<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Docnrl
       Tabel eersteordegedragseffecten
       Tussenstand 22 september 2016
       Proces
              CPB gaat op 3 oktober bij de Startnotitie KiK geen lijst vooraf publiceren met de percentages van gedragseffecten. Per maatregel wordt tzt het effect
              bepaald.
                   o   Dit is zo gezegd in de bijeenkomst over eersteordegedragseffecten in het Vpb-domein: klopt dit ook breder?
              In dat Kik zal het eersteordegedragseffect niet worden geëxpliciteerd, maar het is wel wenselijk dat de ramingen niet afwijken van wat tzt op de
              onderhandelingstafel van de kabinetsformatie ligt. Anders gezegd: we (CPB en FIN) moeten bij de totstandkoming van KiK de eerste-orde
              gedragseffecten in beeld hebben en dat zoveel mogelijk afgestemd hebben.
       Bepalen percentages
              Bij sommige ramingen kan het gedrag expliciet in de berekening worden opgenomen omdat er goed zicht is op de groepen die ontwijk- of
              ontgaansgedrag kunnen gaan vertonen. Het gedragseffect wordt dan expliciet berekend.
              Mocht dat niet het geval zijn, dan werken we in categorieën. Als algemeen uitgangspunt hanteren we dan percentages van 0-20-50-80-100. Dit geeft
              FIN net wat meer ruimte om nuances aan te brengen in vergelijking met het eerdere voorstel van het CPB. Als we denken dat een
              eersteordegedragseffecten onder de 20% is, dan nemen we geen eersteordegedragseffect op.
                   o   Vraag: We (FIN) werken nu met een grens van 20%, het VK neemt ook eersteordegedragseffecten mee van rond de 10%. Is er voortschrijdend
                      inzicht om een lager percentage te nemen?
              De werkdefinitie of de maatregel door Saffier goed wordt opgepakt, is bij nader inzien niet goed werkbaar gebleken omdat dat geen criterium kan
              zijn voor de budgettaire effecten in het wetsvoorstel en het lastenkader. De praktische afbakening zal zich in de loop van de tijd verder moeten
              ontwikkelen.
              Voor maatregelen waarbij een pick-up effect moet worden berekend is een eersteordegedragseffect niet aan de orde.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Belasting              CPB                     FIN                     Toelichting                                          Afgesproken
                       eersteordegedragseffect eersteordegedragseffect
                       (versie document juni)
Invoerrechten          Geen                    Geen
Omzetbelasting                                 Geen                            Zowel voor het lage als het algemene tarief         O
                                                                               geldt dat de le orde gedragseffecten
                                                                               waarschijnlijk beperkt zijn en maximaal
                                                                               rond de 20% bedragen. Zo bestaat het
                                                                               verlaagde tarief voor een groot deel uit
                                                                               voedingsmiddelen die een lage
                                                                               prijselasticiteit kennen waardoor
                                                                               gemiddeld eerste-orde effect zelfs bij forse
                                                                               tariefsmutatie nog beneden de 20%
                                                                               uitkomt. Daarom wordt geadviseerd om
                                                                               geen le orde gedragseffecten op te nemen
                                                                               bij de btw bij algehele aanpassing van
                                                                               lage/hoge tarief.
                                                                               Voor het overhevelen van een specifieke
                                                                               categorie uit het verlaagde tarief met een
                                                                               hoge prijselasticiteit naar het algemene
                                                                               tarief zou wel een gedragseffect kunnen
                                                                               worden ingeboekt. Voor het overheveien
                                                                               van logiesverstrekking bijvoorbeeld is wel
                                                                               te overwegen een eerste-orde
                                                                               gedragseffect mee te nemen omdat dat
                                                                               effect boven de 20% uitkomt op basis van
                                                                               literatuur.___________________________
Accijns op lichte olie 15%                     20%                             Uit onze ramingsvergelijking kwam 15%,              20 (of 50, bij
                                                                               dat is beneden 20%. We willen dit echter            substantiële
                                                                               niet afronden naar 0%, dus 20%. Sowieso             gedragseffecten)
                                                                               willen we accijnsverhoging op brandstof
                                                                               per casus bekijken, want de mate waarin
                                                                               wordt verhoogd en actuele prijsverschil
                                                                               met buurlanden is relevant.
Accijns op diesel, Ipg 15%                     50%                             Op basis van schattingen kwamen wij op              20
                                                                               50%. Er valt hier groter effect te
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Belasting              CPB                      FIN                     Toelichting                                            Afgesproken
                       eersteordegedragseffect  eersteordegedragseffect
                       (versie document juni)
                                                                                verwachten dan bij benzine omdat we met
                                                                                accijns op diesel dichtbij onze buurlanden
                                                                                zitten (België nu zelfs hoger). Bij accijns op
                                                                                diesel luistert accijnswijziging heel nauw.
                                                                                Discussie: wel of geen symmetrische
                                                                                behandeling
                                                                                tariefs verhoging en/verlaging en?
Tabaksaccijns          30%                      50%                             Ook hier luistert accijnsverhoging nauw.          40 (in eerste jaar 60)
                                                                                Een verhoging op verhoging levert grote
                                                                                gedragseffecten op korte termijn zo leert
                                                                                empirie afgelopen jaren na 3 maal
                                                                                accijnsverhoging.
Alcoholaccijns         30%                      30%                             CPB heeft per mail doorgegeven op 30% te           30
                                                                                zetten
Bieraccijns            15%                      20%                             CPB neemt 20% in overweging                        20
Wijnaccijns            15%                      20%                             CPB neemt 20% in overweging                        20
Verbruiksbelasting van Geen                     Geen
alcoholvrije dranken
en andere dranken
Assurantiebelasting    Geen                     Geen
Overdrachtsbelasting   Geen                     Geen
BPM                    10% + 10% accijnsderving                                 BPM kent een progressieve op CO2-                 Ad hoe
                                                                                 gebaseeerde tariefstructuur. Als je gaat
                                                                                schuiven in de tariefstructuur krijg je grote
                                                                                gedragseffecten. Deze effecten moeten per
                                                                                casus worden bezien. 10% voor een
                                                                                algemene tariefsverhoging is niet
                                                                                onlogisch, vanwege grens 20% ronden we
                                                                                af naar 0.
                                                                                Discussie: De 10% accijnsderving is nog
                                                                                onhelder, 10% van wat? van totale
                                                                                accijnsontvangst?
MRB                    0%                       Geen                            Een algemene tariefsverhoging heeft heel          0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Belasting             CPB                     FIN                     Toelichting                                         Afgesproken
                      eersteordegedragseffect eersteordegedragseffect
                      (versie document juni)
                                                                              langzaam effect op de samenstelling van
                                                                              het wagenpark, als er al een effect is.
                                                                              Daarom is 0% voor de hand liggend.
                                                                              Specifieke, op bijvoorbeeld bepaalde
                                                                              gewichtsklasses of aandrijflijnen gerichte
                                                                              maatregelen kunnen substantiële
                                                                              gedragseffecten veroorzaken.
Belasting op zware                            Geen                                                                        O
motorrijtuigen
Energiebelasting                              Geen                            Beperkt voor een generieke tariefsmutatie        Ad hoe
                                                                              (onderzoek uit de VS 0,1-0,2). Specifieke
                                                                              regelingen/belastinguitgaven kunnen grote
                                                                              effecten hebben.
Afvalstoffenbelasting                         Geen
Waterbelasting                                Geen
Verhuurderheffing                             Geen
Bankenbelasting                               Geen
Toptarief box 1       68%                     Geen                        •   Discussie: Gedachte FIN is geen                  50
                                                                              eersteordegedragseffecten bij
                                                                              tariefswijzigingen in box 1. Als voor het
                                                                              toptarief wel een eersteordegedragseffect
                                                                              wordt ingeboekt, welke argumentatie
                                                                              kunnen we dan gebruiken om geen
                                                                              eersteordegedragseffecten te
                                                                              veronderstellen bij wijzigingen 3e schijf?
Box 2                 20%                     Te grofmazig voor       Te grofmazig volgens FIN.                            20 (default)
                                              stan daardken getal         •   Zoals blijkt uit de raming van de vbi-
                                                                              maatregel in het BP 2017, kan het in
                                                                              aanmerking te nemen gedragseffect bij
                                                                              specifieke box-2-maatregelen in principe
                                                                              oplopen tot 100%. Bij generieke structurele
                                                                              tariefaanpassingen zal de omvang van het
                                                                              (initiële) gedragseffect afhangen van de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Belasting          CPB                     FIN                     Toelichting                                           Afgesproken
                   eersteordegedragseffect eersteordegedragseffect
                   (versie document juni)
                                                                           omvang van de tariefmutatie en de bij
                                                                           belastingplichtigen levende verwachting of
                                                                           de maatregel - onafhankelijk van de
                                                                           formele vormgeving - een permanent of
                                                                           een tijdelijk karakter heeft, De conclusie is
                                                                           dan ook dat een generiek percentage voor
                                                                           het in aanmerking nemen van
                                                                           gedragseffecten niet valt aan te bevelen,
                                                                           maar dat dit steeds per casus zal moeten
                                                                           worden bekeken.
Box 3              20%                     Zie discussiepunt in            Gedragseffecten hangen sterk samen met               20 (bij hoge
                                           toelichting                     de mogelijkheden om te                               vermogens)
                                                                           ontgaan/ontwijken en in hoeverre dat
                                                                           lonend is. Bij relatief kleine vermogens ligt
                                                                           het daarom voor de hand om van 0% uit te
                                                                           gaan. Bij grotere vermogens kan een
                                                                           uitverdieneffect van 20% gehanteerd
                                                                           worden.
                                                                           Discussie: gewogen gemiddelde van 12,5%
                                                                           alle schijven. Dat is onder de 20% dus zou je
                                                                           geen standaard eersteordegedragseffect
                                                                           verondersteld worden. Ofwel effect van
                                                                           20% boven bepaald vermogen. En is dat
                                                                           dan Imln of bijvoorbeeld 5ton?
Vpb: laag tarief   0%                      0%                              Onder voorwaarde dat het evenwicht met               0
                                                                           de IH gehandhaafd wordt
Kleine             0%                      0%                                                                            o
investeringsaftrek
Vpb:               30%                     0%                              Moeilijk voor ondernemingen om tijdelijke
verliesverrekening                                                         winsten te creeeren om verliesverdamping
                                                                           tegen te gaan. Internationaal is NL ruim in
                                                                           toekennen
                                                                           verliesverrekeningsmogelijkheden. Niet de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Belasting             CPB                     FIN                     Toelichting                                           Afgesproken
                      eersteordegedragseffect eersteordegedragseffect
                      (versie document juni)
                                                                              verwachting dat bij een beperking NL
                                                                              dusdanig onaantrekkelijk wordt dat veel
                                                                              bedrijven vertrekken.
Vpb: hoog tarief      30%                     20%                             Ook bij een forse daling van het tarief           20
                                                                              houden we dit gedragseffect aan. Het CPB
                                                                              gaat nog uitzoeken wat het totale
                                                                              inverdieneffectpercentage moet worden
                                                                              en of dat groter of kleiner is bij een
                                                                              kleinere/grotere tariefsverlaging. Het totale
                                                                              in/uitverdieneffect dat CPB nu hanteert
                                                                              (inclusief eerste-orde gedragseffect) is
                                                                              40%, dus waarschijnlijk zal het sec macro-
                                                                              economische effect aangepast worden
                                                                              naar 20%, maar het CPB zal dit nog
                                                                              preciezer bekijken. We houden het lineair
                                                                              (dus verhoging of verlaging pakt hetzelfde
                                                                              uit).
                                                                              Bij tegenbegroting is een
                                                                              eersteordegedragseffect van 20%
                                                                              verondersteld door het CPB.
Vpb: Bankbelasting en 30%                                                     Voor banken geldt zelfde effect op vpb-           ???
andere maatregelen                                                            tariefswijzigingen als bedrijven.
gericht op banken                                                             Voor bankbelasting geen eerste orde
                                                                              gedragseffect
                                                                              Het CPB zal dit nog intern bespreken. Ook
                                                                              bij andere specifieke maatregelen voor
                                                                              banken en verzekeraars (zoals aanpassen
                                                                              BWRV) hanteren we een eersteorde
                                                                              gedragseffect van 0%.
                                                                              Daarnaast gaat het hier mogelijk ook om
                                                                              casuïstiek.
Vpb: innovatiebox     60%                     Afhankelijk mate van            Een tariefsverhoging totlO% geen weglek               60
                                              tariefsverhoging                van grondslag, tariefsverhoging naar 10%-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Belasting            CPB                     FIN                         Toelichting                                           Afgesproken
                     eersteordegedragseffect eersteordegedragseffect
                     (versie document juni)
                                                                                 12,5% een weglek van 50% en een tarief
                                                                                 van boven 12,5% een zeer grote weglek
                                                                                 van de grondslag die zelfs statisch effect te
                                                                                 boven kan gaan.
                                                                                 FIN zal een ramingsmemo opstellen waarin
                                                                                 een schatting gegeven zal worden van de
                                                                                 gedragseffecten bij verschillende
                                                                                 tariefsverhogingen en dit afstemmen met
                                                                                 het CPB. Dit moet begin oktober klaar zijn
                                                                                 zodat het bij de Kik kan meelopen.
                                                                                 CPB heeft bij afschaffen innovatiebox 60%
                                                                                 als gedragseffect gehanteerd bij
                                                                                 tegenbegroting.
Vpb: bronbelasting   60%                     100% bij rente en royalties                                                        60-100
rentes en royalties                          die doorstromen
Vpb: minimum eigen   60%                                                         Voor een dergelijke maatregel is nog geen             ?
vermogen                                                                         statistische raming beschikbaar, maar
                                                                                 verwacht FIN wel een zeer groot
                                                                                 gedragseffect. FIN gaat daarom het huidige
                                                                                 beschikbare materiaal verzamelen. Mocht
                                                                                 een partij deze vermogensaftrek
                                                                                 daadwerkelijk doorgerekend willen
                                                                                 hebben, dan seint het CPB FIN in en zal er
                                                                                 een raming gemaakt worden.
Vpb:                 60%                     20%                                 Afhankelijk van vormgeving fiscale                    ?
renteaftrekbeperking                                                             maatregel, groepsescape
Dividendbelasting                            0%                                  Bij NL ontvangers geen gedragseffect te               0
                                                                                 verwachten, alleen bij groep internationale
                                                                                 beleggers die veelal de mogelijkheid
                                                                                 hebben om in thuisland te verrekenen. Een
                                                                                 laag tarief of portfoliodividenden kan tot
                                                                                 gevolg hebben dat de dividenden specifiek
                                                                                 via een land gestructureerd worden. In dat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Belasting              CPB                     FIN                     Toelichting                                            Afgesproken
                       eersteordegedragseffect eersteordegedragseffect
                       (versie document juni)
                                                                               geval is er een groot gedragseffect te
                                                                               verwachten.
Kansspelbelasting                              30%                         •   Een verhoging van het belastingtarief leidt            30
                                                                               tot een verhoging van de effectieve prijs
                                                                               (aangezien de gemiddelde uitkering daalt)
                                                                               en daarmee tot een verlaging van de vraag
                                                                               (gegeven de elasticiteit uit het onderzoek
                                                                               van Boston Consulting Group). De verlaging
                                                                               van de vraag werkt vervolgens weer door
                                                                               op de effectieve prijs, wat tegen het initiële
                                                                               effect in werkt. Ook dit is onderdeel van
                                                                               het gedragseffect, aangezien dit niet in de
                                                                               macrovariabelen in de ramingsvergelijking
                                                                               van de kansspelbelasting zit.
                                                                           *   CPB heeft laten weten 30% over te nemen
Schenk-en erfbelasting 20%                     Te grofmazig voor       Te grofmazig volgens FIN.                              20 (default)
                                               stan daard'ken getal        •   Met name bij het verhogen van
                                                                               vrijstellingen in de schenkbelasting kunnen
                                                                               de gedragseffecten zeer groot zijn. Ook
                                                                               moet daarbij worden bedacht dat een
                                                                               dergelijke verhoging weliswaar niet
                                                                               onmiddellijk een derving schenkbelasting
                                                                               tot gevolg heeft, maar wel ten koste gaat
                                                                               van in de toekomst verschuldigde
                                                                               erfbelasting. Bij de verhoging van
                                                                               vrijstellingen in de schenkbelasting zullen
                                                                               de in aanmerking te nemen
                                                                               gedragseffecten dus steeds van geval tot
                                                                               geval moeten worden bezien. Bij (geringe)
                                                                               wijzigingen van het tarief valt in elk geval
                                                                               voor de erfbelasting niet onmiddellijk te
                                                                               verwachten dat dit van invloed is op de
                                                                               belastbare grondslag. Voor grotere
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Belasting CPB                     FIN                     Toelichting                                            Afgesproken
          eersteordegedragseffect eersteordegedragseffect
          (versie document juni)
                                                                  vermogens zal een hoger tarief mogelijk
                                                                  een grotere incentive vormen om nog
                                                                  effectiever aan estate planning te doen,
                                                                  maar zo dit al het geval is, is het effect
                                                                  hiervan pas op langere termijn merkbaar.
                                                                  Voor de schenkbelasting zal een
                                                                  tariefwijziging meer effect hebben op de
                                                                  belastbare grondslag, maar daar staat
                                                                  tegenover dat het afzien van belaste
                                                                  schenkingen in de toekomst een hogere
                                                                  grondslag voor de erfbelasting tot gevolg
                                                                  kan hebben. Verder bedraagt het aandeel
                                                                  van de schenkbelasting binnen de schenk­
                                                                  en erfbelasting maar 16%, zodat het effect
                                                                  van de schenkbelasting op het totaal van
                                                                  schenk- en erfbelasting beperkt zal zijn.
                                                                  Verdedigbaar lijkt daarom om in elk geval
                                                                  bij geringe tariefwijzigingen niet uit te gaan
                                                                  van een generiek 20%-gedragseffect, maar
                                                                  om geen grondslageffect in aanmerking te
                                                                  nemen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre> Eersteordegedragseffecten in tegenbegrotingen
Verhoging tabaksaccijns en verhogen kansspelbelasting:
Er is bij beide maatregelen alleen een taakstellend bedrag van 5.1.2.                                                         Bij uitwerking in
tariefsverhoging hoef je pas rekening te houden met gedragseffect. Dat was nu niet aan de orde.
Energiebelasting-maatregelen 5.1 21      ook hier alleen taakstellende bedragen aangegeven door 5121
Afschaffen i-box: er is gerekend met een eerste-orde effect van 60%
Verlagen hoog tarief vpb: eerste-orde effect van 20%
Verlagen laag tarief vpb: geen eerste orde effect.
590*80% + 180 = 652 miljoen.
Verlaging dieselaccijns: idd gerekend met een gedragseffect van 50% bij verlaging dieselaccijns met 3 cent (accijnsverhoging 2014 hiermee teruggedraaid).
De LPG wordt met 7 cent verlaagd en daar geen gedragseffect verondersteld.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>