<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
Advies d.d. 25 oktober 2012
            Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                        1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                            2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Samenvatting                                                                                                5
1. Inleiding                                                                                                7
2. Zorgen over de inhoud van het conceptwetsvoorstel                                                        9
3. Organisatie en kwaliteit                                                                                13
    3.1 Uitvoering van de gedwongen jeugdhulp door gecertificeerde instellingen                            13
       3.1.2 Certificering van overige jeugdhulpinstellingen in het kader van gedwongen plaatsing)         13
    3.2 Bovenlokale samenwerking van gemeenten / regiovorming                                              14
    3.3 Positie landelijk werkende instellingen                                                            14
    3.4 Jeugdreclassering                                                                                  14
    3.5 Jeugdbescherming                                                                                   14
    3.6 Nazorg                                                                                             15
    3.7 Regionale plaatsing                                                                                15
    3.8 Leeftijdsgrenzen                                                                                   15
4. Bevoegdheden onder de nieuwe wetgeving en consequenties                                                 17
    4.1 Bevoegdheden tot toeleiding naar de gedwongen jeugdhulp                                            17
    4.2 De bevoegdheid tot het verzoeken van een verlenging van de ondertoezichtstelling/machtiging
         tot (gesloten) uithuisplaatsing                                                                   18
    4.3 Voorwaardelijke machtiging tot gesloten uithuisplaatsing                                           18
    4.4 Consequenties herziene kinderbeschermingswetgeving                                                 18
5. Rechtspositie van de jeugdige en zijn opvoeders                                                         19
    5.1 Procedurele waarborgen                                                                             19
    5.2 Dwangmedicatie en dwangbehandeling                                                                 19
    5.3 Klachtrecht                                                                                        19
6. Wetssystematiek                                                                                         21
7. Terminologie en begrippen in het wetsvoorstel                                                           23
8. Conclusie en aanbevelingen                                                                              25
Geraadpleegde bronnen                                                                                      27
                 Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                             3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                            4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Samenvatting
In dit advies stelt de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (hierna: de Raad) de
stelselwijziging zelf niet ter discussie, nu deze inmiddels in brede kring wordt gedragen, maar gaat de Raad
nader in op de voorwaarden waaronder de gedwongen jeugdhulp wordt overgedragen aan de gemeenten. De
Raad is van mening dat het conceptwetsvoorstel onvoldoende basis biedt om de gedwongen jeugdhulp op de
vereiste zorgvuldige wijze te doen overgaan van het Rijk en de provincies naar de gemeenten.
Bij de uitvoering van gedwongen maatregelen zoals de jeugdbescherming heeft de overheid vanwege
het gedwongen karakter van deze maatregelen immers een speciale verantwoordelijkheid. De overheid
dient ervoor te zorgen dat iedere jeugdige in Nederland de bescherming en hulp krijgt die nodig is. Deze
verantwoordelijkheid vloeit ook voort uit internationale verdragen zoals het Internationaal Verdrag voor
de Rechten van het Kind (IVRK) en het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens
en de fundamentele vrijheden (EVRM). Het gaat daarbij ook om waarborgen die de proportionaliteit en
subsidiariteit, de rechtsgelijkheid, verbod van willekeur, de rechtszekerheid en de uniformiteit betreffen.
Als zorgpunten bij het conceptwetsvoorstel noemt de Raad ondermeer het vooralsnog ontbreken van
randvoorwaarden, het ontbreken van de verbinding met de jeugd-geestelijke gezondheidszorg (jeugd-ggz)
en invulling van certificeringseisen voor de onvrijwillige jeugdzorg, onduidelijkheid over de aansluiting van
voorzieningen op elkaar en onduidelijkheid over de wijze waarop het transitieproces verloopt en waar de regie
hierbij ligt.
De Raad maakt kritische opmerkingen over het feit dat nadere invulling van het normenkader voor
certificeringseisen voor instellingen nog moet plaatsvinden en de Raad meent dat bovenlokale samenwerking
van gemeenten en regiovorming voor alle vormen van residentiële hulp en specialistische hulp voor jongeren
met een licht verstandelijke beperking (LVB-jongeren) of voor jongeren met psychische problematiek
verplicht dient te zijn. Verder dient naar het oordeel van de Raad ondermeer de positie van landelijk
werkende instellingen te worden vastgelegd, de structuur van jeugdreclassering en jeugdbescherming
nader te worden ingevuld en dienen er procedurele waarborgen en bepalingen inzake het klachtrecht
in het conceptwetsvoorstel te worden opgenomen. De Raad vraagt tevens aandacht voor de samenhang
tussen de bevoegdheid van het college van Burgemeester en Wethouders ten aanzien van het verzoeken
van een (verlenging van een) maatregel van gedwongen jeugdhulp, op te leggen door de rechter, en de
eindverantwoordelijkheid van het college voor de (gedwongen) jeugdhulp. De Raad komt tot de conclusie
dat het conceptwetsvoorstel aangepast dient te worden op een groot aantal fundamentele punten en sluit dit
advies af met een aantal aanbevelingen.
               Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                           5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                            6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1. Inleiding
In dit advies spreekt de Raad zich uit over het conceptwetsvoorstel Jeugdwet. De staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de minister van Veiligheid en Justitie hebben hun adviesorganen,
waaronder de Raad, gevraagd hierover te adviseren.
Het conceptwetsvoorstel Jeugdwet regelt de overheveling van de jeugdhulp van het Rijk en de provincies
naar de gemeenten, waardoor de gemeenten zowel bestuurlijk als financieel verantwoordelijk worden voor
de uitvoering. In het nieuwe stelsel krijgen de gemeenten de verantwoordelijkheid voor alle vormen van
jeugdhulp (inclusief specialistische hulp zoals jeugd-ggz, jeugd-LVB en gesloten jeugdhulp in het kader
van ernstige opgroei- en opvoedingsproblemen) en de uitvoering van kinder­beschermingsmaatregelen en
jeugdreclassering. Voor de Raad staat de stelselwijziging zelf niet ter discussie, nu deze inmiddels in brede
kring wordt gedragen. De Raad gaat in dit advies nader in op de voorwaarden waaronder de gedwongen
jeugdhulp wordt overgedragen aan de gemeenten.
Centraal in de advisering van de Raad staan de rechtspositie en de goede bejegening1 van diegenen die met de
overheid te maken krijgen in het kader van de tenuitvoerlegging van straffen en maatregelen of maatregelen
in het kader van jeugdbescherming. In dit advies beperkt de Raad zich dan ook tot de gebieden die op zijn
werkterrein liggen: jeugdbescherming, jeugdreclassering, jeugd-ggz en jeugd-LVB voorzover deze vallen
onder de onvrijwillige jeugdhulp. Kort gezegd beperkt de Raad zich in dit advies tot de gedwongen jeugdhulp.
De overheid heeft bij de uitvoering van gedwongen maatregelen zoals de jeugdbescherming, vanwege
het gedwongen karakter van deze maatregelen, een speciale verantwoordelijkheid. Immers de overheid
dient ervoor te zorgen dat iedere jeugdige in Nederland de bescherming en hulp krijgt die nodig is. Deze
verantwoordelijkheid vloeit ook voort uit internationale verdragen zoals het Internationaal Verdrag voor de
Rechten van het Kind (IVRK) en het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden (EVRM). Het gaat daarbij tevens om waarborgen betreffende proportionaliteit en
subsidiariteit, rechtsgelijkheid, verbod van willekeur, rechtszekerheid en uniformiteit. Dat betekent dat de
overheveling van verantwoordelijkheden van de rijksoverheid en provincies naar gemeenten, zoals in deze
stelselwijziging het geval is, blijvend omkleed dient te zijn met waarborgen, opdat de jongere de bescherming
en hulp krijgt die hij behoeft. Het conceptwetsvoorstel moet het wettelijk kader bieden om de feitelijke
uitvoering van de gedwongen jeugdhulp na de overgang verantwoord te doen zijn. Voor de Raad staat in dit
advies de vraag centraal of het conceptwetsvoorstel voldoende waarborgen biedt om de verantwoordelijkheid
voor de gedwongen jeugdhulp blijvend op de gemeenten te doen overgaan. Daarnaast heeft een dergelijke
omvangrijke en ingrijpende transitie alleen zin indien deze leidt tot verbetering van de gedwongen hulp aan
kinderen en hun ouders c.q. opvoeders.
Vraagstelling
In dit advies staan de volgende vragen centraal:
--   Wordt de toeleiding naar en de uitvoering van de gedwongen jeugdhulp in het nieuwe stelsel op
     verantwoorde wijze geregeld?
--   Draagt de stelselwijziging bij aan de noodzakelijk geachte verbetering van de kwaliteit van de gedwongen
     jeugdhulp?
    1   Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming, nota Goed bejegenen; beginselen voor het omgaan met ingeslotenen.
               Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                                  7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Begrippenkader:
Onder jeugdhulp en gesloten jeugdhulp wordt in het conceptwetsvoorstel in artikel 1.1. het volgende verstaan:
Jeugdhulp: ondersteuning, hulp en zorg aan jeugdigen en hun ouders bij het voorkomen, verminderen,
stabiliseren, behandelen en opheffen van of omgaan met de gevolgen van psychische problemen,
psychosociale problemen of gedragsproblemen van de jeugdige, of opvoedingsproblemen, waaronder
ondersteuning, hulp en zorg die verleend wordt in het kader van een kinderbeschermingsmaatregel of
jeugdreclassering.
Gesloten jeugdhulp: jeugdhulp in het kader van ernstige opgroei- en opvoedingsproblemen op basis van
een machtiging als bedoeld in artikel 6.1.2. van de wet (‘machtiging gesloten plaatsing’). De Raad houdt deze
begrippen aan.
De Raad spreekt daarbij in dit advies van ‘gedwongen jeugdhulp’ indien het gaat over de jeugdbescherming,
jeugdreclassering, jeugd-ggz en jeugd-LVB voorzover deze vallen onder de gedwongen of onvrijwillige
jeugdhulp. Daaronder valt ook de gesloten jeugdhulp zoals hierboven gedefinieerd.
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 wordt uiteengezet welke zorgen de Raad zich maakt over de inhoud van het huidige
conceptwetsvoorstel en wat daarvan de redenen zijn. In de hoofdstukken 3, 4 en 5 brengt de Raad zijn
standpunt naar voren over een aantal onderwerpen uit het conceptwetsvoorstel of over het ontbreken van
belangrijke onderwerpen en doet de Raad voorstellen tot aanpassing. Hoofdstuk 6 en 7 betreffen opmerkingen
over wetsystematiek en terminologie. Het advies wordt afgesloten met een conclusie en en met aanbevelingen
in hoofdstuk 8.
               Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                           8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>2. Zorgen over de inhoud van het conceptwetsvoorstel
Met de stelselwijziging wordt er één financieringsstroom gerealiseerd onder een centrale regie. Doel hiervan is
een samenhangend jeugdhulpaanbod tot stand te brengen. De Raad onderschrijft dat het realiseren hiervan,
evenals het meer inzetten op preventie, vroegtijdiger ondersteuning en verbetering van de (gedwongen)
jeugdhulp, kan leiden tot verbetering van de huidige (gedwongen) jeugdhulp. De Raad maakt zich echter
zorgen over de wijze waarop dit thans dreigt te gebeuren en over de inhoud van het conceptwetsvoorstel dat
als kader voor de gedwongen jeugdhulp moet gelden. De Raad brengt hierbij een aantal zorgpunten naar
voren.
1.   De randvoorwaarden voor de jeugdbescherming zijn niet uitgewerkt
     Het conceptwetsvoorstel Jeugdwet moet het kader bieden waarbinnen de gedwongen jeugdhulp
     door de gemeenten kan worden uitgevoerd. In dit verband constateert de Raad dat de voorliggende
     conceptwettekst op een aantal wezenlijke punten nog niet of onvoldoende is uitgewerkt. Een voorbeeld
     hiervan is dat de randvoorwaarden voor de jeugdbescherming nog tot stand moeten komen, in overleg
     tussen gemeenten en de Vereniging van Gemeenten (VNG). In de Memorie van Toelichting (MvT)2 op
     het conceptwetsvoorstel wordt hierover opgemerkt dat het conceptwetsvoorstel zich waar mogelijk
     beperkt tot het stellen van kaders, van algemene randvoorwaarden, waarbinnen de gemeenten, in grote
     vrijheid, de uitvoering ter hand nemen. Maar vanwege de aard van de taken (het via een gerechtelijke
     uitspraak ingrijpen in de rechten van gezinnen en kinderen) en de kwetsbaarheid van de groep moeten
     er volgens de MvT wel specifieke randvoorwaarden voor de jeugdbescherming tot stand komen. De
     Raad onderschrijft dit. Echter in het huidige conceptwetsvoorstel ontbreken die randvoorwaarden en
     onduidelijk is nog wat de inhoud ervan zal zijn.
2.   Onvrijwillige jeugdhulp, verbinding met de jeugd-ggz en invulling van certificeringseisen zijn niet
     uitgewerkt.
      Rondom de gedwongen jeugdhulp zijn veel zaken in het conceptwetsvoorstel nog niet uitgewerkt.
     Naast de al genoemde randvoorwaarden voor de jeugdbescherming zijn dit ook de wijze van inbedding
     van de jeugdbescherming en de vormgeving van een geïntegreerd meldpunt Advies- en Meldpunt
     Kindermishandeling en Steunpunt Huiselijk Geweld3. Mede doordat certificeringseisen nog niet nader
     zijn uitgewerkt, is het onduidelijk onder welke voorwaarden jeugdbescherming, AMK en Steunpunt
     Huiselijk geweld overgaan naar de gemeenten.
     Daarnaast is in het conceptwetsvoorstel de verbinding tussen gemeenten en de jeugd-ggz en de jeugd-
     LVB4 (nog) niet geregeld. Daardoor bestaat er een groot risico dat jongeren tussen wal en schip vallen en
     niet de hulp krijgen die zij nodig hebben. Bovendien wordt hiermee geen recht gedaan aan de wens om
     tot een integraal aanbod van jeugdhulp te komen. Weliswaar is het de bedoeling om de aansluiting met de
     jeugd-ggz en jeugd-LVB in een later stadium alsnog te regelen, maar naar het oordeel van de Raad is het
     belangrijk om dit van het begin af aan goed te regelen. Juist omdat - blijkens de evaluatie door BMC van
     de Wet op de Jeugdzorg5 - het gebrek aan samenhang tussen de verschillende elementen van de jeugdzorg
    2   MvT , algemeen deel.
    3   In de aanbiedingsbrief bij de adviesaanvraag bij  het conceptwetsvoorstel wordt uiteengezet dat over de wijze van inbedding van de
        jeugdbescherming, de overheveling van psychofarmaca, de wijze van inbedding van de jeugdig in het stelsel en de vormgeving van een
        geëintegreerd meldpunt advies- en Meldpunt Kindermishandeling en Steunpunt Huiselijk Geweld nog nader overleg moet plaatsvinden
        met de VNG.
    4   In dit advies betreft dit Jeugd-ggz en jeugd-LVB voorzover vallend onder de gedwongen jeugdhulp
    5   BMC, evaluatie Wet op de Jeugdzorg, oktober 2009
                  Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                                        9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>    één van de belangrijkste knelpunten in het huidige stelsel is.
3.  Aansluiting van voorzieningen op elkaar
    Wil het nieuwe stelsel een serieuze kans van slagen maken, in de zin van kwaliteitsverbetering, dan is
    het allereerst van belang te bepalen op welk niveau jeugdhulpinstellingen vorm dienen te krijgen, op
    gemeentelijk, bovenlokaal, of soms landelijk niveau. Daarbij moeten voorzieningen goed op elkaar
    aansluiten, en speelt ook bovenlokale samenwerking tussen gemeenten op een aantal gebieden een grote
    rol: ook deze moet goed aansluiten adequaat en niet vrijblijvend worden georganiseerd. In dit verband
    wijst de Raad erop dat de beweging die met de voorgestelde stelselwijziging ten aanzien van de gesloten
    jeugdhulp in gang wordt gezet, namelijk decentralisatie6, contrair lijkt aan de centralisatiebeweging in
    andere (justitiële) domeinen. Zo wordt de gerechtelijke indeling van ons land op 1 januari 2013 gewijzigd;
    het aantal arrondissementsparketten en -rechtbanken wordt dan gereduceerd van negentien naar
    tien. Ook de politieorganisatie is bezig te centraliseren: de huidige vijfentwintig regiokorpsen worden
    samengesmolten tot één nationale politie, bestaande uit tien regionale eenheden. Het aantal Haltbureaus
    wordt (eveneens per 1 januari 2013) teruggebracht van zeventien tot één. De gesloten jeugdhulp
    daarentegen, wordt door deze stelselwijziging verder versnipperd. De Raad vraagt zich af of het niet meer
    voor hand ligt om de gesloten jeugdhulp in een groter verband te organiseren, zoals thans het geval is.
    Een argument daarvoor is dat een hoger niveau van organisatie meer garanties biedt voor het realiseren
    van de professionele deskundigheid; die moet aansluiten op de specifieke hulpvraag die voortvloeit
    uit de ernst van de problematiek. Overigens blijft het zeer de vraag wat de meerwaarde is van deze
    decentralisatie als er toch weer tal van bovenlokale verbanden (moeten) worden gecreëerd.
4.  Bureaucratisering
    Eén van de doelstellingen van de stelselwijziging is het terugdringen van de bureaucratie in het stelsel.
    Onder het nieuwe stelsel moet een gedifferentieerd en fijnmazig stelsel van (gedwongen)jeugdhulp
    tot ontwikkeling komen, waarbij de gemeenten de regie voeren. Hierin moeten tal van instanties op
    gemeentelijk niveau samenwerken, soms ook met landelijke voorzieningen. De verwachting dat dit
    hybride stelsel tot een vermindering van bureaucratie zal leiden, lijkt vooralsnog erg optimistisch. Het
    omgekeerde, een toename van bureaucratie, lijkt eerder te verwachten.
5.  Het transitieproces
    Het transitieproces, ofwel de overgangsfase van het oude naar het nieuwe stelsel, van Rijk en provincies
    naar gemeenten, baart de Raad eveneens zorgen. Er zijn, zoals op verschillende plaatsen in dit advies
    wordt aangegeven, nog zoveel onduidelijkheden dat bij de overgang een ordeloze situatie dreigt.7 Er is
    geen duidelijke regie; aansturing ten aanzien van eenduidigheid, rechtsgelijkheid en beschikbaarheid
    van hulp is onvoldoende. Tal van personen en instanties in het land zijn straks ‘zoekende’. Gemeenten
    moeten nieuwe taken gaan uitvoeren, specifieke deskundigheid gaan ontwikkelen op het terrein van de
    gedwongen jeugdhulp, bovenlokale samenwerkingsverbanden moeten worden opgezet, verbindingen
    moeten worden gelegd, partners moeten elkaar leren te vinden, relaties met jeugdhulpaanbieders
    moeten worden aangeknoopt en zorgaanbieders en de Bureaus jeugdzorg moeten proberen zich als
    gecertificeerde instelling ‘op de markt’ aan te bieden. Ook moet er een kwaliteits- en certificeringssysteem
   6   Naast jeugdzorg wordt ook de AWBZ gedecentraliseerd. Voor ‘werken naar vermogen’ waren hiervoor ook plannen, maar het wetsvoor-
       stel ‘werken naar vermogen’ is inmiddels controversieel verklaard. Dat betekent dat dit wetsvoorstel in de huidige kabinetsperiode niet
       meer worden behandeld.
   7   Zie bijvoorbeeld: Arno Seinstra, Stan van de Laar en Lydia van Ruremonde, Chaos dreigt in jeugdzorg; Heel veel onduidelijkheden over
       model, proces en financiën bij stelselherziening jeugdzorg; Binnenlands Bestuur, 18 mei 2011
                Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                                      10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre> worden ontwikkeld. Dit systeem moet er zijn voordat instellingen zich “als gecertificeerde instelling”
 kunnen aanbieden. Kortom, een nieuwe sociale infra­structuur moet vorm krijgen. Voor alle betrokken
 partijen betekent dat op zijn minst een gewennings­proces, met het risico van een wanorde waarvan niet
 duidelijk is hoe lang die zal duren. Weliswaar is er een Transitiebureau Jeugd ingesteld, maar het bestaan
 van een dergelijk bureau alleen is voor de Raad onvoldoende om bovengenoemde zorgen weg te nemen.8.
 In ieder geval moeten de jeugdige en zijn opvoeders ook in de transitiefase de hulp kunnen krijgen die
 nodig is (‘tijdens de verbouwing gaat de verkoop gewoon door’). Daarom moeten bestaande structuren en
 voorzieningen in stand blijven totdat het nieuwe stelsel adequaat functioneert.
8   Het Transitiebureau jeugd is een samenwerkingsverband tussen de VNG en de ministeries van Veiligheid en Justitie en Volksgezond-
    heid, Welzijn en Sport,  en ondersteunt gemeenten bij de inhoudelijke en bestuurlijke aspecten van de transitie jeugdzorg.  Doel is de
    voortgang van de transitie te monitoren en waar nodig aan te jagen. Zie ook Transitieagenda Jeugdzorg, gezamenlijke agenda Rijk/
    VNG/IPO en “verantwoord over de drempel”, eindrapport van de Werkgroep Overgangsmaatregelen ter bestrijding van de risico’s van
    de transitie van de jeugdzorg.
             Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                                  11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                            12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>3. Organisatie en kwaliteit
3.1 Uitvoering van de gedwongen jeugdhulp door gecertificeerde instellingen
In het nieuwe stelsel wordt de gedwongen jeugdhulp uitsluitend uitgevoerd door gecertificeerde instellingen.
De Raad is positief over de toegenomen aandacht voor (de bevordering van) professionalisering. Zo komt
er een afzonderlijk wetsvoorstel om de professionalisering van de beroepsbeoefenaren in de jeugdsector
reeds in het huidige stelsel te bevorderen9. Certificeringseisen voor instellingen worden in het onderhavige
conceptwetsvoorstel opgenomen. De Raad meent dat de invulling van certificeringseisen een belangrijk
aspect is van een succesvolle stelselwijziging. Deze eisen zijn echter nog niet bekend omdat het normenkader
nog in ontwikkeling is (in overleg met het veld). Dat kader moet tot stand komen op basis van de wettelijke
eisen die zullen gelden voor de werk­soorten jeugdbescherming, jeugdreclassering en gesloten jeugdhulp.
Aan de orde komen daarbij onder meer kwaliteitscriteria, de vorm van certificering en de wijze van toetsen.
Het is, althans voor de Raad, niet duidelijk hoe dit normenkader wordt ingevuld en tot stand komt en evenmin
hoe het toezicht op alle betreffende werksoorten wordt gepositioneerd, georganiseerd en uitgevoerd.
Een andere vraag is langs welke weg de kwaliteit blijvend kan worden getoetst nadat de certificering definitief
is geworden. Een klanttevredenheidsonderzoek is daarvoor naar het oordeel van de Raad niet voldoende.
De Raad beveelt dringend aan een landelijk geldend kader vast te stellen voor de invulling van kwaliteitseisen
en de wijze van toetsing hieraan.
Niet uit te sluiten is dat na de stelselwijziging ongewenste vormen van aanbesteding van gedwongen
jeugdhulp ontstaan. Het risico dient te worden vermeden dat kostprijs belangrijker wordt dan kwaliteit.
De Raad acht het daarom noodzakelijk dat de gemeentelijke overheid gaat werken met een landelijk
vastgestelde aanbestedingsprocedure, waarin kwaliteitseisen zijn vastgelegd.
3.1.2 Certificering van overige jeugdhulpinstellingen in het kader van gedwongen plaatsing)
Gemeenten mogen zélf bepalen welke kwaliteitseisen gesteld zullen gaan worden aan overige
jeugdhulpinstellingen en Centra voor Jeugd en Gezin (CJG’s). Het kan dan ook gaan om aanbieders
(pleegvoorzieningen en jeugdhulpinrichtingen) waar kinderen in het kader van de gedwongen jeugdhulp
kunnen worden geplaatst. Ook voor de uitvoering van deze gedwongen jeugdhulp dienen nadere eisen te
worden gesteld aan de kwaliteit. Deze eisen dienen gelet op het ingrijpende karakter van de gedwongen
jeugdhulp niet uitsluitend te worden bepaald door de afzonderlijke gemeenten. Ook hier dringt de Raad er op
aan hiervoor een model of kader in het conceptwetsvoorstel op te nemen. De Raad wijst in dit verband nog op
de volgende aanbeveling uit het rapport van de Commissie Samson10
   “ De commissie heeft geconstateerd dat het ministerie van VWS teveel aan het veld overlaat vanuit de filosofie ‘sturen op
   afstand’. Dit kan in een complexe situatie ook gezien worden als ‘afschuiven op het veld. De plannen voor verdergaande
   positionering van de residentiële jeugdzorg en de pleegzorg bij de gemeenten zijn in een vergevorderd stadium. De
   overheveling van dure voorzieningen naar de gemeenten, die vanwege de schaal vermoedelijk vaak zullen moeten gaan
   samenwerken om aan de behoefte te kunnen voldoen, vraagt om duidelijke richtlijnen, waarin kwaliteitseisen worden
   gesteld. Het ministerie van VWS moet bij verdergaande decentralisatie zorgen voor kwaliteitsborging. Hiertoe dient
   het ministerie de sector te verplichten een kwaliteitskader te ontwikkelen. De IJZ11 moet een duidelijke handhavende
   taak krijgen en toezien op de naleving van de kwaliteitsnormen. Het ministerie van VWS moet erop toezien dat dit
    9   Dit Wetsvoorstel professionalisering bevindt zich thans in de fase van internetconsultatie. Het wetsvoorstel zal volgens huidige planning
        rond het Kerstreces 2012 worden ingediend bij de Tweede Kamer
    10 Cie Samson, rapport ‘ omringd door zorg, toch niet veilig’, 8 oktober 2012, aanbeveling F5 “Sturing en kwaliteitsborging”.
    11 Inspectie Jeugdzorg
                 Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                                       13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>   kwaliteitskader eind 2012 gereed is. Over twee jaar moet de gehele sector, inclusief de JJI’s12, vanwege de transitie naar
   de gemeenten aan de kwaliteitseisen voldoen. Het ministerie van VWS moet zorgen dat de IJZ over twee jaar voldoende
   instrumenten in handen heeft om te kunnen sanctioneren als instellingen en/of professionals niet aan de gestelde normen
   voldoen”
3.2 Bovenlokale samenwerking van gemeenten/regiovorming
In de bestuursafspraken is opgenomen dat gemeenten een (beperkt) aantal onderdelen van de (gedwongen)
jeugdhulp verplicht bovenlokaal zullen uitvoeren. In een aantal gevallen is dat nodig in verband met
de beperkte omvang van de betreffende doelgroep en de schaal waarop sommige gespecialiseerde
voorzieningen en aanbieders van voorzieningen zijn georganiseerd. Dit geldt met name voor de taken op het
terrein van jeugdbescherming en jeugdreclassering en de gedwongen Jeugd-ggz (BOPZ-opnames).
Voor alle vormen van residentiële hulp en specialistische hulp voor LVB-jongeren of voor jongeren met
psychische problematiek is bovenlokale uitvoering niet verplicht gesteld. Ook hier gaat het echter om
voorzieningen voor specialistische hulp waarvan de kwaliteit onvoldoende gewaarborgd is, als zij niet
bovenlokaal zijn georganiseerd. De Raad beveelt daarom aan ook voor deze voorzieningen bovenlokale
samenwerking verplicht te stellen, althans deze voorzieningen zelf op regionaal niveau te laten functioneren.
Bovendien is het noodzakelijk ook voor deze vormen van hulp kwaliteitscriteria te ontwikkelen en wettelijk
vast te leggen. Daarnaast moet worden geregeld op welke schaal er samenwerkingsverbanden tussen
gemeenten in de (gedwongen)jeugdhulp moeten komen. Daarbij zou aansluiting kunnen worden gezocht bij
bestaande regio’s zoals de ggz-regio’s.
3.3 Positie landelijk werkende instellingen
Het conceptwetsvoorstel regelt niets over de positie van landelijk werkende instellingen zoals het Leger des
Heils, Gereformeerd Jeugdwelzijn, Joods Maatschappelijk Werk (JMW) en de William Schrikkerstichting
Jeugd. Deze instellingen voeren nu de jeugdbeschermingstaken uit onder de regie van een Bureau Jeugdzorg.
Cliënten moeten de vrijheid houden om te kiezen voor een voorziening met een bepaalde denominatie. Om
de positie van deze voorzieningen voor de toekomst te verzekeren beveelt de Raad aan deze in de wet vast te
leggen.
3.4 Jeugdreclassering
In het conceptwetsvoorstel is niets geregeld omtrent de jeugdreclassering. De Raad beveelt aan om structuur
en invulling van de jeugdreclassering, alsmede de rechtspositie van cliënten en een klachtenregeling, wettelijk
vast te leggen.
3.5 Jeugdbescherming
Hetgeen hiervoor is vermeld over de jeugdreclassering geldt evenzeer voor de jeugdbescherming. Zoals de
Raad eerder bij hoofdstuk 2 al naar voren bracht, is de wijze van inbedding van de jeugdbescherming nog
niet duidelijk. Dat betekent dat onduidelijk is onder welke voorwaarden de jeugdbescherming over gaat
naar de gemeenten. Ook ten aanzien van dit punt dringt de Raad erop aan structuur en invulling van de
jeugdbescherming nader in te vullen en daarbij tevens een adequate rechtspositieregeling en klachtenregeling
op te nemen.
    12 Justitiële Jeugdinrichtingen
                 Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                             14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>3.6 Nazorg
De Raad constateert dat in het conceptwetsvoorstel met geen woord wordt gerept over (vrijwillige) nazorg,
aansluitend op de gedwongen jeugdhulp. Voorziet het nieuwe stelsel niet in deze nazorg of wordt gemeend
dat deze niet geregeld behoeft te worden? De beschikbaarheid van nazorg is een essentiële voorwaarde om
terug- val in strafbaar gedrag te voorkomen. Het is daarom noodzakelijk dat gemeenten hierin voorzien.
3.7 Regionale plaatsing
De Raad vraagt zich af of in het toekomstige stelsel voldoende rekening wordt gehouden met de plaatsing
van jongeren in een instelling zo dicht mogelijk bij huis. Uiteraard is het van groot belang dat opvoeders en
sociale context worden betrokken bij de behandeling van een jongere, dit vanuit de gedachte: ‘één gezin,
één plan’. Ingeval regionale plaatsing niet mogelijk is, dient er aandacht voor te zijn dat ouders en opvoeders
betrokken kunnen blijven bij de jongere, bijvoorbeeld door een tegemoetkoming in reiskosten. Wie waakt
over toepassing van deze ‘regionaliserings’ regel?
3.8 Leeftijdsgrenzen
Onder jeugdige wordt in de definitie (art. 1.1) van het conceptwetsvoorstel verstaan: een persoon die de
leeftijd van 18 jaar nog niet heeft bereikt. Een leeftijdsgrens van 23 jaar geldt bij uitzondering, te weten in
gevallen waarin voortzetting van jeugdhulp noodzakelijk is. De Raad begrijpt uit de tekst van de MvT bij het
conceptwetsvoorstel dat deze grens strikt is getrokken. Voor gesloten jeugd­hulp is de leeftijdsgrens bepaald
op 18 jaar (+ 6 maanden), omdat voortzetting hiervan na het achttiende jaar in strijd is met internationale
bepalingen13.
Er is een tendens om de leef­tijds­grens hoger dan 18 jaar te leggen. Denk aan het adolescentenstrafrecht, de
plannen om de leerplicht te verhogen naar 23 jaar en de zorg voor jongeren met een verstandelijke beperking
na hun 18e jaar.
De Raad beveelt aan om ook bij de vrijwillige jeugdhulpverlening en de jeugdbescherming, met uitzondering
van de gesloten plaatsing, een hogere leeftijdsgrens, aan te houden, namelijk van 23 jaar. Dit wordt mede
ingegeven door de constatering dat de overgang voor 18-jarigen naar andere vormen van begeleiding of
hulpverlening vaak zeer groot is of helemaal ontbreekt.
    13 In verschillende rechtelijke uitspraken is bepaald dat het verlengen van een machtiging voor gesloten jeugdzorg  na het 18de jaar in
        strijd is met artikel 5 van het EVRM, zie onder meer Rechtbank Amsterdam, 23 januari 2009 LJN BH0778.
                   Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                                       15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                            16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>4. Bevoegdheden onder de nieuwe wetgeving en consequenties
4.1 Bevoegdheden tot toeleiding naar de gedwongen jeugdhulp
De verantwoordelijkheid voor de toeleiding naar de gedwongen jeugdhulp ligt in het conceptwetsvoorstel
bij het college van B&W (hierna: college). Het is de beleids­vrijheid van de gemeente om dit te organiseren14.
Met het oog op die verantwoordelijkheid wordt verondersteld dat het college een samenhangend beleid voert
ten aanzien van jeugdhulp, de uitvoering van de kinderbeschermings­maatregelen en jeugdreclassering en
jeugdgezondheidszorg met betrekking tot de domeinen onderwijs, zorg, maatschappelijke ondersteuning,
werk en inkomen en politie en justitie (art. 2.1 derde lid van het conceptwetsvoorstel).
Wil het college zo’n samenhangend beleid kunnen voeren dan moet dat college ook de bevoegdheid hebben
om te kunnen bepalen of een jeugdige wordt toegeleid naar de gedwongen jeugdhulp. Daarbij past de taak
van het college tot het doen van een verzoek tot onderzoek bij de Raad voor de Kinderbescherming (hierna:
RvdK) zodra het college tot het oordeel komt dat een maatregel met betrekking tot het gezag over een
minderjarige overwogen dient te worden (art. 2.2 eerste lid onder f, van het conceptwetsvoorstel). Hetzelfde
geldt voor het zorg dragen voor een meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling (art. 2.3 eerste lid, van
het conceptwetsvoorstel). De toeleiding naar de meest ingrijpende vorm van overheidsingrijpen, te weten
de gesloten uithuisplaatsing, is eveneens een bevoegdheid van het college. Immers, artikel 6.1.8 van het
conceptwetsvoorstel bepaalt dat het college een verzoek tot een (voorwaardelijke) (spoed)machtiging voor
een gesloten uithuisplaatsing kan indienen bij de kinderrechter.
Deze verschuiving van verantwoordelijkheden heeft naar het oordeel van de Raad ook consequenties voor de
rekwestrerende taak van de RvdK. De Raad gaat daar hierna op in.
De rekwestrerende taak van de RvdK en de verantwoordelijkheid van de gemeente
Onder het huidige recht kan de RvdK een maatregel van jeugdbescherming (ondertoezichtstelling, ontheffing
of ontzetting) verzoeken, de zogenaamde rekwestrerende taak. Hetzelfde geldt voor de voorlopige maatregel
van jeugdbescherming en de machtiging tot uithuisplaatsing in het kader van een ondertoezichtstelling. Dit
past ook bij de huidige eindverantwoordelijkheid van de rijksoverheid voor de bescherming van kinderen. De
RvdK treedt in dit opzicht op als orgaan van die overheid.
In de voorgestelde Jeugdwet komt de eindverantwoordelijkheid voor het overheidsbeleid op het terrein
van de gedwongen jeugdhulp echter te liggen bij de gemeenten. De Raad vraagt zich daarom af of bij het
uitgangspunt dat het college nu verantwoordelijk wordt voor de toeleiding naar de gedwongen jeugdhulp wel
past dat de RvdK deze rekwestrerende taak behoudt. Immers op die wijze kan het rekwestreringsbeleid van de
RvdK in individuele zaken het integraal jeugdhulpbeleid van de gemeenten doorkruisen. Bovendien worden
in dergelijke gevallen vervolgens de gemeenten (materieel en financieel) verantwoordelijk voor jeugdhulp die
zij zelf wellicht niet aangewezen achten. Uitgangspunt zou daarom naar het oordeel van de Raad moeten zijn
dat deze bevoegdheid tot rekwestreren primair komt te liggen bij het college.
Echter het leggen van een exclusieve verantwoordelijkheid bij het college zou kunnen betekenen dat in de
gevallen dat de RvdK adviseert tot het opleggen van een maatregel van jeugdbescherming en het college
dit advies niet wenst te volgen, de betrokken jeugdige verstoken blijft van de bescherming door de overheid
die hij behoeft. Ook zouden er onwenselijke verschillen op lokaal niveau kunnen gaan optreden in de mate
van bescherming van kinderen. Daarom zou in de Jeugdwet kunnen worden opgenomen dat in zo’n geval
de RvdK zelfstandig een verzoek bij de rechter kan indienen. Overigens blijft het in al die gevallen van
    14   MvT, algemeen deel paragraaf 6.3
                 Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                             17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>gedwongen hulp zo dat het steeds de rechter is die de maatregel oplegt c.q. de machtiging tot uithuisplaatsing
afgeeft. In die gevallen kan de rechter bij zijn beslissing dan ook het standpunt van het college betrekken.
Daarnaast wordt de RvdK als onderzoeksinstantie vaak als eerste geconfronteerd met crisissituaties waarin
snel moet worden opgetreden. Het ligt dan ook voor de hand om de bevoegdheid om in die situaties een
voorlopige maatregel ( bijvoorbeeld een spoeduithuisplaatsing) te verzoeken bij de RvdK te laten liggen. Het
betreft hier kortdurende situaties totdat een eventuele definitieve maatregel van jeugdbescherming wordt
verzocht.
4.2 De bevoegdheid tot het verzoeken van een verlenging van de ondertoezichtstelling/machtiging
tot (gesloten) uithuisplaatsing
Naar huidig recht kan het Bureau Jeugdzorg (BJ) die de ondertoezichtstelling uitvoert een verlenging
van de ondertoezichtstelling en/of de machtiging tot (gesloten)15 uithuisplaatsing (in pleeggezin of
jeugdbeschermingsinrichting) van de jeugdige verzoeken.
In het conceptwetsvoorstel krijgt de gecertificeerde instelling die de (gezins)voogdij uitvoert, die bevoegdheid
ook. Ook hier geldt mutatis mutandis hetgeen hierboven is opgemerkt ten aanzien van de rekwestrerende
taak van de RvdK. Nu de (eind)verantwoordelijkheid van de (gedwongen) jeugdhulp ligt bij het college zou
dit ook de primaire bevoegdheid moeten hebben om te bepalen of aan de rechter moet worden verzocht om
deze vorm van (gedwongen) jeugdhulp op te leggen. Omdat het echter de desbetreffende gecertificeerde
instelling is die de ondertoezichtstelling uitvoert en de machtiging tot uithuisplaatsing uitvoert, heeft c.q.
kan deze in de praktijk goed zicht hebben op de noodzaak van verlenging. Daarom zou het college de
gecertificeerde instelling, die de ondertoezichtstelling uitvoert, moeten kunnen machtigen tot het indienen
van bovenbedoelde verzoeken tot verlenging. Het college kan zo’n algemene machtiging verstrekken
onder voorwaarden en voor een bepaalde duur en kan op die wijze toch de regie houden over de integrale
jeugdhulpverlening. Als die gecertificeerde instelling vindt dat verlenging noodzakelijk is maar het college
vindt dat niet, en er geen verlenging verzocht zou worden, zou ook hier met het oog op het recht van iedere
jeugdige op de bescherming die hij nodig heeft de RvdK subsidiair de bevoegdheid moeten hebben om die
verlenging te verzoeken, na een verzoek van de gecertificeerde instelling.
4.3 Voorwaardelijke machtiging tot gesloten uithuisplaatsing
In art. 6.1.4 van het conceptwetsvoorstel is geregeld dat de kinderrechter op verzoek ook een voorwaardelijke
machtiging tot gesloten uithuisplaatsing kan verlenen. Zo’n voor­waar­delijke machtiging kan een goed
instrument zijn om een gesloten uithuis­plaatsing te voorkomen en/of niet langer te laten duren dan
noodzakelijk is. De tenuitvoerlegging van zo’n voorwaardelijke machtiging is nu een bevoegdheid van de
jeugdhulpaanbieder (art. 6.1.6 van het conceptwetsvoorstel). Aangezien het hier gaat om de tenuitvoerlegging
van vrijheidsbeneming kan dit niet alleen worden overgelaten aan het inzicht van een jeugdhulpverlener.
Er dienen daarvoor strenge waarborgen in de wet te worden opgenomen, zoals het gelasten van de
tenuitvoerlegging van de voorwaardelijke machtiging door de rechter op verzoek van het college.
4.4 Consequenties herziene kinderbeschermingswetgeving
De Raad wijst er op dat in het conceptwetsvoorstel ook de consequenties van de invoering van de herziene
kinderbeschermingswetgeving16 moeten worden ver­werkt. De Raad ziet hierover niets vermeld in het
conceptwetsvoorstel.
    15 Zie art. 29b lid 2 sub c juncto  29d Wet op de jeugdzorg
    16 Het wetsvoorstel herziening kinderbeschermingsmaatregelen (EK 33.061, A) is op 22 maart 2012 aangenomen door de Tweede Kamer.
        Het voorbereidend onderzoek door de Eeerste Kamercommissie voor Veiligheid en Justitie vond plaats op 2 oktober 2012.
                 Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                                 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>5. Rechtspositie van de jeugdige en zijn opvoeders
5.1 Procedurele waarborgen
Het uitgangspunt dat gemeenten veel vrijheid wordt gegund, impliceert dat er verschillen zullen
ontstaan. Voor een deel zijn dat door de wetgever beoogde verschillen, voortvloeiend uit de visie die
aan de stelselwijziging ten grondslag ligt. Gemeenten zijn hierdoor beter in staat om integraal beleid te
ontwikkelen en maatwerk te bieden, afgestemd op de lokale situatie, uitgaande van de mogelijkheden en de
behoeften van de individuele jeugdigen en hun ouders17 Naarmate de interventie van de overheid echter
ingrijpender is, worden procedurele waarborgen zoals uniformiteit, rechtsgelijkheid en rechtszekerheid
belangrijker. Om die reden zal er veel aandacht moeten zijn voor die procedurele waarborgen bij vooral de
ambulante jeugdbescherming, de residentiële jeugdbescherming (uithuisplaatsing in pleeggezinnen en
jeugdbescherminginstellingen), de jeugdreclassering en met name bij de vrijheidsbeneming in het kader
van de gesloten jeugdhulp. De Raad is van oordeel dat deze punten in het conceptwetsvoorstel goed geregeld
moeten zijn, opdat de jeugdige en/of zijn opvoeders straks op een procedureel juiste wijze worden tegemoet
getreden en om te voorkomen dat er willekeur en rechtsongelijkheid in de verschillende delen van het land
ontstaan. Naar het oordeel van de Raad is dit onvoldoende geregeld in het conceptwetsvoorstel. De Raad
dringt er daarom op aan deze procedurele waarborgen alsnog in de conceptwettekst op te nemen.
5.2 Dwangmedicatie en dwangbehandeling
In artikel 6.3.2 van het conceptwetsvoorstel wordt gesproken over het toedienen van medicijnen en de
toepassing van behandelingsmethoden tegen de wil van de jeugdige. Hier verschilt het conceptwetsvoorstel
aanzienlijk van de Wet BOPZ. Immers, volgens de Wet BOPZ mag dwangbehandeling alleen worden
uitgevoerd als dit noodzakelijk is om gevaar dat het gevolg is van een stoornis van de geestvermogens, af
te wenden of te voorkomen. Op grond van het voorliggende conceptwetsvoorstel mag dwangmedicatie cq.
dwangbehandeling ook worden uitgevoerd om het met het verblijf beoogde doel te bereiken. Dit leidt tot een
andere rechtspositie voor jeugdigen in gedwongen jeugdhulp dan die voor jongeren in de gedwongen jeugd-
ggz. De Raad meent dat jeugdigen in de gedwongen jeugdhulp dezelfde bescherming zouden moeten hebben
als die in de gesloten jeugd-ggz. Hierbij dient ook betrokken te worden dat dit met invoering van de Wet
verplichte geestelijke gezondheidszorg mogelijk anders ligt, omdat in deze wet de zorgbehoefte van de patiënt
centraal staat. 18
5.3 Klachtrecht
In paragraaf 6.5 van het conceptwetsvoorstel is het klachtrecht geregeld. Dit klachtrecht heeft uitsluitend
betrekking op de gesloten uithuisplaatsing. Voor alle andere gedwongen jeugdhulpverlening zijn afzonderlijke
klachtregelingen van toepassing die worden opgesteld door de betrokken instanties zelf (art. 4.24). Ook voor
de RvdK en voor het meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling gelden aparte klachtregelingen. Deze
versnippering maakt het voor de (jeugdige) klager niet bepaald eenvoudig om te bezien wat zijn rechtspositie
is en hoe deze geldend gemaakt kan worden. Ten opzichte van de huidige situatie kan dit niet als een
verbetering worden aangemerkt.
De Raad acht het wenselijk dat in de conceptwet regels voor een uniform klachtrecht worden opgenomen,
hetgeen de (klacht)rechtspositie van de (jeugdige) cliënten en hun opvoeders sterk zou kunnen verbeteren.
Daarin zou ook een centrale beroeps­mogelijkheid geregeld moeten worden.
    17 MvT, algemeen deel
    18 Kamerstuknummer 32399, wetsvoorstel verplichte geestelijke gezondheidszorg. Inmiddels heeft de Eerste Kamer dit wetsvoorstel
        aangenomen.  
                Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                                  19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                            20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>6. Wetssystematiek
Overheveling machtiging gesloten jeugdhulp naar het BW
De Raad is van mening dat de machtiging gesloten jeughulp vanuit het oogpunt van wetsystematiek
thuishoort in het Burgerlijk Wetboek (BW). In het BW zijn alle maatregelen van kinderbescherming geregeld
evenals de andere uithuisplaatsingen. De machtiging gesloten jeugdhulp hoort ook eigenlijk niet thuis
in de Wet op de jeugdzorg (Wjz), maar is daarin terecht gekomen omdat er destijds, toen de Wjz werd
geconcipieerd, onvoldoende afstemming was tussen de departementen van VWS en (destijds) Justitie. De
machtiging gesloten jeugdhulp zou geplaatst kunnen worden in boek 1 BW, bij de andere machtigingen
uithuisplaatsing. Dit zou betekenen dat de artikelen 6.1.1 t/m 6.1.15 moeten worden overgeheveld naar het
BW.
              Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                          21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                            22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>7. Terminologie en begrippen in het conceptwetsvoorstel
--  In het conceptwetsvoorstel Jeugdwet wordt nog steeds gesproken van: (maatregelen van)
    kinderbescherming, Raad voor de Kinderbescherming, kinderrechter. In het kader van een consequent
    gebruik van begrippen verdient het naar het oordeel van de Raad aanbeveling om de term “kinder” te
    vervangen door “jeugd”, derhalve maatregelen van jeugdbescherming, Raad voor de Jeugdbescherming
    en jeugdrechter. Dit past ook bij de termen: ‘centrum voor jeugd en gezin’ en ‘jeugdreclassering’ Een
    uitzondering in dit opzicht kan blijven voor het begrip “kindermishandeling” nu deze term in de
    samenleving als begrip zeer is ingeburgerd.
--  de definitie van kinderbeschermingsmaatregel (artikel 1.1.) is niet juist Het gaat niet alleen om het
    uitvoeren van maatregelen en taken zoals de voogdij. De Raad stelt voor als definitie te hanteren: “een
    door de rechter gegeven beslissing tot het uitvoeren van de voogdij ….. genoemd in artikel 257 van Boek 1
    van het Burgerlijk Wetboek”.
              Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                          23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                            24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>8. Conclusie en aanbevelingen
De Raad is van mening dat het conceptwetsvoorstel zoals dat thans voorligt onvoldoende basis biedt om
de gedwongen jeugdhulp op de vereiste zorgvuldige wijze te kunnen laten overgaan naar de gemeenten.
Zo is een aantal fundamentele onderwerpen nog niet geregeld (zoals inbedding van de jeugdreclassering
en jeugd-ggz) en is bovenlokale samenwerking voor een aantal groepen niet vastgelegd ((residentiële hulp
en specialistische hulp voor LVB-jongeren en jongeren met psychische problematiek). Daarnaast mist de
Raad bepalingen over de positie van landelijk werkende instellingen, uitwerking van bepalingen over de
jeugdreclassering en jeugdbescherming, inclusief adequate rechtspositie- en klachtenregelingen. Tenslotte
mist de Raad een groot aantal procedurele waarborgen, die bij uitstek bij de gedwongen jeugdhulp van
essentieël belang zijn.
Dit betekent tevens dat het conceptwetsvoorstel in de huidige vorm niet zal kunnen leiden tot de noodzakelijk
geachte verbetering van de (gedwongen) jeugdhulp. De Raad doet hierna een aantal aanbevelingen waarop
het conceptwetsvoorstel naar zijn oordeel op zijn minst zou moeten worden aangepast.
Aanbevelingen
--   Bij de transitie: geen transitie van gedwongen jeugdhulp zolang niet is voldaan aan de vereiste
     deskundigheid bij alle gemeenten en de vereiste sturing en toezicht (zie par. 2.5 en 3.1)
--   Leg vast dat de huidige (bestaande) verantwoordelijkheden pas ophouden te bestaan als duidelijk is
     vastgesteld dat de (gedwongen)jeugdhulp op lokaal niveau goed marcheert (zie par. 2 sub 5.)
--   Ontwikkel een model of kader met kwaliteitscriteria voor de uitvoering van de gedwongen jeugdhulp
     (certificering) en neem dit op in de wet. Hierin staan eisen voor de kwaliteit van zorgaanbieders van
     instellingen waar kinderen in het kader van de gedwongen jeugdhulp worden geplaatst (zie par. 3.1.)
--   Stel bovenlokale samenwerking van gemeenten verplicht wat betreft de specialistische gedwongen
     jeugdhulpvoorzieningen en laat die regionale samenwerkingsverbanden aansluiten bij bestaande regio’s
     bijv. ggz-regio’s (zie par. 3.2.)
--   Werk in het conceptwetsvoorstel de positie van de landelijk werkende instanties zoals het Leger des Heils
     en de William Schrikkerstichting Jeugd uit (zie par. 3.3.)
--   Leg de structuur en invulling van de jeugdreclassering nader in het conceptwetsvoorstel vast, inclusief
     een adequate regeling van de rechtspositie en daarmee samenhangende klachtenregeling (zie par. 3.4.)
--   Leg de structuur en invulling van de jeugdbescherming nader in het conceptwetsvoorstel vast, inclusief
     een adequate regeling van de rechtspositie en daarmee samenhangende klachtenregeling (zie par. 3.5)
--   Neem bepalingen over nazorg op in het conceptwetsvoorstel en leg ook vast dat nazorg door gemeenten
     wordt verzorgd (zie par. 3.6.)
--   Houd bij de vrijwillige jeugdhulpverlening en de jeugdbescherming, met uitzondering van de gesloten
     plaatsing, een leeftijdsgrens aan van 23 jaar. Reden daarvoor: de overgang voor 18-jarigen naar andere
     vormen van begeleiding of hulpverlening is vaak zeer groot of ontbreekt helemaal (zie par. 3.8)
--   Stem de bevoegdheid van het college ten aanzien van het verzoeken van een (verlenging
     van een) maatregel van gedwongen jeugdhulp, op te leggen door de rechter, meer af op de
     eindverantwoordelijkheid van het college voor de (gedwongen) jeugdhulp.(zie par. 4.1. en 4.2)
--   Bouw meer waarborgen in bij een eventuele tenuitvoerlegging van de voorwaardelijke machtiging
     gesloten uithuisplaatsing (zie par. 4.3.)
--   Neem procedurele waarborgen op in het conceptwetsvoorstel. Het gaat dan om uniformiteit,
     rechtsgelijkheid en rechtszekerheid met name bij de ambulante jeugdbescherming, de residentiële
     jeugdbescherming, de jeugdreclassering en de vrijheidsbeneming in het kader van de gesloten jeugdhulp
                Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                            25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>-- Bezie het conceptwetsvoorstel in samenhang met de wet BOPZ en toekomstige wetgeving (Wet Verplichte
   Geestelijke Gezondheidszorg) op het punt van de dwangmedicatie/dwangbehandeling (zie par. 5.2.)
-- Neem in het conceptwetsvoorstel regels op voor een uniform klacht­recht, dit zou de (klacht)rechtspositie
   van de (jeugdige) cliënten sterk kunnen verbeteren. Neem daarin ook een centrale beroeps­mogelijkheid
   op (zie par. 5.3.)
-- Hevel de regeling van de gesloten jeugdhulp over van de Jeugdwet naar het B.W. (zie par. 6.)
             Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                         26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Geraadpleegde bronnen
Artikelen
Berg en Vink: Jeugdzorg in Europa. Lessen over strategieën en zorgsystemen uit Engeland, Duitsland,
Noorwegen en Zweden. NJI 2010.
Cok, Tjalma, Hoddenbah en Meijers: Eerste impressie, bovenlokale samenwerking transitie jeugdzorg, VNG, 30
mei 2011
Seinstra, van de Laar en van Ruremonde: Chaos dreigt in de jeugdzorg: heel veel onduidelijkheden over model,
proces en financiën bij stelselherziening; Binnenlands Bestuur, 18 mei 2011.
Van Yperen en Hellema: Naar een nieuw jeugdzorgstelsel: vergelijking van standpunten, NJI, 10 september 2010
Van Yperen en Hellema: Werk in uitvoering, Bouwen aan het nieuwe jeugdstelsel, NJI mei 2011
Van Yperen en Stam: Opvoeden versterken, VNG november 2010
Rapporten en nota’s
Bestuursafspraken 2011-2015 Rijk, IPO, VNG, UvW
BMC, Evaluatieonderzoek Wet op de jeugdzorg, eindrapport oktober 2009
Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming, Nota ‘Goed bejegenen, beginselen voor het omgaan met
ingeslotenen’ , verkorte uitgave 2010
Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming, verdere ontwikkeling en professionalisering, Visienota
2012-2015
Rapport van de Commissie Samson: ‘omringd door zorg, toch niet veilig’, oktober 2012
Rapport Centra voor Jeugd en Gezin in gemeenten; een samenwerkingsproject met gemeentelijke
rekenkamers, Algemene Rekenkamer juni 2012
Transitieagenda Jeugdzorg, gezamenlijke agenda Rijk/VNG/IPO, voorjaar 2012.
Werkgroep Overgangsmaatregelen ter bestrijding van de risico’s van de transitie van de Jeugdzorg,
eindrapport: “Verantwoord over de drempel”, april 2012
Werkgroep Toekomstverkenning Jeugdzorg: Jeugdzorg dichterbij, 18 mei 2010
Kamerstukken
Brief d.d. 24 mei 2012 van de Staatssecretaris van VWS en de Staatssecretaris van VenJ, met bijlage, inzake
beantwoording van vragen van de Algemene commissie Jeugdzorg naar aanleiding van de voortgangsbrief
               Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                           27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>stelselwijziging jeugd “geen kind buiten spel”, van 27 april 2012.
Kamerstuk 2011-2012, 31 839, nr. 222
Kamerstuk 2011-2012, 31 839, nr. 224
Kamerstuk 2011-2012, 31 839, nr. 228
Kamerstuk 2011-2012, 31 839, nr. 229
Kamerstuk 2011-2012, 31 839, nr. 231
Kamerstuk 2011-2012, 31 839, nr. 232
Kamerstuk 32399, wetsvoorstel verplichte geestelijke gezondheidszorg.
Wetsvoorstel herziening kinderbeschermingsmaatregelen (EK 33.061, A).
Rechtspraak
Rechtbank Amsterdam 23 januari 2009, LJN BH0778
Rechtbank Utrecht 27 februari 2009, LJN BH 4693
Verdragen
Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK); New York, 20 november 1989
Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), Rome, 4 november 1950
               Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                                           28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                            29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming | Advies Conceptwetsvoorstel Jeugdwet
                                            30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>