<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>raad voor dierenaangelegenheden
         Dilemma’s in de
                     wildopvang
                    Zorg voor hulpbehoevende wilde dieren
                                       Samenvatting
             DILEMMA’S IN DE WILDOPVANG – RAAD VOOR DIERENAANGELEGENHEDEN – 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Doel en activiteiten                             Woord vooraf
van de Raad
De Raad voor Dierenaangelegenheden (RDA)         Als een dier in onze omgeving ziek of      In onze zienswijze geven we handvatten
is een onafhankelijke raad van deskundigen       gewond is, schakelen we hulp in. Daarover  om met het dilemma om te gaan wan-
die de minister van Landbouw, Natuur en          is geen discussie voor gezelschapsdieren   neer dieren onze zorg nodig hebben en
Voedselkwaliteit gevraagd of op eigen initiatief of productiedieren. Voor dieren in het     wanneer we ze met rust moeten laten.
adviseert over multidisciplinaire vraagstuk-     wild ligt dat ingewikkelder. De minister   We vinden dat de wildopvang meer
ken op het gebied van dierenwelzijn inclusief    van LNV heeft daarom gevraagd een          aandacht verdient van de verschillende
diergezondheid en ethische vraagstukken.         zienswijze op te stellen. De vraag óf      overheden. De opvang van hulpbehoe-
De RDA bestaat uit ongeveer veertig leden        we dieren in nood moeten helpen is         vende wilde dieren is weliswaar een zaak
met zeer uiteenlopende achtergrond en des-       gemakkelijk te beantwoorden. Daarvoor      voor iedereen, maar overheden kunnen
kundigheid, die er op persoonlijke titel en zon- geldt een wettelijke zorgplicht. Maar      sterker dan nu kwaliteit, kennisdeling
der last of ruggespraak zitting in hebben.       dieren in de natuur horen we zoveel        en financiering faciliteren. Samen met
                                                 mogelijk met rust te laten, zoals we in de een goede informatievoorziening aan
De Raad voor Dierenaangelegenheden be-           zienswijze Zorgplicht Natuurlijk Gewogen   burgers kan dit de zorg aan hulpbehoe-
handelt vraagstukken over de volle breedte       hebben vastgesteld.                        vende wilde dieren verbeteren.
van het dierbeleid: over gehouden en niet-
gehouden, dus ‘in het wild levende’ dieren,      Mensen helpen een dier graag, maar         Deze publieksuitgave is een beknopte
over hobbydieren, over gezelschapsdieren,        het is niet altijd even eenvoudig om in    weergave van de zienswijze. De integrale
en over productie- en proefdieren.               te schatten of een wild dier hulp nodig    versie is beschikbaar op de website van
                                                 heeft of juist met rust moet worden ge-    de RDA.
De RDA legt het resultaat van zijn beraads­      laten. De minister van LNV heeft daar-
lagingen neer in een zogenaamde zienswijze.      om gevraagd een zienswijze op te stel-     Den Haag, juli 2022
Die geeft een overzicht van wetenschappelijke    len over de vraag of hulpbehoevende
en maatschappelijke achtergronden van een        dieren moeten worden geholpen, hoe
vraagstuk, en adviseert over beleidsrichtin-     en door wie.
gen en oplossingsrichtingen voor dilemma’s.
Consensus is niet noodzakelijk: een ziens­       We hebben hiervoor veel gesprekken ge-
wijze van de Raad kan minderheidsstand­          voerd met de mensen in de praktijk. We
punten bevatten.                                 zien dat deze sector draait op bevlogen,   Jan Staman, voorzitter
                                                 hardwerkende medewerkers en vrijwilli-
                                                 gers, allen zeer betrokken bij natuur en
                                                 dierenwelzijn.
                                                                                            Marc Schakenraad, secretaris
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>raad voor dierenaangelegenheden
         Dilemma’s in de
               wildopvang
               Zorg voor hulpbehoevende wilde dieren
                          Samenvatting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Interview forumvoorzitter Jacques van Alphen
‘Zorgplicht is voor burgers zoekplicht
  naar deskundigheid’
De vraag óf hulpbehoevende dieren in het wild geholpen moe-     “Daarna hebben we nagedacht over wanneer wél en wanneer
ten worden is eenvoudig te beantwoorden: ja. Burgers die een    niet, en ook over het ‘hoe’. Het is een ingewikkelde vraag,
dier in nood aantreffen, moeten professionele deskundigheid     omdat er zoveel soorten dieren zijn. Bovendien is er ook een
kunnen inschakelen. Bij de organisatie en uitvoering van de     ethisch dilemma, omdat opvangcentra hun best doen om die-
hulp zijn echter een aantal verbeterpunten, constateert de RDA  ren op te lappen en weer uit te zetten, terwijl er daarnaast die-
in de zienswijze ‘Dilemma’s in de wildopvang, zorg voor hulp-   ren worden afgemaakt om de populatie te beheersen of over-
behoevende wilde dieren’.                                       last te voorkomen. Dat speelt bijvoorbeeld bij het wettelijke
                                                                verbod om exoten van bepaalde soorten weer uit te zetten en
De zienswijze is opgesteld op verzoek van de minister van LNV.  de wettelijke plicht om deze te bestrijden“.
De minister wilde weten of een hulpbehoevend dier geholpen      “Het traject van beoordeling voor wel of niet helpen vraagt om
moet worden, op welke manier en door wie. “Deze vraag komt      deskundigheid. Zo is een burger die een hulpbehoevend wild
onder meer voort uit eerdere maatschappelijke discussies over   dier aantreft verplicht hulp in te schakelen. We noemen dit:
wilde dieren die geholpen werden terwijl dat juist niet moest,” zoekplicht naar deskundigheid.“
vertelt Jacques van Alphen.                                     Om grip te krijgen op het complexe traject zijn voor deze
Van Alphen, gepensioneerd hoogleraar dierenecologie, is de      zienswijze verschillende instanties en deskundigen die zich
voorzitter van het RDA-forum dat de zienswijze heeft voorbe-    bezighouden met opvang en hulpverlening voor dieren, geïn-
reid. “De RDA heeft al eerder een zienswijze over dieren in de  terviewd. “Zo hebben we informatie over de vraagstukken en
natuur geformuleerd, waarbij de belangrijkste boodschap de      knelpunten uit de praktijk.”
zogenaamde ‘afblijfplicht’ was. Dat betekent dat we wilde die-
ren zoveel mogelijk met rust laten. Nu de vraag wordt gesteld   Knelpunten
over hulpbehoevende wilde dieren, komt daar nog iets bij, na-   “In onze zienswijze hebben we ons gebogen over de vragen
melijk de zorgplicht”, legt hij uit. “We hebben eerst gekeken   en mogelijke antwoorden, en daarnaast ook knelpunten in de
naar de wettelijke achtergronden en dan moeten we, kort door    praktijk gesignaleerd. Die hebben te maken met de vraag òf en
de bocht, de vraag van de minister met ‘ja’ beantwoorden: een   hoé hulpbehoevende dieren geholpen moeten worden. Daarbij
hulpbehoevend wild dier moet geholpen worden vanuit de wet-     gaat het vooral om de organisatie en financiering van de be-
telijke zorgplicht.”                                            trokken instanties zoals opvangcentra en dierenambulances.
                                                                Dit ligt in woord bij de provincies, maar in de praktijk vooral bij
4 – DILEMMA’S IN DE WILDOPVANG – RAAD VOOR DIERENAANGELEGENHEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                                             Foto: Wiebe Kiestra
Forum-voorzitter Jacques van Alphen
de gemeentes. Daar komt bij dat het budget voor de instanties       Eindverantwoordelijkheid
vaak maar tijdelijk is, zodat ze geen plannen kunnen maken          Wat zijn de aanbevelingen van de RDA? “De vraag of een hulp-
voor de lange termijn. Het zijn vaak lokale initiatieven, met hun   behoevend (wild) dier geholpen moet worden, kunnen we
eigen gewoontes. Dat betekent dat er landelijk verschillen zijn     – vanuit wettelijke en ook ethische redenen – met ‘ja’ beant-
in hoe dieren vervoerd en opgevangen worden. Het betekent           woorden. De rijksoverheid heeft daarin een eindverantwoor-
ook dat er, vooral als het gaat om dierenambulances, geen toet-     delijkheid; vooral voor (structurele) financiering en ook voor
sing is van de kwaliteit van het vervoer. Terwijl de deskundig-     het faciliteren van het delen van kennis zodat betrokkenen van
heid over wat het beste is voor een hulpbehoevend wild dier,        elkaar kunnen leren”, aldus Van Alphen. “Daarnaast heeft de
daar zou moeten beginnen.”                                          overheid een verantwoordelijkheid voor het maken van een
                                                      DILEMMA’S IN DE WILDOPVANG – RAAD VOOR DIERENAANGELEGENHEDEN – 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>pakket van kwaliteitseisen dat door iedereen geaccepteerd                    hulpbehoevend wild dier vinden. Wat moeten ze doen in ver-
wordt. Het gaat om het professionaliseren van in ieder geval                 schillende gevallen? En hoe kunnen we alle burgers bereiken?
de dierenambulances, omdat deze - samen met 144 - de eerste                  Kortom: dit zijn de zaken waar het rijk zich over kan buigen:
lijn zijn bij hulpbehoevende dieren.                                         structurele financiering, kwaliteitseisen, delen van kennis en
We vinden ook dat er meer aandacht mag zijn voor informatie                  ervaring en voorlichting aan de burgers.”
richting een breder publiek, want het zijn vaak burgers die een
                                                                                                                                      Foto: Dierenbescherming
De mogelijke kans op terugkeer in de natuur is een belangrijk uitgangspunt
6 – DILEMMA’S IN DE WILDOPVANG – RAAD VOOR DIERENAANGELEGENHEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Korte weergave van de zienswijze
Achtergrond en aanleiding                                             en als interventie/maatregelen maatschappelijk aanvaardbaar
Op 20 augustus 2020 ontving de RDA van de Minister van                zijn of lijden maatschappelijk onaanvaardbaar is” (RDA, 2017).
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) de vraag óf en             Dieren in de natuur raken in de problemen, verzwakken, lijden
hóe een hulpbehoevend wild dier moet worden geholpen; en              of sterven, al dan niet door toedoen van ziekten en predato-
door wie.                                                             ren. Dat is onderdeel van de levenscyclus in het ecologische
                                                                      systeem.
Wet dieren
Hulpbehoevende wilde dieren moeten worden geholpen, op                Wet natuurbescherming
grond van een voorschrift in de Wet dieren (H2, paragraaf             De Wet natuurbescherming en de Wet dieren beogen niet het
1, artikel 2.1 Dierenmishandeling, lid 6 en 7): “6) Een ieder         lijden van wilde dieren in algemene zin aan te pakken. De Wet
verleent een hulpbehoevend dier de nodige zorg. 7) Het bij en         natuurbescherming geeft aan dat een ieder voldoende zorg
krachtens het eerste tot en met het zesde lid bepaalde is tevens
van toepassing ten aanzien van andere dan gehouden dieren”.
In de Memorie van Toelichting van de Wet dieren, pag. 82 staat
een verwijzing naar dit artikel ”Ook de plicht tot het verlenen van
de nodige zorg aan hulpbehoevende dieren is ten aanzien van wilde
dieren van toepassing”.
Niet altijd ingrijpen
In eerdere zienswijzen heeft de RDA zijn beschouwing gegeven
over de wijze waarop mensen in de praktijk invulling geven aan
hun morele verantwoordelijkheid voor het welzijn van (wilde)
dieren, eerder benoemd onder de term ‘zorgplicht’, als term die
                                                                                                                                          Foto: Coatesy/Shutterstock)
alle gradaties van zorg omvat (RDA, 2012; RDA, 2017). Dieren
zijn levende, voelende wezens en hebben intrinsieke waarde. De
mens heeft direct of indirect invloed op de mogelijkheden van
individuele dieren en van dierpopulaties, om zich aan te passen
aan de heersende omstandigheden. Dat betekent niet dat alle
dieren altijd geholpen moeten worden. Ingrijpen is noodzake-
lijk “Indien het aanpassingsvermogen van het dier is overschreden
en ingrijpen fysiek/technisch mogelijk is en er geen mens- of dier
gerichte belangen zijn die zwaarder wegen dan welzijnsaantasting      Jonge haasjes komen door onwetendheid vaak onterecht in de opvang
                                                        DILEMMA’S IN DE WILDOPVANG – RAAD VOOR DIERENAANGELEGENHEDEN – 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                     Foto: slowmotiongli/Adobe Stock
Lijden en sterven zijn onderdeel van het ecologisch systeem
in acht neemt voor in het wild levende dieren en hun directe       gingen omtrent wel of niet ingrijpen (en op welke manier) is
leefomgeving, en handelen met mogelijke nadelige gevolgen in       vaak (veterinaire en biologische) deskundigheid1 nodig.
principe achterwege laat.                                          Gewonde en gecontamineerde dieren (olie, afval) zijn hulpbe-
Zorg voor wilde dieren is dus op verschillende manieren in de      hoevend, zij kunnen niet langer voor zichzelf zorgen en kun-
wetgeving opgenomen. De RDA ziet vanwege deze verschillen          nen zich niet meer aanpassen aan de situatie. Voor verzwakte,
als centrale vraag wanneer een dier wel of niet hulpbehoevend      uitgeputte en zieke dieren moeten specifieke afwegingen wor-
is.                                                                den gemaakt; niet alleen op het niveau van het individuele
                                                                   dier, maar ook vanwege het effect op de populatie en het eco-
Hulpbehoevendheid                                                  systeem waartoe ze behoren. Jonge dieren en oververmoeide
Of een dier hulpbehoevend of zelfredzaam is, hangt af van het      dieren zoals trekvogels zijn meestal niet hulpbehoevend en
aanpassingsvermogen van het dier in een specifieke omstan-         kunnen zich nog aanpassen aan de situatie.
digheid. Steeds vaker komen mens en dier elkaar tegen en is
onderscheid tussen natuurlijke leefomgeving van dieren en          Zoekplicht naar deskundigheid
leefomgeving van mensen niet goed meer te maken. In een            In eerste instantie worden dieren in het wild zoveel mogelijk
stedelijke context waarin lijdende dieren worden aangetroffen      met rust gelaten. Wanneer iemand een (levend) dier aantreft
door mensen is het inschatten van dit onderscheid door bur-
gers dan ook lastig, zij kunnen vaak moeilijk vaststellen of het   1   Het “redden” van vogels met vogelgriep kan bijvoorbeeld een
                                                                       gevaar voor de gezondheid van de mens betekenen. Botulisme
aanpassingsvermogen van het dier is overschreden. Voor afwe-           slachtoffers kunnen daarentegen wel worden geholpen.
8 – DILEMMA’S IN DE WILDOPVANG – RAAD VOOR DIERENAANGELEGENHEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>dat op zijn/haar toenadering niet reageert, gebrekkige pogin-      een specialist/deskundige worden beantwoord. Dit is niet al-
gen onderneemt om te vluchten, te dreigen of te vechten, moet      leen om het welzijn van het dier te garanderen, maar ook voor
worden aangenomen dat dit dier niet meer kan functioneren          de veiligheid van degene die een hulpbehoevend (wild) dier
zonder hulp. Ook van een gewone burger wordt dan verwacht          vindt. In sommige gevallen kunnen capabele burgers wel zelf
dat hij of zij hulp verleent. Deze hulp bestaat uit wat we noe-    dieren verplaatsen, maar bij twijfel moet toch deskundige hulp
men een ‘zoekplicht naar deskundigheid’: het inschakelen van       of advies worden gevraagd.
de dierenambulance of hulpdiensten, of 144 bellen voor advies
over de mate van hulpbehoevendheid van het dier en bijbeho-        Deskundige hulp
rend handelingsperspectief.                                        De zorgplicht geldt voor iedereen, maar niet iedereen heeft
Het is belangrijk bij de zoekplicht naar deskundigheid dat bur-    dezelfde verantwoordelijkheid. Mensen hebben empathie voor
gers weten welke handelingsperspectieven ze hebben wanneer         hulpbehoevende dieren en voelen een urgentie om te helpen,
ze een hulpbehoevend wild dier aantreffen en waar ze voor des-     maar missen vaak de kennis en ervaring om in te schatten of
kundige hulp en noodzakelijke informatie terecht kunnen (wat       en welke hulp nodig is.
ze als eerste moeten doen). Dat is dus niet het zelf vangen en     Het beste is om de mensen vooraf en generiek te informeren
vervoeren van dieren en zeker niet het zelf verzorgen. Wat de      over de noodzaak om hulp in te schakelen van een deskun-
beste hulp is voor een hulpbehoevend dier kan het beste door       dige die elke situatie kan beoordelen en een goede afweging
                                                                                                                            Foto: Colin Seddon/Shutterstock
Dieren raken vaak in de problemen door menselijk handelen
                                                       DILEMMA’S IN DE WILDOPVANG – RAAD VOOR DIERENAANGELEGENHEDEN – 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                     Foto: Albert Stam/Nationale Beeldbank
Het is belangrijk dat burgers weten welk handelingsperspectief ze hebben als ze een hulpbehoevend wild dier aantreffen
kan maken. Hoe een hulpbehoevend wild dier moet worden                    zeggen niet alleen kunnen oplossen. Bij een wettelijk vastgeleg-
geholpen is namelijk afhankelijk van de omstandigheden. Elke              de zorgplicht voor de burger ligt het in de lijn der verwachting
situatie is uniek en vraagt om een specifieke beoordeling van             dat de overheid de middelen zou verschaffen om de uitvoering
de beste hulp. Hiervoor is ervaring vereist. De hulpverlening             van de zorgplicht te faciliteren zodat er voldoende uniformiteit
aan wilde dieren bestaat uit een keten van verschillende hulp-            en continuïteit van wildopvang is. Gezien de regionale functie
verleners - zoals 144, wildopvangcentra, dierenambulances en              van wildopvangcentra en de verantwoordelijkheid voor natuur-
dierenartsen - met fasen van besluitvorming.                              beheer bij de provincies, dient ook op dat niveau ondersteu-
                                                                          ning te worden gegeven. De RDA ziet hiervoor verbeterpunten
Overal dezelfde basiskwaliteit gewenst                                    met daarin een trekkende rol voor de rijksoverheid en doet
Goede zorg kan bestaan uit het tegengaan van lijden, of goede             daarom onderstaande aanbevelingen.
verzorging als er perspectief is op weer leven in de natuur. Om
daar recht aan te doen moet volgens de RDA hulp aan hulpbe-               Aanbevelingen
hoevende wilde dieren verbeterd worden en moeten alle dieren              In het belang van het welzijn van wilde dieren, raadt de RDA
overal dezelfde basiskwaliteit van hulp (kunnen) krijgen. Het             de minister aan om in overleg en samenwerking met de sector
vinden van voldoende financiering en daarmee bestaanszeker-               en andere overheden in te zetten op de volgende 3 punten ter
heid en continuïteit in zorg en hulp aan hulpbehoevende wilde             verbetering van hulp:
dieren is een groot probleem dat wildopvangcentra naar eigen
10 – DILEMMA’S IN DE WILDOPVANG – RAAD VOOR DIERENAANGELEGENHEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>1. Zorg voor continuïteit: lange termijn financiering wildopvang        men. Dat kan door het faciliteren van transparante regels,
   • De RDA vraagt aan het Rijk om met andere overheden in              ethologische, veterinaire, juridische en morele afbakening
     gesprek te gaan en afspraken te maken over ieders verant-          en het regelen van toezicht. Bij dierenambulances kan een
     woordelijkheden in de opvang van hulpbehoevende wilde              kwaliteitsslag gemaakt worden door het regelen van bo-
     dieren, inclusief structurele financiële ondersteuning van-        venstaande punten, toezicht en een openbare handelwijze.
     uit de overheid van wildopvang in Nederland.                     • Een in het leven te roepen overkoepelende instantie zou
   • Omdat de regionale functie van wildopvangcentra en de              geregeld overleg moeten voeren met de wildopvangcentra
     verantwoordelijkheden voor natuurbeheer en het verlenen            over noodzakelijke deskundigheid, opleidingsniveau en
     van ontheffingen aan wildopvangcentra bij de provincies            zorgen voor continue bewaking en verbetering van hulp
     ligt, ligt het voor de hand om de zorg voor een structurele        vanuit het oogpunt van dierenwelzijn.
     financiering daar te leggen. Provincies kunnen aansluiten
     bij de betrokkenheid die een aantal gemeenten nu al tonen
     bij wildopvang.
   • De wildopvangcentra hebben suggesties gedaan op welke
     wijze structurele financiering kan worden ingezet (bijvoor-
     beeld instandhoudingsbijdrage, professionaliseringsbij-
     drage, kosten per dier, fonds). Werk samen met hen aan
     de concrete invulling en vormgeving van de ondersteu-
     ningsstructuur vanuit gezamenlijke belangen.
2. Zorg voor een landelijke basiskwaliteit van hulp
   • De rijksoverheid heeft een leidende rol in het faciliteren
     van een landelijk netwerk voor uniformiteit, continuïteit en
     basiskwaliteit als het gaat om hulpverlening aan (wilde)
     dieren.
   • Landelijke beleidsregels en kwaliteitseisen van dierenhulp-
     verlening zijn niet alleen nodig voor wildopvangcentra,
                                                                                                                                          Foto: ANP/Arie Kievit
     maar moeten ook opgesteld worden voor vervoerders van
     dieren en andere hulpverleners in de keten. (Bestaande)
     private keurmerken en kwaliteitsinitiatieven van dierenam-
     bulances dienen te worden gestimuleerd en wellicht zelfs
     te worden voorgeschreven, waaronder regels over landelij-
     ke dekking en acceptabele aanrijdtijden zodat deskundige
     hulp voor alle dieren in het land bereikbaar is.
   • De overheid heeft een controlerende taak om ‘wildgroei’        Hulp aan dieren vereist noodzakelijke deskundigheid, ook vanwege de
     van onprofessionele opvangcentra in de sector te voorko-       eigen veiligheid
                                                      DILEMMA’S IN DE WILDOPVANG – RAAD VOOR DIERENAANGELEGENHEDEN – 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>3. Zorg voor goede informatievoorziening en stimuleer onder-       • Als de overheid stabiliteit en continuïteit in de sector fa-
   zoek en kennisuitwisseling                                         ciliteert, heeft de sector meer ruimte om aandacht te be-
    • Burgers moeten op de hoogte zijn wanneer een dier wel           steden aan voorlichting, educatie en bijdragen aan onder-
      of niet hulpbehoevend is, welk handelingsperspectief zij        zoek. Zoals trends in dieren die binnenkomen, oorzaken
      hebben als ze een hulpbehoevend dier aantreffen en waar         daarvan, succespercentages van uitzettingen, dierziekten
      deskundige hulp te vinden is. Goede voorlichting en infor-      en verspreiding. Ook het beter inzetten op dataverzame-
      matievoorziening dient door de overheid gefaciliteerd te        ling bij meldpunt 144 kan van toegevoegde waarde zijn.
      worden. Dit kan door de dierenhulpsector te ondersteu-
      nen bij hun communicatie, of door zelf voorlichting te ge- De RDA vindt het belangrijk dat er harmonisering plaatsvindt
      ven. Door bredere en herhalende communicatie hierover,     in de sector en dat er geen grote ongelijkheid is of ontstaat in
      kunnen mensen beter op de hoogte worden gebracht. In-      de hulp aan dieren door regionale verschillen. De Raad ziet een
      formatievoorziening zou op alle niveaus in de keten een    ronde tafelgesprek met overheden en de sector als een eerste
      plek moeten hebben. Ook bij meldpunt 144 en ‘triage’       volgende stap. Hierin kunnen tevens ‘best practices’ aan de
      meldkamers dient juiste en specifieke informatie aanwezig  orde komen en kan worden gesproken over de aanvullende
      te zijn om specialistisch advies te kunnen geven, ook voor waarde van het opstellen van een praktische handleiding (be-
      het vervolgtraject.                                        langrijkste do’s en dont’s) voor burgers waarbij het ‘leereffect’
                                                                 kan worden vergroot.
    Begin werkzaamheden                      Vraag van                 Concept-zienswijze                   Aanbieding aan
             forum                            minister                        in Raad                      minister van LNV
           juni 2020                       augustus 2020                  december 2021                          juli 2022
12 – DILEMMA’S IN DE WILDOPVANG – RAAD VOOR DIERENAANGELEGENHEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                                                             Foto: corepics/Adobe Stock
Onderzoek en kennisdeling dragen bij aan succesvolle revalidatie
                                                         DILEMMA’S IN DE WILDOPVANG – RAAD VOOR DIERENAANGELEGENHEDEN – 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Bijlage
Samenstelling forum en Raad
Deze zienswijze van de Raad voor Dierenaangelegenheden is             Ter voorbereiding op deze zienswijze is het forum 7 maal bijeen
voorbereid door een forum bestaande uit de raadsleden prof.           geweest. Het forum is bij hun werkzaamheden ondersteund
Dr. J.J.M. van Alphen (voorzitter forum), W.T.A.A.G.M. van den        door secretaris ir. M.H.W. Schakenraad en adjunct-secretaris
Bergh, drs. D. van Gennep, mr. drs. J. Staman en Jong-RDA lid         drs. R.L. van Oudheusden van het RDA-team. De voorliggende
S.A.M. van der Hoeven MSc. Het forum is ondersteund door              zienswijze van de Raad is op verzoek van de minister van LNV.
een klankbordgroep uit de RDA, bestaande uit de leden mr.
A.G. Dijkhuis, drs. F.E. Rietkerk, mr. C.W. Ripmeester, prof. dr.     De concept zienswijze is ter beoordeling voorgelegd aan de
ir. T.B. Rodenburg, Prof. dr. G.R. de Snoo, drs. R.A. Tombrock,       gehele raad. Deze zienswijze is daarmee een product van de
drs. F.A.L.M. Verstappen en Jong-RDA lid M.A.A.M. van Ger-            hele Raad.
wen MSc.
                                                                                                                                Foto: Colin Seddon/Shutterstock
Jonge eendjes kunnen verlaten zijn en redden het niet zonder moeder
14 – DILEMMA’S IN DE WILDOPVANG – RAAD VOOR DIERENAANGELEGENHEDEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>De RDA bestond op 1 april 2022 uit de volgende leden:
Prof.dr. J.J.M. van Alphen                              Mr. C.W. Ripmeester
Dr.ir. G.B.C. Backus                                    Prof.dr.ir. T.B. Rodenburg
J.P. van den Berg                                       Dr. M.C.Th. Scholten
W.T.A.A.G.M. van den Bergh                              Prof.dr. Y.H. Schukken
Dr. J.J.L. Candel MA                                    Ir. G.C. Six
Drs. H.R. Chalmers Hoynck van Papendrecht               Drs. M. Slob
Prof.dr.ir. G. van Dijk                                 Prof.dr. G.R. de Snoo
Dr. N. Endenburg PhD                                    Mr.drs. J. Staman, voorzitter
Prof.dr. R. Gehring                                     Dr.ir. J.W.G.M. Swinkels
Drs. D. van Gennep                                      Drs. R.A. Tombrock
Prof.dr. M.A.M. Groenen                                 Prof.dr.ir. J.C.M. van Trijp
Prof.dr. S. Haring                                      Dr. H.A.P. Urlings
Prof.dr.ir. L.A. den Hartog                             Dr. J.B.F. van der Valk
A.L. ten Have-Mellema                                   J. van de Ven
Prof.dr.ir. J.A.P. Heesterbeek                          Drs. F.A.L.M. Verstappen
Drs. G. Hofstra                                         Mr.dr. J. Vink
J.A.M. Huijbers
Prof.dr.ir. A. van Huis                                 Secretaris van de Raad is ir. M.H.W. Schakenraad
Prof.dr.ir. B. Kemp
A. Kemps
Prof.dr. M.F.M. Langelaar                               Meer informatie over de Raad voor Dierenaangelegenheden
Dr. L.J.A. Lipman                                       vindt u op onze website: www.RDA.nl. Daar kunt u ook alle eer-
Drs. F.E. Rietkerk                                      der uitgebrachte adviezen downloaden.
                                          DILEMMA’S IN DE WILDOPVANG – RAAD VOOR DIERENAANGELEGENHEDEN – 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>2022, Raad voor Dierenaangelegenheden, Den Haag
© Sommige rechten zijn voorbehouden / Some rights reserved
Voor deze uitgave zijn gebruiksrechten van toepassing zoals
vastgelegd in de Creative Commons licentie Naamsvermelding
3.0 Nederland. Voor de volledige tekst van deze licentie zie
http://www.creativecommons.org/licenses/by/3.0/nl/
Productie en eindredactie:
Bert Kleiboer
Tekst:
Rosanne van Oudheusden, Erica Pierik
Foto omslag:
ANP/Novum RegioFoto Venema Media
Foto’s binnenwerk:
Copyright vermeld bij de foto
Opmaak en drukwerk:
Xerox/Osage, Den Haag
www.rda.nl
Raad voor Dierenaangelegenheden
Bezuidenhoutseweg 73
2594 AC Den Haag
Bij de productie van deze samenvatting is gebruik ge-
maakt van papier dat het keurmerk Forest Stewardship
Council® (FSC®) draagt. Bij dit papier is het zeker dat
de productie niet tot bosvernietiging heeft geleid. Ook is
het papier 100% chloorvrij gebleekt en 100% gerecycled.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>