<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Thuisdetentie
Advies d.d. 6 juli 2007
                        Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                                         1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Samenvatting                                                                                5
Inleiding                                                                                   7
1. Beschrijving van het conceptwetsvoorstel                                                 9
2. Beoordeling van het conceptwetsvoorstel                                                 11
3. Conclusies                                                                              19
4. Aanbevelingen                                                                           21
   Bronvermelding                                                                          23
   Bijlage: Opmerkingen bij het nieuwe artikel 22b Sr                                      25
                       Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                                        3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Samenvatting
Op hoofdlijnen stemt de Raad in met de introductie van de nieuwe hoofdstraf thuisdetentie.
Het is vooral gunstig dat de nadelige gevolgen van een reguliere detentie uitblijven. De Raad betreurt wel dat
tot thuisdetentie veroordeelden geen gedragsinterventies en hulpverlening krijgen aangeboden, terwijl dat
bij een aantal van hen de kans op recidive zou verminderen. Hierdoor biedt de nieuwe straf geen kansen voor
verbetering. Daarnaast is de Raad van oordeel dat veroordeelden baat hebben bij begeleiding waar hiermee
spanningen in de thuissituatie kunnen worden verminderd of voorkomen. Dit is gunstig voor de
veroordeelde en diens gezin en het verhoogt bovendien de kans op succes van de straf. Verder vindt de Raad
het van belang dat veroordeelden tot thuisdetentie aan het arbeidsproces blijven deelnemen, maar de
voorgestelde regeling sluit dit uit.
Thuisdetentie kan bijdragen aan vermindering van de druk op de capaciteit van de penitentiaire
inrichtingen. Wel merkt de Raad op dat de verwachtingen hieromtrent moeten worden afgezwakt.
De Raad constateert dat thuisdetentie met elektronisch toezicht na invoering ervan als hoofdstraf niet langer
kan worden opgelegd als bijzondere voorwaarde bij een voorwaardelijke veroordeling of bij schorsing van de
voorlopige hechtenis. Een hoofdstraf kan immers niet tevens als bijzondere voorwaarde worden opgelegd.
Een combinatie van thuisdetentie met een andere hoofdstraf kan onder bepaalde voorwaarden gunstig
werken, bijvoorbeeld als taakstraffen worden gebuikt om een zinvolle daginvulling aan de thuisdetentie te
geven. Een combinatie met andere vrijheidsbenemende hoofdstraffen wijst de Raad af, tenzij het gaat om een
vrijheidsstraf gelijk aan de duur van de ondergane voorlopige hechtenis. Een volledige
combinatiemogelijkheid van vrijheidsstraf en thuisdetentie zou het gunstige effect van thuisdetentie teniet
kunnen doen.
De Raad is voorstander van de introductie van thuisdetentie ter vervanging van de voorlopige hechtenis,
maar na invoering van de thuisdetentie als hoofdstraf is daarvoor een wettelijke basis noodzakelijk.
De Raad mist de uitwerking van een rechtspositie van veroordeelden tot thuisdetentie en beveelt aan die
rechtspositie vorm te geven.
De volgende punten is het conceptwetsvoorstel zijn nog onduidelijk:
    -  de positionering van thuisdetentie in het strafrechtsysteem. Dit vraagt om principiële beschouwingen
       over vergelding, preventie en resocialisatie;
    -  het dóórlopen van sociale uitkeringen tijdens de thuisdetentie. Dit vereist een nadere uitwerking;
    -  de bijzondere omstandigheden waarin een veroordeelde het huis mag verlaten. Een regeling omtrent
       het verlaten van het huis, het verlof en strafonderbreking ontbreekt;
    -  de bevoegdheid tot het binnentreden van een woning zonder toestemming van de veroordeelde.
                          Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                                           5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Inleiding
Op 1 mei 2007 heeft de minister van Justitie de Raad gevraagd om op het conceptwetsvoorstel tot wijziging
van het Wetboek van Strafrecht en enige andere wetten in verband met de invoering van de hoofdstraf
thuisdetentie te reageren. In dit advies geeft de Raad zijn reactie op het conceptwetsvoorstel.
Eerst wordt een beschrijving van het conceptwetsvoorstel gegeven, daarna volgt een beoordeling van het
concept. Het advies sluit af met conclusies en aanbevelingen.
                         Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                                          7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>1.     Beschrijving van het conceptwetsvoorstel
Het conceptwetsvoorstel thuisdetentie vloeit voort uit het programma modernisering sanctietoepassing1, dat
onder meer beoogt een bijdrage te leveren aan de oplossing van het capaciteitsgebrek in het
gevangeniswezen. Daarnaast wordt met het programma gestreefd naar een verbetering van de effectiviteit
van sancties. De memorie van toelichting bij het conceptwetsvoorstel stelt dat thuisdetentie aan deze
doelstellingen bijdraagt door:
    -  goedkopere detentieplaatsen. Thuisdetentie kost ca. € 40 per dag tegen € 120 per dag voor een
       detentieplaats in een zeer beperkt beveiligde inrichting2;
    -  snelle uitbreiding van de sanctiecapaciteit. Door gebruik te maken van de woningen van
       veroordeelden kan de sanctiecapaciteit op een gemakkelijke wijze snel worden uitgebreid;
    -  voorkomen van detentieschade. Veroordeelden die in de eigen woning verblijven, behouden hun
       contacten met familie en vrienden en contacten met andere veroordeelden blijven uit.
Thuisdetentie vult de leemte tussen de taakstraf en de (verhoudingsgewijs veel zwaardere) korte
vrijheidsstraf. De rechter krijgt meer mogelijkheden om bij de strafoplegging rekening te houden met de
ernst van strafbare feiten en de persoonlijke omstandigheden van daders, aldus de memorie van toelichting.
De nieuwe sanctie moet zich door middel van een aanzienlijke vrijheidsbeperking van de taakstraf
onderscheiden. Daarom is er tijdens de thuisdetentie weinig gelegenheid om het huis te verlaten. Verder
worden er geen hulpverlening of gedragsinterventies aangeboden. Het conceptwetsvoorstel geeft aan dat:
    -  de veroordeelde maximaal twee uur per dag buitenshuis mag verblijven. Deelname aan het
       arbeidsproces is uitgesloten;
    -  de minister uitsluitend bij bijzondere omstandigheden de veroordeelde kan toestaan om het huis
       langer te verlaten;
    -  toeleiding naar werk of een opleiding niet wordt aangeboden;
    -  de veroordeelde geen op gedragsbeïnvloeding gerichte programma’s krijgt aangeboden, omdat er
       geen sprake is van detentieschade.
Met deze voorstellen wil de minister tevens het draagvlak voor de thuisdetentie verbreden. Door het sterk
punitieve karakter zal de thuisdetentie immers eerder als een goed alternatief voor de korte vrijheidsstraf
worden geaccepteerd.
De veroordeelde zal tijdens de thuisdetentie zelf in de kosten van levensonderhoud moeten voorzien. De
verwachting is echter dat veel veroordeelden hiertoe niet in staat zijn, vooral omdat deelname aan arbeid
buitenshuis is uitgesloten. Deze veroordeelden krijgen een financiële regeling aangeboden, die voorziet in
een vergoeding van kosten op bijstandniveau.
Om de geschiktheid van het verblijfadres en de thuissituatie te beoordelen kan de reclassering gevraagd
worden om een voorlichtingsrapportage aan het OM of de rechter uit te brengen. De memorie van toelichting
merkt op dat ook het oordeel van huisgenoten over de thuisdetentie in de rapportage moet worden
    1  Zie kamerstukken II 2003 - 200428 600 VI, nr. 8.
    2  Zie kamerstukken II 2004 – 2005 29 800 VI, nr. 167.
                                Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                                                 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>meegenomen. De tenuitvoerlegging in de gezinssituatie kan namelijk forse spanningen opleveren. De rechter
kan niettemin ook zonder reclasseringsrapportage thuisdetentie opleggen.
Het toezicht op de veroordeelden bestaat uit elektronisch toezicht, huisbezoeken en urinecontroles. Ter
uitvoering van de huisbezoeken kunnen ambtenaren, die zijn belast met het toezicht op de tenuitvoerlegging,
worden gemachtigd om iedere plaats waar thuisdetentie wordt uitgevoerd, zonder toestemming van de
veroordeelde, te betreden. De officier van justitie geeft de machtiging af.
                        Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                                         10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>2.     Beoordeling van het conceptwetsvoorstel
2.1    Thuisdetentie biedt een goed alternatief voor de korte vrijheidsstraf
Minder ingrijpende alternatieven voor vrijheidsbeneming, zoals thuisdetentie, verdienen de voorkeur boven
een reguliere detentie. Vooral het feit dat thuisdetentie minder schadelijke effecten heeft dan de bestaande
vrijheidsbenemende sancties is toe te juichen. De Raad stemt daarom in met de introductie van thuisdetentie
als nieuwe hoofdstraf3. Wel wordt opgemerkt dat thuisdetentie andere nadelige gevolgen kent, zoals een extra
belasting voor gezinsleden. Hierover is nog weinig bekend4 en ook de memorie van toelichting bij het
conceptwetsvoorstel gaat nogal gemakkelijk aan dit punt voorbij. De Raad stelt voor om in ieder geval de
gevolgen voor de thuissituatie op een later moment te evalueren.
Een andere plaats dan de eigen woning kan in voorkomende gevallen een meer geschikte omgeving vormen
voor de tenuitvoerlegging van thuisdetentie. Het is daarom positief dat in de wet thuisdetentie niet per
definitie wordt beperkt tot de eigen woning van veroordeelden. De regeling is hierdoor op ruimere schaal toe
te passen.
Hoewel een veroordeelde de thuisdetentie in de regel in de eigen woning zal ondergaan, komt de benaming
thuisdetentie niet overeen met de ruimere mogelijkheden die de wet biedt. Strikt gezien is de benaming te
beperkt. De Raad geeft de voorkeur aan de term ‘huisdetentie’.
2.2    Een wettelijke basis is positief, maar uitwerking van strafdoelen is nodig
De Raad stemt ermee in dat de thuisdetentie in de wet wordt geregeld en dat de rechter in de toekomst zal
beslissen over de oplegging ervan. Dit komt de rechtszekerheid en de rechtsbescherming ten goede.
Thuisdetentie vormt een aanvulling op de meest ingrijpende strafrechtelijke instrumenten: de straffen. In dit
kader mist de Raad principiële overwegingen over de wijze waarop thuisdetentie bijdraagt aan strafdoelen als
vergelding, generale en speciale preventie en resocialisatie. Nadere uitwerking hiervan is noodzakelijk voor
de positionering van thuisdetentie in het strafrechtssysteem.
2.3    Voorlichtingsrapportage reclassering
Beoordeling van de thuissituatie door de reclassering voorafgaand aan een veroordeling is een belangrijke
zaak, want het succes van de straf is mede afhankelijk van goede voorlichting en selectie. De reclassering
moet daarom in staat worden gesteld om deze taak op zich te nemen. Dit betekent dat de minister en de
reclasseringsorganisaties goede afspraken moeten maken over de financiële middelen en uitbreiding van de
capaciteit.
De memorie van toelichting bij het conceptwetvoorstel geeft aan dat thuisdetentie ook opgelegd kan worden
zonder voorlichtingsrapport van de reclassering. Gelet op de belasting voor de thuissituatie zet de Raad hier
vraagtekens bij. Een eis of oplegging van thuisdetentie zou zoveel mogelijk vooraf moeten worden gegaan
    3  In het advies Elektronische detentie van 7 oktober 2005 stemde de Raad reeds in met een verruiming van de elektronische detentie.
    4  In het rapport Geboeid door de enkelband is de pilot elektronische detentie geëvalueerd. Hierbij is ook aandacht besteed aan de partners van de
       deelnemers aan elektronische detentie. Opvallend is dat de partners aangeven weinig nadelen van elektronische detentie te ondervinden. Omdat slechts
       16 partners zich bereid toonden om mee te werken, zijn de uitkomsten niet voldoende betrouwbaar. Post e.a., Geboeid door de enkelband. Evaluatie
       pilot elektronische detentie, Nijmegen 2005, p. 73-77.
                                  Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                                                            11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>door een voorlichtingsrapportage. Deze voorwaarde dient in een wettelijke bepaling tot uitdrukking te
komen.
2.4    Resocialisatie blijft van belang
De minister is van mening dat inspanningen op het gebied van resocialisatie achterwege kunnen blijven. De
Raad deelt niet de hieronder liggende opvatting dat interventies alleen noodzakelijk zijn ter bestrijding van
detentieschade. De ervaring leert dat veel justitiabelen baat hebben bij interventies en hulpverlening. Dit is
niet anders voor veroordeelden tot thuisdetentie.
Interventies tijdens thuisdetentie kunnen bijdragen aan vermindering van recidive en gedragsverandering.
De thuissituatie kent niet de beheersmatige beperkingen van een penitentiaire inrichting. Integendeel,
geleerde vaardigheden kunnen snel in de dagelijkse praktijk worden toegepast. Hierdoor hebben de
interventies meer kans van slagen. Bovendien zijn de veroordeelden beter bereikbaar voor hulpverleners. Het
is wel een voorwaarde dat het de veroordeelden wordt toegestaan om meer aan activiteiten buitenshuis deel
te nemen.
De Raad bepleit daarom het bieden van gedragsinterventies en hulpverlening aan veroordeelden, bij
gebleken individuele behoefte en de kans op effectiviteit. Voor het bepalen van de kans op effectiviteit
kunnen het RISc-instrument en de daarvan afgeleide quickscan worden ingezet.
Het volgen van een opleiding en deelname aan het arbeidsproces zijn van belang voor de resocialisatie en de
vermindering van recidive. Veroordeelden met een baan moeten deze daarom kunnen behouden en
veroordeelden die al een opleiding volgden, moeten die opleiding kunnen voortzetten. Hierbij wordt
aangetekend dat de mogelijkheid voor het behoud van werk of het voortzetten van een opleiding tijdens
thuisdetentie naar de mening van de Raad een belangrijke meerwaarde kan zijn van thuisdetentie boven de
reguliere detentie.
Voor veroordeelden die hun baan verliezen of veroordeelden die voor de veroordeling al werkloos waren is
het van belang dat zij arbeidsbemiddeling of toeleiding naar een baan of opleiding krijgen aangeboden.
Ook in België, waar tenuitvoerlegging van vrijheidsstraf buiten de penitentiaire inrichting onder elektronisch
toezicht in 2000 landelijk is ingevoerd, wordt bijzondere aandacht gegeven aan sociale begeleiding en vormt
de verplichting tot het hebben van een nuttige dagbesteding een voorwaarde voor deelname5.
2.5    Begeleiding van de thuissituatie is soms noodzakelijk
Een goede begeleiding van de thuissituatie is soms noodzakelijk. Thuisdetentie kan een zware belasting voor
de veroordeelde en diens gezinsleden zijn. Met name de constante en langdurige aanwezigheid van de
veroordeelde in het eigen huis kan al snel ongemak en spanningen veroorzaken. Dit geldt te meer als
huisgenoten onder druk van de veroordeelde of ter behoud van de goede gezinsverhoudingen hebben
ingestemd met de thuisdetentie. Daarenboven kan de veroordeelde zelf moeite hebben met de daginvulling6.
Als het belang van begeleiding uit een voorlichtingsrapportage naar voren komt, zal begeleiding van de
thuissituatie voor de veroordeelde en diens gezin daadwerkelijk beschikbaar moeten zijn. Goede begeleiding
    5  K. Beyens e.a., Elektronisch toezicht in België. Een schijnbaar penitentiair ontstoppingsmiddel, Panopticon, 2007 nr. 3, p. 21.
    6  In de evaluatie van de pilot elektronische detentie wordt opgemerkt dat een vijfde van de veroordeelden tot elektronische detentie moeite heeft met de
       daginvulling. Zie Post e.a., Geboeid door de enkelband. Evaluatie pilot elektronische detentie, Nijmegen 2005, p. 62.
                                    Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                                                                12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>beperkt of voorkomt spanningen en voorziet in praktische hulp, zoals het vinden van een geschikte
daginvulling. Voorts biedt begeleiding de mogelijkheid de gezinssituatie tijdens de tenuitvoerlegging te
volgen. Hiermee kunnen problematische situaties in het gezin vroegtijdig worden gesignaleerd en aangepakt
(zie ook § 2.1).
Niet alleen de veroordeelde of diens gezin hebben belang bij begeleiding. Het biedt ook een aanvullende
vorm van toezicht ter voorkoming van strafbare feiten en andere niet toegestane gedragingen7. Daarbij wordt
opgemerkt dat de begeleiding de andere controlemiddelen niet kan vervangen. Ook mag controle nooit het
doel zijn van de begeleiding.
2.6    Financiën: aansluiten bij bestaande uitkeringen
Het conceptwetsvoorstel maakt niet duidelijk of lopende uitkeringen, zoals een bijstandsuitkering of
uitkeringen op grond van de Wia of de Ziektewet, tijdens de thuisdetentie worden voortgezet. Hierbij spreekt
de Raad zich uit voor voortzetting van bestaande uitkeringen8. Bestaande regelingen bieden veroordeelden
namelijk meer financiële continuïteit en zekerheid en betrokkenen ondervinden minder administratieve
rompslomp9. De regeling voor deelnemers aan een penitentiair programma kan als voorbeeld dienen.
2.7    Combinatie met andere hoofdstraffen
Het conceptwetsvoorstel laat de combinatie van thuisdetentie met andere hoofdstraffen (geldboete, taakstraf,
hechtenis en gevangenisstraf) toe. Onder bepaalde voorwaarden is dit naar het oordeel van de Raad gunstig.
Activiteiten in het kader van een taakstraf vormen een ideaal middel om de periode van thuisdetentie inhoud te
geven. Als de taakstraf wordt gebruikt om invulling te geven aan de thuisdetentie, is een combinatie van beide
straffen daarom gunstig. De memorie van toelichting stelt echter dat gelijktijdige tenuitvoerlegging niet mogelijk
is vanwege de beperkte gelegenheid om buitenshuis te verblijven. De Raad stelt voor om dit te heroverwegen.
De Raad stemt in met de combinatie van thuisdetentie met een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf, maar alleen
indien de onvoorwaardelijke vrijheidsstraf gelijk is aan het voorarrest. Daarmee blijft een praktische regeling
voor de rechtspleging behouden. In andere gevallen wordt een combinatie met vrijheidsbenemende
hoofdstraffen afgeraden, vooral omdat de gunstige effecten van thuisdetentie daardoor verloren gaan.
De mogelijkheid om thuisdetentie ook voorwaardelijk op te leggen past in de systematiek van het Wetboek
van Strafrecht. De hoofdstraf wordt door de voorwaardelijke variant vergelijkbaar met de andere
hoofdstraffen. De Raad merkt terzijde op dat in de praktijk waarschijnlijk weinig gebruik van deze
mogelijkheid zal worden gemaakt.
2.8    Geen elektronisch toezicht als bijzondere voorwaarde
Omdat het bestaande elektronisch toezicht in de uitvoering overeenkomt met de thuisdetentie, kan
elektronisch toezicht niet worden gehandhaafd als bijzondere voorwaarde bij een voorwaardelijke
veroordeling of schorsing van de voorlopige hechtenis. Een hoofdstraf kan immers niet tevens als bijzondere
voorwaarde worden opgelegd10.
    7  In zijn advies Elektronische detentie van 7 oktober 2005 heeft de Raad ook gepleit voor meer begeleiding en controle.
    8  In zijn advies Elektronische detentie van 7 oktober 2005 adviseerde de Raad om de uitkering tijdens elektronische detentie voort te zetten.
    9  Post e.a., Geboeid door de enkelband. Evaluatie pilot elektronische detentie, Nijmegen 2005, p. 62.
    10 Zie ook J.P. Balkema, Sancties, 2005 afl. 6, p. 311.
                                   Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                                                             13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Ook de elektronische detentie kan na de invoering van thuisdetentie niet langer worden toegepast. De
huidige praktijk, waarin de administratie beslist over elektronische detentie, is strijdig met de keuzevrijheid
van de rechter om al dan niet thuisdetentie op te leggen. De Raad gaat er daarom van uit dat de minister op
grond van de toezegging in zijn brief aan de Tweede Kamer van 25 augustus 2005 de pilot elektronische
detentie zal beëindigen11.
2.9    Ook ter vervanging van de voorlopige hechtenis
Het wekt verbazing dat het conceptwetsvoorstel niet spreekt over thuisdetentie ter vervanging van de
voorlopige hechtenis, want thuisdetentie vormt naar het oordeel van de Raad een goed alternatief hiervoor.
Dit geldt te meer omdat elektronisch toezicht als bijzondere voorwaarde bij schorsing van de voorlopige
hechtenis in de toekomst niet langer kan worden opgelegd (zie § 2.7). Daarbij is het opvallend dat in
verschillende nieuwe lidstaten van de Europese Unie het huisarrest al als alternatief voor voorlopige
hechtenis in de wetgeving is vastgelegd12.
De Raad bepleit de invoering van thuisdetentie ter vervanging van de voorlopige hechtenis. Dit vereist dan
wel een wettelijke basis. Indien de minister beslist om de thuisdetentie niet als alternatief voor de voorlopige
hechtenis toe te laten, vraagt dit om een nadere toelichting bij het conceptwetsvoorstel.
2.10 Kanttekening bij thuisdetentie als alternatief voor vervangende hechtenis
De Raad onderschrijft het voorstel om thuisdetentie bij wijze van vervangende hechtenis mogelijk te maken.
Thuisdetentie is echter minder zwaar dan het verblijf in een inrichting. De Raad waarschuwt er daarom voor
dat thuisdetentie mogelijk een minder geschikt pressiemiddel is voor betaling van een geldboete of
schadevergoedingsmaatregel. Daarbij wijst de Raad op zijn eerdere advies van 21 december 1999, inzake de
conceptregeling inzake plaatsing en overplaatsing, waarin de Raad al aangaf dat vervangende hechtenis op
grond van artikel 24c Sr noodzakelijkerwijze het karakter van een dwangmiddel heeft. De Raad vindt
thuisdetentie daarom niet telkens een voor de hand liggend alternatief voor vervangende hechtenis.
2.11   Ziektekostenverzekering en toegang tot de zorg
Veroordeelden tot thuisdetentie vallen onder de verantwoordelijkheid van de DJI, maar zij kunnen
logischerwijze geen gebruik maken van de zorgvoorzieningen in de penitentiaire inrichtingen. Het is daarom
belangrijk dat de DJI erop toeziet dat de veroordeelden normaal verzekerd (kunnen) blijven voor
ziektekosten, zodat de toegang tot de reguliere gezondheidszorg behouden blijft. Ook moeten de
veroordeelden de premies voor de ziektekostenverzekering kunnen dragen en moeten zij voldoende
gelegenheid krijgen om van zorgvoorzieningen gebruik te maken.
2.12 De rechtspositie is nog niet uitgewerkt
De rechtspositie van veroordeelden is niet uitgewerkt. Hierdoor ontbreekt rechtsbescherming tegen
individuele beslissingen jegens de veroordeelde. Dit betreft ieder geval de beslissingen van de minister over
het verlaten van de woning bij bijzondere omstandigheden en de beslissingen over wijziging van de plaats
    11 Zie kamerstukken II 29 800 VI, nr. 167.
    12 Onderzoek naar alternatieven voor voorlopige hechtenis in de tien nieuwe lidstaten van de Europese Unie laat zien dat in vier nieuwe lidstaten (Hongarije,
       Letland, Litouwen en Slovenië) het huisarrest als alternatief voor voorlopige hechtenis is geformaliseerd. Zie Commission staff working document,
       SEC(2006)1079.
                                 Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                                                                14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>waar de straf ten uitvoer wordt gelegd. De rechtsbescherming dient zich uiteraard niet tot deze voorbeelden
te beperken. De Raad geeft de voorkeur aan rechtsbescherming in de vorm van een beklag- en/of
beroepsregeling.
2.13 Onduidelijkheid over het verlaten van de woning, verlof en strafonderbreking
Het is niet duidelijk op grond van welke bijzondere omstandigheden een veroordeelde diens huis langer dan
twee uur per dag mag verlaten. Mag een veroordeelde bijvoorbeeld een bruiloft of een begrafenis van een
familielid bijwonen? Maar ook de gevolgen van bijvoorbeeld ziekte of een ziekenhuisopname zijn niet
bekend. Is het de bedoeling dat de thuisdetentie wordt voortgezet tijdens ziekte, ook als de veroordeelde
ernstig ziek is? Als dit niet zo is, onder welke voorwaarden wordt thuisdetentie dan onderbroken?
Het is van belang om meer duidelijkheid te geven over de regeling inzake het verlaten van de woning. Het is
onvoldoende slechts te bepalen dat de minister in bijzondere gevallen beslist. Voor een uitwerking van de
regeling kan aansluiting worden gezocht bij de regels omtrent strafonderbreking en verlof, zoals vastgelegd in
de Regeling tijdelijk verlaten van de inrichting.
2.14 De bevoegdheid tot binnentreden is onvoldoende uitgewerkt
De memorie van toelichting geeft een summiere toelichting bij de bevoegdheid tot het betreden van een
woning zonder toestemming van de rechthebbende. Een aantal punten bij deze bevoegdheid is nog niet
duidelijk uitgewerkt. Het betreft:
    -  het doel van het binnentreden. De memorie van toelichting geeft slechts aan dat het betreden van de
       woning noodzakelijk is voor controle op de aan thuisdetentie verbonden verplichtingen, alsmede op
       activiteiten die daarmee onverenigbaar zijn. Nadere invulling van het begrip toezicht ontbreekt.
       Hierdoor kan de noodzaak voor het verlenen van een machtiging tot binnentreden niet goed worden
       getoetst;
    -  de proportionaliteit. De bevoegdheid tot binnentreden zonder toestemming is gebonden aan de eis
       van proportionaliteit. Dit betekent dat binnentreden alleen is toegestaan als dat strikt noodzakelijk is
       voor het toezicht op de tenuitvoerlegging van de thuisdetentie. Dit moet nadrukkelijk in de memorie
       van toelichting tot uitdrukking komen. Bovendien is het van belang dat de memorie van toelichting
       duidelijker aangeeft dat de bevoegdheid tot binnentreden geen andere bevoegdheden, zoals
       doorzoeking van de woning, omvat. Zie hierover ook de bijlage, artikel 22b, lid 6 Sr;
    -  de kring van functionarissen met bevoegdheid tot het afgeven van een machtiging. De bevoegdheid tot
       het afgeven van een machtiging tot binnentreden volgt uit de Algemene wet op het binnentreden
       (Awbi) en niet uit artikel 22b, lid 6 Sr. Op grond van de Awbi zijn ook de hulpofficier van justitie en de
       advocaat-generaal bevoegd tot het afgeven van een machtiging. Hierdoor is het onduidelijk wat met
       artikel 22b, lid 6 Sr., dat uitsluitend spreekt over de officier van justitie (o.v.j.), wordt bedoeld. Daarbij
       wijst de Raad er op dat de o.v.j. ook bevoegdheden aan de parketsecretaris kan delegeren;
    -  de duur van een machtiging tot binnentreden. Een machtiging tot binnentreden is overeenkomstig
       artikel 6 lid 2 Awbi beperkt van kracht13. Per geval is dus een afzonderlijke machtiging vereist. De
       memorie van toelichting dient dit expliciet te vermelden;
    -  de toestemming van een verdachte. Een verdachte mag niet voorafgaand aan de eis of veroordeling tot
       thuisdetentie worden gevraagd om in te stemmen met een onbeperkt recht tot het betreden van diens
    13 Een machtiging tot binnentreden blijft tot ten hoogste de derde dag na die waarop zij is gegeven van kracht.
                                Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                                                            15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>       woning. Een dergelijke voorwaarde is in strijd zijn met de strikte toepassing van de bevoegdheid tot
       binnenbetreden, zoals die in de Awbi tot uitdrukking komt. De memorie van toelichting dient
       nadrukkelijk aan te geven dat toestemming tot het betreden van een woning nooit als voorwaarde
       voorafgaand aan een veroordeling mag worden gesteld.
2.15 Thuisdetentie is vrijheidsbeneming
De memorie van toelichting bij het conceptwetsvoorstel geeft aan dat thuisdetentie het karakter heeft van
vrijheidsbeneming. Hiertoe concludeert de minister na een vergelijking van thuisdetentie met plaatsing in
een penitentiaire inrichting. Hieruit volgt impliciet dat thuisdetentie niet wordt gezien als vorm van
vrijheidsbeperking. Het is van belang dat de memorie van toelichting geen twijfel over dit onderscheid laat
bestaan. De aard van de straf heeft immers gevolgen voor de toepassing van verschillende wettelijke
bepalingen, zoals artikel 359, lid 6 Sv of de bevoegdheid tot het opleggen van strafbeschikkingen in het kader
van de wet OM-afdoening.
2.16 Uitvoering van de thuisdetentie: de ingangsdatum, de minimumstraf en een aaneengesloten
       tenuitvoerlegging
Enkele praktische punten bij de uitvoering van thuisdetentie zijn niet duidelijk. Het betreft:
    -  De aanvang van de straf. Het is nog niet duidelijk door wie en op grond van welke criteria wordt beslist
       over de aanvang van de tenuitvoerlegging.
    -  Het minimum van de nieuwe sanctie. Het is praktisch gezien niet goed voor te stellen dat de
       thuisdetentie slecht één of enkele dagen duurt. Ook gelet op het punitieve karakter van thuisdetentie
       lijkt een minimum van enkele dagen noodzakelijk. De Raad stelt een minimumduur van één week
       voor.
    -  Een aangesloten tenuitvoerlegging. Het lijkt de bedoeling dat thuisdetentie aaneengesloten ten uitvoer
       wordt gelegd. Het heeft dan de voorkeur om dit expliciet in het conceptwetsvoorstel te vermelden.
2.17 Bijstellen van de verwachting
De minister gaat ervan uit dat de rechter na de introductie van thuisdetentie minder vaak een korte
vrijheidsstraf zal opleggen. Hierbij merkt de Raad op dat de korte vrijheidsstraf relatief vaak wordt opgelegd
ingeval de verdachte niet ter zitting verschijnt, zodat de rechter onvoldoende gelegenheid heeft om
verdachte’s geschiktheid voor het uitvoeren van een taakstraf te beoordelen. Voor thuisdetentie geldt
eveneens dat de rechter de verdachte en zijn omstandigheden op geschiktheid voor deze straf moet kunnen
beoordelen. Thuisdetentie zal daarom niet in alle gevallen de korte vrijheidsstraf kunnen vervangen.
Maar ook het verlies van werk als gevolg van een veroordeling tot thuisdetentie leidt waarschijnlijk tot
terughoudendheid bij de rechterlijke macht. De rechter zal hierdoor geneigd zijn om een minder ingrijpende
sanctie op te leggen. Bovendien heeft het uitsluiten van werk, opleidingen en gedragsinterventies tot gevolg
dat thuisdetentie zich enerzijds niet gunstig onderscheidt van de reguliere detentie, want veroordeelden
verliezen alsnog hun baan. Anderzijds biedt thuisdetentie geen mogelijkheden om aan een verbetering te
werken, terwijl een taakstraf of een voorwaardelijke veroordeling met bijzondere voorwaarden die
mogelijkheden wel biedt.
                         Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                                          16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Gelet op het voorgaande is de verwachting dat tot maximaal 700 detentiejaren per jaar bespaard kunnen
worden erg optimistisch. Daarbij wijst de Raad op de achterblijvende resultaten bij het elektronische
toezicht14. Het lijkt verstandig om de oorzaken daarvan beter te onderzoeken, voordat wordt uitgegaan van
een al te optimistisch beeld van het effect op de detentiecapaciteit.
Terzijde wordt hier nog opgemerkt dat er momenteel veeleer sprake is van leegstand dan van een
capaciteitsgebrek in het gevangeniswezen. Ook dit is van invloed op de behoefte en bereidheid om
thuisdetentie op te leggen.
   14  B. Post e.a., Geboeid door de enkelband. Evaluatie pilot elektronische detentie, Nijmegen 2005.
                                 Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                                                            17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>3.     Conclusies
Aan de ene kant stemt de Raad op hoofdlijnen in met introductie van de nieuwe hoofdstraf. De Raad vindt
het vooral gunstig dat de thuisdetentie niet de nadelige gevolgen heeft van een reguliere detentie, zoals het
verlies van partner of woning, of de kans op het opbouwen van een crimineel netwerk. Aan de andere kant is
de Raad van mening dat de beperkte effectiviteit van straffen ook bij de thuisdetentie nog niet voldoende
wordt aangepakt. Een ‘kale’ tenuitvoerlegging als vast uitgangspunt wordt in ieder geval afgeraden. Tijdens
thuisdetentie dienen, waar nodig, mogelijkheden te worden geboden voor begeleiding, deelname aan het
arbeidsproces en het volgen van een opleiding, cursussen en gedragsinterventies.
De Raad gaat ervan uit dat thuisdetentie kan bijdragen aan vermindering van de druk op de capaciteit van de
penitentiaire inrichtingen. Wel merkt de Raad op dat de verwachtingen hieromtrent moeten worden
afgezwakt. Tot slot, het conceptwetsvoorstel is op verschillende punten nog onduidelijk. De strafdoelen, het
verlaten van de woning, het inkomen tijdens thuisdetentie en de bevoegdheid tot het binnentreden moeten
nader worden uitgewerkt.
                          Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                                           19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>4.    Aanbevelingen
De Raad beveelt aan:
   -  bied veroordeelden met een opleiding of baan de mogelijkheid om aan onderwijs of het arbeidsproces
      te blijven deelnemen;
   -  sta tijdens de tenuitvoerlegging van thuisdetentie ook inhoudelijke activiteiten toe, zoals
      gedragsinterventies en hulpverlening;
   -  maak het mogelijk om thuisdetentie met een taakstraf te combineren. Taakstraffen zijn een ideaal
      middel om een zinvolle daginvulling aan te bieden;
   -  bied de veroordeelden begeleiding, zodat spanningen tijdens de tenuitvoerlegging kunnen worden
      voorkomen of gereduceerd;
   -  evalueer na ommekomst van één à twee jaar de gevolgen van thuisdetentie voor de gezinssituatie;
   -  sta een combinatie met andere vrijheidsbenemende hoofdstraffen uitsluitend toe als de
      onvoorwaardelijke vrijheidsstraf gelijk is aan het voorarrest;
   -  maak thuisdetentie door wetswijziging mogelijk ter vervanging van de voorlopige hechtenis;
   -  zorg, in overleg met de reclasseringsorganisaties, voor voldoende capaciteit en middelen voor het
      uitbrengen van voorlichtingsrapportages;
   -  verplicht het openbaar ministerie of de rechter tot het opvragen van een rapportage inzake de
      thuissituatie;
   -  bied meer duidelijkheid over het al dan niet voortzetten van bestaande sociale uitkeringen tijdens de
      thuisdetentie.
   -  zie erop toe dat veroordeelden zijn verzekerd voor ziektekosten op grond van een reguliere
      ziektekostenverzekering. Zorg ook dat zij de premies kunnen dragen en dat er voldoende gelegenheid
      is om van de zorgvoorzieningen gebruik te maken.
   -  voorzie in een regeling inzake het verlaten van het huis, zoals bij de vrijheidsstraf in geval van verlof en
      strafonderbreking;
   -  bied adequate rechtsbescherming tegen beslissingen namens de minister, bij voorkeur in de vorm van
      een beklag- en/of beroepsregeling;
   -  werk de positionering van thuisdetentie in het strafrechtsysteem uit met principiële overwegingen over
      de strafdoelen;
   -  werk de machtiging tot het binnentreden beter uit. Geef daarbij aan wat met toezicht wordt bedoeld en
      benadruk dat de bevoegdheid tot binnentreden wordt beperkt door de eis van proportionaliteit. Geef
      bovendien aan dat de machtiging tot binnentreden geen doorlopende machtiging is en dat de
      machtiging niet als voorwaarde bij de eis of oplegging van thuisdetentie mag worden gesteld;
   -  leg nadrukkelijk in de memorie van toelichting vast dat thuisdetentie een vrijheidsbenemende straf is.
      Dit heeft consequenties voor verschillende wettelijke bepalingen;
   -  voorzie in nadere bepalingen omtrent het moment van aanvang van de thuisdetentie, de
      minimumduur van de thuisdetentie en de aaneengesloten tenuitvoerlegging daarvan.
                        Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                                         21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Bronvermelding
Balkema, J.P., Een nieuwe hoofdstraf, Sancties, 2005 afl. 6, p. 309-312.
Beyens, K., R. Bas en D. Kaminski, Elektronisch toezicht in België. Een schijnbaar penitentiair
ontstoppingsmiddel, Panopticon, 2007 nr. 3.
Commission of the European communities, Commission staff working document: impact assessment,
SEC(2006)1079, Brussel, 29 augustus 2006.
Kamerstukken II, vergaderjaar 2003-2004, 28600 VI, nr. 8.
Kamerstukken II, vergaderjaar 2004-2005, 29800 VI, nr. 167.
Kelk, C., Het huisarrest als nieuw beoogde hoofdstraf, Delikt & Delinkwent, december 2005 (78), p. 1112-1129.
Mevis, P.A.M., Herziening van binnentredingsbepalingen, Delikt & Delinkwent, 1993 23, p.123-147.
Post, B., Tielemans L., Woldringh C., Geboeid door de enkelband. Evaluatie pilot elektronische detentie,
Nijmegen 2005.
RSJ, Advies Elektronische detentie, Den Haag, 7 oktober 2005.
RSJ, Advies conceptregelingen plaatsing/overplaatsing e.a., Den Haag, 21 december 1999.
                          Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                                           23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Bijlage: Opmerkingen bij het nieuwe artikel 22b Sr
Artikel 22b, lid 1 Sr
Artikel 22b, lid 1 Sr beschrijft de wijze waarop aanwezigheid van de veroordeelde op de plaats van de
thuisdetentie wordt gecontroleerd, in dit geval met elektronisch toezicht. Een dergelijke nauwkeurige
uitwerking van een sanctie is nieuw in het Wetboek van Strafrecht. Dit heeft tot gevolg dat het
conceptwetsvoorstel weinig ruimte geeft aan de uitvoeringspraktijk. Het is beter als de wettekst bepaalt dat
controle op de thuisdetentie in de regel, maar niet noodzakelijk, elektronisch plaatsvindt. Daarmee wordt de
mogelijkheid gecreëerd om bij uitzondering de aanwezigheid op een andere wijze te controleren. Daarnaast
komt dan beter tot uitdrukking dat de sanctie zich in de eerste plaats kenmerkt door vrijheidsbeneming op
één bepaalde plaats.
Artikel 22b, lid 3 Sr
De memorie van toelichting geeft aan dat de veroordeelde vrij is om te doen wat hij wenselijk acht in de twee
uur waarin hij zijn huis mag verlaten. In deze zinsnede leest de Raad impliciet dat de veroordeelde de
tijdstippen van de vrije uren mag kiezen. Nu dit nog niet duidelijk is, verdient het aanbeveling om de
keuzevrijheid van de veroordeelde nadrukkelijk in de wettekst vast te leggen.
Artikel 22b, lid 6 Sr
Omdat thuisdetentie ook op andere plaatsen dan de eigen woning van een veroordeelde wordt ten uitvoer
gelegd, is soms toestemming van iemand anders dan de veroordeelde vereist voor het binnentreden. Het is
daarom beter om te spreken over toestemming van de ‘rechthebbende’.
Voorzover artikel 22b, lid 6 Sr duidelijk moet uitdrukken dat het ook de bevoegdheid tot het betreden van een
woning omvat, wordt voorgesteld om na ‘zijn belast met de tenuitvoerlegging van thuisdetentie’ het daarop
volgende zinsdeel te vervangen door: ‘zijn bevoegd elke plaats waar thuisdetentie ten uitvoer wordt gelegd,
inclusief woningen, zonder toestemming van de rechthebbende te betreden’. De bewoordingen sluiten
hierdoor beter aan bij de gangbare terminologie in de Awbi.
De bevoegdheid tot binnentreden zonder toestemming moet proportioneel worden toegepast. Om dit beter
tot uitdrukking te brengen, wordt voorgesteld om het woord ‘strikt’ toe te voegen na ‘indien dit’. De
formulering sluit dan meer aan bij de terminologie van het Wetboek van Strafvordering, waar het de
dwangmiddelen betreft. Daarnaast sluit het beter aan bij de strekking van de Wet wijziging
binnentredingsbepalingen, waarin de wetgever heeft bedoeld om de bevoegdheden tot binnentreden strikt te
formuleren15.
Artikel 22b, lid 7 Sr
Bij lid 7 van het nieuwe artikel 22b Sr rijst de vraag of een veroordeelde ook voorafgaand aan de
tenuitvoerlegging kan worden verplicht om ter controle op het gebruik van gedragsbeïnvloedende middelen
    15  P.A.M. Mevis, DD 1993, p. 129 ev.
                                 Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                                                  25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>urine af te staan. Momenteel sluit de terminologie niet uit dat justitiabelen direct na de veroordeling, maar
nog voorafgaand aan de tenuitvoerlegging, deze verplichting krijgen opgelegd.
Het opleggen van de verplichting tot het afstaan van urine is een verregaande bevoegdheid. De Raad acht het
niet juist dat artikel 22b, lid 7 Sr ook de mogelijkheid biedt om deze bevoegdheid voorafgaand aan de
tenuitvoerlegging uit te oefenen.
                           Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Thuisdetentie
                                                            26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>