<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>‘RAAD VOOR DIERENAANGELEGENHEDEN
LAAN VAN NIEUW OOST-INDIË 131-133
POSTADRES: POSTBUS 90428, 2509 LK DEN HAAG
7 OFO 378 52 66
- £070 378 63 36
- INFO@RDA.NE
“WWW RAADVOORDIERENAANGELEGENHEDEN, NL

17 januari 2008
RDA/2008/023

Excellentie, a

“Hierbij hebben wij het genoegen u het advies “europees welzijnsbeleid v voor gezelschapscleren” aan te .
bieden, -

“De > gezelschapsdierensector is in de Europese Unie van 1 groeiende maatschappelijke en economische _

„betekenis. Europees beleid met betrekking tot gezelschapsdieren ontbreekt echter nagenoeg.

. De Raad heeft i in dit advies aangegeven welke onderwerpen op het gebied van het welzijn van
-gezelschapsdieren zich lenen voor Europese harmonisatie, welk politiek en maatschappelijk draagvlak -

daarvoor bestaat in de lidstaten van de Europese Unie en of het Europese verdrag voldoende

Juridische aanknopingspunten biedt voor harmonisatie. . .

Wij bieden u dit advies op dit moment: aan in n verband + met het aanstaande “Algemeen Overleg welzijn.
dieren“-op 28 januari 2008, We vertrouwen er op dat u: met dit door de gezelschapsdierensector breed …
gedragen advies voldoende houvast heeft om uw standpunt | in deze te formuleren. oo,

De secretaris van de Raad. van ‘Dierenaangelegenheden zal begin januari 2008 tijdens een. vergadering

van overkoepelende Europese Raden van Dierenaangeiegenheden polsen hoe er ín verschillende

lidstaten van de Europese Unie tegen deze problematiek wordt aangekeken, Wij zullen u voor het
bovengenoemd Algemeen Overleg e: een verslag doen toekomen | van | deze bijeenkomst. OE

: Met. vriendelijke groet,

EEn

nes

hann - zaan e ju - = | A
ma

ara

” Prof. Dr. H. Vaarkamp ~~ : ON ir. S.J. Beukema
Voorzitter. 000 een Adjunct-secretaris

NE:

+

RAAD VOOR DIERENAANGELEGENHEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>JANUARI 2008
ADVIES RDA /2008/01

EUROPEES WELZIJNSBELEID VOOR GEZELSCHAPSDIEREN

ADVIES AAN DE MINISTER VAN LANDBOUW,
NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT OVER DE
VOORWAARDEN EN HET PLAN VAN AANPAK OM
HET WELZIJN VAN GEZELSCHAPSDIEREN OP DE
EUROPESE AGENDA TE KRIJGEN

</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>SAMENSTELLING VAN DE RAAD

Prof. dr. H. Vaarkamp, voorzitter

A. Achterkamp

prof. dr. L. J. Heliebrekers
prof. dr. R. 8.M. Huirne
ir. M.J.B. Jansen

drs. $.8.M. Jongerius
J.Th. de Jongh

ir. Bd. Odink

ir, C,A.C,J. Oomen

mr. A. Oppers

prof. dr. A. Pijpers

ir. J.C.M. van Rijsingen

ir, W. J. H, van der Sande
S.J. Schenk

prof. dr. F.J. van Sluijs
H.W.A. Swinkels

drs, P.A. Thijsse

drs. H. van Veen

ir. A. Vermué

Secretaris: drs. L. Hoedemaker

Raad voor Dierenaangelegenheden

bezoekadres:
Willem Witsenpiein 6
2596 BK Den Haag

postadres:
Postbus 2040f
2500 EK Den Haag

telefoon 070 3785286
fax 070 3786336

email info@rda.nl

</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>INHOUDSOPGAVE

a= venen nnreenmenmnenenensnnenseesenennserseneend ners vennsenenen eenen 7
1 Inleiding ennen ve ver vennerevenne vereen veerennvernnverseeendnenen tene enenenansennsvennssenennnennnenesnenn nennen enen 7
2. _ Voorwaarden voor agendering nennen venereee see venvevenveerneenevernenenenene venen vene teene rentree venen nennen 7
3. Nader onderzoek … …....nnnnennnssenersnennnensenen eenen vennen envenrs ennen erseneneenvenensennvenesenvee ven venenrnvervenenendenen 8
Onderbouwing van het advies ..snunserseeereenseernnenenerennensnveneesenreeevenenrenvenenven seer ver venen onver eevenveeenve det 9
1. Inleiding nnen eneenenren vene vennenenrveneernsensenevenvenrennnneenenennne van vensevenvenvaneennvennsnanrnensrnnnennns ven eneenvnnenenen 9
2 Mogelijke onderwerpen voor harmoniserende regelgeving … ss uonorerrsenrsnennnarnenennvervenensvenensenenve ven venen 9
3. Het politieke en het maatschappelijke draagvlak. ….nnntsersneerdenerenvensenevensenersenrneen oeenersnernennenn: 13
4. Het juridisch draagvlak …… an envansonn vens erweer enenennernneeenevenvervevenennrnver verven eeereneeennnenneeenerenee eenen vens denn den 15
5. Aanpak tot harmonisatie nonsens verserendenvenernerenvenereneenven eenen snennenenvene end venseversnveneeenven nerven nennen: 17
informatiebronnen… … …... nnsnsernverreererveennsennnervenenen sense vandnevenenrevanvensnnnen enenerenmennenenennneeennnneennnnnnnen eenen 18
Bijfagen never veevennenenenernen ennen ven ene ver venstvvervenendeenenre ven eenvensennenennenenseenensenensnnveennvenvensenrvennen eneen ennnennen: 18
Overzicht van publicaties … nnee varsereeversenervenennvernenersnnen ven servenenen rn enrenenvarsenanne vennen eneen ensnnennn: 23

</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>ADVIES

1. INLEIDING
Da gezelschapsdierensector is in de Europese
Unie (EU) van groeiende maatschappelijke en
economische betekenis, Europees beleid met
betrekking tot het welzijn van gezelschapsdieren
ontbreekt echter nagenoeg. Het doel van dit advies
is om aan de minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (LNV) aan te geven onder welke
voorwaarden en op welke wijze het welzijn van
gezelschapsdieren een grotere kans heeft om op

de agenda van de Europese Unie te komen.

2. VOORWAARDEN VOOR AGENDERING
De Raad is van mening cat het onderwerp “welzijn
van gezelschapsdierer” alleen succesvol op de
Europese agenda kan komen als:

1 Er voldoende zwaarwegende order-
werpen op het gebied van het welzijn van
gezelschepsdieren aanwezig zijn,

2 Er politiek en maatschappelijk draagvlak
in Nederland en in de meerderheid van
de Eurcpese lidstaten bestaat voor
agendering van het onderwerp welzijn
van gezelschapsdieren,

3 Het
juridische aanknepingspunten biedt voor

Europese Verdrag voldoende

harmonisatie

2.1 Mogelijke onderwerpen
Het politieke draagvlak zal vooral afhangen van de
onderwerpen die zich lenen voor geharmoniseerde
regelgeving. De Raad is van mening dat naar
verwachting geharmoniseerde regelgeving mogelijk
is voor de volgende onderwerpen:

1. fokkerij en internationale handel in

honden en katten,

2. zwerfdieren, mits er _ bewijsbaar

gezondheidsrisico’s aanwezig zijn,
3, agressieve honden,

4. lichamelijke ingrepen in relatie tot
Intemationaie tentoonstellingen van
honden en katten.

3. _positieflijst te houden dieren.

2.2 Politiek en maatschappelijk
draagvlak

Om het welzijn van gezelschapsdieren op de
Europese agenda te krijgen is voldoende politiek
draagvlak noodzakelijk. Als van Nederlandse zijde
de Europese Commissie verzocht wordt om het
welzijn van gezelschapsdieren op de Europese
agenda te zetten dan zai de Nederlandse overheid
moeten kunnen aantonen dat er voldoende politiek
draagvlak in de Europese Unie te verwachten is.
De Raad adviseert daarom om eerst te
onderzoeken of er voldoende politiek en
maatschappelijk draagvlak in Europa te vinden is.
Daarbij moet Nederland ook laten zien dat zij zelf
vindt dat er op het gebied van het welzijn van
gezelschapsdieren regelgeving nodig is. De Raad
adviseert daarom de Europese overeenkomst ter
bescherming van kleine huisdieren te ratificeren
(Raad van Europa, ETS-125, 1987). Hierdoor
wordt Nederland ais aandrager van dit onderwerp
geloofwaardig,

Om het politieke draagvlak te onderzoeken of te
vergroten adviseert de Raad om gebruik te maken
van het platform van Europese Raden voor
dierenaangelegenheden en van de regelmatige
ambtelijke contacten. Als blijkt dat er voldoende
draagvlak is, dan is het mogelijk het welzijn van
gezelschapsdieren op Europees niveau te

agenderen.

2.3 Het juridische kader
Het nieuwe Europese Verdrag maakt het in
principe mogelijk om wetgeving voor bepaalde
aspecten op het gebied van welzijn van
gezelschapsdieren op Europees niveau te
ontwikkelen of te harmoniseren. Dit geldt met name
als er sprake kan zijn van concurrentievervalsing,

</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>volks- en diergezondheidsproblemen. Er is een
aantai artikelen (met name artikelen 94, 308 en 28)
in het Europees Verdrag die geharmoniseerde
regelgeving voor het welzijn van
gezelschapsdieren mogelijk maken. Echter, met
deze artikelen is tot dusver geen enkele ervaring
opgedaan. Het is mede daarom onzeker of er
politiek draagvlak zal komen om deze artikelen als
basis voor gehermoniseerde regelgeving voor

aezeischapsdieren te hanteren.

3. NADER ONDERZOEK
Het verkrijgen van meer inzicht in de handel in
pups is volgens de Raad gewenst om gericht
maatregelen te kunnen nemen,
Er is in de Europese Unie geen kwantitatief en
kwalitatief onderzoek uitgevoerd naar de
gezondheidsrisico's van zwerfdieren. De Raad is
van mening dat er meer duidelijkheid moet komen

over deze gezondheidsrisico's.

</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>ONDERBOUWING VAN HET ADVIES

1. _ INLEIDING
De gezelschapsdierensector is in de EU van
groeiende maatschappelijke en economische
betekenis. Ook vinden er steeds meer
grensoverschrijdende activiteiten met
gezelschapsdieren plaats. Beleid met betrekking
tot het welzijn van gezeischapsdieren ontbreekt
echter nagenoeg. Slechts op basis van
võoiksgezondheidsargumenten (papegaaienziekte,
Al en hondsdolheid) is regelgeving voor deze
diergroep ontwikkeld.
De Dierenbescherming heeft de Raad gevraagd
een brede scan te maken van de onderwerpen en
EU-beleid voor

gezelschapsdieren. Wat bestaat er in de EU-

de mogelijkheden van

lidstaten aan regelgeving en maatschappelijke
aandacht ap het gebied van gezeischapsdieren (en
hun welzijn) en hoe kunnen deze (beter) in het EU-
beleid worden ingepast? Het doel van dit advies is
om aan de minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (LNV) aan te geven onder welke
voorwaarden en op welke wijze het welzijn van
gezelschapsdieren op de agenda van de EU

geplaatst kan worden.

Het succesvol op de agenda van de Europese
Unie geplaatst krijgen van een onderwerp zal
alleen mogelijk zijn als:

1. Er

onderwerpen op het gebied van het

voldoende zwaarwegende
welzijn van gezelschapsdieren zijn

2. Er
draagvlak in Nederland en in de

politiek en maatschappelijk

meerderheid van de Europese
lidstaten bestaat voor het agenderen
van hef onderwerp welzijn van
gezelschapsdieren

3. Het Europese Verdrag voldoende
juridische aanknopingspunten biedt

voor harmonisatie

In de volgende hoofdstukken wordt nagegaan of
aan de drie bovengenoemde voorwaarden kan
worden voldaan.

Bij veel onderwerpen die in de EU geregeld zouden
kunnen worden, wordt gekeken naar de noodzaak
om iets op Europees niveau te regelen
(subsidiariteitsbeginsel). Dat betekent dat er een
duidelijke meerwaarde moet zijn om een
onderwerp op Europees niveau te regelen.

De Europese Commissie kan alleen voorstellen
voor regelgeving opstellen ais daarvoor een
juridische basis ligt in de Europese regelgeving.
Verder worden er in de Europese Unie in het
algemeen besluiten genomen met een gewone

meerderheid van stemmen.

2, MOGELIJKE ONDERWERPEN VOOR
HARMONISERENDE REGELGEVING
De huidige nationale wetgeving, de Gezondheids-
en welzijnswet voor dieren, geeft de mogelijkheid
om op verschilende terreinen op het gebied van
het welzijn van gezelschapsdieren regels te stellen.
In dit hoofdstuk wordt nagegaan of op deze
terreinen harmonisatie van regelgeving gewenst is.
Deze beleidsterreinen zijn:
1. Identificatie & Registratie (I&R) van

honden en katten
fokkerij en (internationale) hondenhandel
zwerfdieren
ingrepen en tentoonstellingen
wedstrijden

agressieve honden

NS a B wh

het houden en verzorgen van honden en
katten

8. positieflijst te houden dieren

2.1 Identificatie & Registratie
Voor grensoverschrijdend verkeer van honden,

katten en fretten is identificatie verplicht. De

</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>de

regelgeving op het gebied van diergezondheid.

juridische basis hiervoor is Europese
in de eerder genoemde Nota dierenwelzijn wordt
I&R van honden gezien als een hulpmiddel om de
aanpak van mogelijke welzijnsproblemen bij
honden te vergemakkelijken. I&R is geen doel op
zich.

Ook op Europees niveau zal I&R als hulpmiddel
worden gezien. Als er op Europees niveau
behoefte bestaat om de aanpak van bepaalde
welzijnsproblemen bij honden aan te pakken, dan
zal oo dat moment bekeken moeten worden of en
in hoeverre harmonisatie van I&R bi} kan dragen

aan de oplossing van die problematiek.

Vanaf 2011 zal I&R voor alle honden in Nederland
verplicht zijn. Daarnaast is slechts in vijf andere
(bijlage 3)

verpiichi.

lidstaten identificatie van honden

momenteel Hieruit worden

geconcludeerd dat het politieke draagvlak om tot

mag

harmonisatie te komen van I&R honden vooralsnog
gering zal zijn.
Ook de maatschappelijke Europese organisaties
op het gebied van dierenwelzijn geven niet aan dat
I&R van honden voor hen prioritair is.
De Raad is van mening dat de huidige Europese
regelgeving op dit mement voldoende is en dat er
nu geen noodzaak bestaat tot harmonisatie van
Europese läR-regeigeving.

2.2 Fokkerij en (internationale)
hondenhandel
in de Europese Unie worden veel dieren gefokt,
met name honden, voor de internationale handel.
Volgens deskundigen op het gebied van de
hondenfokkerij en handel, de Raad van Beheer
(RvB), worden er in bepaalde lidsiaten van de
Europese Unie veei honden gefokt waarvan de
gezondheid en het welzijn te wensen overlaat. Ook
worden er veel op rashonden gelijkende honden
officieel erkende

gefokt, waarbij

afstammingspapieren ontbreken of valse
afstammingspapieren worden afgegeven, waardoor

de consument misleid en teleurgesteld kan worden.

10

In 2008 werden er in Nederland ongeveer 8000
geregistreerde honden geïmporteerd en bijna
11000 geregistreerde honden geëxporteerd (bron:
Raad van Beheer).

De beide bovengenoemde instanties schatten dat
er via grijze en zwarte import een veelvoud aan
honden ons land binnenkomt, hoewel een
cifermatige onderbouwing van de omvang niet

mogelijk is. Deze honden zijn in het algemeen

goedkoper in de aarschaf en beconcurreren
daarmee de bonafide fokkers, Een aantal
internationale organisaties (Federatie van

dierenartsen in Europa (FVE) (hoofdstuk 3.2.2.1)
en het Europese Parlement (hoofdstuk 3.1.3)
heeft biiikbaar op basis van dezelfde vermoedens
geprobeerd of is er mee bezig om meer inzicht te
krijgen in de fokkerij en de handel in honden. Het
verkrijgen van meer inzicht van de handel in
hondenpups is volgens de Raad gewenst om
gericht maatregelen te kunnen nemen.

De maiafide fokkerij en handel kunnen tot gevolg
hebben dat consumenten te maken krijgen met
dieren die op ailerlei wijzen problemen kunnen
zoals socialisatia-, en

geven, gedrags-

gezondheidsproblemen. De werkgroep Welzijn

Gezelschapsdieren (zie voor verder uiteg
hoofdstuk 4.2) steit dat Europese aandacht nodig
kan zijn, omdat: “de (malafide) fokker siechts
belang stelt in een hoge productie, en hij weet dat
de kopers niet succesvol zullen kunnen klagen
over gebreken, heeft hij geen motivering om
gebreken bij de nakomelingen te voorkomen”.
Overigens zijn de megelijkheden om bij bonafide
fokkers te klagen ook gering en komen er ook bij
rashonden verschillende gebreken voor, onder
meer omdat soms sprake is van inteelt,

De hondenhandel is internationaal. Zij opereert
binnen de gehele Europese markt,

Aangezien het in beginsel niet mogelijk is om
import van dieren binnen de EU op nationaal
niveau aan regels te binden als die dieren in een
andere lidstaat rechtmatig in het verkeer zijn
gebracht, kunnen de nationale regels worden
ondergraven door intracommunautair beleid. De

probiematiek van hondenfok en -handet leent zich

</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>daarom om op Europees niveau aandacht te
krijgen. Een economisch probleem, malafide
fokkerij en handel, gaat hier mogelijk gepaard met
een gezondheids- welzijnspreblemen bij het dier.

Censumentenbescherming kan juridisch gezien

worden gehanteerd als basis voor harmonisatie,

in het algemeen wordt aangegeven dat controle en
toezicht op de fokkerij, het transport en de handel
in honden in de meeste lidstaten te wensen
overlaat of zelfs ontbreekt. Een geharmoniseerde
wijze van toezicht, handhaving en samenwerking
kan bijdragen aan vermindering van de matafide
handel en de daaruit voortvloeiende problemen

voor zowel de consument als de dieren.

In ieder gevat in 7 lidstaten {bijage 3), waaronder
twee grote idstaten, is er regelgeving op het
gebied van handel in gezelschapsdieren. De FVE
doet onderzoek en de honderwereid, dierenartsen
en de dierenbeschermingserganisaties zien hier
zeker problemen, waarvoor aandacht nodig is.
Maatschappelijk zal er zeker draagvlak zijn om
aanpak van deze problematiek te harmoniseren.
2.3 Zwerfdieren

De zwerfdierenproblematiek heeft de aandacht in
veel lidstaten (bijlage 3) van de EU.

Deze maatschappelijke aandacht is gestoeld op
de

reservoir en verspreider van zoönosen, ais vanuit

zowel als

gezondheidsrisico's, mogelijk
de optiek van het dierenwelzijn (verzorging).

In veel lidstaten worden zwerfdieren als hìnderlijk
ervaren en worden ze actief gevangen. Als deze
dieren niet ergens geplaatst kunnen worden, dan
worden ze gešuthanaseerd. Over zowel het aantal
zwerfdieren ais wat er mee wordt gedaan is
(vrijwel) niets bekend,

Er ís in de Europese Unie ook geen kwantitatief en
kwalitatief onderzoek uitgevoerd naar de
gezondheidsrisico’s van zwerfdieren. Als mocht
blijken dat de

zoönosen groot zijn dan is er een noodzaak om de

risico's op verspreiding van

problematiek om Europees niveau aan te pakken

en is een zelfde bestrijdingswijze van belang.

14

Daarin zou dan tegelijkertijd vanuit welzijnsoogpunt
de wijze van vangen en behandeling van de dieren
geregeld moeten worden. Indien er geen grote
gezondheidsrisico’s bestaan, dan is het in eerste
instantie meer een onderwerp voor nationale
regelgeving.

Tussen de iidstaten is naar alle waarschiinlijkheid
weinig of geen verkeer van zwerfdieren.

Wel worden er in verschillende delen van Zuid- en
Ocst-Europa zwerfdieren lokaal opgevangen en
daar vandaan legaal vervoerd naar nieuwe
eigenaren in Noord West Europa. Vooralsnog mag
worden aangenomen dat deze legale transporten
gebeuren met in achtneming van de gezondheids-
De het

ongewenste dierziekten en

en — weizijnsregelgeving. kans op

verspreiden van
is dan cok klein. De noodzaak om
tot

geharmoniseerde welzijnsregeigeving te komen is

zoönosen

derhalve internationale afspraken en
gering. Zonder duidelijkheid over de omvang van
de zwerfdierenprobiematiek is het volgens de Raad
geen onderwerp dat op dit mement mag rekenen
op politieke steun.

2.4 Lichamelijke ingrepen en
tentoonstellingen
Horden en katten die op internationale
tentconstellingen winnen zijn gewild om mee te
fokken. Dat geldt zowel voor beroepsfokkers als de
particutiere fokkers, Deze dieren zijn daarmee van
economisch belang.

In het algemeen winnen de dieren die het beste
voldoen aan de rasstandaard. In sommige
rasstandaarden zijn eisen opgenomen ten aanzien
van het uiterlijk, waaronder het couperen van staart
of oren, die welzijnsproblemen tot gevolg kunnen
hebben, In sommige landen van de Europese Unie
is het verboden om dieren met lichamelijke

ingrepen toe te laten tot tentoonsteliingen,
waaronder Nederland. Echter, dit geldt echter niet

voor alle landen van de Europese Unie.

De kans om prijzen te halen met dieren die niet
aan de rasstandaard voldoen is in lidstaten die

geen nationale eisen hebben ten aanzien van

</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>lichamelijke ingrepen geringer. Hiermee botsen
economie en welzijn met elkaar. Dit kan worden
opgelost door er voor te zorgen dat de regels voor

deeiname aan tentoonsteliingen van dieren die

ingrepen aan oren of staart hebben
geharmoniseerd worden.

2.5 Wedstrijden
De wedstrijden in Nederland waar
gezelschapsdieren aan mee doen, met name

hondenrennen, zijn in het algemeen van dien aard
dat er weinig welzijnsproblemen bekend zijn. Over
de situatie in andere lidstaten is bij de Raad
evenmin iets bekend. in Nederland is er sprake van
zelfregulering en veterinair toezicht. Gelet op de
geringe mate van regelgeving in andere lidstaten
mag worden geconcludeerd dat er weinig politiek
zal voor _ harmoniserende

draagvlak zijn

regelgeving op dit gebied,

2.6
Omdat agressieve honden een probleem zijn voor

Agressieve honden

vele lidstaten en cok nationaa! in vele lidstaten
regelgeving van kracht is, leant dit onderwerp zich
voor harmonisatie. De nationale regelgeving in de
lidstaten is niet overal

verschillende gelijk.

Nationale regelgeving zou Kunnen worden
ondermijnd door het algemene principe van vrij
verkeer van goederen (waaronder honden) als
wel

lidstaat

deze honden in een bepaalde

toegestaan zijn.
2.7 Het houden en verzorgen van

honden en katten

Er wordt nogal eens beweerd dat in bepaalde
(Oost-Europese) fidsiaten de omstandigheden
waarin dieren gehouden worden zeer slecht zijn.
De enderbouwing van deze beweringen is echter
beperkt. Malafide hondenhandelaren zouden deze
dieren naar andere lidstaten, waaronder
Nederland, exporteren. Er zou daardoor sprake zijn
van oneerlijke concurrentie ten aanzien van de
die

welzijnseisen moeten voldoen (o.a. het Honden- en

fokkers in landen wel zaan nationale

Kattenbesluit in Nederland).

12

Als deze beweringen onomstotelijk bewezen

kunnen worden, dan is uit cogpunt van

concurrentievervalsing, maar cok vanwege het
welzijn van honden, geharmoniseerde regeigeving
wenselijk. Politiek gezien zal er op dit moment
echter weinig animo bestaan om _ tot
geharmoniseerde regelgeving te komen. Het aantai
lidstaten met regelgeving op dit gebied is immers

gering.

2.8
In Nederland zal een posttieflijst van kracht worden

Positieflijst te houden dieren

met diersoorten die gehouden mogen worden
dat dit
veroorzaakt, Daarmee zijn Nederland, Zweden en

zonder emstige welzijnsproblemen
België binnen de Europese Unie de enige lidstaten
met dergelijke regelgeving. In diverse Europese
tanden bestaan listen met diersoorten die om
andere redenen niet gehouden mogen worden
(scortenbescherming, volksgezondheid).Tegen de
positieflijst werden in België twee
annulatiebercepen ingediend bij de Raad van State
(het

rechtscoliege). In het kader van deze procedures

hoogste Belgische administratieve
werd begin 2007 een prejudiciële vraag gesteld
aan het Europees Hof van Justitie. Na klachten bij

de Europese Commissie ontving België eind 2005

bovendien een ingebrekestelling van de
Commissie “wegens inbreuken op het Europees
Verdrag". Na analyse van (uitgebreide)

argumentatie van Belgische ziĳde heeft de
Commissie echter besloten dit dossier te stuiten,
daar de positieflijst volgens haar "een maatregel
maar

inhoudt gelijk aan een invoerverbod,

verantwoord om redenen van dierenwelzijn”,
maw, de Europese Commissie heeft gecordeeld
dat de positieflijst geen inbreuk op de Europese
voorschriften uitmaakt. Zij heeft haar standpunt ook
meegedeeld aan het Europees Hof in het kader
van de voormelde prejudiciële vraag. Aangezien de
gemiddelde behandelingstermijn van dergelijke
dossiers twee jaar bedraagt, moet worden
verwacht dat het Hef niet voor eind 2008 een

beslissing zat nemen. Tot die tijd zal uiteraard ook

</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>geen beslissing genomen worden in de procedures

voor de Raad van State,

De diversiteit aan lijsten is verwarrend en kan tot
ongewenste handelsbelemmeringen leiden. Als het
oordeel van de Europese Commissie door het Hof
wordt overgenomen, dan is uit oogpunt van
concurrentievervalsing, maar ook vanwege het
welzijn van dieren, geharmoniseerde regelgeving
mogelijk wenselijk. Door de diversiteit aan lijsten is
het niet duidelijk of er voldoende politiek draagvlak
bestaat om tot geharmoniseerde regelgeving te

komen.

3. HET POLITIEKE EN HET
MAATSCHAPPELIJKE DRAAGVLAK
3.1 Het politieke draagvlak

3.1.1
Uit de inventarisatie van regelgeving in 16 lidstaten

De Europese lidstaten

van de Europese Unie op het gebied van
(bijlage 1) blijkt dat

op één of meerdere

gezelschapsdieren, deze

lidstaten allemaai wel
onderwerpen op het gebied van het welzijn van

gezelschapsdieren regelgeving hebben opgesteld.

3.1.2 De Europese Commissie
De Europese Commissie heeft begin 2006 het
communautaire actieplan inzake de bescherming
en het welzijn van dieren 2006-2010 gepubliceerd.
in het document wordt niet expliciet gesproken
over gezelschapsdieren. Het gehele actieplan lijkt
zich geheel te richten op het welzijn van
productiedieren en proefdieren. De Europese
Commissie heeft er ict dusver het welzijn van
gezelschapsdieren niet als speciaal onderwerp op

haar agenda geplaatst.

3.1.3 Het Europese Parlement
in 2008 een
aantal

in het Europese Parlement is

geschreven verklaring van een
parlementsieden ingediend waarin de EU-lidstaten
en de Europese Commissie worden opgeroepen

om druk uit te oefenen op bepaalde lidstaten om

13

zwerfdieren op een welzijnsvriendelijke wijze te
behandelen. Deze verklaring is binnen de gestelde
tekentermijn niet door een meerderheid van de
leden van het Europese Parlement ondersteund en
is daarom geen resolutie van het Europese

Parlement geworden.

3.1.4 Raad van Europa
in 1987
bescherming van kleine huisdieren (1887, EFS

is de “Europese overeenkomst ter
125)" door de Raad van Europa afgerond. in deze
regels opgesteld voor de
de het

fokken, de verkoop, het doen van ingrepen en het

overeenkomst zijn

verzorging, de huisvesting, ragistratie,

gebruik van dieren in sport, spel en
tentoonsteliingen, Om de overeenkomst van kracht
te laten worden in een lidstaat, moet een lidstaat
de betreffende overeenkomst eerst tekenen en
Alie

Europese Unie zijn lid van de Raad van Europa.

vervolgens ratificeren. lidstaten van de
Gebruikelijk is dat de Europese Unie pas overgaat
tot ratificering van een overeenkomst als alie
de hebben

geratificeerd en als dat past binnen het mandaat

lidstaten betreffende conventie
van de Europese Unie.

Van de 27 lidstaten van de Europese Unie, hebben
12 lidstaten, waaronder Nederland, de Conventie
nog niet geratificeerd (zie bijlage 3, laatste twee

kolommen).

3.1.5 Het Nederlandse beleid

IVY heeft in
12 oktober
gepresenteerd, aangegeven dat er op het terrein
het

verschillende acties ondernomen zuilen worden.

de Nota
2007 is

Het kabinet Balkenende

dierenwelzijn, die op

van welzijn van _gezelschapsdieren
Kenmerkend is dat veel acties gezamenlijk met de
sector zullen worden opgepakt. Concreet zal de
overheid identificatie en registratie van honden
verplicht stellen. Er worden geen acties op

Europees niveau aangekondigd.

</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>3.1.6 Europees Forum van Raden op het
gebied van dierenwelzijn
Sinds 2006 bestaat er een Europees Forum van
Raden op het gebied van dierenweizijn (EURO-
FACW, bijlage 2, list van deelnemende landen en
organisaties). Dit Forum geeft de mogelijkheid om
onderwerpen op het gebied van dierenwelzijn met
elkaar te bespreken en wellicht geeft het
mogelijkheden om gezamenlijke standpunten te
formuleren over onderwerpen waarover in EU-
verband nog niet wordt gesproken. Deeinemende
Raden de
discussiepunten en onderwerpen aan de orde te

Het

hebben mogelijkheid om

stellen. Forum moet zich nog verder

ontwikkelen.

3,2 Het maatschappelijke draagvlak

3.2.1 Office international des épizooties
(OLE)

heeft op haar eerste mondiale
in 2004 onder

andere besloten om aandacht te besteden aan de

De OLE.

conferentie over dierenwelzijn

problematiek van zwerfdieren, met name honden.

3.2.2 Internationale maatschappelijke
organisaties

Er zijn in Europa een aantai maatschappelijke

organisaties die zich bezig houden met het welzijn

Verder

organisaties een schaket tussen de Europese

van gezelschapsdieren, vormen deze
politiek en overheld en de bij hen aangesloten
nationale organisaties.
3.2.2.1 Federatie van dierenartsen in
Europa (FVE)
De FVE is een Europese koepelorganisatie van
dierenartsen. Ze lobbyt onder andere bij het
Europese Parlement over onderwerpen waarmee
de dierenarts in de uitoefening van zijn beroep mee
De FVE heeft daarom ook

aandacht voor dierenwelzijn. Cp het gebied van

te maken krijgt.

gezelschapsdieren gaat de aandacht onder meer
uit naar de problematiek van zwerfhonden en het

transport van hondenpuppies {schriftelijke

14

mededeling directeur FVE). Volgens de FVE is de
aanpak van zwerfhonden in veel lidstaten van de
Europese Unie veeial ongestructureerd en worden
de betreffende dieren nogal eens

dieronvriendelijke wijze behandeld. De FVE heeft

op een

in 2007 onder haar leden een enquête uitgezet om
meer inzicht te krijgen in hondenhandel binnen

Europa.

3.2.2.2 European Pet Organization (EPO)
De EPO, sen Europese vereniging van nationale
brancheerganisaties (8 deelnemende organisaties
uit 7 EU- lidstaten) van ondernemingen die actief
zijn in de gezelschapsdierensector, lobbyt bij het
Europese Parlement voor onderwerpen die deze
waaronder het welzijn van
Op dit

organisatie aan een overeenkomst voor haar leden

branche aangaan,
gezelschapsdieren. moment werkt de
waarin dierenwelzijn een punt van aandacht is.
Uitgangspunt hierbij is dat er bij de handel in
tijde
gehouden dient te worden met het welzijn van de

gezelschapsdieren ten ailen rekening
verhandelde dieren, zowel bij de fokker of kweker
als tijdens het transport en in de voorlichting aan

de consument.

3.2.2.3 Ornamental Fish International (OFI)
OFI is een wereldwijde vereniging van bedrijven
die op de één of andere manier betrokken is bij de
siervisindustrie. Bij de Europese Commissie treed
OFI EPO op als de

vertegenwoordiger van de siervissector in Europa.

in samenwerking met

In de doelstellingen van de vereniging (gevestigd in
Nederland) is opgenomen dat de vereniging actief
de ethische en verantwoorde vangst, kweek en
behandeling van siervissen en andere aquatische
organismen bevordert. Tevens wil de vereniging
door het verbeteren van verpakkings- en transport-
procedures het welzijn van de siervissen en andere
aquatische organismen bevorderen. Dit streven uit
zich in publicaties en in de ontwikkeling van een
“Code of conduct", waaraan momenteel gewerkt

wordt.

</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>3.2.2.4 Eurogroup for Animals
Eurogroup for Animals vormt de communicatieve
schakel tussen dierenbeschermende organisaties
en de Europese politiek en overheid, In 2007 zijn
14 EU-lidstaten lid van

23

14 organisaties uit

Eurogroup for Animals geworden en
organisaties uit 14, veelal andere lidstaten, hebben
een observer positie.

Eurogroup for Animals lobbyt met name bij het
Europees Parlement voor goede
dierenweizijnwetgeving in de EU. Door de beperkte
menskracht en middelen heeft Eurogroup for
die

beleidsterreinen waar al Europese wetgeving voor

Animals vocral prioriteit gegeven aan

bestaat. Daarom is er tot op heden, behalve voor
import van wildvangvogels, weinig aandacht

voor Door

geweest gezelschapsdieren.
samenwerking te zoeken met diverse organisaties
die zich profileren op het gebied van welzijn van
binnen probeert

gezelschapsdieren Europa,

Eurogroup for Animals in de toekomst meer

betrokken te raken bij dit onderwerp.

3.2.2.5 Pets in Europe (PIE)
Op 3 2007 hebben
dierenweizijnsorganisaties uit Europese landen de

mei verschillende

organisatie ‘Pets in Europe’ opgericht. PiE gaat
het

gezelschapsdieren in Europa te verbeteren via de

campagne voeren om welzijn van
Europese instellingen. Het uiteindelijke doel is om
voor alle Europese gezeischapsdieren dezelfde
hoge welziinseisen te krijgen, Vanwege de grote
verscheidenheid in het niveau van bescherming
van de

lidstaten, wil PIE verder gaan dan het lobbyen op

gezeischapsdieren in verschillende

individueel! en nationaal niveau.

3.2.3 Raad voor Dierenaangelegenheden
Op 14 oktober 2004 is de werkconferentie Welzijn
Gezelschapsdieren gehouden, georganiseerd
onder de verantwoordelijkheid van het Ministerie
LNV.

werkconferentie is op 25 januari 2005 het, tijdelijke,

van Naar aanleiding van deze

Forum Welzijn Gezelschapsdieren ingesteld, Het
Forum, per 1 december 2007 weer opgeheven,

+5

viel onder de verantwoordelijkheid van de Raad
voor Dierenaangelegenheden. Het dogi van het
de de

werkconferentie verder uit te werken.

Forum was om resultaten van
Het Forum heeft een splitsing gemaakt tussen het
welzijn van horden en katten enerzijds en andere
diersoorten anderzijds. Dit vanwege het verschil in
de twee
groeperingen.

Het Forum heeft twee adviezen uitgebracht onder
de verantwoordelijkheid van de Raad, publicatie
RDA 2006/01, Gedeelde zorg — Actieplan en RDA

2006/02, Gedeelde zorg — Feiten en cijfers.

welzijnsproblematiek van deze

3.2.4 Belangenorganisaties
gezelschapsdieren in Nederland
De gezelschapscierensector in Nederland staat
bekend om de vele organisaties die zich met

gezelschapsdieren bezig houden. Vaak gaat het

om rasverenigingen en daarnaast een aanial
overkoepelende organisaties voor
gezelschapsdieren. De organisatiegraad van

gezelschapsdierhouders varieert sterk, afhankelijk
van diersoort. Welzijn van gezelschapsdieren is in
het algemeen voor alle organisaties een belangrijk

aspect van hun activiteiten. !
4. HET JURIDISCH DRAAGVLAK

4,1,
In het Verdrag van Amsterdam {1997) heeft
dierenwelzijn een hogere prioriteit gekregen. In het

Het Europese Verdrag

“Protocol betreffende de bescherming en het
welzijn van dieren” bij het Verdrag van Amsterdam
zijn regels vastgesteld voor het beleid van de
Europese Unie op dit gebied. Het verdrag erkent
officieel dat dieren wezens met gevoel zijn en
het

formuieren en vitvoeren van het beleid van de

draagt de Europese Instellingen op bij

Gemeenschap rekening te houden met wat vereist

is voor het welzijn van dieren.

t Het Platform Verantwoord Huisdierenbezit kan

worden gezien als de spreekbuis voor de vele

houders van gezelschapsdieren.

</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Dit protocol biedt weinig aankropingspunten voor
het harmoniseren van regeigeving op Europees
niveau en betreft alleen die activiteiten met
gezelschapsdieren die een economisch of een
volks- c.q. diergezondheidskarakter hebben. Te
denken valt aan het fokken van, het vervoer van en
de internationale handel in gezelschapsdieren.

Het commerciële transport van gezelschapsdieren

valt al onder de Europese transportverordening

(EG) 01/2005),

Tevens zijn er eisen op basis van Europese
regelgeving (2003/998/EG) aan het niet
commerciële intracommunautaire vervoer van

henden, katten en fretten gesteld, Voor deze dieren
is in ieder geval een identificatie (tatoeage of chip),
een EU dierenpaspoort en een vaccinatie tegen
hondsdolheid verplicht.

In de concepttekst voor het nieuwe Europees
Verdrag is de volgende passage opgenomen: “Bij
het formuleren en uitvoeren van het beleid van de
Gemeenschap op het gebied van fandbouw,

visserij, vervoer, interne markt, onderzoek en
technologische ontwikkeling, en de ruimte houden
de Gemeenschap en de lidstaten ten volle rekening
met de vereisten met betrekking tot het welzijn van
dieren, als wezens met gevoel, onder eerbiediging
van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen
en de gebruiken van de lidstaten met betrekking tot
met name godsdienstige riten, cultureie tradities en

regionaal erfgoed.”

Het is mogelijk dat de tekst als een zelfstandig
artikel zal worden opgenomen in het nieuwe

Europese Verdrag.

4.2 Het nationale project welzijn

gezelschapsdieren
In april 2004 heeft de minister Donner van Justitie
namens het toenmalige kabinet Balkenende il de
nota Bruikbare rechtsorde aangeboden aan de
Tweede Kamer. Tegen de achtergrond van het
toenmalige kabinetsstreven kritisch en
terughoudend te zijn met wat er moest worden

geregeld, wordt in de ncta Bruikbare rechtsorde

16

een analyse gegeven van de oorzaken van
regelgroef en regeldruk en wordt aangegeven wat
daartegen kan worden gedaan. In de nota worden
alternatieve reguleringsmodellen beschreven.
Tevens worden er een aantal interdepartementale
projecten gestart om die modellen uit te werken.
Een van de projecten betreft de Gezondheids- en
welzijnswet voor dieren, meer in het bijzonder de
regelgeving met betrekking tot het welzijn van
gezelschapsdieren. Een werkgroep bestaande uit
juristen van verschilende departementen heeft

hierover gerapporteerd,

De werkgroep geeft aan (begin citaat):

“.. dat er in het huidige Europese Verdrag op ten
minste vier verschilende wijzen het Europees recht
van invloed zijn op het beleidsveld van het welzijn
van gezelschapsdieren, te weten:

- op directe wijze, doordat het EG-Verdrag (EGV)
een rechtstreekse rechtsbasis creëert voor
regelgeving op het hier aan de orde zijnde
beleidsveld. Echter, van zo'n rechtstreekse basis is
anders dan bijvoorbeeld voor het terrein van de
het de

in het verdrag geen

volksgezondheid, milieu en
consumentenbescherming
sprake;

- op directe wijze, doordat gebruik is gemaakt van
het “restartikel” 308 van het EGV, in die gevallen
dat het verdrag geen directe rechtsbasis voor
nadere regeling kent. Van dit artikel is op het hier
aan de orde zijnde terrein overgens om
onbekende redenen geen gebruik gemaakt,

- op directe wijze, doordat op grond van het
zogenaamde narmonisatieartike! 94 van het EGV
richtlijnen en/of verordeningen zijn vastgesteld die
beogen de interne markt voor (onder meer}
gezelschapsdieren dichterbij te brengen. Ook van
dergelijke EG-regeigeving is om onbekende
redenen tof op heden geen sprake;

- op indirecte wijze, doordat het verdrag zelf door
zin interne marktbepalingen (bijvoorbeeld de
artikelen 28 EGV ev, op het terrein van het vrij
verkeer van goederen, 43 ev. met betrekking tot
vrije vestiging en 49 e.v. op het terrein van het vrij

verkeer van diensten) dan wel door middel van de

</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>(EGV, artikel 81

randvoorwaarden stelt aan regeling op nationaal

antikartelbepalingen ev.)

n

niveau van het terrein van de gezeischapsdieren

(einde citaat).

De hierboven genoemde artikelen in het huidige
verdrag hebben geen wezenlijke veranderingen
ondergaan in het in november 2007 door de
Raad

Hervormingsverdrag.

aanvaardde Europese

Europese
Het voorgaande maakt duidelijk dat het Europees
op dit de

randvoorwaardelijke sfeer van invloed zal zijn op

recht moment aleen in

de door de werkgroep te ontwikkelen voorstellen.

Daarbij gaat het met name om de verdragsartikeien

met betrekking tot de vier vrijheden van vrij

verkeer, bedoeld in artikel 14, tweede lid, van het

EGV. Dit artike! geeft aan dat de interne markt een

ruimte omvat zonder binnengrenzen waarin het

vrije verkeer van goederen, personen, diensten en
kapitaal is gewaarborgd volgens de bepalingen van
dit Verdrag.

Het rapport van de werkgroep geeft vervolgens in

een aantal situaties aan waarom hei waard is om

het welzijn van gezelschapsdieren op de Europese
agenda te zetten. De werkgroep geeft aan dat

(begin citaat):

“volgende aandachtsvelden worden aangegeven

waarvoor de ontwikkeling van geharmoniseerde

regelgeving gewenst lijkt of in ieder geval een
positieve ondersteuning kan geven om problemen
te verkleinen dan wel op te iossen:

1. Regulering van de handel in die honden, die in
andere lidstaten onder slechte omstandig-
heden zijn gefokt

2. Regulering van de import uit andere lidstaten
op grond van de Europese regelgeving voor
gezeischapsdieren.

De totstandkoming van Europese regelgeving, in

het kader van bovengenoemde aandachtsvelden,

is vooral wenselijk voor zover het effect van
nationale welzijnsmaatregelen ondergraven kan
worden door handel in gezelschapsdieren die uit
andere landen afkomstig zijn. Een voorbeeld is het

nationale verbod op het couperen van oren en

17

staarten van honden, waarvan het effect wordt
ondergraven door de mogelijkheid gecoupeerde

honden uit het buitenland te halen.

De werkgroep adviseert de minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit zich er voor in te
spannen het welzijn van gezelschapsdieren in
Brussel op de agenda geplaatst te krijgen.” (einde
citaat)

Op basis van bovenstaande kan worden
geconcludeerd dat hermoniserende regelgeving
voor het welzijn van gezelschapsdieren zal moeten
worden gebaseerd op, vooral, de artikelen 308 en

94 van het Europese Verdrag.

5. AANPAK TOT HARMONISATIE

Er zijn verschilende wegen om te proberen de
discussie over het welzijn van gezelschapsdieren
op Europees niveau te brengen. De Raad is van
mening dat er eerst het nodige voorwerk gedaan
moet worden voordat de Minister de Europese
Commissie kan vragen om dit onderwerp op de
Europese agenda te zetten. De Raad adviseert om
volgens de onderstaande lijnen te gaan werken:

1 Voor de geloofwaardigheid van Nederland als
Bet
aezeischapsdieren zat het kabinet een goed

aandrager van onderwerp welzijn

signaal naar de andere lidstaten en de

Europese Commissie moeten geven door in

ieder geval de Europese overeenkomst ter

bescherming van kleine huisdieren ie
ratificeren. Hiermee laat de minister zien dít
onderwerp serieus te nemen.

2 Gebruik maken van ambtelijke (bilaterale)
contacten op verschillende niveaus om politiek
draagvlak te toetsen en zonodig te verwerven.

Inventarisatie van draagvlak en het aan de orde

het

gezelschapsdierendieren via het platform van

stellen van welzijn van
Europese Raden voor Dierenaangelegenneden. De
Raad zou aan de hand hiervan een vervolgadvies
kunnen formuleren over de politieke haalbaarheid
om het thema “welzijn van gezelschapscieren” op

de Europese agenda te krijgen.

</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>INFORMATIEBRONNEN

Rapport van het project welzijn gezelschapsdieren, “Naar een effectieve borging van
gezelschapsdieren”, 2005.

Werkdocument van de Europese Commissie over een communautair actieplan inzake de bescherming
en het welzijn van dieren 2006-2010, Brussel, 23-01-2006, COM (2008) 14 definitief: Bron: website
Europese Commissie,

List of dectarations made with respect to the European Convention for the protection of pet animals,
status 27-7-2007; website Raad van Europa.

informatie van Nederlandse permanente vertegenwoordigingen in de Europese unie over welzijnsregels
gezelschapsdieren in hun werkgebied,

Verordening (EG) nr 1/2005 van de Raad van 22 december 2004 inzake de bescherming van dieren
tijdens het vervoer en daarmee samenhangende activiteiten en tot wijziging van de Richtlijnen
64/432/EEG en 93/119/EG en van Verordening (EG) nr 1255/97.

Verordening (EG) nr, 998/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 26 mei 2003 inzake
veterinairrechtelijke voorschriften voor het niet-commerciële verkeer van gezelschapsdieren en
houdende wijziging van Richtlijn 92/65/EEG van de Raad.

Mooi, mooier, mooist? Schadelijke raskenmerken bij honden. SDU uitgeverij, ‘s-Gravenhage 1988.

Wie mooi moet zijn… Schadelijke raskenmerken bij katten. SDU uitgeverij, ‘s-Gravenhage 1992.

18

</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>BIJLAGEN

Bijlage 1: Samenstelling werkgroep

=

dr. A. Ploeg (Dibevo)
mr.drs. E. Virginia (Dierenbescherming}
J, van Leeuwen (Raad van Beheer en Platform Verantwoord Huisdierenbezit}

dr.ir. C. van Reenen (Wageningen Universiteit en Research Centrum)

nae Nn

drs. F.J.W.C. van Herten (Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde)

ir. S.J. Beukema (Raad voor dierenaangelegenheden) - voorzitter

5

</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Bijlage 2: Deelnemende tanden en organisaties aan bijeenkomsten van het Europese Forum van

Raden op het gebied van dierenwelzijn:

German Federal Animal Welfare Committee

Animal Welfare Council, Belgium

Austrian Ministry of Health

Centra? Commission for Animal Welfare, Czech Republic
Danish Animal Ethics Council

Danish Animal Welfare Council

Dutch Council for Animal Weifare

Ministry of Agriculture and Forestry, Finland

OO ND OAR DH =

Farm Animal Welfare Advisory Council, lreland

wh
>

State Food and Veterinary Service, Lithuania

a
—

. Norwegian Animal Ethics Council

a
R

Swedish Ministry of Agriculture

=
ga

Companion Animal Welfare Councii, UK

—
>

Farm Animal Welfare Council, UK

—
a

Council of Europe

=
a

European Commission, DG Research

=
i

European Commission, DG Sanco

—
co

. European Food Safety Authority

=
©

Croatia

</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Bijlage 3

Regelgeving per EU-lidstaat

Oncerwer Raad van Europa (ETS-125) |
EU-lidstaat Handel | Zwerfdieren Agressieve I&R hond Fokken ingrepen Winkel Tentoonstelling | Wedstrijden | Ondertekening | Ratificatie
(16) (7) (8) horden (10) (6) (4) (8) (7) (3) (5) (17) (15)
099 Nederland x Xx x
België X X X x x x x x
Luxembura x x
Frankrijk x X
Spanie X
Portugal X X
ltalie X X x x
Malta
Cyprus x x
Griekenland x X
Slovenië
Estland x
Roemenié x x x x X
Bulgariie X x x x
Oostenrijk x A A x x x A Xx
Tsiechié x x x x
Slowakije
Polen x X X Xx x x
Duitsland x x X x XxX. x x
Hongariie
Groot-Brittannië x x x xX
lerand
Denemarken x x x x x X x
Zweden. X x x x x x x
Finland x x x x x x
Leiland X x x
Litouwen i J L x x

2 Stand ondertekening en ratificatie van de “Europese overeenkomst ter bescherming van kleine nulsdieren”, ETS-125, Raad van Europa, 8-9-2007

</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>22

</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>OVERZICHT VAN PUBLICATIES

Onderstaand overzicht betreft de publicaties van de Raad vanaf 2002. Een overzicht van eerdere door de Raad uitgebrachte

adviezen kan worden opgevraagd bij het secretariaat van de Raad of is te vinden op

www.raadvoordierenaangelegenheden. ni.

PUBLICATIES IN 2007:

RDA 2007/02
RDA 2907/03

Jaarverslag 2006

Reactie Raad op richtlijnen van de Vereniging van Circus Ondernemingen

Wrak vee

PUBLICATIES IN 2006;

RDA 2006/01
RDA 2006/02
RDA 2006/03
RDA 2006/04
RDA 2008/05
RDA 2006/06
RDA 2006/07
RDA 2006/08
RDA 2006/09
RDA 2006/10

Jaarverslag 2005

Gedeelde zorg — Actieplan (pubiicatie Forum Welzijn Gezelschapsdieren)

Gedeelde zorg — Feiten en cijfers (publicatie Forum Welzijn Gezeischapsdieren)
Mogelijkheden tot versoepeling van het verbod op het hergebruik van dierlijke eiwitten
Natuurlijk gedrag van melkvee en vieeskaiveren

Natuurlijk gedrag van varkens

Natuurlijk gedrag van legkippen en vieeskuikens

Hoogpraductief melkvee: grenzen aan de groei?

Dromedaris als productiedier

Evaluatie en toekomst van het Europese diergezondheidsbeieid

Positieflijsten

PUBLICATIES IN 2005:

RDA 2005/01

RDA 2005/02
RDA 2005/03

RDA 2005/04
RDA 2905/05

RDA 2005/08
RDA 2005/07
RDA 2005/08
RDA 2005/09

Jaarverslag 2004

De rol van wild bij de insleep en verspreiding van kiassieke varkenspest en mond- en klauwzeer in
Nederland

Immunosterilisatie ais een alternatief voor de huidige wijze van castratie in de varkenshouderij
Maintaining or improving farm animal welfare in the light of increasing trade liberalisation and
globalisation: a contradiction in terms?

Het houden van potentieel gevaarlijke diersoorten ais gezelschapsdier

Implicaties van de door EFSA geformuleerde opinie over het bedweimen en doden van de belangrijkste
productedieren voor richtlijn 83/1 19/EG en het Nederlandse standpunt ten aanzien van deze richtlijn

IER hobbydieren/definitie gezelschapsdieren

De erkende dierenarts

Advies over de wintersterfte 2004-2005 van grote grazers in de Oostvaardersplassen

inventarisatie van de stand van zaken met betrekking tot ingrepen bij pluimvee

23

</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>PUBLICATIES IN 2004:

RDA 2004/01

RDA 2004/02
RDA 2004/03

RDA 2004/04
RDA 2004/05
RDA 2004/06

Jaarverslag 2003

Dierziektebeleid met draagvlak — Advies over de bestrijding van zeer besmettelijke dierziekten; deel 2 —
Onderbouwing van het advies

Herinrichting van het distributie- en kanalisatiesysteem van diergeneesmiddelen in Nederland

Negatief- en positieflijst voor vissen, reptielen en amfibieën ter invuling van artikel 33 van de
Gezondheids- en weizijnswet voor dieren

Bestialiteit

Strategieën om te komen tot een efficiëntere opsporing van besmettelijke, aangifteplichtige dierziekten

Verkenning van de toekomstperspectieven voor agroproductieparken in Nederland

PUBLICATIES iN 2003:

RDA 2003/01

RDA 2003/02
RDA 2003/03
RDA 2003/04
RDA 2003/05
RDA 2003/06
RDA 2003/07

RDA 2003/08

Jaarverslag 2002

Advies omtrent dierziekten en zoönosen, waarvoor hobbymatig gehouden dieren vatbaar zijn en als
drager kunnen fungeren, die een bedreiging kunnen vormen voor de gezondheid van mensen en
bedrijfsmatig gehouden dieren en die in het kader van grote bestrijdingscampagnes relevant zijn

Wel en regelgeving omtrent hobbydieren

Mogelijke dierenwelzijnproblemen in de paardenhouderij

Zorgen voor je paard

Criteria voor dodingsmethoden voor paling en meerval

Het deden van drachtige grote landbouwhuisdieren

Negatief. en positieflijst voor zoogdieren en vagels ter invulling van artikel 33 van de Gezondheids- en
welzijnswet voor dieren

Dierziektebeleid met draagvlak — Advies over de bestrijding van zeer besmettelijke dierziekten; deel 1 —

Advies

PUBLICATIES IN 2002:

RDA 2002/01
RDA 2002/02
RDA 2002/03
RDA 2002/04

RDA 2002/05

Minimum welzijnseisen tijdens bestriidingscampagnes

Fokken met recreatiedieren (1)

Fokken met recreatiedieren (2)

Advies aan de Directeur Landbouw van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij inzake
een plan van aanpak voor de bestrijding van aangeboren afwijkingen bij katten

Een toetsingskader en toelatingsprocedure voor aanwijzing van nieuwe voor productie te houden

vissoorten

24

</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>