<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>             Gezondheidsraad
          Eisen rijgeschiktheid:
          enkele aanbevelingen
2014/29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Eisen rijgeschiktheid:
enkele aanbevelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Aan de minister van Infrastructuur en Milieu
Onderwerp                 : aanbieding advies Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen
Uw kenmerken : IenM/BSK-2013/169358 dd 16 augustus 2013 en
                            IenM/BSK-2014/71943 dd 19 maart 2014
Ons kenmerk : I-1476/13/CP/db/006-L
Bijlagen                  :1
Datum                     : 20 november 2014
Geachte minister,
In reactie op uw adviesaanvragen van 16 augustus 2013 en 19 maart 2014 bied ik u
hierbij het advies Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen aan. Het advies is opgesteld
door de vaste Commissie Rijgeschiktheid van de Gezondheidsraad en is getoetst door de
Beraadsgroep Geneeskunde. Tevens heb ik een exemplaar van dit advies toegezonden aan
uw ambtsgenoot van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
      Uw eerste adviesaanvraag heeft betrekking op de eigen verklaring en de daarbij
gehanteerde procedures. De Gezondheidsraad adviseert de administratieve procedure bij de
keuring voor een rijbewijs te vereenvoudigen. Vaker dan nu het geval is zou iemands eigen
behandelend arts feitelijke medische gegevens kunnen verstrekken aan het CBR, zodat het
niet nodig is een andere arts te bezoeken. Dat scheelt tijd en geld.
      De tweede kwestie betreft het rijden in het donker met gebruikmaking van een
Bioptisch Telescoop Systeem (BTS). Bij gebrek aan wetenschappelijke gegevens adviseert
de Gezondheidsraad om het nu lopende onderzoek naar het gebruik van BTS overdag uit te
breiden met het gebruik ’s nachts.
      Verder adviseert de raad over aanpassing van de regels voor de keuring van mensen
die in een ver verleden een TIA, beroerte of epileptische aanval hebben gehad en over het
gebruik van psychostimulantia in relatie tot rijgeschiktheid.
Bezoekadres                                                              Postadres
Rijnstraat 50                                                            Postbus 16052
2515 XP Den Haag                                                         2500 BB Den Haag
E - m a il : c .p o s t e m a @ g r. n l                                 w w w. g r. n l
Te l e f o o n ( 0 7 0 ) 3 4 0 7 2 7 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Onderwerp             : aanbieding advies Eisen rijgeschiktheid: enkele
                        aanbevelingen
Ons kenmerk : I-1476/13/CP/db/006-L
Pagina                :2
Datum                 : 20 november 2014
Ik onderschrijf de conclusies en aanbevelingen van de commissie.
Met vriendelijke groet,
prof. dr. W.A. van Gool,
voorzitter Gezondheidsraad
Bezoekadres                                                         Postadres
Rijnstraat 50                                                       Postbus 16052
2515 XP Den Haag                                                    2500 BB Den Haag
E - m a il : c .p o s t e m a @ g r. n l                            w w w. g r. n l
Te l e f o o n ( 0 7 0 ) 3 4 0 7 2 7 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Eisen rijgeschiktheid:
enkele aanbevelingen
aan:
de minister van Infrastructuur en Milieu
Nr. 2014/29, Den Haag, 20 november 2014
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>De Gezondheidsraad, ingesteld in 1902, is een adviesorgaan met als taak de rege-
ring en het parlement ‘voor te lichten over de stand der wetenschap ten aanzien
van vraagstukken op het gebied van de volksgezondheid en het gezondheids-
(zorg)onderzoek’ (art. 22 Gezondheidswet).
     De Gezondheidsraad ontvangt de meeste adviesvragen van de bewindslieden
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; Infrastructuur en Milieu; Sociale Zaken
en Werkgelegenheid; Economische Zaken en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
De raad kan ook op eigen initiatief adviezen uitbrengen, en ontwikkelingen of
trends signaleren die van belang zijn voor het overheidsbeleid.
     De adviezen van de Gezondheidsraad zijn openbaar en worden als regel
opgesteld door multidisciplinaire commissies van – op persoonlijke titel
benoemde – Nederlandse en soms buitenlandse deskundigen.
                 De Gezondheidsraad is lid van het European Science Advisory Network
                 for Health (EuSANH), een Europees netwerk van wetenschappelijke
                 adviesorganen.
U kunt het advies downloaden van www.gr.nl.
Deze publicatie kan als volgt worden aangehaald:
Gezondheidsraad. Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen. Den Haag:
Gezondheidsraad, 2014; publicatienr. 2014/29.
Preferred citation:
Health Council of the Netherlands. Fitness to drive requirements: some recom-
mendations. The Hague: Health Council of the Netherlands, 2014; publication
no. 2014/29.
auteursrecht voorbehouden
all rights reserved
ISBN: 978-94-6281-021-1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>   Inhoud
   Samenvatting 11
   Executive summary 15
   Inleiding 19
   Het inleidende hoofdstuk van de REG2000 21
.1 Huidige regeling REG2000 21
.2 Het verstrekken van medische informatie 22
.3 Eigen verklaring 24
   TIA en beroerte 27
.1 Voorstel commissie 29
   Epilepsie 31
   De bioptische telescoop 35
   Modafinil 41
   Literatuur 45
   Inhoud                                     9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>   Bijlagen 47
A  De adviesaanvragen 49
B  De commissie 51
C  De eigen verklaring 53
 0 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Samenvatting
De Gezondheidsraad adviseert regelmatig over actualisering van de regels rond
de medische geschiktheid om deel te nemen aan het gemotoriseerde verkeer,
opgenomen in de bijlage bij de Regeling Eisen Geschiktheid 2000 (REG2000)
van het ministerie van Infrastructuur en Milieu (I&M). Zowel wetenschappelijke
ontwikkelingen als signalen van burgers of beroepsverenigingen kunnen aanlei-
ding zijn de bestaande regels tegen het licht te houden.
    In dit advies bespreekt de vaste commissie Rijgeschiktheid van de raad een
aantal onderwerpen.
Verstrekken van medische informatie
De commissie constateert dat de administratieve procedure bij het aanvragen of
verlengen van het rijbewijs verder vereenvoudigd kan worden. Volgens de hui-
dige regels moet medisch onderzoek gebeuren door een keuringsarts of een spe-
cialist. Dit omdat een behandelend arts geen medische verklaringen mag afgeven
over zijn eigen patiënten. Verstrekken van feitelijke informatie kan echter wel,
als de patiënt daarvoor toestemming geeft. Bij sommige aandoeningen is het ook
al praktijk dat de behandelend arts feitelijke gegevens invult op een formulier, op
basis waarvan de medisch adviseur van het CBR een besluit neemt. De commis-
sie adviseert deze werkwijze verder uit te breiden en de regels op deze mogelijk-
heid aan te passen. Dit levert voor de bestuurder die een nieuw rijbewijs nodig
heeft zowel een kostenbesparing als tijdwinst op.
Samenvatting                                                                        11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>  Gebruik van vragenlijsten bij de eigen verklaring
  Bij de eerste aanvraag van een rijbewijs, bij de seniorenkeuring en bij de vijfjaar-
  lijkse keuring voor het vrachtwagen- of busrijbewijs moeten beroepsbestuurders
  een vragenlijst invullen. In de praktijk blijkt hierover soms onduidelijkheid te
  bestaan. Moet bijvoorbeeld een ooit geconstateerde verhoogde bloeddruk wel of
  niet gemeld worden? Voor de keuring van 75-plussers en beroepsbestuurders is
  er altijd ook een geneeskundige verklaring nodig, waardoor zij een bezoek moe-
  ten brengen aan een arts. Daar kunnen eventuele interpretatieproblemen meteen
  worden besproken. Voor nieuwe bestuurders is dit niet het geval. Daarom advi-
  seert de commissie het taalgebruik van de vragenlijst meer af te stemmen op deze
  doelgroep en ook de mogelijkheid van digitale toelichting te introduceren. De
  commissie adviseert verder voor de verschillende doelgroepen met verschillende
  vragenlijsten te gaan werken en te evalueren of dit helpt.
  Rijgeschiktheid bij TIA en beroerte
  Volgens de huidige regels moeten mensen bij wie op de seniorenkeuring voor
  een rijbewijs blijkt dat ze ooit een TIA of beroerte hebben gehad, naar de neuro-
  loog voor een specialistische beoordeling. Als de TIA of beroerte echter in een
  ver verleden heeft plaatsgevonden is dit niet zinvol, vindt de Nederlandse Vereni-
  ging voor Neurologie. De commissie is het daarmee eens en adviseert de regels
  aan te passen. Dat is ook in overeenstemming met de Europese regels. Wel moe-
  ten de beperkingen blijven bestaan die nu gelden vlak nadat de beroerte of TIA is
  opgetreden.
  Rijgeschiktheid bij epilepsie
  Ook bij epilepsie geldt dat als bij enige keuring blijkt dat iemand ooit een epilep-
  tische aanval heeft gehad, een neurologisch rapport van de specialist vereist is.
  Als de laatste epileptische aanval lang geleden is, is dat echter niet zinvol. De
  commissie adviseert de regels aan te passen, zodat mensen die al vijf jaar of lan-
  ger vrij zijn van epileptische aanvallen onbeperkt geschikt zijn voor rijbewijzen
  van groep 1. Deze aanpassing is in overeenstemming met Europese regels.
  Rijgeschiktheid bij gebruik van een bioptische telescoop
  Zo’n 80 bestuurders maken in de auto gebruik van een bioptische telescoop, een
  hulpmiddel voor mensen met specifieke problemen met hun gezichtsscherpte.
2 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Een van de beperkingen die voor hen geldt, is dat ze uitsluitend overdag mogen
rijden. De commissie heeft zich gebogen over de vraag van een bestuurder die
toestemming wilde om ’s avonds en ’s nachts te rijden. De REG2000 kent echter
geen hardheidsclausule. De commissie constateert dat er te weinig wetenschap-
pelijke gegevens zijn om de regels voor bestuurders die een bioptische telescoop
gebruiken te verruimen tot rijden in het donker. Daarom adviseert zij onderzoek
te doen onder deze groep bestuurders: naast een evaluatie van hun rijprestaties
overdag, zou bij een aantal van hen onderzoek gedaan kunnen worden naar erva-
ring met rijden in het donker.
Rijgeschiktheid bij gebruik van het medicijn modafinil
Op grond van de REG2000 zijn mensen die psychostimulantia gebruiken onge-
schikt om een motorvoertuig te besturen. Op deze algemene regel gelden enkele
specifieke uitzonderingen. De commissie kreeg van het ministerie van Infrastruc-
tuur en Milieu het verzoek te reageren op een vraag van een bestuurder die het
medicijn modafinil gebruikt voor een ziekte die niet in de regels genoemd wordt,
maar die toch rijgeschikt verklaard wil worden. De commissie heeft zich afge-
vraagd in hoeverre verruiming van de regels mogelijk is. Zij constateert dat er
onvoldoende wetenschappelijke gegevens zijn om dit te doen. Nader onderzoek
naar psychostimulantia in relatie tot verkeersdeelname is aanbevelenswaardig.
Samenvatting                                                                     13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>4 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Executive summary
Health Council of the Netherlands. Fitness to drive requirements: some
recommendations. The Hague: Health Council of the Netherlands, 2014;
publication no. 2014/28.
The Health Council of the Netherlands regularly advises on updates to the rules
regarding medical fitness to drive a motor vehicle in traffic, listed in the annex to
the Fitness Criteria Regulations 2000 (REG2000) issued by the Ministry of
Infrastructure and the Environment (I&M). Examinations of the existing rules
can be prompted by scientific developments or by cues from members of the
public or professional associations.
    In this advisory report, the Permanent Committee Fitness to drive Committee
addresses a range of related topics.
Providing medical information
The Committee notes that there is scope for further simplifying the administrative
procedure followed by those applying for a new driving license or for an extension
to an existing driving license. The current rules dictate that medical examinations
must be carried out by a medical examiner or by a specialist. This is because
attending physicians may not issue medical certificates for their own patients.
However, they are allowed to pass on factual details, provided that the patients in
question consent to this. With some disorders, it is already common practice for the
attending physician to fill in factual details on a form. The medical adviser at the
Central Office for Motor Vehicle Driver Testing then makes a decision, based on
the details contained in this form. The Committee recommends that this method be
further expanded, and that the rules be amended accordingly. For drivers in need of
Executive summary                                                                     15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>  a new licence, this approach would deliver savings in terms of both the time and
  expense involved.
  Use of questionnaires in the self-declaration
  When applying for their first driving licence, professional drivers are required to
  fill in a questionnaire. They must also do so in connection with the medical
  examination for senior drivers and the five-yearly medical examination for an
  HGV or bus licence. It has been found that, in everyday practice, this
  requirement can occasionally give rise to confusion. For instance, if an
  individual had an elevated blood pressure reading at some point in the past,
  should they report this? All professional drivers and individuals over the age of
  75 must undergo an examination and must obtain a medical certificate, which
  means that they have to visit a physician. At that point, any issues relating to the
  interpretation of the rules can be discussed straight away. This does not apply to
  new drivers. Accordingly, the Committee recommends that the language used in
  the questionnaire be better attuned to this target group and that digital
  explanatory notes be introduced. The Committee further recommends that
  different questionnaires be used for different target groups, and that the
  usefulness of this measure be evaluated.
  TIA and stroke patients’ fitness to drive
  The current rules state that if the medical examination for senior drivers reveals
  that an individual has, in the past, suffered a TIA or a stroke, then they must see
  the neurologist for a specialist assessment. However, if the TIA or stroke in
  question occurred in the distant past, then – according to the Dutch Society of
  Neurology – this assessment makes little or no sense. The Committee concurs,
  and recommends that the rules be amended accordingly. This is also in line with
  European rules. However, any current restrictions that were imposed shortly after
  the stroke or TIA occurred must continue to apply.
  Epilepsy patients’ fitness to drive
  In the case of epilepsy, too, if – in the course of any examination – it emerges that
  an individual has experienced an epileptic seizure at some time in the past, then a
  neurological report from the specialist is required. However, if a lengthy time has
  passed since the last epileptic seizure, it makes little or no sense to prepare a
  report. The Committee recommends that the rules be amended such that
6 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>individuals who have been free of epileptic seizures for five or more years are
deemed fit for Group 1 driving licences, without restriction. This amendment is
in line with European rules.
Bioptic telescope users’ fitness to drive
Around 80 drivers use a bioptic telescope when driving. This is a vision-
enhancement device for individuals who have specific problems with their visual
acuity. These individuals are subject to various limitations, for instance they are
only allowed to drive during the day. The Committee has considered one such
driver’s request to be allowed to drive during the evening and at night. However,
the Fitness Criteria Regulations 2000 do not include a hardship clause. The
Committee notes that insufficient scientific information is available for the rules
for drivers who use a bioptic telescope to be relaxed, to allow such individuals to
drive in the dark. Accordingly, it recommends that a study be carried out among
this group of drivers. In addition to an evaluation of their driving performance
during the day, some of them could be tested to determine their ability to drive in
the dark.
Modafinil (a medicinal product) users’ fitness to drive
On the basis of the Fitness Criteria Regulations 2000, those who use
psychostimulants are deemed unfit to drive a motor vehicle. This general rule is
subject to a few specific exceptions. The Ministry of Infrastructure and the
Environment asked the Committee to respond to a question from a driver who
takes modafinil for a disease that is not mentioned in the rules, but who still
wants to be declared fit to drive. The Committee has considered whether or not it
might be possible for the rules to be relaxed. It notes that there is insufficient
scientific data to support such a step. It is recommended that further research be
carried out into the use of psychostimulants while driving.
Executive summary                                                                   17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>8 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>oofdstuk 1
         Inleiding
         De Gezondheidsraad heeft een uitgebreide ervaringmet het adviseren over medi-
         sche geschiktheid om deel te nemen aan het gemotoriseerde verkeer. Voortschrij-
         dend wetenschappelijk inzicht maakt het wenselijk om periodiek na te gaan of de
         richtlijnen op onderdelen moeten worden aangepast; vandaar dat er sinds 1994
         een reeks adviezen over diverse deelthema’s is verschenen.1-5 Onder meer op
         basis van bovengenoemde adviezen heeft het ministerie van Infrastructuur en
         Milieu (I&M, voorheen Verkeer en Waterstaat) in 2000 de Regeling Eisen
         Geschiktheid 2000 (REG2000) opgesteld, waarin alle medische geschiktheidsei-
         sen zijn samengebracht. Ook onderdelen van deze regeling worden wanneer
         nodig aangepast.
             Behalve nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen kunnen ook signalen van
         beroepsverenigingen of burgers over onduidelijkheden of ervaren inconsequen-
         ties aanleiding zijn de regels tegen het licht te houden.
         In dit advies bespreekt de Vaste Commissie Rijgeschiktheid van de Gezond-
         heidsraad een aantal onderwerpen. Het eerste betreft de zogenoemde eigen ver-
         klaring die gebruikt wordt bij het aanvragen of verlengen van het rijbewijs. Een
         van de vragen die hierbij speelt is wanneer een keuring door een andere dan de
         behandelend arts of door een specialist nodig is en wanneer de eigen arts gege-
         vens kan leveren aan het CBR. Verder beoordeelt de commissie of de regels rond
         TIA, beroerte en epilepsie aangepast kunnen worden, naar aanleiding van een
         brief van de Nederlandse Vereniging van Neurologie. Ook komt de rijgeschikt-
         Inleiding                                                                        19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>  heid bij gebruik van een bioptische telescoop aan de orde. Tot slot is er een vraag
  aan de commissie gesteld over de rijgeschiktheid bij het gebruik van modafinil,
  een geneesmiddel dat geregistreerd is voor overmatige slaperigheid bij narcolep-
  sie, maar steeds vaker ook voorgeschreven wordt voor vermoeidheid bij multiple
  sclerose.
0 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre> oofdstuk 2
          Het inleidende hoofdstuk van
          de REG2000
          In een brief van 16 augustus 2013 (bijlage A) vraagt de minister van I&M de
          visie van de Gezondheidsraad over de eigen verklaringsprocedure in de huidige
          REG2000. Daarbij zou de minister het advies tevens gecombineerd willen zien
          met een beschouwing over de vragen zoals die gesteld worden in de eigen ver-
          klaringsprocedure (bijlage C).
          De commissie heeft de huidige inrichting van de manier waarop de medische
          geschiktheidsbeoordeling volgens REG2000 plaatsvindt besproken. Daarbij is
          kritisch gekeken naar de wenselijkheid en de mogelijkheid om het keuringspro-
          ces op een andere leest te schoeien. Ook is met name ingegaan op de procedures
          rondom de zogenoemde eigen verklaring.
2.1       Huidige regeling REG2000
          De tekst van hoofdstuk 2 uit de REG2000 luidt:
          Hoofdstuk 2. De eisen: algemene opmerkingen
          In de hierna volgende hoofdstukken worden de eisen geformuleerd voor het beoordelen van de licha-
          melijke en geestelijk geschiktheid tot het besturen van motorrijtuigen. Daarbij wordt de indeling in
          rijbewijssoorten gehanteerd (groep 1: personenauto’s, motorrijwielen; groep 2: vrachtwagens, bus-
          sen) zoals aangegeven in de tweede Europese richtlijn betreffende het rijbewijs (91/439/EEG). Voorts
          Het inleidende hoofdstuk van de REG2000                                                              21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>    wordt het begrip geschiktheid gebruikt. Geschiktheid heeft betrekking op de lichamelijke en geeste-
    lijke kwaliteiten op grond waarvan een persoon wel of niet, of voor een beperkte tijdsduur, geschikt is
    voor het besturen van een motorrijtuig; de vaststelling van de geschiktheid voor één of meer rijbe-
    wijscategorieën geschiedt door middel van afgifte (door het CBR) van de verklaring van geschikt-
    heid.
    Het medisch onderzoek ten behoeve van de beoordeling van de geschiktheid kan bestaan uit een aan-
    tekening door de keurend arts (eventueel aangevuld met een Geneeskundig verslag) en/of een specia-
    listisch rapport.
    Met aantekening van de keurend arts wordt bedoeld de aantekening die wordt geplaatst op de Eigen
    verklaring als een van de vragen bevestigend wordt beantwoord.
    Waar hierna sprake is van een specialistisch rapport is daarmee bedoeld het rapport dat het CBR ont-
    vangt van de onafhankelijke specialist naar wie de persoon is verwezen. Dit rapport is opgesteld en
    ondertekend door de specialist, waarbij het is toegestaan dat delen van het onderzoek onder supervi-
    sie en verantwoordelijkheid van de specialist zijn uitgevoerd door een derde.
2.2 Het verstrekken van medische informatie
    Essentieel voor het CBR is of de informatie die voorhanden is voldoende is om
    een oordeel te geven over die aspecten die in de REG2000 specifiek benoemd
    zijn. In de praktijk blijkt dat essentiële informatie nogal eens ontbreekt. Dat is
    dan ook een van de redenen dat het CBR bij voorkeur werkt met een groep vaste
    specialisten die met enige regelmaat keuringen verrichten en op de hoogte zijn
    van de specifieke elementen in de REG2000 op basis waarvan het CBR tot een
    oordeel komt.
          De medische beroepsorganisatie Koninklijke Maatschappij tot Bevordering
    van de Geneeskunde (KNMG) hanteert het principiële standpunt dat in de arts-
    patiëntrelatie de behandelende functie en de adviserende functie van de arts uit
    elkaar gehouden moeten worden. Dit om enerzijds de vertrouwensrelatie niet te
    schaden en anderzijds tot een objectief medisch oordeel te kunnen komen. Het
    verstrekken van medische verklaringen door een behandelend arts is dan ook in
    strijd met de richtlijn van de KNMG.
          In het verleden is vanuit het ministerie van I&M correspondentie geweest
    met de KNMG over de informatie die behandelend artsen in het geval van een
    herkeuring voor het rijbewijs bij ADHD mogen geven. Daarbij heeft de KNMG
    erop gewezen dat het wel is toegestaan dat behandelend artsen met toestemming
    van de patiënt feitelijke informatie verstrekken.6
 2  Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Volgens het uitgangspunt van het verstrekken van feitelijke informatie hebben
zich in de praktijk al enkele uitzonderingen op de in hoofdstuk 2 van de
REG2000 weergegeven werkwijze ontwikkeld.
    Al sinds de jaren 60 is met het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap afge-
sproken dat de behandeld oogarts in principe de objectieve oogheelkundige
gegevens invult op het oogartsformulier. Verder is er in 2000, in goed overleg
met de Nederlandse Vereniging voor Cardiologie en de patiëntenvereniging
STIN een eenduidige procedure afgesproken voor bestuurders bij wie een
implanteerbare cardioverter-defibrillator (ICD) is geplaatst. De behandelend car-
dioloog/ritmoloog vult daarbij na vier weken een aantal vastgestelde gegevens in
op een standaardformulier, op basis waarvan de medisch adviseur van het CBR
een besluit neemt. Het is de bedoeling deze werkwijze uit te breiden naar andere
aandoeningen zoals dementie en neuromusculaire aandoeningen. Ook enkele
andere ziektebeelden lenen zich mogelijk voor een dergelijke benadering, zoals
hartfalen NYHA (New York Heart Association; er bestaan andere indelingen)
klasse III en IV en epilepsie. Intussen is in 2014 de werkwijze ook uitgewerkt in
een samenwerking met de Nederlandse Vereniging van Artsen Longziekten en
Tuberculose (NVALT) voor patiënten met Obstructief Slaap Apnoe Syndroom
(OSAS).
Advies commissie
Naar het oordeel van de commissie ligt in deze benadering een kans om de admi-
nistratieve procedure bij het aanvragen/verlengen van het rijbewijs te vereenvou-
digen. Door het CBR te laten werken met vaste sjablonen waarin uitsluitend
feitelijke informatie wordt gevraagd aan de behandelend arts, kan in veel geval-
len een nu vereiste keuring dan wel specialistisch rapport overbodig worden. Een
en ander betekent tijdwinst en kostenbesparing. Voor het verstrekken van infor-
matie is door de NZa namelijk een lager tarief vastgesteld dan voor een rijbewijs-
keuring door een onafhankelijk arts. Uiteraard is hiervoor wel de toestemming
van patiënt/bestuurder nodig. Overwogen zou kunnen worden om de patiënt/
bestuurder een rol in het opvragen van de gegevens te laten spelen door deze via
hem te laten verlopen.
De commissie stelt voor hiertoe de tekst van hoofdstuk 2 REG2000 als volgt aan
te passen:
De beoordeling van geschiktheid gebeurt door het beoordelen van de aantekenin-
gen van de keurend arts (eventueel aangevuld met een geneeskundig verslag) en/
Het inleidende hoofdstuk van de REG2000                                            23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>    of een specialistisch rapport en/of door het toetsen door de medisch adviseur van
    het CBR van feitelijke medische informatie – die met toestemming van betrok-
    kene verstrekt is door de behandelaar(s) van betrokkene – aan de bestaande
    regelgeving.
    Beperkingen
    Niet in alle gevallen is een dergelijke werkwijze toepasbaar. Als er een echte
    keuring nodig is, met een onafhankelijk oordeel over de rijgeschiktheid, kan dat
    niet van een behandelaar worden gevraagd. Zo mag de behandelend psychiater of
    verslavingsarts bij het vermoeden van alcoholmisbruik geen oordeel geven of
    een verklaring opstellen. In dat geval moet een onafhankelijk specialist een keu-
    ring verrichten. Ook bij ADHD en ASS is een gemotiveerd oordeel vereist van
    een onafhankelijke specialist over of een herkeuring na drie of vijf jaar gewenst
    is. Ook hier mag niet de behandelende arts het rapport opstellen.
2.3 Eigen verklaring
    De eigen verklaring speelt vooral een rol bij de eerste aanvraag voor het rijbe-
    wijs, bij de zogenoemde seniorenkeuring op 75-jarige leeftijd en de vijfjaarlijkse
    keuring van houders van een vrachtwagen – of busrijbewijs. In de tussenliggende
    periode kan het rijbewijs voor auto of motorfiets in het merendeel van de geval-
    len zonder eigen verklaring administratief verlengd worden, tenzij het CBR op
    de hoogte is van een (eerder gemelde) aandoening die van invloed kan zijn op de
    rijgeschiktheid of in bezit is van gegevens die in het verleden hebben geleid tot
    het ongeldig verklaren van het rijbewijs op medisch gronden.
         Ook kan een houder van een geldig rijbewijs vrijwillig een eigen verklaring
    indienen wanneer er sprake is van een aandoening die de rijgeschiktheid moge-
    lijk beïnvloedt. Het invullen van de eigen verklaring in verband met verlenging
    van het rijbewijs op of na de 75-jarige leeftijd of de aanvraag voor een vrachtwa-
    gen- of busrijbewijs gaat altijd gepaard met laten invullen van een geneeskundig
    verslag bij de eigen verklaring en dus met een bezoek aan een arts.
         Bij de eerste aanvraag van een auto- of motorrijbewijs plaatst een arts een
    aantekening over aard en ernst als een of meerdere vragen op de eigen verklaring
    met ‘ja’ beantwoord zijn. Afhankelijk van de informatie die dat oplevert, kan een
    specialistisch rapport noodzakelijk zijn.
 4  Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Vragenlijst
De nu gebruikte vragenlijst is gebaseerd op de elementen die in het kader van de
vereisten uit de REG2000 relevant zijn. Toch blijkt het lang niet altijd duidelijk
wat wel en wat niet ingevuld moet worden. Is een ooit geconstateerde verhoogde
bloeddruk in het verleden bijvoorbeeld wel of niet relevant voor de toetsing? En
hoe betrouwbaar is het gebruik van een vragenlijst als screeningsinstrument? Bij
de leeftijdsgebonden keuring en de keuring voor vrachtwagenë – en busrijbewij-
zen zijn eventuele interpretatieproblemen bij het beantwoorden van de vragen
minder relevant, omdat er toch altijd een bezoek aan een keurend arts volgt.
Maar bij jongeren die voor het eerst een rijbewijs aanvragen kan het tot verve-
lende onduidelijkheden leiden. De commissie kan zich bovendien voorstellen dat
de huidige vragenlijst qua taal en vormgeving minder aanspreekt. Een wat meer
op jongeren gericht taalgebruik en een mogelijkheid om digitaal toelichting te
krijgen, kan de bestaande beperkingen voor een belangrijk deel opheffen.
    Het is zelfs te overwegen aparte modellen eigen verklaring te ontwikkelen
voor mensen die alleen de vragenlijst invullen en mensen die altijd een arts moe-
ten bezoeken voor invullen van het geneeskundig verslag.
Advies commissie
De commissie ondersteunt de relevantie van het gebruik van een vragenlijst voor
de beoordeling in het kader van de REG2000. Wel beveelt de commissie aan om
verschillende vragenlijsten te gaan gebruiken voor de onderscheiden doelgroe-
pen jongeren, 75-jarigen en de beroepsbestuurders. Voor de groep ouderen en
beroepsbestuurders is er bij eventuele onduidelijkheden altijd een keuring met
een extra beoordelingsmoment. Voor de groep jongeren beveelt de commissie
een meer eigentijds taalgebruik aan en verduidelijking van de vragenlijst met
digitale toelichting en voorbeelden. Onderzocht moet worden of het ontwikkelen
van verschillende eigen verklaringen de duidelijkheid kan vergroten en het pro-
ces eenvoudiger kan maken.
Het inleidende hoofdstuk van de REG2000                                            25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>6 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>oofdstuk 3
         TIA en beroerte
         Inleiding
         Op 22 juli 2013 vroeg de Nederlandse Vereniging voor Neurologie (NVN) in een
         brief gericht aan de Gezondheidsraad aandacht voor een aantal knelpunten bij de
         uitvoering van de REG2000. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu ver-
         zocht de Gezondheidsraad te adviseren over de inhoud van deze brief. Een van
         die gesignaleerde knelpunten heeft betrekking op de regelgeving over TIA en
         beroerte.
         De NVN constateert:
         Er worden veel patiënten verwezen voor een rijbewijskeuring die lang geleden een TIA of beroerte
         hebben doorgemaakt. Zij rijden al lang weer in een auto en worden niet gehinderd door neurologische
         uitval. Toch kunnen zij op grond van een eigen verklaring (ingevuld in het kader van een leeftijdge-
         bonden keuring) worden verwezen voor een specialistische beoordeling door een neuroloog. Dit
         brengt extra kosten met zich mee en een langere doorlooptijd bij de procedure door het CBR. Het
         CBR stelt zich op het standpunt dat als het CBR nog niet op de hoogte was van deze TIA of beroerte,
         automatisch sprake is van een voor hun nieuw gegeven en een specialistisch rapport moet worden
         opgemaakt. Ook bij de volgende rijbewijskeuring zal dat rapport nog moeten volgen en vervolgens
         niet meer (tenzij er nieuwe ontwikkelingen zijn).
         TIA en beroerte                                                                                      27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>  De huidige eis van een specialistisch neurologisch rapport bij incidenten in een
  ver verleden wordt door patiënten en behandelaars als niet zinvol en onnodig
  belastend ervaren. De NVN bepleit een wijziging van de REG2000 op dit punt en
  doet in de brief enkele voorstellen.
  Tekst huidige regeling REG2000
  7.6.3. TIA en beroerte
  a   groep 1: Personen met TIA of een beroerte, die niet het gevolg is van een misvorming van de
      hersenvaten, zijn gedurende twee weken na het ontstaan van de uitvalsverschijnselen ongeschikt
      voor rijbewijzen van groep 1.
      Bestaat er na twee weken geen met de rijgeschiktheid interfererende lichamelijke of geestelijke
      functiestoornis, kunnen zij op basis van het specialistisch rapport van een neuroloog of een reva-
      lidatiearts geschikt worden geacht voor rijbewijzen van groep 1 zonder termijnbeperking, mits
      zij adequaat worden behandeld met de geëigende therapie.
      Bestaat er na twee weken een met de rijgeschiktheid interfererende lichamelijke of geestelijke
      functiestoornis, dan blijven deze personen ongeschikt voor rijbewijzen van groep 1 tot drie
      maanden na het ontstaan van de uitvalsverschijnselen. Na die termijn is een specialistisch rap-
      port, opgesteld door een neuroloog of een revalidatiearts, vereist.
      Voor de beoordeling van de geschiktheid is tevens een rijtest met een deskundige op het gebied
      van de praktische rijgeschiktheid van het CBR vereist. Het CBR heeft voor de rijtest een uitvoe-
      rig protocol.
      Bij een positieve rijtest is de maximale geschiktheidstermijn vijf jaar.
  b   groep 2: Personen met TIA of een beroerte, die niet het gevolg is van een misvorming van de
      hersenvaten, zijn vier weken na het ontstaan van de uitvalsverschijnselen ongeschikt voor rijbe-
      wijzen van groep 2. Na die termijn is een specialistisch rapport, opgesteld door een neuroloog of
      een revalidatiearts, vereist. Zij kunnen weer geschikt worden verklaard als uit het specialistisch
      rapport blijkt dat er geen met de rijgeschiktheid interfererende lichamelijke of geestelijke func-
      tiestoornissen zijn. De maximale geschiktheidstermijn is drie jaar.
  Voorstel NVN
  1   Voor mensen bij wie er een TIA of een binnen twee weken restloos herstelde beroerte is geweest,
      is geen specialistisch rapport vereist. Wel zijn zij de eerste twee weken niet geschikt voor rijbe-
      wijzen van groep 1 of 2.
  2   Mensen bij wie in het kader van een leeftijdgebonden keuring melding wordt gemaakt van een
      TIA of beroerte met restloos herstel langer geleden, zonder dat hiervan destijds melding is
      gemaakt bij het CBR, is geen specialistisch rapport vereist.
8 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>    Opvatting commissie
    De commissie heeft de voorstellen van de NVN besproken en daarbij ook de
    opvatting meegenomen van de inhoudsdeskundigen van de Gezondheidsraad-
    commissie die in 2010 betrokken waren bij de formulering van het advies dat de
    basis vormde voor de huidige tekst van de REG2000.
        De commissie deelt de opvatting van de NVN dat de nu bestaande keurings-
    praktijk geen toegevoegde waarde heeft. De commissie stemt in met het NVN-
    voorstel en daarmee met het laten vervallen van het neurologisch rapport in de
    genoemde gevallen. Deze wijziging is in overeenstemming is met de Europese
    regelgeving.
3.1 Voorstel commissie
    De commissie stelt voor de tekst van de REG2000 als volgt aan te passen.
    7.6.3. TIA en beroerte
    a groep 1: Personen met TIA of een beroerte, die niet het gevolg is van een
        misvorming van de hersenvaten, zijn gedurende twee weken na het ontstaan
        van de uitvalsverschijnselen ongeschikt voor rijbewijzen van groep 1.
        Bestaat er na twee weken geen met de rijgeschiktheid interfererende lichame-
        lijke of geestelijke functiestoornis, kunnen zij op basis van de aantekening
        van de keurend arts worden geacht voor rijbewijzen van groep 1 zonder ter-
        mijnbeperking. Voorwaarde is dat zij adequaat worden behandeld met de
        geëigende therapie.
        Bestaat er na twee weken een vermoeden van een met de rijgeschiktheid
        interfererende lichamelijke of geestelijke functiestoornis, dan blijven zij
        ongeschikt voor rijbewijzen van groep 1 tot drie maanden na het ontstaan van
        de uitvalsverschijnselen. Na die termijn is een specialistisch rapport vereist,
        opgesteld door een neuroloog of een revalidatiearts.
        Voor de beoordeling van de geschiktheid is tevens een rijtest met een deskun-
        dige op het gebied van de praktische rijgeschiktheid van het CBR vereist. Het
        CBR heeft voor de rijtest een uitvoerig protocol. Bij een met de rijgeschikt-
        heid interfererende lichamelijke of geestelijke functiestoornis en een posi-
        tieve rijtest is maximale geschiktheidstermijn vijf jaar.
    b   groep 2: Personen met TIA of een beroerte, die niet het gevolg is van een mis-
        vorming van de hersenvaten, zijn ongeschikt voor rijbewijzen van groep 2.
    TIA en beroerte                                                                     29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>      Bestaat er na vier weken na het begin van de uitvalsverschijnselen geen met de
      rijgeschiktheid interfererende lichamelijke of geestelijke functiestoornis, dan
      kunnen zij op basis van de aantekening van de keurend arts geschikt worden
      geacht voor rijbewijzen van groep 2 zonder termijnbeperking. Voorwaarde is
      dat zij adequaat worden behandeld met de geëigende therapie.
      Bestaat er na vier weken een vermoeden op met de rijgeschiktheid interfere-
      rende lichamelijke of geestelijke functiestoornis dan zijn zij ongeschikt tot drie
      maanden na het ontstaan van de uitvalsverschijnselen. Daarna is een specialis-
      tisch rapport, opgesteld door een neuroloog of een revalidatiearts, vereist. Zij
      kunnen geschikt worden verklaard als uit het specialistisch rapport, eventueel
      aangevuld met een rijtest, blijkt dat er geen met de rijgeschiktheid interfere-
      rende lichamelijke of geestelijke functiestoornis is. Het CBR heeft voor de rij-
      test een uitvoerig protocol.
0 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>oofdstuk 4
         Epilepsie
         Inleiding
         In de in het vorige hoofdstuk genoemde brief van 22 juli 2013 van de Neder-
         landse Vereniging voor Neurologie (NVN) wordt eveneens aandacht gevraagd
         voor de regelgeving op het gebied van epilepsie. Ook op dit punt werd het advies
         van de Gezondheidsraad gevraagd door het ministerie van Infrastructuur en
         Milieu.
         De NVN constateert:
         Voor zowel mensen met een eerste (of eenmalig opgetreden) epileptische aanval als voor mensen met
         meerdere aanvallen in de voorgeschiedenis geldt dat bezitters van een groep 1 rijbewijs, die bij een
         eerste beoordeling door het CBR al drie jaar of langer aanvalsvrij zijn, direct geschikt mogen worden
         verklaard voor een termijn van drie jaar, zij die vijf jaar of langer aanvalsvrij zijn voor een termijn
         van vijf jaar.
         Bij een epileptische aanval lang geleden geldt de facto hetzelfde als bij TIA’s en
         beroerten, hoewel het er op lijkt dat neurologen bij epilepsie meer gewend zijn
         aan het geven van advies aangaande de rijgeschiktheid. Toch blijven ook hierbij
         vragen bestaan zoals: moet er altijd officieel worden gekeurd? Ook als het een
         (zoveelste) recidief epileptische aanval betreft en patiënten zich netjes houden
         aan de regels zoals genoemd in de Regeling Eisen Geschiktheid 2000? Moeten
         Epilepsie                                                                                               31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>  patiënten werkelijk worden gekeurd als de laatste aanval lang geleden is geweest
  en de herhalingskans daarmee als laag wordt ingeschat?
  De huidige regelgeving wordt door patiënten en behandelaars ook op dit punt als
  niet zinvol en onnodig belastend ervaren. Een groot probleem is dat de huidige
  regelgeving niet goed is uit te leggen aan patiënten en onduidelijk is voor neuro-
  logen. De NVN bepleit een wijziging van de REG2000 op dit punt en doet in de
  brief enkele voorstellen.
  Voorstel NVN
  Mensen bij wie in het kader van een leeftijdsgebonden keuring uit de aantekening
  van de behandelend arts op de eigen verklaring, of uit de aantekening van de keu-
  rend arts blijkt dat de meest recente epileptische aanval langer dan vijf jaar gele-
  den was, zijn (ongeacht het gebruik van medicatie) geschikt voor rijbewijzen van
  groep 1 voor onbeperkte duur, zonder dat er een specialistisch rapport vereist is.
  Opvatting commissie
  De commissie heeft de voorstellen van de NVN besproken en daarbij ook de
  opvatting meegenomen van de inhoudsdeskundigen van de Gezondheidsraad-
  commissie die in 2010 betrokken was bij de formulering van het advies dat de
  basis vormde voor de huidige tekst van de REG2000.
      De commissie deelt de opvatting van de NVN dat de nu bestaande keurings-
  praktijk geen toegevoegde waarde heeft. Zij stemt in met het voorstel van de
  NVN en daarmee met het laten vervallen van de keuringseis. Het al dan niet leef-
  tijdgebonden zijn van de keuring is naar het oordeel van de commissie niet rele-
  vant. Om rechtsongelijkheid te voorkomen dient de huidige in de REG2000
  gehanteerde ‘1-3-5 jaarssystematiek’ aangepast te worden, waarbij de vijfjaars
  aanvalsvrije periode leidend moet zijn. Dit punt verdient met name aandacht bij
  de regeling bij eenmalige insulten.
  Voorstel commissie
  Mensen bij wie in het kader van een keuring uit de aantekening van de behande-
  lend arts op de eigen verklaring, of uit de aantekening van de keurend arts blijkt
  dat de meest recente epileptische aanval langer dan vijf jaar geleden was, zijn
  (ongeacht het gebruik van medicatie) geschikt voor rijbewijzen van groep 1 voor
  onbeperkte duur, zonder dat er een specialistisch rapport vereist is.
2 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>    De commissie constateert dat deze wijziging in overeenstemming is met de
Europese regelgeving.
    De commissie adviseert daarnaast om in het hoofdstuk over epilepsie van de
REG 2000 consequent deze (maximale) vijfjaars aanvalsvrije periode te hante-
ren.
Epilepsie                                                                      33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>4 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>oofdstuk 5
         De bioptische telescoop
         De minister van I&M heeft op 19 maart 2014 de Gezondheidsraad advies
         gevraagd over het gebruik van de bioptische telescoop (BTS). De minister vroeg
         de visie van de Gezondheidsraad op rijgeschiktheid bij gebruik van een BTS in
         het donker al dan niet in combinatie met een donkeradaptatietest (zie voor de
         adviesvraag bijlage A2). Aanleiding voor deze vraag is het verzoek van een
         bestuurder met een bijzondere aandoening die alleen overdag mag rijden, maar
         bij wie het aannemelijk is dat hij – wellicht zelfs beter – ’s avonds en ’s nachts
         kan rijden.
         Inleiding
         Voor het besturen van een auto is de visuele waarneming van essentieel belang.
         Visuele functiebeperkingen moeten daarom goed geëvalueerd worden. Visuele
         functies die specifiek worden genoemd in de REG2000 zijn de gezichtsscherpte
         (visus) en de omvang van de horizontale gezichtsvelden. Voor rijbewijzen van
         groep 1 wordt een minimale binoculaire visus, eventueel gecorrigeerd (door-
         gaans met bril of contactlenzen), van 0,5 vereist.
         De REG2000 liet zich tot 2009 niet uit over de mogelijkheid om bij het autorij-
         den gebruik te maken van een BTS, een optisch hulpmiddel waarmee de visus-
         waarde verhoogd kan worden door de afbeelding van objecten op de retina te
         vergroten.
         De bioptische telescoop                                                            35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>  De bioptische telescoop
  De bioptische telescoop is een klein telescoopje dat bovenin of -op één brillen-
  glas wordt gemonteerd. Het telescoopje is schuin naar boven gericht in het glas
  geplaatst, zodat iemand er goed doorheen kan kijken als het hoofd enigszins naar
  beneden is gebogen. Bij het autorijden kijkt men meestal niet door het tele-
  scoopje maar er onderdoor. Omdat het telescoopje boven in het brillenglas zit,
  heeft men er dan geen last van. De meeste rijtaken worden uitgevoerd met de
  normale (gecorrigeerde) visus. Alleen als de bestuurder meer details wil zien,
  zoals de tekst op een wegwijzer of het wegverloop in de verte, richt hij de biopti-
  sche telescoop op het gewenste object door het hoofd iets naar voren te knikken.
      Het gebruik van een bioptische telescoop maakt het mogelijk dat mensen die
  een specifiek probleem hebben wat betreft hun gezichtsscherpte, toch als autobe-
  stuurder veilig aan het verkeer deelnemen.
  Voorgeschiedenis
  De commissie Kooijman stelde in 2006 voor de REG2000 aan te passen om het
  gebruik van de bioptische telescoop onder voorwaarden toe te staan.7 Vooraf-
  gaand aan dit advies heeft een onderzoek plaatsgevonden, opgezet door Visio,
  een landelijke instelling voor de revalidatie van slechtzienden en blinden, in
  samenwerking met de Rijksuniversiteit Groningen. Ook twee rijscholen werkten
  mee die gespecialiseerd zijn in rijlessen bij visuele functiebeperkingen. Het CBR
  heeft een onafhankelijke beoordeling van de praktische rijgeschiktheid geleverd.
  Het onderzoek toonde aan dat automobilisten met een visus tussen 0,16 en 0,5
  die tijdens het autorijden een bioptische telescoop gebruiken, rijgeschikt kunnen
  zijn in de zin dat ze beschikken over voldoende praktische rijgeschiktheid zoals
  vastgesteld volgens het desbetreffende protocol van het CBR (paragraaf 3.5 van
  de REG2000). Het betreft hier mensen die oogheelkundig zijn onderzocht op de
  ernst en aard van de oogaandoeningen en die een op het optimaal gebruiken van
  het hulpmiddel gerichte combinatie van kijktraining en autorijlessen hebben ont-
  vangen. Hierbij is steeds gebruikgemaakt van een lesauto met automatische
  transmissie.
  Het voorstel van de commissie Kooijman luidde dat mensen met een op klas-
  sieke wijze gemeten gezichtsscherpte van tussen 0,125 en 0,5 rijgeschikt ver-
  klaard kunnen worden voor groep 1 rijbewijzen als zij bij het besturen van de
6 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>auto gebruikmaken van een bioptische telescoop. Volgens de commissie moesten
daarbij de volgende voorwaarden gesteld worden.
1 Bestuurders moeten voorafgaand aan de training zijn onderzocht door een
    oogarts om de oorzaak, prognose en de stabiliteit van de lage visus te beoor-
    delen. Dit is tevens van belang om de duur van de rijgeschiktheid te bepalen
    en om te adviseren over overige beperkingen, zoals een beperking tot het rij-
    den bij daglicht. Al naar gelang type en ernst van de aandoening die de visus-
    beperking veroorzaakt, kunnen problemen bij het rijden in het donker
    ondervonden worden door een verminderde lichtgevoeligheid of door een
    verhoogde strooilichthinder. Bij twijfel over de mate waarin dat het geval is
    zal nader onderzoek met een adaptometer en/of een C-Quant strooilichtmeter
    in een gespecialiseerd, bij voorkeur academisch,oogheelkundig centrum
    moeten plaatsvinden. Overeenkomstig artikel 3.2.5. is de maximaal toege-
    stane afwijking van de lichtgevoeligheid één logeenheid. Voor de maximaal
    toegestane strooilichthinder bestaat geen voorschrift. Op grond van recent
    onderzoek kan een maximaal toegestane strooilichthinderwaarde van 1,5
    logeenheid worden gehanteerd om het rijden bij schemer en nacht met het
    gebruik van een bioptische telescoop toe te staan.
2 Bestuurders hebben een door het CBR erkende training gehad in het gebruik
    van de bioptische telescoop bij het besturen van een auto.
3 Bestuurders hebben via een door het CBR afgenomen rijtest praktische rijge-
    schiktheid aangetoond en kunnen veilig en vlot aan het verkeer deelnemen
    bij gebruikmaking van het hulpmiddel.
4 De rijbevoegdheid is beperkt tot het rijden bij daglicht. Deze beperking kan
    worden opgeheven als de bestuurder via een door het CBR afgenomen aan-
    vullende rijtest praktische rijgeschiktheid bij avond heeft aangetoond en ook
    ’s avonds veilig en vlot aan het verkeer kan deelnemen bij gebruikmaking
    van het hulpmiddel. Deze aanvullende rijtest kan niet worden aangevraagd in
    het eerste jaar na de in punt 3 genoemde rijtest.
Voorts raadde de commissie Kooijman sterk aan om bij de training en rijtest
gebruik te maken van een auto met automatische transmissie, omdat in dat geval
de kans op het slagen voor de rijtest in het algemeen het grootst is.
    Om misverstanden te voorkomen bij eventuele controle door de politie van
dragers van een bioptische telescoop, stelde de commissie Kooijmans voor dat er
voor het gebruik van dit hulpmiddel een nationale code zou komen die op het rij-
bewijs wordt vermeld. Op basis van dit advies is de REG2000 in 2009 aange-
past.8
De bioptische telescoop                                                            37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>  De REG2000 en bioptische telescoop
  In de REG2000 is momenteel in artikel 3.2.1.1. opgenomen dat onder strikte
  voorwaarden iemand met een monoculair BTS rijgeschikt kan worden verklaard.
  Deze geschiktheid heeft drie beperkingen, waaronder de beperking dat alleen bij
  daglicht mag worden gereden (vanaf een uur na zonsopkomst tot een uur voor
  zonsondergang). In het algemeen kan gesteld worden dat rijden bij verminderd
  licht minder veilig is, en dit geldt des te meer als daar een beperking in het
  gezichtsvermogen bijkomt.
      Volgens de cijfers van het CBR zijn er momenteel circa 80 bestuurders die
  gebruik maken van een BTS.
      Bij de aanpassing van de REG2000 na het advies van de Commissie Kooij-
  man is deels op basis van het ontbreken van harde wetenschappelijke gegevens
  en deels om uitvoeringstechnische redenen (zo zou testen zomers op problemen
  stuiten) de aanbeveling om na een jaar de beperking om uitsluitend overdag te
  rijden op te heffen, niet in de REG2000 opgenomen.
  Uitzonderlijke gevallen en ontbreken hardheidsclausule
  De REG2000 is ingedeeld op basis van hoofdgroepen van aandoeningen en kent
  geen hardheidsclausule die bij individuele bijzondere gevallen kan worden toe-
  gepast. Dat betekent in de praktijk dat als een bestuurder niet aan de eisen van de
  REG2000 voldoet, er geen sprake is van rijgeschiktheid in de zin van de Rege-
  ling. Toch bestaan er afwijkingen die praktische rijgeschiktheid niet uitsluiten,
  maar waarin de REG2000 gewoon niet voorziet. In zulke gevallen is het dan ook
  meestal lastig om op wetenschappelijke basis – dat wil zeggen liefst op basis van
  gecontroleerd onderzoek – een advies te geven; die gegevens zijn er dan gewoon
  niet. Een van de redenen is dat het meestal gaat om individuele gevallen of zeer
  kleine groepen.
  Advies commissie
  De commissie heeft zich naar aanleiding van de adviesvraag georiënteerd op de
  achterliggende casuïstiek en motivatie. De commissie onderkent het alleszins
  redelijke karakter van het verzoek van de bestuurder in kwestie, maar ziet geen
  mogelijkheden om op basis van dit individuele geval een wetenschappelijk ver-
  antwoorde uitspraak te doen die een algemeen geldend karakter heeft voor een
  categorie bestuurders. De kennis en ervaring met BTS is daarvoor tot nu toe te
  beperkt.
8 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>   De commissie adviseert onderzoek te doen naar de mogelijkheid om met
BTS in het donker te rijden. Dat onderzoek kan aansluiten bij de het nu lopende
onderzoek naar de ervaring bij de groep bestuurders die tot nu toe met BTS over-
dag hebben gereden.
De bioptische telescoop                                                          39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>0 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>oofdstuk 6
         Modafinil
         Het ministerie van I&M en het CBR hebben een bestuurder met vragen over het
         gebruik van een medicijn verwezen naar de Gezondheidsraad. Zijn vraag betrof
         het gebruik van modafinil voor een zogenoemde off-label indicatie, dat wil zeg-
         gen gebruik van dat medicijn voor een indicatie die niet op de officiële bijsluiter-
         tekst staat vermeld.
         Inleiding
         Modafinil is een geneesmiddel met een beperkt indicatiegebied. Het middel ver-
         hoogt de waakzaamheid en/of verbetert het vermogen om wakker te blijven en
         het niveau van alertheid overdag. Modafinil kent als indicaties overmatige slape-
         righeid bij narcolepsie met of zonder kataplexie en overmatige slaperigheid
         (moeite om waakzaam te blijven; veel kans om in daarvoor niet-passende situa-
         ties in slaap te vallen).
             Het voorschrijven is voorbehouden aan neurologen met een specifieke des-
         kundigheid in slaap-/waakstoornissen. Bij deze stoornissen heeft methylfenidaat
         de voorkeur, maar als patiënten dit niet verdragen komt modafinil in aanmerking.
         Modafinil heeft mogelijk een geringere effectiviteit dan methylfenidaat en het is
         veel duurder. Mogelijk wordt het beter verdragen door patiënten die vanwege bij-
         werkingen of onvoldoende werkzaamheid niet adequaat reageren op methylfeni-
         daat. Het precieze werkingsmechanisme van modafinil is nog onduidelijk.
         Modafinil                                                                            41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>  Het advies van de Commissie Rooijackers
  In 2007 bracht een commissie onder leiding van dr.J.M.Rooijackers advies uit
  aan het CBR over de rijgeschiktheid van personen met het Obstructief Slaapap-
  noe Syndroom (OSAS) en idiopathische hypersomnolentie.9 De commissie con-
  stateerde over de medicatie voor deze ziektebeelden:
  In de huidige wetgeving is het niet toegestaan om een motorvoertuig te besturen indien de medica-
  menten methylfenidaat en/of modafinil worden gebruikt (psychostimulantia). Het is niet duidelijk
  waarop de Gezondheidsraad dit verbod in1994 heeft gebaseerd. Deze beide middelen zijn effectief
  gebleken voor de behandeling van narcolepsie en idiopathische hypersomnolentie en worden daarom
  veel voorgeschreven aan deze patiënten. Er is in de medische wetenschappelijk literatuur geen enkele
  aanwijzing te vinden dat deze middelen bij gebruik in normale therapeutische dosering tot een ver-
  minderde rijgeschiktheid leiden. Omgekeerd is in verschillende onderzoeken bij volwassenen met
  ADHD aangetoond dat het gebruik van methylfenidaat de rijvaardigheid verbetert. Het is volgens de
  commissie aannemelijk dat dit bij narcolepsie en idiopatische hypersomnolentie ook het geval is,
  echter onderzoek hiernaar ontbreekt. Het lijkt niet logisch om mensen met een verhoogde slaapnei-
  ging rijongeschikt te verklaren indien zij behandeld worden met een medicament dat de alertheid ver-
  hoogt. De commissie pleit er voor om bestuurders met narcolepsie en idiopathische
  hypersomnolentie die adequaat behandeld worden (volgens de in § 3.2 en 3.3 beschreven criteria)
  met methylfenidaat en/of modafinil rijgeschikt te verklaren, zoals dat al het geval is voor ADHD pati-
  enten.
  Op basis van dit advies werd de REG2000 in 2008 aangepast.10 Deze luidt als
  volgt.
  10.4. Psychostimulantia
  Hieronder vallen de groep amfetamines (o.a. dexamfetamine, amfetamine en methylfenidaat) en de
  groep overige psychostimulantia (modafinil).
  Gebruik van deze geneesmiddelen maakt iemand ongeschikt. Een uitzondering is mogelijk voor
  zover psychostimulantia in therapeutische dosering gebruikt worden voor de behandeling van ADHD
  bij volwassenen, narcolepsie of pathologische hypersomnolentie. Wanneer er geen rijgevaarlijke bij-
  werkingen zijn, bestaat er in die gevallen geschiktheid.
  Probleemstelling
  De in de inleiding beschreven situatie betreft het gebruik van het middel bij een
  ziektebeeld dat niet in artikel 10.4 is omschreven. In dit geval gaat het om een
2 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>ziektebeeld waarvan bekend is dat het met vermoeidheidsklachten gepaard gaat.
In de wetenschappelijke literatuur zijn aanwijzingen te vinden over de mogelijke
werkzaamheid van modafinil bij dit ziektebeeld.11 De voorschrijvend arts ziet
kennelijk in het geval van de betrokken bestuurder een mogelijke therapeutische
werking (ondanks het ontbreken van informatie daarover op de officiële bijslui-
tertekst) en heeft het daarom voorgeschreven.
    De betreffende bestuurder plaatst vraagtekens bij de huidige regeling en de
onderbouwing van het verbod op het gebruik bij andere dan in artikel 10.4
genoemde indicaties.
Overwegingen commissie
Naar aanleiding van deze vraag heeft de commissie zich georiënteerd op de hui-
dige stand van wetenschap bij gebruik van modafinil in relatie tot de rijvaardig-
heid.12,13 Daarbij zijn twee aspecten van belang. Van modafinil is inmiddels
gebleken dat het de rijvaardigheid bij narcolepsie en hypersomnolentie door de
afname van de slaapneiging positief beïnvloedt. Een bijwerking van het gebruik
betreft de mogelijkheid van zelfoverschatting.14,15
De commissie ziet bij deze bevindingen twee verschillende mogelijkheden om
tot een oordeel te komen. De eerste methode is om – uitgaande van een ziekte-
beeld – de ernst van het ziektebeeld in relatie tot het risico bij deelname aan het
verkeer in te schatten. Dit zou kunnen leiden tot de redenering dat modafinil
ongeacht de indicatie geaccepteerd kan worden in het verkeer, omdat nooit is
aangetoond dat modafinil bij normale doseringen de rijvaardigheid zou beïnvloe-
den. Dit evenwel onder het voorbehoud dat patiënten met narcolepsie of patholo-
gische hypersomnolentie die modafinil gebruiken alleen rijgeschikt worden
verklaard indien de slaapneiging in voldoende mate is teruggedrongen.
De andere mogelijkheid is om uitgaande van het risico op bepaalde (bij)werkin-
gen van medicatie het risico bij deelname aan het verkeer in te schatten. Dit leidt
tot de redenering dat alle patiënten die modafinil gebruiken rijongeschikt ver-
klaard moeten worden, omdat er geen redenen zijn om aan te nemen dat de mate
van zelfoverschatting afhankelijk is van de indicatie van voorschrijven.
Bij het volgen van de eerste redenering is de commissie van oordeel dat de prece-
dentwerking van een dergelijk advies erg groot zal zijn. Het aantal mensen dat de
laatste jaren psychostimulantia voorgeschreven heeft gekregen, is aanzienlijk
gestegen en de commissie acht het zeer wel denkbaar dat er op korte termijn dan
Modafinil                                                                           43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>  soortgelijke vragen komen om te mogen deelnemen aan het verkeer bij het
  gebruik van zo’n middel. De commissie denkt hier bijvoorbeeld aan het gebruik
  van Ritalin bij PDD-NOS. Hoewel de risicorelatie tussen het gebruik van psy-
  chostimulantia (waaronder modafinil) en rijvaardigheid (op grond van de bijwer-
  king zelfoverschatting) niet duidelijk te leggen is, acht de commissie het bepaald
  niet uitgesloten dat diverse middelen die onder de groep psychostimulantia zijn
  gerangschikt wel degelijk een risico voor de rijgeschiktheid meebrengen. Het zo
  maar schrappen van het verbod op psychostimulantia uit de REG2000 acht de
  commissie zonder nader onderzoek dan ook niet verantwoord.
  Bij het volgen van de tweede redeneertrant zouden alle patiënten die psychosti-
  mulantia gebruiken uitgesloten worden van deelname aan het verkeer, omdat de
  mate van de bijwerking ‘zelfoverschatting’ los staat van de slaapneiging. Dat zou
  dan ook gelden voor patiënten met narcolepsie, bij wie echter bekend is dat
  medicijngebruik een duidelijke verbetering van de rijgeschiktheid geeft. Dat acht
  de commissie niet wenselijk.
  Conclusie en advies
  De commissie concludeert het geheel aan gegevens overziend, dat er op dit
  moment onvoldoende wetenschappelijk gegevens zijn om te adviseren de
  REG2000 aan te passen. De commissie adviseert dan ook nader onderzoek te
  doen naar psychostimulantia in relatie tot verkeersdeelname.
4 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>  Literatuur
  Gezondheidsraad. Medische rijgeschiktheid. Den Haag: Gezondheidsraad, 1994; Publicatienr.
  1994/04.
  Gezondheidsraad. Rijgeschiktheid van mensen met tumoren of doorbloedingsstoornissen van de
  hersenen. Den Haag: Gezondheidsraad, 2001; publicatienr. 2001/18.
  Gezondheidsraad: Toepassing van de automatische uitwendige defibrillator in Nederland.
  Gezondheidsraad: Den Haag, 2002; publicatienr. 2002/02.
  Gezondheidsraad. Rijgeschiktheid van mensen met diabetes mellitus. Den Haag: Gezondheidsraad,
  2002; publicatienr. 2002/15.
  Gezondheidsraad. Briefadvies Voorwaarden voor verkeersdeelname na een hersenbloeding. Den
  Haag: Gezondheidsraad, 2008; publicatienr. 2008/20.
  http://knmg.artsennet.nl/Diensten/KNMG-Artseninfolijn-10/Casus-Artseninfolijn/79730/Kan-de-
  behandelend-arts-de-Eigen-Verklaring-voor-het-CBR-mede-invullen.htm. publicatiedatum 18-06-
  2010.
  Kooijman AC, Brouwer WH, Keunen JEE. Rijgeschiktheid bij gebruik bioptische telescoop.
  Rijswijk: 2006.
  Staatscourant nr.94 2009. Wijziging van de Regeling eisen geschiktheid 2000 en de Regeling
  coderingen beperkingen rijbevoegdheid met betrekking tot de geschiktheid tot het besturen van
  motorrijtuigen bij gebruik van een bioptisch telescoopsysteem. 26-5-2009; 1-3.
  Commissie Rooijackers. Rijgeschiktheid van personen met OSAS. narcolepsie en idiopathische
  hypersomnolentie. Rijswijk: 2007.
0 Staatscourant Nr.218 2008. Regeling tot wijziging van de Regeling eisen geschiktheid 2000 met
  betrekking tot de geschiktheid tot het besturen van motorrijtuigen van personen met
  Literatuur                                                                                    45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>  bewustzijnsstoornisssen (anders dan epilepsie), ADHD (inclusief subtypen), dan wel die
  rijgevaarlijke geneesmiddelen gebruiken. 10-11-2008.
1 Rammohan KW, Rosenberg JH, Lynn DJ, Blumenfeld AM, Pollak CP, Nagaraja HN. Efficacy and
  safety of modafinil (Provigil) for the treatment of fatigue in multiple sclerosis: a two centre phase 2
  study. J Neurol Neurosurg Psychiatry 2002; 72(2): 179-183.
2 Gurtman CG, Broadbear JH, Redman JR. Effects of modafinil on simulator driving and self-
  assessment of driving following sleep deprivation. Hum Psychopharmacol 2008; 23(8): 681-692.
3 Philip P, Chaufton C, Taillard J, Capelli A, Coste O, Leger D e.a. Modafinil improves real driving
  performance in patients with hypersomnia: a randomized double-blind placebo-controlled crossover
  clinical trial. Sleep 2014; 37(3): 483-487.
4 Baranski JV, Pigeau RA. Self-monitoring cognitive performance during sleep deprivation: effects of
  modafinil, d-amphetamine and placebo. J Sleep Res 1997; 6(2): 84-91.
5 Kelley A, Webb C, Athy J, Ley S, Gaydos S. Cognition-enhancing drugs and their appropriatness for
  aviation and ground troops: a meta-analysis. Fort Rucker: U.S.Army Aeromedical Research
  Laboratory; 2010: USAARL Report No. 2010-06.
6 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>A De adviesaanvraagen
B De commissie
C De eigen verklaring
  Bijlagen
                      47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>8 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>ijlage A
       De adviesaanvragen
       Op 16 augustus 2013 stuurde de minister van Infrastructuur en Milieu onder-
       staande brief (kenmerk IenM/BSK-2013/169358) aan de voorzitter van de
       Gezondheidsraad.
       Betreft Adviesaanvraag rijgeschiktheid, eigen verklaring en bewustzijnstoornissen
       Allereerst dank ik u hartelijk voor uw advisering over rijgeschiktheid in geval van ADHD en autisme. De
       Regeling eisengeschiktheid 2000 heb ik inmiddels aangepast voor ADHD, voor autisme verwacht ik dit in
       oktober te kunnen doen.
       Langs deze weg verzoek ik u uw visie te geven op de eigen verklaringprocedure. Dit voorjaar heeft het
       RIVM onderzoek gedaan naar de seniorenkeuring voor het rijbewijs. Het RIVM concludeert dat het aanneme-
       lijk is dat de keuring de verkeersveiligheid bevordert, maar de mate waarin blijft onbekend. Op basis hier-
       van heb ik besloten de keuring in stand te houden.
       Daarnaast blijkt uit dit onderzoek dat momenteel zo n 60% van de senioren zonder beperkingen door de
       keuring komt. Graag zou ik de ev-procedure in haar totaliteit vereenvoudigen, en dan met name voor deze 60%.
       Graag zou ik uw visie vernemen over een op (ongevals)risico gebaseerde verbetering van de eigen verkla-
       ringsprocedure. Ik verzoek u uw advisering over de eigen verklaringsprocedure te combineren met de
       reeds lopende adviesaanvraag over de formulering van de vragen van het formulier eigen verklaring.
       De adviesaanvragen                                                                                           49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>  Voor een uitgebreidere toelichting over het RIVM-onderzoek verwijs ik naar mijn brief aan de Tweede Kamer
  (IenM/BSK-2013/168562). Deze brief is reeds in uw bezit.
  Tenslotte vraag ik uw aandacht voor uw advisering over bewustzijnstoornissen. Tot mij grote split heb ik
  moeten constateren dat advisering over dit onderwerp complex en tijdrovend is gebleken. Ik hoor graag
  voor eind augustus van u wan neer wij dit advies kunnen verwachten.
  De minister van Infrastructuur en Milieu,
  Namens deze,
  Directeur Wegen en Verkeersveiligheid,
  drs. M. .A. Blom
  Op 19 maart 2014 stuurde de minister van Infrastructuur en Milieu onderstaande
  brief (kenmerk IenM/BSK-2014/71943) aan de voorzitter van de Gezondheids-
  raad.
  Betreft Adviesaanvraag rijgeschiktheid: bioptische telescoop
  Langs deze weg verzoek ik u uw visie te geven op rijgeschiktheid bij gebruik van een bioptisch tele-
  scoop systeem (BTS).
  In de Regeling Eisen Geschiktheid is momenteel in artikel 3.2.1.1. opgenomen dat onder strikte voor-
  waarden iemand met een monoculair BTS geschikt kan worden verklaard. Deze geschiktheid heeft
  drie beperkingen, waaronder de beperking dat alleen bij daglicht mag worden gereden (vanaf 1 uur na
  zonsondergang tot 1 uur voor zonsondergang).
  Graag verneem ik uw visie op geschiktheid bij gebruikt van een BTS in het donker al dan niet in
  combinatie met een donkeradaptatietest.
  De minister van Infrastructuur en Milieu
  Namens deze,
  Directeur Wegen en Verkeersveiligheid
  drs. M.C.A. Blom
  Ministerie van Infrastructuur en Milieu
0 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>ijlage B
       De commissie
       •  prof. dr. J. J.Heimans, voorzitter
          hoogleraar neurologie, VU medisch centrum, Amsterdam
       •  prof. dr. A. de Boer
          hoogleraar farmacotherapie, Universiteit Utrecht
       •  dr. G.A. Donker, huisarts en epidemioloog
          Coördinator Peilstations Nivel, Utrecht; Gezondheidscentrum de Weide,
          Hoogeveen
       •  prof. dr. Y. van der Graaf
          hoogleraar epidemiologie, Universiteit Utrecht
       •  dr. J. Groeneweg
          faculteit sociale wetenschappen, Universiteit Leiden
       •  prof. dr. A.C. Hendriks
          hoogleraar gezondheidsrecht, Universiteit Leiden
       •  prof. dr. J. B. L. Hoekstra
          hoogleraar interne geneeskunde, Academisch Medisch Centrum Amsterdam
       •  prof. dr. J.E.E. Keunen
          hoogleraar oogheelkunde, Radboudumc, Nijmegen
       •  prof. dr .R. C. van der Mast
          hoogleraar psychiatrie Leids Universitair Medisch Centrum, Leiden
       •  prof. dr. M. J. Schalij
          hoogleraar cardiologie, Leids Universitair Medisch Centrum, Leiden
       De commissie                                                             51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>  •   Prof Ir. F Wegman
      Hoogleraar Verkeersveiligheid, TU Delft
  •   prof. dr. J. Wokke
      hoogleraar neurologie, Universitair Medisch Centrum, Utrecht
  •   drs. R.A. Bredewoud, arts, adviseur
      hoofd medische afdeling, Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen, Rijs-
      wijk
  •   S. Faber, waarnemer
      Ministerie van Infrastructuur en Milieu, Den Haag
  •   dr. P.M. Engelfriet, arts, secretaris
      Gezondheidsraad, Den Haag
  •   dr. C. A. Postema, arts, secretaris
      Gezondheidsraad, Den Haag
  De Gezondheidsraad en belangen
  Leden van Gezondheidsraadcommissies worden benoemd op persoonlijke titel,
  wegens hun bijzondere expertise inzake de te behandelen adviesvraag. Zij kun-
  nen echter, dikwijls juist vanwege die expertise, ook belangen hebben. Dat
  behoeft op zich geen bezwaar te zijn voor het lidmaatschap van een Gezond-
  heidsraadcommissie. Openheid over mogelijke belangenconflicten is echter
  belangrijk, zowel naar de voorzitter en de overige leden van de commissie, als
  naar de voorzitter van de Gezondheidsraad. Bij de uitnodiging om tot de com-
  missie toe te treden wordt daarom aan commissieleden gevraagd door middel
  van het invullen van een formulier inzicht te geven in de functies die zij bekle-
  den, en andere materiële en niet-materiële belangen die relevant kunnen zijn voor
  het werk van de commissie. Het is aan de voorzitter van de raad te oordelen of
  gemelde belangen reden zijn iemand niet te benoemen. Soms zal een adviseur-
  schap het dan mogelijk maken van de expertise van de betrokken deskundige
  gebruik te maken. Tijdens de installatievergadering vindt een bespreking plaats
  van de verklaringen die zijn verstrekt, opdat alle commissieleden van elkaars
  eventuele belangen op de hoogte zijn.
2 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>ijlage C
       De eigen verklaring
       De Eigen verklaring bevat elf vragen over de lichamelijke en geestelijke gesteld-
       heid. Het CBR heeft de Eigen verklaring nodig om de geschiktheid om te rijden
       te kunnen beoordelen. De aanvrager moet dit formulier invullen voor de aan-
       vraag van een rijbewijs.
       Drie soorten
       Er zijn drie soorten Eigen verklaringen:
       • Eigen verklaring
       • Eigen verklaring met Geneeskundig verslag
       • Eigen verklaring met Geneeskundig verslag voor C en D (vrachtauto en bus)
       De aanvrager kan op Mijn CBR (www.cbr.nl) heel gemakkelijk een Eigen ver-
       klaring kopen en invullen.
       De aanvrager kan ook een papieren Eigen verklaring kopen. Dat kan bij een
       theorie-examencentrum van het CBR, bij veel rijscholen en bij de meeste
       gemeenten. Het CBR raadt de aanvragers vooraf na te gaan of een rijschool of
       uw gemeente de Eigen verklaring verkoopt.
       De eigen verklaring                                                               53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>              Geneeskundig verslag
              Valt de einddatum van het te vernieuwen rijbewijs op of ná de vijfenzeventigste
              verjaardag van de aanvrager, dan moet deze ook het aangehechte Geneeskundig
              verslag laten invullen. Dit doet een arts na een medische keuring. Deze verplich-
              ting geldt ook voor houders van een rijbewijs C of D, zowel bij een eerste exa-
              menaanvraag als bij de vernieuwing van het rijbewijs.
              De vragen
Op de Eigen verklaring vindt u de volgende vragen:
 . Hebt u last van of last gehad van epileptische aanvallen,   Abnormale slaperigheid overdag komt voor bij het slaapapneu-
   flauwvallen, aanvallen van abnormale slaperigheid over-     syndroom, bij narcolepsie, maar ook als bijwerking van som-
   dag of andere bewustzijnsstoornissen?                       mige geneesmiddelen.
 . Hebt u last van of last gehad van evenwichtsstoornissen of  Ernstige duizeligheid kan optreden bij aandoeningen van het
   ernstige duizelingen?                                       evenwichtsorgaan. Een bekende oorzaak is het syndroom van
                                                               Menière. Hebt u last van erge duizelingen, ongeacht de oorzaak,
                                                               vul dan ‘ja’ in.
 . Bent u onder behandeling of onder behandeling geweest       Bij deze vraag moet u denken aan:
   voor een psychiatrische stoornis, een hersenziekte –zoals • hersenziekten zoals een beroerte, TIA, hersenbloeding, vaat-
   een beroerte– of een ziekte van het zenuwstelsel?               afwijkingen in de hersenen, hersentumor, aangeboren hersen-
                                                                   letsel of niet-aangeboren hersenletsel;
                                                               • aandachtsstoornissen zoals ADD en ADHD
                                                               • stoornissen in de informatieverwerking zoals autisme,
                                                                   PDD-NOS, Asperger
                                                               • neurologische ziekten zoals de ziekte van Parkinson, multiple
                                                                   sclerose, ALS, spierzwakte of coördinatieproblemen als
                                                                   gevolg van zenuwschade
                                                               • psychiatrische ziekten zoals depressie, schizofrenie, obsessief
                                                                   compulsieve stoornis
                                                               • dementie, zoals de ziekte van Alzheimer, frontotemporale
                                                                   dementie, vasculaire dementie.
 . Maakt u misbruik van of hebt u misbruik gemaakt van         Er kan sprake zijn van misbruik van deze middelen als u of uw
   alcohol, geneesmiddelen, drugs of andere geestverrui-       omgeving zich zorgen maakt over uw gebruik ervan. Vul dan de
   mende of bedwelmende middelen of bent u daarvoor ooit vraag met ‘ja‘ in. En ook als u daar voor behandeld bent of ooit
   medisch onderzocht of onder behandeling geweest?            een onderzoek via het CBR hebt ondergaan. U vult hier ook ‘ja’
                                                               in als uw rijbewijs vanwege de recidiveregeling volgens de wet
                                                               ongeldig is geworden. Op http://www.jellinek.nl/test-uw-kennis-
                                                               of-gebruik/test-uw-gebruik kunt u een test doen.
 . Wordt of werd u behandeld voor inwendige ziekten als sui- Vul ook 'ja' in als u een pacemaker of ICD heeft.
   kerziekte, hart- en vaatziekten, verhoogde bloeddruk, nier-
   ziekte of longziekte? Of hebt u een hart- of vaatoperatie
   ondergaan?
 . Kunt u een arm, een hand of uw vingers niet of slechts      Denk hierbij aan de gevolgen van reuma, spierziekten of verlam-
   beperkt gebruiken?                                          ming. Als u een deel van een arm of hand mist, vult u hier dan
                                                               ook 'ja' in.
 4            Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>. Kunt u een been of voet niet of slechts beperkt gebruiken? Denk hierbij aan de gevolgen van reuma, spierziekten of verlam-
                                                              ming. Als u een deel van een been of voet mist, vult u hier dan
                                                              ook 'ja' in. Als u hulpmiddelen gebruikt bij het lopen, zoals een
                                                              stok, rollator of prothese, vult u hier ook 'ja' in.
a. Ziet u minder goed met één of beide ogen, zelfs als u      Als u met één of beide ogen minder goed kunt zien, vul dan 'ja'
  gebruik maakt van een bril of contactlenzen?                in. Als u met uw bril of contactlenzen goed ziet, dan mag u ‘nee’
                                                              invullen.
b. Wordt of werd u behandeld door een oogarts? Of hebt u Denk hierbij aan oogziekten als staar, glaucoom, een lui oog,
  een oogoperatie of een laserbehandeling van de ogen         maar ook aan een beperking van het gezichtsveld, of onvrijwil-
  ondergaan?                                                  lige oogbewegingen (nystagmus). Vul ook 'ja' in als uw ogen een
                                                              laserbehandeling kregen, behalve als die behandeling was om
                                                              geen bril te hoeven dragen en goed is geslaagd.
. Gebruikt u medicijnen die volgens de bijsluiter de rijvaar- In de bijsluiter van geneesmiddelen kunt u informatie vinden
  digheid kunnen beïnvloeden, zoals slaapmiddelen, kalme- over de invloed op de rijvaardigheid. U kunt uw arts of apothe-
  ringsmiddelen, antidepressieve middelen,                    ker om informatie vragen.
  antipsychotische middelen of opwekmiddelen?
0. Hebt u nog andere aandoeningen, ziekten of functiebeper- Hebt u een ziekte, aandoening of functiebeperking die in de
  kingen die het besturen van motorrijtuigen moeilijker       vorige vragen nog niet genoemd is, maar waardoor er wel twij-
  maken?                                                      fels zijn of u veilig kunt besturen? Vul hier dan 'ja' in.
            Stuur de Eigen verklaring op naar het CBR
            Soms moet de aanvrager nog naar een arts. Bijvoorbeeld als hij/zij 75 jaar of
            ouder is, of als hij/zij één of meer vragen met ‘ja’ heeft beantwoord.
            De eigen verklaring                                                                                               55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>6 Eisen rijgeschiktheid: enkele aanbevelingen</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Gezondheidsraad
Adviezen
De taak van de Ge­z ond­h eids­r aad lieden. Met enige regelmaat
is mi­n is­t ers en parlement te     brengt de Gezondheidsraad ook
advise­r en over vraag­s tukken op   ongevraag­d e adviezen uit, die
het gebied van de volksgezond­       een signale­r ende functie hebben.
heid. De meeste ad­v ie­z en die de  In sommige gevallen leidt een
Gezondheidsraad jaar­l ijks uit­     signalerend advies tot het verzoek
brengt worden ge­s chre­v en op      van een minister om over dit
verzoek van een van de bewinds­      onderwerp verder te adviseren.
Aandachtsgebieden
Optimale                             Preventie                          Gezonde voeding
gezondheidszorg                      Met welke vormen van               Welke voedingsmiddelen
Wat is het optimale                  preventie valt er een              bevorderen een goede
resultaat van zorg                   aanzienlijke gezond-               gezondheid en welke
(cure en care) gezien                heidswinst te behalen?             brengen bepaalde gezond­
de risico’s en kansen?                                                  heidsri­s ico’s met zich mee?
Gezonde                              Gezonde arbeids­                   Innovatie en
leefomgeving                         omstandigheden                     kennisinfrastructuur
Welke invloeden uit                  Hoe kunnen werk-­                  Om kennis te kunnen
het milieu kunnen een                nemers beschermd                   oogsten op het gebied
positief of negatief                 worden tegen arbeids­              van de gezondheids­z org
effect hebben op de                  omstandigheden                     moet er eerst gezaaid
gezondheid?                          die hun gezondheid                 worden.
                                     mogelijk schaden?
www.gezondheidsraad.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>