<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Wet bevolkingsonderzoek:
gezondheidsonderzoek vuurwerkramp
Enschede
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Gezondheidsraad                              Voorzitter
Health Council of the Netherlands
Aan de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport
Onderwerp          : aanbieding advies 'Wet bevolkingsonderzoek: gezondheidsonderzoek
                     vuurwerkramp Enschede'
Uw kenmerk         : GZB/GZ 2166940
Ons kenmerk        : -912/WvV/ts/272-I7
Bijlagen           :1
Datum              : 9 augustus 2001
Op 20 april 2001 vroeg u de Gezondheidsraad om advies, op grond van de Wet op het
bevolkingsonderzoek (WBO), over het gezondheidsonderzoek van de GG en GD Twen-
te naar aanleiding van de vuurwerkramp in Enschede op 13 mei 2000.
    Hierbij ontvangt u het advies dat opgesteld is door de commissie WBO van de
Gezondheidsraad en beoordeeld door de Beraadsgroep Gezondheidsethiek en
Gezondheidsrecht.
w.g.
prof. dr JJ Sixma
Bezoekadres                                                                Postadres
Parnassusplein 5                                                           Postbus 16052
2511 VX Den Haag                                                           2500 BB Den Haag
Telefoon (070) 340 75 20                                                   Telefax (070) 340 75
23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Wet bevolkingsonderzoek:
gezondheidsonderzoek vuurwerkramp
Enschede
aan:
de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Nr 2001/03WBO, Den Haag, 9 augustus 2001
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>De Gezondheidsraad, ingesteld in 1902, is een adviesorgaan met als taak de regering en
het parlement “voor te lichten over de stand der wetenschap ten aanzien van vraagstuk-
ken op het gebied van de volksgezondheid” (art. 21 Gezondheidswet).
      De Gezondheidsraad ontvangt de meeste adviesvragen van de bewindslieden van
Volksgezondheid, Welzijn & Sport, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening & Milieube-
heer, Sociale Zaken & Werkgelegenheid, en Landbouw, Natuurbeheer & Visserij. De
Raad kan ook eigener beweging adviezen uitbrengen. Het gaat dan als regel om het sig-
naleren van ontwikkelingen of trends die van belang kunnen zijn voor het overheidsbe-
leid.
      De adviezen van de Gezondheidsraad zijn openbaar en worden in bijna alle gevallen
opgesteld door multidisciplinair samengestelde commissies van—op persoonlijke titel be-
noemde—Nederlandse en soms buitenlandse deskundigen.
                De Gezondheidsraad is lid van het International Network of Agencies for Health
                Technology Assessment (INAHTA). INAHTA bevordert de uitwisseling en
                samenwerking tussen de leden van het netwerk.
Dit advies kan als volgt worden aangehaald:
Gezondheidsraad: Commissie WBO. Wet bevolkingsonderzoek: gezondheidsonderzoek
vuurwerkramp Enschede. Den Haag: Gezondheidsraad, 2001; publicatie nr
2001/03WBO.
auteursrecht voorbehouden
ISBN: 90-5549-377-5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>    Inhoud
1   Inleiding 9
2   Prealabele kwesties 11
2.1 Bevolkingsonderzoek 11
2.2 Vergunningplicht 14
3   Conclusie 17
    Literatuur 19
    Bijlagen 21
A   De adviesaanvraag 23
B   De commissie 25
7   Inhoud
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>8 Wet bevolkingsonderzoek: gezondheidsonderzoek vuurwerkramp Enschede</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 1
          Inleiding
          Op 1 juli 1996 trad de Wet op het bevolkingsonderzoek (WBO) in werking (Sta96). De
          WBO, bedoeld om mensen te beschermen tegen bevolkingsonderzoeken die een gevaar
          kunnen vormen voor de gezondheid, voorziet in een vergunningstelsel. Vergunningplich-
          tig bevolkingsonderzoek is verboden zonder vergunning van de Minister van Volksge-
          zondheid, Welzijn en Sport (artikel 3, eerste lid, WBO). De wet verplicht de minister de
          Gezondheidsraad te horen alvorens te beslissen over vergunningverlening (artikel 9, der-
          de lid). Daartoe stelde de Voorzitter van de Gezondheidsraad de Commissie WBO in,
          hierna te noemen: de commissie. De samenstelling ervan is vermeld in bijlage B.
               Voor de werkingssfeer van de WBO zijn twee zaken bepalend. De wet is alleen
          van toepassing op ‘bevolkingsonderzoek’, maar heeft pas gevolgen als het gaat om ver-
          gunningplichtig bevolkingsonderzoek. Bevolkingsonderzoek is in de wet (artikel 1, onder
          c) gedefinieerd als:
          geneeskundig onderzoek van personen dat wordt verricht ter uitvoering van een aan de gehele bevolking of
          aan een categorie daarvan gedaan aanbod dat gericht is op het ten behoeve of mede ten behoeve van de te
          onderzoeken personen opsporen van ziekten van een bepaalde aard of van bepaalde risico-indicatoren.
          Vergunningplichtig zijn bevolkingsonderzoek waaraan ioniserende straling te pas komt,
          bevolkingsonderzoek naar kanker en bevolkingsonderzoek naar ernstige ziekten waar-
          voor geen behandeling of preventie mogelijk is (artikel 2, eerste lid, WBO). Een vergun-
          ning wordt verleend (artikel 7, eerste lid, WBO) mits:
               het onderzoek wetenschappelijk deugdelijk is
9         Inleiding
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>       het in overeenstemming is met wettelijke regels voor medisch handelen
       het te verwachten nut van het onderzoek opweegt tegen de risico’s ervan voor de
       gezondheid.
   Op 20 april 2001 vroeg de minister advies over een vergunningaanvraag van de Ge-
   meentelijke Geneeskundige en Gezondheidsdienst Twente te Almelo (brief GZB/GZ
   2166940, bijlage A). De aanvraag heeft betrekking op het gezondheidsonderzoek dat
   wordt verricht naar aanleiding van de vuurwerkramp in Enschede op 13 mei 2000.
       In hoofdstuk 2 bespreekt de commissie de vraag of het bedoelde project bevolkings-
   onderzoek in de zin van de wet is en onder de vergunningplicht valt. Hoofdstuk 3 bevat
   de conclusie.
10 Wet bevolkingsonderzoek: gezondheidsonderzoek vuurwerkramp Enschede
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 2
          Prealabele kwesties
2.1       Bevolkingsonderzoek
          Het project behelst een onderzoek onder 4000 getroffenen door de vuurwerkramp in
          Enschede op 13 mei 2000. Het project heeft tot doel de situatie direct na de ramp vast
          te stellen, om na te kunnen gaan of toekomstige gezondheidsproblemen van bewoners,
          hulpverleners of passanten te maken hebben met de ramp. Daartoe zijn van 31 mei tot 7
          juni 2000 gegevens verzameld over de potentiële blootstelling en lichaamsbelasting (in-
          wendige blootstelling) aan schadelijke stoffen en de lichamelijke en geestelijke gezond-
          heid. Dit gebeurde met laboratoriumonderzoek van bloed en urine en met vragenlijsten.
          De bloed- en urinemonsters zijn geanalyseerd op onder meer de volgende toxische stof-
          fen: antimoon, barium, cadmium, chroom, koper, lood, nikkel, strontium, titanium en zink.
               Het bloed- en urineonderzoek had in de eerste plaats tot doel om de (gunstige) uit-
          komst van de luchtkwaliteitsmetingen direct na de ramp (Men01) te valideren met gege-
          vens over de lichaamsbelasting aan toxische stoffen onder getroffenen. Verder was het
          doel om ‘spijtmonsters’ te verzamelen om materiaal beschikbaar te hebben waarmee
          eventuele toekomstige vragen over eerder onvermoede bronnen van blootstelling te be-
          antwoorden zijn. Tot slot was het doel wetenschappelijk van aard (onderzoek naar
          blootstellings- en gezondheidsindicatoren en de relatie daartussen).
               Behalve het zogenoemde ‘fase 1-onderzoek’ (31 mei tot 7 juni 2000) omvat het pro-
          ject vervolgonderzoek (‘monitoring’). Dit bestaat in de eerste plaats uit het analyseren
          van (geaggregeerde) gegevens over de reguliere zorgverlening. Verder zal het vragen-
11        Prealabele kwesties
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>   lijstonderzoek worden herhaald (najaar 2001, zomer 2003). Het bloed- en urineonder-
   zoek wordt niet herhaald.
        Naar schatting 9000 mensen zijn uitgenodigd om deel te nemen aan het project. De
   bewoners van het rampgebied zijn schriftelijk uitgenodigd, met behulp van adresgege-
   vens van de gemeente. Daarnaast zijn bewoners en passanten uitgenodigd via adverten-
   ties en andere oproepen in de media. De bij de ramp ingeschakelde hulpverleners zijn
   schriftelijk benaderd via de hoofden van dienst. Daarnaast is een telefoonnummer open-
   gesteld voor nadere inlichtingen en aanmelding voor het onderzoek. De informatie over
   de aard en het doel van het bloed- en urineonderzoek aan de aspirant-deelnemers luid-
   de: “Met de bloed- en urinemonsters kunnen we later nog nagaan of uw lichaam kort na
   de ramp schadelijke stoffen bevatte”. En: “Uit onderzoek is inmiddels bekend dat bij de
   vuurwerkramp heel weinig gevaarlijke stoffen zijn vrijgekomen. Zo weinig dat de risi-
   co’s voor de gezondheid van de bevolking en hulpverleners waarschijnlijk ook heel erg
   klein zijn”.
        De deelnemers aan het project worden alleen over algemene onderzoeksuitkom-
   sten geïnformeerd, omdat het gaat om een algemeen onderzoek. Bevindingen die hen
   persoonlijk aangaan krijgen zij niet te horen, ook niet als zij daarnaar vragen. Alleen
   ‘toevalsbevindingen’ worden “uit medisch-ethische overwegingen” nader onderzocht op
   hun klinisch-toxicologische betekenis. Als ‘toevalsbevindingen’ gelden bloed- en urine-
   waarden voor de genoemde stoffen die ten opzichte van uit de literatuur bekende refe-
   rentiewaarden verhoogd zijn. De huisarts informeert in dat geval de betrokken deelne-
   mers over de uitkomst, mits zij daar toestemming voor gegeven hebben. Er kan dan
   worden uitgezocht of de verhoogde waarde toe te schrijven is aan de ramp dan wel aan
   blootstelling via beroep of hobby, opname uit voeding of aan roken.
        De uitkomst van milieukwaliteitsmetingen tijdens de brand en de dagen erna en mo-
   delberekening van de maximale potentiële blootstelling (worst case) maakten duidelijk
   dat langdurige gezondheidseffecten door inademing van de stoffen niet aannemelijk wa-
   ren. Ook heeft de ramp niet geleid tot een noemenswaardige belasting van de bodem
   (Men01). Klinisch-toxicologisch gezien was er daarom geen reden voor verder onder-
   zoek naar de interne blootstelling (RIVM01). Toch zijn er in zo’n situatie op statistische
   gronden in enkele gevallen verhoogde meetwaarden te verwachten bij verder onder-
   zoek. Daarom spreekt de aanvrager van ‘toevalsbevindingen’.
   De commissie vindt dat hier sprake is van ‘aanbod’. Dat er klinisch-toxicologisch geen
   reden was voor verder onderzoek onderstreept nog eens dat het project ‘aanbod’ be-
   treft (en geen onderzoek op indicatie).
        Is er sprake van ‘geneeskundig onderzoek’? Het vragenlijst- en het dossieronder-
   zoek vallen niet aan te merken als geneeskundig onderzoek ter opsporing van ziekten
   waarvan de betrokkenen nog niet op de hoogte zijn. Het gaat hier om het op groepsni-
12 Wet bevolkingsonderzoek: gezondheidsonderzoek vuurwerkramp Enschede
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>    veau vastleggen van de ervaren (algemene) gezondheid en het gezondheidsgedrag. Het
    project omvat ook urine- en bloedonderzoek. Dergelijk onderzoek zullen deelnemers be-
    leven als geneeskundig onderzoek, ook al is het strikt genomen van toxicologische aard.
    Het gaat hier om blootstellingsonderzoek. Het is nadrukkelijk niet bedoeld of gepresen-
    teerd als individueel medisch onderzoek naar bepaalde ziekten. Eventueel nader onder-
    zoek — bij een verhoogde concentratie aan een bepaalde stof in bloed of urine — is
    niet gericht op geneeskundig handelen maar beperkt tot het nagaan van de inwendige
    blootstelling en de bron daarvan. Gelet op de beschermingsdoelstelling van de WBO en
    de bewuste keus van de wetgever voor een ruime definitie van ‘bevolkingsonderzoek’
    kiest de commissie voor een ruime interpretatie en vindt zij dat hier sprake is van ‘ge-
    neeskundig onderzoek’ in de zin van de wet.
         Is er sprake van ‘mede ten behoeve van’, een derde element van de wettelijke defi-
    nitie van bevolkingsonderzoek? De wetgever zegt over dit criterium (Mvt89, pagina
    17-18):
    Een persoon die ingaat op een aanbod tot bevolkingsonderzoek doet dat omdat hij belang hecht aan een op
    hem betrekking hebbende uitslag van het onderzoek. Daarvan is sprake indien een onderzoek ten behoeve
    van een onderzochte persoon leidt tot een individueel onderzoeksresultaat dat door de onderzochte persoon
    zelf wordt of kan worden aangewend ... Heeft een deelnemer geen enkel belang bij een (bevolkings)onder-
    zoek (bijvoorbeeld een epidemiologisch onderzoek waarbij de testresultaten niet aan de deelnemers bekend
    worden gemaakt) dan is er geen sprake van een bevolkingsonderzoek in de zin van het onderhavige wets-
    voorstel.
    De redenering van de aanvrager is dat alleen ‘toevalsbevindingen’ worden meegedeeld
    en dat het niet gaat om onderzoek (mede) ten behoeve van de onderzochte personen.
    Die redenering overtuigt de commissie niet. Zij vindt dat hier niet kan worden gesproken
    van toevalsbevindingen. Het zijn de uitkomsten van metingen op (toxische) stoffen waar
    bewust naar gezocht is en die afwijkend blijken te zijn. Net als in elk ander bevolkings-
    onderzoek moet men dan spreken van positieve bevindingen. Ook al is het project niet
    bedoeld om deelnemers gerust te stellen, toch zal doorgaans gelden “geen bericht is
    goed bericht”. Volgens de commissie gaat het hier om ‘onderzoek (mede) ten behoeve
    van’. Zij concludeert dat dit gezondheidsonderzoek bevolkingsonderzoek in de zin van
    de wet is.
2.2 Vergunningplicht
    De minister geeft in haar adviesaanvraag (bijlage A) aan dat de GGD via het project
    “ook ernstige ziekten, mogelijk in de zin van artikel 2 WBO, op het spoor kan komen”
13  Prealabele kwesties
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>   (cursivering door commissie). Kennelijk aarzelt de minister over het vergunningplichtige
   karakter van het project.
   De commissie kan deze aarzeling goed begrijpen. Het project is in de eerste plaats niet
   gericht op de opsporing van ernstige ziekten waarvoor geen behandeling of preventie
   mogelijk is. Daar waren ook geen klinisch-toxicologische gronden voor gelet op de uit-
   komst van de milieukwaliteitsmeting direct na de ramp (Men01, RIVM01). Evenmin als
   het bloed- en urineonderzoek en de doelstelling van het project heeft de informatie er-
   over aan de potentiële deelnemers of de gehanteerde vragenlijst betrekking op bepaalde
   ernstige, onbehandelbare aandoeningen. De vragenlijst over de ervaren gezondheidstoe-
   stand betreft vooral aspecifieke klachten of al bekende ziekten. Het is niet geheel uit te
   sluiten dat bij toeval een onbehandelbare aandoening aan het licht komt. Maar dat staat
   ver verwijderd van het project en kan zich voordoen bij vrijwel elk medisch onderzoek.
   De commissie vindt een niet geheel uit te sluiten mogelijkheid op zich geen grond voor
   vergunningplicht. Wel voor de hand ligt het vaststellen van psychische en lichamelijke
   reacties op de ramp zoals angst, depressie, dissociatieve stoornissen, hoofdpijn en slaap-
   stoornissen (GR01). Dergelijke aandoeningen zijn echter niet aan te merken als onbe-
   handelbaar in de zin van artikel 2, eerste lid, WBO.
        Een enigszins vergelijkbare situatie doet zich, bijvoorbeeld, voor als bij een zoge-
   noemde termijnecho in het eerste zwangerschapstrimester een foetale afwijking als
   anencefalie (ontbreken van de hersenaanleg) of nuchal translucency aan het licht
   komt, zonder dat daar speciaal naar gezocht wordt. Volgens de Commissie ‘Prenatale
   screening’ van de Gezondheidsraad is het aanbieden van een strikt als zorginstrument
   bedoelde termijnecho niet vergunningplichtig, terwijl er geen twijfel over kan bestaan dat
   dit wél het geval is als bij een termijnecho standaard naar foetale afwijkingen als anen-
   cefalie of nuchal translucency gekeken wordt (GR01a).
        In de tweede plaats is het project niet gericht op de opsporing van mensen met kan-
   ker. Net als onbehandelbare ziekten zou het project bij toeval kanker bij een deelnemer
   aan het licht kunnen brengen. Over déze niet uit te sluiten mogelijkheid denkt de com-
   missie hetzelfde als over de eerdergenoemde.
        Nu is er in de wettelijke definitie van bevolkingsonderzoek niet alleen sprake van
   ‘ziekten’ maar ook van ‘risico-indicatoren’. Sommige chemische elementen of bepaalde
   verbindingen daarvan, zoals chroomVI en cadmium, kunnen kanker veroorzaken (GR88,
   IARC90). En deze stoffen worden in het project ook onderzocht. Er zijn echter talloze
   risico-indicatoren of risicofactoren voor kanker, uiteenlopend van te weinig lichaamsbe-
   weging en overgewicht tot bepaalde infecties (GR00, IARC94, IARC95, Jos01, Pot93).
   Niet elk bevolkingsonderzoek naar dergelijke indicatoren kan volgens de commissie
   worden gerekend tot de vergunningplichtige categorie ‘kanker’. Veel indicatoren (over-
   gewicht, infectie met Helicobacter pylori) zijn wijdverbreid onder de bevolking en ver-
14 Wet bevolkingsonderzoek: gezondheidsonderzoek vuurwerkramp Enschede
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>   hogen de kans op kanker op individueel niveau slechts in lichte mate, ook bij langdurige
   blootstelling (GR00). Van andere indicatoren staat niet vast dat zij de kans op kanker
   verhogen (Sch01). Deze laatste buiten beschouwing latend zocht de commissie, aan de
   hand van voorbeelden, naar een aanvullend criterium waaraan voldaan moet zijn wil er
   sprake zijn van de categorie ‘kanker’.
        Duidelijk buiten de categorie ‘kanker’ valt bijvoorbeeld bloed- of urineonderzoek
   naar cotinine, een afbraakproduct van nicotine. Dat onderzoek kan dienen om antwoor-
   den op vragenlijsten naar rookgewoonten te toetsen op betrouwbaarheid, maar wordt
   ook wel zònder vragenlijst toegepast (Dun01). Ook al gaat het daar om blootstelling aan
   tabaksrook — de belangrijkste risicofactor voor kanker — een ‘positieve’ score of
   testuitkomst is géén aanleiding voor nader onderzoek om uitsluitsel te geven over het
   wel of niet aanwezig zijn van (long)kanker. Screening op HIV-infectie, een tweede
   voorbeeld, was tot voor kort vergunningplichtig; niet omdat het gaat om een risicofactor
   voor kanker zoals het Kaposi-sarcoom (dat geldt nog steeds) maar omdat HIV-infectie
   was te beschouwen als een ernstige, onbehandelbare aandoening (GR97, GR00a). Een
   ‘positieve’ screeningsuitkomst leidt niet tot onderzoek naar het wel of niet aanwezig zijn
   van kanker. Het gaat om bestrijding van de infectie. Besmetting door hepatitis B-virus is
   een derde voorbeeld van een risicofactor voor kanker (in dit geval het primaire hepato-
   cellulaire carcinoom). Vanaf 1989 worden zwangeren in Nederland gescreend op be-
   smetting met hepatitis B-virus. Dit gebeurt om overdracht van de besmetting van moe-
   der op kind te kunnen voorkomen, niet ter opsporing van leverkanker. In bevolkingson-
   derzoek naar, bijvoorbeeld, infectie met Helicobacter pylori of hepatitis C-virus leidt
   een ‘positieve’ bevinding evenmin tot vervolgonderzoek naar maag- of leverkanker
   (IARC94).
        Wél binnen de categorie ‘kanker’ valt, volgens de commissie, screening op besmet-
   ting met zogenaamde oncogene of hoogrisicotypes van het humaan papillomavirus
   (HPV). Hier leiden ‘positieve’ screeningsuitkomsten tot onderzoek naar de aanwezig-
   heid van (baarmoederhals-)kanker of een voorstadium daarvan (GR98). In alle bekende
   bevolkingsonderzoeken naar kanker geeft een ‘positieve’ screeningsuitkomst aanleiding
   voor nader (pathologisch of DNA-) onderzoek om uitsluitsel te geven over het wel of
   niet bestaan van kanker, of althans een voorstadium daarvan (dysplasie of carcinoma
   in situ) of dragerschap van een genmutatie (voor erfelijke vormen van bijvoorbeeld dik-
   kedarmkanker). De commissie kent hierop geen uitzondering. In het project waar het nu
   om gaat, is een ‘positieve’ bevinding echter géén indicatie voor nader onderzoek naar
   kanker (of een voorstadium daarvan). Het project is ook niet gericht op de opsporing
   van mensen met kanker.
        De commissie vindt dat het project niet te rekenen is tot de vergunningplichtige ca-
   tegorie ‘kanker’. Omdat er — in de derde plaats — evenmin sprake is van onderzoek
15 Prealabele kwesties
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>   met ioniserende straling concludeert de commissie dat het project niet valt onder de ver-
   gunningplicht van artikel 2, eerste lid, WBO.
16 Wet bevolkingsonderzoek: gezondheidsonderzoek vuurwerkramp Enschede
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 3
          Conclusie
          Dit advies heeft betrekking op een vergunningaanvraag voor gezondheidsonderzoek on-
          der getroffenen door de vuurwerkramp in Enschede op 13 mei 2000. De commissie
          concludeert het in de aanvraag beschreven onderzoek bevolkingsonderzoek in de zin
          van de WBO is. Zij vindt het echter niet vergunningplichtig. Op grond daarvan ziet de
          commissie voor zichzelf geen taak in de beoordeling van de vergunningaanvraag in
          kwestie.
          Den Haag, 9 augustus 2001,
          voor de commissie
          WA van Veen, arts,                       prof. dr H Rigter,
          secretaris                               voorzitter
17        Conclusie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>18 Wet bevolkingsonderzoek: gezondheidsonderzoek vuurwerkramp Enschede</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>        Literatuur
Dun01   Dunn FB. Drop in cotinine levels signals less smoke exposure, experts say. J Natl Cancer Inst 2001; 93:
        669-70.
GR88    Advies inzake cadmium. Toetsing van een ontwerpbasisdocument. Den Haag: Gezondheidsraad, 1988;
        publicatie nr 1988/10
GR97    Gezondheidsraad. Wet bevolkingsonderzoek: HIV-surveillance Amsterdamse peilstations. Rijswijk:
        Gezondheidsraad, 1997; publicatie nr 1997/22.
GR98    Gezondheidsraad. Wet bevolkingsonderzoek: HPV-test baarmoederhalskanker(1). Rijswijk:
        Gezondheidsraad, 1998; publicatie nr 1998/04WBO.
GR00    Gezondheidsraad. Maagklachten. Den Haag: Gezondheidsraad, 2000; publicatie nr 2000/26.
Gr00a   Gezonheidsraad, Wet bevolkingsonderzoek: screening op HIV-infectie. Den Haag: Gezondheidsraad, 2000;
        puplicatie nr 2000/03WBO.
GR01    Gezondheidsraad. Ongerustheid over lokale milieufactoren. Den Haag: Gezondheidsraad, 2001; publicatie
        nr 2001/10.
GR01a   Gezondheidsraad. Prenatale screening. Den Haag; Gezondheidsraad, 2001; publicatie nr 2001/11.
IARC 90 International Agency for Research on Cancer. Chromium, nickel and welding. Lyon: IARC, 1990; IARC
        Monogr Eval Carcinog Risks Hum, volume 49: 1-677.
IARC94  International Agency for Research on Cancer. Schistosomes, liver flukes and Helicobacter pylori. Lyon:
        IARC, 1994; IARC Monogr Eval Carcinog Risks Hum, volume 61: 1-270.
IARC95  International Agency for Research on Cancer. Human papillomaviruses. Lyon: IARC, 1995; IARC Monogr
        Eval Carcinog Risks Hum, volume 64: 1-409.
Jos01   Josefson D. Obesity and inactivity fuel global cancer epidemic. BMJ 2001; 322: 945.
19      Literatuur
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Men01   Mennen MG, Kliest JJG, van Bruggen M. Vuurwerkramp Enschede: Metingen van concentraties,
        verspreiding en depositie van schadelijke stoffen: rapportage van het milieuonderzoek. Bilthoven: RIVM,
        2001.
Mvt 89  Regels betreffende bevolkingsonderzoek (Wet op het bevolkingsonderzoek). Memorie van Toelichting.
        Handelingen Tweede Kamer, vergaderjaar 1988-1989, 21264-3. Den Haag: SDU, 1989.
Pot93   Potter JD, Slattery ML, Bostick RM, e.a. Colon cancer: a review of the epidemiology. Epidemiol Rev
        1993; 15: 499-545.
RIVM 01 Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Vuurwerkramp Enschede: Stoffen in bloed en urine;
        rapportage van het Gezondheidsonderzoek in Bilthoven: RIVM, 2001; rapport 630930 003.
Sch01   Schapiro IR, Ross-Petersen L, Saelan H, e.a. Extroversion and neuroticism and the associated risk of cancer:
        a Danish cohort study. Am J Epidemiol 2001; 153: 757-63.
Sta 96  Besluit van 5 juni 1996 tot vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van de Wet op het
        bevolkingsonderzoek, alsmede van het Besluit bevolkingsonderzoek, Staatsblad 1996; nr. 335. Den Haag:
        SDU Uitgeverij, 1996.
20      Wet bevolkingsonderzoek: gezondheidsonderzoek vuurwerkramp Enschede
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>A  De adviesaanvraag
B  De commissie
   Bijlagen
21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>22 Wet bevolkingsonderzoek: gezondheidsonderzoek vuurwerkramp Enschede</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Bijlage A
        De adviesaanvraag
        Op 20 april 2001 schreef de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan de
        Voorzitter van de Gezondheidsraad (brief kenmerk GZB/GZ/2166940):
        Het bestuur van de GGD Twente te Almelo heeft u in het kader van de Wet op het bevolkingsonderzoek
        een summier ingevulde vergunningaanvraag voorgelegd over het Gezondheidsonderzoek en Monitoring naar
        aanleiding van de vuurwerkramp in Enschede. Afschrift werd gestuurd naar mijn ministerie en naar de in-
        spectie. Daarop stelde de secretaris van uw commissie Bevolkingsonderzoek het bestuur aanvullende vra-
        gen; de GGD beantwoordde u die. Ik nam kennis van deze briefwisseling. Gezocht wordt naar klachten en
        aandoeningen in relatie tot de mate van blootstelling; zowel somatisch als psychisch. De GGD kan zo ook
        ernstige ziekten, mogelijk in de zin van artikel 2 Wbo, op het spoor komen. Ik acht het gewenst over dit
        aanbod het advies van de Gezondheidsraad te vernemen. Ik leg de documentatie hierbij aan u voor ter toet-
        sing aan de wettelijke criteria. Ik heb het bestuur verzocht u desgevraagd nadere inlichtingen over haar aan-
        bod te verstrekken. Gehoord uw beoordeling besluit ik over vergunningverlening.
        De Minister van Volksgezondheid,
        Welzijn en Sport,
        w.g. dr E Borst-Ellers
23      De adviesaanvraag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>24 Wet bevolkingsonderzoek: gezondheidsonderzoek vuurwerkramp Enschede</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Bijlage B
        De commissie
            dr H Rigter, voorzitter
            hoogleraar sociale aspecten van medische technologie; Erasmus Universiteit
            Rotterdam
            dr EMA Bleiker
            psycholoog; Nederlands Kankerinstituut, Amsterdam
            dr HR Büller
            hoogleraar vasculaire geneeskunde; Academisch Medisch Centrum, Amsterdam
            dr JJM van Delden
            ethicus; Universiteit Utrecht
            dr mr JCJ Dute
            gezondheidsjurist, Universiteit Maastricht
            dr LP ten Kate
            hoogleraar klinische genetica; Vrije Universiteit, Amsterdam
            dr FW van der Waals
            huisarts; Amsterdam
            JK van Wijngaarden, arts, adviseur
            Inspectie voor de Gezondheidszorg, Den Haag
            dr PMM Beemsterboer, adjunct-secretaris
            Gezondheidsraad, Den Haag
            WA van Veen, arts, secretaris
            Gezondheidsraad, Den Haag
25      De commissie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>