<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Doen r160
                                                              s      Rijksdienst voor Ondernemend
                                                            408      Nederland
               Retouradres Postbus 40225 8004 DE Zwolle
                                                                                               Rijksdienst voor
                                                                                               Ondernemend Nederland
          I 5.1.2.e
            5.1.2.e         I                                                                  Prinses Beatrixlaan 2
                                                                                               Den Haag
            Groene Wereld 10
                                                                                               Postbus 40225
            6372 PW LANDGRAAF                                                                  8004 DE Zwolle
                                                                                               www.rvo.nl
                                                                                               Contactpersoon
                                                                                               5.1.2.e       I
                                                                                               T 088 042 42 42
            Datum 23 augustus 2022                                                             Onze referentie
                                                                                               5930026046454
            Betreft Voornemen afwijzing melding dierentuinvergunning
            Geachte 5.1.2.                 I
            Op 28 oktober 2021 heb ik uw melding voor een wijziging of uitbreiding van de
            dierentuin ontvangen. In deze brief leest u wat mijn voornemen is.
           Voornemen
            Ik wil uw melding afwijzen. Voordat ik de melding afwijs, mag u hier op reageren.
            Melding
            U heeft wijzigingen aangebracht aan het verblijf voor de 1.1 brilkaaiman {Caiman
            crocodylus). U heeft niet de intentie om te fokken met de brilkaaimannen.
            Procesverloop
            - Op 28 oktober 2021 heb ik uw melding voor een wijziging of uitbreiding van de
                 dierentuin ontvangen;
            - Op 25 november 2021 heeft u van mij aanvullende vragen ontvangen;
             - Op 22 december 2021 heeft u telefonisch contact gehad met ons over uw
                 melding;
            - Op 27 december 2021 heb ik uw aanvullingen ontvangen;
            - Op 29 december 2021 heb ik uw melding in behandeling genomen en
                 voorgelegd aan de Visitatiecommissie Dierentuinen (hierna: commissie);
            - Op 28 januari 2022 heeft u van mij aanvullende vragen van de commissie
                 ontvangen;
            - Op 23 maart 2022 heb ik uw antwoorden op de aanvullende vragen van de
                 commissie ontvangen en voorgelegd aan de commissie;
            - Op 24 juni 2022 heb ik het advies van de commissie ontvangen.
                                                                                                Pagina 1 van 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Overwegingen                                                                                      Rijksdienst voor
Wat vooraf ging                                                                                   Ondernemend Nederland
U mag sinds 17 februari 2009 brilkaaimannen houden, onder de voorwaarde dat u
binnen een termijn van twee jaar, een definitieve voorziening voor de
                                                                                                  Datum
brilkaaimannen realiseert1. Op 15 december 2009 meldt u dat het verblijf beter                    23 augustus 2022
geïntegreerd is in de omgeving. Het aangepaste verblijf is op 29 juli 2011 door de
commissie geïnspecteerd. Uit de bevindingen van de commissie blijkt dat u                         Onze referentie
bewust niet kiest voor een geïntegreerd verblijf in de tropenhal. Wel heeft u de                  5930026046454
educatieve uitstraling aangepast. De commissie heeft u toen aangegeven dat het
verblijf op deze wijze 'nog vijfjaar mee kan'. De dieren groeien nog. Ik heb
daarop de oorspronkelijke voorwaarde in mijn beslissing van 15 december 2011
omgezet tot een voorschrift op uw vergunning:2
6.     U creëert vóór 1 januari 2017 een nieuw geïntegreerd verblijf in de Tropische
       kas voor de brilkaaimannen (Caiman crocodylus').
Op 31 maart 2021 heeft een inspecteur van de NVWA, op mijn verzoek, uw
dierentuin geïnspecteerd. Uit het verificatieverslag van deze inspectie blijkt dat de
dieren nog steeds in hetzelfde verblijf uit 2009 worden gehouden. Op 18 oktober
2021 heeft u daarvoor van ons een schriftelijke waarschuwing gekregen. U
voldoet voor deze soort nu niet meer aan uw dierentuinvergunning. U heeft geen
nieuw geïntegreerd verblijf gerealiseerd. De dieren zijn inmiddels wel 12 jaar
ouder en zijn gegroeid.
Ik heb u de mogelijkheid geboden deze overtreding te herstellen, door alsnog de
aanpassingen te melden. U heeft daar op 28 oktober 2021 gebruik van gemaakt
door het indienen van een melding voor een wijziging of uitbreiding van de
dierentuin.
Uw reactie en aanvullende informatie
U heeft in 2016 het verblijf aangepast. Het water is dieper gemaakt en wordt
verwarmd tussen de 22 en 24 graden. De zandbedding is ook verdiept. Een
gesloten watersysteem maakt het mogelijk om vis te voeren. Verder geeft u aan
dat inspecteurs van de NVWA zeggen dat het verblijf aan de Wet dieren voldoet
en het dierenwelzijn in orde is.
In het antwoord op mijn eerste verzoek om aanvullende informatie geeft u aan
dat het om een bestaand goedgekeurd verblijf gaat van voor 2011. Het verblijf is
verbeterd, zoals u eerder al in uw reactie schreef.
Tot slot geeft u bij een tweede meer inhoudelijk verzoek om informatie, aan dat
het niet om een nieuwe aanvraag gaat, maar om een beoordeling van een nieuwe
situatie. U heeft door de jaren heen verschillende verbeteringen aangebracht. De
kaaimannen voelen zich goed en vertonen hun natuurlijk gedrag.
Uw dierentuinvergunning en mijn beoordeling
U mag dieren tentoonstellen die door mij beoordeeld en goedgekeurd zijn. Bij de
brilkaaimannen heb ik hier een voorschrift aan verbonden. Vóór 1 januari 2017
werd van u verwacht dat u een nieuw verblijf aan mij zou melden. Daarnaast
geldt voor alle dierentuinen dat zij nieuwe soorten, verblijven en ingrijpende
wijzigingen van verblijven aan mij melden, zodat ik deze kan beoordelen.
1 Besluit van 17 februari 2009; Onderwerp: dierentuinbesluit; Aanvraagnummer: Dierentuin/2003/033
2
  Besluit van 15 december 2011; Referentie: Aanvraagnummer Dierentuin/2002/033
                                                                                                   Pagina 2 van 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>U meldt dan wel niet een nieuw verblijf, maar heeft wel degelijk wijzigingen                                    Rijksdienst voor
aangebracht. Omdat deze wijzigingen van invloed zijn op het soorteigen gedrag                                   Ondernemend Nederland
van de dieren, merk ik uw reactie en aanvullende informatie aan als een
ingrijpende wijziging. De wijzigingen raken aan de toetsingscriteria van mijn
                                                                                                                Datum
beoordeling. Deze nieuwe feiten en omstandigheden moet ik aan uw
                                                                                                                23 augustus 2022
dierentuinvergunning toetsen, ten einde vast te kunnen stellen of de nieuwe door
u beschreven situatie onder uw vergunning kan vallen.                                                           Onze referentie
                                                                                                                5930026046454
Ik geef u zo de mogelijkheid om aan te tonen dat het bestaande verblijf van de
brilkaaimannen nog steeds geschikt is, in afwijking van de door mij eerder
gestelde voorwaarde.
Educatie en verblijf
Educatie is een kernwaarde van de dierentuinvergunning. Ik schenk hier in
navolging van de brede maatschappelijke discussie over dierentuinen meer
aandacht aan. Hierin speelt het nabootsen van de natuurlijke biotoop en het tonen
van soorteigen gedrag aan het publiek een belangrijke rol. Daarnaast moet het
verblijf voldoende groot en ingericht zijn om het tonen van soorteigengedrag
mogelijk te maken.
De brilkaaiman leeft in tropische/subtropische biotopen met rivieren, meren en/of
moerassen.3 In het verblijf bootst u de biotoop niet na. Ook heeft u het verblijf
niet of nauwelijks geïntegreerd in de tropische kas, waardoor het voor het publiek
niet duidelijk is dat de brilkaaimannen van nature in een tropisch biotoop
voorkomen.
U biedt geen schuilmogelijkheden aan in het verblijf en de brilkaaimannen hebben
niet de mogelijkheid om - afzonderlijk van elkaar - onder de UV-warmtelampen te
liggen. Het -afzonderlijk van elkaar- kunnen schuilen is soorteigen gedrag waar u
rekening mee moet houden bij de inrichting van het verblijf.4
U kunt overwegen schuilplekken te creëren door middel van takken die over het
water hangen of door middel van holle boomstammen. Deze schuilplekken passen
tegelijkertijd in de weergave van de natuurlijke biotoop. Voor de huidige
afmetingen van de brilkaaimannen van 80 tot 85 cm en 90 tot 100 cm is het
huidige verblijf met de inrichting groot genoeg voor het vertonen van het
soorteigen bewegingsgedrag, zoals het kunnen zwemmen en het verplaatsen over
land5, maar niet om daarnaast afzonderlijk van elkaar te schuilen. Door de
toevoeging van de schuilplekken blijft er namelijk nauwelijks voldoende ruimte
over om beide soorteigen bewegingsgedragingen te vertonen.
Omdat daarnaast brilkaaimannen overwegend solitair zijn6, dienen de dieren
elkaar - ook buiten de schuilplekken om - voldoende te kunnen ontwijken om
stress en agressie te voorkomen. Met het bassin van 2,5 bij 2,5 m, en het huidige
landgedeelte van 4 bij 2,1 m is in combinatie met de schuilmogelijkheden, dit niet
mogelijk op het moment dat beide dieren in het bassin, of beide dieren op het
land zijn.
3
  Balaguera-Reina, S.A. en Velasco, A. (2019); Caiman crocodilus; The IUCN Red List of Threatened Species 2019,
www.iucnredlist.org (geraadpleegd juli 2022)
4
  Besluit houders van dieren; Artikel 4.4, tweede lid, onder a., onderdeel 3
5
  Campos Z. et al (2003); Terrestrial Activity of Caiman in the Pantanal, Brazzil; Copela 2003(3): 628-634
6
  Terry K.; Caiman crocodi/us. Common caiman, Spectac/ed caiman; Animal Diversity Web,
www.animaldiversity.org (geraadpleegd juli 2022)
                                                                                                                 Pagina 3 van 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>De drie UV-warmtelampen hangen 35 cm uit elkaar, waardoor de brilkaaimannen                                     Rijksdienst voor
gezamenlijk onder de lampen moeten liggen. Het is aannemelijk dat één dier deze                                 Ondernemend Nederland
plek opeist, waardoor het andere dier niet meer onder een warmtelamp kan liggen
en daardoor het soorteigen thermoregulatiegedrag niet kan vertonen. Het verblijf
                                                                                                                Datum
moet daarnaast geschikt zijn voor de soort en niet alleen voor de nu gehouden
                                                                                                                23 augustus 2022
dieren. Brilkaaimannen hebben verder, zoals eerder vermeld, een voornamelijk
solitaire leefwijze. Dat de brilkaaimannen nu compatibel zijn, betekent niet dat dit                            Onze referentie
in de toekomst zo blijft, of dat andere in de toekomt in dit verblijf gehouden                                  5930026046454
brilkaaimannen dat zijn. Door tenminste twee afzonderlijke plekken met lampen
te creëren, kunnen beide brilkaaimannen tegelijkertijd onder de lampen liggen.
Het huidige verblijf biedt hier - in combinatie met voldoende schuilplekken en het
kunnen vertonen van het soorteigen bewegingsdrang - niet de ruimte voor.
Doordat u de natuurlijke biotoop niet nabootst in de tropische kas en de
brilkaaimannen daarnaast niet het volledig soorteigen gedrag kunnen vertonen in
dit verblijf, voldoet u nu niet meer aan de educatieve kernwaarde van de
dierentuinvergunning en de wijze van houden van deze dieren onder een
dierentuinvergunning.
Verwarming en UV-straling
U dient - voor beide dieren - in de inrichting van het verblijf rekening te houden
met het klimaat waarin het dier van nature leeft en het soorteigen bioritme, door
het verblijf te voorzien van adequate klimaatbeheersing en verlichting.7
Behalve dat er in het verblijf onvoldoende plekken met UV-warmtelampen zijn,
laat u 's nachts één UV-warmtelamp branden zodat de dieren voldoende warmte
hebben. Het 's nachts aanbieden van UV licht, komt niet overeen met het
natuurlijke leefgebied.8 De commissie stelt dat het verblijf 's nachts verwarmd
moet worden wanneer de temperatuur 's nachts onder de 22°C uitkomt. Omdat
deze waarde in de buurt ligt van recente aanbevelingen9, neem ik deze stelling
over. U moet het verblijf op een andere wijze - zonder uitgifte van licht -
verwarmen.
De UV-afgifte van een UV-lamp is sterk afhankelijk van het type lamp. Doordat u
niet weet wat voor type UV-warmtelampen u gebruikt in het verblijf voor de
brilkaaimannen, weet u ook niet of de dieren de juiste hoeveelheid UV-straling
opnemen. De juiste hoeveelheid UV-straling is essentieel voor de groei en het in
stand houden van lichaamsprocessen.10 Door regelmatig UV-metingen te doen,
kunt u voorkomen dat de brilkaaimannen te weinig ofte veel UV-straling
opnemen.
Separatie
Er is geen aangrenzende separatieruimte bij het verblijf aanwezig en er is geen
mogelijkheid om de brilkaaimannen langdurig in het verblijf te separeren.
7 Besluit houders van dieren; Artikel 4.4, tweede lid, onder a., onderdeel 2
8
  Balaguera-Reina, S.A. en Velasco, A. (2019); Caiman crocodilus, The IUCN Red List of Threatened Species 2019,
www.iucnredlist.org (geraadpleegd juli 2022)
9
  Baines F. et al. (2016); How much UV-B does my reptile need? The UV-Tool, a guide to the selection ofUV
lighting for reptiles and amphibians in captivity, Journal of Zoo and Aquarium Research 4(1) 2016
10 Adkins E. et al (2003); Ultraviolet Light and Reptiles, Amphibian; Journal of Herpetological Medicine and
Surgery, Volume 13, No. 4, p27-37
                                                                                                                 Pagina 4 van 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>        Zoals eerder vermeld heeft de brilkaaiman een solitaire leefwijze en is het         Rijksdienst voor
        aannemelijk dat de huidige brilkaaimannen niet compatibel blijven of in de          Ondernemend Nederland
        toekomst gehouden brilkaaimannen niet compatibel zijn. Omdat daarnaast het
        eerst vangen van een brilkaaiman onnodige stress voor de dieren en onnodige
                                                                                            Datum
        risico's voor de verzorgers oplevert, is de mogelijkheid om de dieren langdurig te
                                                                                            23 augustus 2022
        kunnen separeren in of aangrenzend aan het verblijf een vereiste.
                                                                                            Onze referentie
        Conclusie                                                                           5930026046454
        Het verblijf voldoet niet meer voor het houden van 1.1. brilkaaiman.
        U kunt reageren
        Als u het niet eens bent met dit voornemen, kunt u binnen zes weken na
        verzending van deze brief schriftelijk of mondeling een zienswijze inbrengen. Als u
        schriftelijk een zienswijze wilt inbrengen, stuurt u de ondertekende zienswijze
        naar de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, Team Vergunningen Natuur,
        Postbus 40225, 8004 DE Zwolle.
        Meer informatie
        Heeft u vragen, kijk dan op mijn.rvo.nl. Of neem telefonisch contact met ons op:
        088 042 42 42 (lokaal tarief).
        Met vriendelijke groet,
        De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
        namens deze:
5.1.2.e
        Tiny Boon-Koene
        Teammanager Vergunningen Natuur Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
                                                                                             Pagina 5 van 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>