalen over de ontwikkeling van
Verder gaan waarschijnlijk Theaterfestival                                 Brabant kunnen een verbinding maken tussen de wereld
Boulevard en de Tuinsessies de komende jaren                               van toen naar de wereld van nu. Van stenen naar stories,
ook gebruik maken van de Citadel voor hun                                  zo wordt het omschreven door de Raad van Cultuur en
voorstellingen. Daarmee zal onze zichtbaarheid                             de Raad voor de Leefomgeving en Infrastructuur in hun
verder worden bevorderd.                                                   advies uit 2017 over erfgoedbeleid.
                                                                           Om onze missie te versterken - om van stones naar
                                                                           stories te gaan - beschikken we over specifieke
                                                                           mogelijkheden. We zijn namelijk niet alleen Archief maar
                                                                           ook ‘huurbaas’ van een unieke historische locatie en
                                                                           daarmee cultureel ondernemer. Momenteel zijn we aan
                                                                           het verkennen of Erfgoed Brabant de nieuwe huurder
                                                                           van het ‘Werkhuis’ (het voormalige restauratieatelier)
                                                                           kan worden. Een dergelijke samenwerking biedt volop
                                                                           kansen om onze missie te versterken en de Citadel als
                                                                           erfgoedlocatie van Brabant verder te ontwikkelen”.
       37 |      BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                           Klaar voor
                              de toekomst
38 | BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Vooruitblik
Het is alweer mijn vierde jaar als directeur van deze prachtige organisatie. Nog meer dan toen ik begon ben
ik me bewust van het grote belang van een goede informatiehuishouding van de overheid voor de burger. Het
archief is daarvan - in dat onderdeel van de rechtsstaat - een essentiële pijler. Die verantwoordelijkheid schept
ook verplichtingen. Er kan nooit lichtzinnig mee worden omgesprongen. Daar zijn onze medewerkers zich
ook terdege van bewust. Al vertrokken er natuurlijk collega’s, gelukkig wisten we dan elke keer weer nieuwe
medewerkers te vinden die zich daar betrokken, bevlogen, belangeloos en met dezelfde passie voor willen
inzetten.
Bestuurlijk gaat er de komende jaren het nodige              Ons beleidsplan 2023-2026 ‘(Ook) Ons Brabant’ staat
veranderen. Het voorstel voor een gewijzigde                 in het teken van meerstemmigheid. Onze archieven
Gemeenschappelijke Regeling ligt nu bij de raden en          moeten gebruikt en gevuld worden door een breder
algemene besturen van onze deelnemers. Daarin is             en diverser publiek dan nu nog het geval is.
de rol van onze deelnemers nog steviger verankerd
dan in de oude situatie. Voor het eerst krijgen al onze      Daar zijn voorzichtig al de eerste stappen in gezet
deelnemers daadwerkelijk stemrecht in het nieuw              maar we zijn er nog lang niet! In de komende
te vormen algemeen bestuur. Dat proces moet eind             jaarverslagen zullen we daar vaak op terugkomen.
2024 kunnen zijn afgerond. Daarmee vervalt ook de            Het is ons op dit moment bijvoorbeeld nog niet gelukt
rol van onze Rijksbestuurders, ook al blijft het Rijk        ons personeelsbestand een betere afspiegeling te
wel verantwoordelijkheid houden voor het landelijke          laten vormen van de huidige samenleving. Dat maakt
archiefstel. Dat schept dan ook verplichtingen.              bescheiden, maar het motiveert ook om hier de
                                                             komende jaren nog voortvarender mee aan de slag te
Wij heten niet voor niets Brabants Historisch                gaan.
Informatie Centrum, die rol proberen we zo
goed mogelijk in te vullen. Bijvoorbeeld met                 Tot slot wil ik traditiegetrouw afsluiten met een
BrabantinBeelden, waar we proberen samen met                 woord van dank voor het in ons gestelde vertrouwen.
zoveel mogelijke Brabantse collega archieven alle            Dat zullen we nooit als vanzelfsprekend gaan
beschikbare foto- en filmbeelden te verzamelen en te         beschouwen. Met uw steun is er het afgelopen jaar
ontsluiten. Dat initiatief zou in de toekomst kunnen         weer veel tot stand gebracht. Aan dat vertrouwen
uitgroeien tot hét foto- en filmarchief van Brabant.         zullen we hopelijk ook het komend jaar weer recht
Maar dat doen we ook met ons fellowship-programma,           doen!
waarmee we jonge wetenschappers in staat stellen
onderdelen van de geschiedenis van onze provincie te         Jan Kriek
onderzoeken en te bestuderen. Dit zijn een paar van
onze groeibriljanten waar ik ook de komende jaren
nog veel ontwikkeling in zie.
       39 |   BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Een brief van abt Wiricus van Floreffe uit de periode 1202-1212. Dit is op dit moment het oudste document van het BHIC.
Bron: Rooms-Katholieke kerken in Asten en Lierop, 1202-1364 (collectie BHIC)
        40 |     BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Tot gauw bij het BHIC!
Contact- en bezoekersinformatie
bezoekadres: Zuid-Willemsvaart 2, 5211 NW ’s-Hertogenbosch
postadres:      Postbus 81, 5201 AB ‘s-Hertogenbosch
telefoon:       073 – 681 85 00
website:        www.bhic.nl
e-mail:         info@bhic.nl
Colofon:
Dit is het jaarverslag van het BHIC, uitgave maart 2024
Fotografie:          Marc Bolsius, Ben Nienhuis, Karin Jonkers, Reclassering Nederland,
                     Mariët Bruggeman en foto’s uit de collectie van het BHIC
Grafisch ontwerp: Studio Tween
Eindredactie:        Margot America, BHIC
        41 |   BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>                           Citadel als
                             erfgoedlocatie
42 | BHIC jaarverslag 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>