<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Wijziging van de Regeling selectie, plaatsing en overplaatsing
van gedetineerden in verband met de modernisering van het
gevangeniswezen
Advies 10 maart 2011
 Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies wijziging Regeling SPOG i.v.m. de modernisering van het gevangeniswezen
                                                                   1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies wijziging Regeling SPOG i.v.m. de modernisering van het gevangeniswezen
                                                                  2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Samenvatting                                                                                                                                5
Inleiding en context voor dit advies                                                                                                        7
   1. Uitsluiting bij voorbaat van arrondissementale plaatsing van de categorie vrouwen                                                     9
   2. Onduidelijkheid ten aanzien van het begrip differentiatie en verhouding tot regime en
        beveiliging                                                                                                                         9
   3. Arrondissementale plaatsing                                                                                                           9
   4. Inrichtingen voor JOVO’s                                                                                                            10
   5. Rechtspositionele aspecten                                                                                                          10
   6. Langgestraften en arrondissementale plaatsing                                                                                       10
   7. Het begrip “strafrechtelijke vreemdeling”                                                                                           11
Bijlage                                                                                                                                   13
  Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies wijziging Regeling SPOG i.v.m. de modernisering van het gevangeniswezen
                                                                    3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies wijziging Regeling SPOG i.v.m. de modernisering van het gevangeniswezen
                                                                  4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Samenvatting
De Raad kan zich op hoofdlijnen vinden in de voorgestelde wijzigingen van de Regeling
selectie, plaatsing en overplaatsing, die voortvloeien uit het beleidsprogramma Modernisering
Gevangeniswezen. Dit programma beoogt onder andere een meer persoonsgerichte aanpak voor
gedetineerden. De Raad heeft naar aanleiding van de voorgestelde wijzigingen enkele kritische
opmerkingen en  doet daarbij voorstellen tot aanpassing van de Regeling.
In de Regeling wordt de categorie vrouwen bij voorbaat uitgesloten van arrondissementale
plaatsing. De Raad vindt dat uitsluiting bij voorbaat geen goede zaak is. Een dergelijke uitsluiting
is ook niet in lijn met de uitgangspunten van Modernisering Gevangeniswezen. De Raad meent
dat bezien zou moeten worden op welke wijze regionale plaatsing ook bij deze kleine doelgroep
gerealiseerd kan worden. De Raad wijst daarbij op kleine afdelingen bij bestaande inrichtingen, die
in het verleden hebben bestaan en waarmee de ervaringen positief waren.  
De Raad meent dat het begrip differentiatie in de toelichting bij de Regeling niet eenduidig
wordt gehanteerd en beveelt aan dit begrip, evenals de verhouding tussen differentiatie,
beveiligingsniveau en regime, te verhelderen. De Raad wijst erop dat het begrip “arrondissementale
plaatsing” in een ander licht zal komen te staan wanneer de wet tot herziening van de
arrondissementale indeling voor de rechtspraak, OM, politie en veiligheidsregio’s, thans aanhangig
in de Tweede Kamer, van kracht wordt. De Raad vreest dat  zonder aanpassing van de Regeling van
de persoonsgerichte aanpak na invoering van deze wet niet veel meer terecht zal komen, omdat
er dan sprake zal zijn van een sterke vergroting van de huidige arrondissementen. De Raad stelt
daarom voor niet ‘arrondissementale plaatsing’ maar ‘regionale plaatsing’ als criterium te hanteren.
In verband met de resocialisatiebelangen van langgestraften beveelt de Raad aan deze categorie
eerder dan in de laatste vier maanden van de detentie in de regio van vestiging te plaatsen. Door
de lange afwezigheid van langgestraften uit de maatschappij zal  voor een succesvolle resocialisatie
veelal een langere periode dan vier maanden nodig zijn. Resocialisatie heeft naar het oordeel van
de Raad de meeste kans op succes bij plaatsing in de buurt van toekomstig huis, werkkring en
dergelijke.
   Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies wijziging Regeling SPOG i.v.m. de modernisering van het gevangeniswezen
                                                                     5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies wijziging Regeling SPOG i.v.m. de modernisering van het gevangeniswezen
                                                                  6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Inleiding en context voor dit advies
De Raad ontving op 6 januari 2011 een adviesaanvraag over de aanpassing van de Regeling selectie,
plaatsing en overplaatsing van gedetineerden. Met de wijzigingen in deze Regeling wordt beoogd
gedetineerden zoveel mogelijk aan het eind van hun detentie te plaatsen in het arrondissement
van herkomst. De concrete wijzigingen in de regeling betreffen het vervallen van een aantal
bestemmingen voor bijzondere opvang, artikelen 13,14,15,16,18,20 en 34, thans opgenomen in
Hoofdstuk IV (Inrichtingen en afdelingen voor bijzondere opvang). De functie van deze inrichtingen
en afdelingen wordt, met uitzondering van artikel 16, de JOVO (psychologisch jongvolwassenen)-
inrichtingen, overgenomen door de in artikel 20c van de Regeling opgenomen Penitentiair
Psychiatrische Centra. Aan het huidige artikel 25 dat de selectie van gedetineerden betreft, wordt
een lid toegevoegd waarin is opgenomen dat gedetineerden met een strafrestant tot vier maanden of
minder in beginsel in een gevangenis in het arrondissement van vestiging worden geplaatst.
In de Toelichting op de Regeling is aangegeven dat de thans voorgestelde wijzigingen voortvloeien
uit het beleidsprogramma Modernisering Gevangeniswezen.1 In dit programma worden de
huidige veertig differentiaties beperkt tot zes, te weten voorlopig gehechten, kortverblijvenden,
langverblijvenden, vrouwen, strafrechtelijk gedetineerde vreemdelingen en bijzondere opvang.
Belangrijk doel hiervan is te komen tot een flexibeler capaciteitsmanagement. Gedetineerden, met
name de doelgroepen voorlopig gehechten, kortverblijvende gedetineerden en de langverblijvende
gedetineerden die in de laatste maanden van hun detentie zijn, worden zoveel mogelijk
arrondissementaal geplaatst. De voorgestane beperking van het aantal bestaande differentiaties
tot zes moet de gewenste persoonsgerichte aanpak, beoogd met het Masterplan Gevangeniswezen
2009-2014, ten goede komen.
    1  In zijn brief van 19 januari 2009 heeft de Raad in grote lijnen met instemming kennisgenomen van het beleidsplan Modernisering
       Gevangeniswezen, zoals vervat in het Masterplan gevangeniswezen 2009-2014.
  Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies wijziging Regeling SPOG i.v.m. de modernisering van het gevangeniswezen
                                                                        7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies wijziging Regeling SPOG i.v.m. de modernisering van het gevangeniswezen
                                                                  8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>1. Uitsluiting bij voorbaat van arrondissementale plaatsing van de
     categorie vrouwen
Uitgangspunt van Modernisering Gevangeniswezen is arrondissementale plaatsing.
Arrondissementale plaatsing wordt voor vrouwen echter bij voorbaat uitgesloten, aldus de
Toelichting op de Regeling, vanwege de  beperkte omvang van deze categorie gedetineerden.
De Raad is van oordeel dat de categorie vrouwen niet bij voorbaat dient te worden uitgesloten
van het streven om arrondissementaal te plaatsen. Ook, en misschien zelfs juist, bij vrouwen
dient zoveel mogelijk gestreefd te worden naar plaatsing in de buurt van hun oorspronkelijke
respectievelijk toekomstige woonplaats. De Raad wijst erop dat het onderscheid naar sekse dat op
dit punt in de regeling ontstaat, strijd op kan leveren met het Verdrag inzake de uitbanning van alle
vormen van discriminatie van Vrouwen van 18 december 1979.
Bezien zou moeten worden op welke wijze regionale plaatsing ook bij deze kleine doelgroep
beter kan worden gerealiseerd, bijvoorbeeld door het creëren van kleine afdelingen of groepen
voor vrouwen bij bestaande inrichtingen per arrondissement/regio. In het verleden bestonden
er dergelijke afdelingen voor vrouwen in  penitentiaire inrichtingen voor mannen. De ervaringen
daarmee waren positief, maar door de voortdurende schaalvergroting zijn deze afdelingen
afgeschaft.
2. Onduidelijkheid ten aanzien van het begrip differentiatie en
     verhouding tot regime en beveiliging
De Raad is van mening dat het begrip differentiatie, zoals dit wordt gebruikt in de Toelichting, in
de praktijk tot onduidelijkheden kan leiden. In de Toelichting wordt differentiatie gelijkgesteld
aan doelgroep. Het is onduidelijk hoe de differentiaties zich verhouden tot de bepalingen die
het beveiligingsniveau en de regimes betreffen (hoofdstuk II en III van de Regeling). Dit alles
maakt de Regeling lastig te doorgronden. Een heldere opzet bevordert een juiste toepassing in
de praktijk. Indien conform artikel 25 van de regeling rekening wordt gehouden met het bestaan
van verschillende beveiligingsniveaus en regimes, is er sprake van meer dan zes differentiaties.
Te denken valt aan de BBI’s en de ZBBI’s en de EBI.  Te denken valt verder onder meer ook aan de
Inrichtingen voor stelselmatige daders die een wettelijke bestemming hebben (artikel 9 PBW). De
Raad beveelt aan een eenduidiger terminologie te hanteren en in de Toelichting nader in te gaan op
de verhouding tussen differentiatie, beveiligingsniveau en regime.
3. Arrondissementale plaatsing
De Raad is van mening dat arrondissementale plaatsing in de praktijk slechts goed kan functioneren
indien in elk arrondissement ook voldoende differentiatie aan regimes en aan beveiligingsniveaus
bestaat.2 Dat zal in de praktijk niet altijd haalbaar zijn, daarbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan
de hiervoor genoemde BBI’s en ZBBI’s, die niet in elk arrondissement aanwezig zullen zijn.
In dit verband is de komende landelijke herziening van de arrondissementale indeling
relevant. Bij de Tweede Kamer is momenteel een wetsvoorstel aanhangig tot herziening van de
arrondissementale indeling voor de rechtspraak en in het verlengde daarvan ook voor OM, politie
en veiligheidsregio’s. In de toekomst telt ons land tien arrondissementen, sommige veel
    2  Ten
       �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������
           aanzien van de categorie bijzondere opvang vermeldt het Masterplan gevangeniswezen 2009-2014 op pagina 33 dat er drie cate-
       gorieën worden onderscheiden, t.w. inrichtingen voor psychiatrische zorg, voor gedetineerden met een extreem beheersrisico en voor
       gedetineerden met een hoog of extreem maatschappelijk en/of vluchtrisico.
  Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies wijziging Regeling SPOG i.v.m. de modernisering van het gevangeniswezen
                                                                     9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>groter dan thans. Zo vormen Groningen, Friesland en Drenthe in dit wetsvoorstel een nieuw
arrondissement. In de toekomst zal dan voldaan zijn aan de arrondissementale gedachte indien
een gedetineerde uit bijvoorbeeld Harlingen in Ter Apel wordt geplaatst. Het oorspronkelijke doel
van de arrondissementale plaatsing vanuit Modernisering Gevangeniswezen schiet dan zijn doel,
persoonsgerichte aanpak, voorbij.
De Raad meent dat met het oog op genoemde herindeling in het voorgestelde artikel 25, lid 8, van
de Regeling beter kan worden gesproken van regionale plaatsing. In de Regeling zou ook moeten
worden uitgelegd wat onder regionale plaatsing wordt verstaan.
4. Inrichtingen voor JOVO’s
Onder hoofdstuk IV, bijzondere opvang, is thans ook artikel 16,  inrichtingen voor de bijzondere
opvang van psychologisch onvolwassenen (JOVO) opgenomen. Dit artikel komt in het voorstel te  
vervallen.  
De Raad wijst in dit verband op de voorgenomen plannen van de Staatssecretaris om in het
strafrecht een speciale categorie jongvolwassenen aan te wijzen van 15 tot 24 jaar. Ook de Raad is
voorstander van een speciaal adolescentenstrafrecht, dat naar het oordeel van de Raad zou moeten
gelden voor de categorie 18 tot 24 jaar. Ter beperking van detentieschade en criminele infectie zijn
bij de realisatie hiervan  op deze doelgroep toegesneden voorzieningen van essentieel belang. De
nadere uitwerking daarvan moet op het departement nog vorm krijgen en daarbij moet ook nog
invulling worden gegeven aan.de meest wenselijke vorm van opvang voor een dergelijke categorie.
De Raad beveelt aan artikel 16 in afwachting van de komende departementale gedachtevorming
over jongvolwassenen en over het advies “jeugdstrafproces: toekomstbestendig!”,3 vooralsnog niet te
schrappen.
5. Rechtspositionele aspecten
De toevoeging aan artikel 25 van de regeling (lid 8) luidt:
“Gedetineerden met een strafrestant tot vier maanden of minder worden in een gevangenis in het
arrondissement van vestiging geplaatst, tenzij plaatsing vanwege een belang als bedoeld in artikel
36, vierde lid, van de wet zich daartegen verzet dan wel dat plaatsing vanwege capaciteitsgebrek in
het betreffende arrondissement niet mogelijk is”.
De Raad stelt voor in deze bepaling het criterium “plaatsing vanwege capaciteitsgebrek niet
mogelijk is”  te wijzigen in “plaatsing vanwege capaciteitsgebrek nog niet mogelijk is”. Daarbij zou
in de Toelichting dienen te worden opgenomen, dat regionale plaatsing zodra mogelijk alsnog zal
worden geëffectueerd.
6. Langgestraften en arrondissementale plaatsing
Het nieuwe artikel 25, lid 8, van de Regeling bepaalt dat kortverblijvenden bij voorkeur worden
geplaatst in het arrondissement van terugkeer. Ook langgestraften worden blijkens de Toelichting
in beginsel de laatste vier maanden in het arrondissement van terugkeer geplaatst. De Raad meent
dat het juist met het oog op de resocialisatiebelangen van langgestraften vaak van belang is om deze
categorie al eerder dan in de laatste vier maanden in de regio van vestiging te plaatsen. Door hun
lange detentie zullen langgestrafte gedetineerden vaak meer moeite hebben om te reïntegreren in
de maatschappij en hun resocialisatie zal dan ook langer duren. Een succesvol resocialisatietraject
    3   Advies d.d. 14 maart 2011 “Jeugdstrafproces:toekomstbestendig!”
  Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies wijziging Regeling SPOG i.v.m. de modernisering van het gevangeniswezen
                                                                   10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>bij langgestraften heeft de meeste kans op succes bij een vroegtijdige start in de nabijheid van
toekomstig huis, werkkring en dergelijke. Daarvoor is naar het oordeel van de Raad meer tijd nodig
dan vier maanden. De Raad dringt erop aan hierover een passage in de Toelichting op te nemen.
7. Het begrip “strafrechtelijke vreemdeling”
In de toelichting wordt enkele malen de omschrijving “strafrechtelijk gedetineerde vreemdelingen”
gebruikt. De Raad neemt aan dat hier wordt gedoeld op vreemdelingen die na expiratie van de straf
(of VI) het land dienen te verlaten. De huidige formulering zou aldus kunnen worden
opgevat dat alle gedetineerden met een niet-Nederlandse nationaliteit worden uitgesloten van
de regionaliseringsgedachte. Dat zal niet de bedoeling zijn. De Raad beveelt aan dit nader te
expliciteren.
  Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies wijziging Regeling SPOG i.v.m. de modernisering van het gevangeniswezen
                                                                   11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies wijziging Regeling SPOG i.v.m. de modernisering van het gevangeniswezen
                                                                 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Bijlage
Tekstuele opmerkingen
•   De term “Penitentiair Ziekenhuis” in artikel 19 wordt vervangen door “Justitieel Medisch
    Centrum”. Het woord “Penitentiair Ziekenhuis” komt ook elders in de tekst een aantal malen
    voor en zal ook daar moeten worden vervangen.
•   In het voorgestelde artikel 25, lid 8, wordt gesproken over “arrondissement van vestiging”; dit
    begrip wordt nergens gedefinieerd, terwijl in de toelichting over “arrondissement van terugkeer”
    wordt gesproken. De Raad beveelt aan om deze bepaling te verhelderen zodat duidelijker wordt
    dat het hier dient te gaan om het arrondissement waar de gedetineerde na ommekomst van de
    detentie wil gaan wonen.
•   Ten aanzien van artikel 25, lid 8, merkt de Raad het volgende op. De in dit lid 8 opgenomen
    uitzondering van artikel 36, lid 4, PBW, is voor de gemiddelde lezer niet erg toegankelijk. Het
    artikel vraagt in ieder geval om verheldering in de toelichting.
  Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies wijziging Regeling SPOG i.v.m. de modernisering van het gevangeniswezen
                                                                   13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies wijziging Regeling SPOG i.v.m. de modernisering van het gevangeniswezen
                                                                 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>