<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Adviesprogramma 2021
Den Haag, 11 november 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming                     2
Adviesprogramma 2021
Inhoud
          Introductie                                                 3
1         Adviezen op eigen initiatief                                4
2         Adviezen gevraagd door JenV en/of VWS                       7
3         Onderwerpen die de RSJ met extra belangstelling gaat volgen 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming                                    3
Adviesprogramma 2021
Introductie
Dit adviesprogramma geeft inzicht in de onderwerpen waarmee de Afdeling advisering
van de Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RSJ) zich in 2021 zal
bezighouden.
De RSJ adviseert de bewindspersonen van Justitie en Veiligheid (JenV) en van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) desgevraagd of op eigen initiatief over de
toepassing en uitvoering van beleid en regelgeving op het terrein van de
strafrechtstoepassing en het jeugddomein. De Afdeling advisering is verantwoordelijk
voor het samenstellen en uitvoeren van het adviesprogramma.
Het adviesprogramma komt tot stand op basis van inbreng binnen en buiten de RSJ.
Gedurende het hele jaar is de RSJ alert op ontwikkelingen in beleid en regelgeving die
aanleiding kunnen geven om over te adviseren. Werkbezoeken, periodieke overleggen
met stakeholders, jaarverslagen van commissies van toezicht en signaleringen in de
rechtspraak van de RSJ vormen daarbij belangrijke informatiebronnen.
Bij het samenstellen van het adviesprogramma wordt onder andere rekening
gehouden met de maatschappelijke relevantie en timing van adviesonderwerpen, de
balans tussen gevraagde en ongevraagde adviezen, de verschillende domeinen (jeugd,
gevangeniswezen, reclassering en forensische zorg) en de beschikbare capaciteit.
In de loop van het jaar kunnen nieuwe onderwerpen – op aanvraag of op eigen
initiatief – aan het adviesprogramma worden toegevoegd. Op de website van de RSJ
zal steeds een actueel overzicht van alle lopende adviestrajecten te vinden zijn.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming                                          4
Adviesprogramma 2021
1      Adviezen op eigen initiatief
Risicotaxatie en strafrechtstoepassing
(loopt door vanuit adviesprogramma 2020)
Bij het nemen van strafrechtelijke beslissingen over verlof, overplaatsing of
behandeling wordt in toenemende mate aandacht besteed aan het inschatten van het
recidiverisico en de veiligheid van de samenleving. Bij die beslissingen spelen
risicotaxatie-instrumenten een steeds grotere rol. De RSJ acht het van belang om stil
te staan bij de fundamentele aspecten van deze ontwikkeling.
In het advies komt aan de orde op welke wijze en bij welke beslissingen risicotaxatie-
instrumenten worden ingezet in de domeinen gevangeniswezen, forensische zorg,
reclassering en jeugd, en wat hiervan de rechtspositionele en ethische implicaties zijn.
Het advies wordt toegespitst op risicotaxatie in de tenuitvoerlegging van straffen en
maatregelen. Risicotaxatie met het oog op de straftoemeting blijft buiten beschouwing.
Het advies wordt in de eerste helft van 2021 afgerond en gepubliceerd.
Gedragsverandering kortgestraften
(loopt door vanuit adviesprogramma 2020)
Een belangrijk knelpunt bij de re-integratie van gedetineerden is dat een aanzienlijk
deel van het aantal gedetineerden dat jaarlijks uitstroomt uit een penitentiaire
inrichting niet met het nazorgbeleid wordt bereikt. Dit betreft vooral gedetineerden
met onvoorwaardelijke gevangenisstraffen van minder dan vier weken.
In de kabinetsvisie ‘Recht doen, kansen bieden’ zijn plannen aangekondigd om de re-
integratie te verbeteren en daarmee recidive te verminderen door in te zetten op
gedragsverandering.1 De plannen gericht op kortgestraften omvatten onder meer een
verbetering van procesgang rondom kortgestraften door een betere samenwerking
tussen ketenpartners, meer aandacht voor persoonlijkheids- of gedragsproblematiek
en de inrichting van lokale kleinschalige voorzieningen. Daarnaast zullen er ook
diverse pilots plaatsvinden.
De RSJ ziet het als een uitdaging om, in aanvulling op de kabinetsplannen, te zoeken
naar haalbare (verdere) mogelijkheden om gedragsverandering/recidivevermindering
bij kortgestraften tot stand te brengen. Om gedrag te veranderen is immers tijd en
oefening nodig, zeker bij personen met meerdere problemen en een beperkt
supportsysteem, en die tijd is er in beginsel niet door de korte duur van de
vrijheidsbeneming.
_______
1
   Rapport ‘Recht doen, kansen bieden. Naar effectievere gevangenisstraffen’, Ministerie van
   Justitie en Veiligheid, 18 juni 2018.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming                                              5
Adviesprogramma 2021
In dit advies wordt nagegaan wat realistische mogelijkheden zijn tijdens en met name
na detentie, en waar ketenpartners kunnen acteren. De RSJ gaat nadenken over
alternatieven en komt met voorstellen in het geval alternatieven voor detentie niet
realistisch lijken (of zijn).
Het advies wordt naar verwachting in de eerste helft van 2021 afgerond en
gepubliceerd.
Minderjarige vreemdelingen in de JJI
De uitvoeringspraktijk van DJI ervaart dat het aanbod van de Justitiële
Jeugdinrichtingen (JJI) niet goed aansluit bij een specifieke, complexe groep
minderjarige vreemdelingen. Het perspectief is voor deze jongeren wezenlijk anders.
Zij hebben geen zicht op re-integratie in de Nederlandse samenleving. Dit roept de
vraag op wat de meest passende aanpak (o.a. huisvesting en behandeling) is voor
deze groep jongeren. Hoe ziet ‘vrijheidsbeneming op maat’ er voor deze specifieke
groep uit? Welke alternatieven zijn er mogelijk voor de groep minderjarige
vreemdelingen met strafrechtelijke titel?
De RSJ overweegt een combinatie met het gevraagde advies van VWS (zie paragraaf
2.1) over de gedwongen jeugdhulp aan alleenstaande minderjarige vreemdelingen.
Het thema wordt in dat geval verbreed naar ‘Minderjarige vreemdelingen in
geslotenheid’.
Levenslanggestraften
Het aantal levenslanggestraften is de afgelopen decennia aanzienlijk gestegen.2 Rond
2014 is het beleid aangescherpt vanuit de gedachte dat levenslang ook echt
levenslang moet zijn. Omdat het Europese Hof van de Rechten van de Mens en de
Hoge Raad oordeelden dat dit in strijd is met de mensenrechten, is het beleid in 2016
aangepast en is onder meer het Adviescollege Levenslanggestraften ingesteld.3 Diverse
gratieverzoeken zijn de laatste jaren echter afgewezen, ook na een positief advies van
de rechter.4 Tevens zijn diverse verzoeken om verlof en/of re-integratie activiteiten te
starten, ook wanneer het Adviescollege Levenslanggestraften positief heeft
geadviseerd, door de Minister afgewezen.5
_______
2
   In de periode van 1970 tot 2000 werd levenslang zo’n 10 keer opgelegd. Sinds 2000 zijn er 25
   levenslange gevangenisstraffen onherroepelijk geworden. Zie: W.F. van Hattum, ‘Straffen met
   meer dan 20 jaar’, Sancties 2020/74.
3
   EHRM 26 april 2016, appl. no. 10511/10; ECLI:NL:HR:2016:1325.
4
   Zie bijvoorbeeld de zaak Y. Op 30 september 2020 heeft de voorzieningenrechter Den Haag
   opnieuw geoordeeld dat de afwijzing van een gratieverzoek van een levenslanggestrafte
   onrechtmatig is. De rechter vindt de beslissing onvoldoende draagkrachtig en onvoldoende
   gemotiveerd. Eerder kwam de rechter al tweemaal tot hetzelfde oordeel in de zaak Y./Staat.
   Zie: ECLI:NL:RBDHA:2020:9525. Sinds 1986 is eenmaal gratie verleend aan iemand die
   terminaal ziek was en thuis mocht sterven.
5
   Deze adviezen zijn uitgebracht over drie levenslanggestraften, soms meerdere keren per
   gestrafte. Op dit moment nemen drie levenslanggestraften deel aan re-integratie activiteiten.
   Deze waren reeds gestart voor oprichting van het Adviescollege Levenslanggestraften.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming                                              6
Adviesprogramma 2021
De RSJ heeft vragen bij de manier waarop op dit moment door de Minister invulling
wordt gegeven aan het beleid. Het huidige beleid lijkt in de praktijk weinig of geen
perspectief te bieden. Hierdoor kan de uitvoering van het beleid worden opgevat als in
strijd met het verbod op een inhumane (onmenselijke) behandeling en bestraffing.6 De
RSJ gaat in een advies nader in op (de invulling van) het huidige beleid en doet
voorstellen voor aanpassingen.
Racisme en discriminatie in de detentiepraktijk
Mogelijk stelt de RSJ in 2021 een advies op over racisme en discriminatie in de
inrichtingen van DJI. Aan de hand van een inmiddels opgestarte eerste verkenning
wordt later dit jaar besloten of, en zo ja in welke vorm een advies over dit thema
wordt uitgebracht.
_______
6
   Zo staat in een advies van het Gerechtshof Den Haag van 25 mei 2020 in de zaak C. dat eiser
   door toedoen van de Staat en gelet op de opstelling van het Openbaar Ministerie verkeert in
   een situatie die de facto uitzichtloos is en dat er een zodanig gebrek aan perspectief op
   vrijlating is, dat de verdere effectuering van de levenslange gevangenisstraf als inhumaan in
   de zin van artikel 3 EVRM moet worden gekwalificeerd. Zie: ECLI:NL:RBDHA:2020:5554.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming                                             7
Adviesprogramma 2021
2      Adviezen gevraagd door JenV en/of VWS
2.1 Gevraagde beleidsadviezen
Toekomstscenario jeugdbescherming
In de Kamerbrief ‘Perspectief voor de Jeugd’7 wordt geschetst dat de huidige inrichting
van de jeugdbeschermingsketen8 complex is en dat de werkwijzen van de betrokken
organisaties niet goed op elkaar aansluiten. Hierdoor krijgen ouders en kinderen te
maken met veel verschillende instanties en professionals die achter elkaar zijn
georganiseerd. Dit was de aanleiding voor de ministeries van JenV en VWS en de VNG
om een gezamenlijke opdracht te geven aan een kwartiermaker met projectgroep om
een scenario te schetsen voor een nieuw jeugd- en gezinsbeschermingsnetwerk.9 De
vraag ligt daarin voor hoe de jeugdbescherming eenvoudiger en efficiënter kan worden
georganiseerd zodat kinderen en gezinnen op het juiste moment de noodzakelijke hulp
en steun ontvangen. Het toekomstscenario wordt in december 2020 verwacht. De RSJ
kan in 2021 een adviesaanvraag verwachten op dit thema. Een nadere uitwerking van
de adviesaanvraag volgt.
Gedwongen jeugdhulp aan alleenstaande minderjarige vreemdelingen
In de praktijk blijkt dat een deel van de alleenstaande minderjarige vreemdelingen in
de knel zit, omdat de asielopvang voor hen ontoereikend is, het aanbod van de
reguliere jeugdhulp niet op hen aansluit en ook het aanbod gesloten jeugdhulp niet
passend en/of niet tijdig beschikbaar is. Hierdoor kan de veiligheid van de jongere, of
die van zijn omgeving, niet meer gegarandeerd worden. Recente casuïstiek bevestigt
dit. Daar bleken ook verschillen van inzicht over de wenselijkheid van gedwongen
zorg. De definitieve adviesaanvraag wordt door het ministerie van VWS opgesteld na
een evaluatie van deze recente casuïstiek.
De RSJ zal nader verkennen of dit thema kan worden gecombineerd met het
adviesthema over de minderjarige vreemdelingen in de JJI (zie paragraaf 1).
2.2 Verwachte consultaties wet- en regelgeving
Verwacht wordt dat onderstaande wetsvoorstellen, ministeriële regelingen en
Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB) ter consultatie aan de RSJ zullen worden
voorgelegd.
Domein jeugd
   Wetsvoorstel wijziging Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie
   Normenkader interlandelijke adoptie
   Wet wijziging PIJ-maatregel
_______
7
   Kamerbrief ‘Perspectief voor de jeugd’, 20 maart 2020.
8
   Denk hierbij aan de inrichting van de keten met onder meer de Lokale teams, Veilig Thuis, de
   Gecertificeerde Instellingen, de Raad voor de Kinderbescherming en de rechtspraak.
9
   https://voordejeugd.nl/projecten/kwartiermakersfase- effectieve-jeugd-en-gezinsbescherming.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming                                  8
Adviesprogramma 2021
  AMvB Afstammingsregister i.v.m. Wet kind, draagmoederschap en afstamming
  Wetgeving inzake vernieuwing en vereenvoudiging jeugdbeschermingsketen
  Voorstel van wet om jeugdhulp onder de Wet kwaliteit klachten en geschillen in de
   zorg te brengen
  Lagere regelgeving naar aanleiding van het wetsvoorstel verbetering
   beschikbaarheid zorg voor jeugdigen
Domein gevangeniswezen
  Ministeriële regeling tot wijziging van de Regeling selectie, plaatsing en
   overplaatsing van gedetineerden en de Regeling tijdelijk verlaten inrichting
  Ministeriële regeling toezicht op contact van gedetineerden met de buitenwereld
  Ministeriële regeling Wet Straffen en Beschermen
  Onttrekking aan justitieel toezicht en vrijheidsbeneming
  Wijziging Regeling selectie, plaatsing en overplaatsing van gedetineerden in
   verband met de terroristenafdelingen
  Wijziging Gratiewet in verband met levenslange gevangenisstraf
Overig en/of domein overstijgend
  Voorstel van Wet tot wijziging van verscheidene wetten in verband met een
   technische aanpassing van het inzagerecht en van enige andere wetten in verband
   met het creëren van grondslagen ten behoeve van gegevensverwerking in de zorg
   en het sociaal domein
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming                                 9
Adviesprogramma 2021
3      Onderwerpen die de RSJ met extra belangstelling gaat volgen
Naast de eerder genoemde adviesonderwerpen, ziet de RSJ ontwikkelingen die
bijzondere aandacht verdienen. Deze zal de RSJ in 2021 met extra belangstelling
blijven volgen. Het gaat om de ontwikkelingen rondom de volgende onderwerpen:
   Uitvoering van straffen en maatregelen in relatie tot corona
   Knelpunten na uitstroom JJI/PIJ, JeugdzorgPlus en Jeugd-ggz
   Sanctiekaart/disciplinair straffen
   Reclassering en gemeenten: aanvullende of conflicterende verantwoordelijkheden?
   Detentiefasering
   Gevolgen Wet herziening tenuitvoerlegging strafrechtelijke beslissingen
   Technologie en strafrechtstoepassing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>