<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>            Gezondheidsraad
         Stofwisselingsziekten
            Achtergronddocument
A15/01
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Stofwisselingsziekten
    Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Ten geleide
Dit achtergronddocument beschrijft stofwisselingsziekten die zijn overwogen
voor opname in de neonatale screening, zoals uiteengezet in het advies Neona-
tale screening: nieuwe aanbevelingen.114 Dit achtergronddocument is tot stand
gekomen in nauwe samenwerking met de metabool specialisten van Nederland
(zie bijlage C van het advies). Elke ziekte wordt kort beschreven, waarna wordt
ingegaan op de behandelbaarheid en de screeningsmethode,inclusief noodzake-
lijke vervolgtesten en eventuele nevenbevindingen.
De ziekten worden ingedeeld in de volgende categorieën (zie hoofdstuk 2,
Neonatale screening: nieuwe aanbevelingen).114
Ten geleide                                                                     3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>    Categorie 1: aandoeningen die in aanmerking komen voor opname
    •  Neonatale screening voorkomt aanzienlijke, onherstelbare schade
       en/of levert aanmerkelijke gezondheidswinst op voor het kind
    •  Er is een testmethode van bewezen kwaliteit
    Categorie 2A: aandoeningen die verder moeten worden onderzocht
    •  Neonatale screening voorkomt aanzienlijke, onherstelbare schade
       en/of levert aanmerkelijke gezondheidswinst op voor het kind
    •  Er is (nog) geen testmethode van bewezen kwaliteit
    Categorie 2B: aandoeningen die in aanmerking kunnen komen voor
    opname na een afweging van de voor- en nadelen, inbegrepen
    doelmatigheid
    •  Neonatale screening levert gezondheidswinst op
    •  Er is een testmethode van bewezen kwaliteit
    Categorie 3: aandoeningen die niet in aanmerking komen voor opname
    •  Neonatale screening levert geen gezondheidswinst op
    •  Er kunnen wel andere voordelen zijn voor de kwaliteit van leven,
       zoals bekorting van het diagnostisch traject (zonder het voorkomen of
       beperken van gezondheidsschade).
Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Stofwisselingsziekten
Achtergronddocument
aan:
de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Nr. A15/01, Den Haag, 8 april 2015
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>De Gezondheidsraad, ingesteld in 1902, is een adviesorgaan met als taak de rege-
ring en het parlement ‘voor te lichten over de stand der wetenschap ten aanzien
van vraagstukken op het gebied van de volksgezondheid en het gezondheids-
(zorg)onderzoek’ (art. 22 Gezondheidswet).
     De Gezondheidsraad ontvangt de meeste adviesvragen van de bewindslieden
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; Infrastructuur en Milieu; Sociale Zaken
en Werkgelegenheid en Economische Zaken. De raad kan ook op eigen initiatief
adviezen uitbrengen, en ontwikkelingen of trends signaleren die van belang zijn
voor het overheidsbeleid.
     De adviezen van de Gezondheidsraad zijn openbaar en worden als regel
opgesteld door multidisciplinaire commissies van – op persoonlijke titel
benoemde – Nederlandse en soms buitenlandse deskundigen.
                 De Gezondheidsraad is lid van het European Science Advisory Network
                 for Health (EuSANH), een Europees netwerk van wetenschappelijke
                 adviesorganen.
U kunt het advies downloaden van www.gr.nl.
Deze publicatie kan als volgt worden aangehaald:
Gezondheidsraad. Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument. Den Haag:
Gezondheidsraad, 2015; publicatienr. A15/01.
auteursrecht voorbehouden
all rights reserved
ISBN: 978-94-6281-066-2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>    Inhoud
    Ten geleide 3
    Ziekten in categorie 1 9
.1  Methylmalonacidemie (MMA) 9
.2  Propionacidemie (PA) 12
.3  Carnitine acylcarnitine translocase (CACT) deficiëntie 14
.4  Carnitine Palmitoyltransferase 1 (CPT 1) deficientië 16
.5  Carnitine Palmitoyltransferase 2 (CPT 2) deficiëntie 17
.6  Mitochondriaal Acetoacetyl-CoA thiolase (MAT) deficiëntie 19
.7  Organische cation transporter type 2 (OCTN2) deficiëntie 21
.8  Mucopolysaccharidosis type 1 (MPS I) 22
.9  X-gebonden adrenoleukodystrofie (X-ALD) 24
.10 Guanidinoacetaat methyltransferase (GAMT) deficiëntie 27
    Ziekten in categorie 2A 31
.1  Ziekte van Pompe 31
.2  Cerebrotendineuze Xanthomatosis (CTX) 33
.3  Phosphoglucomutase 1 (PGM1) deficiëntie 34
.4  Cystinose 36
.5  Methyleentetrahydrofolaat reductase (MTHFR) deficiëntie 37
    Inhoud                                                       7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>   Ziekten in categorie 2B 39
.1 Galactokinase (GALK) deficiëntie 39
.2 Argininosuccinurie, Argininosuccinate lyase deficiëntie (ASL) 41
   Ziekten in categorie 3 45
.1 Multiple acyl-CoA dehydrogenase deficiëntie (MADD/glutaaracidurie type 2) 45
.2 Citrulinemie Type 1 47
   Literatuur 49
   Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre> oofdstuk 1
          Ziekten in categorie 1
1.1       Methylmalonacidemie (MMA) (OMIM 251000, 608419, 251100, 251110,
          277400, 277410)
1.1.1     Aard en beloop van de ziekte
          Methylmalonacidurie (MMA) behoort tot de groep van de organische zuursyn-
          dromen en kent diverse oorzaken. MMA heeft een autosomaal recessief overer-
          vingspatroon. MMA kan worden veroorzaakt door een pathogene mutatie in het
          MUT gen, wat leidt tot een deficiënte werking van het enzym methylmalonyl-
          CoA-mutase. Tevens kan MMA veroorzaakt worden door een tekort aan vita-
          mine B12 (cobalamine), een noodzakelijke co-factor van dit enzym. Een vita-
          mine B12 tekort kan ontstaan door onvoldoende intake of opname, erfelijke
          resorptiestoornissen, maar ook door erfelijke defecten die leiden tot een tekort in
          de aanmaak van adenosylcobalamine uit vitamine B12 (Cbl A,B,C,D,F). Hoewel
          de oorzaken zeer verschillend zijn, is de klinische presentatie van alle gelijk.1
               Patiënten met MMA kunnen zich zowel presenteren in de neonatale periode
          als in de jaren erna. Er kan sprake zijn van een acute presentatie met ernstige
          metabole ontregeling, maar er bestaan ook een intermitterende en een meer chro-
          nische progressieve vorm. Symptomen kunnen bestaan uit verminderd bewust-
          zijn, braken, hypotonie, failure to thrive, of dehydratie met vaak een
          hyperammoniëmie en een ernstige ketoacidose. Op lange termijn kunnen de vol-
          gende complicaties ontstaan: voedingsproblemen, ernstige neurologische schade
          Ziekten in categorie 1                                                              9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>      met bewegingsstoornissen, mentale retardatie, chronisch nierfalen en pancreati-
      tis. Zonder adequate behandeling kan er coma optreden en uiteindelijk de dood.2
1.1.2 Behandelbaarheid
      Behandeling bestaat uit farmacologische doses van vitamine B12 (hydroxycoba-
      lamine). Dit kan bij een deel van de patiënten een significante verbetering opleve-
      ren in de metabole controle en sommige patiënten hebben geen aanvullende
      behandeling nodig. Voor de patiënten die niet of onvoldoende reageren op vita-
      mine B12 behandeling is een dieet behandeling nodig. De dieetbehandeling is
      identiek aan die voor patiënten met propionacidemie (PA). Dat wil zeggen een
      dieet met een sterke beperking van natuurlijk eiwit aangevuld met aminozuur-
      mengsel. Een combinatie van vitamine B12 en dieetbeperking kan de excretie van
      MMA doen dalen. Het is van te voren niet te voorspellen of er een reactie op vita-
      mine B12 is; niet alle patiënten met een CblA en Cbl B reageren op vitamine B12
      (klinische en biochemische verbetering). Sommige patiënten in de MUT groep
      reageren ook positief op vitamine B12, met name de mut (-) groep.1 Zie tabel 1
      voor de cijfers over overleving van de groep patiënten die niet reageert op B12
      toediening; de overleving is 47-60% voor Mut(0) en 40 tot 45 % voor Mut (-).
      Tabel 1 Overleving van vitamine B12 niet responsieve vorm:
      Studie                                Aantal patiënten           Mortaliteit
      Matsui e.a. NEJM (1983)2 308:857      45 (15 mut (0), 5 mut (-)) 60% mut (0), 40% mut (-)
      Van der Meer e.a., J ped. (1994)3     26 B12 non responseive     53%
      125:903
      Nicolaides e.a., Arch Dis Child       28 B12 non responsieve     50%
      (1998)4 75:508
      Hörster e.a., Ped. Res (2007)1 62:225 83 (42 mut (0), 11mut (-)) 47% mut (0), 45% mut (-)
      Een onderzoek van Dionisi-Vici e.a. vergelijkt patiënten met PA en MMA die
      werden gediagnosticeerd door klinische symptomen met PA en MMA patiënten
      die werden gediagnosticeerd door neonatale screening.5 Hoewel 50% van de
      opgespoorde patiënten al symptomatisch was ten tijde van de neonatale
      screening, werd sneller adequate therapie gestart dan bij de patiënten die niet
      waren gescreend. De neonatale mortaliteit in de met de hielprik opgespoorde
      groep was significant lager, ook was de neurologische ontwikkeling beter bij de
      patiënten gediagnosticeerd bij de neonatale screening. Grote gezondheidswinst is
      te verwachten voor de groep patiënten die zich na de neonatale periode presen-
      teert (tenminste 20% van de patiënten) aangezien een adequate behandeling bij
      hen ernstige ontsporing met schade zal kunnen voorkomen. Bij de groep patiën-
 0    Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>      ten die vitamine B12 responsief is, kan bij een ontsporing zeer ernstige neurolo-
      gische schade ontstaan, die voorkomen kan worden door vroege behandeling met
      vitamine B12.
1.1.3 De test voor MMA
      MMA kan worden opgespoord door het kwantificeren van C3 carnitine (propio-
      nylcarnitine) in de bloedspot. Fout-positieven zijn potentieel een probleem bij
      screening middels de concentratie van propionylcarnitine, omdat lichte verhogin-
      gen vaak voorkomen met name bij zieke kinderen of kinderen met een laag
      geboorte gewicht.6 Een hoge afkapgrens voor C3 carnitine resulteert echter in
      een significant aantal fout negatieven voor deficiënties in het cobalamine meta-
      bolisme.7
1.1.4 Nevenbevindingen
      Naast MMA kan door screening op een verhoogd C3 carnitine ook een aantal
      andere aandoeningen worden gevonden: proprionacidemie (PA), holocarboxy-
      lase synthase deficiëntie, biotinidase deficiëntie en het mitochondrieel depletie
      syndroom op basis van ondermeer sucla2 deficiëntie. Op holocarboxylase synt-
      hase deficiëntie en biotinidase deficiëntie wordt met het huidige neonatale
      screeningsprogramma gescreend. Wij pleiten er voor om ook PA op te nemen in
      de neonatale screening (zie PA). Theoretisch zou een sucla2 deficiëntie door neo-
      natale schreening op een verhoogd C3 carnitine kunnen worden gevonden. Deze
      metabole aandoening is pas recent ontdekt en hierover zijn nog weinig gegevens
      over beschikbaar. Daarnaast kunnen patiënten met een methylmalonylCoA
      epimerase worden gevonden. Tot nu toe zijn wereldwijd maar 6 patiënten
      bekend.8 Conclusie over de uitkomst van deze patiënten met behandeling is nog
      niet te geven, de verwachting is dat deze aandoeningen zeer zelden gevonden
      zullen worden.
           Naast detectie van PA en MMA wordt door de voorgestelde screening ook
      neonatale vitamine B12 deficiëntie als gevolg maternale vitamine B 12 deficiën-
      tie gevonden. Neonatale vitamine B12 deficiëntie kan leiden tot ernstige neurolo-
      gische schade en is goed te behandelen door vroege toediening van vitamine
      B12.9,10
           In het vorige Gezondheidsraadadvies neonatale screening is MMA deficiën-
      tie genoemd in paragraaf 3.13.1 en ingedeeld in categorie 2,3.11 Op grond van
      bovenstaande gegevens zijn wij van mening dat MMA late onset in categorie 1
      valt en MMA early onset in categorie 2B. Het is de verwachting dat de early
      Ziekten in categorie 1                                                            11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>      onset MMA patiënten voor de uitslag van de hielprik screening symptomatisch
      zijn. Bij sommige patiënten is de diagnose nog niet bekend en kan de screenings-
      uitslag bijdragen tot sneller starten van adequate therapie. De winst bij screening
      op MMA geldt vooral voor de late onset patiënten. In deze groep (met een milder
      fenotype) is behandeling in een presymptomatisch stadium noodzakelijk om ern-
      stig klinische verschijnselen voorkomen.12
1.2   Propionacidemie (PA) (OMIM 606054, 232050)
1.2.1 Aard en beloop van de ziekte
      Propionacidemie (PA) behoort tot de groep van de organische zuursyndromen en
      wordt veroorzaakt door een deficiënte werking van het enzym propionyl CoA
      carboxylase. PA heeft autosomaal recessief overervingspatroon. Patiënten met
      PA presenteren zich meestal in de eerste levensdagen tot levensweken (early
      onset) met voedingsproblemen, sufheid, hyperammoniëmie en ketoacidose.
      Onbehandeld kan ernstige cardiomyopathie en ernstige cerebrale beschadiging
      ontstaan; patiënten zullen uiteindelijk overlijden. Ongeveer 20% van de patiën-
      ten hebben een late onset en mildere vorm van PA, waarbij patiënten zich pas na
      maanden of jaren presenteren. Symptomen kunnen bestaan uit een ontwikke-
      lingsachterstand of episodes van malaise met ketose, hyperammoniëmie, hyper-
      glycinemie, vaak uitgelokt door een vasten periode of tijdens een infectie/
      koorts.3 PA is ook beschreven als oorzaak van geïsoleerde cardiomyopathie.13
1.2.2 Behandelbaarheid
      De behandeling van PA bestaat uit een dieet en medicatie. De dieetbehandeling is
      gericht op beperken van de productie van propionaat door beperking van methio-
      nine, threonine, valine en isoleucine door middel van een eiwitarm dieet. In de
      eiwitbehoefte wordt voorzien door het dieet aan te vullen met een methionine-,
      threonine-, valine- en isoleucine vrij aminozuurmengsel. Carnitine wordt
      gebruikt vanwege de mogelijke effectiviteit bij het bevorderen van excretie van
      propionylcarnitine in de urine en bij het voorkómen van een carnitinetekort.
      Metronidazol wordt vaak voorgeschreven om de productie van propionaat door
      bacteriën in het darmkanaal te beperken. Acute behandeling is noodzakelijk in
      geval van decompensatie en katabolisme.
          De effecten van behandeling op lange termijn zijn niet duidelijk. In een retro-
      spectieve studie van 17 patiënten (allen behandeld met eiwit restrictie en in de
      meeste gevallen carnitine en metronidazol suppletie) overleden 5 (42%) early
 2    Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>      onset patiënten en 2 (40%) late onset patiënten.3 In de early onset groep was het
      tijdstip van diagnose tussen 3-19 dagen en in de late onset groep was deze 3.5
      maanden-3 jaar. De patiënten werden niet door de neonatale screening geïdentifi-
      ceerd.
      De studie van Dionisi-Vici vergelijkt PA en MMA gediagnosticeerd naar aanlei-
      ding van klinische symptomen en PA en MMA patiënten gediagnosticeerd via
      neonatale screening.5 Hoewel 50% van de opgespoorde patiënten al symptoma-
      tisch was ten tijde van de neonatale screening werd sneller adequate therapie
      gestart dan bij de patiënten die niet waren gescreend. De neonatale mortaliteit in
      de met de hielprik opgespoorde groep was significant lager, ook was de neurolo-
      gische ontwikkeling beter bij de patiënten gediagnosticeerd bij de neonatale
      screening. Grote winst is te verwachten voor de late onset patiënten aangezien
      een adequate behandeling bij hen ernstige schade vaak zal kunnen voorkomen.
      Recent is de uitkomst van 55 patiënten met PA (waarvan 20 opgespoord met de
      hielprikscreening) geïnventariseerd.14 In deze groep was 75% van de patiënten
      reeds symptomatisch binnen de eerste 5 levensdagen. Vier patiënten (7%) had-
      den geen enkele metabole ontsporing doorgemaakt en toonden een volledig nor-
      male ontwikkeling. Ondanks de vroege start van de behandeling hadden de
      meeste patiënten ernstige neurologische schade en lange termijn complicaties.
1.2.3 Test voor PA deficiëntie
      Screening op PA kan door het meten van C3 carnitine (propionylcarnitine) in de
      bloedspot. Fout-positieven zijn potentieel een probleem met propionylcarnitine,
      omdat lichte verhogingen vaak voorkomen, met name in zieke kinderen of zuige-
      lingen met een te laag geboorte gewicht.6 Om dit probleem op te lossen zijn algo-
      ritmes beschikbaar (zie ook second tier).
1.2.4 Second Tier evaluatie
      Dit is mogelijk door methylmalonzuur (MMA) en 3-OH propion zuur (3OH-PA)
      bepaling in bloed spots.121 Daarnaast kan er ook een algoritme gebruikt worden
      waarbij er gebruik gemaakt wordt van C3/C2 ratio’s en C3/C16 ratios122 of van
      de volgende algoritme: C3/C2 > 0.27 en C3/C0 > 0.24 en C16:1OH/C4DC >
      0.45 (100% gevoeligheid en 99.99% specificiteit).15
      Ziekten in categorie 1                                                             13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>1.2.5 Nevenbevindingen
      Met de voorgestelde screening zullen naast PA ook andere deficiënties (MMA,
      holocarboxylase synthase, biotinidase) worden gevonden. Op holocarboxylase
      synthase deficiëntie en biotinidase deficiëntie wordt met het huidige neonatale
      screeningsprogramma reeds gescreend. Wij pleiten er voor om ook MMA op te
      nemen in de screening (zie MMA).
      Screening op PA deficiëntie is genoemd in paragraaf 3.13.2 van het Gezondheids-
      raadadvies neonatale screening uit 2005 en PA werd ingedeeld in categorie 2.11
      Op grond van bovenstaande gegevens zijn wij van mening dat PA late onset in
      categorie 1 valt en PA early onset in categorie 2B. Het is de verwachting dat de
      early onset PA patiënten voor de uitslag van de hielprik screening al symptoma-
      tisch zijn. De gezondheidswinst is met name te verwachten voor de late onset
      patiënten. In deze groep is behandeling in een presymptomatisch stadium noodza-
      kelijk om ernstig klinische verschijnselen voorkomen. In 2011 hebben is er
      casuëstiek gepresenteerd waaruit blijkt dat screening op PA zinvol zou zijn.12
1.3   Carnitine acylcarnitine translocase (CACT) deficiëntie (OMIM
      212138)
1.3.1 Aard en beloop van de ziekte
      Carnitine acylcarnitine translocase (CACT) deficiëntie behoort tot de groep vet-
      zuuroxidatie stoornissen.16 CACT deficiëntie is een autosomaal recessieve
      ziekte. Patiënten met CACT deficiëntie presenteren zich meestal in de neonatale
      periode met hypoketotische hypoglycemie, hyperammoniëmie, epilepsie, encep-
      halopathie, cardiomyopathie, leverfalen en rhabdomyolyse vaak uitgelokt door
      vasten. Hoewel zeldzamer, zijn er ook patiënten met een later debuut en milder
      fenotype met uitsluitend een verkorte vaste tolerantie.17,18 Onbehandeld lijdt de
      aandoening tot ernstige hersenschade en hartfalen en uiteindelijk overlijden.
1.3.2 Behandelbaarheid
      De behandeling van CACT deficiëntie bestaat uit een dieet en soms ook medica-
      tie. Genezing is op dit moment niet mogelijk. Het dieet is met name gericht op
      voorkomen van hypoglycemie en lipolyse. Dieetadviezen kunnen afhankelijk
 4    Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>      van de mate van enzym deficiëntie, variëren van uitsluitend dieetmaatregelen bij
      ziekte, tot een sterk LCT beperkt, MCT verrijkt, hoog koolhydraat dieet, met fre-
      quente voedingen en eventuele nachtelijke sondevoeding. Sterke LCT restrictie
      kan leiden tot deficiënties van essentiële vetzuren waarvoor suppletie van DHA
      en AA nodig kan zijn. Ondanks deze behandeling overlijdt een groot deel van de
      patiënten aan hartfalen.17
      Het gebruik van carnitine is een additionele behandelmogelijkheid. Presympto-
      matische behandeling van een sibling van een index patiënt met CACT deficiën-
      tie met LCT beperkt MCT verrijkt dieet en carnitine suppletie resulteerde in
      normale ontwikkeling en geen tekenen van hypoglycaemie of hyperammonië-
      mie.19 Bij mildere fenotypes (restactiviteit groter dan 10%) is een gunstig effect
      van behandeling met statines en fibraten beschreven (stimulering van CAC gen
      expressie).20
      Een alternatieve behandeling zou mogelijk kunnen bestaan uit toevoegen van
      3-hydroxybutyraat aan de voeding. Tijdens een recente workshop in Barcelona
      (ICIEM 2013) werd een patiënte gepresenteerd met neonatale hypoglycemie,
      hyperammoniëmie, encephalopathie, epilepsie en ernstige cardiale dysfunctie die
      na 69 uur enterale ketonen en i.v. glucose volledig herstelde. Zij heeft nu een nor-
      male ontwikkeling op de leeftijd van 3 jaar.
      Bij ernstige CACT deficiëntie kan het voorkomen dat de patiënt al klinische
      symptomen heeft voor dat de resultaten van de neonatale screening beschikbaar
      zijn. Dit geldt ook voor de andere vetzuur oxidatie stoornissen die al in het hui-
      dige neonatale screeningspakket zijn opgenomen.
1.3.3 Test voor CACT deficiëntie
      Tandem massaspectrometrische meting van acylcarnitines (m.n C16-, C18:2-,
      C18:1- en C18 carnitine) in de bloed spot kan worden gebruikt als test voor
      CACT deficiëntie. De Region 4 database (Minnesota, USA) toont aan dat de
      C16+ C18:1/ C2 ratio de meest informatieve ratio is.21 Voor bevestiging van de
      diagnose is DNA-analyse van het CACT gen (SLC25A20) noodzakelijk.
1.3.4 Nevenbevindingen
      Het profiel van CACT deficiëntie is biochemisch niet te onderscheiden van een
      neonatale CPT2 deficiëntie.
      Ziekten in categorie 1                                                               15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>      In het Gezondheidsraadadvies neonatale screening (2005), wordt screening op
      CACT deficiëntie genoemd in paragraaf 3.12.2 (Verwante stoornissen in de vet-
      zuuromzetting) en ingedeeld in categorie 2. Echter, deze commissie meent dat
      deze ziekte in categorie 1 ingedeeld moet worden. Zelfs bij een patiënt met een
      restactiviteit van minder dan 5% is er een goede response met carnitine en MCT
      behandeling.22
      Daar het screeningsprofiel van CACT deficiëntie biochemisch niet te onder-
      scheiden is van een CPT2 deficiëntie, betekent dit dat CPT2 deficiëntie een
      onvermijdelijke nevenbevinding is en overwogen moet worden of CPT2 eigen-
      standig opgenomen moet worden in de neonatale screening.
1.4   Carnitine Palmitoyltransferase 1 (CPT 1) deficientië (OMIM 255120)
1.4.1 Aard en beloop van de ziekte
      Carnitine Palmitoyltransferase 1 (CPT 1) deficiëntie behoort tot de groep van
      vetzuuroxidatie stoornissen.16 CPT1 deficiëntie is een autosomaal recessieve
      ziekte. Patiënten met CPT1 deficiëntie presenteren zich meestal in de neonatale
      periode met hypoketotische hypoglycemie optredend na vasten en/of ziekte. Er
      zijn ook (zeldzame) patiënten met een later debuut en ook atypische varianten
      met symptomen als hepatomegalie en nefromegalie.23 Onbehandeld lijdt de aan-
      doening tot ernstige hersenschade en uiteindelijk overlijden.
1.4.2 Behandelbaarheid
      Indien metabole ontsporing wordt voorkomen, is de prognose goed. Er is discus-
      sie of onder normale omstandigheden een vetbeperkt, koolhydraat verrijkt dieet
      nodig is. Jonge CPT1-patiënten hebben een beperkte vastentolerantie en worden
      uit voorzorg behandeld met een nacht- en/of late avondvoeding. Voor periodes
      met verhoogde energiebehoefte en of verminderde intake is een noodprotocol
      van belang.
1.4.3 Test voor CPT1 deficiëntie
      Tandem massaspectrometrische meting van acylcarnitines (m.n C0, C16-, en
      C18 carnitine) in de bloed spot kan worden gebruikt als screenings test voor
 6    Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>      CPT1 deficiëntie. In het acylcarnitineprofiel is de verhoogde ratio C0/C16 + C18
      acylcarnitines in de neonatale screening sensitief en specifiek.24,25 Er is geen
      second tier techniek nodig.
      In het Gezondheidsraadadvies neonatale screening uit 2005 wordt CPT1 defici-
      entie is genoemd in paragraaf 3.12.2 (Verwante stoornissen in de vetzuuromzet-
      ting).11 CPT werd weliswaar ingedeeld in categorie 1, maar er was geen
      geschikte testmethode. Door voortschrijdend inzicht en kennis omtrent de toe-
      passing van ratio’s van acylcarnitines in plaats van absolute concentraties is een
      test nu wel mogelijk. CPT1 valt volgens deze commissie in categorie 1.
1.5   Carnitine Palmitoyltransferase 2 (CPT 2) deficiëntie (OMIM 600650)
1.5.1 Aard en beloop van de ziekte
      Carnitine palmitoyltransferase 2 (CPT2) deficiëntie behoort tot de groep vetzuur-
      oxidatie stoornissen.16 CPT2 deficiëntie is een autosomaal recessieve ziekte. In
      de literatuur worden 3 klinische vormen beschreven. Patiënten met de zeer ern-
      stige neonatale vorm presenteren zich met hypoketotische hypoglycemie, respi-
      ratoir falen, epilepsie, lever falen, cardiomyopathie en hartritme stoornissen. Er
      zijn tot op heden 18 families beschreven. De meeste kinderen overlijden binnen
      een maand na de geboorte. In veel gevallen zijn hersenen en nieren structureel
      abnormaal. Patiënten met de infantiele (hepatocardiomusculaire) vorm vertonen
      de volgende symptomen: hypoketotische hypoglycemie, epilepsie, hepatomega-
      lie, cardiomyopathie, en arrhythmia. De eerste verschijnselen treden meestal op
      tijdens de eerste levensjaren, bijvoorbeeld uitgelokt door vasten of door ziekten
      (virale infecties). Patiënten met de klassieke/ adulte en meest voorkomende vorm
      van CPT 2 deficiëntie presenteren zich met episodische rhabdomyolyse, spier-
      kramp, spierpijn en moeheid meestal na langdurige inspanning, infectie, vasten
      periode, stress of blootstelling aan kou. Door de myoglobinurie bij rhabdomyo-
      lyse kan nierinsufficiëntie ontstaan.
           Hoewel deze drie vormen vaak als aparte entiteiten worden beschreven,
      berusten ze alle drie op hetzelfde enzymdefect en lijkt de ernst van het enzymde-
      fect bepalend voor de klinische presentatie. Daarnaast blijkt ook dat de klinische
      types in elkaar over kunnen gaan. Patiënten die op jonge leeftijd last hebben van
      hypoketotische hypoglycemie na vasten, hebben dit op oudere leeftijd nooit
      meer, maar presenteren dan met rhabdomyolyse na vasten.
      Ziekten in categorie 1                                                             17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>1.5.2 Behandelbaarheid
      De behandeling van CPT2 deficiëntie bestaat uit een dieet en eventueel medica-
      tie. Dieetadviezen kunnen variëren van uitsluitend dieetmaatregelen bij ziekte,
      tot een sterk LCT beperkt, MCT verrijkt hoog koolhydraat dieet en suppletie met
      carnitine. Of vroegtijdige behandeling morbiditeit en mortaliteit bij de snel pro-
      gressieve lethale vorm kan voorkomen is niet bekend.26 Uit ervaring met de
      MTP/LCHAD screening blijkt dat in Nederland ondanks vroege interventie pati-
      enten met de ernstigste vorm alsnog overlijden. Waarschijnlijk zal dit ook gelden
      voor CPT2 deficiëntie. Presymptomatische behandeling is wel mogelijk voor
      patiënten met de laat infantiele en adulte vorm.
      Naast het gebruik van een dieet en carnitine wordt behandeling met bezafibraat
      beschreven. Het gebruik van bezafibraat stimuleert gen expressie en toonde bij
      de klassieke/adulte vorm, positieve resultaten zowel op biochemische als op de
      klinische parameters.27 Op dit moment is toediening van bezafibraat nog geen
      standaard behandeling.
      Er is beschreven dat toediening van triheptanoin (een oneven keten vetzuur)
      mogelijk klinische verbetering geeft van de klachten van moeheid en rhabdo-
      myolyse.28 Een fase I studie naar de veiligheid van deze behandeling is in de
      USA nu in voorbereiding.
1.5.3 Test voor CPT2 deficiëntie
      Tandem massaspectrometrische meting van acylcarnitines (m.n C16-, C18:2-,
      C18:1- en C18 carnitine) in de bloedspot kan worden gebruikt als screeningstest
      voor CPT 2 deficiëntie. Bij patiënten met de ernstige neotale vorm kan het voor-
      komen dat de patiënt al klinische symptomen heeft voor dat de resultaten
      beschikbaar zijn. De Region 4 database (Minnesota, USA) toont aan dat de meest
      informatieve ratio de C16+ C18:1/ C2 is.21
      Voor bevestiging van de diagnose is DNA-analyse van het CPT2 gen noodzake-
      lijk.
 8    Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>1.5.4 Nevenbevindingen
      Het screeningsprofiel van CPT2 deficiëntie is biochemisch niet te onderscheiden
      van een CACT deficiëntie. Een aantal van de markers zijn ook verhoogd bij GA
      II (MADD). Deze ziekte kan op voorhand worden uitgesloten door ander acyl-
      carnitines bijvoorbeeld C2-, C8- en C10 carnitine (die reeds worden gemeten bij
      de huidige screening) te beoordelen.
      In het eerdere Gezondheidsraadadvies wordt screening op CPTII deficiëntie
      genoemd in paragraaf 3.12.2 en ingedeeld in categorie 2.11 Deze commissie is
      van mening dat de laat infantiele en klassieke vorm van deze ziekte in categorie 1
      ingedeeld moet worden.
1.6   Mitochondriaal Acetoacetyl-CoA thiolase (MAT) deficiëntie (OMIM
      203750)
      Synoniemen: β-ketothiolase (T2) deficiëntie; Acetoacetyl-CoA thiolase /
      2-methyl-acetoacetyl-CoA thiolase (MAT) / β-ketothiolase (T2); Het ACAT1 gen
      is gelokaliseerd op chromosoom 11q22.3-q23.1
1.6.1 Aard en beloop van de ziekte
      MAT deficiëntie is een autosomaal recessieve ziekte. MAT deficiëntie kenmerkt
      zich door terugkerende episodes met ketoacidose zich uitend in een versnelde
      ademhaling en braken, gevolgd door dehydratie en een verminderd bewustzijn.
      Deze acute episodes worden vaak uitgelokt door een intercurrente infectie of een
      verhoogde eiwitinname. De meeste patiënten presenteren zich in de eerste twee
      levensjaren (6-24 maanden), zelden in de neonatale fase. Het herstel na de acute
      periode is meestal volledig, echter bij sommigen is sprake van neurologische
      restverschijnselen. Sommige patiënten blijven asymptomatisch tot in de volwas-
      sen leeftijd.29,30
1.6.2 Behandelbaarheid
      Als de diagnose bekend is, kan adequate behandeling er voor zorgen dat compli-
      caties, die bestaan uit ernstige irreversibele neurologische schade of overlijden,
      worden voorkomen. De behandeling bestaat uit het voorkomen van katabole situ-
      aties en een dieet met een milde eiwitbeperking.30
      Ziekten in categorie 1                                                             19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>1.6.3 Test voor MAT deficiëntie
      Tandem massaspectrometrische analyse van acylcarnitine kan via de meting van
      een verhoogd 2-methyl-3-hydroxybutyrylcarnitine (C5-OH), tiglylcarnitine
      (C5:1) en verhoogd 3-hydroxybutyrylcarnitine (C4-OH) als screeningstest voor
      MAT fungeren. In sommige patiënten kunnen de concentraties normaal zijn,
      zowel tijdens als buiten een crisis situatie. Dit leidt tot een verminderde sensitivi-
      teit in van deze test voor MAT deficiëntie.30-35 Dit leidt tot een significant risico
      op foutnegatieven.
1.6.4 Nevenbevindingen
      Wanneer zowel C5-OH als C5:1 verhoogd zijn, kan dit duiden op 2-methyl-3-
      hydroxybutyryl-CoA dehydrogenase deficiëntie (MHBD). Dit is een ziektebeeld
      variërend van een stabiele encephalopathie tot een progressieve neurodegenera-
      tieve aandoening. Op basis van de tot nu toe beschreven patiënten (n=10) en hui-
      dige kennis over de pathofysiologie van het ziektebeeld, wordt verwacht dat er
      met behandeling met een isoleucine-beperkt dieet geen verbetering of preventie
      van het ziektebeeld mogelijk is. Deze ziekte lijkt niet behandelbaar. Het ontdek-
      ken van MHBD deficiëntie als nevenbevinding is problematisch. Het aantal
      bekende patiënten is echter zo laag, dat de kans op het vaststellen van deze aan-
      doening niet hoog is.
      Het gebruikelijke incidentiecijfer van MAT deficiëntie in de literatuur is
      <1:1.000.000. Na invoering van neonatale screening op MAT deficiëntie wordt
      de incidentie hoger ingeschat. Bijvoorbeeld het incidentiecijfer voor MAT defici-
      entie in Minnesota is 1:232000, sinds er screening is ingevoerd.
      Verhoogde C5:1 en C5-OH carnitine kan ook duiden op patiënten met klassieke
      methylmalonacidurie (MMA). Deze nevenbevinding is niet problematisch als
      MMA ook opgenomen wordt in de neonatale screening in Nederland.
      Wanneer de concentraties van C5-OH, C5:1 en 3-hydroxybutyrylcarnitine (C4-
      OH) gemeten worden, zijn er geen bekende nevenbevindingen. Maar over deze
      combinatie van testmethoden is weinig geschreven.30-36
      In eerdere advisering is screening op MAT deficiëntie niet overwogen. De com-
      missie deelt MAT deficiëntie in categorie 1 in, maar waarschuwt hierbij wel voor
 0    Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>      foutnegatieven en mogelijke nevenbevindingen. Dit dient nauwlettend gevolgd
      en geëvalueerd te worden. De gezondheidswinst voor de tijdig gediagnosticeerde
      patiënten is het overtuigende argument voor opname in de neonatale screening.
1.7   Organische cation transporter type 2 (OCTN2) deficiëntie (OMIM
      212140)
1.7.1 Aard en beloop van de ziekte
      Bij OCTN2 deficiëntie is het eiwit dat carnitine transporteert door het plasma-
      membraan deficiënt waardoor er geen carnitine in de cel geconcentreerd wordt
      en carnitine verloren wordt met de urine. In het bloed en de weefsels is een sterk
      verlaagde carnitine concentratie terwijl de concentratie in de urine hoog is. Het
      tekort aan carnitine in de cellen verstoort de oxidatie van lang-keten vetzuren
      omdat carnitine noodzakelijk is voor de opname van lang-keten vetzuren vanuit
      het cytoplasma naar de mitochondriale matrix.37
      OCTN2 deficiëntie is een autosomaal recessieve stofwisselingsziekte. Patiënten
      kunnen zich presenteren op de kinderleeftijd met levensbedreigende hypoglycae-
      mie en leverziekte of met cardiomyopathie (ongeveer 50% van de klinische pre-
      sentaties), maar ook op volwassen leeftijd met vermoeidheid en hartritme
      stoornissen. OCTN2 deficiëntie kan ook geheel zonder symptomen verlopen.
      Deze aandoening wordt regelmatig gediagnosticeerd doordat bij neonatale
      screening de pasgeborene een sterk verlaagde plasma carnitine spiegel heeft die,
      bij nader onderzoek, veroorzaakt blijkt te worden door een OCTN2 deficiëntie
      bij de asymptomatische moeder.
1.7.2 Behandelbaarheid
      OCTN2 deficiëntie is uitstekend behandelbaar. De behandeling bestaat uit dage-
      lijks gebruik van carnitine drank of, bij oudere kinderen en volwassenen, tablet-
      ten. Regelmatige controle van de plasma carnitine spiegels is noodzakelijk om de
      dosering aan te kunnen passen.
1.7.3 Test voor OCTN2 deficiëntie
      Screening op OCTN2 deficiëntie vindt plaats door het meten van de totale vrije
      carnitine concentratie in het bloed van de pasgeborene. Een zeer lage concentra-
      Ziekten in categorie 1                                                             21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>      tie (< 5 umol/l) is vrijwel bewijzend voor OCTN2 deficiëntie bij de pasgeborene
      of de moeder. OCTN2 deficiëntie wordt sinds de uitbreiding van het hielprik
      screeningsprogramma in 2007 al als nevenbevinding gediagnosticeerd aangezien
      bij een zeer lage concentratie van vrij carnitine in het hielprikbloed geen uit-
      spraak gedaan kan worden over een groot aantal andere stofwisselingsziekten in
      het screeningsprogramma, waarna verwijzing en nader onderzoek plaatsvindt. In
      de periode 2007-2013 zijn 15 kinderen met OCTN2 opgespoord.
      Screening op OCTN2 leidt frequent tot de opvallende bevinding van (asympto-
      matische) OCTN2 deficiëntie bij de moeder van de pasgeborene (die zelf geen
      OCTN2 deficiëntie heeft.38 De sterk verlaagde carnitine spiegel bij de moeder
      veroorzaakt dan de lage carnitine spiegel bij het kind. Ook worden fout-nega-
      tieve uitslagen bij OCTN2 deficiëntie verwacht, waarbij de normale carnitine
      spiegel bij de moeder er voor zorgt dat de spiegel bij het kind nog normaal is ten
      tijde van de hielprik.39
      Op grond van het belang van een vroege diagnose en de goede behandeling deelt
      de commissie OCTN2 deficiëntie in categorie 1 in. Zij adviseert formele opname
      in de neonatale screening.
1.8   Mucopolysaccharidosis type 1 (MPS I) (OMIM 252800; 607014-Hurler
      phenotype; 607016-Scheie phenotype)
1.8.1 Aard en beloop van de ziekte
      Mucopolysaccharidosis type 1 (MPS I) is een lysosomale stapelingsziekte. MPS
      I is een autosomaal, recessieve ziekte. MPS I wordt veroorzaakt door een defici-
      entie van het enzym alfa-iduronidase en kent een brede fenotypische variabiliteit.
      Het meest prevalente fenotype (> 80% van de MPS I patiënten) is het ernstigste
      fenotype: het Hurler fenotype, ook Hurler syndroom genoemd.40
      Patiënten met het Hurler fenotype (MPS I-H) hebben binnen het eerste levensjaar
      optredende progressieve lichamelijke klachten en daarnaast vanaf de leeftijd van
      ongeveer 2 jaar progressieve hersenziekte. Onbehandeld overlijden kinderen met
      MPS I-H in de 2e decade van het leven.
      Bij patiënten met het veel zeldzamere, relatief mildere, fenotype van MPS I (het
      Scheie fenotype), ontstaan de lichamelijke klachten op latere leeftijd (mediaan
      tussen de 3 en 12 jaar).41 De klinische verschijnselen bij het intermediaire feno-
 2    Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>      type (Hurler-Scheie fenotype, MPS I-H/S) ontstaan binnen de eerste levensjaren.
      Daarnaast gaan MPS I-S en MPS I-H/S gepaard met geen of minder ernstige aan-
      doening van de hersenen. De mediane leeftijd waarop in Nederland de diagnose
      MPS I-H wordt gesteld bedraagt 10 maanden.42 De spreiding is echter groot.
      Vroegtijdige Hematopoietische Stamcel transplantatie (HSCT) is de behandeling
      van keuze voor patiënten met MPS I-H.43-45 De behandeling moet echter zo
      vroeg mogelijk, en in ieder geval voor de leeftijd van 2-2.5 jaar worden uitge-
      voerd.43 Eerdere HSCT is veiliger en meer succesvol gebleken dan latere HSCT
      en kan de cognitieve achteruitgang bij patiënten met MPS I-H voorkomen of
      beperken en voorkomt de progressie van een aantal van de lichamelijke sympto-
      men.46-49 De introductie van stamcellen geïsoleerd uit donor navelstrengbloed in
      het afgelopen decennium heeft de kans op het vinden van een geschikte donor
      sterk vergroot. Daarnaast is bij navelstrengstamcel transplantatie de kans op suc-
      cesvolle transplantatie bij een partiële HLA mismatch groter dan bij de klassieke
      beenmergstamcel transplantatie. Het succes van HSCT bij MPS I-H is de afgelo-
      pen jaren sterk toegenomen.50
      Voor patiënten met de relatief mildere fenotypes van MPS I (MPS I-H/S en MPS
      I-S) bestaat de behandeling uit intraveneuze enzym therapie (ERT, Aldura-
      zyme).43 Deze behandeling kan de progressie van een aantal van de lichamelijk
      klachten stoppen of verminderen.51,52 Casuïstiek bij een aantal patiënten sugge-
      reert dat vroege start van behandeling veel schade kan voorkomen.
1.8.2 Test voor MPS I
      Er zijn meerdere enzymatische methoden voor screening op MPS I in neonataal
      hielprikbloed ontwikkeld en getest. Een recente pilot-studie in de VS toonde een
      positief voorspellende waarde van 0.33 (95% CI 0.08 - 0.65) met een frequentie
      van fout-positieve uitslagen van 1:17.750 (95% CI 1:7250 - 1:31.900).53 Neven-
      bevindingen komen niet voor aangezien het een specifieke enzym test betreft.
      Presymptomatische diagnostiek van MPS I via de neonatale screening maakt het
      noodzakelijk om het fenotype heel jong vast te stellen, aangezien de keus van
      behandeling door het fenotype gedicteerd wordt. Recent is een algoritme ontwik-
      keld waarbij de voorspelling van het fenotype MPS I-H op basis van mutatie ana-
      lyse al een specificiteit van 100% en een sensitiviteit van 82% bleek te hebben.
      Toevoeging van meting van enzymactiviteit en klinische gegevens leidde tot een
      verbetering van de sensitiviteit tot 100%.54
      Ziekten in categorie 1                                                             23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>      Sinds het vorige advies van de Gezondheidsraad in 2005,11 heeft de introductie
      van navelstrengbloed als stamcelbron de kans op een snelle en succesvolle
      HSCT bij MPS I-H sterk verbeterd waardoor met name voor MPS I-H geldt dat
      vroege opsporing kan leiden tot grote gezondheidswinst. Op grond van het aan-
      getoonde belang van een vroege diagnose en vroege introductie van behandeling
      (HSCT bij MPS I-H) deelt de commissie MPS I in categorie 1 in.
1.9   X-gebonden adrenoleukodystrofie (X-ALD) (OMIM 300100)
1.9.1 Aard en beloop van de ziekte
      X-ALD is een peroxisomale stofwisselingsziekte die biochemisch gekenmerkt
      wordt door accumulatie van zeer langketen vetzuren (C26:0).55 De ziekte ont-
      staat door mutaties in het ABCD1 gen op het X-chromosoom.56
      Bij mannen met X-ALD ontstaat bij 80% bijnierschorsinsufficiëntie (Addison-
      only fenotype) voor de leeftijd van 18 jaar; 40% ontwikkelt cerebrale ALD voor
      de leeftijd van 18 jaar; myelopathie (adrenomyeloneuropathie fenotype); of com-
      binaties van deze 3 klinische uitingsvormen. X-ALD veroorzaakt bij vrouwen
      adrenomyeloneuropathie, meestal op latere leeftijd dan bij mannen met X-
      ALD.57
      Uiteindelijk ontwikkelen alle patiënten met X-ALD verschijnselen, maar welke
      (combinatie van) symptomen en op welke leeftijd is zeer variabel. De mutatie in
      ABCD1 (en dus de manifestaties bij familieleden) is niet voorspellend.58 Uitein-
      delijk ontwikkelt elke man adrenomyeloneuropathie, meestal vanaf het 30e
      levensjaar.57
1.9.2 Behandelbaarheid
      Een aantal manifestaties van X-ALD bij jongens en mannen zijn goed te behan-
      delen, zolang de diagnose tijdig gesteld wordt.57
      Bijnierschorsinsufficiëntie is vaak het eerste symptoom van X-ALD bij jon-
      gens.59 Meestal wordt de diagnose pas gesteld na meerdere opnames wegens
      dehydratie en/of hypoglycaemieën, die gecompliceerd kunnen verlopen. Bij pre-
      symptomatische diagnose van X-ALD bij een jongen kan actief worden
      gescreend op het ontstaan van bijnierschorsinsufficiëntie. De behandeling in dit
      vroege stadium bestaat uit hormoonsuppletie en is succesvol.
 4    Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>      Cerebrale ALD is vrijwel altijd snel progressief. Ongeveer 2 jaar na het ontstaan
      van de eerste verschijnselen zijn aangedane jongens in een vegetatieve toestand
      en overlijden aan de complicaties. Een hematopoietische stamcel transplantatie
      (HSCT) in een zeer vroeg stadium, als er alleen witte stof afwijkingen op de MRI
      aanwezig zijn zonder klinische verschijnselen is curatief.60,61 Helaas wordt bij
      jongens met X-ALD bij afwezigheid van een broertje met de ziekte de diagnose
      vrijwel altijd te laat gesteld om een behandeling met HSCT succesvol te laten
      zijn.
      Adrenomyeloneuropathie is niet behandelbaar.
1.9.3 Test voor X-ALD
      Alle mannen met X-ALD hebben verhoogde C26:0 waarden in plasma en weef-
      sels.55 In bloedspots van pasgeborenen is C26:0 (= lysophosphatidylcholine of
      C26:0 ook wel lysoPC) gevalideerd als diagnostische marker voor X-ALD.62,63
      Validatie voor implementatie in de neonatale screening in de Verenigde Staten is
      gedaan door het Kennedy Krieger Institute (KKI, Johns Hopkins, Baltimore,
      MD, USA) en de Mayo Clinic (Rochester, MN, USA). Er zijn in de validatie
      5.000 samples geanalyseerd. Alleen hielprikkaarten van patiënten met een per-
      oxisomale ziekte waren positief, geen enkele van de kaarten van gezonde contro-
      les. De Mayo Clinic heeft vervolgens 74.460 hielprikkaarten uit het screening-
      programma (getallen van 13 sept 2013) geanalyseerd en 10 positieve samples
      gevonden. Deze 10 zijn geanalyseerd voor mutaties in het ABCD1 gen. Vier
      waren inderdaad afkomstig van X-ALD patiënten. De overige 6 hebben geen
      mutatie in het ABCD1 gen. Deze samples kunnen foutpositief zijn, maar ook
      afkomstig zijn van patiënten met een peroxisomaal biogenese defect, acyl-CoA
      oxidase deficiëntie, D-bifunctional protein deficiëntie of een “Contiguous
      ABCD1 DXS1357E deletion syndrome” (CADDS). Op dit moment zijn er geen
      pogingen ondernomen om dit te bevestigen dan wel uit te sluiten. De sensitiviteit
      en specificiteit kunnen niet berekend worden wegens het ontbreken van gege-
      vens over eventuele foutnegatieve uitslagen, maar op basis van de validatie zoals
      boven beschreven, en de analyse van 74.460 hielprikkaarten in de Mayo Clinic,
      lijkt de huidige test zeer bruikbaar. In de Verenigde Staten is X-ALD inmiddels
      toegevoegd aan de hielprikscreening van de staat New York. Implementatie zal
      plaats vinden in 2014.
      Ziekten in categorie 1                                                            25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>1.9.4 Nevenbevindingen
      Verhoogde zeer langketen vetzuren zijn niet specifiek voor X-ALD. Patiënten
      met een peroxisomaal biogenese defect (PBD; zoals het Zellweger syndroom)
      zullen ook worden opgespoord met deze methode. Screening verkort hierbij het
      diagnostisch traject.
1.9.5 X-ALD bijzonderheden
      Screening voor X-ALD is alleen zinvol bij mannelijke pasgeborenen, aangezien
      bij deze X-gebonden ziekte vrouwen niet alleen minder ernstig aangedaan zijn
      maar ook omdat de symptomen die kunnen ontstaan niet behandelbaar zijn
      (adrenomyeloneuropathie). Omdat er bij een deel van de vrouwelijke pasgebore-
      nen wel biochemische afwijkingen gevonden zullen worden is het noodzakelijk
      voor X-ALD uitsluitend kaarten van mannelijke pasgeboren te screenen.
      Omdat het beloop van de ziekte bij mannelijke pasgeborenen met X-ALD niet
      voorspelbaar is (80% krijgt voor het 18e jaar bijnierschorsinsufficiëntie; 40%
      ontwikkeld cerebrale ALD) zullen zij in een traject worden gemonitord op het
      ontstaan van klinische ziekte. Voor het ontstaan van bijnierschorsinsufficiëntie, is
      een keer per jaar laboratoriumonderzoek noodzakelijk en, op indicatie, een Syn-
      acthen test. Omdat 20% van de jongens met X-ALD geen bijnierschorsinsuffici-
      entie zal ontwikkelen, zal deze test bij 2 van de 10 kinderen voor niets worden
      uitgevoerd. Bij 8 van de 10 kan echter deze goed behandelbare, en potentieel
      levensbedreigende, aandoening tijdig worden vastgesteld.
      Om cerebrale X-ALD tijdig te onderkennen, is het volgende vervolgtraject nood-
      zakelijk. Op de leeftijd van drie tot 12 jaar, moet er tweemaal per jaar een MRI
      van de hersenen gemaakt worden.61,64 Dit zijn in het totaal 18 MRI’s waarvan
      ongeveer 6 onder narcose zullen plaatsvinden omdat kinderen jonger dan 6 jaar
      niet zonder narcose een MRI kunnen ondergaan. Op de leeftijd van 12 tot 18 jaar
      is eenmaal per jaar een MRI van de hersenen noodzakelijk. Na 18 jaar is het
      risico op het ontstaan van cerebrale X-ALD zo gering dat vervolgscreening niet
      meer nodig is. Omdat 40% van de jongens met X-ALD cerebrale ALD zal ont-
      wikkelen, zal deze MRI follow up bij 6 van de 10 kinderen die via screening
      worden gevonden voor niets worden uitgevoerd. Bij 4 van de 10 kan echter deze
      goed behandelbare, dodelijke, aandoening tijdig worden vastgesteld.
 6    Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>       X-ALD is in het vorig advies niet overwogen voor opname in de neonatale
       screening. Deze ziekte deelt de commissie in categorie 1 in als uitsluitend man-
       nelijke pasgeborenen worden gescreend.
1.10   Guanidinoacetaat methyltransferase (GAMT) deficiëntie
1.10.1 Aard en beloop van de ziekte
       GAMT deficiëntie betreft een autosomaal recessieve aandoening. Doorgaans
       worden de eerste ziekteverschijnselen gezien op de leeftijd van 6 maanden tot 3
       jaar, maar vaak wordt de diagnose pas gesteld bij kinderen rond de leeftijd van
       13 jaar. Ook wordt er nog steeds bij volwassen patiënten met een ontwikkelings-
       achterstand van onbekende etiologie GAMT deficiëntie gediagnosticeerd. De
       diagnose wordt gesteld door middel van verhoogde concentraties guanidinoace-
       taat in urine en plasma of door een creatinetekort in de MRS van de hersenen.65
       De diagnose wordt bevestigd middels DNA diagnostiek en of enzymdiagnostiek.
       Alle GAMT patiënten hebben een milde tot ernstige ontwikkelingsachterstand,
       waarbij bij ongeveer de helft van de gevallen sprake is van ernstige ontwikke-
       lingsachterstand, onbehandelbare epilepsie en ernstige pyrimidael/extrapyrami-
       dale verschijnselen.66
1.10.2 Behandelbaarheid
       Het creatine tekort in de hersenen van patiënten met GAMT deficiëntie kan gro-
       tendeels worden hersteld met creatine suppletie. Guanidinoacetaat kan worden
       verlaagd door ornithine suppletie in combinatie met arginine restrictie/eiwit
       beperkt dieet. De ziekteverschijnselen kunnen worden voorkomen, door voor het
       ontstaan van de klachten met de behandeling te starten met bovengenoemde
       behandeling.67,68 Bij de siblings van bekende GAMT patiënten waarbij de behan-
       deling werd gestart in de neonatale periode zijn tot dusverre geen klinische ver-
       schijnselen gerapporteerd.69 Dit zelfde geldt voor siblings van patiënten met
       AGAT deficiëntie. Bij oudere patiënten kunnen hiermee de ziekteverschijnselen
       worden gestabiliseerd en het welbevinden van de patiënt (onder andere door ver-
       mindering van de epilepsie) kan worden verbeterd, maar de ziekteverschijnselen
       kunnen niet worden hersteld. Neonatale screening voor GAMT deficiëntie is dan
       ook uiterst belangrijk.
       Ziekten in categorie 1                                                            27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>1.10.3 Test voor GAMT
       Middels het standaard neonatale screenings protocol kunnen creatine en guanidi-
       noacetaat worden geëxtraheerd uit bloedspots. Door gebruik te maken van stabiel
       isotoop gelabelde interne standaarden kan de concentratie bepaald worden van
       zowel guanidinoacetaat als de verhouding guanidinoacetaat over creatine. Hier-
       door kunnen in bloedspots patiënten worden opgespoord met GAMT deficiëntie.
       Het percentage foutpositieven kan gereduceerd worden naar minimale aantallen
       door een tweede test (ultra high performance liquid chromatography (UPLC)
       gekoppeld aan MS/MS). In beide pilot studies werden de fout positieven geredu-
       ceerd naar 0%.70,71 De kosten voor de second tier test zijn minimaal, aangezien
       dezelfde bloedspot gebruikt kan worden als ook de reeds aanwezige apparatuur.
       Er is geen aanwijzing dat met deze methodieken patiënten met GAMT deficiën-
       tie gemist worden. Echter het is onbekend of guanidinoacetaat gecombineerd met
       guanidinoacetaat over creatine sensitief genoeg is om alle GAMT deficiënte neo-
       naten op te sporen. Door het simultaan meten van deze twee markers is de kans
       dat de methode sensitiviteit genoeg is, aanwezig. Het dient opgemerkt te worden
       dat er voor zover bekend geen foutnegatieven (5 jaar follow-up) zijn gedetec-
       teerd.71
       Indien er bij een neonaat een positieve uitslag wordt gevonden, dan kan er snelle
       aanvullende DNA diagnostiek worden aangeboden. DNA sequentie analyse van
       het kleine GAMT gen (6 exonen) zal binnen 24-48 uur in DNA geïsoleerd uit
       bloedspots de diagnose kunnen bevestigen in ruim 99% van de GAMT patiënten.
       Indien een nieuwe variant wordt gevonden waarbij slechts een aminozuur is ver-
       anderd, dan zal functioneel onderzoek gewenst zijn door ofwel enzym studies
       (extra materiaal van neonaat nodig) of door site directed mutagenesis en overex-
       pressie studies (duur 1-3 weken, geen extra materiaal nodig). Deze diagnostische
       testen zijn beschikbaar in Nederland. Hierdoor zal het zelden of nooit voorkomen
       dat er ouders van neonaten worden geconfronteerd met een fout positieve uitslag.
1.10.4 Nevenbevindingen
       Dragers met GAMT deficiëntie zullen vermoedelijk niet worden gedetecteerd
       zoals ook hierboven beschreven. Patiënten met het andere creatine biosynthese
       defect (AGAT deficiëntie) zullen hoogstwaarschijnlijk niet kunnen worden opge-
 8     Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>spoord met deze test, aangezien hier zowel guanidinoacetaat als creatine ver-
laagd zijn. Het X-gebonden creatine transporter defect kan zeker niet worden niet
opgespoord met de test, aangezien bij mannen met deze aandoening er geen
informatieve biomarker in bloed bestaat. De test voor deze mannen betreft crea-
tine/creatinine in urine.
Ziekten in categorie 1                                                            29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>0 Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre> oofdstuk 2
          Ziekten in categorie 2A
2.1       Ziekte van Pompe (OMIM 232300)
2.1.1     Aard en beloop van de ziekte
          De ziekte van Pompe of glycogeenstapelingsziekte type II is een lysosomale sta-
          pelingsziekte en een bijzondere glycogeenstapelingsziekte. De overerving is
          autosomaal, recessief. De ziekte presenteert zich als een progressieve spierziekte,
          die leidt tot ademhalingsproblemen, motorische problemen en een verkorte
          levensverwachting.72 Het wordt veroorzaakt door een erfelijk tekort aan het lyso-
          somale enzym zure alfa glucosidase, en kan zich op elke leeftijd presenteren (bij
          baby’s, peuters, kleuters, pubers en volwassenen). Het is een breed spectrum,
          waarbij een onderscheid gemaakt kan worden tussen een klassieke (infantiele) en
          niet klassieke (niet infantiele) vorm. De klassieke vorm presenteert zich kort na
          de geboorte en wordt gekenmerkt door een karakteristieke hypertrofische cardio-
          myopathie, die al bij geboorte aanwezig is. Kinderen overlijden zonder behande-
          ling gemiddeld op de leeftijd tussen 6 en 8 maanden en leren nooit omrollen,
          zitten of staan. Een retrospectief onderzoek bij 20 Nederlandse kinderen liet zien
          dat zonder behandeling geen van deze kinderen ouder dan een jaar werd. Niet
          klassieke patiënten laten een meer geleidelijk ziektebeloop zien. Door progres-
          sieve spierzwakte worden deze patiënten uiteindelijk rolstoel en beademingsbe-
          hoeftig; soms al op de kinderleeftijd. Bij alle vormen wordt de diagnose vaak laat
          Ziekten in categorie 2A                                                             31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>      gesteld en is er al aanzienlijke gezondheidsschade op het moment van diag-
      nose.73,74
2.1.2 Behandelbaarheid
      In 2006 is de enzymvervangingstherapie met Alglucosidase alfa (Myozyme®)
      voor de ziekte van Pompe geregistreerd. Dit is een intraveneuze behandeling, die
      er op gericht is het erfelijk tekort van alfa-glucosidase in alle spiercellen van
      patiënten aan te vullen. Alglucosidase alfa (Myozyme®) heeft een positief effect
      op overleving, hypertrofische cardiomyopathie en ontwikkelingsmijlpalen bij
      baby’s met de klassiek infantiele vorm.73,75 Bij patiënten met de niet-klassieke
      vorm werd een significant effect aangetoond op de spierfunctie (loopafstand);
      longfunctie, spierkracht, vermoeidheid en overleving.76 Ondanks de behandeling
      overlijdt een deel van de klassiek infantiele patiënten, sommige patiënten hebben
      beademing nodig of leren niet lopen. Het is waarschijnlijk dat vroegtijdige
      behandeling de prognose van patiënten verbetert. Zowel bij ernstig aangedane
      baby's als oudere kinderen en volwassenen is ernstige spierschade irreversibel.
      Recent onderzoek wijst er ook op dat start van behandeling direct na geboorte
      ook de antilichaamvorming helpt te voorkomen. Deze antilichaamvorming kan
      zeer uitgesproken zijn bij baby's en kan het effect van behandeling deels antago-
      neren. Antilichaamvorming bij oudere patiënten is veel minder en interfereert
      naar het zich laat aanzien in het merendeel van de gevallen niet met het behan-
      delresultaat. Het is niet duidelijk wanneer vroegere behandeling voor de niet-
      klassieke ziekte van Pompe zou moeten starten, zeker ook gezien de significante
      kosten; ook geldt dat voor een deel van de niet-klassieke patiënten de behande-
      ling minder effectief is. De voordelen van eerdere behandeling door neonatale
      screening zijn voor de patiënten met klassieke ziekte van Pompe overtuigend.
2.1.3 Test voor de ziekte van Pompe
      Alfa-glucosidase deficiëntie kan betrouwbaar gemeten worden op hielprik kaar-
      ten. Hiermee kunnen patiënten onderscheiden worden van niet patiënten. Het is
      niet mogelijk om met behulp van dit assay patiënten met de klassieke en niet-
      klassieke vorm van de ziekte betrouwbaar te onderscheiden. Er kan na detectie
      van de alfa-glucosidase deficiëntie in een vervolgstap gescreend worden op de
      c.-32-13T>G mutatie. Deze mutatie is kenmerkend voor de niet-klassieke vorm
 2    Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>      van de ziekte van Pompe. Hiermee wordt een deel van de niet-klassieke patiënten
      geïdentificeerd echter een ander deel ook niet. Er zijn diverse mutaties bekend
      die een klassieke vorm van de ziekte tot gevolg hebben.
      Als er direct gescreend zou worden op DNA niveau, dan kan de screening gericht
      worden op de mutaties waarvan bekend is dat ze klassieke ziekte van Pompe ver-
      oorzaken. De techniek voor direct screenen op DNA-niveau is echter nog niet
      gevalideerd.
2.1.4 Nevenbevindingen
      Deficiëntie van zure alfa-glucosidase is specifiek voor de ziekte van Pompe; er
      worden geen nevenbevindingen verwacht, maar zowel klassieke als niet klas-
      sieke vormen worden gedetecteerd.
      Sinds het vorige advies van de Gezondheidsraad over neonatale screening,11 is de
      behandeling met enzymtherapie voor de ziekte van Pompe geregistreerd, hier-
      door is de behandelbaarheid sterk verbeterd. Echter, de onmogelijkheid om op dit
      moment gericht te screenen op klassieke ziekte van Pompe, vindt de commissie
      zeer problematisch. Daarom deelt zij de ziekte van Pompe vooralsnog in catego-
      rie 2A in.
2.2   Cerebrotendineuze Xanthomatosis (CTX) (OMIM 213700)
2.2.1 Aard en beloop van de ziekte
      Cerebrotendineuze Xanthomatosis (CTX) is een autosomaal recessief overer-
      vende stoornis in de galzuursynthese. Het defecte enzym sterol-27-hydroxylase
      resulteert in een overproductie van gal-alcoholen, cholestanol en cholesterol. Sta-
      peling van de laatste twee metabolieten leidt met name tot juveniel dubbelzijdig
      cataract, peesxanthomen, chronische diarree en progressieve neurologische pro-
      blemen. Onbehandelbare diarree treedt vaak, naast cataract en beginnende neuro-
      logische symptomen, al op jonge leeftijd op. Zonder behandeling presenteert
      CTX zich als een overwegend ernstige neurometabole ziekte die tot een voortij-
      dige dood kan leiden. Het fenotype is zeer divers, hetgeen de klinische diagnose
      bemoeilijkt. Dit geldt ook voor het fenotype binnen één familie.77,78
      Ziekten in categorie 2A                                                             33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>2.2.2 Behandelbaarheid
      CTX is goed te behandelen door suppletie met chenodeoxycholzuur en een sta-
      tine. De cholestanolspiegel normaliseert na behandeling van een tot twee jaar.
      Wanneer de behandeling gestart wordt voordat symptomen zijn opgetreden kun-
      nen complicaties voorkomen worden. Daarentegen is o.a. de neurologische
      schade irreversibel, waardoor het van groot belang is de behandeling zo snel
      mogelijk te starten.79-81
2.2.3 Test voor CTX
      Op dit moment is er nog geen betrouwbare screeningsmethode in gebruik. Een
      proof-of-concept LC-ESI-tandem massaspectrometrie methode is opgezet. Deze
      maakt gebruik van keto-derivatisering om de in CTX accumulerende ketosterol
      galzuren te detecteren. Met name marker 7alpha,12alpha-dihydroxy-4-chole-
      steen-3-on (7α12αC4) blijkt specifiek voor CTX te zijn en een betere marker dan
      cholestanol. Deze methode is echter pas recent ontwikkeld en slechts gevalideerd
      met twee positieve bloedspotkaartjes zodat er geen uitspraak over sensitiviteit en
      specificiteit mogelijk is.82
      De commissie beschouwt de screeningstest als veelbelovend, maar onvoldoende
      gevalideerd. Daarom deelt zij CTX vooralsnog in categorie 2A in. Ze beveelt een
      studie aan om de testmethode te valideren binnen de setting van de neonatale
      screening in Nederland.
2.3   Phosphoglucomutase 1 (PGM1) deficiëntie (OMIM 612934)
2.3.1 Aard en beloop van de ziekte
      Phosphoglucomutase 1 (PGM1) deficiëntie is een autosomaal, recessief overer-
      vende ziekte. Phosphoglucomutase 1 verzorgt de omzetting van glucose-1-fos-
      faat in glucose-6-fosfaat en vice versa. Deze stap vormt een cruciale stap in het
      vrijmaken van energie uit glycogeen, waarbij glucose-1-fosfaat ontstaat dat via
      glucose-6-fosfaat naar de glycolyse wordt geleid. Bij de eerste beschreven vol-
      wassen patiënt leidde dit tot inspanningsgebonden spierklachten, episodes van
      rhabdomyolyse en verhoogd CK in bloed.83 Onderzoek heeft aangetoond dat ook
      de inbouw van suikers in de eiwitglycosylering wordt verstoord door een defect
      PGM1.84 Het klinische beeld bij deze patiënten omvatte ook lage bloedsuiker-
 4    Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>      spiegels, verhoogde leverenzymen, afwijkend groeihormoon, problemen met de
      puberteitsontwikkeling, midline afwijkingen in het gehemelte en gedilateerde
      cardiomyopathie.84,85 Een deel van deze problemen kan samenhangen met fou-
      tieve glycosylering van eiwitten, terwijl de oorsprong van andere symptomen
      onduidelijk is. De meest ernstige complicaties die tot nu toe bekend zijn, zijn
      diepe crises van lage bloedsuikerspiegels en het optreden van hartfalen resulte-
      rend in overlijden.
      De fenotypische variabiliteit van de op dit moment bekende patiënten omvat
      patiënten met een geïsoleerde spieraandoening, patiënten met voornamelijk
      hepatopathie, en patiënten met een volledig beeld van alle bovengenoemde
      symptomen.86,87
2.3.2 Behandelbaarheid
      Voor behandeling van de lage bloedsuikerspiegels is de toediening van complexe
      koolhydraten (zoals maizena) in het dieet succesvol toegepast. Daarnaast zijn
      enkele patiënten behandeld op basis van verhoging van de hoeveelheid galactose
      in het dieet. Hierdoor verminderde de afwijkende eiwitglycosylering en verbe-
      terde de spiegels van onder andere groeihormoon. In hoeverre de hartcomplica-
      ties voorkomen kunnen worden vergt verder onderzoek.87
2.3.3 Test voor PGM1 deficiëntie
      Voor de identificatie van PGM1 deficiëntie bij de neonatale screening is een
      methode ontwikkeld voor directe meting van het enzym. De methode is een aan-
      passing van de huidige enzymatische methode om galactosemie op te sporen in
      de hielprikscreening. De methode is getest op 2017 geanonimiseerde controle
      bloedspots en 8 bloedspots van patiënten met PGM1 deficiëntie. Deze bloedspots
      werden echter niet in de neonatale periode verzameld. Met een voorlopige cut-
      off van 0.1% werden alle PGM1-deficiënte patiënten geïdentificeerd (sensitivi-
      teit 100%, specificiteit > 99.9%).87 Een wetenschappelijke studie zal nodig zijn
      om de positieve voorspellende waarde van deze bepaling in de populatie vast te
      stellen. Hieronder valt ook het meten van de PGM1 activiteit in neonatale bloed-
      spots van PGM1 patiënten. De specificiteit van de enzymassay geeft vooralsnog
      geen aanleiding tot verdenking op nevenbevindingen.
      Ziekten in categorie 2A                                                          35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>      De commissie beschouwt de screeningstest als veelbelovend, maar onvoldoende
      gevalideerd. Daarom deelt zij PGM1 deficiëntie vooralsnog in categorie 2A in.
      Ze beveelt een studie aan om de testmethode te valideren binnen de setting van
      de neonatale screening in Nederland.
2.4   Cystinose (OMIM 21980)
2.4.1 Aard en beloop van de ziekte
      Mutaties in het CTNS gen leiden tot dysfunctie van het eiwit cystinosine, waar-
      door het transport van cystine uit de lysosomen verstoord raakt. Cystinose is een
      autosomaal recessief overervende ziekte. Stapeling van cystine in de lysosomen
      leidt tot kristalvorming die nieren, ogen en soms ook lever, milt, hersenen en
      spieren beschadigt. De infantiele vorm van cystinose, de meest ernstige, wordt
      zichtbaar in de eerste drie tot negen levensmaanden als het renale Fanconi-syn-
      droom. Het hoornvlies raakt in het eerste levensjaar betrokken.88-90
      Er is weinig fenotypische variabiliteit bij de infantiele vorm van cystinose, alle
      patiënten presenteren met ernstig Fanconi-syndroom. De juveniele vorm kan in
      ernst variëren, maar dat betreft slechts ~5% van alle patiënten. Beide vormen
      moeten direct na de diagnose met cysteamine behandeld worden.91
2.4.2 Behandelbaarheid
      Behandeling van cystinose bestaat uit het toedienen van cysteamine oraal en als
      oogdruppels. Het cysteamine wordt opgenomen in het lysosoom en verbreekt de
      disulfide band in het cystine (disulfide van cysteine), wat resulteert in een cys-
      teine en een cysteine-cysteamine disulfide. Het cysteine kan het lysosoom verla-
      ten via een cysteine transporter, terwijl de cysteine-cysteamine disulfide via een
      aminozuurtransporter uit het lysosoom wordt getransporteerd. De beschadiging
      van de organen wordt door behandeling met cysteamine sterk vertraagd. Als de
      nierfunctie ernstig verslechtert, is dialyse of een niertransplantatie noodzakelijk.
      De prognose wordt bepaald door het tijdstip van starten van de behandeling.91,92
2.4.3 Test voor cystinose
      Vooralsnog is er geen betrouwbare screeningsmethode aanwezig. De huidige
      diagnostische methode, bepaling van vrij cystine in granulocyten dan wel leuko-
 6    Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>      cyten, is niet mogelijk op een hielprik bloedspot. Bij Nederlandse patiënten
      wordt een 57-kb deletie gevonden in ca. 60% van de allelen, met name bij patiën-
      ten met de ernstige vorm. Deze 57 kb deletie omvat tevens een naastgelegen
      gen genaamd SHPK, wat codeert voor het sedoheptulose kinase. Patiënten met
      de 57-kb deletie op beide allelen missen daardoor ook het SHPK gen en hebben
      verhoogde concentraties van sedoheptulose in onder andere bloedspots. Echter
      recent is aangetoond dat sedoheptulose ook verhoogd gevonden kan worden bij
      personen die geen cystinose hebben. Screenen door middel van sedoheptulose
      concentratie met als second tier DNA-onderzoek naar de 57-kb deletie zou een
      optie kunnen zijn, echter levert het een te groot aantal gemiste patiënten op,
      omdat er ook patiënten zijn met compound heterozygotie of homozygotie voor
      een andere mutatie.93-95
      Een andere optie is door middel van (eerstelijns)screening op DNA-niveau, dit is
      op dit moment technisch nog niet mogelijk, maar wordt wel spoedig verwacht.
      Bij screening direct op DNA-niveau zal ook dragerschap gevonden worden als
      nevenbevinding.
      De commissie deelt cystinose op grond van bovenstaande in categorie 2A in.
2.5   Methyleentetrahydrofolaat reductase (MTHFR) deficiëntie
      (OMIM 236250)
2.5.1 Aard en beloop van de ziekte
      Methyleentetrahydrofolaat reductase (MTHFR) deficiëntie is een autosomaal,
      recessief overervende ziekte. MTHFR deficiëntie is een defect in de omzetting
      van methyleentetrahydrofolaat naar methyltetrahydrofolaat (MTHF). MTHF is
      de circulerende vorm van folaat en is ook het substraat in remethylering van
      homocysteine naar methionine. MTHFR deficiëntie leidt vaak tot progressieve
      neurologische problemen. Atherotrombose en veneuze trombose zijn levensbe-
      dreigende complicaties.96-98 MTHFR deficiëntie kan zich al presenteren in de
      eerste levensmaanden maar ook ver in de volwassen leeftijd.
2.5.2 Behandelbaarheid
      De behandelbaarheid van deze aandoening is moeilijk bewijsbaar omdat deze
      vooralsnog alleen op basis van case reports of relatief kleine aantallen patiënten
      is gebaseerd. Studies laten zien dat patiënten onder adequate behandeling vaak
      Ziekten in categorie 2A                                                            37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>      klinisch stabiel zijn en dat een vroegtijdige start van de behandeling leidt tot een
      goede prognose.98,99
2.5.3 Test voor MTHFR deficiëntie
      Vooralsnog is er geen betrouwbare screeningsmethode aanwezig. Als screenings-
      test voor MTHFR deficiëntie zijn er twee opties. De eerste methode is methio-
      nine bepalen en bij zeer lage concentratie (< 1%), in een 2nd tier bepaling van
      totaal homocysteine.100 De tweede methode is het totaal homocysteine bepalen in
      alle bloedspots.101
      Technisch zijn beide benaderingen uitvoerbaar. Er zijn te weinig gegevens
      beschikbaar om te evalueren welke optie het meest geschikt is. Bij de eerste
      methode zijn de extra kosten gering, maar er zullen waarschijnlijk MTHFR pati-
      enten gemist worden. Bij de tweede optie waar de homocysteine bepaling in alle
      bloedspots bepaald moet worden, zijn de kosten hoger, maar zullen naar ver-
      wachting meer MTHFR patiënten opgespoord worden. Een groot voordeel van
      optie b. is dat ook alle andere vormen van homocystinurie (zoals CBS en CblC
      deficiënties) adequaat opgespoord kunnen worden.
      Een andere optie is door middel van (eerstelijns)screening op DNA-niveau, dit is
      op dit moment technisch nog niet mogelijk, maar wordt wel spoedig verwacht.
2.5.4 Nevenbevindingen
      Bij de eerste methode worden de volgende ziekten als nevenbevinding verwacht:
      Cbl defecten zoals CblC, CblD, CblE, Cbl F, CblG en CblJ en mogelijk ook vita-
      mine B12 deficiënties. Met de tweede methode worden ook patiënten opge-
      spoord met defecten die leiden tot een verhoogd homocysteine: cystathionine
      beta-synthase (CBS) deficiëntie en Cbl defecten zoals CblC, CblD, CblE, Cbl F,
      CblG en CblJ. Tevens zullen neonaten met vitamine B12 deficiënties worden
      gevonden.115 Mogelijk worden ook patiënten met folaat deficientie gevonden,
      hetgeen een voordeel is, omdat dit zeer goed behandelbaar is. Bij screening
      direct op DNA-niveau zal ook dragerschap gevonden worden.
      Deze ziekte is niet eerder door de Gezondheidsraad overwogen voor opname in
      de neonatale screening. Gezien het gebrek aan een gevalideerde screeningsme-
      thode deelt de commissie deze ziekte in categorie 2A in.
 8    Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre> oofdstuk 3
          Ziekten in categorie 2B
3.1       Galactokinase (GALK) deficiëntie (OMIM 230200)
3.1.1     Aard en beloop van de ziekte
          Galactokinase (GALK) deficiëntie is een autosomaal, recessief overervende
          ziekte. Patiënten met GALK deficiëntie presenteren zich met bilateraal cataract,
          dat al ontstaat in de eerste levensweken.102-104 De exacte pathofysiologie van de
          cataract vorming is niet bekend, de meest waarschijnlijke hypothese is dat de
          verhoogde galactitol concentratie als gevolg van de GALK deficiëntie leidt tot
          osmotische zwelling en beschadiging van de ooglens. Cataract geeft een ernstige
          verstoring van de normale ontwikkeling van het kind en leidt tot blindheid. Bij
          ernstig cataract is operatief ingrijpen met lens extractie de enige behandeling. Dit
          geeft risico op lange termijn complicaties zoals ernstige refractie afwijkingen,
          glaucoom, en retina loslating.
          In de literatuur zijn naast het voornaamste symptoom, het cataract, diverse
          andere symptomen beschreven bij patiënten met GALK deficiëntie, waaronder
          mentale retardatie, microcephalie, doofheid, gestoorde groei, epilepsie en hypo-
          glycemie. De relatie van deze symptomen met de GALK deficiëntie is niet dui-
          delijk.102,103
          Ziekten in categorie 2B                                                              39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>3.1.2 Behandelbaarheid
      De behandeling van GALK deficiëntie is een lactosevrij dieet. Tijdige start van
      het dieet (voor de leeftijd van 2 maanden) voorkomt cataractvorming, vermindert
      al bestaand cataract, en voorkomt visus problemen en de noodzaak voor lensex-
      tractie.103-105
      Tussen 1991 en 2010 werden in de regio Berlijn 17 patiënten met GALK defici-
      entie met hielprikscreening opgespoord. Na de start van het lactosevrije dieet
      heeft geen van de opgespoorde patiënten een verminderd gezichtsvermogen.103
      In 2000-2010 werden in de regio Hannover 9 patiënten met GALK deficiëntie
      opgespoord met hielprikscreening. Bij 5/9 patiënten werd bij diagnose en in de
      daaropvolgende jaren geen cataract aangetoond, 1 patiënt toonde bij diagnose
      bilateraal cataract dat 2 maanden na start behandeling verdween, 1 patiënt werd
      laat gediagnosticeerd (3 maanden) en heeft een lens extractie ondergaan ivm per-
      sisterend cataract, 1 patiënt toonde unilateraal cataract op de leeftijd van 2 jaar en
      heeft daarvoor lensextractie ondergaan, het beloop van 1 patiënt is onbekend.104
3.1.3 Test voor GALK deficiëntie
      Voor screening op galactokinase deficiëntie is een betrouwbare methode beschik-
      baar. Meting van totaal galactose (TGAL) in de bloedspot is een goede eerste
      screening. In de huidige screening voor klassieke galactosemie (GALT deficiën-
      tie) wordt deze meting al verricht, echter alleen als de GALT activiteit is ver-
      laagd. Bij deze GALT screening worden patiënten verwezen indien het
      TGAL>700 umol/l is.
      Voor screening op GALK deficiëntie dient de TGAL screening bij alle neonaten
      te worden verricht. Alle in de literatuur bekende GALK deficiënte patiënten
      opgespoord met hielprik screening hadden een sterk verhoogde TGAL waarde:
      in het eerst beschreven cohort range 3.963-8.159 umol/l116 en in het tweede
      cohort mean 8.892 umol/l met SD 5.243.103 Voor het cohort beschreven door
      Hennerman e.a. werd een afkapwaarde van 2.200 umol/l aangehouden.104
      In 2007 is gedurende 4 maanden bij alle neonaten in Nederland TGAL meting
      verricht in het kader van de GALT screening (verwijzing bij TGAL >700 umol/l).
      Deze maat bleek voor de GALT screening niet voldoende specifiek, wat reden is
 0    Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>      geweest de GALT screeningsmethode aan te passen en direct GALT enzym te
      meten.
      Voor screening op GALK deficiëntie kan een veel hogere afkapwaarde worden
      gekozen. Uit de literatuur blijkt dat bij screening na de leeftijd van 36 uur, bij
      een kind dat lactose bevattende voeding krijgt, een TGAL van 2.000 umol/l een
      veilige afkapgrens is.
      Gedurende de eerste 4 maanden van 2007 is door de Nederlandse screenings
      laboratoria bij ca 55.000 neonaten TGAL gemeten. Van deze neonaten zouden
      bij een afkapgrens van 2.000 umol/l vijf kinderen voor een afwijkende GALK
      screening zijn verwezen (waardes tussen 2.001-3.000 umol/l). Omdat de diag-
      nose niet binnen een dag gesteld hoeft te worden is een goede second tier een
      GALK meting. Voor deze enzymanalyse zijn screeningskits beschikbaar.
      Bij een eerste screening met meting van TGAL gevolgd door een GALK meting
      als second tier bij neonaten met een TGAL waarde >2.000 is het te verwachten
      aantal onterecht verwezen kinderen zeer gering.
      Bij deze screening worden geen nevenbevindingen verwacht.
      Screening op GALK deficiëntie is niet overwogen in het rapport van de gezond-
      heidsraad in 2005.11 De commissie deelt GALK deficiëntie op grond van het
      bovenstaande in categorie 2B is. De test is voldoende gevalideerd, maar de
      gezondheidswinst is beperkter dan voor andere, ernstigere stofwisselingsziekten.
3.2   Argininosuccinurie, Argininosuccinate lyase deficiëntie (ASL)
      (OMIM 207900)
3.2.1 Aard en beloop van de ziekte
      Argininosuccinurie, Argininosuccinate lyase deficiëntie (ASL) is een autoso-
      maal, recessief overervende ziekte. ASL is een defect van de ureumcyclus. ASL
      presenteert als hyperammoniemische encephalopathie. Er is vaak sprake van
      hyperammoniemie in de neonatale periode. Hieraan voorafgaand worden symp-
      tomen gezien als slecht drinken, braken, hypotonie en lethargie. De late onset
      vorm kan zich in de kinderleeftijd presenteren, hierbij hoeven geen periodes van
      hyperammoniemie voor te komen. Over het algemeen geldt dat de hyperammo-
      nische crises minder voorkomen dan bij de proximale ureumcyclusdefecten
      Ziekten in categorie 2B                                                            41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>      (UCD’s). De toekomstverwachting is echter slechter. Er bestaat een groot risico
      op neurocognitieve schade. Bovendien zijn lever ziekte (cirrhose en malignitei-
      ten van de lever) en hoge bloeddruk beschreven. Tevens staan gedragsafwijkin-
      gen en epilepsie meer op de voorgrond dan bij de andere UCD’s. Gevolgen van
      de hyperammoniemische crises in de neonatale periode zijn uitgebreide hersen-
      schade en hersenatrofie.106
3.2.2 Behandelbaarheid
      De behandeling bestaat uit een eiwit-beperkt dieet met zo nodig toevoeging van
      essentiële aminozuren. Daarnaast worden stikstof-scavengers gegeven om de
      belasting voor het stikstof-metabolisme, uitscheiding door de ureum-cyclus, te
      vermijden. Daarnaast is preventie van catabolisme middels adequate voeding
      noodzakelijk.107 In diermodellen zijn de mogelijke effecten van stikstofmo-
      noxide (NO) bestudeerd. NO zou bij deze ziekte mogelijk ook een rol spelen in
      de slechte prognose. Van deze therapie zijn de effecten voor de patiënt nog niet
      bekend.107-109
3.2.3 De test voor ASL deficiëntie
      Er een betrouwbare methode voor screening op ASL deficiëntie. Citrulline kan in
      de hielprik bloedspot gemeten worden en is in Duitsland en de VS reeds toege-
      past. Citrulline waarden van 100-300 umol/l worden bij deze ziekte gevonden.
      Een eventuele 2nd tier techniek zou meting van argininosuccinaat kunnen zijn .
      Echter dit vertraagt het verkrijgen van een uitslag wat niet wenselijk is, gezien de
      mogelijk zeer vroege neonatale presentatie.
      Er zijn nevenbevindingen bij de screening, namelijk CNLT1, citrine deficiëntie
      en pyruvate carboxylase deficiëntie. Dit zijn redelijk goed behandelbare stofwis-
      selingsziekten.
      Studies over lange termijngevolgen van screening en behandeling laten echter
      zien dat ondanks het handhaven van normale ammoniak concentraties in een
      serie van 17 patiënten bij 29 % een laag-normaal IQ werd vastgesteld. De behan-
      deling heeft echter niet geleid tot effectieve preventie van neurocognitieve
      schade.110
 2    Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>De commissie deelt de ziekte op grond van bovenstaande in categorie 2B in en
adviseert ASL niet op te nemen in de neonatale screening.
Ziekten in categorie 2B                                                      43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>4 Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre> oofdstuk 4
          Ziekten in categorie 3
4.1       Multiple acyl-CoA dehydrogenase deficiëntie (MADD/glutaaracidurie
          type 2) (OMIM 231680)
4.1.1     Aard en beloop van de ziekte
          Multiple acyl-CoA dehydrogenase deficiëntie (MADD, ook bekend als glutaara-
          cidemie type II) is een groep van autosomaal recessieve ziekten van de mito-
          chondriële vetzuuroxidatie en katabolisme van vertakte keten aminozuren,
          lysine, en choline.111 Mutaties in minimaal 3 betrokken genen kunnen aanleiding
          geven tot een deficiënte intramitochondriële acyl-CoA dehydrogenering en daar-
          mee een verminderde elektronentransport van de acyl-CoA’s naar ubiquinon.
          De klinische kenmerken variëren qua ernst en debuutleeftijd en zijn onderver-
          deeld in drie fenotypes: acute neonatale presentatie met aangeboren afwijkingen
          (meestal cystenieren of dysplastische nieren), acute neonatale presentatie zonder
          afwijkingen en acute/chronische relatief mildere presentatie, die kan variëren van
          de jonge kinderleeftijd tot volwassenheid.111
          Ziekten in categorie 3                                                             45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>4.1.2 Behandelbaarheid
      Er is geen effectieve behandeling voor MADD-patiënten (typen I en II) die zich
      vroeg presenteren.111 Complete enzymdefecten zijn geassocieerd met congeni-
      tale afwijkingen en vroeg overlijden.117 Voor de mildere (type III) patiënten
      bestaat behandeling uit riboflavine, glycine en carnitine en een dieet beperkt in
      vet en eiwit. Deze ervaring is gebaseerd op case studies en single-center kleine
      cohortstudies. De suppletie met natrium D,L-3-hydroxybutyraat heeft een expe-
      rimenteel karakter en is gebaseerd op case reports.118-120
4.1.3 Test voor MADD
      Via tandem massaspectrometrie en acylcarnitineprofilering in hielprik bloed is
      het mogelijk om pasgeborenen met MADD op te sporen.123 In het screeningslab
      is geen second tier techniek nodig.
      In Nederland zijn momenteel 4 kinderen met MADD die kunnen worden
      beschouwd als ‘bijvangst’ van het (pilot-) screeningsprogramma sinds 2003.
      Omgekeerd bestaat de theoretische mogelijkheid dat, afhankelijk van welke
      MADD-markers worden gehanteerd, de volgende ‘aandoeningen’ worden
      geïdentificeerd: C4 (SCAD, EE, IBG, FIGLU), C5 (IVA, 2MBG, EE). C6
      (MCAD, MCAD-het), C8 (MCAD, MCAD-het, MCAD-mat), C10 (MCAD,
      MCAD-het), C5-DC (GA-I, MCAD), C12:1 (VLCAD-het, VLCAD), C12 (CPT-
      II, CACT, VLCAD, VLCAD-het), C14:2 (VLCAD, LCHAD/MTP, VLCAD-
      het), C14:1 (VLCAD, VLCAD-het, LCHAD/MTP), C14 (CPT-II, VLCAD,
      CACT, VLCAD-het, LCHAD/MPT), C4/C2 (SCAD, IBG, EE, FIGLU), C4/C3
      (EE, IBG, FIGLU, SCAD), C5/C0 (IVA, 2MBG, EE), C5/C2 (IVA, 2MBG, EE),
      C5/C3 (IVA, EE, 2MBG), C8/C2 (MCAD, MCAD-mat, MCAD-het), C5-DC/
      C5-OH (GA-I, GA-I-mat), C14:1/C2 (VLCAD, LCHAD/MPT, VLCAD-het),
      C14:1/C16 (VLCAD, VLCAD-het, LCHAD/MTP).25
      Er zijn landen waar MADD is opgenomen in het programma van het neonatale
      bevolkingsonderzoek. Er is echter opvallend weinig literatuur beschikbaar die
      deze screening evalueert, wat deels veroorzaakt wordt door de extreem lage pre-
      valentie van de aandoening. Er is een cohortstudie van 3 prospectief gescreende
      MADD-patiënten, op basis van ETF-A mutaties: twee kinderen zijn ondanks
      behandeling overleden. Op basis van deze beperkte gegevens kan de aandoening
      niet in categorie 2b opgenomen worden. Complicerende factoren zijn de lage
 6    Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>      prevalentie; er bestaan meerdere aandoeningen binnen het spectrum van MADD;
      het is onduidelijk of tandem massaspectrometrie een goede methode is om de
      relatief milde/behandelbare varianten van MADD op te sporen; er zijn geen stu-
      dies die laten zien dat er voor MADD een bewezen testmethode bestaat.
      In het vorige rapport van de Gezondheidsraad wordt MADD geplaatst in catego-
      rie 3 omdat de aandoening niet goed behandelbaar is.11 Er zijn sindsdien geen
      nieuwe gepubliceerde inzichten. De commissie blijft van mening dat MADD in
      categorie 3 thuis hoort.
4.2   Citrulinemie Type 1 (OMIM 215700)
4.2.1 Aard en beloop van de ziekte
      Citrulinemie type 1 is een autosomaal, recessieve overervende ziekte. Klassieke
      CTLN1 presenteert meestal als een ernstige, levensbedreigende, metabole ontre-
      geling in de neonatale periode veroorzaakt door hyperammoniemie. Er bestaat
      echter ook een late onset vorm die zich van kinderleeftijd tot op volwassen leef-
      tijd kan presenteren. Hierbij treden symptomen op als verminderd bewustzijn ,
      gedragsveranderingen, abnormale bewegingen, prikkelbaarheid en convulsies.
      De ziekte kan zich ook manifesteren met stroke-like episoden of fulminant lever
      falen. Gevolgen van de hyperammoniemie in de neonatale periode zijn uitge-
      breide hersenschade en hersenatrofie.
      Er is sprake van fenotypische variabiliteit: Er bestaat een neonatale vorm en een
      volwassen vorm, naast een mildere vorm die ook op de kinderleeftijd voorkomt.
      Deze diversiteit wordt verklaard door verschillen in residuele enzymactiviteit.
      Een deel van de variabiliteit blijft echter nog onverklaard.
4.2.2 Behandelbaarheid
      De behandeling bestaat uit een eiwit-beperkt dieet met zo nodig toevoeging van
      essentiële aminozuren. Daarnaast wordt medicatie gegeven om stikstof weg te
      vangen en zo de belasting voor de ureum-cyclus te vermijden. Levertransplanta-
      tie is eveneens een optie.107 Een prospectieve behandeling van ureum cyclus
      defecten resulteert in een verbeterde uitkomst. Er blijft echter een risico op hype-
      rammoniemie bestaan, zoals bij infecties/ koorts.15,112 Neonatale screening op
      CTLN1 heeft aangetoond dat identificatie van patiënten in de presymptomati-
      sche periode de hyperammoniemische encephalopathie kan voorkomen.
      Ziekten in categorie 3                                                               47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>      Screening in Zuidwest Duitsland heeft met 10 jaar screening uit een totaal van
      1.084.195 pasgeborenen 4 patiënten met klassieke CTLN1 en 6 patiënten met
      een milde vorm gedetecteerd. Drie van de patiënten met de klassieke vorm waren
      echter al symptomatisch op het moment dat de uitslag van de hielprik bekend
      werd. In Australië zijn in de periode van 2002 tot 2012: 3 kinderen met CTLN1
      gediagnosticeerd (uit 1.551.200 geboorten).
4.2.3 Test voor citrulinemie type 1
      De screeningsmethode bestaat uit de bepaling van citrulline in het hielprikbloed.
      Deze bepaling is sensitief.113 Ratio’s van aminozuren met citrulline kunnen
      nevenbevindingen verminderen.21
      Nevenbevindingen bestaan uit citrine deficiëntie, argininosuccinate lyase (ASL)
      deficiëntie en pyruvate carboxylase deficiëntie. Citrine deficiëntie is overigens
      zeer zeldzaam in de niet Aziatische bevolking. Pyruvaat carboxylase deficiëntie
      is zeer zeldzaam. Het is niet goed duidelijk of deze aandoening behandelbaar is.
      De commissie is van mening dat de gezondheidswinst door screening op citruli-
      nemie type 1 onvoldoende is aangetoond, en plaatst de ziekte in categorie 3.
 8    Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Literatuur
Horster F, Baumgartner MR, Viardot C, Suormala T, Burgard P, Fowler B e.a. Long-term outcome in
methylmalonic acidurias is influenced by the underlying defect (mut0, mut-, cblA, cblB). Pediatr Res
2007; 62(2): 225-230.
Matsui SM, Mahoney MJ, Rosenberg LE. The natural history of the inherited methylmalonic
acidemias. N Engl J Med 1983; 308(15): 857-861.
Meer SB van der, Poggi F, Spada M, Bonnefont JP, Ogier H, Hubert P e.a. Clinical outcome of long-
term management of patients with vitamin B12-unresponsive methylmalonic acidemia. J Pediatr
1994; 125(6 Pt 1): 903-908.
Nicolaides P, Leonard J, Surtees R. Neurological outcome of methylmalonic acidaemia. Arch Dis
Child 1998; 78(6): 508-512.
Dionisi-Vici C, Deodato F, Roschinger W, Rhead W, Wilcken B. ‘Classical’ organic acidurias,
propionic aciduria, methylmalonic aciduria and isovaleric aciduria: long-term outcome and effects of
expanded newborn screening using tandem mass spectrometry. J Inherit Metab Dis 2006; 29(2-3):
383-389.
Zytkovicz TH, Fitzgerald EF, Marsden D, Larson CA, Shih VE, Johnson DM e.a. Tandem mass
spectrometric analysis for amino, organic, and fatty acid disorders in newborn dried blood spots: a
two-year summary from the New England Newborn Screening Program. Clin Chem 2001; 47(11):
1945-1955.
Wilcken B, Wiley V, Hammond J, Carpenter K. Screening newborns for inborn errors of metabolism
by tandem mass spectrometry. N Engl J Med 2003; 348(23): 2304-2312.
Fowler B, Leonard JV, Baumgartner MR. Causes of and diagnostic approach to methylmalonic
acidurias. J Inherit Metab Dis 2008; 31(3): 350-360.
Literatuur                                                                                           49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>  Campbell CD, Ganesh J, Ficicioglu C. Two newborns with nutritional vitamin B12 deficiency:
  challenges in newborn screening for vitamin B12 deficiency. Haematologica 2005; 90(12 Suppl):
  ECR45.
0 Marble M, Copeland S, Khanfar N, Rosenblatt DS. Neonatal vitamin B12 deficiency secondary to
  maternal subclinical pernicious anemia: identification by expanded newborn screening. J Pediatr
  2008; 152(5): 731-733.
1 Gezondheidsraad. Neonatale screening. Den Haag: Gezondheidsraad; 2005: publicatienr. 2005/11.
2 De Sain-van der Velden MGM, Bosch AM, Prinsen BHCMT, van Hasselt PM, Hofstede F, Wijburg
  FA, Visser G. Uitbreiding neonatale screeningsprogramma met propionacidemie en
  methylmalonacidemie is zinvol. Ned Tijdschr Klin Chem Labgeneesk 36, 167-169. 2011.
3 Lee TM, Addonizio LJ, Barshop BA, Chung WK. Unusual presentation of propionic acidaemia as
  isolated cardiomyopathy. J Inherit Metab Dis 2009; 32 Suppl 1: S97-101.
4 Grunert SC, Mullerleile S, De SL, Barth M, Walter M, Walter K e.a. Propionic acidemia: clinical
  course and outcome in 55 pediatric and adolescent patients. Orphanet J Rare Dis 2013; 8: 6.
5 Lindner M, Ho S, Kolker S, Abdoh G, Hoffmann GF, Burgard P. Newborn screening for
  methylmalonic acidurias--optimization by statistical parameter combination. J Inherit Metab Dis
  2008; 31(3): 379-385.
6 Houten SM, Wanders RJ. A general introduction to the biochemistry of mitochondrial fatty acid beta-
  oxidation. J Inherit Metab Dis 2010; 33(5): 469-477.
7 Lopriore E, Gemke RJ, Verhoeven NM, Jakobs C, Wanders RJ, Roeleveld-Versteeg AB e.a.
  Carnitine-acylcarnitine translocase deficiency: phenotype, residual enzyme activity and outcome. Eur
  J Pediatr 2001; 160(2): 101-104.
8 Morris AA, Olpin SE, Brivet M, Turnbull DM, Jones RA, Leonard JV. A patient with carnitine-
  acylcarnitine translocase deficiency with a mild phenotype. J Pediatr 1998; 132(3 Pt 1): 514-516.
9 Pierre G, Macdonald A, Gray G, Hendriksz C, Preece MA, Chakrapani A. Prospective treatment in
  carnitine-acylcarnitine translocase deficiency. J Inherit Metab Dis 2007; 30(5): 815.
0 Iacobazzi V, Convertini P, Infantino V, Scarcia P, Todisco S, Palmieri F. Statins, fibrates and retinoic
  acid upregulate mitochondrial acylcarnitine carrier gene expression. Biochem Biophys Res Commun
  2009; 388(4): 643-647.
1 Region 4 database. 2015. Internet: https://www.region4genetics.org/ geraadpleegd 1 april 2015.
2 Iacobazzi V, Pasquali M, Singh R, Matern D, Rinaldo P, mat di San FC e.a. Response to therapy in
  carnitine/acylcarnitine translocase (CACT) deficiency due to a novel missense mutation. Am J Med
  Genet A 2004; 126A(2): 150-155.
3 Lee BH, Kim YM, Kim JH, Kim GH, Kim JM, Kim JH e.a. Atypical Manifestation of CPT1A
  Deficiency: Hepatosplenomegaly And Nephromegaly 4. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2013;
4 Fingerhut R, Roschinger W, Muntau AC, Dame T, Kreischer J, Arnecke R e.a. Hepatic carnitine
  palmitoyltransferase I deficiency: acylcarnitine profiles in blood spots are highly specific. Clin Chem
  2001; 47(10): 1763-1768.
0 Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>5 McHugh D, Cameron CA, Abdenur JE, Abdulrahman M, Adair O, Al Nuaimi SA e.a. Clinical
  validation of cutoff target ranges in newborn screening of metabolic disorders by tandem mass
  spectrometry: a worldwide collaborative project. Genet Med 2011; 13(3): 230-254.
6 Albers S, Marsden D, Quackenbush E, Stark AR, Levy HL, Irons M. Detection of neonatal carnitine
  palmitoyltransferase II deficiency by expanded newborn screening with tandem mass spectrometry.
  Pediatrics 2001; 107(6): E103.
7 Bonnefont JP, Bastin J, Behin A, Djouadi F. Bezafibrate for an inborn mitochondrial beta-oxidation
  defect. N Engl J Med 2009; 360(8): 838-840.
8 Roe CR, Yang BZ, Brunengraber H, Roe DS, Wallace M, Garritson BK. Carnitine
  palmitoyltransferase II deficiency: successful anaplerotic diet therapy 1. Neurology 2008; 71(4): 260-
  264.
9 Daum RS, Scriver CR, Mamer OA, Delvin E, Lamm P, Goldman H. An inherited disorder of
  isoleucine catabolism causing accumulation of alpha-methylacetoacetate and alpha-methyl-beta -
  hydroxybutyrate, and intermittent metabolic acidosis 1. Pediatr Res 1973; 7(3): 149-160.
0 Korman SH. Inborn errors of isoleucine degradation: a review. Mol Genet Metab 2006; 89(4): 289-
  299.
1 Catanzano F, Ombrone D, Di SC, Rossi A, Nosari N, Scolamiero E e.a. The first case of
  mitochondrial acetoacetyl-CoA thiolase deficiency identified by expanded newborn metabolic
  screening in Italy: the importance of an integrated diagnostic approach. J Inherit Metab Dis 2010; 33
  Suppl 3: S91-S94.
2 Han LS, Ye J, Qiu WJ, Gao XL, Wang Y, Gu XF. Selective screening for inborn errors of metabolism
  on clinical patients using tandem mass spectrometry in China: a four-year report 2. J Inherit Metab
  Dis 2007; 30(4): 507-514.
3 Pasquali M, Monsen G, Richardson L, Alston M, Longo N. Biochemical findings in common inborn
  errors of metabolism. Am J Med Genet C Semin Med Genet 2006; 142C(2): 64-76.
4 Sarafoglou K, Matern D, Redlinger-Grosse K, Bentler K, Gaviglio A, Harding CO e.a. Siblings with
  mitochondrial acetoacetyl-CoA thiolase deficiency not identified by newborn screening 15.
  Pediatrics 2011; 128(1): e246-e250.
5 Sass JO. Inborn errors of ketogenesis and ketone body utilization. J Inherit Metab Dis 2012; 35(1):
  23-28.
6 Perez-Cerda C, Garcia-Villoria J, Ofman R, Sala PR, Merinero B, Ramos J e.a. 2-Methyl-3-
  hydroxybutyryl-CoA dehydrogenase (MHBD) deficiency: an X-linked inborn error of isoleucine
  metabolism that may mimic a mitochondrial disease 1. Pediatr Res 2005; 58(3): 488-491.
7 Longo N, mat di San FC, Pasquali M. Disorders of carnitine transport and the carnitine cycle. Am J
  Med Genet C Semin Med Genet 2006; 142C(2): 77-85.
8 Lee NC, Tang NL, Chien YH, Chen CA, Lin SJ, Chiu PC e.a. Diagnoses of newborns and mothers
  with carnitine uptake defects through newborn screening. Mol Genet Metab 2010; 100(1): 46-50.
9 Boer L de, Kluijtmans LA, Morava E. Primary Carnitine (OCTN2) Deficiency Without Neonatal
  Carnitine Deficiency. JIMD Rep 2013; 10: 39-40.
  Literatuur                                                                                             51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>0 Baehner F, Schmiedeskamp C, Krummenauer F, Miebach E, Bajbouj M, Whybra C e.a. Cumulative
  incidence rates of the mucopolysaccharidoses in Germany. J Inherit Metab Dis 2005; 28(6): 1011-
  1017.
1 Thomas JA, Beck M, Clarke JT, Cox GF. Childhood onset of Scheie syndrome, the attenuated form
  of mucopolysaccharidosis I. J Inherit Metab Dis 2010; 33(4): 421-427.
2 Touw C, Aldenhoven M. Presenterende symptomen bij het syndroom van Hurler: handvatten voor
  een eerdere diagnose? Tijdschrift voor kindergeneeskunde 2014; 4: 149-154.
3 Ru MH de, Boelens JJ, Das AM, Jones SA, van der Lee JH, Mahlaoui N e.a. Enzyme replacement
  therapy and/or hematopoietic stem cell transplantation at diagnosis in patients with
  mucopolysaccharidosis type I: results of a European consensus procedure 1. Orphanet J Rare Dis
  2011; 6: 55.
4 Peters C, Balthazor M, Shapiro EG, King RJ, Kollman C, Hegland JD e.a. Outcome of unrelated
  donor bone marrow transplantation in 40 children with Hurler syndrome 1. Blood 1996; 87(11):
  4894-4902.
5 Peters C, Shapiro EG, Anderson J, Henslee-Downey PJ, Klemperer MR, Cowan MJ e.a. Hurler
  syndrome: II. Outcome of HLA-genotypically identical sibling and HLA-haploidentical related
  donor bone marrow transplantation in fifty-four children. The Storage Disease Collaborative Study
  Group 1. Blood 1998; 91(7): 2601-2608.
6 Aldenhoven M, Orchard P. Predictors of Long-Term Clinical Outcome in Hurler Syndrome Patients
  after Successful Hematopoietic Cell Transplantation: An International Study. Biology of Blood and
  Marrow Transplant 14 A.D.; 20(2): S78-S79.
7 Boelens JJ, Prasad VK, Tolar J, Wynn RF, Peters C. Current international perspectives on
  hematopoietic stem cell transplantation for inherited metabolic disorders. Pediatr Clin North Am
  2010; 57(1): 123-145.
8 Boelens JJ, Aldenhoven M, Purtill D, Ruggeri A, Defor T, Wynn R e.a. Outcomes of transplantation
  using various hematopoietic cell sources in children with Hurler syndrome after myeloablative
  conditioning. Blood 2013; 121(19): 3981-3987.
9 Poe M, Escolar M. MPS I: Age at transplant is associated with better long-term developmental
  outcomes. Molecular Genetics and Metabolism 2011; 11: 119.
0 Staba SL, Escolar ML, Poe M, Kim Y, Martin PL, Szabolcs P e.a. Cord-blood transplants from
  unrelated donors in patients with Hurler's syndrome. N Engl J Med 2004; 350(19): 1960-1969.
1 Wraith JE, Clarke LA, Beck M, Kolodny EH, Pastores GM, Muenzer J e.a. Enzyme replacement
  therapy for mucopolysaccharidosis I: a randomized, double-blinded, placebo-controlled,
  multinational study of recombinant human alpha-L-iduronidase (laronidase). J Pediatr 2004; 144(5):
  581-588.
2 Sifuentes M, Doroshow R, Hoft R, Mason G, Walot I, Diament M e.a. A follow-up study of MPS I
  patients treated with laronidase enzyme replacement therapy for 6 years. Mol Genet Metab 2007;
  90(2): 171-180.
2 Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>3 Scott CR, Elliott S, Buroker N, Thomas LI, Keutzer J, Glass M e.a. Identification of infants at risk for
  developing Fabry, Pompe, or mucopolysaccharidosis-I from newborn blood spots by tandem mass
  spectrometry. J Pediatr 2013; 163(2): 498-503.
4 Kingma SD, Langereis EJ, de Klerk CM, Zoetekouw L, Wagemans T, Ijlst L e.a. An algorithm to
  predict phenotypic severity in mucopolysaccharidosis type I in the first month of life. Orphanet J
  Rare Dis 2013; 8: 99.
5 Moser HW, Moser AB, Frayer KK, Chen W, Schulman JD, O'Neill BP e.a. Adrenoleukodystrophy:
  increased plasma content of saturated very long chain fatty acids. Neurology 1981; 31(10): 1241-
  1249.
6 Bezman L, Moser AB, Raymond GV, Rinaldo P, Watkins PA, Smith KD e.a. Adrenoleukodystrophy:
  incidence, new mutation rate, and results of extended family screening. Ann Neurol 2001; 49(4):
  512-517.
7 Engelen M, Kemp S, de VM, van Geel BM, Wanders RJ, Aubourg P e.a. X-linked
  adrenoleukodystrophy (X-ALD): clinical presentation and guidelines for diagnosis, follow-up and
  management. Orphanet J Rare Dis 2012; 7: 51.
8 Kemp S, Berger J, Aubourg P. X-linked adrenoleukodystrophy: clinical, metabolic, genetic and
  pathophysiological aspects. Biochim Biophys Acta 2012; 1822(9): 1465-1474.
9 Dubey P, Raymond GV, Moser AB, Kharkar S, Bezman L, Moser HW. Adrenal insufficiency in
  asymptomatic adrenoleukodystrophy patients identified by very long-chain fatty acid screening. J
  Pediatr 2005; 146(4): 528-532.
0 Aubourg P, Blanche S, Jambaque I, Rocchiccioli F, Kalifa G, Naud-Saudreau C e.a. Reversal of early
  neurologic and neuroradiologic manifestations of X-linked adrenoleukodystrophy by bone marrow
  transplantation. N Engl J Med 1990; 322(26): 1860-1866.
1 Miller WP, Rothman SM, Nascene D, Kivisto T, DeFor TE, Ziegler RS e.a. Outcomes after
  allogeneic hematopoietic cell transplantation for childhood cerebral adrenoleukodystrophy: the
  largest single-institution cohort report. Blood 2011; 118(7): 1971-1978.
2 Hubbard WC, Moser AB, Liu AC, Jones RO, Steinberg SJ, Lorey F e.a. Newborn screening for X-
  linked adrenoleukodystrophy (X-ALD): validation of a combined liquid chromatography-tandem
  mass spectrometric (LC-MS/MS) method. Mol Genet Metab 2009; 97(3): 212-220.
3 Sandlers Y, Moser AB, Hubbard WC, Kratz LE, Jones RO, Raymond GV. Combined extraction of
  acyl carnitines and 26:0 lysophosphatidylcholine from dried blood spots: prospective newborn
  screening for X-linked adrenoleukodystrophy. Mol Genet Metab 2012; 105(3): 416-420.
4 Loes DJ, Hite S, Moser H, Stillman AE, Shapiro E, Lockman L e.a. Adrenoleukodystrophy: a scoring
  method for brain MR observations. AJNR Am J Neuroradiol 1994; 15(9): 1761-1766.
5 Mercimek-Mahmutoglu S, Stoeckler-Ipsiroglu S, Adami A, Appleton R, Araujo HC, Duran M e.a.
  GAMT deficiency: features, treatment, and outcome in an inborn error of creatine synthesis.
  Neurology 2006; 67(3): 480-484.
6 Mahmutoglu S, Stöckler-Ipsiroglu S, Salomons GS, Creatine Deficiency Syndromes. In: Gene
  Reviews http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK3794 geraadpleegd 1 april 2015.
  Literatuur                                                                                               53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>7 Schulze A, Hoffmann GF, Bachert P, Kirsch S, Salomons GS, Verhoeven NM e.a. Presymptomatic
  treatment of neonatal guanidinoacetate methyltransferase deficiency. Neurology 2006; 67(4):
  719-721.
8 Schulze A, Battini R. Pre-symptomatic treatment of creatine biosynthesis defects. Subcell Biochem
  2007; 46: 167-181.
9 El-Gharbawy AH, Goldstein JL, Millington DS, Vaisnins AE, Schlune A, Barshop BA e.a. Elevation
  of guanidinoacetate in newborn dried blood spots and impact of early treatment in GAMT deficiency.
  Mol Genet Metab 2013; 109(2): 215-217.
0 Mercimek-Mahmutoglu S, Dunbar M, Friesen A, Garret S, Hartnett C, Huh L e.a. Evaluation of two
  year treatment outcome and limited impact of arginine restriction in a patient with GAMT deficiency.
  Mol Genet Metab 2012; 105(1): 155-158.
1 Pasquali M, Schwarz E, Jensen M, Yuzyuk T, DeBiase I, Randall H e.a. Feasibility of newborn
  screening for guanidinoacetate methyltransferase (GAMT) deficiency. J Inherit Metab Dis 2014;
  37(2): 231-236.
2 Ploeg AT van der, Reuser AJ. Pompe’s disease. Lancet 2008; 372(9646): 1342-1353.
3 Hout HM van den, Hop W, van Diggelen OP, Smeitink JA, Smit GP, Poll-The BT e.a. The natural
  course of infantile Pompe's disease: 20 original cases compared with 133 cases from the literature.
  Pediatrics 2003; 112(2): 332-340.
4 Rigter T, Weinreich SS, van El CG, de Vries JM, van Gelder CM, Gungor D e.a. Severely impaired
  health status at diagnosis of Pompe disease: a cross-sectional analysis to explore the potential utility
  of neonatal screening. Mol Genet Metab 2012; 107(3): 448-455.
5 Kishnani PS, Corzo D, Nicolino M, Byrne B, Mandel H, Hwu WL e.a. Recombinant human acid
  [alpha]-glucosidase: major clinical benefits in infantile-onset Pompe disease. Neurology 2007; 68(2):
  99-109.
6 Ploeg AT van der, Clemens PR, Corzo D, Escolar DM, Florence J, Groeneveld GJ e.a. A randomized
  study of alglucosidase alfa in late-onset Pompe's disease. N Engl J Med 2010; 362(15): 1396-1406.
7 Verrips A, Nijeholt GJ, Barkhof F, van Engelen BG, Wesseling P, Luyten JA e.a. Spinal
  xanthomatosis: a variant of cerebrotendinous xanthomatosis. Brain 1999; 122 ( Pt 8): 1589-1595.
8 Verrips A, Hoefsloot LH, Steenbergen GC, Theelen JP, Wevers RA, Gabreels FJ e.a. Clinical and
  molecular genetic characteristics of patients with cerebrotendinous xanthomatosis. Brain 2000; 123
  (Pt 5): 908-919.
9 Berginer VM, Salen G, Shefer S. Long-term treatment of cerebrotendinous xanthomatosis with
  chenodeoxycholic acid. N Engl J Med 1984; 311(26): 1649-1652.
0 Verrips A, Wevers RA, van Spronsen FJ, Sikkens H. [The right medicine for cerebrotendinous
  xanthomatosis]. Ned Tijdschr Geneeskd 2009; 153(15): 726-727.
1 Yahalom G, Tsabari R, Molshatzki N, Ephraty L, Cohen H, Hassin-Baer S. Neurological outcome in
  cerebrotendinous xanthomatosis treated with chenodeoxycholic acid: early versus late diagnosis. Clin
  Neuropharmacol 2013; 36(3): 78-83.
4 Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>2 DeBarber AE, Luo J, Star-Weinstock M, Purkayastha S, Geraghty MT, Chiang JP e.a. A blood test
  for cerebrotendinous xanthomatosis with potential for disease detection in newborns. J Lipid Res
  2014; 55(1): 146-154.
3 Stojkovic T, Vissing J, Petit F, Piraud M, Orngreen MC, Andersen G e.a. Muscle glycogenosis due to
  phosphoglucomutase 1 deficiency. N Engl J Med 2009; 361(4): 425-427.
4 Timal S, Hoischen A, Lehle L, Adamowicz M, Huijben K, Sykut-Cegielska J e.a. Gene identification
  in the congenital disorders of glycosylation type I by whole-exome sequencing. Hum Mol Genet
  2012; 21(19): 4151-4161.
5 Perez B, Medrano C, Ecay MJ, Ruiz-Sala P, Martinez-Pardo M, Ugarte M e.a. A novel congenital
  disorder of glycosylation type without central nervous system involvement caused by mutations in
  the phosphoglucomutase 1 gene. J Inherit Metab Dis 2013; 36(3): 535-542.
6 Preisler N, Laforet P, Echaniz-Laguna A, Orngreen MC, Lonsdorfer-Wolf E, Doutreleau S e.a. Fat
  and carbohydrate metabolism during exercise in phosphoglucomutase type 1 deficiency. J Clin
  Endocrinol Metab 2013; 98(7): E1235-E1240.
7 Tegtmeyer LC, Rust S, van SM, Ng BG, Losfeld ME, Timal S e.a. Multiple phenotypes in
  phosphoglucomutase 1 deficiency. N Engl J Med 2014; 370(6): 533-542.
8 Kalatzis V, Cherqui S, Antignac C, Gasnier B. Cystinosin, the protein defective in cystinosis, is a
  H(+)-driven lysosomal cystine transporter. EMBO J 2001; 20(21): 5940-5949.
9 Levtchenko EN, Wilmer M, de Graaf-Hess AC, van den Heuvel LP, Blom H, Monnens LA. [From
  gene to disease: cystinosis]. Ned Tijdschr Geneeskd 2004; 148(10): 476-478.
0 Town M, Jean G, Cherqui S, Attard M, Forestier L, Whitmore SA e.a. A novel gene encoding an
  integral membrane protein is mutated in nephropathic cystinosis. Nat Genet 1998; 18(4): 319-324.
1 Gahl WA, Thoene JG, Schneider JA. Cystinosis. N Engl J Med 2002; 347(2): 111-121.
2 Gahl WA. Early oral cysteamine therapy for nephropathic cystinosis. Eur J Pediatr 2003; 162 Suppl
  1: S38-S41.
3 Heil SG, Levtchenko E, Monnens LA, Trijbels FJ, Van der Put NM, Blom HJ. The molecular basis of
  Dutch infantile nephropathic cystinosis. Nephron 2001; 89(1): 50-55.
4 Wamelink MM, Struys EA, Jansen EE, Levtchenko EN, Zijlstra FS, Engelke U e.a.
  Sedoheptulokinase deficiency due to a 57-kb deletion in cystinosis patients causes urinary
  accumulation of sedoheptulose: elucidation of the CARKL gene. Hum Mutat 2008; 29(4): 532-536.
5 Wamelink MM, Struys EA, Jansen EE, Blom HJ, Vilboux T, Gahl WA e.a. Elevated concentrations of
  sedoheptulose in bloodspots of patients with cystinosis caused by the 57-kb deletion: implications for
  diagnostics and neonatal screening. Mol Genet Metab 2011; 102(3): 339-342.
6 Wendel U, Bremer HJ. Betaine in the treatment of homocystinuria due to 5,10-
  methylenetetrahydrofolate reductase deficiency. Eur J Pediatr 1984; 142(2): 147-150.
7 Strauss KA, Morton DH, Puffenberger EG, Hendrickson C, Robinson DL, Wagner C e.a. Prevention
  of brain disease from severe 5,10-methylenetetrahydrofolate reductase deficiency. Mol Genet Metab
  2007; 91(2): 165-175.
8 Schiff M, Blom HJ. Treatment of inherited homocystinurias. Neuropediatrics 2012; 43(6): 295-304.
  Literatuur                                                                                             55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>9  Diekman EF, de Koning TJ, Verhoeven-Duif NM, Rovers MM, van Hasselt PM. Survival and
   psychomotor development with early betaine treatment in patients with severe
   methylenetetrahydrofolate reductase deficiency. JAMA Neurol 2014; 71(2): 188-194.
00 Tortorelli S, Turgeon CT, Lim JS, Baumgart S, Day-Salvatore DL, Abdenur J e.a. Two-tier approach
   to the newborn screening of methylenetetrahydrofolate reductase deficiency and other remethylation
   disorders with tandem mass spectrometry. J Pediatr 2010; 157(2): 271-275.
01 Refsum H, Grindflek AW, Ueland PM, Fredriksen A, Meyer K, Ulvik A e.a. Screening for serum
   total homocysteine in newborn children. Clin Chem 2004; 50(10): 1769-1784.
02 Bosch AM, Bakker HD, van Gennip AH, van Kempen JV, Wanders RJ, Wijburg FA. Clinical features
   of galactokinase deficiency: a review of the literature. J Inherit Metab Dis 2002; 25(8): 629-634.
03 Hennermann JB, Schadewaldt P, Vetter B, Shin YS, Monch E, Klein J. Features and outcome of
   galactokinase deficiency in children diagnosed by newborn screening. J Inherit Metab Dis 2011;
   34(2): 399-407.
04 Janzen N, Illsinger S, Meyer U, Shin YS, Sander J, Lucke T e.a. Early cataract formation due to
   galactokinase deficiency: impact of newborn screening. Arch Med Res 2011; 42(7): 608-612.
05 Reich S, Hennermann J, Vetter B, Neumann LM, Shin YS, Soling A e.a. An unexpectedly high
   frequency of hypergalactosemia in an immigrant Bosnian population revealed by newborn screening.
   Pediatr Res 2002; 51(5): 598-601.
06 Erez A, Nagamani SC, Lee B. Argininosuccinate lyase deficiency-argininosuccinic aciduria and
   beyond. Am J Med Genet C Semin Med Genet 2011; 157C(1): 45-53.
07 Haberle J, Boddaert N, Burlina A, Chakrapani A, Dixon M, Huemer M e.a. Suggested guidelines for
   the diagnosis and management of urea cycle disorders. Orphanet J Rare Dis 2012; 7: 32.
08 Mercimek-Mahmutoglu S, Moeslinger D, Haberle J, Engel K, Herle M, Strobl MW e.a. Long-term
   outcome of patients with argininosuccinate lyase deficiency diagnosed by newborn screening in
   Austria. Mol Genet Metab 2010; 100(1): 24-28.
09 Nagamani SC, Lee B, Erez A. Optimizing therapy for argininosuccinic aciduria. Mol Genet Metab
   2012; 107(1-2): 10-14.
10 Ficicioglu C, Mandell R, Shih VE. Argininosuccinate lyase deficiency: longterm outcome of 13
   patiënts detected by newborn screening. Mol Genet Metab 2009; 98(3): 273-277.
11 Frerman FE, Goodman SI. Chapter 103: Defects of Electron Transfer Flavoprotein and Electron
   Transfer Flavoprotein-Ubiquinone Oxidoreductase: Glutaric Acidemia Type II. In: Valle D, editor.
   PrFont34Bin0BinSub0Frac0Def1Margin0Margin0Jc1Indent1440Lim0Lim1The Online Metabolic &
   Molecular Bases of Inherited Disease. 2013:
12 Maestri NE, Hauser ER, Bartholomew D, Brusilow SW. Prospective treatment of urea cycle
   disorders. J Pediatr 1991; 119(6): 923-928.
13 Sander J, Janzen N, Sander S, Steuerwald U, Das AM, Scholl S e.a. Neonatal screening for
   citrullinaemia. Eur J Pediatr 2003; 162(6): 417-420.
14 Gezondheidsraad. Neonatale screening: nieuwe aanbevelingen. Den Haag: Gezondheidsraad, 2015;
   publicatienr. 2015/08.
6  Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>15 Refsum H, Grindflek AW, Ueland PM, Fredriksen A, Meyer K, Ulvik A, Guttormsen AB, Iversen
   OE, Schneede J, Kase BF. Screening for serum total homocysteine in newborn children. Clin Chem.
   2004; 50: 1769-84.
16 Janzen N, Illsinger S, Meyer U, Shin YS, Sander J, Lücke T, Das AM. Early cataract formation due to
   galactokinase deficiency: impact of newborn screening. Arch Med Res. 2011; 42(7):608-12.
17 Olsen RK, Andresen BS, Christensen E, Bross P, Skovby F, Gregersen N. Clear relationship between
   ETF/ETFDH genotype and phenotype in patients with multiple acyl-CoA dehydrogenation
   deficiency. Hum Mutat 2003; 22(1): 12-23.
18 Bonham JR, Tanner MS, Pollitt RJ, Manning NJ, Olpin SE, Downing M, Robertson L, Pourfarzam
   M, Bartlett K. Oral sodium 3-hydroxybutyrate, a novel adjunct to treatment for multiple acyl CoA
   dehydrogenase de¢ciency J Inherit Metab Dis 1999; 22: 101.
19 Hove JL van, Grunewald S, Jaeken J, e.a. D,L-3-hydroxybutyrate treatment of multiple acyl-CoA
   dehydrogenase deficiency (MADD). Lancet 2003; 361(9367): 1433-5.
20 Dalkeith,T. Ellaway,CJ. Thompson,S. Dennison,B. Matar,W. Wilcken,B. Bhattacharya,K. The use of
   3-hydroxybutyrate in patients with fat oxidation disorders. J Inherit Metab Dis 2013; 36: S94.
21 La Marca G, Malvagia S, Pasquini E, Innocenti M, Donati MA, Zammarchi E. Rapid 2nd-tier test for
   measurement of 3-OH-propionic and methylmalonic acids on dried blood spots: reducing the false-
   positive rate for propionylcarnitine during expanded newborn screening by liquid chromatography-
   tandem mass spectrometry. Clin Chem. 2007; 53(7): 1364-9.
22 Matern D, Tortorelli S, Oglesbee D, Gavrilov D, Rinaldo P. Reduction of the false-positive rate in
   newborn screening by implementation of MS/MS-based second-tier tests: the Mayo Clinic
   experience (2004-2007). J Inherit Metab Dis. 2007; 30(4) :585-92.
23 McHugh D, Cameron CA, Abdenur JE, Abdulrahman M, Adair O, Al Nuaimi SA, e.a. Clinical
   validation of cutoff target ranges in newborn screening of metabolic disorders by tandem mass
   spectrometry: a worldwide collaborative project. Genet Med. 2011; 13(3): 230-54.
   Literatuur                                                                                          57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>8 Stofwisselingsziekten - Achtergronddocument</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Gezondheidsraad
Adviezen
De taak van de Ge­z ond­h eids­r aad lieden. Met enige regelmaat
is mi­n is­t ers en parlement te     brengt de Gezondheidsraad ook
advise­r en over vraag­s tukken op   ongevraag­d e adviezen uit, die
het gebied van de volksgezond­       een signale­r ende functie hebben.
heid. De meeste ad­v ie­z en die de  In sommige gevallen leidt een
Gezondheidsraad jaar­l ijks uit­     signalerend advies tot het verzoek
brengt worden ge­s chre­v en op      van een minister om over dit
verzoek van een van de bewinds­      onderwerp verder te adviseren.
Aandachtsgebieden
Optimale                             Preventie                          Gezonde voeding
gezondheidszorg                      Met welke vormen van               Welke voedingsmiddelen
Wat is het optimale                  preventie valt er een              bevorderen een goede
resultaat van zorg                   aanzienlijke gezond-               gezondheid en welke
(cure en care) gezien                heidswinst te behalen?             brengen bepaalde gezond­
de risico’s en kansen?                                                  heidsri­s ico’s met zich mee?
Gezonde                              Gezonde arbeids­                   Innovatie en
leefomgeving                         omstandigheden                     kennisinfrastructuur
Welke invloeden uit                  Hoe kunnen werk-­                  Om kennis te kunnen
het milieu kunnen een                nemers beschermd                   oogsten op het gebied
positief of negatief                 worden tegen arbeids­              van de gezondheids­
effect hebben op de                  omstandigheden                     zorg moet er eerst
gezondheid?                          die hun gezondheid                 gezaaid worden.
                                     mogelijk schaden?
www.gezondheidsraad.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>