<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Wet bevolkingsonderzoek:
screening op HIV-infectie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Onderwerp        : aanbieding advies 'Wet bevolkingsonderzoek: screening op, HIV-infec-
tie'
Uw kenmerk       :   GZB/GZ 2095517
Ons kenmerk      :   U2224/WvV/iv/272-.6
Bijlagen         :   1
Datum            :   12 oktober 2000
Op 2 augustus 2000 vroeg u de Gezondheidsraad om advies, op grond van de Wet
bevolkingsonderzoek (WBO), over een vergunningaanvraag (VWS 2087456) van de
GGD Amsterdam. Het gaat hier om screening op HIV-infectie onder alle zwangeren in
Amsterdam.
     Bij de beoordeling van de vergunningaanvraag rees voor de Commissie WBO de
vraag of het hierin omschreven project wel vergunningplichtig is in de zin van die wet.
Zij komt tot de conclusie dat er geen vergunningplicht is, nu HIV-infectie niet langer
beschouwd kan worden als een aandoening waarvoor geen behandeling mogelijk is
(artikel 7, eerste lid, WBO). Omdat bevolkingsonderzoek naar HIV-infectie niet op
grond van artikel 2 lid 2 WBO als vergunningplichtig is aangewezen ziet de commissie
voor zichzelf geen taak in de beoordeling van de aanvraag.
     Hierbij bied ik u, gehoord de Beraadsgroep Gezondheidsethiek en Gezondheidsrecht,
het advies aan waarin deze zienswijze is verwoord.
     Ik onderschrijf de conclusie van de commissie. Het gevolg daarvan is - gezien de
systematiek van de WBO - dat een screeningsprogramma als het onderhavige niet aan
toetsing in het kader van die wet wordt onderworpen. Er zijn echter aanzienlijke
individuele en maatschappelijke implicaties voor de betrokken vrouwen. Dit roept de
vraag op of het achterwege blijven van toetsing zich wel verdraagt met de gewenste
bescherming van mensen tegen de nadelen van bevolkingsonderzoek.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>De aanvrager presenteert het programma niet als een wetenschappelijk onderzoek maar
als gezondheidszorgvoorziening. Niettemin bevatten de doelstelling en de uitvoering van
het voorgesteld project naar mijn idee beide onmiskenbaar wetenschappelijke elementen.
Toch is mij van een voorafgaande medisch-ethische toetsing niet gebleken. Dit leidt tot
de observatie dat er buiten de werkingsgebieden van respectievelijk de WBO en de Wet
medisch wetenschappelijk onderzoek met mensen (WMO) een 'vrije ruimte' is, waarin
bescherming van de betrokken deelnemers lijkt te ontbreken.
w.g.
prof. dr JJ Sixma
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Wet bevolkingsonderzoek:
screening op HIV-infectie
aan:
de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Nr 2000/03WBO, 12 oktober 2000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>De Gezondheidsraad, ingesteld in 1902, is een adviesorgaan met als taak de regering en
het parlement “voor te lichten over de stand der wetenschap ten aanzien van vraagstuk-
ken op het gebied van de volksgezondheid” (art. 21 Gezondheidswet).
     De Gezondheidsraad ontvangt de meeste adviesvragen van de bewindslieden van
Volksgezondheid, Welzijn & Sport, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening & Milieu-
beheer, Sociale Zaken & Werkgelegenheid, en Landbouw, Natuurbeheer & Visserij. De
Raad kan ook eigener beweging adviezen uitbrengen. Het gaat dan als regel om het sig-
naleren van ontwikkelingen of trends die van belang kunnen zijn voor het overheidsbe-
leid.
     De adviezen van de Gezondheidsraad zijn openbaar en worden in bijna alle gevallen
opgesteld door multidisciplinair samengestelde commissies van — op persoonlijke titel
benoemde — Nederlandse en soms buitenlandse deskundigen.
Deze publicatie kan als volgt worden aangehaald:
Gezondheidsraad: Commissie WBO. Wet bevolkingsonderzoek: screening op HIV-infec-
tie. Den Haag: Gezondheidsraad, 2000; publicatie nr 2000/03WBO.
auteursrechten voorbehouden
ISBN: 90-5549-341-4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>    Inhoud
1   Inleiding 11
2   Prealabele kwesties 13
2.1 Bevolkingsonderzoek 13
2.2 Behandelbaarheid HIV-infectie 13
3   Conclusies 17
    Literatuur 19
    Bijlage 23
A   De commissie 25
9   Inhoud
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>10 Wet bevolkingsonderzoek: screening op HIV-infectie</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 1
          Inleiding
          Op 1 juli 1996 trad de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) in werking (Sta96). De
          WBO, bedoeld om mensen te beschermen tegen bevolkingsonderzoeken die een gevaar
          kunnen vormen voor de gezondheid, voorziet in een vergunningstelsel. Vergunningplich-
          tig bevolkingsonderzoek is verboden zonder vergunning van de Minister van Volksge-
          zondheid, Welzijn en Sport (artikel 3, eerste lid, WBO). De wet verplicht de minister de
          Gezondheidsraad te horen alvorens te beslissen over vergunningverlening (artikel 9, der-
          de lid). Daartoe stelde de Voorzitter van de Gezondheidsraad de Commissie WBO in,
          hierna te noemen: de commissie. De samenstelling ervan is vermeld in bijlage A.
               Voor de werkingssfeer van de WBO zijn twee zaken bepalend. De wet kan alleen
          van toepassing zijn op ‘bevolkingsonderzoek’, maar heeft pas gevolgen als het gaat om
          vergunningplichtig bevolkingsonderzoek. Bevolkingsonderzoek is in de wet (artikel 1,
          onder c) gedefinieerd als:
          geneeskundig onderzoek van personen dat wordt verricht ter uitvoering van een aan de gehele bevolking
          of aan een categorie daarvan gedaan aanbod dat gericht is op het ten behoeve of mede ten behoeve van de
          te onderzoeken personen opsporen van ziekten van een bepaalde aard of van bepaalde risico-indicatoren.
          Vergunningplichtig is onder meer bevolkingsonderzoek naar ernstige ziekten waarvoor
          geen behandeling mogelijk is (artikel 2, eerste lid, WBO). Een vergunning wordt ver-
          leend (artikel 7, eerste lid, WBO) mits:
               het onderzoek wetenschappelijk deugdelijk is
11        Inleiding
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>       het in overeenstemming is met wettelijke regels voor medisch handelen
       het te verwachten nut van het onderzoek opweegt tegen de risico’s ervan voor de ge-
       zondheid.
   Op 2 augustus 2000 vroeg de minister advies over een vergunningaanvraag van de Ge-
   meentelijke Geneeskundige en de Gezondheidsdienst Amsterdam (brief GZB/GZ
   2.095.517). De aanvraag heeft betrekking op een evaluatie van HIV-screening bij alle
   zwangeren in Amsterdam.
       In hoofdstuk 2 bespreekt de commissie de vraag of het bedoelde project bevolkings-
   onderzoek in de zin van de wet is en onder de vergunningplicht valt. Hoofdstuk 3 bevat
   de conclusies.
12 Wet bevolkingsonderzoek: screening op HIV-infectie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 2
          Prealabele kwesties
2.1       Bevolkingsonderzoek
          Het project heeft betrekking op screening op infectie met het humaan immunodeficiëntie-
          virus (HIV; het aidsvirus). De verloskundigen en gynaecologen in Amsterdam wordt ver-
          zocht alle zwangeren die voor het eerst in de zwangerschap bij hen komen, de HIV-test
          aan te bieden. Mondelinge uitleg over voor- en nadelen van de HIV-test wordt onder-
          steund met door de beroepsverenigingen opgestelde schriftelijke informatie. De HIV-test
          wordt uitgevoerd op naam. De zwangere krijgt de uitslag te horen van haar verloskundi-
          ge of arts.
               De commissie concludeert dat hier sprake is van bevolkingsonderzoek. Het gaat om
          “geneeskundig onderzoek .... mede ten behoeve van de te onderzoeken personen”. Er is
          ook onmiskenbaar sprake van ”aanbod“, een ander cruciaal element van de wettelijke de-
          finitie van bevolkingsonderzoek. Dit aanbod wordt gedaan aan alle zwangeren, ongeacht
          een eventuele hulpvraag van de betrokken vrouw.
2.2       Behandelbaarheid HIV-infectie
          Valt screening op infectie met HIV nog wel onder de vergunningplicht van de WBO?
               In 1997 concludeerde de commissie — in haar advies over HIV-surveillance onder
          zwangeren in de Amsterdamse peilstations (GR97) — dat de behandelbaarheid van be-
          smetting met HIV voor de vrouw zèlf (nog) onvoldoende vaststond. Dit lag anders voor
          overdracht van HIV-besmetting van moeder op kind. De beschikbaarheid van doeltref-
13        Prealabele kwesties
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>   fende preventie van deze overdracht vatte de commissie op als ”bijzondere omstandig-
   heid“ in de zin van de WBO. Volgens de wet (artikel 7 derde lid) kan de minister alleen
   ”bij bijzondere omstandigheden“ vergunning verlenen voor bevolkingsonderzoek naar
   ernstige aandoeningen waarvoor geen preventie of behandeling mogelijk is.
        In een begeleidend ‘reikwijdte-advies’ gaf de commissie een analyse van het begrip
   ‘behandelbaarheid’ in de context van de WBO (GR97a). De systematiek van de wet
   houdt een afweging in van nut en risico’s van een bevolkingsonderzoek. Deze afweging
   verdraagt zich niet met een dichotome indeling van ziekten waarvoor met zekerheid wel
   of niet behandeling mogelijk is. Tussen deze uitersten van zekerheid strekt zich een grijs
   gebied uit. Gezien de beschermingsdoelstelling van de WBO en het adagium in dubio
   abstine meende de commissie dat dit grijze gebied moet worden gevoegd bij de categorie
   ‘niet-behandelbaar’, zodat sprake is van vergunningplicht.
        De commissie constateerde ook dat het begrip ‘behandelbaar’ niet in de WBO is toe-
   gelicht. Zij gaf er de voorkeur aan om — in afwachting van de evaluatie van de WBO —
   aandoeningen als niet-behandelbaar te beschouwen ”zolang de literatuur geen betrouw-
   bare conclusie toelaat over een gunstig effect van relevante omvang op klinische uit-
   komstmaten, dit wil zeggen op sterfte, ziekte of kwaliteit van leven“”.
        Moet — drie jaar later — infectie met HIV nog steeds als een niet-behandelbare
   aandoening worden beschouwd in de zojuist bedoelde zin?
   In de eerste jaren na ontdekking van het HIV — in 1983 — was het niet mogelijk om de
   vermenigvuldiging van het virus en de daarmee gepaard gaande afbraak van het im-
   muunsysteem te remmen. Wel konden sommige infecties waarin de verminderde immuni-
   teit tot uiting komt (opportunistische infecties) met succes worden bestreden. Vanaf
   1987 kwamen zidovudine (AZT; ZDV) en andere middelen beschikbaar die het virusen-
   zym reverse transcriptase (RT) remmen. Dit enzym speelt een essentiële rol in de repli-
   catie van het HIV.
        AZT is zwak werkzaam. Behandelde patiënten leven ongeveer een jaar langer dan
   onbehandelden (Fis90, Lun94). Resistentievorming van het virus voor AZT treedt al vrij
   snel op, en doet het effect van behandeling binnen anderhalf tot twee jaar geheel te niet
   (Lun94, Vol94).
        In vergelijking met AZT-monotherapie is combinatietherapie, met twee of meer RT-
   remmers, doeltreffender in het vertragen van het ziekteproces en het uitstellen van het
   tijdstip van overlijden (Cae97, DCC96, Ham96, Sar96). Het gunstige effect van combi-
   natietherapie tekent zich pas na 1,5 tot 2 jaar af, is tijdelijk en doet zich vooral voor bij
   mensen die niet eerder behandeld zijn met monotherapie of in ieder geval niet langer dan
   een jaar (Cae97, DCC96, Ham96, Sar96). Het effect hangt sterk van de therapietrouw.
   HIV wordt snel therapieresistent, zeker als de medicatie niet volgens voorschrift wordt
   ingenomen (GR98).
14 Wet bevolkingsonderzoek: screening op HIV-infectie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>   In 1995 en 1996 kwamen twee nieuwe klassen HIV-remmende geneesmiddelen beschik-
   baar. Deze middelen hebben andere aangrijpingspunten in het virusreplicatieproces dan
   de al langer beschikbare ‘nucleoside’ RT-remmers. Het gaat om de non-nucleoside RT-
   remmers en de proteaseremmers. Ook voor deze middelen geldt dat therapieresistentie
   kan ontstaan (Mar95). Om dit zo lang mogelijk uit te stellen en een krachtig synergis-
   tisch effect te bereiken, worden HIV-remmers alleen in combinatie toegepast. De voor-
   keursbehandeling — aangeduid als tripeltherapie of highly active antiretroviral therapy
   (HAART) — bestaat sinds 1997 uit de toediening van twee RT-remmers en een protea-
   seremmer.
        Door tripeltherapie vermindert het aantal virusdeeltjes in het lichaam van de patiënt
   sterk (Car97, Dan95). Het aantal HIV-RNA-kopieën daalt met gemiddeld een factor
   honderd tot duizend, tegen maximaal een factor zes bij therapie met twee RT-remmers
   zonder proteaseremmer.
        Ook afgemeten aan klinische eindpunten — sterfte, ziekte en kwaliteit van leven —
   is de tripeltherapie een belangrijke stap vooruit, zo blijkt uit onderzoek onder patiënten
   van aidsbehandelcentra (Alt99, Dom98, Hol98, Mic98, Pal98, Tor97), cohortonderzoek
   (Det98, Egg97, Led99, Moc00), uit gerandomiseerde experimenten (Cam98, Ham97,
   Mil99) en uit analyses van nationale statistieken en andere studies onder mensen met
   HIV die uitsluitend op woonplaats geselecteerd waren (Got98, Law00, Sch00). Al in
   1996 was de sterfte aan aids in de Verenigde Staten eenkwart lager dan in het voorgaan-
   de jaar (Fle98). In Engeland en Frankrijk lag de sterfte aan aids in 1997 ruim eenderde
   onder die van 1996 (Ham98).
        Het effect van tripeltherapie is onder ongeselecteerde groepen even groot als onder
   deelnemers aan klinische trials. Onder 1225 patiënten met een ernstige aantasting van
   het immuunsysteem (zich uitend in minder dan 100 CD4+-cellen per microliter bloed) die
   waren ingeschreven bij negen Amerikaanse aidsbehandelcentra, daalden de sterfte en in-
   cidentie van aids tussen begin 1994 en medio 1997 met driekwart: van 35 naar 9 respec-
   tievelijk van 50 naar 13 per 100 persoonsjaren. Deze daling hing duidelijk samen met de
   introductie van proteaseremmers (Pal98). Ook blijkens gegevens uit Canada, Australië
   en verschillende Europese landen heeft tripeltherapie de ziekte en sterfte door infecties
   met HIV met 60 tot 80 procent teruggedrongen bij patiënten met ernstige aantasting van
   het immuunsysteem (Bro97, Egg97, Hog97, Mou97).
        In Nederland bleef vanaf 1992 het aantal nieuwe patiënten met aids op een niveau
   van bijna 500 per jaar (Rijl99). Vanaf 1996 is dit aantal scherp gedaald, tot ongeveer
   200 in 1998 (JGZ00). Deze daling is niet te verklaren uit epidemiologische ontwikkelin-
   gen los van de introductie van tripeltherapie (Ter97). De sterfte aan aids in Nederland
   was in 1998, met 136 geregistreerde sterfgevallen, minder dan eenderde van die in 1994
   en 1995 (gemiddeld ongeveer 440) (CBS00, VTV97).
15 Prealabele kwesties
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>   De commissie concludeert dat infectie met HIV tegenwoordig een behandelbare aandoe-
   ning is.
16 Wet bevolkingsonderzoek: screening op HIV-infectie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 3
          Conclusies
          Dit advies heeft betrekking op een vergunningaanvraag voor ‘universele’ screening op
          infectie met HIV onder zwangeren. De commissie concludeert dat de screening, die de
          aanvrager wil aanbieden aan alle zwangeren in Amsterdam, bevolkingsonderzoek is. An-
          ders dan in 1997 (GR97) concludeert de commissie nu dat infectie met HIV een behan-
          delbare aandoening is geworden. Deze conclusie houdt in dat screening op HIV niet lan-
          ger vergunningplichtig is krachtens de WBO. Op grond daarvan ziet de commissie voor
          zichzelf geen taak in de beoordeling van de vergunningaanvraag in kwestie.
          Den Haag, 12 oktober 2000,
          voor de commissie
          WA van Veen, arts,                       prof. dr H Rigter,
          secretaris                               voorzitter
17        Conclusies
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>18 Wet bevolkingsonderzoek: screening op HIV-infectie</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>      Literatuur
Alt99 Altés J, Guadarrama M, Force L, e.a. The impact of highly active antiretroviral therapy on HIV-related
      hospitalizations in 17 county hospitals in Catalonia, Spain. AIDS 1999; 13: 1418-9.
Cae97 Caeser. Randomised trial of addition of lamivudine or lamivudine plus loviride to zidovudine-containing
      regimens for patients with HIV-1 infections: the Caeser trial. Lancet 1997; 349: 1413-21.
Cam98 Cameron DW, Heath-Chiozzi-M, Danner S, e.a. Randomised placebo-controlled trial of ritonavir in
      advanced HIV-1 disease. Lancet 1998; 351: 543-9.
Car97 Carpenter CCJ, Fischl MA, Hammer SM, e.a. Antiretroviral therapy for HIV infection in 1997; updated
      recommendations of the international AIDS Society-USA panel. JAMA 1997; 277 (24): 1962-9.
CBS00 Anoniem. Sterfte naar doodsoorzaak in 1998. Mndstat bevolking (CBS) 2000; 48 (4): 58-63.
Dan95 Danner SA, Carr A, Leonard JM, e.a. A short-term study of the safety, pharmacokinetics, and efficacy of
      ritonavir, an inhibitor of HIV-1 protease. N Engl J Med 1995; 333: 1528-33.
DCC96 Delta Coordinating Committee. Delta: a randomised double-blind controlled trial comparing
      combinations of zidovudine plus didanosine or zalcitabine with zidovudine alone in HIV-infected
      individuals. Lancet 1996; 348: 283-91.
Det98 Detels R, Muñoz A, McFarlane G, e.a. Effectiveness of potent antiretroviral therapy on time to AIDS and
      death in men with known HIV infection duration. JAMA 1998; 280: 1497-1503.
Dom98 Domingo P, Guardiola JM, Ris J, e.a. The impact of new antiretroviral regimes on HIV-associated
      hospital admissions and deaths. AIDS 1998; 12: 529-30.
Egg97 Egger M, Hirschel B, Francioli P, e.a. Impact of new antiretroviral combination therapies in HIV infected
      patients in Switzerland: prospective multicentre study. BMJ 1997; 315: 1194-9.
19    Literatuur
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Fis90 Fischl MA, Richmann DD, Hansen N, e.a. The safety and efficacy of zidovudine (AZT) in the treatment
      of subjects with mildly symptomatic human immunodeficiency virus type 1 (hiv) infection. Ann Intern
      Med 1990; 112: 727-37.
Fle98 Fleming PL, Ward JW, Karon JM, e.a. Declines in AIDS incidence and deaths in the USA: a signal
      change in the epidemic. AIDS 1998; 12 (suppl A): S55-S61.
Got98 Gottlieb S. AIDS deaths fall by nearly one half. BMJ 1998; 317: 1032.
GR97  Gezondheidsraad. Wet bevolkingsonderzoek: HIV-surveillance Amsterdamse peilstations. Rijswijk:
      Gezondheidsraad, 1997; publicatie nr. 1997/22.
GR97a Gezondheidsraad. Wet bevolkingsonderzoek: de reikwijdte (4). Rijswijk: Gezondheidsraad, 1997;
      publicatie nr. 1997/21.
GR98  Gezondheidsraad. Resistentievorming bij het gebruik van HIV-remmende geneesmiddelen. Rijswijk:
      Gezondheidsraad, 1998; publicatie nr. 1998/07.
GR99  Gezondheidsraad. Herziening van het HIV-testbeleid. Den Haag: Gezondheidsraad, 1999; publicatie nr.
      1999/02.
Ham96 Hammer SM, Katzenstein DA, Hughes MD, e.a. A trial comparing nucleoside monotherapy with
      combination therapy in HIV-infected adults with CD4 cell counts from 200 to 500 per cubic millimeter.
      N Engl J Med 1996; 335: 1081-90.
Ham97 Hammer SM, Squires KE, Hughes MD, e.a. A controlled trial of two nucleoside analogues plus indinavir
      in persons with human immunodeficiency virus infection and CD4 cell counts of 200 per cubic
      millimeter or less. N Engl J Med 1997; 337: 725-33.
Ham98 Hamers FF, Downs AM, Infuso A, e.a. Diversity of the HIV/AIDS epidemic in Europe. AIDS 1998; 12:
      S63-S70.
Har00 Harrington M, Carpenter CCJ. Hit HIV-1 hard, but only when necessary. Lancet 2000; 355: 2147-52.
Hol98 Holtzer CD, Jacobson MA, Hadley WK, e.a. Decline in the rate of specific opportunistic infections at San
      Fransisco General Hospital, 1994-1997. AIDS 1998; 12: 1931-2.
IGZ00 Inspectie voor de Gezondheidszorg. AIDS in Nederland per 31 december 1999. Den Haag: IGZ, 2000.
Law00 Law MG, Li Y, McDonald AM, e.a. Estimating the population impact in Australia of improved
      antiretroviral treatment for HIV infection. AIDS 2000; 14: 197-201.
Led99 Ledergerber B, Egger M, Erard V, e.a. AIDS-related opportunistic illnesses occurring after initiation of
      potent antiretroviral therapy. The Swiss HIV cohort study. JAMA 1999; 282: 2220-6.
Lun94 Lundgren JD, Phillips AN, Pedersen C, e.a. Comparison of long-term prognosis of patients with AIDS
      treated and not treated with zidovudine. JAMA 1994; 271: 1088-92.
Mar95 Markowitz M, Saag M, Powderly WG, e.a. A preliminary study of ritonavir, an inhibitor of HIV-1
      protease, to treat HIV-1 infection. N Engl J Med 1995; 333: 1534-9.
Mic98 Michaels SH, Clark R, Kissinger P. Declining morbidity and mortality among patients with advanced
      human immunodeficiency virus infection. N Engl J Med 1998; 405-6.
Moc00 Mocroft A, Katlama C, Johnson AM, e.a. AIDS across Europe, 1994-98: the EuroSIDA study. Lancet
      2000; 356: 291-6.
20    Wet bevolkingsonderzoek: screening op HIV-infectie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Mou97  Mouton Y, Alfandari S, Valette M, e.a. Impact of protease inhibitors on AIDS-defining events and
       hospitalizations in 10 French AIDS reference centres. AIDS 1997; 11: F101-F105.
Pal98  Palella FJ, Delaney KM, Moorman AC, e.a. Declining morbidity and mortality among patients with
       advanced human immunodeficiency virus infection. N Engl J Med 1998; 338: 853-60.
Rijl99 Rijlaarsdam J, van der Laar MJW. AIDS in Nederland per 31 december 1998. Infectieziekten Bulletin
       1999; 10: 149-50.
Sar96  Saravolatz LD, Winslow DL, Collins G, e.a. Zidovudine alone or in combination with didanosine or
       zalcitabine in HIV-infected patients with the acquired immunodeficiency syndrome or fewer than 200
       CD4 cells per cubic millimeter. N Engl J Med 1996; 335: 1099-1106.
Sch00  Schwarcz SK, Hsu LC, Vittinghoff E, e.a. Impact of protease inhibitors and other antiretroviral
       treatments on acquired immunodeficiency syndrome survival in San Francisco, California, 1987-1996.
       Am J Epidemiol 2000; 152: 178-85.
Sta96  Besluit van 5 juni 1996 tot vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van de Wet op het
       bevolkingsonderzoek alsmede van het Besluit bevolkingsonderzoek. Staatsblad 1996; nr. 335. Den Haag:
       SDU, 1996.
Ter97  Termorshuizen F, Houweling H. HIV/aids in Nederland: betere behandelingsmogelijkheden maken
       HIV-in plaats van aidssurveillance noodzakelijk. Ned Tijdschr Geneeskd 1997; 141: 1928-9.
Tor97  Torres RA, Barr M. Impact of combination therapy for HIV infection on inpatient census. N Engl J Med
       1997; 336: 1531-2.
Vol94  Volberding PA, Lagakos SW, Grimes JM, e.a. The duration of zidovudine benefit in persons with
       asymptomatic HIV infection. JAMA 1994; 272: 437-42.
VTV97  Ruwaard D, Kramers PGN (eindred). Volksgezondheid Toekomst Verkenning 1997. De som der delen.
       Bilthoven: RIVM, 1997.
21     Literatuur
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>22 Wet bevolkingsonderzoek: screening op HIV-infectie</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>A  De commissie
   Bijlage
23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>24 Wet bevolkingsonderzoek: screening op HIV-infectie</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Bijlage A
        De commissie
            dr H Rigter, voorzitter
            hoogleraar sociale aspecten van medische technologie;
            Erasmus Universiteit Rotterdam
            dr HR Büller
            hoogleraar vasculaire geneeskunde; Academisch Medisch Centrum, Amsterdam
            dr JJM van Delden
            ethicus; Universiteit van Utrecht
            dr mr JCJ Dute (lid vanaf 7 september 2000)
            gezondheidsjurist, Universiteit Maastricht
            dr PG Frets (lid tot 1 oktober 2000)
            psycholoog; Rotterdam
            dr mr J Legemaate (lid tot 7 september 2000)
            hoogleraar gezondheidsrecht; Erasmus Universiteit Rotterdam
            dr WAHJ van Stiphout
            arts-epidemioloog; Den Haag
            dr FW van der Waals
            huisarts; Amsterdam
            JJL Pieters, arts, adviseur
            Inspectie voor de Gezondheidszorg, Den Haag
            dr PMM Beemsterboer, adjunct-secretaris
            Gezondheidsraad, Den Haag
25      De commissie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>      mr ETM Olsthoorn-Heim, secretaris
      Gezondheidsraad, Den Haag
      WA van Veen, arts, secretaris
      Gezondheidsraad, Den Haag
26 Wet bevolkingsonderzoek: screening op HIV-infectie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>